OPLEIDINGSPROFIEL medische laboratoriumtechnologie - Vlor
OPLEIDINGSPROFIEL medische laboratoriumtechnologie - Vlor
OPLEIDINGSPROFIEL medische laboratoriumtechnologie - Vlor
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
STUDIE 96<strong>OPLEIDINGSPROFIEL</strong><strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong>
<strong>OPLEIDINGSPROFIEL</strong><strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong>studiegebied : gezondheidszorgbasisopleiding : laboratorium- envoedingstechnologieoptie : <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong>Sectorcommissie hogeschoolonderwijsvan de Vlaamse OnderwijsraadD/1998/6356/36De leden van de sectorcommissie zijninhoudelijk verantwoordelijk voor het opleidingsprofiel.De VLOR staat in voor een uniforme en toegankelijke lay-out.
I NHOUD <strong>OPLEIDINGSPROFIEL</strong> M EDISCHE LABORATORIUMTECHNOLOGIEI N H O U DVOORWOORD 1HOOFDRUBRIEK 1 2INLEIDING1.1 Identificatie van het opleidingsprofiel 21.2 Opdracht 21.2.1 Opdrachtgever 21.2.2 Opdracht 21.2.3 Doelstelling 21.3 Ontwikkelingsproces 21.4 Legitimatie 2HOOFDRUBRIEK 2 3SITUERING VAN DE OPTIE C.Q. OPLEIDING2.1 Gegevens uit de beroepenwereld 32.1.1 Beroepenstructuur 32.1.2 Geraadpleegde beroepsprofielen 32.1.3 Visie 32.2 Gegevens uit de onderwijswereld 52.2.1 Studiegebied, opleidingen en opties 52.2.2 Aanverwante studiegebieden, opleidingen, opties 52.2.3 Diploma’s en getuigschriften 62.2.4 Recente evolutie in het aantal uitgereikte diploma’s voor de optie 62.2.5 Gelijkaardige opleidingen en diploma’s in het buitenland 72.2.6 Geografische spreiding van de beroepsactiviteiten in Vlaanderen 72.2.7 Geografische spreiding van het opleidingsaanbod in Vlaanderen 72.2.8 Infrastructuur 82.2.9 Kwantitatieve beschrijving van het totaal aantal studenten in de optie 82.2.10 Kwantitatieve beschrijving van de eerstejaarsstudenten van de optie 8volgens SO-vooropleiding2.2.11 Reële studieduur 82.2.12 Inhoudelijke profilering van de opleiding in binnen- en buitenland 92.3 Verantwoording van de optie c.q. opleiding 9
I NHOUD <strong>OPLEIDINGSPROFIEL</strong> MEDISCHE LABORATORIUMTECHNOLOGIEHOOFDRUBRIEK 3 10HET <strong>OPLEIDINGSPROFIEL</strong>3.1 De exacte benaming van de opleiding 103.2 De globale omschrijving van de optie 103.3 Het beroepsgericht opleidingsprofiel 113.3.1 Bijeenbrengen van de relevante beroepsprofielen 113.3.2 De concrete uitwerking van de vertaalslag 113.3.3 Aanvullende gegevens met betrekking tot de optie 173.3.3.1 Het opleidingsprogramma 173.3.3.2 Globale opleidingsduur 173.3.3.3 Relatieve opleidingsduur van de functionele gehelen 183.3.3.4 Opleidingsniveau 183.4 Sleutelkwalificaties 193.5 De kern van het opleidingsprofiel 203.5.1 Karakteriseren van de optie/opleiding 203.5.2 Eventuele verwantschappen met andere opties en opleidingen 213.6 De maatschappelijk-culturele vorming 21HOOFDRUBRIEK 4 22DOELGROEPEN VAN HET <strong>OPLEIDINGSPROFIEL</strong>HOOFDRUBRIEK 5 23BIBLIOGRAFIEHOOFDRUBRIEK 6 24MEDEWERKERSBIJLAGENBijlage : Lijst met gebruikte termen 26
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 1VOORWOORDHet decreet betreffende de hogescholen van de Vlaamse Gemeenschap bepaalt in artikel12 § 1: “Voor 1 mei 1998 worden de basisopleidingen en opties getoetst op hun(…) maatschappelijke relevantie, het beroepsprofiel en de inhoudelijke kwaliteit. Op basisvan deze evaluatie kan de Vlaamse regering de opleidingen en opties herschikken vanafoktober 1998”.In uitvoering van deze decretale bepaling heeft de Gemeenschapsminister aan de VlaamseOnderwijsraad (<strong>Vlor</strong>) verzocht overleg te organiseren inzake beroepsprofielen, opleidingsprofielenen basiscompetenties (brief aan de voorzitter van de <strong>Vlor</strong>, 22 maart 1995).Het opleidingsprofiel - tweede fase in het proces - is de vertaling van het beroepsprofieldoor het onderwijs naar een aangepaste opleiding.In het Hoger Onderwijs komt een opleidingsprofiel in twee stappen tot stand: de overheidbepaalde reeds een kwalificatiestructuur, dit is het geheel van studiegebieden, opleidingenen opties, met de daaraan verbonden certificering. Deze kwalificatiestructuur wordt vervolgensdoor het onderwijsveld, meer bepaald de betrokken hogescholen, in gezamenlijkoverleg per optie voorzien van basiscompetenties. De overheid legt de aldus geformuleerdebasiscompetenties vast. Inhoudelijk is het aanbod gericht op de professionele vorming, depersoonsvorming en de maatschappelijke integratie.De Koepelcommissie Opleidingsprofielen van de <strong>Vlor</strong> werd ingeschakeld als coördinerendorgaan bij het opstellen van de opleidingsprofielen.De Koepelcommissie heeft sectorcommissies opgericht waaronder de sectorcommissie“Gezondheidszorg”.Op haar beurt heeft de sectorcommissie “Gezondheidszorg” experten aangesteld per opleiding/optieom de opleidingsprofielen concreet uit te schrijven.De sectorcommissie zal de aangemaakte opleidingsprofielen voorleggen aan de Raad HogerOnderwijs. Deze zorgt voor legitimering.Het gelegitimeerde opleidingsprofiel wordt als voorstel overgemaakt aan de overheid.De lijst van medewerkers bij het uitschrijven van het opleidingsprofiel Medisch Laboratoriumtechnoloogis opgenomen in hoofdrubriek 6.Dank aan alle medewerkers voor de constructieve samenwerking.J. LievensMaart 1998
2O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIEHOOFDRUBRIEK 1INLEIDING1.1 Identificatie van het opleidingsprofielStudiegebied:Basisopleiding:Optie:Sectorcommissie:1.2 Opdracht1.2.1 OpdrachtgeverGezondheidszorgLaboratorium- en voedingstechnologieMedische LaboratoriumtechnologieGezondheidszorgDe heer minister L. Van Den Bossche, Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap,Departement OnderwijsKoepelcommissie Opleidingsprofielen <strong>Vlor</strong>Raad voor Hoger Onderwijs1.2.2 OpdrachtUitschrijven van een opleidingsprofiel voor de optie Medische Laboratoriumtechnologie.1.2.3 DoelstellingHet uitschrijven van een opleidingsprofiel waarin de basiscompetenties voor deoptie Medische Laboratoriumtechnologie worden weergegeven. Het opleidingsprofielbeschrijft welke de basiscompetenties zijn die de student moet verwerven ominzetbaar te zijn als beginnende beroepsbeoefenaar. Basiscompetenties beschrijvenvaardigheden, kennis, attitudes en contextgegevens (hulpmiddelen en werkomgeving).Inhoudelijk is het studieaanbod gericht op professionele vorming, persoonsvormingen maatschappelijke vorming.1.3 OntwikkelingsprocesHet opleidingsprofiel wordt aangemaakt volgens de DVO-handleiding (D/1996/3241/245) op basis van het gelegitimeerde beroepsprofiel van 17 november 1995.De vergaderingen met de sectorcommissie gezondheidszorg vonden plaats op 7.11.96 - 28.11.1996 - 20.02.1997 - 20.03.1997 - 15.05.1997 - 16.06.1997.Het opleidingsprofiel werd uitgeschreven door de expert. Nadien werd het voorgelegdaan de afgevaardigden van alle hogescholen die hun opmerkingen kondenformuleren in de vergaderingen van 3.12.1997, 9.01.1998, 28.01.1998, 12.02.1998.Er werd tevens overlegd met de experten voor de andere opties van de opleidinglaboratorium- en voedingstechnologie.1.4 LegitimatieHet opleidingsprofiel dient gelegitimeerd door de Raad voor Hoger Onderwijs.
