januari - t Havenpypke

::I!!!!!I. BUORREN 84 TeI.13M
:Jliii!!!!ID:
_1k40 • _IV .17. 01.' ----------1
t----Til. 1111011
207lI' RIII..._ ......3I.M.04._ •

dorpsblad voor Wijtgaard e.o.
14e.jaargang no.78
januari 1984
REDAKTIE
H.Nota (eindredaktie) Buorren 28 9089 BK Wijtgaard te1.1981
Joz.B.Roorda Buorren 46 9089 BL Wijtgaard te1.1548
G.de Eoer-Statema Noardein 4 9089 B'I' Wijtgaard tel.1389
B.J.Schuurman Buo rren 19 9089 BH Wijtgaard tel.2766
MEDEWERKSTERS
T.Hoekstra-Smeding - T.Overzet-Fopma en H.Veenstra-Wielinga
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = =
KOPIJ voor het volgende nummer inleveren v66r
D OOR G E VEN
= = = = = = = = = = =
april a.s.
Bij het uitkomen van het eer~te nummer in dit jaar
willen we op deze plaats even ingaan op de rol die de
overlevering in de geschiedenis heeft gespeeld.
Dit "Havenpypke" leent zich da r wel voor gezien de inhoud:
het h r fiken v8n ~~n ven ons die de voorvallen uit ZlJ~
Je~gd doorgaf,maar ook wat hij ~eer van zijr oudsrs of
or')()"~;):J.derc- !l.o,1. horen vertell'3rl.
l,Vil mer v3.r: :le huidlge ontwikk lingen iet s begri jpen dan
m:Jet r t::rl wei enig,:: kenen::; IW 1 !~e!Î VS.)! "i'jt verleden, d'Jor t.en
dLe e-;~n betl1i e zijn gel-Jeest. Ook ",Jat er geschre'Jcn is
in t,oek sn/or toneelstuk hO!Jdt de geschi,,,ieni~ levendig.
Zo zull"ln de sf>81ers V3.n ttL;yts ~ ar Krigel" ons terugv'Jeren
rond0tn ie seuwwisseling, e

2
DE ALGEMl"h'1. LEDENVEHGA1ERI - ZAL WC'fiLE: GEHCUIlEN OP
VRIJDAG 30 rt,AAE'J'~, 's avonds 19.45 uur in café
HoeksLra te Wijtgaard
AGENDA
1. OPENING
2. NO'l'CLE'.: JAARVERGADERIK:~ 19155
.3. BEHANfEl.INC FL:M:OEEl. VERSLAG
,2•• VJORS'l' ~L TOT \ I:;R.:r')~LïG VA.:f
HET ABOl NENE!' T GELD.
4. VEFiSLAG KPSKC ..HS °IE EN BE "()El'''oIt:u L D
5. JAARVERSLAG ~EKRETAR ° ~E
6. INGEKC'MEi o 1 S'l'UK :D'
7. BES jl.:RSVE ,KIEZI.1
Aftrec.end en herkier°t.aar e ren
L.Damhuis en S.van ct r ~leer
Tegc~ka~didaten me t n v6'r aaJ:vall€:
van de verg dEri bij het te tuur binr:en
zj Jn.
8. ROlUVRAAG
9. VER'] 0 ING VA DE RIESLA:' FIlj\1
"UlTZI eHT OP DE HORI Z NI!
10. stUI TING
HET BESTUUR HOOPT DAT DIE AVOND VEEl
roRPSGENO'r-EN AAI\'1"11:z.IG ZULLEN 6IJN.

3
GEKOMEN
Aan de Hegedyk no. 25 hetten zich gevestigd Jan Rooks
en Vera Da~huis. Zij he~ en eerst in Grouw gewoond
aan de Mr.P.J.Troelsirawei 2-28.
vJelkom.
V E R T ROK KEN
geen
VERHUISD
Thijs en Alien Jaspers-Meijer zijn verhuisd van
De Dotte 21 te Ealk naar Raadhuisstraat 42, R.K.pas­
torie, 8561 BH te Balk.
De familie Rotert en Jellie Boersma-Bijlsma is
verhui sd van Gal joen 1 Frar,eker naar Bitgumerdyk
40-42, 9034 GK te Marssum.
GEBOREN
Op 16 november j.l. Patrick, zoon van Jacot en
Anita Wiersma-Plantenga, Meekeshof 39.
Op 6 Ja.uari J.l. Gerard, zoon van Anne en Met je
Jorna-de Kroon, Hoxma 49 te Grouw.
Op 18 januari j.l. Hylke,
zoon van J n en 'r::ea Andringa­
de Vries, Buorren 40 Wijtgaard.
En op 24 januari j.l. kregen Jappie
en Greetje Kingma-Roorda een zoon
genaamd Watze Jacot.
Hun adres: Dûtele streek 37 te Dronrijp.
Allen van harte gefeliciteerd.

4
o V E R LED E N
In de avond van woensdag 21 decemter 1983 is na een
lang en arteidzaam leven overleden onze dorpsgenoot
Jan Floris Roorda. "Omke" Jan was onze oudste inwoner
en woonde de laatste jaren tij Sible en Anneke van
der Meer-Jorna. Hij mocht ruim 95 jaar worden.
Op 2 februari j.l. is aan de gevolgen van een ernstig
ongeval, hem in september vorig jaar overkomen,
overleden onze oud-dorps enoot Jan Wat zes Roorda.
Hij was weduwnaar van Jule Elzinga en woonachtig te
Irnsu.m. Hij werd 60 jaar.
Onze deelneming gaat uit naar zijn kinderen en
verdere familie.
HUhlELIJK
Siep Jorna en Tjitske van der eer van Surhuisterveen
zijn op 30 december 1983 in het huwelijksbootje
gestapt. Bijzonderheid is dat zij als laatste echtpaar
in de nu opgeheven bemeente Idaarderadeel zijn
getrouwd. Zij hebben zich gevestigd te Drachten,
De twee gebroeders 175, 9207 CL Drachten.
Van harte proficiat!
G E SLA A G D
Na een driejarige cur u i Jan Ov rz t -I agd
voor zijn regie opleiding . j het F ies Ce tr m
Amateurtoneel. Dat was 0 28 j-.n J' j.l.
Jan, van harte!
Hierbij wil ik iede een anken
voor de vele kaarten, 10 .men en
fruit tijdens mijn verblijf in
het ziekenhuis e miJn th iskomst.
RoeI Jaspers

Met
TRANSPORT
en OPSLAG-ACTIVITEITEN
bent U op de
goede weg I
Ayttaweg 73
9008 SJ 'Roordahuizum
Telefoon 05660-1422/1682
Voor BETERE HAARMODE
en COSMETICA
TOT IN DE PUNTJES
VERZORGD!
Buorren 17 WIJTGAARD Tel. 05105 - 1730

IJZERWAREN
GEREEDSCHAPPEN
voor vakman en amateur
.. Tuinartikelen * Huisvlijt- en
* Deurkrukken doe • het - zelf artikelen
* Slot~n * Gaas
* Ellektr. gereedschap
IJZERHANDEL
" DE LEP"
Kl.ENGELMOER
SCHRANS 101 LEEUWARDEN' TEL.: 058-124685
SCHRANS
De BOER Tel. 058 - 125853
OP NO. 17 OP NO. 19
lEGO - JUMBOSPEiLlEN BRABANTIA
PlAYMOBll - TRIX SOlA
FISCHER TECHNIX
TIGER
FLEISCHMANN
lEERDAM
BARBY - MINISTECK
B.K.
uAIRFIX" bouwpakketten
TOMADO
MOULINEX

5
Lar:.gs deze weg willen "'Jij iedereen
tedanken voor de vele gelukwensen
en kado's die wij tij de geboorte
van onze dochter
---_.._­ A N I T A
hetter:. ontvangen
Rense en Anneke Riemersma-Roorda
It Heech 48 Dronrijp
Voor uw telangstelling en meeleven
tij het overlijden van ttOmke" Jan
Fl.Roorda zeggen wij u hartelijk
dank.
----..I...---
Families
Schuurman
Ypma
Ettema
van der Meer
--l-__---.
-------_.__ :rE J3ETALllJC VAN HET AJ30NWFl:.~K'JTSCELD VOOR "BUITEN"
.
ABONNEE'S
De redaktie is in overleg met de penningmeester
van ~e Vereniging Dorpstelang tezig een nieuw
systeem te ontwikkelen voor de tet'3.lir.g van het
abonnementsgeld. Thans is het zo dat u ~elf uw
tijdrage moet storten op 'cet ta!'JGluC1lmer van
Dorp";~'2lang. We v-Jillen echter vanaf 1 maart a.s.
gaan werken met accept-giro kaarten die u krijgt
toegezonden.Het zal ook noodzakelijk zijn het
abonnementsgeld aan te passen vanwege de stijgende
uruk- en portikosten. In ons volgende nummer
zullen ~~j u hierover aitgetreid informeren.

6
JAN FLORIS ROORDA,
de aIdste, mar aJtyd
~ngste tleaun.
Dat hiene wij net tocht
dat er de Krystdagen net
mear helje soe; mar 't wie
him goed sa.
In foarrjucht is it, sa
aId te wurden en de geast
sá jong tliuwt!
" 'k Haw einliks forlet fan in pear nije fuotten,de
knittels wolle net sa test mear" , wie syn tiskie yn'e
lêste moannen as men frege hoe't mei him gong.
ümke Jan, sa as er njonkenlytsen troch mannichien neamd
waerd, hie in aerd fan meilitjen en meidwaen wat der yn
Wytgaerd en omkriten te telitjen wie.
Berne op 't plak hwer nou omkesizzer Jappy Schuurman
wennet, letter tein nei Lytse huzen,hwer't er jong syn
heit forlear, is er forstoarn op 't sté wat er leafhie.
Twa hichte punten tinne der grif west yn syn litten,
dy't der utkypje en wol doe 't er mei Pytsje Ypma troude
en doe't er, in pear ~ier lettpr, it spul keapje koe hwer't
se lange jierren togearre litte ha, sa as sij dat diene.
Dêr tsjin oer sil 't foar teide in swier stik west ha
dat se togearre tleaun tinne; soe 't dérom ek al mei west
ha dat men it tij Jan en Pytsje yn dy jierren net sûnder
têrn tinke koe?
Dan sil 't foar him och sa fortrietlik west ha doe't er
yn augustus 1968 syn frou misse moast.
It allinnich wêzen wie foar dizze man min op ta tringen.
't Like slim,mar hij kaem der wer toppe op: wij tigjinne
wer op'e nij! sei er dan.
Undernimmend en tiret as er wie, seach er op dy leeftiid
noch kans de stjit to jaen hwer men einliks forsteld fan
stie.

7
Dêr oer sille ~ij hjir net skriuwej wij ha't allegear
meimakke en sjoen hoe't er syn slinger dêr hie.
Wol is der alle reden ta om him en dan mei syn frou hjir
te neamen wat se togearre foar de mienskip tisjutten ha.
Jan en Pytsje sille fuort litje as minsken dy't hiel wat
foar in oar oer hiene en dan makke it net ut hokker minsken
as dat wien.
Hûs en skuorre stiene iepen en Jan DUmke en Jentsje Trip
ut us ternejierren, wisten dat se dêr in goed plak hiene.
Ja, de minske ÛDderweis waerd dêr opfongen en dan wist de
iene han net wat de oare utjoech!
Sa is't jierren gongen, der is in ein oan kommen oan
Pytsje har dichtsjen en foardragen en oan Jan syn geniet­
sjen fan sigaar en kaertspyljen.
Forjitte sil' wij 't lykwols net, ek al is dizze stamme
mei him der nou net mear.
J.R.
WERKGROEP POLITIEKE SCHOLINGS CUn~JS
afd.LEEm~ARD~~
De ~erkgroep politieke scholings cursus (een samenwerkingsvertand
van verschi llende vrouwenorganisaties) orgE..niseert
op 14 en 21 maart a.s. weer t~ee avonden.
Het therr.::. iE:: DECE?JTRA!~ISATIE EN BEZUINIJINGE['I
14 ma~rt Inleiding hierover dit onderwerp door de heer
H. Dut) teltoer'.
2~, maa.rt Forumdi2kuss i.e met:
mevr.E.Brandenburg PvdA
hr.H.S.Pruiksma
CDA
hr.J.H.Bijkersma VVD
allen f rakt ievoo!'zitt ers in de gemeenteraad 'van
plaats
~eelxtJarden •
Zaal Siderius, Wirdurnerdijk 43 te Leeuwarden
~a~y~n,g 19.45 uur
onkosten f 10,- (incl.materiaal)
opgave Vóór 1 maart a.s. tij Betty Roorda, telefoon 1515
Graag tot ziens

8
IIIEZOIIEI
DE "STORM" EN "DE Tl~ n:RE" •
De la.c:tste v,eken hebbeE ,>Je veel stormen en zwadI' VJ,;er ge­
had. De storm v n 13 en 14 j~nuari j.l. spande de krcon.
Op vrijdag de 13e , hoe kan het ook and"'rs met zo'n c'n­
geluksdd~l, ging 's middags om ]-,[lIJ' eetl een groot stuk
dükbedekking van de Twirre de lle:~t Üi.• ErokstuJrJ(en h'amel'l
in de sloot en op het erf von de familie Terra en ve~­
nielder: tevens het da.k V~J: het jeugdhonk.
Op het hOf;~' dak V(il1 de g',rmzaaJ, ,'Jas V:'tll de dé~kb(;dekking
L
2i-l.L de zuidwestkant zo'n 60 m vernield. In het dak van het
jeugd.~onk werden door rondvl iegende ;;tukken gi:1ten geslo.ge!l.
Na d~ rege8 en stortbuien kon men in het jeugdhonk wel
zwemmen en de gymzaal was ook geen. bedeeld met 'VC"lter.
Personeel van a2.."nerner va~'1 der Meer voerde eeu YLUodrepar'at
ie uit op het grote dak. Er w'~rd een pli-l.st Le ZE: 1 2;(\1­
gebrachtwat met veel ball~s~l c.a. zware bLilke~ op zijn
plaats zou mo ten blijven. 2Clterdagmir·dag kwam de dakbedekker
reeds om de se:'ade te herste] Ie .1.
In weer en wind werd het dak van het jeugd~onk va~ 311e
gaten ontdaan. De lekkage was daBr over. Tegen vier ·ullr
begon de sto('m zo krae~li,ig te worden dat 'let niet verél:Jbvoo~~d
was het ~ak op te gaan. :::::en groot gedeelte v:.-.!:
de aange brac~1te balIas t ''J2.S ,d \'i6gF:;e lazen. Eovcndien
vertoonde de li':estzijde Vdl de mu boven·)'. een sehellr 2
,'laren tussen balkl .ag en stenen veel voeger_ "lrJeg".
De 'l'iind dreigde in de spOl-WmUVI' te komell e.1 de ml(1)..I' te
vernielen. \~at de gevolger, voor het c1a.k w~ren gewee'?t k:è'1
meD raden. In allerijl werd de aanf1~"mer gevJ,."arsc~:.m,J(l en
sterke marnen opg,,,trom!neld om met elkaar zandziikken c.ls
ballast aan te bre,-"gen. 'l'w,;,:l1f mense. het,oen in

C /
Het zeil bleef liggeE en meer schad.e bleef beperkt. Wat
het personeel van de aannemer met enkele bestuursleden e;;
vrijwilligers hebben gepresteerd is beslist de mo\;ite van
het vermelden waar'd. En de boh

