jaarverslag - Vidomes

jaarverslag7wonen is leven

Inhoudsopgave3Voorwoord 5Hoofdstuk 00 2007 in perspectief 8Hoofdstuk 01 De klanten 12Hoofdstuk 02 De maatschappij 20Hoofdstuk 03 De speerpunten 26Hoofdstuk 04 De voorraadstrategie 40Hoofdstuk 05 De financiën 48Hoofdstuk 06 De organisatie 54Bijlagen01 Verslag RvC 6402 Governance Code 7403 Klachten en geschillen 2007 7704 Kengetallen 2007 7805 Balans 2007 8006 Winst- en verliesrekening 2007 8107 Waarderingsgrondslagen 8208 Aanhangsel E 8409 Overzicht van verbindingen 8610 Accountantsverklaring 90Adresgegevens 92Colofon 92

4Voorwoord

Voorwoord5De woningcorporaties stonden in 2007flink in de schijnwerpers. Om te beginnenpresenteerden de gezamenlijke corporaties,verenigd in Aedes, het ‘Antwoordaan de Samenleving’. In dit manifest isvastgelegd welke concrete resultatencorporaties willen boeken op een aantalbelangrijke thema’s, zoals de wijkaanpak,sociale nieuwbouw, bijzondere aandachtsgroepen,milieu en energie.Veel discussie was er over de investeringenin de 40 ‘aandachtswijken’. Ook deinvoering van een integrale vennootschapsbelastingplichten de aangekondigde‘Vogelaar-heffing’ zorgden voorveel ophef. Zaken die flinke gevolgenzullen hebben voor het investeringsbeleid,het verkoopbeleid en het huurbeleidvan veel corporaties, en ook voorVidomes.Ondertussen hebben wij in 2007 hardgewerkt aan de realisatie van de velebelangrijke doelstellingen uit ons Ondernemingsplan2006-2010. Daarin maaktenwij goede vorderingen; u leest er allesover in dit jaarverslag. Zo zijn in het oogspringende nieuwbouwcomplexen alsBijdorp in Zoetermeer en Dock van Delftopgeleverd. Ook realiseerden we ruim100 leefkwaliteitsprojecten in wijk enbuurt. Daarbij zijn wij trots op de hogescores uit ons klanttevredenheidsonderzoek.Dit alles dankzij de grote inzet vanonze medewerkers, die ook in 2007 weereen prima prestatie neerzetten.Vidomes’ motto is ‘Wonen is leven’.Wij vinden dan ook dat ons werk overveel meer gaat dan over stenen alleen:het gaat om mensen, en dat laten wijgraag zien. Wij hebben de fotografiein dit jaarverslag dan ook creatief ingestokenen zowel huurders als instantieswaarmee wij veel samenwerken, op eenverrassende manier in hun hobby ofactiviteit geportretteerd.Ik wens u veel plezier met het lezen vandit jaarverslag.Leendert van Blooisalgemeen directeur

6Meedoen aan de maatschappij

Bouwen aan de leefkwaliteit in de wijk kan Vidomes natuurlijk niet alleen. Daarom werken we overal nauw samenmet onze welzijnspartners. Neem de Stichting Welzijn Rijswijk (SWR). Met tal van activiteiten voor verschillende groepenbevordert zij een actieve deelname aan de samenleving en de sociale samenhang in de wijk. Mooi voorbeeld zijn defietslessen voor allochtone vrouwen die de SWR wekelijks organiseert.7

00 2007 in perspectief8We zeggen het al in het voorwoord: de volkshuisvesting is ‘hot’. De afgelopen maandenis er in de landspolitiek, in de media en in de sector zelf veel gediscusieerd over de vraagwelke rol de corporaties kunnen en moeten spelen bij de aanpak van een aantal grotemaatschappelijke problemen.Aandachtswijkenactieplan. Op het moment van hetFunctie jaarverslagDe corporaties gingen voortvarend vanopstellen van dit jaarverslag is nog nietDe centrale functie van dit jaarverslag is2007 in perspectiefstart om de ambities uit het ‘Antwoord’in praktijk te brengen. Hierop volgdeechter een moeizame discussie tussenAedes en minister Vogelaar over de wijzewaarop de sector zou investeren in de40 aandachtswijken. Partijen hebben elkaaruiteindelijk niet gevonden. In februari2008 heeft de minister toen het voornemenaangekondigd om in ieder gevalvoor het jaar 2008 over te gaan tot eenheffing door het Centraal Fonds Volkshuisvesting(CFV). Hierbij wordt gebruikgemaaktvan het in de wet verankerdeinstrument van de projectsteun. Die heffingmoet waarborgen dat er in 2008 bijzondereprojectsteun voor de 40 wijkenbeschikbaar is tot een maximum van € 75miljoen. Uitgangspunt is dat ook in dejaren 2009 tot en met 2017 € 75 miljoenper jaar beschikbaar is als extra financiëleruimte voor de corporaties in de 40 wijken,bedoeld voor de activiteiten in het wijk-duidelijk welke financiële gevolgen deheffing voor Vidomes zal hebben.VennootschapsbelastingEen volgende complicatie is het kabinetsbesluitom corporaties per 1 januari 2008een integrale vennootschapsbelastingplichtop te leggen. Dit terwijl begin 2007overeenstemming met de Belastingdienstwas bereikt over de Vaststellingsovereenkomstvennootschapsbelasting (de VSO),waarin afspraken waren vastgelegd overde toepassing van deze belastingplichtvoor corporaties. De VSO is per 1 januariopgezegd en geldt dus alleen voor dejaren 2006 en 2007. Opgeteld bij hetoverheidsbesluit om de jaarlijkse huurverhogingte beperken tot ten hoogstede inflatie (zonder bandbreedte), werktdeze beleidsomslag sterk negatief doorop de toekomstige investeringsruimtevan corporaties.terug te blikken op de ontwikkelingen enresultaten over het jaar 2007. Sinds enkelejaren heeft Vidomes de gewoonte omdeze resultaten niet zomaar onder elkaarte zetten, maar deze te presenteren enbeoordelen in het licht van de doelen diewe onszelf hebben gesteld. Deze doelenzijn vastgelegd in ons Ondernemingsplan2006-2010. Het jaarverslag is een weerspiegelingvan de hoofdlijnen uit hetOndernemingsplan. De volgende dimensieskomen daarbij aan bod:de klantde maatschappijde speerpuntende voorraadstrategiede financiënde organisatie