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 3HOOFDRUBRIEK 2SITUERING VAN DE OPTIE C.Q. OPLEIDING2.1 Gegevens uit de beroepenwereld2.1.1 BeroepenstructuurHet beroepsprofiel van de gegradueerde in de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong>(november 1995) omschrijft volgende beroepen:− erkend beroep van medisch laboratoriumtechnoloog (uitgebreid)− andere beroepen met o.a. onderzoeksmedewerker, technisch-commercieel medewerker,lesgever, … (beperkt)Het beroep van medisch laboratoriumtechnoloog kadert binnen de gezondheidszorg.Aanverwante beroepen: geen2.1.2 Geraadpleegde beroepsprofielen− Beroepsprofiel van de gegradueerde in de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong>(17/11/95)− Beroepsprofiel van de gegradueerde in farmaceutische en biologische technieken(4/96)− Beroepsprofiel van de gegradueerde in voedings- en dieetkunde (2/7/96)2.1.3 VisieHet beroep van <strong>medische</strong> laboratoriumtechnoloog situeert zich in de sector “Gezondheidszorg”waarin <strong>medische</strong> en para<strong>medische</strong> beroepsbeoefenaars werkzaamzijn. De gegradueerde in de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> bezit de vereistebekwaamheid en heeft de wettelijke bevoegdheid om het erkend paramedisch beroepvan medisch laboratoriumtechnoloog uit te oefenen zoals vastgelegd in hetK.B. nr. 93-1708 van 2 juni 1993. Hij is in het kader van de huidige wetgeving, deenige die voldoet aan de wettelijk voorgeschreven voorwaarden.De medisch laboratoriumtechnoloog voert toevertrouwde handelingen uit die dediagnose voorafgaan, of die de toepassing van een behandeling of de uitvoeringvan maatregelen van de preventieve geneeskunde betreffen.Deze handelingen worden gegroepeerd in 4 taakgebieden1 Staalafnames 1.1 Bloedafneming door veneuze of capillaire punctie,of langs aanwezige arteriële catheter1.2 Staalafneming en collectie van secreties en excretiesmet uitsluiting van invasieve handelingen.2 LaboratoriumonderzoekenHet op punt stellen en hetuitvoeren van onderzoekenin vitro op stalen van menselijkeoorsprong2.1 Chemisch onderzoek2.2 Hematologisch onderzoek2.3 Immunologisch onderzoek2.4 Microbiologisch onderzoek2.5 Pathologisch-anatomisch onderzoek2.6 Genetisch onderzoek
4O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE3 Functionele testen 3.1 Voorbereiding en toediening van producten bijfunctieproeven3.2 Uitvoeren en aflezen van cutane en intradermotesten4 Het technisch deel vanvolgende invivoverstrekkingen4.1 Meting en evaluatie van parameters behorende tot deverschillende biologische functies4.2 Voorbereiding en assistentie bij invasieve ingrepentot diagnosestelling4.3 Gebruik en bediening van toestellen voor observatievan de verschillende functiestelsels4.4 Voorbereiding, manipulatie en toediening van radioactieveproducten.Het aanleren van deze handelingen kan slechts succesvol verlopen indien de studenttijdens zijn opleiding in contact komt met de dagdagelijkse praktijk van eenmedisch laboratorium en contacten heeft met patiënten. Hierin vervult de stage eenonvervangbare rol.De diversiteit van de uit te voeren <strong>medische</strong> analyses en/of onderzoeken neemt toe.Bovendien wordt de innovatie van de onderzoekstechnieken steeds belangrijker.Als gevolg van de toenemende veroudering van de bevolking en de nieuwe inzichtenin o.a. het ontstaan en de evolutie van bepaalde ziekten, blijft het medischlaboratoriumonderzoek van vitaal belang. Deze trend zal waarschijnlijk blijventoenemen.De werkzaamheden met betrekking tot de accreditatie van klinische laboratoria ende kwaliteitscontrole, -beheersing en -borging nemen eveneens uitbreiding.De medisch laboratoriumtechnoloog wordt ook ingeschakeld in researchprogramma’sbij de ontwikkeling van nieuwe technieken, producten en toepassingen met<strong>medische</strong> oriëntering. De nieuwe ontwikkelingen in de <strong>medische</strong> biologie/researchwinnen nog voortdurend aan belang. Deze kennistechnologie wordt in alle domeinenvan de geneeskunde en de wetenschap toegepast. We verwachten dat ze zichverder zal integreren en de gangmaker zal zijn voor nieuwe ontwikkelingen.Door deze snelle evolutie zal de gegradueerde in de toekomst moeten in staat zijnom voortdurend in te spelen op de veranderingen in wetenschap, geneeskunde en<strong>laboratoriumtechnologie</strong>.De medisch laboratoriumtechnoloog moet zijn beroepskennis en -vaardigheden viabijscholing onderhouden en bijwerken, om een beroepsuitoefening op een optimaalkwaliteitsniveau mogelijk te maken. Deze bijscholing moet bestaan uit persoonlijkestudie en deelname aan intern en extern georganiseerde vormingsactiviteiten.
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 52.2 Gegevens uit de onderwijswereld2.2.1 Studiegebied, opleidingen en optiesStudiegebied:Basisopleiding:Optie:GezondheidszorgLaboratorium- en voedingstechnologieMedische LaboratoriumtechnologieBron: Decreet betreffende de hogescholen, 13 juli 1994, deel I, bijlage I.Inrichtende machten: privaatrechterlijke hogescholen en autonome hogescholenPrivaatrechterlijke hogescholen:− Katholieke Hogeschool Sint-Lieven, Gebroeders Desmetstraat 1, 9000 Gent− Katholieke Hogeschool Leuven, Abdijdreef 7b, 3001 Leuven-Heverlee− Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende, Maagdenstraat 9, 8000 Brugge− Katholieke Hogeschool Limburg, Kunstlaan 20, 6 de v, 3500 Hasselt− Karel de Grote-Hogeschool - Katholieke Hogeschool Antwerpen, Generaal Lemanstraat27, 2018 Antwerpen− Katholieke Hogeschool Kempen, Kleinhoefstraat 4, 2440 GeelAutonome hogescholen:− Erasmushogeschool Brussel, Nijverheidskaai 170, 1070 Brussel− Hogeschool Gent, Jozef Kluyskensstraat 2, 9000 GentProvinciale hogescholen:− Hogeschool van de Provincie Antwerpen, Italiëlei 112, 2000 Antwerpen− Hogeschool West-Vlaanderen, Vlaamse Autonome Hogeschool, Sint-Martens-Latemlaan 2a, 8500 Kortrijk2.2.2 Aanverwante studiegebieden, opleidingen, optiesBasisopleidingen van één cyclus:− Fysische behandelingen:• ergotherapie• kinesitherapie• orthopedie• podologie− Laboratorium- en voedingstechnologie:• farmaceutische en biologische technieken• <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong>• voedings- en dieetkunde− Logopedie en audiologie:• logopedie• audiologie− Verpleegkunde:• geriatrische verpleegkunde• kinderverpleegkunde• psychiatrische verpleegkunde• sociale verpleegkunde• ziekenhuisverpleegkunde− VroedkundeBron: Decreet betreffende de hogescholen van 13 juli 1994, bijlage 1.
