1415-Knelpuntennotitie-De-student-centraal

katinkaslump

1415-Knelpuntennotitie-De-student-centraal

InhoudSamenvatting Knelpunten ....................................................................................................................... 6Knelpunten Toegankelijkheid .................................................................................................................. 9Wirwar 9Bachelor Medische Hulpverlening 10Willekeur toekenning bestuursbeurzen 10Knelpunten Beoordeling ........................................................................................................................ 12Herkansingen 12Wijze van beoordeling 12Procedures en informatievoorziening 13Motivatie beoordeling 14Knelpunten Begeleiding ........................................................................................................................ 16Bereikbaarheid begeleiders 16Begeleiding scripties/afstuderen 16Vertraagde bezwaarprocedures 18Begeleiding studenten negatief BSA 18Knelpunt Beëindiging ............................................................................................................................ 20Houdbaarheid afgeronde studieonderdelen 20Knelpunten Reparatie............................................................................................................................ 21Leden examencommissie 21Onterechte Iudicium Abeundi 21Onzorgvuldige klachtenprocedures 22Ontoereikende profileringsfondsen 23Klachten en geschillen in het hoger onderwijs 24Conclusies en aanbevelingen notitie ..................................................................................................... 26De student centraal | 2014 5


Studenten lopen regelmatig vertraging op door begeleiding van bijvoorbeeld docenten ofstudieadviseurs die niet of slecht bereikbaar zijn. Studenten kunnen hierdoor buiten hun eigenverantwoordelijkheid om extra kosten moeten maken. Daarnaast zijn er grote verschillen in kwaliteitvan begeleiding bij het schrijven van een scriptie of een afstudeertraject. Voor studenten met eennegatief BSA is geen of slechte begeleiding, bezwaren worden niet ingewilligd of bezwaarproceduresduren lang. De student moet te allen tijde centraal staan en er moet helderheid zijn overprocedures. De student moet actie kunnen ondernemen wanneer geen beslissing wordt genomenbinnen de daarvoor gestelde en bekende termijn. Studiebegeleiding is van essentieel belang. Hierbijmoet betrokkenheid met, kennis over en inlevingsvermogen in de student en zijn onderwijspad metbijbehorende nevenactiviteiten centraal staan.BeëindigingIn september 2013 kwam het bericht naar voren dat de Leidse rechtenfaculteit 25 studentenwegstuurde 3 . Hun tentamenresultaten waren ongeldig verklaard en zij mochten ook geen herkansingmeer doen. Later bleek dat het gebruik van dergelijke maatregelen als rendementsmaatregelenmogelijk op meer instellingen voorkomt en zijn verschillende zaken bij het College van Beroep voorhet hoger onderwijs geweest. In het vragenuurtje op 10 september 2013 kreeg de minister hierkritische vragen over. Ook later werden nog Kamervragen 45 gesteld over de geldigheidsduur en hetafpakken van studiepunten. Minister Bussemaker gaf onlangs aan dat opleidingen degeldigheidsduur van studiepunten mogen beperken, ook als maatregel om studiebevordering vormte geven. 6 Studiepunten van studenten mogen volgens de studentenorganisaties niet wordenafgenomen als rendementsmaatregel en de geldigheidsduur dient vooraf helder te zijn.ReparatieWanneer het tot reparatie komt, dus wanneer een student benadeeld blijkt en daarvoor eencompensatie krijgt, blijkt ook nog veel te wensen over te blijven. Het onafhankelijk onderzoek vanPanteia 7 waarbij zij de rechtsgang van studenten evalueerde schetst een somber beeld en deed ISOeind 2013 al de noodklok luiden 8 . Maar er is in het onderzoek alleen gesproken met studenten die3 Hoger Onderwijs Persbureau (2013, 6 september). Universiteit Leiden stuurt trage vijfdejaars weg, viahttp://www.dub.uu.nl/artikel/nieuws/universiteit-leiden-stuurt-trage-vijfdejaars-weg.html4 Kamervragen over geldigheidsduur tentamens (2013Z17231)5 Kamervragen over afpakken studiepunten (2014Z11583)6 Antwoord kamervragen afpakken studiepunten (657227)7 Panteia (2013). Het kastje en de muur voorbij? Evaluatie van de rechtsgang voor studenten8 ISO (2013, 9 december). ISO luidt noodklok omtrent rechtspositie student, viahttp://www.iso.nl/persbericht/iso-luidt-noodklok-omtrent-rechtspositie-student/De student centraal | 2014 7