009In contact met stakeholdersOnze stakeholders vormen de belangrijkstedoelgroep voor het jaarverslag.Dit zijn de relevante regionale en lokaleoverheden, de zorg- en welzijnsinstellingenwaarmee wij (gaan) samenwerken,onze huurdersorganisaties, belangenorganisatiesop allerlei gebied, enz. Er isons veel aan gelegen om de banden metdeze stakeholders aan te halen, ze tebetrekken bij onze beleidsafwegingenen ze te informeren over onze resultaten.Een corporatie ontleent immers in hogemate haar legitimiteit aan de verbindingmet de stakeholders.Het KWH-Maatschappijlabel, dat wij in2006 hebben behaald, vraagt nadrukkelijkvan corporaties hun stakeholders te betrekkenbij beleidsontwikkeling en hengoed te informeren. Ook de GovernanceCode Woningcorporaties waaraan wij onshebben gecommitteerd vraagt dit vanons. In 2007 is hiertoe de eerste concretestap gezet met tweemaal een uitgavevan Vidomes@stake. Voor het eerste halfjaarvan 2008 is een stakeholderbijeenkomstvoorbereid.Jaarverslag versus OndernemingsplanIn de volgende hoofdstukken komt naarvoren dat in 2007 veel is bereikt. Afgezettegen het Ondernemingsplan zijn veelvan de gestelde doelen daadwerkelijkbehaald. In grote lijnen liggen we dus opkoers. In het oog springende resultatenin dit jaar waren de oplevering van hetnieuwbouwcomplex Bijdorp in Zoetermeer,Dock van Delft, de ruim 100 leefkwaliteitsprojectenin wijk en buurt, dehoge scores uit ons klanttevredenheidsonderzoeken de verdere inrichting vande sector Projectontwikkeling.Naast tevredenheid is er op onderdelenook zorg. Een aanhoudend probleem ishet op stoom houden van onze nieuwbouwproductie.Door verschillende (vaakexterne) oorzaken zijn er opnieuw bouwprojectenvertraagd, waardoor de ambitieuit het Ondernemingsplan onder drukkomt te staan. Een andere zorg komtvoort uit de politieke ontwikkelingen diehierboven zijn geschetst. Op dit momentis nog niet helder welke impact deze ontwikkelingenhebben op de investeringsruimtevan Vidomes, en in hoeverre wijgenoodzaakt zijn om programma’s enprojecten bij te stellen. Tijdens onze jaarlijksemanagementreview in de zomerworden de plannen en alle investeringenen desinvesteringen tegen elkaar afgezeten wordt afgewogen hoe we ons werk opverantwoorde wijze kunnen voortzetten.

10Wijkcentrum als middelpunt

Wie in wijkcentrum Stervoorde in Rijswijk een kopje koffie bestelt, wordt vaak geholpen door cliënten van De Compaan.Mensen met een verstandelijke beperking die actief helpen in de bediening, achter de bar en in de keuken. Een goede redenvoor Vidomes om als maatschappelijk ondernemer voor bijeenkomsten vaak naar deze locatie uit te wijken.11

01De klanten van Vidomes12De klanten van VidomesOnze missieDe belangrijkste klanten van Vidomes zijn en blijven de huishoudens met een lagerinkomen. Kerntaak van Vidomes is om huisvesting te bieden aan onze primaire aandachtsgroep.Daarnaast zetten we ons ook in voor bijzondere aandachtsgroepen en de (lagere)middeninkomens, die vaak maar net iets meer verdienen dan onze primaire doelgroep.We beheren ongeveer 18.000 woningen.We streven naar een hoge kwaliteitvan onze dienstverlening en producten.Leefkwaliteit in wijken heeft onzebijzondere aandacht. We werken daarvoorintensief samen met onder meerzorg- en welzijnsinstellingen. Op diemanier leveren we niet alleen huisvesting,maar dragen we ook bij aan het welzijnen de zelfredzaamheid van onze klanten.Vidomes is een maatschappelijke ondernemingdie wil voorzien in goed wonen. Het leveren vankwaliteit staat daarbij centraal. Vidomes levert eenbreed assortiment woonproducten en -diensten enmaakt zich sterk voor een goed leefmilieu in wijkenen buurten. We richten ons in het bijzonder opmensen die, vanwege hun inkomen of om eenandere reden, niet in staat zijn om zelfstandig inhun woonwensen te voorzien.De missie komt terug in ons motto: ‘Wonen is leven’.Bereikbaarheid voor deprimaire aandachtsgroepOns Ondernemingsplan 2006-2010 bepaaltdat minimaal 80% van onze woningvoorraadrechtstreeks voor de primaireaandachtsgroep bereikbaar moet blijven.Deze doelstelling realiseren we via onstoewijzingsbeleid en via ons huur- envoorraadbeleid.Wat beschikbaarheid en betaalbaarheidvan de woningen betreft is in 2007 hetbeleid van voorgaande jaren voortgezet:Bereikbare woningen blijven bereikbaarBereikbare woningen moeten onderde aftoppingsgrens blijven. Op 1 juli2007 lag de aftoppingsgrens voor eeneen- of tweepersoonshuishouden op€ 491,64, voor een groter huishoudenop € 526,89. Vidomes houdt zowel bijnieuwe verhuringen als bij de jaarlijksehuurverhoging rekening met dezeaftoppingsgrenzen. Na de huurverhogingvan 2007 waren nog ruim 15.000Vidomes-woningen bereikbaar voorde doelgroep; dit is 87% van ons totalewoningbezit. We voldoen daarmeeruimschoots aan de doelstelling van80% uit het Ondernemingsplan.Vrijgekomen woningen gaan hoofdzakelijknaar primaire aandachtsgroepVan alle vrijgekomen woningen wijstVidomes het overgrote deel toe aanhuishoudens met een lager inkomen.In 2007 verhuurden we 76% van onzewoningen aan de doelgroep. Daarmeevoldoen we ruimschoots aan de regionaalovereengekomen norm van minimaal70%, die eveneens in ons Ondernemingsplanstaat.Aantal bereikbare woningen blijft gelijkDoel van Vidomes is om het aantal bereikbarewoningen gelijk te houden. Als indeze categorie de komende jaren woningengesloopt moeten worden, omdat zeniet meer voldoen aan de eisen van