6O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE2.2.3 Diploma’s en getuigschriftenVoor het beroep van medisch laboratoriumtechnoloog wordt het diploma van gegradueerdein de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> uitgereikt.BronDecreet betreffende de hogescholen van 13 juli 1994, bijlage 1.KB nr 93-1708 van 2 juni 1993 betreffende de toegang tot het beroep van medischlaboratoriumtechnoloog2.2.4 Recente evoluties in het aantal uitgereikte diploma’s voor de optie c.q.opleidingBron− Statistisch jaarboek van het Vlaams Onderwijs 1995-1996, Afdeling Informatieen Documentatie, Koningstraat 7, 1000 Brussel (tel.: (02) 219 94 36).Studiegebied: GezondheidszorgMedische Laboratoriumtechnologie− Cijfergegevens van de hogescholen en de erkende beroepsvereniging (BVLT)Evolutie van het aantal uitgereikte diploma’s naar provincie en geslacht1983-19841984-19851985-19861986-19871987-19881988-19891989-19901990-19911991-19921992-19931993-19941994-19951995-19961996-1997Antwerpen Brabant West-VlaanderenOost-VlaanderenLimburg Brussel Totaalm v Tot. m v Tot. m v Tot. m v Tot. m v Tot. m v Tot. m v Totaal18 79 97 17 50 67 5 35 40 11 50 61 5 16 21 56 230 28648 69 117 13 45 58 12 38 50 11 45 56 2 11 13 86 208 29443 123 166 9 51 60 14 40 54 13 45 58 2 10 12 81 269 35022 83 105 5 43 47 11 38 49 13 52 65 7 14 21 58 230 28812 64 76 7 38 45 3 37 40 16 59 75 4 16 20 42 214 25610 69 79 14 61 75 4 42 46 12 39 51 1 17 18 41 228 2698 69 77 20 46 66 3 32 34 5 37 42 1 23 24 37 207 2446 41 47 16 32 48 - 6 6 2 21 23 - 14 14 24 114 1388 26 34 12 30 42 1 5 6 2 20 22 2 17 19 25 98 1232 30 32 10 24 34 - 3 3 3 26 29 1 8 9 16 91 1071 34 35 18 31 49 - 14 14 6 29 35 6 32 38 31 140 1717 41 48 8 27 35 7 12 19 9 15 24 2 20 22 2 4 6 35 119 1547 25 32 11 18 29 6 7 13 5 18 23 4 12 16 2 5 7 35 85 12013 37 50 3 23 26 13 12 25 10 30 40 7 12 19 3 5 8 49 119 168
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 72.2.5 Gelijkaardige opleidingen en diploma’s in het buitenlandLand Opleidingsniveau Duur v.d. opl. BeroepsnaamBelgië Hogeschool 3 jr Medisch LaboratoriumtechnoloogDenemarken Hogeschool 3 jr Autorisert hospitals laborantDuitsland Hogeschool 3 jr Medizinisch Technische Assistent/in (MTA)Engeland Universiteit 3 jr Biomedical ScientistFinland Hogeschool 3.5 jr Laboratoriohoitaja/LaboratorieskotareFrankrijk Hogeschool 3 jr Technicien de LaboratoireGriekenland ? 3.5 jr Technologist of Medical LaboratoriesIerland Universiteit 4+1 jr Medical Laboratory ScientistItalië Universiteit 3 jr Tecnico Laboratorio BiomedicoLuxemburg Hogeschool 3 jr LaborantinsNederland Hogeschool 4 jr Biomedisch laboratoriummedewerkerOostenrijk Hogeschool 3 jr Medizinisch Technische Analytiker(in) (MTA)Portugal Hogeschool 3 jr Medical Laboratory TechnicianSpanje ? 2 jr Tecnico Especialista de LaboratorioZweden Hogeschool 3 jr Biomedicinsk AnalytikerIn de meeste Europese landen duurt de opleiding 3 jaar. In vrijwel alle landen is deopleiding algemeen, met een veelzijdig vakkenpakket. Enkel in Nederland en Engelandzijn specifieke afstudeerrichtingen mogelijk. Verdere verdieping en specialisatievindt plaats nadat er werk is gevonden.Meestal wordt op 18-jarige leeftijd begonnen met deze hogere beroepsopleiding.Bron:− Analyse, tijdschrift voor biomedisch laboratorium medewerkers, mei 1997− Intern rapport van de beroepsvereniging (BVLT)2.2.6 Geografische spreiding van de beroepsactiviteiten in VlaanderenEr is een gelijkmatige spreiding van de beroepsactiviteiten over gans Vlaanderen.Bijkomende gegevens zijn te vinden in het tijdschrift van de BVLT, vol 24/3 groenebladzijden p 62-65. Dit artikel steunt op gegevens gepubliceerd in het statistischjaarboek 1997, klinische biologie, uitgegeven door het Ministerie van Sociale Zaken,Volksgezondheid en Leefmilieu, Wetenschappelijk Instituut VolksgezondheidLouis Pasteur, J. Wytmansstraat 14, 1050 Brussel.2.2.7 Geografische spreiding van het opleidingsaanbod in VlaanderenDe opleiding laboratorium- en voedingstechnologie, optie <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong>wordt aangeboden in volgende hogescholen per provincie.Aanbod van de opleiding tot gegradueerde in de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong>ProvincieOost-VlaanderenVlaams - BrabantAntwerpenWest-VlaanderenLimburgBrusselHogeschool− Katholieke Hogeschool Sint-Lieven, Gent− Hogeschool Gent, Gent− Katholieke Hogeschool Leuven, Leuven− Katholieke Hogeschool Kempen, Geel− Hogeschool van de provincie Antwerpen, Antwerpen− Karel de Grote-Hogeschool - Katholieke Hogeschool Antwerpen, Antwerpen− Hogeschool West-Vlaanderen -Vlaamse Autonome Hogeschool, Kortrijk− Katholieke Hogeschool Brugge - Oostende− Katholieke Hogeschool Limburg, Limburg− Erasmushogeschool, Brussel
8O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE2.2.8 InfrastructuurGoed uitgeruste les- en praktijklokalen met audiovisuele ondersteuningsapparatuurzijn noodzakelijk.Daarenboven vraagt deze opleiding goed uitgeruste polyvalente laboratoria.Verder is er behoefte aan een goed uitgeruste mediatheek.2.2.9 Kwantitatieve beschrijving van het totaal aantal studenten in de optiec.q. opleidingBron:− Informatie van de hogescholen− Statistisch jaarboek van het Vlaams Onderwijs 1995-1996, Afdeling Informatieen DocumentatieAantal studenten Medische Laboratoriumtechnologie per studiejaar1ste studiejaar 2de studiejaar 3de studiejaar Totaal aantalJ M Tot. J M Tot. J M Tot. J M Tot.1993-1994 102 198 300 39 123 162 29 126 155 170 447 6171994-1995 112 194 306 44 95 139 34 118 152 190 407 5971995-1996 69 177 246 55 134 189 38 83 121 162 394 5561996-1997 89 181 270 34 146 180 49 120 169 172 447 6191997-1998 73 201 274 27 95 122 35 119 154 135 415 5502.2.10 Kwantitatieve beschrijving van de eerstejaarsstudenten van de optiec.q. opleiding volgens SO-vooropleiding, ervaring met HO, geslacht,leeftijd en studieresultatenIndeling van de eerstejaarsstudenten Medische Laboratoriumtechnologie in generatie-en niet-generatiestudentenAantal studenten1995-1996 1996-1997 1997-1998Generatiestudent 132 133 141Niet-generatiestudent 114 137 133Totaal 246 270 274Bron: cijfergegevens van de hogescholenIndeling van de eerstejaarsstudenten Medische Laboratoriumtechnologie naarvooropleidingSO-onderwijsvormAantal studenten1995-1996 1996-1997 1997-1998Algemeen secundair onderwijs 127 137 146Technisch secundair onderwijs 119 133 128Buitenlands diploma 0 0 0Totaal 246 270 274Bron: cijfergegevens van de hogescholenIndeling generatiestudenten naar het onderwijsniveau in het voorgaande jaarOnderwijsniveauAantal studenten1995-1996 1996-1997 1997-1998Secundair 79 68 77Andere 2 6 6Totaal 81 74 83Bron: cijfergegevens van enkele hogescholen