\0
IN GESP EEK MET •••••••.~
nOUWE ELZINGA
Wis in Wijtg~ard kent he~ niet.
Kinderen noe:llen hem (nj ::üjn voornaam.
Douwe Elzinga, nu 55 jdar
jong, is geboren op de I3erehûske:;
in het huis waar nu genk Bilstra
l>100nt. Nog geer 3 maar:den oud
verhuisde het gezin Elzinga met
..'~~ kinderen Ja.nke 8n 110v.vJe naar
Enschede omdat hier door de slechte
tijden geen werk meer was. ~iJn
vader RoeI ging daar in de textiel
werken. Het gezin ken daar echter
niet a~::.rden en 11.3. 3 ja?r ke.erden zi~ we·:')r t8::'1J.g nek_!' hU:1
oude r:est. HWl huis bleek toen ec~üer net afgebrand te
zijn. Toen ze weer een dak boven h1,-n hoofd har'den Z

TRAN8PORT'BEDR IJ F
JAN DE RUITER
WIJTGAARD. Pundyk 7
tel. 05105 - 1440
gespecialiseerd in het
egaliseren van wegen
en erven.
GRIND. MIJNSTEEN
GEBROKEN. STEEN
HYDROSLAKKEN
zand - betontegel's - woudgrond
i
Voor aankoop van:
- Radio en T.V.
- Wasma chines
en andere Elektrische
Huishoudelijke Artikelen
naar de man die het zelf
R
e
ook repareren kan.
p
a
r
'vV:\« YPJvlA
a
t à
i
e c
s
0
n
t
BUORREN 25
a
n
9089 BH Wijtgaard t

voetverzorging
BUORREN 32 Tel.: 1518
o wij behandelen likdoorns,ingegroeide
nagels en andere voeteuvels
o voor vermoeide voeten hebben wij
steunzolen of een aangepast voetbed
o elastieken kousen leveren wij
via de ziekenfondsen
vloerbedekking
Hoe had u het gehad willen hebben?
WOL, KATOEN, NYLON of VINYL
Vraag vrijblijvend advies.
w. JORNA
Ook voor: Matrassen, Dekens en
Donsdekbedden. Gordijnen, vitrages,
tafelkleden.
Haedstrjitte 49 , Roordahuizum,
Tel: 05660 - 1826

11
Na het avontuur bij v~n der Kooi, iat nog geen week had
geduurd, kon hij bij Roel de Hë.;",n dOn de arbeid. RoeI had
zo'n 750 kippen die ook het nodige werk verschaftec. DOU'vv8
r.c.pte de eieren en bemestte de bernlen met kippestront.
In ~3ertei.

12
en in 1958 was het zover dat ook niet roomsen werden toegelaten.
Wel kwam voer de j3arlijkse uitvoering de pastoor
nog eve~ langs om alle spelers de zegen te geven. Zijn
eerste ton2elstuk in \rJijtgaard lolas: "Daar "Jas L:w.tst een
meisje lous", een stuk in het nederlands zoals toen de
gewoonte was. In de ploeg z--ten toen mensen als Jelle
van Balen, Benk Bijlsma, Dikkie v n Balen, Wietse Jorna
en nog verschillende andere akte~rs. Bauke Vallinga was
in die tijd ook wel regisse~. Al met al beviel het hem
wel in \rJijtgaard.
In juli 1959 gebeurde liet ddt Douwe eL ZIjn maten in
"de Korenbeurs" in Franeker zièten. Ze hadden net de P.C.
bijgewoond en toen ze daar later even na kaartten, werd
er omgeroepen dat er telefoen voor de heer Thijs Andringa
was. "Laat maar beller," zei Andringa, "d:i1e koeien zijn er
morgen ook nog wel". Maar toen de oproep voor de 3e keer
werd herhaald, bleek dat er toch wel degelijk iets aan de
hand was: Een aut 0 Iolas in Wi jtgaard uit de boc..t gevlogen
en har het huis naast dat vaD Andringa geramd. En in dat
huis woonde ••••• Douwe! Na een dodenrit in de citroën
van Geert Fopma kwamen ze in Wijtgaard aan, waar een aüto
dwars door Douwe's gevel was gereden. Zijn vrouwen
kinderen waren door een toeval met de setrik vrijgekomen.
Bi j weet zich te herinlleren Ja L een grote rozenstruik
die eerst voor het huis stond, nu tussen de schuifdeuren
van de achterkamer was beland. Tijdens de opbouw van ziJn
huis kreeg Douwe last vc

13
Hij heeft zelf ook aktief meegekaatst en wist dcor- zondags
]i,_iU' partijen te gaan, verscheidene prijzen in de "Jacht
te slepen. Omdat de buren te veel hinder kreger. van zijn
gezang heeft hij zict bij de zangverenigint; "Us lJocf!t"
aangesloten en is daar vaak mee weggeweest naar diverse
concoursen. Vrijragsavond's von~
hij dan nog tijd om zl~n
partijen bij biljartclub "Krijt op rl'ijd" te spelen.
Avon~jes waar hij nog met veel plezier aan terug denkt.
Tot 1967 heeft Douwe bij haas Luitzengewerkt waarna
hi j door ziekte l'11erd afgekeurd. 'rhuis zitten kwam ec~îter
niet in zi Jn woordenboek voor en zo raakte hi j al gauw
bij Willem Bottema aan de slag. Bottema beheerde de benzinepomp
aan de grote weg bij Grouw. Zijn voormalige
knecht moest in Militaire dienst er. Douwe kon hem zolang
wel vervangen. Het ongeluk wilde echter dat deze mislukte
soldaat al na 7 weker. terugkeerde en dus kon Douwe het
veld weer rUlmen. De benzinelucht had hem nu wel goed
te pakken e,- zijn volgende werkgever was Garage de Zeeuw
in Leeuwarden. Hier heeft hi j 10 jaar lang gewerkt. 6 jaar
bij de pomp aan de Valeriusstraat en 4 jaar bij de pomp
aan de Harlingerstraatweg.
Maar ook in onS dorp bleef hij aktief. Aan het dorpshuis
de "Tl,virre" heeft Douwe ook zijn steentje bijgedragen.
Eerst als lid va de bouwcommissie en in februari 1974
is hlj penningmeester geworden. Twee jaar geleden is hij
hi.ermee gestopt maar wel ü; hij lid gebleven van het dagelijks
b stuur. Bovendien is hij nu een zeer snelle en
vaardige a sistent kelner bij het klaverjassen. Zoals u
ziet, een zeer aktief en veelzijdig man.
In 1976 moest hij echter een operatie ondergaan en
werd hierna voor de 2e maal voor werken afgekeurd. Douwe
kon zich toen volledig op zijn grootste hobby, het knutselen,
toeleggen. Hij maakte miniatuurmolentjes-telegraven-kakstoeltjes
enzovoort. Toen timmerman Sible
van der Meer zdn molen onder ogen kreeg, hoefde Douwe
zich niet meer te vervelen. Hij kon meteen aan de slag,
zij het voor halve dagen, en momenteel is hij nog geregeld
in de werkplaats te vinden. Want knutselen verveelt
hem nooit.

14
Op sportgebied heeft deze man zich ook verdiensteli jk
gemaakt. Eerst dl'S met het kaatser'. eil later met vollec'bal.
IIij speelde mee in het recre-ntenteam dat meedraaide in
de dorpenkompetitie. Hij weet nog dat in 1979 een "'Jedstrijd
tegen de Frico op het progranlma stond. Een zeer -uelangrijke
wedstrijd voor het kampioensc:lap. In hun sterkste
opstelling traden de mannen in het veld, Douwe als aanvoerder
en meteen a,:n de op lag. Een opslag die zo langzamerhand
in heel Friesl' nd bekend is. :::'0 k\'iamen ze meteen
met 7 punten voor en nog geen speler had de bal aangeraakt.
Deze set werd dan ook dik gewonnen. De 2e verliep ec~:ter
anders. Steeds als Douwe een "setup" gaf, zat er een zeer
13nge Friconees steeds met zljn handen tussen (iets \',éLT
ze om bekend staan) maar de scheidsrechter, ook werknemer
bij dit bedrijf, zag niets en keurde alles goed.
De Wijtgaarders hielden zich nog in, maar het spelbeeld
begon zeer dreige~d te worden. Door aldat gedonder
met deze scteidsrechter werd de set verloren. In de
3e set kwam Wijtgaard met 14-13 voo!' en l'Jammle vld Wey
maakte met een flitsende smas, het winnende punt. Ten
minste, dat dachte~ ze. Io/ant de geprikkelde scl1eldsrec;lter
keurde dit punt af. Toen was de vlam in de pan. Een ~ekend
dorpshuisbeheerder kon nog net worden tegengehouden.
Anders was de sche 'I dsrec::ter met fluiten al var.. zi jn
kruk gekegeld. Uiteindelijk wisten 7e toch nog de partij
te winnen en het kampioenschap te behalen. De zwaar
bevochten beker staat thuis in de kast. Momenteel fluit
Douwe nog recreantenwe~striJden en bezit hij hiervoor
ook nog het scl,eidsrec;:terdiploma.
In 1979 is hij begonnen met zende.,. Door zijn zoon
Henk was hi J enthousiast geraakt en hi j ging zor,dag' s
programma's maken. Een scl:.ot in de roos! De grjjze doffer
rec~1t streeks vanuit de "riese wei landen I'ierd ee~ begrip.
Alhoewel het toch nog even geduurr' heeft voordat H;dereen
in de gaten had wie deze piraat in werkelijkheid was.
Iemand is al eens een eind de weilaJ den ingelopen omdat
hij dacht dat die grijze doffer d "'r ergens in een houten
hutje zat. Hoepopulair deze zender was, blijkt wel uit
het feit dat zijn inzameling voor "De Twirre" maar liefst

15
j 1500,- heeft opgetracht.Zelfs uit Mantgum en Wins~m
kwamen de mensen hun oplossingen persoonlijk brengen.
Waarschijnlijk werd iiJ iets te populair want op een
dag is zijn apparatuur in ~;eslag genome;,.
In augustus 1982 overleed na een ernstige ziekte zijn
vrouw Coba. Douwe kwam alleen te staan en heeft een
moeilijke periode achter de rug. Zijn aktiviteiten kwamen
ook op een laag pitje te staan. Maar gelukkig begint hij
nu weer wat van zijn oude hobby's op te nemen. Zo nu
en dan kunt u zijn stem weer voor de radio horen. Een stem
die al zoveel mensen gelu~ig heeft gemaakt. Want Douwe
draaide voor de zieken en de eenzamen thuis, en wist
steeds weer met de juiste woorden, deze mensen een hart
onder de riem te steken.
Momenteel speelt hiJ weer mee bij "L.M.K.". In februari
1rJorc'lt het stuk "[,e Gouèer~ Swipe" van Abe BroUl'!er op de
planken gebrac!:t. "Een geweldig stuk, en ik heb een rol
waarin ik me helem..al kan uitleven" alc'lus Domve. Op 14,
17 en 18 februari kunt u hem dus in aktie zien als Douwe
Ates 1r.Jallinga, een voorn"'me boer uit Frieslar.(i. Maar als
het stuk afgelopen is ziet u hem weer als Douwe Elzinga.
Een man met een glas bier in zijn handen e~ een lach op
zijn gezicht. Want zo is Douwe. Ge2elligneid staat bij
hem zeer hoog uangeschreven.
Bennie •
I J)E
._----­
1 KALSEL
I
~, DOFFEr( ,
~

16
JJIEUCG1D) CClUIB3
JJoCCoWo 5)5) WllJJ1fCGAAlR1D)
HALLO, HALLO, HALLO ALLEMAAL
Hier weer even eer. berichtje van de jeugdclub. He beginnen
ever met een terugblik n

VEEFOKBEDRIJF G FOPMA Z
• EN n
Fopma's Heed 1 Tel. 1 575
..... als het om béter fok· en gebruiksvee
gaat weet U de weg wel te vinden .
FOPMA'S VEE
STELT U TEVREE
- EPPIE
Voor al uw
* SCHILDERWERK
* BEHANG
* GLAS
* REKLAME (vrachtauto's e.d.)
VOOR VRIJBLIJVEND ADVIES:
E. Veenstra
Huylckensteinstrjitte 14
Oosterlittens
Telefoon 05173- 2077

-
WI RDUMER AUTORIJSCHOOL
* Volledige rijopleiding
* Theoriel'essen voor iedereen
* Herscholingscursus
in neutrale auto's
* Verlenging van uw rijbewijzen
Uw adres voor inlichtingen is:
Sj. v.d. Woude
Jacob Algerasingel 53
9088 AV Wirdum
Tel.: 05105·1944
't Is niet duur s~p bij V.D.WOUDE achter het s~~:t
meer kwaliteit voor minder geld.
* trekkers met of zonder veiligheidscabine.
* variërend van 40 t/m 120 pk.
* vrijblijvend alle inlichtingen.
W.U. Hoekstra
v. Aylvaleane 19 Hijlaard Tel: 05106-216

va" af, el' de Playback-show is er niets bij.
~Je sioppe,- YlU weer met ons verh", 1, wani FUG, de band die
vanavond \27 januari) bij ons optreedi begint rumoerig
ie worden, dus nu hebben we anderen b.b.h.h.
Tot ziens iedereen op 24 janu~ri bij de welbekende film:
"The Shining".
Wytske, Waize,
Gathy, Auke,Paul
Lysbei en Rini.
17
Vanaf deze plaats willen wij graag
onze dank overbrengen aan de jeugd
van Wijtgaard, die zeer positief is
geweest bij de viering van Oud en
Nieuw in de sportzaal van "De Twirre"
Vooral onze komplimenten aan de
leiding van J.G.W. die de gehele
organisatie heeft verzorgd.
Hans en Wiep

f
bijvoegsel ,,1 t Havenpypke"
Dorpsblad voor Wijtgaard
februari 1984
De W'litgaardster Middenstand
van verleden tot heden
(deel 2)
door H. Nota

geschiedenis
~lltgaard
DE WIJTGAARDSTER MIDDENSTAND -
VAN VERLEDEN TOT HEDEN
deel 2
E R R A T A deel 1
tlz. 6 regel 14 Buorren 13
moet zi jn: Buorren 15
regel 16
idem
t.l z. 10 regel 12 Ale Terpstra
moet zijn: Han::; Verteek·
tl z. 11 regel 36 J.Sikkes
moet zi jn: DOU\.-ie Sikkes
tlz. 12 onderste Wiep van Herre Renia heeft tot
regp.ls haar dood in Wijtgaard gewoond
en is tegraven te Roordahuizum.
tlz. 21 regel 10 31 januari 1980
moet zijn: 31 aL;.gustus 1980
I N H 0 U D deel
k r u i d e n i e r s I g r u t t e r s war e n
t a k k e r s I t a k k e r s w a ren
t i m m e r man I a a n n e m e r
m e 1 k t a p p e r s I m e 1 k r i J der s
s c h i 1 d e r s I t e h a n g e r s
s m i dl s m e d e r i j e n
e.d.