een klacht hebben ingediend, of dit van plan waren. Het ISO heeft daarom onderzoek gedaan onderstudenten, die geen klacht ingediend hadden. Er moeten heldere procedures zijn voor het indienenvan een klacht. Studenten moeten op de hoogte zijn van de mogelijkheid om klachten in te dienen endeze klachten dienen in vertrouwen, door onafhankelijke personen, te worden afgehandeld. Voorgrote kwesties zijn profileringsfondsen vaak ontoereikend. Bij de kwestie Inholland hebben destudentenorganisaties samen met desbetreffende hogeschool een Commissie Maatwerk opgericht.Een dusdanige procedure, een centraal protocol, zou geldend moeten zijn.Conclusie en aanbevelingenEr is grote noodzaak om over te gaan tot actie. Knelpunten genoemd in deze notitie komen voort uitklachten die het ISO, LSR en de LKvV hebben ontvangen en dit is slechts het topje van de ijsberg. Uitonderzoek van het ISO blijkt dat ook een groot deel van de studenten geen klachten indient. Het isdaarom nodig om de algehele rechtspositie van de student onder de loep te nemen. Hetuitgangspunt zijn de knelpunten in deze notitie. Als vanzelfsprekend denken destudentenorganisaties die deze notitie hebben geschreven mee over hoe het onderzoek dient teworden ingericht en welke acties er ondernomen moeten worden om verbeteringen te realiseren.In dit onderzoek moeten in ieder geval de volgende aspecten terugkomen: het algehele recht vanstudenten, het beleid van de instellingen, de bekendheid van de rechten die er zijn, de naleving vande wet en mogelijke verbeteringen die de wet nodig heeft. Ten slotte is helderheid en transparantiebij heel veel knelpunten leidend. Duidelijkheid en communicatie is in sommige gevallen al de sleuteltot de oplossing.Het uitgangspunt moet zijn eerst de genoemde knelpunten weg te nemen alvorens een significantgrotere investering te vragen van studenten voor het onderwijs dat zij volgen. Deze notitie brengtaan het licht dat er nog veel zaken niet goed geregeld zijn waardoor schrijnende situaties ontstaan.Studenten moeten de garantie krijgen dat onderwijs, begeleiding, beoordeling,informatievoorziening en procedures transparant, rechtsgeldig en kwalitatief goed geregeld zijn. Alsdit niet geboden wordt, zijn het ISO, LSR en de LKvV van mening dat er geen extra investeringen vande student kunnen worden gevraagd.Eerst de student centraal.De student centraal | 2014 8


Knelpunten ToegankelijkheidWirwarEr is veel onduidelijkheid over de aansluiting van het voortgezet onderwijs op het hoger onderwijs.Onderzoek van het ISO 9 laat zien dat er nog een grote slag te slaan is in de uitvoering ensamenwerking als het gaat om voorlichting van aankomende studenten. Organisaties overlappenelkaar vaak in de uitvoering, leveren dubbel of onvolledig werk en informatie of laten juist gatenvallen in de dekking van de overgang die de student maakt van de middelbare school naar het hbo ofhet wo.De urgentie omtrent het recht van (aspirant) studenten op duidelijke informatievoorziening groeitsterk met de komst van het leenstelsel waarbij het veel duurder wordt voor studenten om te kunnenstuderen. Deze urgentie wordt nog eens versterkt door de groeiende vraag naar informatie over deveranderende regelgeving die gepaard gaat met de komst van dit leenstelsel.Om een optimale verbinding tussen het voortgezet onderwijs en het hoger onderwijs te realiseren,zoals de minister van OCW en de Onderwijsraad al eerder beoogden, moet er een veranderingkomen in de denkwijze omtrent het proces van overgang; de (aankomende) student moet centraalkomen te staan. Samenwerking tussen de verschillende organisaties en instanties is dan geenvrijstaande optie. Het ISO pleit voor de komst van één regievoerder die als coördinator desamenwerking tussen de bestaande instanties en hun taken stuurt. Er moet één digitaal systeemkomen waarmee een student zich kan inschrijven voor de opleiding, voorzieningen aanvraagt,persoonlijke communicatie onderhoudt en vragen stelt. Startstuderen.nl moet hiervoor hétoverzichtelijke platform zijn dat alle informatie biedt aan de aspirant-student om op éénoverzichtelijke website alle zaken te kunnen regelen die de inschrijving behelzen. Ten slotte kan deafzonderlijke kwaliteitsborging behouden worden in elke organisatie. Wel dient ook eenoverkoepelende borging plaats te vinden tussen de organisaties die het vernieuwde systeem makentot een geheel gericht op de gebruiksvriendelijkheid voor de aspirant-student.9 ISO (2014). Aansluiting hoger onderwijs. De laatste stapDe student centraal | 2014 9