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 9Indeling niet-generatiestudenten naar het onderwijsniveau in het voorgaande jaarOnderwijsniveauAantal studenten1995-1996 1996-1997 1997-1998Hobu 26 31 23Universitair 24 25 20Andere 1 1 0Totaal 51 57 43Bron: cijfergegevens van enkele hogescholen2.2.11 Reële studieduurUit de gegevens in de statistische jaarboeken kan men de reële studieduur niet afleiden.2.2.12 Inhoudelijke profilering van de opleiding in binnen- en buitenlandZie 2.2.5.2.3 Verantwoording van de optie c.q. opleidingDe opleiding <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> moet aan een afgestudeerde medischlaboratoriumtechnoloog toelaten om als paramedicus de handelingen uit tevoeren, die hem/haar door een arts kunnen worden toevertrouwd conform het KBnr 93-1708 van 2 juni 1993. De basisopleiding laboratorium- en voedingstechnologieoptie <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> is de enige opleiding die binnen hethogeschoolonderwijs leidt tot het beroep van medisch laboratoriumtechnoloogDe gegradueerde in de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> moet vertrouwd zijn metde problematiek van de staalname, het uitvoeren van de analyses in de diversedeeldomeinen van de klinische biologie zoals klinische chemie, microbiologie,hematologie, cyto(histo)logie, immunologie, genetica, hormonologie en bij het uitvoerenvan in-vivotechnieken.Zijn/haar aandacht moet gaan naar een correcte voorbereiding en uitvoering, waarbijhij/zij zich bewust moet zijn van de veiligheidsaspecten en kwaliteitseisen.De gegradueerde in de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> levert via de klinisch bioloogimmers een belangrijke bijdrage bij het stellen of bevestigen van een diagnoseen bij het instellen of opvolgen van een therapie. In bijzondere omstandighedenkomt het voor dat de medisch laboratoriumtechnoloog de hem toevertrouwde handelingenautonoom dient uit te voeren. Een uitgesproken verantwoordelijkheidszinis derhalve vereist.Het werkveld verlangt afgestudeerden met een polyvalente praktijkgerichte opleiding,die na een inloopperiode in het laboratorium, in staat zijn het beroep van medischlaboratoriumtechnoloog volwaardig te kunnen uitoefenen.
10O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIEHOOFDRUBRIEK 3HET <strong>OPLEIDINGSPROFIEL</strong>3.1 De exacte benaming van de optie c.q. opleidingStudiegebied:Basisopleiding:Optie:Graad:Gezondheidszorg 1 cyclusLaboratorium- en voedingstechnologieMedische LaboratoriumtechnologieGegradueerde in de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong>3.2 De globale omschrijving van de optie c.q. opleidingDe optie <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> wil paramedici vormen die scheikundige,fysische, biologische en microbiologische analyses kunnen uitvoeren opmonsters die zowel afkomstig zijn van het menselijk lichaam als van andere levendewezens, met de bedoeling de <strong>medische</strong> diagnose en de opvolging van het ziekteverloopen de therapie te ondersteunen.De opleiding sluit nauw aan bij de bio<strong>medische</strong> wetenschappen: de basiskennisover het functioneren van (menselijke) cellen en organen in gezonde en zieke toestandis steeds op de achtergrond aanwezig.Het uitvoeren van analyses veronderstelt dat de afgestudeerde vaardig is in het laboratoriumen de technieken beheerst die voor staalafnames, onderzoeken, functioneletesten, technische handelingen e.d. binnen de klinische chemie, de microbiologie,de hematologie, de cyto(histo)logie en in-vivotechnologie nodig zijn ende resultaten ervan technisch te valideren. De opleiding is sterk praktisch gerichtmaar de aard van het werk vereist toch ook een degelijke theoretisch-wetenschappelijkebasis. De afgestudeerde dient inzicht te hebben in het belang van de onderzoekenen hun onderlinge relaties. Ook moeten de veiligheidsrisico’s en de aspectenvan integrale kwaliteitszorg op de juiste wijze kunnen ingeschat en toegepastworden.Om hoger genoemde vaardigheden zo reëel mogelijk in te oefenen, moet in het opleidingsprogrammaeen stageperiode voorzien worden.De afgestudeerde moet daarenboven kunnen ingeschakeld worden in researchprogramma’sbij de ontwikkeling van nieuwe laboratoriumtechnieken, productenen toepassingen met <strong>medische</strong> oriëntering.
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 113.3 Het beroepsgericht opleidingsprofiel3.3.1 Bijeenbrengen van de relevante beroepsprofielenBeroepsprofiel van de medisch laboratoriumtechnoloog3.3.2 De concrete uitwerking van de vertaalslagDe criteria die gebruikt werden om de taken uit het beroepsprofiel te selecteren ente weerhouden in het opleidingsprofiel zijn de volgende:− haalbaarheid voor een beginnend beroepsbeoefenaar− frequentie van uitvoering− belangrijkheid in de huidige en toekomstige beroepsuitoefening− transferwaarde bij de uitoefening van andere, al of niet verwante beroepen− relevantie van de taak voor het onderwijs− haalbaarheid van de taak voor het onderwijsDe tabel bevat de functionele gehelen en onderdelen. Voor elk onderdeel zijn devaardigheden, de kennis, de attitudes en de context (hulpmiddelen en werkomstandigheden)weergegeven. De kennis, de attitudes en de context zijn weergegevenper onderdeel.Bij de kennis wordt het verwerkingsniveau (tussen haakjes) weergegeven door eenscore van 1 tot 4:− niveau 1: weten− niveau 2: inzien− niveau 3: toepassen− niveau 4: integrerenOpmerking: Deze invulling is zo realistisch mogelijk gebeurd, in het belang vanzowel de hogescholen als de werkgevers.FunctioneelOnderdeel Basiscompetentie Contextgegevensgeheel Vaardigheid Kennis Attitude Context1 Staalname1.1 Staalafname1.1.1 de student kanomgaan met patiënten1.1.2 de student kancapillair enveneusbloed afnemen1.1.3 de student kan eenstaal identificeren1.1.4 de student kan eenstaal op een veiligemanier manipulerenberoepsspecifiekekennis− staalname (4)− anticoagulantia (3)− specifieke afnamevoorwaarden(3)− bewaringstechnieken(3)− kennis van afnamemateriaal(3)− besmettingsgevaarveiligheid(3)− specifieke kweekrecipiënten(3)− aspecten van anatomie(2)− aspecten van hygiëne(3)− afvalbehandeling (3)− centrifugatieapparatuur(3)− accuratesse− kritische ingesteldheid− omgaan met stress− resultaatgerichtheid− veiligheids- enmilieubewustzijn− zelfstandigheid− zin voor samenwerking− flexibiliteit− zin voor initiatief− dienstverlenendeingesteldheid− nauwkeurigheid− orde− zelfzekerheid− omgang metpatiënten− laboratorium− reagentia− materiaal− apparatuur− instrumentarium− PC− handleidingen,− voorschriften− veiligheidsuitrusting− mediatheek− stageomgeving