24
sla gel' s
Durk van Balen, die ZIJn boerderij had op Buorren 50 (thans
Dikkie van Balen) was beke~d als noodslaohter.
Aan de Buorren no. 25 (thans Wim Ypma) stond het oude slachthok.
In i 1910 is h~t houten winkeltje van Feikje van Balenstornetrink
afgetroken en werd er het huidige slachthok gebouwd.
Dat staat thans nog op nummror 56.
Het vlees werd uitgevE.'nt. 's-Winters werden er ook varkens
geslacht en ock dat vlees werd aan de boeren verkocht.
Die bewaarden dan hun vlees in het pekelvat • van Balen "erd
later geholpen door zijn zonen Watze van Balen en .§joerd
van Balen. De oude Durk overleed in 1948 op 90 jarige leeftijd.
Na het huwelijk van zijn beide zonen is een andere
zoon, n.l. TjalJing van Balen, die thans aan de Hegp.dyk
woont, nog jaren nocdslachter geweest.
De eerste slager met een winkel er aan verbonden was de
bekende Klaas van der Zee, een broer van de beide schilders
Anton en Tjibbe van der Zee. Dat was in + 1930. Hij oefende
zijn beroep uit aan de Buorren no. 49 (t~ans vervallen en
leegstaand) •
Hij werd aldaar in 1936 opgevolgd doel' Jan Hoekstra, een
zwager van bakkpr Uilke Hoekema, die ernaast woonde op 51.
Hoekstra woonde bij her in. Later verhuisde hij naar het
pand Buorren 25 (thans Wim Ypma) , waar het oude slachthok
nog steeds achter stond. Dat was in het jaar 1940.
Hoekstra heeft er gezeten tot in 1968. Toe~ is de familie
verhuisd naar Wird~~,
waar ze aan de Greate Buorren een
nieuwe slag8rij vestigden. Jan Eoekstra overleed op 66
jarige leeftijd op 28 oktober 1978.
J. G. HüEKSTRA \\ïjtga:nd
BI LIi.'r l ) :\.\~,bl.\TIL."D
Naast deze slachters waren er ook een aantal kleinere
slaetters. Zij waren eiger.lijk veekoopman var! t.eroep maar
deden het slachten erbij.

25
Dat wa.ren Arnold Jorna, toen wonenè.e op "It HaskErhûs"
(op de Noardein, doch helaas afgetroken) en zijn zonen
Foppe Jorna en Tjeerd Jorna, die hem hetter (,pgevolgd.
De oude Arnold, gehuwd met Tjerkje Hoekstra overleed in
1908. Zijn zocn Foppe overleed in 1912 op 23 jarige leeftijd
en zoon Tjeerd in 1967. Hij werd 85 jaar en was de
echtgenoot van de tekEmde "teppe" Anna Jo rna-Tekst ra die
bijna 100 jaar is geworden.
Eer. andere veekoopmaJl-slachter ,'las Anne Tekstra. Hij woonde
destijds in de steeg achter café "De ZonttTthans Jan Brinksma).
Hij overleed in 1911 en werd opgevolgd door zijn
zoon Wietze Tekstra, de vader van winkelier Michiel Tekstra.
Anne Tek"tra was de vader van de al genoemde "beppe" Anna
Jorna-Tekstra.
Pieter Hiemstra woonde destijds aan de Hegedyk 22 (thans
Rein Jonker). Hij slachtte kleinvee, zoals konijnen, kippen
en ook wel kalveren. Tevens handelde hij in tweedehands
textiel.
c a f é hou der s
Eén der bekendste caféhouders was natuurlijk Feitze van der
Kooij van café "rt Brune Peardsje" (thans Marten Hellinga
aan de Hegedyk 18). Bij Feitze kon mer.. te,;ens grutterswaren
verkrijgen en sigaren. 's-Zomers was hij te vinden
achter zijn zo bekende ijscokar.
In het café stond ook een biljart. Het verhaal gaat dat
Feitze ook aan hypnose deed en het zelfs zo ver kreeg dat
de keu van het biljart op zijn aanblik recht op de vloer
bleef staan. Hi j woonde er me,t zi jn vrouw Wiep en na haar
overlijden ~et Cornelia o Het café heeft bestaan tot ongeveer
1942.
Sitle Sjoukes van der Zee [,eheerde het café "Het zwarte
paard", hetwelk op de hoek stond van de Buorren en de
Fopma's reed. (de naam is uit overlevering). Thans woont
hier op nou 18 de famjlie Harm de Ruiter. Het café was
gevestigd in een oude boerderij en heeft bestaan tot ~ 1910.
Zeker is dat nog de begrBvenis van Jildert Lolkes Jorna,
de timmerman d' ar is gehouden. Van der Zee is later verhuisd
naar Rumpen waar hij op 1 januari 1925 is overlpden.

26
Hij werd begraven te Rumpen,
Jezus t Maria t .Iosepb zijn in 1901 overleden vrouw
Hiel ,oor de Ziel ,Ril 7.Rligl'f
is te Wijtgaard begraven.
Sibble Sjoukes van der Zee (zie hiernaast).
Echtgenoot van wijlen
Trijatje Tjibbes TerpslrB
Van der Zee is 101 jaar oud
Geberen tien J 1 Ap"\ 1824 te Wijlgaard . O", geworden.
leden den 1 Jönt.:'Hl 1Q25 te Rumptn, nll voorzltn
Ie l:in qey.e~.)t .. a:l de S

27
Timmerman Sipke Broers van der Meer die in Cafêhouder Jan Hoekstra hier bezig
1905 het timmerbedrijf overnam van op de bovenzaal van zijn cafê.
Jildert Joma.
Hoekstra was kastelein van 1927 tot zijn
Sipke leefde van 1858 tot 1934. overlijden in april 1963.
De foto is uit het midden van de
vijftiger jaren.
In 1948 kregen de gebroeders Age (links) en Jan Joma hun
nieuwe Bedford vrachtwagen, waarmee zij beurt en vrachtdiensten
onderhielden.

28
Op 26 april 1922 werd het pand gekocht door een aantal
boeren, met de bedoeJing er op toe te zier dat er blijvend
een smederij in gevestigd zou blijven. (zie hoofdstuk over
de srr:ederijen).
Op no. 34 in de Buo rren stond café '" s-Lands Wel varen lt •
v66r 1895 was het eigendom aan de gebroeders Anne Klazes
§wart en Tsjebbe Klazes Swart. Tot het jaar 1880 waren ze
ectter met zijn drie~n, n.l. met broer Hans Klazes Swart,
die echter in dat jaar overleed. Nadat de gebroeders ermee
zijn gestopt kwam ene A.Franken in de zaako
Dat heeft geduurd tot 1900. Van Franken is verder niets
bekend. In 1900 is het café overgedaan aan Tsjalling
Terpstra, getuwd met Cathrine Ypma.
Deze Terpstra was tevens bemi delaar voor de militaire
dienst. Hij ging te paard het land door en zocht voor de
rijkere stand remplacanten die dan voor hen tegen betaling
de dienstplicht wilden vervullen.
Terpstra kreeg voor zijn diensten commissie en was dus commissionair.Hij
woonde eerst op no. 32 (thans Doeke Schaafsma).
Hij verkocht op dat adres tevens sigaren. Hij heeft
het café gedreven van september 1900 tot juli 1913.
Daarna zijn er twee andere eigenaars geweest. In februari
1924 komt hij als kastelein terug om tenslotte in mei 1927
de zaak definitief te verlaten.
In 1913 komt P.Tiemersm~ in het café. Hij blijft tot januari
1920 en geeft de sleutels door aan Hinne de Haan.
Deze de Haan kocht in 1921 tevens de rechten van café "De
Zon" aan de overkant op. Dat café werd daarna opgeheven.
De Haan is tot februari 1924 kastelein geweest.
Dan komt opnieuw Tsjalling Terpstra ten tonele die het café
in mei 1927 overdoet aan Jan Hoekstra.
Het café is in de beschreven voorgaande jaren sterk verandert
en uitgebreid. Eerst werd een houten veranda aan de
zuidgevel geplaatst, op de plaats waar vroeger een waterpomp
zat. Later werd de veranda in steen opgetouwd en kreeg
een houten bovenverdieping. Daarna werd ook bover. van steen
opgetrokken en kwam er een beheel nieuw dak. De oude huisjes
achter het café zijn ook verdwenen. (nu gewoon tuin).
Vroeger was daar de achteruit ang van de Ittrochreed",waar
de paarden en koetsen doorheen reden.

d-. cA. ~oek~tra
29
CAFÉ-BEDRIJF
TELEFOON 051 OS - 30S (District Warga)
CWyt'Jaarcl (~r.J
Bankier: Boerenleenbank Leeuwarden-Wijlgaard - Postrekening Bib.: no. 436661
Hoekstra, afkomstig van Abbega, moest op jonge leeftijd
zijn vrouw Jourika Huisman missen. Dat was in 1955.
Hoekstra zelf overleed op 21 april 1963. Tot oktober 1965
zwaait daarna Elisabeth Hoekstra-de Vries er de scepter.
Zij is de tweede echtgenote van Jan Hoekstra en woor-t thans
nog te Bolsward.
Op 4 oktober 1965 neemt zoon Dirk Hoekstra het bedrijf over.
Na een grote verbouwing komt later ook de trochreed bij
het café. Naar achteren toe, op de plaats van de vroegere
huisjes wordt een nieu~e keuken gebouwd. Dirk heeft de naam
van het aloude café, wat zeer lange jaren '"
s-Lands Welvaren
heette, gewijzigd in "De Wyngert".
De van ouds bekende schutjaspartijen worden nog steeds in
het café gehouden.
In 1982 krijgt Wijtgaard na dertien jaar strijd eindelijk
zijn dorpscentrum. 0 0
De o~ficiële ~ttil~lhtttnIID (OJ'

30
kIe e r mak er! man u f
act u r i e ren
Eelt~e Brattinga woonde aan de 3uorren no. 30 (thans Tsjisse
Ypma • Hij was kleermaker en de vader van Yfke, die later
getrouwd was met Anne Hoekstra. In ! 1909 is hij met zijn
gezin verhuisd naar St.~icolaasga. Hij verkocht ook manufacturieren
en zijn handeltje werd alhier overgenomen door
Elisateth Roorda-Boekema die in 1909 weduwe was geworden.
Zij woonde eerst met haar mar. en gezin aan de Hegedyk
(thans Rein Jonker) en verhuisde dus naar de Buorren no.30.
{piet
vooi vfl rJe/~k~ /U!'fAJ4

31
Julius Bi jlsma is al s jongen van 14 jaar ln Wi jtgaard
begonnen met het uitventen van textiel. Dat was in ± 1916.
Hij deed dat met de hondekar van zijn vader en later met
zijn bekende transportfiets, waar voorop een korf was geplaatst.
Hij woonde toen aan de Buorren no.10 (thans Jan
Kingma) en is in ± 1922 verhuisd naar Buorren no. 45 waar
hij de kruidenierswinkel overnam van Anna van Balen.
Zie ook het hoofdstuk over de kruideniers.
Van latere datum is bekend Henk~ppel. Hij was marktkoopman
in Leeuwarden en o.a. ook in Noord-Holland waar hij oorspronkelijk
vandaan kwam. Hij werd hier lapkeman genoemd
omdat hij ook enige keren per week uitstalling hield in of
vóór zijn volkswagenbus. Hij woonde in het achterste gedeelte
van de woning (bakkerij) bij de familie Michiel
Tekstra aan de Buo I' ren n ummE: I' 17.
Wanneer het tentzeil van zijn marktkraam door de regen nat
was geworden dan liet hij het drogen bij de oven van bakker
Piet Miedema.
De Fa.Stockmann uit Dronrijp had een filiaal opgericht in
het thans leegstaande pandje aan de Buorren no.49 hetwelk
zij huurden van Age en Sietske van Balen.
Dochter Greetje Stockmann zwaaide er de scepter.Zij is in
april 1966 met haar winkeltje opgehouden.
Vanaf 1966 kon men voor texlicl en manufacturieren terecht
bij ~ichiel Tekstra die daarvoor de woonkamer van zijn
woning aan de Buorren no. 17 bij de winkel trok en daar
een textielafdeling van maakte. Zie de beschrijving bij het
hoofdstuk kruideniers.
~~-E-~ I s c h eer b a a s
Al" knip- en scbeerbaas l,~aS vroeger Jarinf Walt a bekend.
Hij woonde toen nog aan de Buorren no.64 garage Andringa).
Bij hem kon je ook sigaren krijgen. In hetzelfde pandje
heeft Walta in ± 1910 de sc ilderszaak van Klaas Terpstra
voortgezet. Later is hij verhuisd naar de woning met verfwinkel
op nO. 53 (thans Afke W lta).Zie ook hoofdstuk
schilders/behangers. Het kni p~:n en scheren heeft Walta in
± 1920 overgedaan aan Julius Bijlsma die met textiel ventte
en in + 1922 zijn kruidenierswinkel begon op nummer 45.

32
Het pand op nummer 45 (thans Jan Ant.Jorna) werd dar-ig verbouwd
en daar kreeg Bijlsma een aparte scheerwinkel.
Wie kan zich niet herinneren dat hij daar onder het knippen
en/of scheren een gezellig praatje heeft gemaakt.
De scheerwinkel is met de overname van de kruidenierszaak
aan zoon Durk in + 1965 gesloten. Bijlsma overleed op
14 augustus 1973.-
Maar ook Klaas Thomas Terpstra knipte en scheerde er als
bijverdienste bij. Hij had een grutterswinkel annex klompen
en drankenhandeltje in het pand Buorren 35 (thans Jan
Liezenga). Hij heeft de winkel in i 1934 overgedaan aan
Bauke Vallinga en daarmee verviel het knippe~ en scheren
in dat pand.
Jan Ages van Balen is herT, opgevolgd.Hij is begonnen op de
Lytse Huzen-Tafgebroken, naast Rein Jonker). In ± 1940
verhuisde hij naar de Buorren no. 49 waarin slager Hoekstra
had gezeten (thans leegstaand en vervallen). Op dat adres
is hij als eerste een echte kapperszaak begonnen.
Die heeft hij aangehouden tot +1948 en overgedaan aan
Klaas Kindermans uit Wirdum, die er in heeft gezeten tot
± 1958.Daarna kwam de Fa.Stockmann uit Dronrijp met textiel
in het kleine pandje.
Aan het Meekeshof nummer 3, de woning boven de zelfbediening
van haar vader, begon Monique Tekstra op 26 augustus
1969 een dameskapsalon.Zij heeft aldaar gezeten tot oktober
1977,toen ze een nieuwe winkel kreeg op Buorren no.17,
de plaats waar haar vader was begonnen en lang daarvoor
bakker Vliegendehond zijn bedrijf had uitgeoefend.
Tot op dit moment kunnen dames én heren er nog steeds
terecht.
Als schoonheidsspecialiste kennen we in deze moderne tijd
Dette Smit. Zij woont op de Hegedyk nummer 16, naast het
pand waar eertijds Feitze van der Kooij zijn café had.
Dette oefent haar vak uit vanaf 1972 en men kan bij haar
naast huidverzorging ook terecht voor manicuren en advies.