Bachelor Medische HulpverleningStudenten lopen vertraging en extra kosten op door het niet nakomen van toezeggingen van deoverheid en instellingen. Al voor de start van de opleiding Medische Hulpverlening wees deCommissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs op de noodzaak dan wel wenselijkheid van de registratie.De overheid deed toen de toezegging om dit tijdig te regelen. Echter tot op heden is de registratienog niet geregeld en kunnen vele studenten geen stage vinden en/of niet afstuderen. Dit terwijl zestuderen aan een opleiding die geaccrediteerd is, gewenst is en aan alle gestelde eisen voldoet.Studenten lopen nu financiële schade op omdat ze extra collegegeld moeten betalen, hun recht ophet studentenreisproduct afgelopen is, ze langer moeten lenen en nog niet aan het werk kunnen. Ditalles gebeurt buiten hun macht om.Willekeur toekenning bestuursbeurzenDe regelgeving omtrent bestuursbeurzen is problematisch omdat deze per hoger onderwijsinstellingzelf wordt vastgelegd. De toekenning van een bestuursbeurs verschilt per stad en universiteit,waardoor sommige studenten volgens hun instelling geen aanspraak maken terwijl zij dat op eenandere instelling wel zouden kunnen. Dit is oneerlijk en kan demotiverend werken voor het beginnenaan een bestuursjaar. Nadere eisen aan de kwaliteit van ondersteuning blijken noodzakelijk. Ookwordt er nog onvoldoende gebruik gemaakt van de mogelijkheid ´collegegeldvrij besturen´ waarbijeen student niet ingeschreven hoeft te staan bij een instelling maar wel de mogelijkheid krijgt zich(fulltime) te ontwikkelen middels een bestuursjaar.De student centraal | 2014 10


Een student aan een universiteit deed in collegejaar 2011-2012 een fulltime bestuursjaar bij eenstudentengezelligheidsvereniging in een andere stad. Omdat de functie die hem werdaangeboden een fulltime bestuursfunctie was, was hij niet in staat om zijn studie ernaast tevolgen. Zijn studieadviseur aan de universiteit adviseerde positief over zijn studievoortgang inrelatie tot zijn bestuursjaar: hij zou niet in de problemen komen met het studietraject. Vooradvies over een bestuursbeurs werd hij naar de decaan van de instelling gestuurd die hemduidelijk maakte dat hij geen recht had op een bestuursbeurs, omdat hij een bestuursjaar gingdoen bij een studentengezelligheidsvereniging die niet door deze universiteit erkend werd.Vervolgens heeft hij getracht een bestuursbeurs aan te vragen bij de universiteit in de stad waarhij een bestuursjaar ging doen. Hier bleek dat hij ook geen recht had op een bestuursbeursomdat hij geen student was aan een instelling in die stad. Voor een gesprek over eenuitzondering op de regel was volgens de student geen ruimte. De optie dat hij zich in zouschrijven voor een nieuwe studie in de stad waar hij een bestuursjaar deed was ook geenmogelijkheid omdat hij dan een minimaal aantal studiepunten tijdens zijn bestuursjaar zoumoeten halen. Om het bestuursjaar financieel te overbruggen heeft hij vervolgens besloteningeschreven te blijven bij zijn oorspronkelijke instelling om zo te kunnen lenen van DUO.Een student die in 2013-2014 studeerde in de ene stad, maar een bestuursjaar deed in eenandere stad, had een zelfde probleem. Hij zocht contact met een Commissie voor FinanciëleOndersteuning van Studenten. Die stelde dat hij geen recht had op een bestuursbeurs namensde plek waar zijn instelling was, omdat hij een bestuursjaar ging doen op een andere locatie. Hijmoest daar verder zoeken, door contact op te nemen met een soortgelijk orgaan. Ook daarkreeg hij te horen dat hij niet in aanmerking kwam voor een bestuursbeurs omdat hij nietingeschreven stond. Enige optie was inschrijven voor een nieuwe studie, maar dan zit je vast aaneen BSA en dat is geen reële optie wanneer een student een fulltime bestuursfunctie vervult.Een student die in 2014-2015 een fulltime bestuursfunctie vervult waarvoor hij claimt recht tehebben op een studiebeurs, kreeg deze ook niet toegewezen. Hij heeft voor dit bestuursjaarreeds meer dan 100 studiepunten behaald. Om de beurs te claimen heeft hij contact gezochtmet zijn decaan bij zijn faculteit. Deze heeft hem afgeraden om een bestuursbeurs aan tevragen, omdat zijn verenigingsinzet in een andere stad plaatsvindt en hij daarom toch geen kanszou maken op een beurs. Daarnaast zou de aanvragen niet in overeenstemming zijn met deregeling voor financiële ondersteuning.De student centraal | 2014 11