0113deze tijd of omdat ze deel uitmaken vaneen herstructurerings gebied, compenserenwe dit door een combinatie vansociale nieuwbouw en huurprijsbeleid.Verder moet onder meer nieuwbouwde bereikbare voorraad op peil houden.Met nieuwbouw kan Vidomes een evenredigebijdrage leveren aan de bouwafsprakenuit het VerstedelijkingsakkoordHaaglanden: in de regio Haaglandenmoeten tussen 2005 en 2010 in totaal34.000 nieuwbouwwoningen wordenopgeleverd. Vanuit het marktaandeelvan Vidomes betekent dit een toevoegingvan 1800 woningen in die periode.Minimaal 540 daarvan moeten bereikbaarzijn. Of we deze doelstelling halen,is nog maar de vraag.Planontwikkeling wordt door complicatiesop allerlei gebied steeds complexer en debouwkosten pakken door extreme kostenstijgingenin de bouw hoger uit danvoorzien. Dit laatste noodzaakt soms totbijstelling van plannen en programma’s,wat ons doel op het gebied van debereikbare voorraad in gevaar brengt.Middeldure huur en koopDe lage inkomensgroepen staan voor onscentraal. Tegelijkertijd beseffen we datook degenen die net iets meer verdienenhet niet makkelijk hebben op de woningmarktvan Haaglanden. Vidomes zet zichdaarom ook in voor de lagere middeninkomens,tot ongeveer € 35.000 per jaar.Bovendien willen we met speciale woonproductenvoor de middeninkomens dedoorstroming bevorderen.Onze inzet voor deze groep richt zichniet alleen op het bouwen van nieuwewoningen in verschillende prijssegmenten,maar ook op de verkoop van bestaandehuurwoningen. In de periode 2006-2010leveren wij in verschillende prijssegmentenongeveer 550 nieuwbouwwoningen op.Het gaat daarbij om sociale huur (metprijzen tussen de aftoppings- en huurtoeslaggrens),markthuur- (boven dehuurtoeslaggrens) en koopwoningen.Als we de verkoop van bestaande bereikbareen sociale huurwoningen meerekenen– interessante producten voorde middengroepen – kunnen we de doelstelling(toevoeging van 1200 middeldurehuur- en koopwoningen tot 2010) voorruim 80% realiseren. Evenals bij debereikbare voorraad geldt hier datcomplexere planontwikkeling en bouwkostenstijgingende realisatie in gevaarbrengen.Woningverkoop en KoopGarantIn de periode 2006-2010 wil Vidomesruim 460 woningen verkopen. De meestevia vrije verkoop, maar een substantieeldeel via de KoopGarant-constructie.Dit concept biedt huurders de kans hunhuurwoning met korting te kopen, opvoorwaarde dat Vidomes deelt in dewinst of het verlies bij verkoop. Dat doenwe deels om financiële middelen tegenereren voor nieuwbouw en herstructurering.Daarnaast willen we met deverkoop het eigenwoningbezit bij demiddeninkomens stimuleren en de differentiatievan woonmilieus bevorderen.Buiten onze complexgewijze verkoopaan het Wooninvesteringsfonds (WIF)ver kopen wij ongeveer de helft van dewoningen via de vrije verkoop en deandere helft via de KoopGarant-constructie.In 2007 zijn 181 woningen verkocht,waarvan 36 via KoopGarant. Dit laatstebijvoorbeeld in de Prinsenhof in Leidschendam-Voorburgen de Prinsenflats inRijswijk.Verkoop huurwoningen VidomesWoonbedrijf verkoop via vrije verkoop totaalKoopGarant verkoop aan WIF*Delft 1 1Leidschendam-Voorburg 32 1 33Rijswijk 4 6 10Zoetermeer 31 106 137Vidomes totaal 36 39 106 181* In Zoetermeer zijn 106 woningen complexgewijs verkocht aan hetWooninvesteringsfonds (WIF).