12O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIEalgemeen ondersteunendekennis− biologie, microbiologie(bacteriologie,mycologie, virologie,parasitologie) ,biochemie, hematologie,toegepasteinformatica, immunologie,fysica, fysiologie,pathologie,chemie1.2 Staalverwerking1.2.1 de student kan eenstaal identificeren enop veilige wijze manipuleren1.2.2 de student kan deconformiteit tussenstaal en de gevraagdeanalysen beoordelen1.2.3 de student kan hetstaal administratiefverwerken1.2.4 de student kan stalenvoorbereiden voorspecifieke verwerking1.2.5 de student kanoordeelkundig stalenbewaren en/of verzenden2.1.1 de student kananorganische componentenanalyseren2.1.2 de student kanorganische componentenanalyseren2.1.3 de student kan opadequate manieromgaan met apparatuur2.1.4 de student kan tijdigstoringen en afwijkingenwaarnemenen op adequate wijzereageren2 Klinischchemischlaboratoriumonderzoek2.1 Uitvoerenvan analysenberoepsspecifiekekennis− (bio)chemische enfysiologische eigenschappenvan de tebepalen componenten(2)− analytische technieken(3)− referentiewaarden(2)− automatisering (2)algemeen ondersteunendekennis− biologie, biochemie,fysiologie, pathologie,analytischechemie, immunologie,klinische chemie− wiskunde, toegepastestatistiekberoepsspecifiekekennis− ontstaan, morfologieen functie der bloedcellen(2)− materialenkennis engebruik reagentia (3)− automatiseringstechnieken(2)− hematopathologie(1)− referentiewaarden(3)− microscopische− accuratesse− doorzettingsvermogen− kritische ingesteldheid− omgaan met stress− resultaatgerichtheid− veiligheids- enmilieubewustzijn− zelfstandigheid− zin voor samen-− werking− flexibiliteit− zin voor initiatief− nauwkeurigheid− orde− dienstverlenendeingesteldheid− kostprijsbewustzijn− laboratorium(volledig uitgerust)− reagentia− materiaal− apparatuur− instrumentarium− PC− handleidingen,− voorschriften− veiligheidsuitrusting− mediatheek− stageomgeving3 Hematologischlaboratoriumonderzoek3.1 Algemeenhematologischonderzoek3.1.1 de student kan eenalgemeen oriënterendhematologischonderzoek uitvoeren3.1.2 de student kanpreparaten van lichaamsvochtenmaken3.1.3 de student kanonderzoek van perifeerbloed uitvoerenen kan een abnormaalbloedbeeldherkennen− accuratesse− doorzettingsvermogen− kritische ingesteldheid− omgaan met stress− resultaatgerichtheid− veiligheids- enmilieubewustzijn− zelfstandigheid− zin voor samenwerking− flexibiliteit− laboratorium(volledig uitgerust)− reagentia− materiaal− apparatuur− instrumentarium− PC− handleidingen,− voorschriften− veiligheidsuitrusting− mediatheek− stageomgeving
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 13technieken (3)algemeen ondersteunendekennis− biologie, biochemie,fysiologie, pathologie,chemie, fysica,microbiologie, hematologieberoepsspecifiekekennis− opbouw en reactiegedragvan rodebloedcellen en vanbloedcelantigenenen antilichamen (2)− normale transfusiegebeuren(3)− inzicht in afname enbewaring van bloeden componenten (2)− Coombstesten (3)− reagentia- en materialenkennis(3)− zin voor initiatief− nauwkeurigheid− orde− dienstverlenendeingesteldheid− kostprijsbewustzijn3.2 Immuunhematologie3.2.1 de student kan ABOgroep bepalen3.2.2 de student kan Rhtype bepalen3.2.3 de student kan eenkruisproef uitvoeren3.2.4 de student kanirreguliere antistoffenopsporenalgemeen ondersteunendekennis− biologie, biochemie,fysiologie, pathologie,chemie, immunologie,hematologieberoepsspecifiekekennis− bloedstelping en -stolling (3)− bloedingstijd (3)− fibrinolyse (3)− reagentia, materialenkennisen gebruik(3)− automatisering (2)− referentiewaarden(3)− pathologie van dehemostase (1)− invloed van hetgebruik van anticoagulantia(2)3.3 Hemostase-onderzoek3.3.1 de student kan eenalgemeen oriënterendhemostase-onderzoekuitvoerenalgemeen ondersteunendekennis− biologie, biochemie,fysiologie, pathologie,chemie, immunologie,hematologieberoepsspecifiekekennis− microscopischetechnieken (3)− aspecten van microbiologischekleuringen(3)− aspecten van asepsisen hygiëne (3)− eigenschappen,4 Microbiologischlaboratoriumonderzoek4.1 Uitvoerenvan microbiologischetechnieken(morfologisch,fysiologisch,biochemisch,serologisch)4.1.1 de student kan metde microscoop werken4.1.2 de student kanmicrobiologischekleuringen uitvoeren4.1.3 de student kan op degepaste manier stalenenten4.1.4 de student kan de− accuratesse− doorzettingsvermogen− kritische ingesteldheid− omgaan met stress− resultaatgerichtheid− veiligheids- enmilieubewustzijn− laboratorium(volledig uitgerust)− reagentia− materiaal− apparatuur− instrumentarium− PC− handleidingen,− voorschriften
14O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE5 Pathologischanatomischlaboratoriumonderzoek5.1 Uitvoerenvan histo(cyto) pathologischonderzoekcourante sterilisatietechniekenuitvoeren4.1.5 de student kanaseptisch werken4.1.6 de student kancultuurmedia aanmaken4.1.7 de student kanspecifieke infectiekiemenisoleren uitspecifieke monsters4.1.8 de student kanreinculturen aanmaken4.1.9 de student kanreinculturen identificerendoor biochemischeen serologischetechnieken4.1.10 de student kan eengevoeligheidsbepalinguitvoeren4.1.11 de student kan parasietenopsporen5.1.1 de student kan metde microscoop werken5.1.2 de student kanhistopathologischepreparaten maken5.1.3 de student kankleurtechnieken uitvoerenbereiding en controlevan cultuurmedia(3)algemeen ondersteunendekennisbiologie, biochemie,microbiologie,immunologie, fysicaberoepsspecifiekekennis− aspecten van anatomie(2)− aspecten van cytologie(1)− aspecten van neoplasie(1)− microscopischescreening bij exfoliatievecytologie (1)− overzicht fixatietechnieken(3)− vriestechnieken (1)− inbeddingsmodaliteiten(3)− principes kleurtechnieken(3)− immunocytochemischetechnieken (1)− zelfstandigheid− zin voor samen-− werking− flexibiliteit− zin voor initiatief− nauwkeurigheid− orde− dienstverlenendeingesteldheid− kostprijsbewustzijn− accuratesse− doorzettingsvermogen− kritische ingesteldheid− omgaan met stress− resultaatgerichtheid− veiligheids- enmilieubewustzijn− zelfstandigheid− zin voor samenwerking− flexibiliteit− zin voor initiatief− nauwkeurigheid− orde− dienstverlenendeingesteldheid− kostprijsbewustzijn− veiligheidsuitrusting− mediatheek− stageomgeving− laboratorium(volledig uitgerust)− reagentia− materiaal− apparatuur− instrumentarium− PC− handleidingen,− voorschriften− veiligheidsuitrusting− mediatheek− stageomgeving6 genetischlaboratoriumonderzoek6.1 Meewerkenaanmoleculair-biologischwerk6.1.1 de student kanmeewerken aanmoleculairbiologischonderzoekalgemeen ondersteunendekennisoptica, algemenebiologie, immunologie,cyto (patho)logieen histo(patho)logie,anatomie, microbiologieberoepsspecifiekekennis− opzuiveringstechnieken(2)− amplificatietechnieken(2)− algemene cloneringstechnieken(2)− gel-elektroforesetechnieken(2)− hybridisatietechnieken(2)− accuratesse− doorzettingsvermogen− kritische ingesteldheid− leergierigheid− loyauteit− omgaan met stress− resultaatgerichtheid− veiligheids- enmilieubewustzijn− zelfstandigheid− laboratorium(volledig uitgerust)− reagentia− materiaal− apparatuur− instrumentarium− PC− handleidingen,− voorschriften− veiligheidsuitrusting− mediatheek