Knelpunten BeoordelingHerkansingenEr zijn vaak maar een beperkt aantal herkansingen per vak en vaak zijn deze herkansingen maar opbepaalde momenten in een jaar, waardoor studenten veel vertraging op kunnen lopen. Hierbij wordtde student niet centraal gesteld. Flexibiliteit is er te weinig en dat terwijl de student zelf meer gaatinvesteren in het onderwijs dat hij volgt. De studentenorganisaties zijn ervan overtuigd dat met dezeontwikkeling ook meer flexibiliteit van de instellingen dient te komen.Datum: 24-09-2013Een hbo-studente heeft de deadline voor haar scriptievoorstel gemist, een van haarmedestudentes heeft de deadline wel gehaald, maar dat voorstel is afgewezen. Een tweede kansvoor het inleveren van een voorstel is er niet waardoor zij nu beiden een semester vertragingoplopen en een halfjaar collegegeld moeten betalen.Datum: 11-02-2014Een studente van een hogeschool moet nog één tentamen en enkele werkstukken herkansen, ditkan pas op het moment dat deze vakken gegeven worden. Er is volgens de hogeschool geenmogelijkheid om deze herkansingen aan het begin van het jaar te doen of een vervangendeopdracht te maken, waardoor zij moet wachten tot deze vakken worden gegeven en wel al hetcollegegeld betalen.Wijze van beoordelingEr is bij studenten vaak gebrek aan inzicht over de wijze van beoordeling van stages en opdrachten.Er heerst onder andere onduidelijkheid over de rol van de interne en externe begeleider enonduidelijkheid over de rol van de eerste en tweede examinator. Daarnaast is vaak onduidelijk vooreen student waarom hij/zij een bepaald cijfer krijgt waardoor een gevoel van oneerlijke behandelingvaak voorkomt en ook het leerproces wordt belemmerd. Verder worden regelmatig verschillendeonderdelen van een opleiding integraal getoetst waardoor flexibiliteit in het curriculum moeilijk terealiseren is. Ten slotte raken beoordelingen regelmatig kwijt en wordt de student daarna vooralverantwoordelijkheid van de student gevraagd.De student centraal | 2014 12


Datum: 13-01-2014Een student van een hogeschool heeft in zijn eerste jaar de module Finance gelopen. Deze modulebestaat uit 3 onderdelen, 2 tentamens en een onderdeel online homework. Beide tentamens heeftde student gehaald maar door omstandigheden met internet en de website heeft de student deonline opdracht niet gehaald. De opleiding geeft aan dat er geen herkansing mogelijk is voor deonline opdracht, maar dat de hele module opnieuw gedaan moet worden.Datum: 05-02-2014Een studente verpleegkunde aan een hogeschool vindt de begeleiding van het vak onvoldoende ende docent was een week voor het tentamen onbereikbaar voor vragen. Ze is ontevreden over hettoetssysteem en de beoordelingsprocedures. Zo kan een vak alleen gehaald worden als alleonderdelen gehaald worde en als één onderdeel niet gehaald wordt, moeten alle onderdelenopnieuw gedaan worden. Daarnaast heeft ze ook haar bedenkingen over de beoordeling, omdathaar klas de enige klas is met zeer veel onvoldoendes bij een bepaald vak.Procedures en informatievoorzieningEr zijn onzorgvuldige procedures met betrekking tot examencommissies en er is slechteinformatievoorziening voor studenten over hun procespositie. Zo zitten er regelmatig docenten vanstudenten in de examencommissie of een docent die een student nog krijgt, welke niet objectiefhandelt. Daarnaast is de procedure bij bijvoorbeeld een andere beoordeling van de tweedeexaminator bij een scriptie onoverzichtelijk en onbekend. Op dit moment doet de Onderwijsinspectieonderzoek naar het functioneren van examencommissies in het kader van de Wet VersterkingBesturing. Een goede ontwikkeling, waarop na het in kaart brengen actie nodig is op dit knelpunt.De student centraal | 2014 13