0115Eigen enquêtesVidomes houdt naast de USP Bewonersscanook zelf enquêtes onder haar huurders.Op basis van alle geretourneerdeenquêteformulieren stellen de woonbedrijvenperiodiek een rapport op.In 2007 scoorden we gemiddeld een 7,4.Een lichte achteruitgang vergeleken metde 7,6 uit 2006, maar in ieder geval ruimboven de 2007-doelstelling van een 7.Tevreden zijn bewoners vooral over depersoonlijke dienstverlening van Vidomes.Aandachtspunt vormt de informatievoorzieningover de wijk en de voorzieningenter plekke.KlantenpanelsIn 2007 zijn in totaal 20 klantenpanelsgeorganiseerd. De meeste daarvan vondenplaats in Zoetermeer. Behalve zes klantenpanelsover de verdere invulling van deZoetermeerse woonservicezones hieldenwe tien klantenpanels over de bevorderingvan de doorstroming van 55-plussers.Vooral de informatieverstrekking bleekeen punt van aandacht. Senioren moetenbeter inzicht krijgen in de mogelijkhedenvan doorstroming, het aanbod van seniorenwoningenen de mogelijkheden vooraanpassing van hun huidige woning.Ook het aanbod betaalbare driekamerappartementenlaat te wensen over.De gemeente Zoetermeer en de corporatiesgaan in 2008 met de uitkomsten aande slag.Woonbedrijf Leidschendam-Voorburgorganiseerde een klantenpanel mettoekomstige bewoners van Mariënpark(zie pag. 31). Ook onderzochten we metMotivaction de woonwensen van geïnteresseerdenin een nieuwbouwcomplexvoor senioren in Leidschenveen(zie ook De Dijken op pag. 31).In Rijswijk zijn twee klantenpanels georganiseerd.Eén over een ontmoetingsenscootmobielruimte voor ouderen incomplex Louis Davidsstraat. Het andereklantenpanel was voor de Rijswijksejeugd, en ging over de vraag of er eenzelfstandige ruimte kan komen voor dejongeren om in te sporten. Deze ruimtewordt bij voorkeur gekoppeld aan eenontmoetingsruimte.Bewonersparticipatie op centraal niveauDe overkoepelende bewonersvertegenwoordigingenin de vier woonbedrijvenbespreken lokale kwesties met debedrijfsdirecteur. Daarbij zorgen zij zelfvoor terugkoppeling naar hun achterban:de lokaal actieve bewonerscommissies.De algemeen directeur van Vidomesnodigt daarnaast geregeld een afvaardigingvan de bewonersvertegenwoordigingenuit voor overleg op centraalniveau. In 2007 vonden vier vergaderingenplaats over locatieoverstijgende onderwerpenals het huurbeleid en de huurronde2007, de bedrijfsbegroting 2007,de jaarrekening 2006, de huisvestingvan bijzondere aandachtsgroepen en denieuwe keuze- en optiepakketten. Opeen aantal punten, zoals de huurronde2007, de huisvesting van bijzondere doelgroepen,het ontruimingsbeleid en hetbeleid rond keuze- en optiepakketten,werd advies gevraagd en uitgebracht.Tijdens het centraal overleg in het najaarvan 2007 stond het planmatig onderhoud– het proces en specifieke vragen – opde agenda. Daarnaast werden ook deactualiteit rondom de Vaststellingsovereenkomstvennootschapsbelasting, hetInvesteringsfonds voor de 40 wijken ende integrale vennootschapsbelastinguitvoerig toegelicht, inclusief de consequentiesvoor Vidomes.Evaluatie bewonersparticipatie inbrede zinVidomes heeft in de julivergaderingsamen met de huurderorganisatiesbesloten tot een evaluatie van de bewonersparticipatiein brede zin. Dit om tekijken hoe de participatie er vanaf 2008uit kan zien. Daarbij gaat het niet alleenover het centraal overleg, maar ook overhet overleg met bewonerscommissies,klantenpanels enz.

0117De kwaliteit van onzedienstverleningDe contacten met klanten vormen voorVidomes een waardevolle informatiebronop basis waarvan de kwaliteit van onzereguliere dienstverlening verder ontwikkelden verbeterd kan worden. Daarnaastvormt ook het KWH-Huurlabel een belangrijkegraadmeter voor ons.Resultaten KWH-meting 2007In 2007 heeft Vidomes zich opnieuw gerichtop het behoud van het KWH-Huurlabel.Daarin zijn al onze woonbedrijven geslaagd.Op alle terreinen scoorden ze hoger daneen 7, het cijfer dat minimaal moet wordengehaald om het label te behouden.Het behouden van het KWH-Huurlabel isnatuurlijk geen doel op zich. Het is eenmanier om een ander doel te bereiken:tevreden klanten. Door de voortdurendemeetcyclus blijven we ons bewust van dekwaliteit van onze dienstverlening. Zo kunnenwe die waar nodig verbeteren.Klachten en geschillenBij Vidomes zetten we ons in voor kwaliteit.Wat beter kan, verbeteren we.Wat goed is, proberen we vast te houden.Toch kunnen we klachten niet altijd voorkomen.De ene keer verwacht een huurdermeer dan mogelijk is, de andere keergaat er bij ons iets fout. Doorgaans komenwe er met de huurder wel uit. Zo niet,dan kan de huurder zich wenden tot deonafhankelijke GeschillencommissieHuursector waarbij Vidomes is aangesloten.Klachten over woonruimteverdeling,huurprijzen, service- en stookkostenbehandelt de commissie niet. Was eenklacht ons nog niet bekend of werken wenog aan een oplossing, dan krijgen wealsnog de gelegenheid om er onderlingmet de huurder uit te komen. Mislukt dit,dan kunnen partijen hun standpunt toelichtentijdens een hoorzitting.In 2007 zijn er 15 zaken bij de GeschillencommissieHuursector gemeld. Drieklachten werden niet-ontvankelijkverklaard. Vijf klachten waren van technischeaard. Zes klachten gingen over hethandelen van de corporatie. Eén klachtbetrof overlast. In één geval werd eenhoorzitting gehouden. Deze klacht werdgedeeltelijk gegrond en gedeeltelijkongegrond verklaard. Zie het volledigeklachtenoverzicht in bijlage 3.KWH-meting 2007Labelonderdeel: Delft Leidschendam- Rijswijk ZoetermeerVoorburgCorporatie bezoeken 7,9 7,9 7,8 7,9Woning zoeken 7,4 7,8 7,7 7,8Woning betrekken 7,9 8,1 7,4 7,6Huur betalen 7,8 7,7 7,9 7,7Reparatie uitvoeren 7,6 8,1 7,6 7,8

18Vidomes-huurder kleurt de wijk

Wat ooit begon met het tekenen van details van kraanonderdelen, groeide uit tot een passie voor de schilderkunst.Sinds zijn pensionering heeft de heer Kreijl zich verder ontwikkeld tot een verdienstelijk schilder. Een talent dat hij graagmet anderen deelt. Daarom huurt hij behalve zijn woning in Delft ook een atelier van Vidomes. Hier geeft hij schilderlessenaan wijkgenoten.19