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 15algemeen ondersteunendekennis− moleculaire biologie,microbiologie,analytische chemie,biochemie− zin voor samenwerking− beslissingsvermogen− zin voor initiatief− assertiviteit− contactbereidheid− dienstverlenendeingesteldheid− accuratesse− beslissingsvermogen− contactbereidheid− een werkplankunnen maken− flexibiliteit− kritische ingesteldheid− -kunnen omgaanmet informatie− kwaliteitsbewustzijn− leerbekwaamheid− leergierigheid− -problemen onderkennenenoplossen− receptieve taalvaardigheidmoedertaal− receptieve taalvaardigheid− resultaatgerichtheid− veiligheid enmilieubewustzijn− verantwoordelijkheidszin− zin voor initiatief− zin voor orde− kritische zin− leergierigheid− zelfstandigheid− planmatig denken− receptieve taalvaardigheid− communicatievevaardigheid− stageomgeving7 In vivometingen/radionucliden7.1 Meewerkenaan invivo metingenmetbehulp vanradionucliden7.1.1 het aanleren vandeze vaardighedenkan niet in de hogescholengebeurenomwille van destrenge erkenningsvoorwaardenvoorhet werken met radionuclidenberoepsspecifiekekennis− specifieke veiligheidsregels(2)− activiteitsmetingen(2)− radiochemie (2)− radioprotectie (2)− radiofarmaca (1)− afvalbehandeling (2)algemene ondersteunendekennisalgemene chemie,analytische chemie,organische chemie,fysica, toegepastestatistiek, toegepasteinformatica,biologie, anatomie− ziekenhuis-− laboratorium− chemicaliën− veiligheidsuitrusting− gesofisticeerdeapparatuur− isotopen− PC− stageomgeving8 Gegevensverwerking8.1 Resultaatverwerking8.1.1 de student kan demeetresultaten analytischevalueren8.1.2 de student kan demeetresultaten opadequate wijze verwerken8.1.3 de student kan sterkafwijkende resultatenherkennenberoepsspecifiekekennis− referentiewaarden(3)− aspecten van kwaliteitszorgen accreditatie(3)− beroepsethiek (3)algemeen ondersteunendekennistalen (passievekennis van het Engels),wiskunde,toegepaste statistiek,toegepaste informatica,bronnenvan informatie, mediatheekwerking,rapportering, correctwetenschappelijktaalgebruik− laboratorium− instrumentarium− PC− stageomgeving
16O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE9 Kwaliteitszorg10 Onderhoud,controleen herstelling8.2 Rapportering8.3 Informtieverzamelingenverwerking9.1 Kwaliteitsborgingenevaluatie9.2 Veiligheiden milieu10.1 Onderhoudvan de apparatuur10.2 Controlevan de apparatuur8.2.1 de student kanprecies en accuraatrapporteren (op correctemanier resultatenformuleren endoorgeven)8.2.2 de student kanadequaat rapporteren8.3.1 de student kaninformatie opzoeken8.3.2 de student kaninformatie verwerkenen beheren9.1.1 de student kanmeewerken aan deuitvoering van internekwaliteitscontroles9.1.2 de student kanmeewerken aan deuitvoering van externekwaliteitscontroles9.1.3 de student kancontroleresultatenevalueren9.1.4 de student kanmeewerken aan hetopstellen van hetkwaliteitshandboek9.2.1 de student kanmeewerken aan detoepassing van degeldende regelgevinginzake veiligheiden milieu10.1.1 de student kan eenroutineonderhouduitvoeren van apparatuurdie hij dagelijksgebruikt10.1.2 de student kanstoringen en moeilijkhedenbij de gebruikteapparatuuropmerken en signaleren10.2.1 de student kanmeewerken aan hetcalibreren van deapparatuur10.2.2 de student kanmeewerken aan hetuitschrijven vanSOP’s of standaardproceduresvoor hetgebruik van de apparatuur10.2.3 de student kan deberoepsspecifiekekennis− kwaliteitszorg enaccreditatie (3)− referentiewaarden(3)− veiligheids- enmilieureglementering(3)algemeen ondersteunendekennis− wiskunde, toegepasteinformatica,toegepaste statistiekberoepsspecifiekekennis− instrumentele analyse(3)− kwaliteitszorg enaccreditatie(3)− apparatuurkennis (3)− veiligheids- enmilieureglementering(3)algemeen ondersteunendekennis− elektriciteit, fysica,algemene chemie,analytische chemie,talen (passieve kennisvan Engels)− orde− accuratesse− resultaatgerichtheid− zin voor samenwerking− zelfstandigheid− problemen onderkennenen oplossen− planmatig denken− kwaliteitsbewustzijn− veiligheids- enmilieubewustzijn− communicatievaardigheid− plichtsbewustzijn− resultaatgerichtheid− accuratesse− assertiviteit− doorzettingsvermogen− veiligheids- enmilieubewustzijn− omgaan met stress− zelfstandigheid− contactbereidheid− zin voor initiatief− flexibiliteit− leergierigheid− zin voor samenwerking− laboratorium− instrumentarium− SOP’s− stageomgeving− laboratorium− chemicaliën− veiligheidsuitrusting− gesofisticeerdeapparatuur− instrumentarium− stageomgeving
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 1711 Wetenschappelijkonderzoek12 Samenwerkingen communicatie13 Bijscholing10.3 Herstellenvan apparaten11.1 Meewerkenaan deuitvoeringvan wetenschappelijkonderzoek12.1 Samenwerkinginhet laboratorium12.2 Organisatievan dewerkzaamheden12.3 Samenwerkenbuiten hetlaboratorium13.1 Zelfstudie13.2 Product- enprocesinformatie13.3 Vormingsactiviteitenregelgeving inzakeveiligheids- en milieubeleidtoepassen10.3.1 de student kankleine herstellingenuitvoeren aan de apparatuurdie hij geregeldgebruikt11.1.1 de student kan devaardigheden die hijverworven heeft inzijn opleiding als<strong>medische</strong> laboratoriumtechnoloogooktoepassen bij hetuitvoeren van wetenschappelijkonderzoek12.1.1 de student kansamenwerken metalle medewerkers uitzijn werkomgeving12.2.1 de student heeft oogvoor de goede organisatievan het werkin een laboratorium12.3.1 de student kansamenwerken externen12.3.2 de student kancorrect omgaan metpatiënten13.1.1 de student kan zijnkennis en vaardighedenactualiserendoor het volgen vanbijscholing13.1.2 de student kanzelfstandig vakliteratuurverwerkenbezit de nodige kennisdie verworven is in deopleidingberoepsspecifiekekennis− deontologie (3)algemeen ondersteunendekennis− ethiek, communicatietechniekenalgemeen ondersteunendekennis− alle disciplineswaarop de bijscholingbetrekking heeftalle attituden van deopleiding− assertiviteit− contactvaardigheid− zin voor samenwerking− flexibiliteit− omgaan met stress− zelfstandigheid− zin voor initiatief− leergierigheid− doorzettingsvermogen− leergierigheid− zin voor initiatief− zelfstandigheid− kritische zin− kunnen omgaanmet informatie− vakliteratuur− laboratorium− reagentia− veiligheidsuitrusting− apparatuur− instrumentarium− PC-stageomgeving− laboratorium− instrumentarium− vergaderzaal− telecommunicatiemiddelen− stageomgeving− studiedagen− congressen− symposia− specifieke beroeps-en opleidingsinformatie3.3.3 Aanvullende gegevens met betrekking tot de optie c.q. opleiding3.3.3.1 Het opleidingsprogramma♦ Verhouding praktijk/theorieMin. 20 % van de totale studietijd moet besteed worden aan praktijkgerichte onderwijsactiviteiten(laboratoriumoefeningen, werkcolleges,…). De stages en het eindwerkzijn hier niet inbegrepen.♦ Aandeel stagetijd en eindwerkMin. 10 % van de totale studietijd dient te worden besteed aan stages en het eindwerk.