Datum: 05-12-2013Een studente van een hogeschool geeft aan dat de interne communicatie erg slecht is en dat deexamencommissie niets doet met klachten van studenten. Ook geeft ze aan dat de mensen bij wieze een klacht in wil dienen, zelf in de commissie zitten. De studente zelf studeert inmiddels al 6jaar en moest 2 jaar geleden haar studie al afronden. Dit kon toen niet, omdat zij van deexamencommissie geen tentamen mocht maken, de inschrijving was niet goed gegaan en ze konniet alsnog ingeschreven worden. Ze geeft aan dat ze erg ontevreden is, omdat de studenten veelgeld betalen maar niet serieus worden genomen door de hogeschool en de docenten. Volgenshaar hebben vele studenten dezelfde problemen, alleen zij zeggen niets omdat ze bang zijn voorhet negatieve effect dat hun klacht zal hebben en dat ze daardoor hun studie niet meer af kunnenronden.Datum: 14-07-2014Een student moet nog één vak halen voor zijn propedeuse, anders moet hij van de opleiding. Deeerste tentamenkans heeft hij wel gemaakt maar niet gehaald en de tweede tentamenkans konhij niet maken i.v.m. met een overlijdensgeval in de familie. Bij de examencommissie heeft hij omdeze reden een extra kans aangevraagd. De examencommissie antwoordde hierop dat de eerstetentamenkans behaald dient te worden en dat een herkansing er is voor het geval je nietaanwezig kunt zijn bij de eerste kans. Volgens de commissie verbiedt het OER het toekennen vaneen extra kans vanwege het niet aanwezig kunnen zijn.Motivatie beoordelingBeoordelingen zijn regelmatig niet naar behoren gemotiveerd zodat niet alleen de leeropbrengstnihil is, maar ook dat studenten mogelijk onterecht een negatieve beoordeling krijgen of geen kanshebben op een betere prestatie bij de daaropvolgende kans.De student centraal | 2014 14


Datum: 25-08-2014Een studente zou in het buitenland een afstudeerstage gaan doen. Haar afstudeervoorstel wasbegin 2014 zonder enige feedback goedgekeurd. In dat voorstel stond al kort de probleemstelling,deelvragen, afbakening en literatuur beschreven. Bij aanvang van de afstudeerstage is zij directaan de gang gegaan met het plan van aanpak, waarvoor het voorstel de basis vormde. Deze zijnvanuit het buitenland ingeleverd, maar pas 7 en 5 weken na het inleveren volgde feedback.Volgens de student is de deadline 15 werkdagen. De feedback was vervolgens heel negatief en hetkwam erop neer dat het plan van aanpak volledig opnieuw geschreven moest worden. Dit wasvoor de student een onmogelijke opgave omdat de stage in het buitenland nog maar korte tijdduurde en de dataverzameling alleen daar plaats kon vinden. Noodgedwongen is de keuzegemaakt, in overleg met de hogeschool, om alvast met de rest van het onderzoek te starten. Opdit moment is de studente terug in Nederland en worstelt ermee om nu nog de scriptie te gaanschrijven, terwijl de data al binnen zijn. De hogeschool heeft aangegeven dat dit inderdaadmoeilijk wordt en dat de studente rekening dient te houden met het doen van een nieuweafstudeerstage. Dit houdt in dat de studente studievertraging heeft, hoe lang is nog onbekend. Destudente is van mening dat de hogeschool dit had kunnen voorkomen door zich aan de regels tehouden. Ze baalt er heel erg van, want financieel staat ze er niet goed (meer) voor. Ze geeft tenslotte aan dat ze weet dat deze situatie zich structureel voordoet.De student centraal | 2014 15