02De maatschappij20Vidomes vervult een belangrijke functie in de samenleving. Dat kunnen we echterniet alleen. We werken daarvoor samen met onze stakeholders: gemeenten, collegacorporaties,welzijns- en zorgpartners en andere publieksgroepen. Afspraken overonze prestaties voor de samenleving leggen we vast in prestatieafspraken. Onze maatschappelijkeverantwoordelijkheid nemen we ook op terreinen als milieu en duurzaamheid.PrestatieafsprakenDeze regionale prestatieafsprakenDelftdragen bij aan meer gedifferentieerdeIn de eerste helft van het verslagjaarRegionale prestatieafspraken voorwijken, maar dat alleen is niet genoeg.hebben de gemeente Delft en deDe maatschappijkeuzevrijheid en gelijke kansenDe vereniging Sociale VerhuurdersHaaglanden (SVH) en het StadsgewestHaaglanden maken al tien jaar prestatieafspraken.De afspraken hebben ondermeer tot doel om ruimtelijke segregatieop basis van inkomen te voorkomen.Anders gezegd: iedereen moet kunnenwonen waar hij wil. Om dit te waarborgenwordt de regio als één woningmarktgezien. Iedereen mag reageren op hetgehele woningaanbod van alle corporatiesbinnen Haaglanden. Daarbij is afgesprokendat de corporaties ten minste70% van de woningen verhuren aan huishoudensdie behoren tot de primaireaandachtsgroep (BBSH). Dit percentage isvoor alle betrokken gemeenten hetzelfde.Zo moeten huishoudens met lagereinkomens in principe overal een geschiktewoning kunnen vinden.Om kwetsbare, eenzijdige wijken voldoendeaantrekkingskracht te geven,werkt Vidomes aan woningverbeteringen herstructurering. Daarnaast verkopenwe er huurwoningen, zodat zo’n wijkook huishoudens met middeninkomensaantrekt. Voorbeelden hiervan zijnPalenstein in Zoetermeer, en Prinsenhofen De Heuvel in Leidschendam-Voorburg.Afspraken op lokaal niveauNaast regionale afspraken maken wij ookprestatieafspraken met de gemeentenwaarin we werkzaam zijn. Regelmatigzitten we om tafel met de gemeente ende collega-corporaties. In ambtelijke enbestuurlijke overleggen bespreken weonder meer het lokale huisvestingsbeleid.plaatselijke corporaties de Delftenarengevraagd mee te denken over de toekomst.Aan de hand van de vraag‘Hoe wil Delft in 2025 wonen?’ is gezochtnaar thema’s en aandachtspunten vooreen woonvisie. Eén waarin alle inwonerszich kunnen vinden, wooncarrièrekunnen maken en in gewenste woningenen woonmilieus kunnen wonen. Na verschillendethemabijeenkomsten en eenslotconferentie is uiteindelijk de Woonvisie2008-2020 vastgesteld. Hierin staatonder meer dat zo’n 5.000 sociale huurwoningenworden omgevormd naarbetaalbare koopwoningen. Dit moet hetgat tussen huren en kopen verkleinen.De Delftse Woonvisie vormt de basis voorde prestatieafspraken die partijen in2008 opstellen.

0221In 2007 heeft Vidomes Delft ook regelmatigmet de gemeente over het lokalevolkshuisvestingsbeleid gesproken.Een van de aandachtspunten is de realisatievan de afgesproken aantallennieuwbouwwoningen tot 2010. Hiervooris zelfs een ‘aanjaagteam’ ingesteld datknelpunten inventariseert en oplossingenaandraagt.Verder ondertekenden de gemeente ende Delftse corporaties het zogenaamde‘laatstekanscontract’, waaronder demaatschappelijke partners Perspektief,STOED en Kwadraad eveneens hun handtekeningzetten. Doel van het laatstekansbeleidis om huisuitzettingen tevoorkomen.Leidschendam-VoorburgDe corporaties WoonInvest en Vidomeshebben met de gemeente Leidschendam-Voorburg in het verslagjaar de lokaleprestatieafspraken 2007-2010 ondertekend.Afgesproken is dat er een meerjariginvesteringsprogramma komt:renovatie, sloop-nieuwbouw, verkoopen nieuwbouwvoornemens stemmenwe nauwkeurig op elkaar af. Zo kunnengemeentelijke bouwlocaties wordentoebedeeld.In Leidschendam-Voorburg werktVidomes al langere tijd samen met degemeente in verschillende overlegstructuren.Wat Den Haag betreft ishet ambtelijk en bestuurlijk overleg in2007 opgestart. Aan een vast overlegmet de gemeente Voorschoten werkenwe nog.RijswijkOok in Rijswijk hebben Vidomes encollega-corporatie Rijswijk Wonen metde gemeente een lokale woonvisie vastgesteld.Horizon is 2015, met een doorkijkjenaar 2020. De visie is inmiddelsvoorgelegd aan de burgers en vormt hetuitgangspunt voor de in 2008 te makenprestatieafspraken. Die behelzen ondermeer het nieuwbouwprogramma, vernieuwingvan de bestaande voorraad,alsmede investeringen in leefbare wijkenen in sociale samenhang.De corporaties en de gemeente gaan in2008 ook iets nieuws proberen om totprestatieafspraken te komen. Ze makendan gebruik van het ‘woonbod’ van decorporaties op de gehele woonvisie.Dit betekent dat corporaties een bodkunnen doen op alle activiteiten eninvesteringen op het gebied van wonen,welzijn en zorg.ZoetermeerDe gemeente Zoetermeer en de corporatieshebben prestatieafspraken gemaaktvoor de periode 2006-2009. In tweemaandelijksoverleg bespreken debetrokken wethouders en corporatiedirecteurende voortgang in de realisatie.Tijdens deze besprekingen zijn in 2007bijvoorbeeld afspraken gemaakt overillegale bewoning, bestrijding vanhennepteelt, laatstekansbeleid en buurtbemiddeling.Zoetermeer werkt tevens aan een woonvisievoor de toekomst. Samen met hetmaatschappelijke middenveld wil degemeente een stadsvisie voor 2025opstellen. Vidomes heeft in 2007 actiefdeelgenomen aan de bijeenkomstendaarvoor. Tegelijkertijd met deze sessieszijn verschillende onderzoeken uitgezetdie moeten resulteren in een woningbouwprogrammatot 2020. De uitkomstenhiervan worden nog nader besproken.Bedoeling is dat de besluitvorming overde visie medio 2008 plaatsvindt.