33
/
De grondlegger van het bedrijf van der Werff met zijn eerste materieel
in 1916. In dat jaar begon Jouke van der Werff zijn transporten.
Op de inzet een wat channantere foto van de stichter.
De eerste vrachtwagen van Albert de Ruiter, de z.g.n. WiJly's
Six uit 1932, kompleet met spaakwielen en "moderne" kop ­
lampen. Naast de wagen Albert zelf.

s c hoe nma k e r /
34
her s tel 1 e r
In het "iHd kleaster" (afger..roken in 1928) woonde eertijds
schoenmaker Jan A.Schaafsma. HiJ was afkomstig van War 'a
en was eerst posttesteller eweest. Hij woonde toen op de
Hegedyk. Schaafsma is in 1923 overleden. E~n van zijn
zonen, n.l. Hans die met zi 'n vrouw in Leeuwarden woont,
komt regelmatig als gast in ons dorp het ka~rtspe] beoef8n,::;n.
Van 10st'""Twierwn W·"':; afkom tig ?iet~Sch~~fsira. Hij is in
ma:lrt 1924 naa~' Jns do p e~,'):nen en te'r,on een schoenm:lkerij
in de d.lttele oude woningen die voorheen tij numl er 45 in
de R.lorren hetten gestaan (thans Wiete Kingma).
In datzelfde jaar verhui de hij naar Buorren 32 en heeft
op dat ad:oes dertig jaar ng zijn ambacht uitgeoefend.
Scha,';'.fsma. heeft later nog met zi jn vrouw in "de villa"
gewoond (thans Hans de Ruiter) en is te Sneek overleden op
4 juni 1980. 2i j ZOO'1 Doeke Scha sm3. he8ft in jw1i 1954
op hetzelfde ad~es de schoenmakprij overgenomen.
Samen met zijn echtgenote Nellie Schaafsm3.-Bootsma ging
hij zi8h meer specialiseren op het gebied van voeiverzorging
en pedicure. Zij gaven o.a. lessen, namen exam~ns
en stopten later met de particuliere schoenverk')op.
Helaas is Nellie Schaafsma op 25 januari 1933 op 53 jarige
leeftijd overleden. Doeke zet thans het tedrijf nog steeds
voo rt.
P. SCHAAFSMA WI]TGAARD.
Maatschoenn1akerij - Reparatieinrichting.
af
!s..2....E~
e r s..l_~_~~~:E:
Als koperslager vJas Klaas Tekslra,afkomstig van Raw.,'i3rd
tekende Hij w.oonde aä;'deEuo~r:en no. 54 (afgetroken in
1982). Na het overlijden van zijn vrouw Johanna Portiek op
31 mei 1909 heeft hij het met zijn grote gezin erg moeilijk
gehad. Enige maa~lden daarna n.l. 30 oktoter 1909 is hij
zelf ges·~orven. Hun kinip.ren 1~ erdenJnierget rach ~ ti j
families in Wijtgaari en eigen familie in Heeg.

35
Simon Appelhof was ook koperslager. Hij woonde in de steeg
ailll de Buorren ~o. 21 (thans RoeI Jaspers) en was getrou~d
met Minke Sakes Kingma. Hij oV8rleed op 9 september 1914.
~~_X2~'::._~~
.§ybren Roorda woonde aan de Buorren no. 15. Hij was aldaar
tot 1905 wage:w:aker. In zi jn werkplaat 8 kon men ook rokers­
waren en enige grutterswaren krijgen. Hij heeft de zaak over­
gedaan aan Rindert Bijlsma. Deze heeft de wagenmakerij nog
aangefJOu::l.en tot ongeveer 1912. Na hem heeft de Rijkspolitie­
ma~ Kleefstra er nog gewoond en weer later kreeg Jan Kingma
er zijn winkel. Het pand is in 196~ afgebroken en stond op
de hoek van Buorren en PUndyk.
Maar ook in "De Plof" was een \~agenmaker. Daar zat op no.41
(tha~s Frens de Ruiter) ene Yde Hettema.
Hij woonde er met zijn z~sters Maaike en Marie. Hij had ver­
moedelijk de zaak al overgekregen van zijn vader, maar hoe
die heette is niet bekend. Hettema heeft zijn ambacht uit­
geoefend tot zijn overlijden in het begin va~ 1940.
p i
Eeg a e I mak e r
Een pipegael is een klein soort kruiwagen die vooral op
polder en bouwwerken werd gebruikt. Ze werden gemaakt door
Klaas Pieters Terpstra die eerst woonde in het huis Buorren
32(thans Doeke Schaafsma) en later op Buorren 47 (thans
Folkert Postma). Hij heeft zijn ambacht uitgeoefend tot
± 1913. De schooljongens van die tijd kregen 1 cent per
kruiwagen wannèer ze die voor Terpstra naar het Wirdumer
station trachten voor vervoer naar elders.
Het verhaal gaat dat de ste g ten noorden van het pand 32
maatgevend was voor de afmetingen van de pipegael.
ku~~
Als kuiper en botervatenmaker stond Bokke Overdijk bek~nd.
Hij was afkomstig van Warga en ehuwd met Jeltje Bies.
Hij overleed in 1913. Ze w00nde destijds op de Lytse H6zen
(thans Gerardus Potijk).
vee d rij ver s
Vrijdags namen de veedrijver0 maximaal drie koeien aan een
touw mee naar de markt in Leeu.warden of omgekeerd.
Dat alles gebeurde dan uiteraard lopend.

36
De van ouds meest beken::le veedrijver was Tjipke West ra,
gehuwd met Sjoukje Stornebrink. Hij woonde tot zijn overlijden
in 1924 in het "ald kleastert' (afgebroken in 1928).
Zijn zoon Thomas Westra ging er mee door. Hij was ook arbeider
op de boerderij "It Skierhûs" (inmiddels afgebroken)
en woonde jaren samen met zijn zuster Grietje. Toen die in
1947 overleed kwam Hiltje Hemstra als huishoudster bij hem
inwonen en hem later verzorgen. Jaren hebben ze aa'1 het zgn.
van Balensreedje gewoond (voorheen Buorren 52).Thomas is
meer dan 60 jaar lang veedrijver geweest. In het dagblad
"Ons Noorden" werd aan d.i t Jubileum aandacht eesch::mken.
Bij een aldaar geplaatste foto staat o.a. geschreven:
"-Th.Wesira, 60 jaar vol ijver drijv~r-". Het juiste jaartal
is niet bekend. Thomas overleed op 17 oktober 1970.
Hij werd 81 jaar oud. Hiltje overleefde hem nog 10 jaar en
is in juni 1980 in Ny Dekema te Weidum op 86 jarige leeftijd
overleden.
vee dok ter
Wijtgaard had ook een heuse veedokter. Tot in wijde omgeving
was Jan van Balen bekend, de grootvader van Sjoerd en Tjalling
die beiden thans nog te Wijtgaard wonen.
Hij woonde toen in de Lytse Huzen (afgebroken) en ~on zelfs
hondsdolheid met zijn zalfjes en kruiden gene~2n.
van Balen, die tevens veekoopman was had de geheimen van
het "vak" geleerd van zijn vader Tjalling. Deze is echter
op jonge leeftijd overleden. Men noemde Jan van Balen ook
wel de "Duivelsuitbanner lt van Wijtgaard. Hij verjoeg spoken
en kwade geesten en bande de duivel weg van behekste dingen
en personen. Daar werd in die tijd nog veel geloof aan
gehecht. In 1900 is hij op 78 jarige leeftijd overleden.
!-~~ 0 r t e n ! ver v 0 e r
Als eerste veerijder moeten we Bauke Andringa noemen.
Hij was eerst melktapper en begon in 1924 met veetra~sporten
in een oude T.Ford,waarmee 3 koeien vervoerd konden worden.
Hij woonde in het pand Buorren 64 (thans nog steeds de familie
Andringa) en deed tevens in fourages en turfverkoop.
Later kwam daar de zwarte bra~dstof (cokes) nog bij.

37
VC "'F<
VAN
Andringa deed zijn bedrijf samen met zijn beide zonen
Tjeerd Andringa en Mathijs Andringa. Mathijs was in 1933
in de zaa~ gekomen en Tjeerd aanvaardde in 1938 bij Douma
in Oosterwierum een betrekking.Vanaf die tijd waren ze
samen.Tot in 1946 werd er gewerkt met paard en wagen ( 5
stuks).In 1946 kreeg Mathijs zijn zeer bek~nde vrachtwagen
Dodge B 28794 uit de dertiger jaren.
Andringa heeft zich later gespecialiseerd in uitsluitend
veetransporten.De onderneming heeft thans 3 vrachtwagens
rijden waarmee zo'n 60 stuk vee vervoerd kunnen'worden.
De zonen van Mathijs en echtóenote Sietske Bijlsma, n.l.
Bauke, J9n en Joo~ zijn sinds enige jaren als firmant
eveneens in het bedrijf werkzaam.
Mathijs woont sinds kort op Buorren 52 (voorheen Jelle va~
Balen) en op het oude vertrouwde sté op nummer 64 komt
binnenkort zoon Bauke met zi jn gezin te wonen.
M. ANDRINGA WIJTGAARD
Telefoon K 51 05·394
1..._Yf_f_Y_f_R_Y_O_f_R_f_N_B_R_A_N_D_S_T_O_F_H_A_N_D_f_L_l
Jouke van der Werff was ook veerijder. Hij is afkomstig
van Deersum. In 1916 nam hij melkritten over va~uit het
zuidelijke gedeelte van Wijtgaard naar de fabriek in Wirdum.
Niet lang daarna breidde het bedrijfje zich uit met handel
en vervoer in fourages, stro, bieten, aariappeJs enz.
Zo kwam er ook veevervoer bij. In 1925 deed de eerste
T.Ford zijn intrede en werden ook verhuizingen uitgevoerd.

J. v. d. WERFF
38
WIJTGAARl)
Tr"lIspurl l~1I FUUrtlCl'S Tcld', '1,'). I
In 1937 kwam zoon Theo van der Werff ook in het bedrijf
werken dat hij in datzelfde jaar samen met zijn broer
Sjoerd van der Werff op zijn naam kreeg. Deze laatste bleef
tot 1947 in de zaak en emigreerde naar Australië.
Na 1961 is het bedrijf verder uitgegroeid. De handel en ook
het veerijden werd afgestoten en men specialiseerde zich
meer op transporten (o.a. ook bouwmaterialen).
In 1973 werd de ouie melkfabriek van Roordahuizum aangekocht.
Daar beschikt het bedrijf over ruime opslagruimten.
Theo trok zich m.i.v. 1979 uit de zakenwereld terug.
Zijn zoon Jouke van der Werff die bij de bedrijfsgebouwen
in Roordahuizum woont en al enige jaren meedraaide, nam de
zaak over. Het bedrijf werd vanaf maart 1979 geheel verplaatst
van Wijtgaard naar Roordahuiz~m. Op dit moment
heeft men de beschikking over 10 auto's en 9 trailers.
Grootvader Jouke is in 1952 overleden. Theo woont thans op
Buorren 44 de vroegere plaats van het bedrijf.
Th. van der Werff - Wijtgaard
Telefoon 321 (K 5105)
Postrekening 3/10973
Bankrelatie: BOERENLEENBANK
FOURAGEHANDEL
EXPEDITIEBEDRIJF
Een andere transporteur is Altert de Ruiter. Hij woonde
vroeger in de huisjes die achter café 's-Lands Welvaren
stonden. Hij verzorgde destijd~ ~et zijn hondekar transporten
voor o.a. Jouke var der Werff. In 1928 kocht hij het
schip van de bekenie turfschipper Rondema en nam de turfhandel
over. Met het schip he ft hij nog zes jaar gevaren.
In mei 1929 kreeg hij ook een melkrit. Zijn eers~e auto was
de beroemde Willy's Six. Naast randstof werd ook puinzand-
en grint vervoerd en verhan eld. a de ocrlog in 19~9
raakte hij de melkritten kwijt. Vanaf at jaar regel, e de
fatriek zelf het vervoer.

39
Het turfschip van de familie Rondema in de thuishaven van Wijtgaard. Op deze uit 1908
daterende foto staan van links naar rechts:
moeder Tjitske Meeter, Pietje, vader Petrus en Eldert.
In 1960 is deze foto gemaakt van
Schoenmaker Pieter Schaafsma en
zijn kleinzoon Pieter.
Kastelein Tjalling Terpstra en zijn vrou w
Catharina Ypma voor hun woning op
Buorren 32, naast de herberg.
De foto is van 1925

40
De Ruiter woonde vanaf 1949 op de hoek V~l Fopma's reed
en Buorren. In 1958 kwam zoon Jan Albert de Ruiter in de
zaak die hij drie jaar later officie~l oiernam. Jan kocht
het stuk grond "It Leechje" genaamd aan de Pundyk en maakte
er zijn bedrijfsterrein van. Vanaf 1973 ging hij zelf
met zijn gezin wonen in het huis van Wietze Visser op de
Pundyk nummer 7. Het bedrijf is in de loep der jaren uitgebreid
met handel in mijnsteen- zand- grind- hydr.slakkenpuin-
wJudgrond- hout- betontegeJs en wegenbouwmaterialen.
Grootvader Albert is in juni 1969 overleden. Vanaf januari
1983 kwam ook de zoon van J~l, Albert Jan de Ruiter in het
bedrijf. Hij woont thans met Grietje Hiemstra op Meekeshof
nummer 36. Het bedrijf heeft 5 vrachtwagens en een
laadschop. Bovendien kan men het bedrijf winters bezig
zien met het sneeuwvrij m ken van de wegen.
Vanouds her ie ook bekend Siebold Renia, een zoon van de
al eerder genoemde Herre en Wiep.
Hij werkte ook met een kipwager. en verzorgde daarmee alJerlei
losse transporten. Dat was in + 1948. Renia is echter
al vrij gauw naar Leeuwarden verhuisd.
kas s ier
De eerste kassier van de Co~peratieve Boerenleenbank te
Wijtgaard w~s Jan Teakes Roorda, een troer van Watze sr.
Hij hield zitting in het pand Buorren 25 (thans Wim Ypma).
De Boerenleenbank is op 2 mei 1920 uit katholieke boerenorganisaties
opgericht. Uiteraard was kassier zijn geen
volledige baan en die moet in die beginjaren dan ook als
bijverdienste worden beschouwd.
Als opvolger var. Roorda werd Hessel Koopmans benoemd.
Hij werd in 1924 kassier en had zitting in zijn woning/
timmerbedrijf aan de Buorren nwnmd' 58 (thans Thys Hofstra) .
Koopmans is meer dan 2) jaar aktief geweest in het bankwezen.
In 1951 moest hij w g ns ziekte zijn werkzaamheden
staken. Hij overleed op 2 januari 1955.
Zijn opvolger werd Gerard W tzes Roorda, die na zijn huwelijk
ging wonen op ~uorren 23 (thans familie Hemst~a).
In dat pand heeft de bank jarenlang zijn huisvestin~ gehad.

41
OC! Boerenleenbank Leeuwarden - Wijtgaard
M1
Buorren 23 Wijlgaard
Telefoon (05105) 367
A~nÇJesI01Cn bij de Coöp. Centrale Postrekcn,nÇJ 836661
Boerenleenbank te Eindhoven Kessler G. H Roorda
Kasuren
(PostQiro.Rek. C.C.B. 211016) M~~nd~ÇJ 9·12. Woen.d.Q 19·21
VrljdaÇJ 10-12 In Lwd.
Zaterdag van 10-12 en 14·16.
De bank fuseerde in 1972 met de Coöperatieve Raiffeissenbank
Leeuwarden en de naam werd toen gewijzigd in Rabobank.
In datzelfde jaar werd een nieuw bankgebouw betrokken aan
de Fopma's reed nummer 2a. Roorda kreeg binnen de bank een
andere funktie en het beheer van de bank werd vanuit
Leeuwarden geregeld.
beu r t s c hip per
Sinds 1795 heeft de familie Jorna uit ons dorp transporten
verzorgd. In dat jaar liet Floris Sybrens Jorna te Drachten
het eerste beurtschip bouwen. Hij vervoerde er van alles
en nog wat mee.
In de tijden rond 1900 was h~t diens nazaat Floris Ates
Jorna die beurtdiensten onderhield naar Leeuwarden en o0k
we] naar Sn~ek. Hij was gehuwd met Petronella Ages Postma.
H:m beide zonen Age Flocis Jorna en Jan Floris Jorna zetten
het bedri jf voort. Men nc,emde hen Age en Jan It skipperlt.
BEURT- en VRACHTDIENST
GEBRs. JORNA
WIJTGAARD.
Age woo~de voorheen op de Buorren nummer 29 (:hans Joop
Proc~e).Ze hadd6n een p&khuis op de plaats wa~r nu Wiebe
Kingma zijn timmerwerkplctélts t.eeft. l.ater kocht Age de
leegstaande opentare lagere Echool en ging in het schoolhuis
wonen (thans no. 38 van Floris Jorna). Daar trouwde
hij met Ida Yntema. Broer Jan woonde met zijn vrouw
Helena Hemstra aan de overkant op nummer 47 (thans Folkert
Postma). Na het beurtschip kwamen paard en wagen en later
werd met vrachtwagens de beurtJienst onderhouden.
De beide Jorna's zijn in 1964 uit de zaak gestapt die ze
overdroegen aan de zoon van Age, Floris Ages Jorna.