Knelpunt BeëindigingHoudbaarheid afgeronde studieonderdelenDe houdbaarheidsdatum van afgeronde studieonderdelen kan flink verschillen tussen opleidingen,hierbij is sprake van willekeur. Daarnaast wordt deze maatregel gebruikt als rendementsmaatregel,volgens studentenorganisaties een niet wenselijke ontwikkeling. Het inperken van degeldigheidsduur zou meer uitzondering moeten zijn dan regel en enkel gebruikt mogen worden bijveroudering van kennis.25 studenten van de Leidse rechtenfaculteit werden in september 2013 weggestuurd. Huntentamenresultaten waren ongeldig verklaard en zij mochten tegelijkertijd ook geen herkansingmeer doen. Van dat laatste heeft minister Bussemaker aangegeven dat het niet mag. In de WHWis wel opgenomen dat een instelling in het onderwijs- en examenreglement kan vastleggen dateen tentamen beperkt geldig is. Het uitgangspunt van de wet is echter dat tentamens in principeonbeperkt geldig zijn. Studenten worden hierdoor benadeeld doordat de regeling alsrendementsmaatregel wordt gebruikt.Hoger Onderwijs Persbureau (2013, 6 september). Universiteit Leiden stuurt trage vijfdejaars weg, viahttp://www.dub.uu.nl/artikel/nieuws/universiteit-leiden-stuurt-trage-vijfdejaars-weg.htmlDe student centraal | 2014 20


Knelpunten ReparatieLeden examencommissieHet is vaak onduidelijk wie er zitting nemen in de examencommissie en hoe de samenstelling wordtbepaald. Studenten lopen tegen het probleem aan dat een docent/begeleider met wie ze eenconflict hebben tevens plaatsneemt in de examencommissie en niet objectief oordeelt. Wanneer eeninstelling hier wel rekening mee houdt is het vaak zo dat dat alleen gebeurt met docenten waarvaneen student op dat moment les krijgt. Naar docenten die in datzelfde semester les geven of waarwellicht eerder een conflict mee is geweest wordt niet of nauwelijks gekeken.Datum: 15-08-2014Een studente aan een hogeschool heeft een gemaakt tentamen niet behaald. Ze heeft debetreffende leraar mondeling verzocht om inzage en heeft een e-mail gestuurd naar deexaminator met het verzoek om inzage. Op beide verzoeken is negatief gereageerd. Ze heeft hetadvies gekregen om een verzoek voor inzage in te dienen bij de examencommissie. Deexaminator neemt echter zitting in de examencommissie en gebruikt dit ook tegen haar.Onterechte Iudicium AbeundiExamencommissies voegen voor bepaalde (groepen) studenten extra eisen aan het bestaandecurriculum toe waardoor er, buiten het wettelijk Iudicium Abeundi om, in feite toch een IudiciumAbeundi wordt gecreëerd. De studentenorganisaties krijgen hierover signalen binnen en willenonderzoek naar de uitwerking van deze regeling in de praktijk.Iudicium Abeundi houdt het wegsturen van een student in omdat de student op basis van gedrag ofuitlatingen (niet studieprestaties) ongeschikt wordt geacht voor het vakgebied van de opleiding. Hetgaat hier niet zozeer om slechte studieresultaten – die vallen onder het BSA – maar om mensen wiergedrag of karakter hen voor het vakgebied diskwalificeert.Het Iudicium Abeundi komt voort uit artikel 7.42a van de Wet Hoger Onderwijs. Artikel 7.42a van deWet Hoger Onderwijs heeft het over "ongeschiktheid [van een student] voor de uitoefening van eenDe student centraal | 2014 21


of meer beroepen waartoe de door hem gevolgde opleiding hem opleidt, dan wel voor de praktischevoorbereiding op de beroepsuitoefening", maar specificeert geen criteria voor deze ongeschiktheid.Deze criteria worden door het instellingsbestuur vastgesteld. Het is kwalijk als studenten door dezeregeling onterecht benadeeld worden.Onzorgvuldige klachtenproceduresKlachtenprocedures zijn vaak niet transparant. Studenten weten niet waar ze terecht kunnen en alsze een klacht hebben ingediend ontvangen ze regelmatig geen ontvangstbevestiging, wordentermijnen niet gehaald en is het onduidelijk waar en hoe de klacht behandeld wordt.Datum: 17-01-2014Een student geeft aan dat hij bij het versturen van een klacht geen ontvangstbevestiging heeftgezien, maar zelfs binnen de termijn is er geen reactie gekomen. Hierna heeft hij nogmaals eenklacht ingediend via dezelfde weg, omdat er geen andere weg mogelijk is, waarna hetzelfdewederom plaats vond. De klacht is nooit afgehandel, en er is geen andere methode om dit welvoor elkaar te krijgen. Voor de student lijkt de doelstelling dan ook vooral te zijn om de student telaten besluiten het bijltje erbij neer te gooien. Hij kan ook niemand vinden binnen de organisatiedie er mee kan of wil helpen.Datum: 13-06-2013Een studente aan een hogeschool vraagt om uitstel van haar herkansingsmoment omdat zij haaropdracht nog niet af heeft, wetende dat andere studenten een week later mochten herkansen.Het verzoek van deze studente is niet gehonoreerd. De klacht is dat hier beslissingen zijn genomenop basis van willekeur. De studente heeft hierop een klacht ingediend bij de examencommissiemaar krijgt geen respons. De examencommissie neemt de formulering van de docent over. Nadatde studente een bezwaarschrift heeft ingediend bij het College van Beroep heeft de secretaris vande Examencommissie de studente uitgenodigd voor een schikkingsgesprek. Spijtig genoeg had destudente op dit moment haar stage al afgezegd en heeft zij studievertraging opgelopen die nietmeer ongedaan kon worden gemaakt.De student centraal | 2014 22