02De maatschappij22De maatschappijDe dialoog met onzestakeholdersVidomes hecht grote waarde aan eengoed contact met haar belanghouders.Daarom investeren we in de dialoog ende communicatie met hen.Digitale nieuwsbrief voor stakeholdersIn 2007 hebben we Vidomes@stakegeïntroduceerd. Een digitale nieuwsbriefvoor stakeholders als gemeenten, zorgenwelzijnspartijen en collega-corporaties.In de nieuwsbrief nemen we actueleonderwerpen onder de loep, waarbijwe de lastige thema’s niet schuwen.Uit reacties blijkt dat de nieuwsbriefgoed wordt ontvangen.Vidomes-gesprekken enstakeholderdag 2008In 2007 hebben we de voorbereidingengetroffen voor de ‘Vidomes-gesprekken’.Vanaf 2008 gaan we lokaal in gesprekgaan met de belanghouders. Op corporateniveau bereiden we een stakeholderdagvoor die in het eerste halfjaar van 2008plaatsvindt. Met beide gespreksinitiatievenwillen we belanghouders meer en intensieverbetrekken bij de totstandkomingvan ons beleid.Extern dashboard voor stakeholdersBelangrijke rol binnen de stakeholderscommunicatieis weggelegd voor hetnieuwe externe ‘dashboard’. Met ditinstrument voorzien we belanghouderscontinu van feiten en cijfers. Het dashboardmaakt ook deel uit van de nieuweVidomes-website, die in de loop van 2008wordt gelanceerd.JaarverslagIn ons jaarverslag leggen we verantwoordingaf aan onze stakeholders. In hoeverrehebben we de doelen die we onszelfhebben gesteld in het Ondernemingsplan2006-2010, gerealiseerd? Duidelijkmoet worden dat we stapsgewijs naarhet 2010-resultaat toewerken. Moetenwe om welke reden dan ook bijsturen,dan onderbouwen we dat hier. Ons jaarverslagvormt tevens een informatiebronvoor potentiële medewerkers.Nieuwe huisstijlIn 2007 hebben we een nieuwe huisstijlontwikkeld en (gedeeltelijk) ingevoerd.Frisser, kleurrijker, levendiger en daardoorbeter passend bij het gewensteimago van onze organisatie. Ook met delancering van een nieuwe arbeidsmarktcampagne(in 2008) verwachten we goedaan te sluiten bij het gewenste imago.Besloten is om de nieuwe huisstijl uitkostenoverweging gefaseerd in te voeren.Daarbij is voorrang gegeven aan belangrijkeexterne communicatiemiddelen,zoals Vidomes Magazine (het kwartaalbladvoor huurders), advertenties enbriefpapier. Ook is veel voorwerk verrichtvoor een bewonersinformatiemap ennieuwe brochurelijn, die in 2008 in definitievevorm worden gepresenteerd.

0223Sponsoring van goede doelenNet als voorgaande jaren ondersteundeVidomes in 2007 de goede doelen SOSKinderdorpen en Mappa Mondo. Beideorganisaties sluiten goed aan bij hetmaatschappelijke doel van Vidomes.Ze bieden onderdak aan mensen die hetom wat voor reden dan ook moeilijkhebben en hebben een relatie met ‘goedwonen’. De medewerkers van Vidomesdragen ook hun steentje bij aan dezegoede doelen: maandelijks stellen ze eenklein bedrag van hun salaris beschikbaar.Duurzaamheid en milieuIn 2007 hebben we besloten dat ‘milieu’ –een thema met een sterke maatschappelijkeimpact – één van de nieuwe speerpuntenvan Vidomes wordt. Dit onderwerpwordt nader uitgewerkt in hoofdstuk 3(pag. 36).

24Buren helpen buren

Onkruid wieden, de hond uitlaten, een lamp vervangen… Stuk voor stuk eenvoudige klusjes die soms, bijvoorbeeld bijziekte, niet zo eenvoudig zijn. Dan is het fijn als buurtgenoten zo’n karweitje op zich willen nemen. De Burenhulpcentralein de Delftse wijk Buitenhof bemiddelt daarin – en met succes.25

03 De speerpunten26In het Ondernemingsplan 2006-2010 heeft Vidomes een drietal speerpunten benoemd.Speerpunten waaraan we jaarlijks veel aandacht en tijd besteden.De speerpuntenAls eerste zet Vidomes extra stevig inop het thema leefkwaliteit. We investerenin een woonomgeving die schoon, heelen veilig is, in welzijn, in sociale cohesie,in toezicht en in voorzieningen.Daarnaast blijven we ons inzetten voorwonen-welzijn-zorg. Onze seniore doelgroepneemt namelijk nog ieder jaar toe.Het derde speerpunt is woondienstverlening.Vidomes vindt het belangrijk teblijven vernieuwen en maatwerk televeren. Tot slot zijn in 2007 tijdens demanagement review twee speerpuntentoegevoegd, te weten bijzondere doelgroepenen milieu.Speerpunt leefkwaliteitLeefkwaliteit: beleidIn 2007 hebben we voor het derde jaargewerkt volgens de nota ‘Samenwerkenaan leefkwaliteit’. Hierin hanteren weeen eigen definitie van leefkwaliteit.‘Schoon, heel en veilig’ is weliswaar debasis van onze inzet, belangrijker isde centrale rol die bewoners spelen bijde waardering van die leefkwaliteit.Onder leefkwaliteitverstaat Vidomes:Schone, hele en veilige buurtenwaar het prettig wonen en leven is.Met daarbij een centrale rol voor degevoelens en oordelen van de bewonersover de eigen leefomgeving.De Vidomes-waaier voor leefkwaliteitOp basis van de uitkomsten van leefkwaliteitonderzoekenhebben we eeneigen Vidomes-waaier samengesteld.De activiteiten uit de waaier houdenspecifiek verband met de thema’s diein het USP-onderzoek 2006 de laagstewaardering van onze bewoners kregen.Het gaat dan met name om speelvoorzieningen,de buurtbetrokkenheid vanbuurtbewoners, het samenleven van verschillendeculturen, overlast van anderenen overlast door vervuiling.Activiteiten op het gebied vanleefkwaliteit in 2007Het totale programma voor 2007 bevatte140 projecten. Hiermee is de stijgende lijnuit 2006 voortgezet. Ook toen haddenwe met 141 projecten een programma,dat zo’n 40% groter was dan ons streefprogrammavan zo’n 90-100 projectenper jaar. Het gaat natuurlijk niet alleenom het programma, maar nadrukkelijkook om de realisaties. Van de plannenzijn er 116 in 2007 daadwerkelijk afgerondof gestart. Ook dit komt overeen met hetaantal uit 2006.Programmaverdeling 2007Woonbedrijf Streef- Programma gestart/ niet gestartprogramma 2007 gerealiseerdVidomes totaal 90-100 140 116 24Delft 20 24 21 3Leidschendam-Voorburg 25 29 20 9Rijswijk 15 23 21 2Zoetermeer 30 55 47 8Centraal 5 9 7 2