18O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE3.3.3.2 Globale opleidingsduurDe opleiding tot gegradueerde in de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> behoort tothet hogeschoolonderwijs van één cyclus duurt 3 jaar.3.3.3.3 Relatieve opleidingsduur van de functionele gehelenDe opleidingsduur per functioneel geheel is als dusdanig niet te bepalen.3.3.3.4 OpleidingsniveauBinnen de “Europese structuur van de opleidingsniveaus zoals bepaald in artikel 2,lid 2 van het Besluit van de Europese Raad van 16 juli 1985 inzake de vergelijkbaarheidvan getuigschriften tussen lidstaten van de Europese Gemeenschap menenwij dat de opleiding tot gegradueerde in de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> zichsitueert op niveau 5.
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 193.4 SleutelkwalificatiesVoor de sleutelkwalificaties wordt uitgegaan van de attitudes voor de functionelegehelen3.4.1 Medische laboratoriumtechnoloogDe sleutelkwalificaties voor <strong>medische</strong> laboratoriumtechnoloog worden weergegevenin tabel 8SleutelkwalificatiesSleutelkwalificaties waartoe de optie bijdraagtNooit Zelden RegelmatigDikwijls Steeds1 Abstract denken ✗2 Accuratesse ✗3 Assertiviteit ✗4 Beslissingsvermogen ✗5 Commercieel inzicht ✗6 Communicatieve vaardigheid ✗7 Contactbereidheid ✗8 Contactvaardigheid ✗9 Creativiteit ✗10 Dienstverlenende ingesteldheid ✗11 Doorzettingsvermogen ✗12 Een werkplan kunnen maken ✗13 Empathie ✗14 Flexibiliteit ✗15 Kostprijsbewustzijn ✗16 Imagobewustzijn ✗17 Inzicht in de arbeidsorganisatie ✗18 Kritische ingesteldheid ✗19 Kunnen omgaan met informatie ✗20 Kwaliteitsbewustzijn ✗21 Leerbekwaamheid ✗22 Leergierigheid ✗23 Loyauteit ✗24 Nauwkeurigheid ✗25 Omgaan met patiënten ✗26 Omgaan met stress ✗27 Planmatig denken ✗28 Problemen onderkennen en oplossen✗29 Productieve taalvaardigheid MVT30 Productieve taalvaardigheid Moedertaal31 Receptieve taalvaardigheid Moedertaal✗32 Receptieve taalvaardigheid MVT ✗33 Resultaatgerichtheid ✗34 Solidariteit35 Veiligheids- en milieubewustzijn ✗
20O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIESleutelkwalificatiesSleutelkwalificaties waartoe de optie bijdraagt36 Verantwoordelijkheidszin ✗37 Zelfstandigheid ✗38 Zelfvertrouwen39 Zin voor initiatief ✗40 Zin voor samenwerking ✗41 Zin voor esthetiek42 Zin voor orde ✗3.5 De kern van het opleidingsprofiel3.5.1 Karakteriseren van de optie/opleidingDe opleiding <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> moet aan een afgestudeerd medischlaboratoriumtechnoloog toelaten om als paramedicus de handelingen uit tevoeren, die hem/haar door een arts kunnen worden toevertrouwd conform het KBnr. 93-1708 van 2 juni 1993. De basisopleiding laboratorium- en voedingstechnologieoptie <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> is de enige opleiding die binnen hethogeschoolonderwijs leidt tot het erkend beroep van medisch laboratoriumtechnoloog.De gegradueerde in de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> bezit de noodzakelijkekennis en de overeenkomstige vaardigheden voor het afnemen en verwerken vande stalen, voor het uitvoeren van de gevraagde laboratoriumonderzoeken in de diversedeeldomeinen van de klinische biologie zoals klinische chemie, hematologie,microbiologie, cyto(histo)logie, genetica, immunologie, hormonologie en voor hetuitvoeren van in-vivotechnieken. Hij/zij moet hierbij streven naar een correctevoorbereiding en uitvoering van hoger genoemde analyses. Accuratesse, resultaatgerichtheid,organisatievermogen, zelfstandigheid en zin voor initiatief en samenwerkingzijn hiervoor noodzakelijke attitudes.De bekomen resultaten moeten op een analytisch verantwoorde wijze verwerktworden en op een adequate wijze gerapporteerd worden aan de klinisch bioloog.Dit vereist een voldoende kritische ingesteldheid.De gegradueerde in de <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> levert via de klinisch bioloogeen belangrijke bijdrage bij het stellen of bevestigen van een diagnose en bijhet stellen of opvolgen van een therapie. In bijzondere omstandigheden (wachtdiensten)komt het voor dat de medisch laboratoriumtechnoloog de hem toevertrouwdehandelingen autonoom dient uit te voeren. Een hoge verantwoordelijkheidszingekoppeld aan de nodige flexibiliteit en stressbestendigheid zijn derhalvevereiste houdingen.De medisch laboratoriumtechnoloog moet permanent meewerken aan de toepassingvan de regels van de gebruikte kwaliteitszorgsystemen en de geldende veiligheids-en milieureglementeringen. Hij/zij is zich hiervan bewust.De integratie van de hoger genoemde verworven kennis en vaardigheden dient tegebeuren in de stage.Om de evoluties en de vernieuwingen die zich voordoen binnen de verschillendedisciplines van de klinische biologie te blijven volgen, moet de medisch laboratoriumtechnoloogzijn kennis en vaardigheden actualiseren door het volgen van bijscholing.
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 213.5.2 Eventuele verwantschappen met andere opties en opleidingenDe basisopleiding laboratorium- en voedingstechnologie omvat 3 opties - farmaceutischeen biologische technieken, <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong>, voedingsendieetkunde - die geënt zijn op een gemeenschappelijke stam van ten minste éénderde en ten hoogste twee derde van het opleidingsprogramma.De optie <strong>medische</strong> <strong>laboratoriumtechnologie</strong> is de enige opleiding die binnen hethogeschoolonderwijs leidt tot het erkend beroep van medisch laboratoriumtechnoloog.♦ Verwantschap tussen de opties van de basisopleiding laboratorium- voedingstechnologieDe vergelijking van de drie opleidingsprofielen laat ons toe volgende gemeenschappelijkheid/equivalentievast te stellen:Op het niveau van functionele gehelen/onderdelen/basiscompetentie:− uitvoeren van elementaire chemische en microbiologische analyses− verzamelen, verwerken en rapporteren van gegevens− meewerken aan integrale kwaliteitszorg− uitvoeren van routineonderhoud, dagelijkse controle en kleine herstellingen aanapparatuur− meewerken aan het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek− kunnen samenwerken met anderen− actualiseren van de verworven kennis en vaardighedenOp het niveau van de algemeen ondersteunende kennis:− exacte wetenschappen: zoals chemie, biologie, wiskunde, fysica, statistiek, informatica,…− <strong>medische</strong> wetenschappen zoals anatomie, fysiologie, pathologie,…3.6 De maatschappelijk-culturele vormingDit aspect zal worden uitgewerkt door een groep deskundigen per studiegebied.