Ontoereikende profileringsfondsenProfileringsfondsen zijn ontoereikend voor het compenseren van de schade die werkelijk is geleden.Het geld uit het profileringsfondsen wordt gebruikt als gemakkelijke oplossing door instellingen,terwijl dit niet de bedoeling is. Alleen collegegeld wordt kwijtgescholden terwijl er niet naar anderegeleden schade wordt gekeken. De studentenorganisaties hebben meermalen een hersteltrajectopgepakt en hier goede ervaringen mee, maar er zou voorzien moeten worden in reparatietrajecten,als onderdeel van de onderwijsovereenkomst van de student met zijn onderwijsinstelling.Bij de Inholland kwestie waren 86 studenten naar voren gekomen die onterecht hun diplomahadden ontvangen. Voor deze studenten is door de studentenorganisaties en Inholland een trajectopgezet waardoor ze hun diploma konden behouden en ‘repareren’ 1 . Voor de ongeveer 2000 vanafgestudeerde studenten werd ingezet op massief herstel en aanvullende masterclasses werdenaangeboden. Zij kwamen echter wel met sollicitaties terecht bij bedrijven waarvan onzeker is of zijhun diploma nog serieus namen. Ook was er de groep van studenten die nog bezig was met hunstudie. Zij kregen te maken met een veel hogere eindnorm, waardoor ook zij vertraging opliepen.Hiervoor waren geen goede oplossingen, schade claimen gaat moeizaam en kan alleen via vaakdure advocaten.De student centraal | 2014 23


Klachten en geschillen in het hoger onderwijsHet ISO vindt het belangrijk dat studenten op de hoogte zijn van de mogelijkheid en procedures vanhet indienen van een klacht. Studenten moeten er op kunnen rekenen dat een klacht in vertrouwenwordt afgehandeld, dat zij die de klacht behandelen onafhankelijk zijn en dat de instellingen zichinspannen om een heldere, open en voor studenten bekende procedure na te streven. Helaas moethet ISO constateren dat dit vaak niet het geval is. Uit binnengekomen signalen blijkt dat er veelonduidelijkheden zijn over de klachten en geschillen procedure in het hoger onderwijs. Studentenstaan vaak al vanaf het begin op één-nul achterstand als zij een geschil willen starten tegen deinstelling die vaak een of meerdere juristen tot zijn beschikking heeft. Daarnaast zijn de proceduresomtrent klachten vaak onduidelijk. Studenten worden vaak van het kastje naar de muur gestuurd ofkrijgen zelfs geen ontvangt bevestiging van een klacht die ze indienen. Het onderwijs en examenregelement (OER) is vaak ook niet het meest leesvriendelijke document wat er bestaat. Het is danook niet verwonderlijk dat er uit onderzoek van Panteia 10 is gebleken dat studenten geenvertrouwen hebben in de onafhankelijkheid bij het behandelen van klachten en geen vertrouwenhebben in goede afloop. Ook bij een korte rondvraag bij studenten werden deze constateringenbevestigd. Uit deze rondvraag onder 40 studenten van verschillende achtergronden werd ookduidelijk dat studenten vaak wel weten dat er een klacht ingediend kan worden, maar nog te vaakgeen idee hebben hoe de procedure werkt.100%90%80%70%60%50%40%30%20%10%0%De mogelijkheid om een klacht in te dienen87%13%Weet je dat je een klacht ofgeschil kunt indienen bij jouinstelling?53%47%Weet je waar je een klachtof geschil kunt indienen?38%62%Weet je hoe je een klacht ofgeschil moet indienen?JaNee10 Panteia (2013). Het kastje en de muur voorbij? Evaluatie van de rechtsgang voor studentenDe student centraal | 2014 24