0327Leefkwaliteit in de wijkenSommige wijken vragen om extra inzetals het gaat om leefkwaliteit. Niet alleenvan Vidomes, maar ook van de gemeente,de collega-corporaties en de anderepartners. Neem bijvoorbeeld de Prinsenhofin Leidschendam-Voorburg enPalenstein in Zoetermeer. Ze horengeen van beide tot de 40 aandachtswijkenvan minister Vogelaar, maar hetzijn wel de wijken die bij Vidomes eenspeciale plaats innemen. Samen metonze partners ontplooien we hier danook veel activiteiten.Leidschendam-VoorburgActiviteiten in De PrinsenhofSamen met de gemeente en collegaWoonInvest hebben we in de Prinsenhofveel georganiseerd, waaronder welkomstbijeenkomstenen -pakketten voor nieuwkomersin de wijk, de Prinsenhofparade,een informatiewinkel, kunst projecten inflatentrees, schoonmaak acties, veiligheidsprojectenen een multiculti-kinderontbijt.ZoetermeerActiviteiten in PalensteinOok in Palenstein zijn de corporatiesen de gemeente bijzonder actief. De Dagvan Palenstein, schoonmaakprojecten,portiekgesprekken, buurtfeesten,multiculti- en kunstprojecten vormenenkele voorbeelden van de activiteiten.Verder ging in 2007 het project‘In Palenstein doen we het zo’ van start.Daarmee wordt gehoor gegeven aaneen verzoek van het klantenpanelPalenstein om de leefregels in en om deflats aan te scherpen. De regels zijn nietalleen van belang voor de corporaties,maar ook voor de politie, gemeentereinigingen handhaving.Uit Vidomes’ grote klantenonderzoek2006 – de USP Bewonersscan – kwamenopmerkelijke bewonersoordelen overde leefkwaliteit in de wijken Oosterheem(Zoetermeer) en Leidschenveen(Den Haag) naar voren. De woningenscoren goed, de voorzieningen en debuurtcohesie daarentegen veel minder.Naar aanleiding hiervan zijn in 2007verschillende activiteiten ondernomen.ZoetermeerActiviteiten in OosterheemMet de slogan ‘Oosterheem in beweging’ontplooit de bewonerscommissie, samenmet de wijkbewoners, tal van initiatieven.Succesvolle happening in 2007 was ondermeer het voetbaltoernooi in de wijk.Vidomes probeert de bewoners van dejongerenwoningen in de wijk te activeren.Verder is Perron 61, een van onze huurdersin Zoetermeer, zeer actief inOosterheem. Dit missionair centrum iseen initiatief van de Hervormde Gemeentein de wijk en organiseert activiteitenvoor de jeugd.Den HaagActiviteiten in LeidschenveenIn de Haagse wijk Leidschenveen zijnonder meer deze leefkwaliteitprojectenin uitvoering gebracht: de openluchtbioscoop,de aanpak van hangjongerenen het samen met de bewoners opknappenvan tuinen en achterpaden.Vidomes heeft uiteraard niet alleen oogvoor de leefkwaliteit in bovengenoemdewijken. Andere wijken krijgen eveneensonze aandacht.