42
Vad8r en zoon ruilden van woning, zodat Floris bij de zaak
kwam wonen en Age weer op nun~er 29 terechtkwam.
Age overleed in oktober 1974. Zijn broer Jan in november
1979. Floris nam nog opslag van kunstmest, veevoeders en
brandstof in de oude school en is in 1974 definitief met
het bedrijf gestopt. Daarmee kwam een eind aan 180 jaar
Jorna's beurt en vrachtdiensten. Floris woont thans nog met
zijn gezin aan de Buorren op nummer 38.
]ORNA - Handel in Fourages - WI]TGAARD
Kunstmeststoffen Brandstoffen Aardappelen, enz.
t u r f s c h i p per
Zeer bekend was Pieter Rondema, gehuwd met Tjitske Meeter.
Roniema was eerst schipper op de grote vaart maar na een
schipbreuk is hij \.-Jerk op de "va:..;Le wal" gaan zoeken.
In 1904 heeft hij een schip gekocht. Daarmee werd overal
vandaan turf aangevoerd. Het echtpaar kreeg negen kinderen.
De oudste zoon Machiel, geboren in 1894 verdronk in 1919
bij een scheepsramp bij de Dogger bank.
Pieter Rondema had in de haven van Wijtgaard een vaste
plaats. Hij is in september 1928 overleden.Zijn vrouw overleed
in 1946. Hun zoon Eldert Rondema is nog een aantal
maanden met de turfvaart doorgegaan. In 1928 heeft hij
echter het schip met alle rechten overgedaan aan Albert
de Ruiter. Deze nam tie turfhani.l over en heeft nog zes
jaar met het schip gevaren. Zie over hem het hoofdstuk over
transporten.
Een andere turfschipper was Klaas Thomas Terpstra.
Hij woonde op Buorren 35 (thans Jan Liezenga) en had daarachter
aan de vaart zijn p khuis. Van de brede vaart is
thans niet veel meer ov r. l'oc. hetten er schepen gevaren
tot 32 ton. Terpstra had zelf geen schip. Hij kreeg zijn
turf van schipper Joh.de Vries uit Wirdum. In 1910 is hij
met de handel gestopt.

43
Een foto uit 1953 van de bekende
veedrijver Thomas Westra.
Thomas die de laatste jaren samen
woon de met Hil tje Hemstra is in
1970 overleden.
Al bert Borger en zijn eerste
vrouw Janke de Vries.
Al bert was handelaar in
tweedehands goederen en
kermis exploitant met o.a.
sla jut op de kop.
De foto is uit 1910.