22O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIEHOOFDRUBRIEK 4DOELGROEPEN VAN HET AFGEWERKTE OPLEI-DINGSPROFIELHet opleidingsprofiel is een basisdocument− voor de hogescholen bij de formulering van hun opleidingsprogramma’s− voor de werkgroep die de bestaande kwalificatiestructuur moet evalueren− studenten en toekomstige studentenVerder is het opleidingsprofiel een onmisbaar instrument voor:− hogescholen en docenten− de visitatiecommissies van het Hoger Onderwijs− de planning van navorming− Ministerie van Volksgezondheid− nationale beroepsverenigingen− buitenlandse onderwijsinstellingen en beroepsverenigingenOok informatie- en oriënteringscentra (PMS-centra, informatiebeurzen…) kunnen er gebruikvan maken.Vervolgens kan het opleidingsprofiel aan personeelsverantwoordelijken in ziekenhuizen,bedrijven en organisaties een beter zicht geven op de professionele en algemene vormingvan kandidaat-medewerkers.
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 23HOOFDRUBRIEK 5BIBLIOGRAFIE♦ Belgische vereniging van laboratoriumtechnologen. Interne rapporten.♦ Decreet betreffende de Hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap, 13 juli 1994.♦ Dienst voor Onderwijsontwikkeling. Handleiding voor het schrijven ven opleidingsprofielenvoor het Hogeschoolonderwijs. Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap. DepartementOnderwijs. November 1996.♦ Elsenga Wemmie. Wij en Europa in het laboratoriumonderwijs. Analyse. Nederland.Mei 1997.♦ Koninklijk Besluit nr. 78 van 10 november 1967 betreffende de uitvoering van de geneeskunst,de verpleegkunde, de para<strong>medische</strong> beroepen en de geneeskundige commissies.♦ Koninklijk Besluit nr. 93-1708 van 2 juni 1993 betreffende de beroepstitel en de kwalificatievereistenvoor de uitoefening van het beroep van medisch laboratoriumtechnoloogen houdende vaststelling van de lijst van technische prestaties en van de lijst vanhandelingen waarmee de medisch laboratoriumtechnoloog door een arts kan belast worden(Belgisch Staatsblad 10 juli 1993).♦ Vlaamse Onderwijsraad. Beroepsprofiel medisch laboratoriumtechnoloog. Studie 9Werkgroep beroepsprofiel van de medisch laboratoriumtechnoloog in opdracht van deVlaamse Onderwijsraad. November 1995.♦ Vlaamse Onderwijsraad. Beroepsprofiel farmaceutisch en biologisch laboratoriumtechnoloog.Studie 11 Werkgroep beroepsprofiel van de medisch laboratoriumtechnoloog inopdracht van de Vlaamse Onderwijsraad. April 1996.♦ Vlaamse Onderwijsraad. Beroepsprofiel voedings- en dieetkundige. Studie 7 Werkgroepberoepsprofiel van de medisch laboratoriumtechnoloog in opdracht van de VlaamseOnderwijsraad. Juli 1996.
24O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIEHOOFDRUBRIEK 6MEDEWERKERSLijst van leden voor de werkgroepOpleidingsprofiel medisch laboratoriumtechnoloog♦ K.H.KempenVoorzitter : Dhr. J. LievensKleinhoefstraat 4, 2440 GeelTel. (014) 56 23 06 - fax (014) 58 48 59e-mail: jan.lievens@khk.beVoor de hogescholen♦ K.H.KempenDhr. C. VerbiestKleinhoefstraat 4, 2440 GeelTel. (014) 56 23 10 - fax (014) 58 48 59e-mail: clem.verbiest@khk.be♦ K.H. LeuvenMevr. Marie-Jeanne HeynenSint Maartensstraat 55d, 3000 LeuvenTel. 016) 29 85 11 - fax (016) 22 44 17♦ K.H. St. LievenDhr. A. De Smet - Afdelingshoofd LVTGildestraat 17, 9000 GentTel. (09) 223 20 57 - fax (09) 233 49 75e-mail: kahosl.gildestr@skynet.be♦ K.H. LimburgMevr. M.A. DemeerssemanUniversitaire Campus gebouw 3Universiteitslaan, 3590 DiepenbeekTel. (011) 23 07 90 - fax (011) 23 07 99♦ K.H. Brugge-OostendeDhr Daniel VandammeSpoorwegstraat 12, 8200 BruggeTel. (050) 40 51 20 - fax (050) 40 51 30♦ Karel de Grote-HogeschoolMevr. Lucia Van HoofSalesianenlaan 30, 2660 Antwerpen-HobokenTel. (03) 828 16 40 - tel. (03) 828 67 67fax (03) 828 57 49e-mail: lucia.vanhoof@iwt.kdg.be
O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIE 25♦ Hogeschool Provincie AntwerpenDhr. Reinhoudt Flies - Ap. Klin. BiolKronenburgstraat 47, 2000 AntwerpenTel. (03) 259 14 00 - fax (03) 259 14 01♦ Erasmushogeschool BrusselDhr. Jan De WitLaarbeeklaan 121, 1090 BrusselTel. (02) 479 18 90 - fax (02) 479 71 02♦ Hogeschool GentMevr. Mia WaermoesKeramiekstraat 80, 9000 GentTel. (09) 221 77 51 - fax (09) 220 17 26♦ Hogeschool West-VlaanderenDhr. Raf ParmentierRijselstraat 5, 8200 BruggeTel. (050) 38 12 77 - fax (050) 38 11 71Voor de verenigingen♦ Janssen PharmaceuticaDhr. L. VersteynenTurnhoutseweg 30, 2340 BeerseTel. (014) 60 20 28 - fax (014) 60 37 31♦ Belgische Vereniging van Geneesheren-Specialisten in de Medische BiopathologieDhr. Dr. M. Moensp.a. Centraal LaboratoriumImeldaziekenhuisImeldalaan 9, 2820 BonheidenTel. (015) 50 54 67 - fax (015) 52 03 69♦ Belgische vereniging van Apothekers-Specialisten in de Klinische BiologieDhr. H. RaesRooienberg 25, 2570 DuffelTel. (015) 30 31 11♦ Belgische Vereniging voor Laboratorium TechnologenDhr. L. LoggheOnafhankelijkheidstraat 52, 8400 OostendeTel. (059) 80 69 42 - fax (059) 80 69 42♦ Belgische Vereniging voor Laboratorium TechnologenDhr. B. SmeetsKareelveld 39, 3000 LeuvenTel. (016) 20 59 66♦ Belgische Vereniging voor Laboratorium TechnologenDhr G. DewulfMerelstraat 13, 8020 OostkampTel. (050) 37 38 08 - fax (050) 37 38 08
26O PLEIDINGSPROFIEL M EDISCHE L ABORATORIUMTECHNOLOGIEBIJLAGELIJST MET GEBRUIKTE AFKORTINGEN♦ ABO-groepBloedgroepenstelsel A, B, AB, O♦ BVLTBelgische Vereniging voor Laboratorium Technologen♦ DVODienst voor Onderwijsontwikkeling♦ MicrobiologieOmvat bacteriologie, mycologie, virologie en parasitologie♦ MLtMedisch Laboratoriumtechnoloog♦ PCPersonal Computer♦ Rh-typeRhesus bloedgroeptype♦ SOPStandard Operating Procedure♦ VLORVlaamse Onderwijsraad