Daarnaast werd ook bij deze rondvraag bevestigd dat er nog te weinig vertrouwen is in deonafhankelijkheid van de beoordeling van de ingediende klachten.45%40%35%30%25%20%15%10%5%0%Heb je er vertrouwen in dat jouw klacht ofgeschil onafhankelijk wordt beoordeeld (als jeeen klacht of geschil zou indienen)?3%21% 21%41%15%Heb je er vertrouwen in dat jouwklacht of geschil onafhankelijkwordt beoordeeld (als je eenklacht of geschil zou indienen)?Ten slotte is het speciaal naar aanleiding van deze knelpuntennotitie van belang datklachtenprocedures op orde zijn. Een makkelijke oplossing voor bovengenoemde knelpunten zou zijndat studenten worden opgeroepen om zelf actie te ondernemen door bijvoorbeeld een geschil testarten. Naast dat de studentenorganisaties dit een onwenselijke ontwikkeling zou vinden, blijkthieruit dat juist deze mogelijkheid nog niet voldoende ontwikkeld is. Het verhelderen envereenvoudigen van de procedure en de zekerheid op een onafhankelijke behandeling zijnnoodzakelijk.De student centraal | 2014 25


Conclusies en aanbevelingen notitieZoals in het voorwoord en de samenvatting naar voren is gekomen, roepen studentenorganisatiesISO, LSR en de LKvV op tot onderzoek en actie. De student moet weer centraal staan als het gaat omde toegankelijkheid van het onderwijs, de beoordeling van hun onderwijs, de begeleiding tijdens hetonderwijs en bij beëindiging van (delen van) hun onderwijs. De studentenorganisaties verwachtenniet dat er nooit meer iets fout gaat maar in dat geval moet de student ook bij reparatietrajectencentraal staan, duidelijk en snel worden geholpen.Deze knelpuntennotitie laat zien dat niet op één specifiek gebied actie nodig is maar dat op tal vanonderdelen nog knelpunten zichtbaar zijn bij verschillende instellingen. Juist daarom moet deintegrale rechtspositie van de student worden onderzocht. Nu steeds meer rendementsmaatregeleningevoerd worden, is de roep om waarborging van de rechtspositie van studenten groot. Aan dehand van dit onderzoek kunnen aanbevelingen gedaan worden voor verbetering en het oplossen vande genoemde knelpunten. Vanzelfsprekend denken het ISO, LSR en de LKvV graag mee over deinvulling van het onderzoek en de aanbevelingen en acties die daaruit voortvloeien.Ten slotte vinden de studentenorganisaties het van groot belang dat een dergelijk onderzoekplaatsvindt voor het voorgestelde leenstelsel in werking treedt. Een significant grotere investeringvragen van studenten terwijl er nog te veel onzekerheid is en er problemen zijn bij het onderwijs datze er voor terug krijgen, is niet rechtvaardig. In een land waar het onderwijs hoog in het vaandelstaat, waar investeringen vanuit vele kanten worden gedaan en een hoge inzet wordt gevraagd vanstudenten is te verwachten dat een student garanties krijgt over dat onderwijs en de rechten diedaarbij horen. Met de huidige ontwikkeling waarbij studenten in toenemende mate zelf moeteninvesteren in het onderwijs dat zij volgen, wordt de vraag naar deze duidelijkheid alleen maar groter.Ironisch gezien is dit leenstelsel ook nog eens zelf een voorbeeld waarbij informatievoorziening,klachtenprocedures en begeleiding duidelijk geregeld moet worden. Laten we een oplossing zoekenvoor deze knelpunten en de tijd nemen om ook de voorlichting voor het leenstelsel minstens een jaarvoor de invoering van het stelsel zijn werk te laten doen om alle onzekerheden bij studenten weg tenemen. Daarna zouden we pas moeten praten over een leenstelsel.Kortom, eerst de student centraal.De student centraal | 2014 26


AuteursDominique SinkeJeff van AsYvonne RouwhorstBas EversGaëtan van VlotenOntwerpJasper SonderenOver ISOHet Interstedelijk Studenten Overleg is de grootste landelijke studentenorganisatie en behartigtde belangen van studenten uit het hoger onderwijs. Bij het ISO zijn 34 (aspirant) lidorganisaties enzes convenantpartners aangesloten, die samen ruim 688.000 studenten vertegenwoordigen. HetISO is vaste gesprekspartner van onder andere het ministerie van Onderwijs, Cultuur enWetenschap, de politieke partijen en de koepels van universiteiten en hogescholen.De student centraal | 2014 27

More magazines by this user
Similar magazines