44
~~~
In ieder geval mogen we een man niet vergeten te vermelden.
Dat is natuurlijk Albert Borger, de legendarische koopman.
Hij liep vroeger met een kar vol tweedehands textiel en
woonde toen op de Berehuskes. (Wirdum)Later heeft hij in
het pand Buorren 21 gewoond (thans RoeI Jaspers) en weer
later achter het voormalige café "De Zon" (thans Jan
Brinksma). Hij handelde niet alleen in vodden e.d. maar in
allerlei tweedehands goederen. Ook zeer bekend was hij op
de kermissen. Hij had daar een "hengelsportkraam" en later
"Sla Jut op de kop". Dat was in de dertiger en veertiger
jaren. In en vlak na de oorlog wa~ hij een handelaar in
bonnen. Zijn laatste woning was die in de steeg bij Bauke
Vallinga. Later, na zijn overlijden in april 19(~ is dit pakhuis
geworden en thans weer verbouwd tot één woning ( Jan
Liezenga). Borger is tweemaal gehuwd geweest. Zijn eerste
vrouw heette Janke de Vries, zijn tweede echtgenote was
Wiets Sijtema. Zij leeft nog en woont thans in Erasmushiem
te Leeuwarden.
d i ver sen
Wijtgaard heeft ook nog een fabriek van windmotoren gehad.
Die was gevestigd in een werkplaats op Buorren 18 (thans
Harm de Ruiter).Dat was in ± 1930. De eigenaar van deze
fabriek was Johan van Stralen. Die woonde zelf op Buorren
23 (thans familie Hemstra). Later is de fabriek gevestigd
in het pand Buorren 4 en ging de familie van Stralen bij
de zaak wonen (thans Jan Haringsma).
In mei 1948 werd het gehele pand inklusief alle materialen
en inventaris verkocht aan Jok Fokma. Deze hield er later
boelgoed, wat veel publiek trok en hoge prijzen opleverde.
Het pand Buorren 49 (thans vervallen en leegstaand) heeft
ook vele huurders gehad. Waren het vroeger slager Hoekstra,
kapper Jan van Balen en Kinder~ans en later de firma Stockman
met textiel,in 1966 was er een ­
vogelpension van Henk Nota in geves- Vogelpension "Slrieólal1cl"
tigd .Daar verkocht hij allerlei
H. NOTA
soorten vogels,vissen en he gelspo
rt artik:e-len.
Buorren 49 Wijl:qaard (Fr.>

45
Na hem is er opslag van antiek geweest van Piet Vonk.
Het pand Buorren 49 staat al jaren leeg en krijgt een erg
vervallen aantlik. Toch jammer.
Op Buorren 25 verkoopt en repareert Wim Ypma sinds januari
1966 electnsche artikelen en installaties. Men kan er
terecht voor o.a. radio:s, t.v.ts, wasmachines en alle soorten
electr.huishoudelijke apparaten. Bovendien houdt Ypma
zich tezig met aanleg en reparatie van electrische- en
gasinstallaties. In zijn winkel was voorheen slager Jan
Hoekstra gevestigd.
Aanleg, onderhoud en reparatie van centrale verwarmings
installaties verzorgt Leendert Runia. Hij is met zijn gezin
vanaf septemter 1981 komen wonen op de Hegedyk nummer 14.
Het pluimveetedrijf van Piet Douma op de Brédyk 21ï testaat
slnds 1948.Sinds 1979 kon men er ook terecht voor diepvriesprodukten
maar deze "loot" is vorig jaar weer afgestoten.
Sinds lange jaren ventte de familie Douma met de
produkten van hun kippen, n.l. de eieren, maar ook het
uitventen is opgehouden en wel in oktoter 1983. Voor verse
eieren kan men nog wel op het tedrijf terecht.
Als laatste willen we twee middenstilllders uit het tuurtdorp
Wirdum noemen.
Jan Hoekstra, de slager die in 1968 naar Wirdum is vertrokken
heeft in 1973 zijn zaak overgedaan aan zoon Germ
Deze laatste komt vandaag de ag drie maal per week in
ons dorp om testellingen uit te venten.
~~eemaal per week komt groente- en fruit man Jan Tijseling
in Wijtgaard. Ook hij woont in Wirdum en heeft in januari
1978 de zaak overgenomen van zijn vader EIJgeltertus.
Engeltertus helpt nog steeds mee in de zaak en is in april
1941 met groenten en fruit te onnen. Sinds die tijd is de
familie
Tijseling,vroeger met paard en wagen en later met
de testelwagens een tekende v rschijning in ons dorp.
E, TIJSELlNG, Wirdum (Fr.)
Giro 1155478 Tel 05105 - 468
aardappelen, groenten en frult
Iglo diepvrie5-produlcten
Annex KLOMPEN HANDEL

46
ten slo t t e
Het is natuurlijk mogelijk dat niet alle gegevens juist
zijn vermeld. Soms is het erg moeilijk iets te achterhalen
en veel zaken zijn moeilijk te onderscheiden,zeker wanneer
het al lang geleden is. Toch hoop ik met dit toekje een
beeld gegeven te hebben van de middenstand in de laatste
honderd jaar tot aan het hede~ ~oe.
De hondekar, transportfiets U~ pa~rd en wagen zijn verdwenen.
Jukken en korven komen we niet meer tegen. Alles is
anders en aangepast aan de moderne tijd. Snelle vrachtwagens,
diepvrieskisten en grotere voorraden ziJn nu het
p~rool. Wat blijft is de herinnering en de foto's die uit
die tijd bewaard zijn gebleven. isschien helpt ook dit
boekje mee aan een stukje herin ering die we best eens op
zijn tiJd nodig hebben, zonder daarbij de moderne tijd uit
het oog te verliezen.
Een bijzonder woord van dank wil ik richten tot de heer
Jozef Roorda, die miJ terzijde heeft gestaan bij het verzamelen
van de benodlgde ontbrekende gegevens en de heren
Sjoerd van Balen en Tjalling van Balen die ons daartoe
veel informatie verschaften.
De toneelvereniging L.M.K. stelde uit haar archief enige
oude advertentiebladen van programma's beschikbaar.
Wijtgaard,februari 1984
H.Nota

HET adres
J. KINGMA
LEVENSMIDDELENBEDRIJF
Jim adrts foar
KNIPPEN EN
SKEREN
Wordt wakker
Neemt 51KKE5
als bakker
J. VAN BALEN
WYTQAEI\D u. ~ 11( I( E ~
WIJTGAARD
,•
Alle soarren
PARFUMERJEN
ut foarrie
Jouns 7 ûre sIûrcn
Neemt proef met onze
fijne Kerstkransjes
Foar
Molke Bûler en Tsiis
oei 't bikende adrEs
F. DE RUITER, WYTGAERD
Dêpot Coöp. Zuivelfabriek "Wirdum"

Om prt/lig Ie u'andelen
LaaI om Uw schoenreparalie behandelen.'
P. SCHAAF5lVIA
Eleclrisrhe Schoenreparatie
Wijlgaard
Kopen bij de Spar
Is sparen bij de koop.
Beleefd aanbevelend,
potten Kersen
potten Pruimen
1:'1 fl. Schilletje
1:1 .. Muscaat
1/1 Creme de Cacao
1'1 Gezoete Kirsch
1 1 ,. Vermouth
1 1 Cherry Brandy
1,' 1 ., Limonade
Blikken en POttê(1 appelmoes
J. BIJL5MA
( Timmerman, Oannimmer)
W. v. d. Meer, Wytgaerd 110
Stiet klear foar elts en ien

Voor al Uw Vlees en Vleeswaren
naar . .. . Jantje DE slager
Speciaal adres voor
Friese droge worst
ElectIische Koelinrichting
J. G. HOEKSTRA Wijtgaard
BELEEFD AANBEVELEND
Wy strike mei in lylJe en greale kwast,
Bûten, binnen, ja JeIJ in kaJI.
Fa. Gebr. v. d. Zee
Fervmbidriuw Wytgaerd
IT adres foar
pOr bêste "Red Star" ierpels
is
BOUKE VALLINGA
WYTGAERD 104

Rar atle soorten
éfoer (hinnen. kt; en bargen)
orfier en ek net to djûr
Th .. v .. Werff., W4tgaerd
Til. 221
Om stuten, broadsjes, bölle en brea
"lekker en gezond"
Om bakken, koeke en sa mear
Nei Bakker VLIEGENDEHONDJ
Ek meitsje wy foar jim' as it moat,
In sOker- of krintebölle,
In taert, oranjekoeke of sa;
It sil jim' grif bifàlle.
o.a.b.
Dy't mei de mesine melke wolie,
En sokke boeren bin' dar fo:le;
Keapje dan net yn it wylde wei,
Mar gean' se allegearre goed nei.
Sjoch dan foar it lêst by SANTEMA,
Hy wennet hjir, jim' bin dar sa,
Dy melkt nou al in Iyts heal jier
Ynfo:dich, fluch en mei piesier.
En dan siz' lim, dat is gewis:
Dat "Simplex Dairy" de bêste is.
Johs. Brinksma, Wytgaerd
AGENT "SIMPLEX DAIRY" MOLKMESlNE5

I N HOU D
blz.
2 kruidenier/grutterswaren
10 bakker/bakkerswaren
14 timmerman/aannemer
16 rnelktapper
iS
melkrijder
19 schilder/behanger
21 smid/smederijen
24 slager
25 caféhouder
30 kleermaker/manufacturieren
31 kapper/:::;çheertaas
34 schoenmaker/hersteller
koperslager
35 'wagenmaker
pipegaelmaker
kuiper
veedrijver
36 veedokter
transporten/vervoer
40 kassier
41 beurtschipper
42 turfschipper
44 kcopman
diversen
46 tenslotte
41 tm. 50 oude advertenties

L.M.K.
'ril!T
FAN
ABE
BROUlA/E
Jq-It­
EN 18
FËBI?UARI •
,',- .
,I ••
'd~ eu~elJl

19
"LYTS MAR KRIGEL"
L./II.K. SPEELT "DE GOUDElJ SWIPE".
Als nieuwkomer bij de toneelvereniging L.M.K. vJerd mij
gevr:"o,gd een stukje te scJ:,ri jven over het toneelspelen
en het stuk "De gouden swipe". Voor de ervaren spelers
is het tOf:eelspelen e alles W2t op en om het toneel gebeert
llic"ts bijzonders, ze zijn er a n gevJend en het hoort
er allemaal bij. M~ar als je er nieuw bij komt sta je
toch wel even te kijken wat er zoal gebeurt 'an voorbereiding,
organisatie en oefening. Vanuit de zaal bekijk
je een toneelstuk en denk je bij je zelf, ze hebLen hu~
tekst geleerd die wordt daar 0 gezegd en men beweegt zi ch
wat over ~_et toneel heen en weer om het geheel op te vullen
en actie te brengen. Maar het blijkt in werkelijkheid
toch wel anders te gaan. Wil je een rol goed spelen dan
moet je jezelf helemaal in de te spelen persoon inleven.Uit
de tekst moet jee persoon leren kenneni wat voor iemand
is het? wat is z'n karakter? hoe is de verhouding tegenover
andere persone~? en ga zo maar door. Ilatuurli jk heeft de
regisseur hierbij een heel belangrijke taak, deze man weet
je precies te vertellen op welke manier je een bepaald
stukje tekst moet ~e gen en uitbeelden, b.v. het fel of
rust i "': zeggen, spannin,'r opbouwen , in \Ioe,'e uitbarsten
enzovoort. De regisseur heeft een toneelstuk compleet
uitgewerkt en op papier st~an. Elke beweging en stap die
een speler doet komt v~n ~e regisseur en st~at op papier.
St~at een speler bij een be aalde tekst ni t op z'n
juiste plaats, dan kan het gebeuren dat hij, of een tegen
speler d~ardoor uit ~e rol ra kt. Dit .s dan alleen het
spelen en dus wat er op het toneel gebeurt, m' 'r wat er
omheen a2n voorbereiding en organisatie gebeurt moet ook

20
niet vergeten worden. Ten eerste zo'n 2 repetities per week,
waar je de hele avond ~~n kwijt bent, en dat is beslist
niet altijd ontspanning. Je moet je er helemaal voor inzetten
en na een zware repetitie zijn de spelers ecl t
bekaf. Verder moet er een dekor ontworper. en gebouwd
worden, hi~rvoor hebben enkele heren heel wat vrije avonden
en zaterdagen voor op moeten offeren.
14 spe Iers en een groot aant· 1 medewerkers tiJdens de
uitvoering moeten in aangepaste kleding. Hier hebben een
8 tal dames voor gezorgd. In de Twirre was nog niet een
pod:ium aamJezig, enkele heren van L.M.K. he':.>ben een heel
nieuw opklapbaar podium gebouwd. Nieuwe voorgordijnen zijn
er gem~akt.
"De gouèen swipe" is een toneelstuk wat zich rond 1920
afspeelt, dus 7al men ~ich ook aan die tijd moeten aanpassen.
Enkele vragen (ie dan opduiken zijn: Wat voor
kleding rroeg men? Hoe waren de vertrekken waarin gespeeld
wordt ingericht? Werd er met papiergeld Ol met munten
betaald? Dit zijn m~ar enkele voorbeelden, m~ar er zijn
nog tal van andere punten waar op gelet moest worden.
D zie wel het uitvoeren v~n een toneelstuk brengt heel
wat organisatie en voorbereiding met zich mee. i':ïa,~r de
toneelploeg en een groot aantal vrijwilligers hebben alles
goed uitgewerkt en prima voorelkclar. De repetities verlopen
goed en wordt op hoog niveau gespeeld en de spelers
doen hun uiterste best om het stuk tot een succes te brenger.
Ik hoop dat u als toeschouwer op 14, 17 of 18 februari
een hele fiJne avond en net zoveel plezier zult hebben,
als ik het afgelopen halfjaar aan repetities en andere
werkzaamheden heb gehad. En vergeet niet dat er door tal
V~1n mensen veel werk verricht e" veel vrije tijd is opgeofferd
om dit stuk,-zowel hier in ijtgaard als op tal
v~n andere plaatsen waar we ook moeten spelen,- tot uitvoering
te brengen.
Rudi Hoekstra.

21
De klaverjas avonden in "De Twirre" blijken goed aan te
slaan en in een behoefte te voorzien. De eerste keer op
12 november j.l. waren er 32 deelnemers. De tweede keer,op
21 januari j.l. waren dat er al 40.Het zijn reuze gezellige
avonden en we rekenen er op dat er de volgende keer nog
meer deelname komt. We zijn er voor klaarl
Onderstaand een overzicht van de punten per paar.
Jappie Schuurman en Gerard Roorda
2 Tsjerk Santema en Eise Roorda 5791
3 Willie de Bruin en Auke Jongbloed 5118
4 Jan Terpstra en Dora Hoekstra 5037
5 Sietse Hoekstra en Herman Huitema 4932
6 Annie de Bruin en Jan Ant.Jorna 4888
7 Gerrie Schuurman en Henk Nota 4881
8 Gerrit Luijben en Arnold Liezenga 4719
9 Wiebren Wolters en Koos Hemstra 4642
10 Altert H.de Ruiter en Gertrud Swart 4618
11 Titus Hettinga en Piet Th.Roorda 4608
12 Thijs Hofstra en Frans Tielens 4535
13 Jappie Mulder en Ietsje Mulder 4525
14 Bert de Ruiter en Frens H.de Ruiter 4490
15 Marijke van Balen en Minke van Balen 4393
16 Jan Fl.Jorna en Freddy Hemstra 4138
17 Willem Hemstra en Ely de Jong 3936
18 Jannie Schuurman en Sitle van der Meer 3905
19 Johannes Brinksma en Ype Haringsma 3377
20 Jan de Bruin en Lodewijk de Bruin 3342
5845 punten
De volgenQe klaverjasavond is vastgesteld op 17 maart a.s.

22
K
1r@~®llfr®rmrmi1~w®1f®rmn~nrm~
~~WIJJ1rGAAlRlDl~
~ondag 29 januari was er weer het jaarlijks toernooi van
de tafeltennisclub, voor het hele dorp.
Al is de vereniging misschien niet zo groot en L.at meestal
niet zoveel vGn zich horen, deze dcig is een uitzondering
daarop. De sporthal ..Jas zonda het toneel van een groot
sportge'Jel:retl.Jong en "oud" speelden mee en gelukkig
zijn er ,,,ltijd veel supporters. Dit ja~r kwamen er ook
weer veel sportine"'-sen opdraven. Bij de jeugd 8 tlm 16 j;.:.ar
waren er liefst 44 deelnemers er bij de senioren deden er
32 mensen mee. Dit j~.ar was er voor het eerst een poule
voor deelnemers vanaf 45 j' r. Aan het enthousiasme v;,..n
deze groep en het plezier W2J.rmee "onze oldstars " hebben
gespeeld, bliJkt wel, dat dit is aangeslclg.n. Misschien
dat deze groep volgend j r nog verder kan worden uitgebreid.
We hopen van wel, want het w~s een genoegen om hiernaar
te kijken. De winnaar in deze poule werd Bertus
Damhuis en Eli de Jong werd tweede. ~ij de jeugd werden
ook weer spannende part i jen gespeelr". ~e waren in acht
poules ingedeeld. Bij iedere tafel werr" "fel" maar sportief
gespeeld, en wat belangrijk is, iedereen beleefCie er
veel plezier aan. Maar zoals altiJd kunne.1 er maar een
paar winnaar zijn. Bij de jeugd 8 tlm 12 j~ar werd de
eerste priJs gewonnen ,'oor Barry Man ma en de tweede prijs
ging naar Ids Boersma. Dij de je~gd 12 tlm lC jaar ging
de beker naar Piet Roorr"a e Wim Schuurman behaalde de
tweede prijs. Ook bij de recreanten werf met veel plezier
en voor~l sportief gespeeld. Gok hier waren er sp nnenfe
wedstri jden te zien. De f' nale t ssen hr. v",n Ophel:sden
en André Blümers liet wel heel duidelijk zien, d~t men
elkaar elk puntje probeerde af te snoepe'. le wilden beide
geen duimbreed wijken. Ha drie sets won dhr. van Opheusden

23
deze partij. André werd tweede.
Bi j de geoefenden ware!.'. \oJederom de Andringa' soppermacht ig.
In een finale tussen de jroers Piet en Joop, bleek alweer
Joop de allersterkste te ziJn. Een verdiende eerste plaats
voor Joop, die daarmee ook de wisselbeker gewo~ne~ had.
Piet werd een goede tweede. Ha een felicitatie en een woord
van d' nk aan iedereen besloot Bertus Blümers deze dag.
l~ij willen als bestuur van de tafeltennisclub iedereen
heel hartelijk bedanken, particulieren en mifd 'nstclnd
die vJeer prachtige prijzen beschikbnar hebben gesteld
voor onze verloting. Iedereen die geweest is, h!eft kunnen
zien dat dit weer dik voor elkaar was. Veel mensen waren
beni 'uwd wie dat konijn toch ~:ad gewonnen. I,,!el die heeft
een goed pla, tsje. Est:ler Liezenga was [Je gelukkige.
Zo is aan deze f estelijke en sportieve dag ook weer een
eind gekomen. Mensen volgend jaar rekener. we weer op jullie
allem0.al.
Bestuur T.T.V.
Even langs de
I;lasbak.
Kleine moeite.
Goede gewoonte.
GLAS HET I ZAMELEN WAARD.
HU~ IN DE GLASBAK!

24
EET SMAKELIJK~
Visschotel voor 4 personen
verzorgd door
Anneke Terra-van Oudheusden
Benodigdheden: 1 g-.coot pak kabeljauwfilet
6 grote aardappejen
1 grote mok rijst
4 grote uier,
boter
zout
paneermeel.
VerVJarrn de ove ...1. voor op 220 graden of' st ...L'1.d 7 à 8.
Maak aardappelpuree, kook de rijst gaar, fruit de uien
die ill~ingen gesneden zijn en stoof de kebel,iauw ga::.r
volgens het pak.
Vet een ovenvaste platts schaal in. :Bedek de bodenl met
de he lft vaIl de aardappe 1 UI' e. Seg hier(.\p e0rst ds uien,
dLarna de k8.beljauw e·'1 da de rij c. Bedek tot slot dit
geheel Giet de cvergeblwren aardé.p,relpuree. Strooi ~li~rovor
een h=:et je paneermeel. Leg el~.=.rop + 4 klont jes boter.
Zet dit geheel + 20 min. in de oven. Als u eer: griJl heeft,
zet het dan de ïaatsie ~ ~in. onder els grill voor een
bruin koest je. Eet smakelijk.
An .eke Terra-van Oudhe'.wden.
Het volgende recept; zal 'Norden
verzo~gd door Jitske Jongbloed

Wijtgaard, januari 1984
Beste dorpsgenoten.
25
Waar ons Havenpypke al niet goed
voor isl Ik vertel u graag het
volgende:
Woensdag 4 januari j.l. werd ik
opgebeld door een mevrouw M.
vanuit Vlieland. Die wilde dolgraag
het Havenpypke hebben
waarin het stukje staat dat ik
had geschreven over Rinke
Tolman en mijn jeugdjaren.
Zij had n.l. een vriend die een
oude kennis was geweest van
Rinke en die wilde graag dat
bewuste Havenpypke hebben.
Ik heb haar toen het adres van
de heer H.Nota opgegeven. Ze
wilde het sturen als herinnering
en kadootje.
Vrijdag 6 januari j.l. werd ik
opgebeld uit Buitenpost door een
mevrouw B. Zij wou graag het
boek hebben van mijn zoon Age
uit Brazilië. Zij kon Portugees
le zen (ze was Po rt uge se) en
-reeds 10 jaar in Nederland.
Age van Ralpn Uit Wijtgaard woont
in RIO de ];l;lclrn Kort gE1l'rJL-n wa,; h;l
t:Vt;n iJl [n-l.hf'itc[{ln" orn t{'rui~ If- kt'­
r-'rl met drie ,',ratc huêkoifl'rs .:c'·uld
met g{'brlllÎ,~t' l

26
IllElOllEI
H. KAMP
Toevallig las ik in de Leeuwarder Courant van 23 December
jl. dat in Wijtgaard herinneringen werce~ opgehadld dan
Hinke Tolman, door Tj. Vdn Balen. Ik heb het voorrecht
gehad Tolman meer dan 50 j~ar te kennen dIs ~"ries om
utens, want ik was zijn neef, geboren in Soest, dezelfde
pl~ats waar hij woonde en werkte. Een hdlf boek zou door
mij kunnen worden gesc1reven met verhalen over zijn leven
en werken en voor uw dorpsbl-' d wil ik gra g iets over
zijn Hollandse periode vertellen. Tolman was inderda~d
een zonderlinge, bijzondere figuur, die totaal niet om
kleren gaf. Vaak liep hij rond in gekregen, gedragen
kleding v"n vrienden en kennissen. Zelden hJam hij in
een winkel of het moest zijn om t~bak of schrijfspullen
te kopen. U kunt het gelover. of niet, ma~r zijn tropdas
kon hij zelf niet fatsoenlijk strikken; zijn vrouw Kathe
moest dat doen voor dag en daml 's morge 1S, voordat hi j
met het treintje van Soest na r UtreeLt reisde. Hij ging
dan op weg naar zijn dagelijks werk en ge ruikte een oude
damesfiets om van huis naar het station te g~an. Met een
fiets kon hij slecht overweg, nog liever ndelde hij
daar heen. In het veld - polders, bo en, heide, zandverstuivingen
- liep hij meestal op hoge z J rte soldatensclloenen,
een zware rugzak op de rug met een loodzware verrekijker
om de nek. Uren lang tippe de hij door de natuur,
alles ijveri noterenr, zonder zie: om eten of drinken te
bekommeren. Zelfs op hete zomerr gen vergat hij va k om
iets te drinken mee te nemen e~ soms moest hij een Gokter
rdadplegen. leJandelen in de hitte deed hem hevig transpireren
en de nieren werden niet doorgespoeld, zodat zie~
daar kristallen (nierstenen) vormden. De arts schreef
voor, oat hij altijd voldoende frisdrank in zijn rugzak

27
moest meenemer:, om zijn waterhuishouding in het lidI am
o· peil te houden.
Rinke was niet veeleisend, hij vroeg nooit iets voor
zichzelf en was met weinig tevreden. In het veld praatte
hi j gra' g met boeren, vissers, stroners el' jc:,gers en dreef
de spot met nette burgermen en, die alleen ma,?r uit lflaren
op geld verdienen er: in nette pakjes rondliepen. De natuur
was alles voor he~, de rest was bijzaak. Rinke was eigenlijk
van huis uit een diepgelovig man, maar hij kwam nooit
in de kerk, want hij ~cd totaal geen behoefte aan domineeswoord.
Zijn geloof beleed hij 0 ziJn eigen manier, buiten
onder de wisselende wolkenluchter., in alle jaargetijden.
Hij hield va~ de vogels, vlinders, planten en insecten
en als de kieviten in Maart hun buitelingeli mc:.~kten in de
Eempolders, nam hiJ uit eerbied zijn breedger~nde hoed
voor de teruggekomen vogels af••iJ begroette de kieviten
als oude bekenden, die het voorjaar meebrachten. Op Zondag
keek hij medelijdend naar de in het zwart geklede kerkgangers
en har het vaak over de Zl rte kousen kerk en de
blikken dominees. Maar op Zon~ag kwam hij nooit in de
polders, niet omdat hiJ deze rustdag respecteerde, mdar
omdat hij de sfeer daar buiten dan niet prettig vond.
Er warer. dal te veel stadsmen.en en recre-nten, mdar boeren
en vissers werkte op die dag niet.
Kinderen had het eclltpaar 'rolman niet, md.ar er kwamen
wel veel kinderen ad.n de deur en over de vloer, die Vcln
alles aandroegen: vlinders, slangetjes, torren, p dden,
kevers, h gedissen en gewonde vogels. Hooit stelde Rinke
deze kinderen tele'L:T, hij am al e _an bij de voordeur,
Ol-ar liet het meeste weer vrij in zijn tuin, via de achterdeur.
Deze tuin be tond uit e n hoog op eschoter.'massa
dicht Oy elkadr groeiel:de kruiden, gra sen e .. distels, alles
gekweekt uit zade., die hij op zijn zwerftocnten mee naar
huis n2.m. De l:ure;l trokken hun. neu op voor al dat onkruid.
Zijn natuurstudies ,erden verricht onder alle
weersomstaJ1digheden, zelfs bij strenge vorst zloJierf hij
langs de rivier de Eem onder Amersfoort om te zien of hij
iets voor de hongerende vogels zou kunnen doen. Zijn
ZloJc.re winterJas stond bol van allerlei vreemde zaken,

28
touwtjes, tabak eii pijpen en ~ijn groene verkleurde rugzak
hing scheef op zijn rug. :Je Soester kinderen ::102mc'en
hem soms 'l'ollie, 'I'olle Hinkelman en 's zomers wel een
"mannet je van koper" VilDVJege zi jn door re 70n verèrande
gezicht.
Rinke bezat een eindeloos ger'ulr', hi j kon heel lang
onbeweeglijk zitten aan het IJsselmeer of in de bossen,
want hij \ülde niets 'ferstoren en voelde zich dun opgenomen
in zijn kerk, de natuu.:r. Het is viel eens gebeurd,
dat een l~ezel in zijn rugzc.k kroop o~ zoek rléJ.ar iets eeLbaars
en een an~ere keer speelden koolmezen op zijn breedgerande
hoed.
iv;i jn OOiiJ kon een borre _ slecht verdragen, vooral voor
het eten. Ik herinner mjj een vispartij ~n ;ovember, koud
en mistig weer. Op de terug~"eg moester, wij een uur lrJdcI,ten
op de autotus en wij besloten een jonge jenever te gaan
drinken in een kroegje. Het werden er twee of drie op
een lege rna,_~g en in de bus stol1d hi_j ~v t onv-st. op de
benen in het g_ng:(:.'ad. Hij hunteerè.e zi.jn bos bamoo-e hengels
zo onlEndig-, dat de passagiers naar hem keken en scmmigen
hielden hièt hoofd or~laag, dm :'liet drlOr de l.s.nge stokken
geraekt te I'lOrden.ln Baarn besloten Hij koffie te gaan
drinken om wat bij te komen e~ betraden een nogal deftige
zaak, niet ver van het koninklijk paleis. Hier zaten
Zakefl11ensen - keurig in het pak - te dineren en wi j k,,!a.men
da,ar binnen met lange henge ls, bemo~lc1erd en verregend,
met oude regenji.ssen, luidruchtlg prate d, een pot met
regemvonrien in de hand. U begrijpt, det de obers ons n:iet
zo welwillend te woord stonden.
Tolm~n had erg veel vriende. en kernis en, die hij
mees Lal ~)ntving in zi jn eenvourig. werkkamer . .=,eze werkruimte
\,as werke li jk een onge organisef~rde chaos, over 1
potten met rupsen, vlinders en insecte~. Hi.er en d' ar
vogelveren en vcgelvleugels, kartonne~ ~8zen o~ de ~·o~d.
Aan de wand fOGoiG Vi:\n vogels, een gedroogde -kikker en
op z'-jn oude houten 'oureau ee uit tout gesneden :;:'tJ2.rtwi
tte kievit, een loh-ogel. De houten ooeke!lpLo'~lken bogen
door onuer het gewicht van hon::lerde!. boeh~rl, zij dreigdf"!l
ieder ogen~lik op de bezoeker te vallen.

OOK DE HEREN KOPEN HUN KLEDING BIJ DE VAKMAN !!
BRENGT U NAAST DE STEEDS GEROEMDE KOLLEKTIE MODE-ARTIKELEN,
HOEDEN EN PETTEN,
OOK EEN APARTE SORTERING in : AUTO COATS- WINTERJASSEN- .
REGENJASSEN- KOLBERTS- OOK TRICOT-KOLBERTS- HERENCOSTUUMS in l
WOL, TERLENKA, BLEU DENIM.
• pantalons
terlenka
stretch helanca
manchester
• spijkerbroeken
jongens en heren
• overhemden
• pull-polo's
• truien met kol
• schippers-truien
• suède en leren jasjes
* kunstleren jasjes
* anorac jassen
jongens en heren
* kamerjassen
* pyama's
* tino's lange en korte mouw
* ondergoed kort en lang
* overalls bI. wit. gr. br.
• blauwe werkbroek en kiel
* zware wollen "AaBe" jopper
* pracht sortering Noorse truien en vesten
SCHRANS ZEGELS,
GRA TIS BIJ ALLES
Kent U reeds de onvolprezen SOKKEN? voor heren en
jongens merk "STAP" 20 x STERKER ! ! !
TOT SCHOENMAAT 47
Dun wol, geitehaar, badstof
Ons vakkwldig advies ais coupeurs en kleermakers staat U steeds gratis ten dienste.
Ook uw repara ties verzorgen wij !!

SUPER 'DORP5MARKT
Greate Buorren 9 Wirdum
U WEET HET TOCH?·
tel. 1396 (Annex POSTKANTOOR)
Kopen in onze super
dorpsmarkt betekent:
SUPER: Kwaliteits­
goederen voor een
scherpe prijs.
Meekeshof 1 Wytgaard
tel. 1707 (Annex DROGISTERIJ)
DORPS: onderons - ge­
5'-1_ B0 0 N STRA moedelijk - vriendelijk
Ook voor
MARKT: Daar is van aUes
te koop waar maar vraag
naar is voor Uw dagelijkse
levensbehoeften.
v-VERSE PRODUKTEN
en
G-GOEDKOPER
VERF EN LAK
Tevens het adres waar U een
staalboek kunt halen voor een
rol behang naar Uw keuze van
Goudsmit-Hof snelle service's
HANS DE RUITER
BRENGT DE WINKEL BU U THUIS

29
Op een hoekje van ziJn vJerktafel sC~T8ef hij zijn honderden
artikelen voor i, y'lschrifien ij kranten. I'iienand heeft
ooit !

Alsdàtde
winterschilder
nietis•••
Mooie .
premIe.
Wat dacht u van een mooi huis zoals beglIl van de werkzaamheden is lIlgedielhl.
alleen de winterschilder dat kan maken? Voor bedr0vcn, scholen. zickeniluizl'11,
Hij komt graag overleggen en hrengt de 1I1ste Hingen, gemeenten en
nieuwste stalenboeken mee.
aJlderl' lagere owrheden geldt
Wat dacht u van een ronde premie van een prelnic vall 35 gulden
50 g!!!4~.!!.I~er man, p'er dag~ l)ie premie per man, per dag. 'W'ij kennen
geldt alleen voor particulieren. En wordt alle voorwaardcn cn regelen dl'
verleend door het Bedrijfschap Schildcrs­ aanvraag VOllr u.
bed rij f voor ondl'rhoudshinne nsch iIde r- Fiscaal voordeel. Als u elgcen
behangwerk dat minstens 3 mandagen naar/bl'v':onl'r bent, profiteert u
vergt, dat wordt uitgevoerd in de' periode soms o0k nog van een fiscaal voorvan
21 november 1983 tot en met 9 maart deel. Ook daarover kunnen -\\ Ij
1984 en waarvoor de aanvraag vóór het U verder informeren.
Y~E"PIE
E. Veenstra
Huylckensteinshjitte 14 - Oosterlittens
Telefoon 05173 - 2077

31
SPORT EN GEZO DHEIJ.
GIEZO}N[J)IHlIEll[J) (2)
Hebt u lflet de jaarwisseling goeie voorneme:1S gflmi~' kt?
Is één hiervan dat ti in ~984 zou gaan hardlopen? Nee?
Of u wel? ,1aar (ti t goede voorneme:: ni.et ten uitvoer gebré'.cllt?
\o!aaide het te hard, rege. de het, hód '~ het te
druk 0 har u gewoon geen zin? I~e kunnen altijd \.vel een
smoesje bedenken w.J.arom we niet gaan lopen, m' ar lekker
bij de hJ3.rm3 kachel blijven. Troost u, zelfs een erV::tre,1
hardloper heeft er sems .110eite mee om zijn dageJijkr:e
}~i 1. ometers te doen. rIl-,a:- eenme\i:tl bui te.l is alles w,--cr
goed.
~r zijn me~sen die lang geleden met zich zelf de afsprd~k
gem,d.kt he"bl'efl om, al~ het cok m~' r enigszins rnogeliJk
is, elke dag te loven. Zo kJn heT hWl nieLs schelen oi het
nu vriG..,t

32
bent. Hardlopen is een uitstekend geneesmidde1: mil zorgen
zlülec! hoogst1t!élarsc>ijnliJk verdwijnen '-'~LS sneeU'tJ voor de
zon. Wist u dat er !!ardlopers zijn die. vind'211 dut zij door
het lopen in g(~estelijke toestal'den komen weH:e anders
alleen met drugs te bereiken zijn. Ja, hardlopers zij~
ook verHlaafd, Niet u.n drugs ma~r aan hun sport. En we
fTlogen zeggen dat hier spr&ke is v~.n el~ ['osi tieve verslaving.
Deze gevoelens ko~en niet wanneer niet regelmatig wcrdt
g"llo ~n. Cr: de diepe veranderinge! te voelenno(ot men
minsterlf; een uur lopen, zeker vier dagen in de week. Da;1
pas komt men op een geestelijk nivea, IoJ·.:;.arin mer; ge"uiverd
is Rn in vrede verkeert met zichzelf en de wereld.
Wellicht vindt u è.at het allemaal "at overdrever: is. La~:t
ik 1.' zeggen dat het dit niet is: u zou het zelf kunn .r.
erV2reJ1. 'l'egemvoordig zittell veel "leI1S,..)D psychologisch in
de knoei. Hpt ~ou stukken beter zijn dat deze me sen in
plEL.t,,, va!1 v2.1ium te slikkeil, gingen h~rdlopen. Hardlopers
krijgen meer ,;;elfvert:noU't!en. Er; di '. is \,!a~, psychologisch
gestoorden missen.
Waarom ant ~ eigenlij~ niet harlopen? U weet ~at het
lichamelijk en geestelijk heel goed voor u lSo 'l'och do,?t
u net niet. liJ i 1t u niet dat ze u laroepen v n: "Hardlopers
zijn doodlopers" of "Loop naar _iet zo hard, \l>Jéi.nt ze hebbe];
hem sd?" Heet dan dat ze 'alo'2rs op u zijn dat Diets
kunt. opbrengen dat ziJ niet kunnen.
Waarom probeer ik u over te hqlen om te gaan lopen? Ik wil
u J.aten delen in de vreugde die het beoefcnPL v n deze
sport met ~ich rneebrE~J1.gt. Het is nic:t van" blik op onpi.r,dig
en lopen m- c 1'''. Hardlopen is een plezierige bezigheid,
vooral '-1 ,.8 dit in een groep doet. In et begi!1 is het
echter niet zo'n pretje, maar naarmate Den beter in 'Jorm
1',-,3kt komt de ~ardigheid: geelOtelijk :)eleeft men er veel
genoegen _an e::, ook liciumelijk ',vordt men er lwter V.n.
Een ple idooi o;n te gaéin lo;.'e, • Mi:' r de keu.ze 1igt bi J n
ze lf. Ik kan niemand dw inge(). Ee n b'Jart iert je ~. i C;K.~:le 1:'.. jke
inSpal'J1ing rel' dag verschaft reeds o}:merh)lijke voordele"
Probeer het e~ns. Wie tieet wordt u ook een fanatiek loper.

33
Leeftijd, gewicht of sekse spelen
geen rol. Gewoon doen!
U zult het alleen jammer vinden
dat u niet veel eerder tent
begonnen.
Maar het is nooit te laat om
te teginnen.
Kom op dinsdag, woensdag en
donderdagavonds om 8 uur naar
het pleintje tij kapsalon
Monique. De groep kan nog steeds
groter.
Doet u mee?
Thi js Hofst ra
M EDE D E 1 I N G
T. E. HALBERTSMA ARTS
LAG E DIJ KIWI R DUM (FR)
Vergeten voorwerpen in de
1eJElchtkar.1er:
1) Rode slipover maat 45/56
2) Blauw damesvest met korte
mou".!, "Setterl'line".'
~
3) Ruim vallend donkerblauw
wollen vest, grote maat
4) Hel'enpet "PAxon" van Hii.teveen te Sneek, fr,aat 21 met
een truingroene kleur.
5) Zilveren oorhangertje, druppelvorm.

34
JAN FLORIS ROORDA IN DE JARN~ 1940-1945
=======================================
Velen met wie Ja!. Roorda iJl zijn 1., 1ge leven in. a3.nrA.k r..g
kWE'.m, zullen wel één of meer spa "elde v8Y'~alen uit de
oorlog~Jtijd van deze oude ba-s gel"word hebben. Verteller'
kon hi j j h,d. er slag v~,n om de span!1ing er in te houden
zonder de ernstige situatie v n die tijd geweld aan te doen.
Het maakte d~n ook r..iet uit of he~ verh' ~l zich in de
mobilisatie tijd van 14-18 afspeelde 0 in de bezettingstijd
40-45. ~['oen was hij nog in de kT2,cht '1:.1,' z:jn :even
en durfde beel wat risioo's te nemen als het ging om te
he lpen wa~.r ge brek was 0:' vl?-élr \ at ged;.a:c rr.oe st worde~'l.
'ij beleefde de meest hélc..elijke avontur'en 1Jij het l~emac';ltigen
v ,n :"randhout 9.a.l d"ó Vieldurren.Jeg 0:: :net een net
5elne~,t "zwart" beest je dat een speciaJ.e ~estemfüng h:ld,.
Ma,,"r wa3.r iij n~ de be'/riJding over t12ef z\vijgen, was de
1'01 die hij speelde in ~1E:t vel'z"t tegen de 1JuitE;' CJerhearsing.
Ik menen dat, na de dood v~n deze markan~e
figulT uit onze :3am8nleving, deze episode uit zi jn lev n
niet verl.or8r. m'::l,g gacc:'l. :;:;Ué\rCrn vonden ,'lij eelt oud verz~t:::;­
man bereid om over ds organisatie en het w~rk van ddt
verzet in dezE omgeving één en ander te I[ertelle,;.
Deze verzetgr'08pen \verde:_ eigenlijk ,,': direc'ó na de c 1=itulatie
in ~ei 1340 opgericht, toen d~ nederlandse militairen
nü~ krijgsgev~n~e~e~ w~ren. Wel was men er zich
v:!n be,mst dat het een 6 ~vaarlijkp. ondernemin,s was en
da2.rom moest het doo:~g=,an Is een "orde dienst ,,( O.J.).
Dit was door de bezetter :ütiJd nog eter te perteren
dc~,r.. i lIeganI verzet. D·e ordedi

ustieke en met liefde ontworpen meubelen.
Zij ademen een sfeer uit die volkomen aansluit bij
onze nostalgische tijd
Let echter behalve op de sfeervolle stijl ook op de
onwaarschijnlijk verfijnde afwerking.
hamer.tma bv
woninginrichting schrans 104 leeuwarden

douma
voor:
DOUMA'S
PLUIMVEE­
BEDRIJF
verse eieren m alle prijzen
en klassen
bramIkipPen
soepkippen
slachtkuikens
roUades
kuikenschnitzels
Tel. 05105-1581
Bredilk 217 "'iltgaard
- -
·Cafcf (tt D. Hoekslra Jsn.
* Uw adres voor VERGADERINGEN. 'B'RUILOFTEN en PARTIJEN
* LEVERANCIER VAN GEZELLIGHEIDSDRANKEN
* ook voor een lekkere WARME HAP, zoals patat, croquet, frikandel, etc.
* overheerlijke ijstaarten
* prima rookartikelen
* caraco ijs ,
CAFE HOEKSTRA: waar U zich
UIT THUliS
voelt. Bargezellig!
!
Buorren 34, tel: 1305.

35
vJie vJaren de mense:1 die in deze omgevit-,.: d.",arin de leiding
rEl.men? Onze las he I; ondergrondsc\tIlerk dat men 200>1 d.,(~d? 0 •.• gel d.
verzan!e~ ::::.n, om è.egencn die; door lJezet t 1110'somsta!.digheden
gedupèerd ..Jare,: fina)Jcieel te steunen. Verder het onderdak
brengen V.rl onderdlJ.ikers, 2odeo enz. ,"n het verscliaffe;l
v:..cn 'J~lse dus"Jeiszel'. Ook werd er nog gezorgd, dat er elke
week een voedsel tr?IlSport ging naar verschillende interneringsk;
..ïlp2n o.a. nët:J.r Vugt en Ameri;;foort. Dit ging met
behul',J van anè.ere.' en i.'1 wijder verband •• ~)i+' \i3;C weJ. toegesLtan
mé>r mocht liG er tr:8n
ni"t en dadrom vJel'd illpl:ûltS di;.21'V'.~ vlees gezonden dat op
een geraffineerde wiJze als vis W3S verpakt! In de
la::.tste ti Jd van de o,x'log we:rd'3L er ook wapen instructies
gegeve" (1iYlr enkele uit Enge.2.:1d gedropte instrl1ct~ur3.
Hieronder de legendaris2he verzetsman de Koning, die
Pri~s werd genoemd. Bij J~n Roord we~d dan ond~rdak gevondefl
in de hooiberg. Het mo-= gebeurd z.ijn, dat tijder.:s
zo!n ir.structie twee Iluitse sol 'aten Olj Pietje in huis
z.aten. Voor alle 2(ókerheid meldde Jan dat even met :'''t Sil
wcl rn0 bDter te ~waan wêze, mar as se diz kant al ~t komme
wit Jim der ,-Jol rie. msi ••• de ko:k is {çee.t gellocL!"
Gel'olkkig ziJn alle me',sen vrn èeze verzetsgroep gespaard
gebleven, 'Nat helaas niet overal ge~egd kon worden. Dit
is ,~_:) een stukje oerlogs gebet"~ en al heer zo'n 40 je,::;:'
geleden. Voer velen ligt. hé't n.og 'Iers jn 't gl~h'2ugell,
!TI .... r voer (le jongere 'ener~ tie is flet

36
UITVAARTVERENIGING "GEDE1\fKT 'I'E STERVEN"
Wirdürn-Swichum-Wijtgaard
Bode: S. Tuin st ra
Th.Beekhuisstrjitte 25
Wirdum te1.2608
Verzorgt ook
crematies.
LEDE~NERGA~ERING
op donderdag 1 maart 1984
plaat s: Voorzaal "De Golle"
aanvang: 's-avonds 20.00 uur
AGENDA
1. Opening
2. Notulen
3. Mededelingen en ingekomen stukken
4. Financieel verslag van de penningmeester
5. Verslag van de kaskommissie
6. Benoeming van een lid van de kaskommissie
7• Bestuursverkiezing: aftredend er niet herkiestaar
dhr.I.Boersrr.a
kandidaat:
Mevr.G.de Eoer-Statema,Wijtgaard
8. Rondvraag
9. Sluiting
Namen van tegenkandidaten voor het test uur die en voor
de aanvang van de vergadering te worden ingediend.
het test uur

------~
37
U I T V A ART VER E NlG I N G
Eetaling van de kontributie
De kontributie over het jaar 1984 kan tot 10 maart 1984
wc~den betaald. Eankrekening van de uitvaartvereniging is:
29-31-90.828. Postrekening van de Friesland Eank:811542.
Na 10 maart wcrdt de kontributie per kwitantie ge1nd,
waarvoor dan inkassokosten worden berekend.
De kontributie bedraagt:
voor een gezin: f40, - per jaar
alleenstaanden:
j20,­
kinderen van 18 en ouder j20,-
Voor informatie over het lidmaatschap kan men kontakt op­
neffieTI met de penningmeester Th.Kootstra,tel.1815.
OPROEP
Het bestuur van de Uitvaartvereniging "Gedenkt te sterven"
te Wirdum-Swichum-Wijtgaard deelt u het volgen~e mede:
De heer S.Tuinstra heeft te ken en gegeven zijn werk als
bode van de vereniging te willer. beëindigen.
Het bestuur roept hierbij gegadigden op voor de funktie
van bode bij de vereniging.
Voor informatie omtrent de te verrichten werkzaamheden
kunt u terecht bij de heer S.Tuinstra,tel.2608.
Uw schriftelijke aanmelding 0 tvanger. wi j graag voor
1 maart a.s. op onderstaand a re •
het bestuur
A.Reitsma,sekretaris
Werpsterdyk 1
WirdL:m Fr.

38
v CC))lLlLIEYIB3AlL
VIE~IENllCGllN CG
" WIJTGAARD"
--,0 ha'ver'tJege het seizoen hebiJen ,,;e de stand \" n de d:Lverse
com~etities een voor u op e~n riJ gezet.
Bij de d:;lrn8s iievooo doen vooral de .J4 te-(, erg goed. PromoLi8
i~ mogelijk m~~r no. 2 zit gevaarlijk dichtbiJ. Ook
het H 3 team, wat dit ju_' voor het ~er~t meedoel, doet
h2~ erg goed. Dij de recr atie valt op dat de J 2 het ook
p~ima doen. Dt) beren hebben inmiddels een nieuwe tr;~.ifLste:!"
gêkr3GejJ in 'form van TJitske RiG""alda.. l' ji'cske iS 1).3.sisspeelster
bij d·>.mes D.V.C. 1 \,it Dck,kum.
Voor HijtgaL..rd is dit ~"cn "goD-den viï,r;Est" \orant ze ,.,;3et
haóJ.r ,«-",;:.liteit én dllthou:3i'cmt; voor de volle.)·b2.1sport
ov::;r te tr8Jige'1 op onz,e ledl"n. V'Jor,l het Heren 1 t'3am
gailt met spropg8!'- vooruit. Ook het:ft 'l'jitske tl,~ar bewondering
ujtgesproke;"1 voor de in::-.et V"-, de Jeden V,3,_ V.C.I'ii.Jtg':J.:.:rd.
Ook di t mag we Î eens gezegd \~o~~èen \f1"Jl-\; om alles ('r

39
§.~anden
bijge\Alerkt t/m
zat8r:'ll-~;-;
28 januari.
Dames 1e kl2.8
Hardegi.lrijp
DBC 3
Leevoe 1
Orion S
Grouw 1
Bilg ard 3
Wijtgaard 1
Bil -2rd 2
o 1
Animo 2
DHC 2
Ubbo 1
13-31
13-29
013-25
'13-24
~2-23
13-19
13-17
13-14
12-13
13-13
13-13
13-10
ames 2e klas A
SSS 1
GroUl" 3
Animo 3
Hc:rdegari jp 2
Bilg ard 4
Leevoc 2
DHC 4
Weidum 2
Orion 7
Bilga~rd
vlijt aard
Tietjerk
6
2
12-33
11-24
11-23
12-23
12-20
12-18
12-15
11-14
11-13
12-13
12- 9
12- 5
Dames 3e klas A
Leevoe 3
DETO 2
Nes/Buren ~
Bilgaard 7
Grouw 4
Grouw 6
Orion 8
UDl 2
l-Ji jtgaard 3
SSS 3
DHC 6
11-26
11-26
10-24
9-21
11-20
': 0-17
11-14
11-11
10- 6
11- 5
11- 4
Dames 4e
klas A
Wijtgaard 4
UDI 3
DETO 8
Grouw 7
Bilgaard 10
FEB
DHC 7
AGO 2
Orion 10
Bron Stars 2
10-2
10-25
10-20
10-17
10-12
10-12
9-11
10- 4
9- 3
10- 2
Here n 1e klélS
Hardep,ari jp 1
Bron Stars 1
GroUl" 1
Bilgaard 3
lJHC 3
vJijtga~ord
Orion 3
14-37
14-32
14-26
14-2C
14-24
"14-22
14-21
Weidu1l1
Lee\' oe
DHC 2
Bilgaard 4
UDr 1
14-20
~4-15
14-13
14-10
14- 6

40
Heren ?e klas B
Heren 3e klas B
Lekas 1 12-27 Hardegarijp 2 10-27
Leevoc 2 12-27 DETO 1 9-24
Grouw 3 12-25 Wijtg ard 3 9-17
AGO 1 12-24 Bilgaard 7 8-1;
ZLS 11-21 Bilgaard 8 9-1)
Time Out 12-21 AGO 2 10-13
SSS c: 12-20 Grouw 5 8-11
DHC 4 12-17 Leevoc 4 10- 6
Bron Stars 2 12-11 Leevee 5 10- 6
Wijtgaard 2 12- 9 Orion 6 9min2
Grouw 4 12- 6
ft I""esten 2 11- 2
STA}; DEN RECREANTEN TEAMS
Heren Wi jtgaard 1 A. H ren VJi jtgaard 2 en 3 B.
Grouw 3 5 wedstr. 8 pnt .Wirdum 1 5 wedstr.10 pnt.
Grouw 5 5 5 Wijtgaard 2 7 S
Wijtgaard 4 7 Grouw 2 7 5
Irnsurn 1 4 4 Roordahuizurn 2 5 6
Roo rdahui z urn 2 0 Hijtgaard 3 6 6
Dames Hi jtgaard B. Dames Wijtgaard 2 C.
Roordahuizum 5 9 Hijtgaard 2 7 13
Grou1tJ 2 5 8 Wi rdurn 2 6 10
Wijtgaard 5 7 Grouw 4 6 9
Irnsum 2 3 4 Grauw 5 6 7
Grouw 3 6 1 7 0

REKEN' MAAR NA,
KWALITEITSTEXTIEL
BIJ
VOORDELIGER
ANDELA
SCHRANS 145 LEEUWARDEN tel: 058 - 124993

tel. 05105 - 1307
GARAGE
J.BRINK5MA
TAXI
BUORREN 31
WIJTGAARD
Steeds in voorraad: Gebruikte auto's
diverse types - alle prijsklassen
Onderhoud - Autoschade en Spuiterij.
Ook leverbaar: ALLE TYPES NIEUWE AUTO'S
inruil - GARANTIE - fmanciering.
J. LIEZENGA
BUORREN 35
UW ADRES VOOR TEL. 2416
klompen
zweedse muilen
klompschoenen
verf en verfwaren
schaatsen
noren
laarzen

4]
OPLOSSING PUZZEL UIT NUIY.'/IF.R 7'7
Vond u de vorige puzzel te moeilijk?
Hij was echt njet moeilijker dar: de
eerste welke wij plaatsten in It
Havenpypke nummer 76.
Maar afijn, u hebt tenminste even
lekker kunnen relaxen of zitten piekeren bij het zoeken naar
de juiste oplossing. Ook in dit nummer weer een "hard-one".
Veel succes toegewenst.Proteer de oplossing te vinden vóór­
dat u de oplossing leest in het volgende Havenpypke!
Ype is de boer (4) zodat hij niet na 32 km. uitviel,
want dat was de afstand die de caféhouder aflegde (3) en
ook hij kwam niet tot 37 of 42 km (4).
Aangezien Marcel na 27 km. stopte (3) gaf Ype het 't eerst
op en stopte al na 22 km.
De man die in Wijtgaard aankwam en dus de race uitliep
was niet Rudi (6) of Joop dIe er in Rau~erd mee ophield (2).
Dus is het Thys die winnaar werd. We weten de afstanden die
werden af elegd door de boer en de caféhouder en noch de
postbode (6) noch de ambtenaar die in Roordahuiium uitviel
(2) volbracht de loop,zodat Thys ook de kaasmaker is.
Het is teke d dat Ype na 22 km. opgaf en Marcel na 27,dus
als Joop vijf kilometer minder liep dan de ambtenaar (2),
moet hij het tot 32 km. heb en getracht en is daarom de
caféhouder (3) en dan moet e am tenaar 37 km. hetten
voltooid voor hij in Roorda 'izum uitviel.
Na liminatie t ijkt zijn na' m Rudi te zijnen MarGel de
naaffi var: postbode.
A gezien 00 tenvierc.m ver er van de S":art ligt dan WeidUffi
(5) moet het op 27 km. li gen en Weidum waar Ype de strijd
taakte, op 22 km.
Alzo,
Marcel po tbode 27 km. 00 stc rw ierum
hys ka m ker 42 km. Wijtgaard
Joop caféhouder 32 km. RauvJe rd
Rudi ambte aar 37 km. Roo rdahui z Uffi
Ype toer 22 km. WeidUffi

42
Johan
Alwin
Ma,üke
Sietse
:}eeske
4e. klas
3e .klar3
2e.klaE
1e.kla:c;
kleu-:erklas
Buol'ren
Plof
Meekeshof
~,'iissema
Foorr,a' s reed
'd
() en
I il1
tll
'H ~;
c;j .~
>..:: ~' S v:.
(I) en en (fJ
Q) Ol [f) Q)
-
(fl tll rl ,--,
'" ,-I rl
u: ,:;
+>
C c;j H 'H'~ UJ F. -Y: .Y. .Y. ::j
F- s:; M H () a Q) -r! p< I~
Q)
Q) Q) cu cu a ::j rl Q) -r-
~ I
a
IQ) Q) Q) Q) rl
I-" ~ 1-"rJ). Iq P=l p.., 2: 8 Ç'L 'q r0 N -~
1 :
DPDRACHT
-----
Vijf moeders hetten kin'eren 0 de T.ak~ Ja Roordasko3 e.
Probeer er ac]ü,Gr te :

43
....--------­
.,.anvzwwr~
Einepikewaar
In jager ut Sint Nyk
fong mei reinich waar in einepyk.
Hy snapte net hoe't koe,
mar hy moast en soe
witte hoe't kaam
dat de pyk sa mak wie as in laam.
Hy op nei hûs, de pyk gong mei,
hy trof in boer en sei:
" Witte jo ek hoe 't it sit
dat sa'n pyk him samar fange lit?"
De boer sei: "Nee,
'k haw gjin idee,
mar si! jo sizze
dat fjirderop mear piken lizze.
Net dea, mar 0 sa mak,
dat slaan jo slaeh, it is jo fak. "
Dit waard de jager wat te folie,
en hy pinige syn holle
oer't feit, dat krekt op dizze dei
it lan hjir fol mei piken lei.
Hy rûn wer fierder troch it lan,
de sek mei de pyk noch yn de han.
Wat de boer sein hie die bliken,
ft tan lei fol mei einepiken.
Hy seach ris skealik nei de 10ft
en skodde syn holle doe in skoft.
Hy tocht: 't is hielendal net raar,
't is ommers einepikewaar.
GURBE

44
A BON N E MEN TEN
Leden van de Vereniging Dorpsbelang Wijtgaard:
Kontributie f 12,50 in kombinatie met het abonnemer-t op het
dorpsblad "It Havenpypke"
Abonnee's buiten Wijtgaard en overige relaties:
Abonnementsgeld J 17,50 per kalenderjaar.
BET A L I N G
Het abonnementsgeld kan als volgt worden betaald:
per giro gironummer 840701 van de Rabobank te Leeu~arden,
met op de mededelingenstrook te schrijven:
tgv.Dorpsbelang Wijtgaard, rek.nr. 12.75.90.269
per bank banknummer 12.75.90.269 bij de Rabobank te
Leeuwarden,ten name van Dorpsbelang Wijtgaard,
met als omschrijving te vermelden:"leesgeld"
losse nummers Indien voorradig verkrijgbaar op het adres
Buorren 28 te Wijtgaard tegen betaling van f 3,­
KOP 1 E
Alle kopie kunt u uitsluitend schriftelijk indienen bij
één der redaktieadressen. Zie voorblad.
A D VER TEN TIE S
Advertenties, alsmede abonnementen, adreswijzigingen en
alle overige mutaties svp schriftelijk doorgeven aan het
redaktie adres Buorren 28, 9089 BK te Wijtgaard.
VER A N T W OOR DIN G
De redaktie stelt zich niet verantwoordelijk voor ingezonden
stukken. Naam en adres (ook bij anonie~e plaatsing) diener.
ten alle tijde bij de redaktie bekend te zijn.
Zonder toestemming van de redaktie mag niets uit dit blad
worden overgenomen.
A LAR M N U MME R voor ambulance,brandweer en politie
kunt u 0011 bellen.
WIJKAGENT T.de Boer,Pasteurweg 79 Leeuwarden
tel.buro: 058-132423 en privé: 058-663611
HUISARTS T.E.Halbertsma,Legedyk 1 Wirdwm, tel. 05105-1303

Y, ngen in de gehele provinCIe

WIJTGAARD ~. ,,"cl 2'A; teI8faon
kantooruren ~ van
'8.90 20 00 uur
àvond van