03De speerpunten28De speerpuntenZoetermeerBuurtpanel organiseert activiteitenRodenbuurtIn de Zoetermeerse Rodenbuurt heefthet buurtpanel verschillende activiteitenontplooid. Samen met Vidomes, dewijkpost en buurtbewoners is een buurtgedragscodeopgesteld. Onder het motto‘Draag je steentje bij in de wijk’ hebbenbuurtbewoners een mozaïek gemaakt,is de wijk opgefleurd met planten, kwamer een speelplek in de buurt en werd eenbuurtfeest georganiseerd.DelftBurenhulpcentrale in BuitenhofIn de Delftse wijk Buitenhof is in 2007 opinitiatief van Vidomes een pilot gestartmet de Burenhulpcentrale. Dit is eenlandelijk project waaraan acht wijken inNederland deelnemen. Mensen kunneneen centraal nummer bellen voor eenvoudigeklusjes in en om het huis.De centrale gaat vervolgens op zoek naareen buurtgenoot die bereid is zo’n klusjete doen. Breed Welzijn Delft, de collegacorporaties,de gemeente Delft, Seniorenproofen het Rode Kruis zijn betrokkenbij dit project. De pilot verloopt succesvol:in de eerste maanden blijken veelmensen bereid om klusjes voor buurtgenotenop te knappen. De proef wordtin 2008 landelijk geëvalueerd.Buurtbemiddeling en buurtmediationIn de gemeenten Zoetermeer, Rijswijken Leidschendam-Voorburg participeertVidomes in buurtbemiddeling. Hierbijhelpen vrijwilligers – ook bewoners –met het oplossen van problemen tussenburen. Delft is in 2007 gestart met devariant ‘buurtmediation’. Daarbij issprake van professionele begeleidingdoor een buurtmediator van BureauBemiddeling en Mediation. In het Delftseproject participeren corporaties, gemeenteen politie.Sport en spelSpeelvoorzieningen scoren gemiddeldhet laagst in het USP-klantenonderzoek2006. De afgelopen jaren ondersteunt eninitieert Vidomes dan ook meer projectendie sport en spel in de wijken bevorderen.Soms doen we dat door aanleg van speelvoorzieningen,dan weer ondersteunenwe sport- en spelactiviteiten. Enkelevoorbeelden uit 2007: het pannatoernooiin Rijswijk, de straatspeeldag in De Heuvel(Leidschendam-Voorburg), de aanlegvan een jeu-de-boulesbaan in de Tol(Leidschendam-Voorburg) en de voetbalschoolin Zoetermeer.Vidomes Prijsvraag 2007:omschrijving en winnende inzendingenAl enkele jaren schrijft Vidomes een prijsvraaguit in het kader van leefkwaliteit.Het motto is telkens ‘Samen werken aande buurt’, het thema varieert. In 2007was dat ‘Senioren kleuren de wijk’.Een schot in de roos: nog nooit kregenwe zoveel inzendingen binnen. Van de57 inzendingen wonnen er zes een prijs.Deze ideeën worden daadwerkelijk uitgevoerd.Hoofdprijs: ‘Jong en oud in één wijk’(Delft)Het Delftse jongerencentrum The Borderwon de hoofdprijs van € 7.500,- metde inzending ‘Jong en oud in één wijk’.Met het initiatief wil The Border deonderlinge betrokkenheid tussen jongerenen senioren in de wijk Tanthofvergroten. De uitvoering is inmiddels vanstart gegaan. Zo zijn bij het jongerencentrumeen jeu-de-boulesbaan enpicknickplaats aangelegd. Ook vond deeerste activiteit plaats: een darttoernooivoor jong en oud. Op de agenda van2008 staat een jeu-de-boulestoernooimet aansluitend een gezamenlijke maaltijd.Daarbij koken de jongeren voor deouderen.

0329Gedeelde publieksprijs:‘Terrasontmoeting voor Sterflats’ en‘Opknapbeurt voor Mahlerhof’ (Delft)Twee initiatieven kregen van het publiekdezelfde hoge waardering. Reden voorVidomes om aan beide de publieksprijsvan € 2.500,- toe te kennen. Zo kondende bewoners van de Sterflats in Delftgenieten van een terrasbezoek en kreegde Delftse Mahlerhof een opknapbeurt.Ook de volgende inzendingen vielenin de prijzen. Ze wonnen ieder € 2.500,-voor de uitvoering van hun idee:‘Eetcafé Braakhekke, van en voorsenioren’ (Zoetermeer)In het complex De Tankenberg in Zoetermeerwonen zeer actieve senioren diebehoefte hadden aan een plek om af entoe samen te eten. En zo ontstond hetidee van een eetcafé. Inmiddels eten desenioren twee keer per maand samen.‘Opfleurbeurt voor de Achterlijn’(Den Haag)Om de goede onderlinge betrokkenheidvan bewoners in de Achterlijn (Leidschenveen,Den Haag) nog verder te verbeteren,was het voorstel om de tuintjes vanseniore bewoners op te fleuren. Inmiddelszijn de tuinen en de senioren in debloemetjes gezet.‘Centrale hal als activiteitenruimte’(Rijswijk)De bewoners van de Rijswijkse Prinsenflatszagen veel gebruiksmogelijkhedenin de centrale hal van hun complex.Deze wordt nu – mede dankzij de prijs –regelmatig omgebouwd tot activiteitenruimte.De centrale hal fungeert daardoorals vliegwiel voor ontmoeting enactiviteit in de flat.Vidomes Prijsvraag inzendingen2007 Senioren kleurende wijk 572006 Jong geleerd isgoed gedaan 312005 Maximale buurt -betrokkenheidbuurtbewoners 29Vidomes totaal 135Thema Vidomes Prijsvraag 2008In 2008 gaat de Vidomes Prijsvraag oversamenleven en samenwonen in de wijk.De werktitel luidt dan ook ‘Integratie =Samenwonen + Samenleven’. We richtenons met name op het samenleven tussenverschillende culturen, verschillendegeneraties en oude en nieuwe wijkbewoners.Speerpunt wonen-welzijn-zorgBeleid op dit speerpuntWonen-welzijn-zorg is een van de meestvanzelfsprekende speerpunten vanVidomes. We zijn namelijk actief ingemeenten met relatief veel senioreinwoners. Gemeenten die de komendeperiode meer en meer zullen vergrijzen.Rijswijk is bijvoorbeeld al sterk vergrijsden in Zoetermeer stijgt het aantalsenioren tot 2020 met maar liefst 70%.Vidomes beschikt over veel seniorenwoningenen kent tal van nieuwbouwenverbeterprojecten voor deze doelgroep.Daarnaast zijn we overal bezig om samenmet gemeenten en zorg- en welzijnsinstellingenwoonservicezones te realiseren.We streven naar een dekkendnetwerk van voorzieningen, die nietalleen voor de huurders binnen onzecomplexen, maar ook voor bewoners uitde buurt toegankelijk zijn.Centraal bij alles wat Vidomes op hetterrein van wonen-welzijn-zorg doet,staan de wensen van de senioren zelf.Om hun behoeften in kaart te brengen,maken we gebruik van instrumenten alsklantenonderzoek en -panels. Daarbijverliezen we de demografische ontwikkelingendie per werkgemeente verschillen,niet uit het oog.

03De speerpunten30De speerpuntenEen nieuwe kijk op wonen-welzijn-zorgSteeds meer mensen willen zo langmogelijk zelfstandig blijven wonen inhun huidige woning. 80% van onzeseniore klanten geeft nu al aan nooitmeer te willen verhuizen. De interessein levensloopbestendige oplossingen isdan ook groot. En lukt zelfstandig wonenuiteindelijk echt niet meer, dan gaat devoorkeur uit naar kleinschalige woonzorgvoorzieningenin plaats van naarwonen in een instelling. Wensen waarmeeVidomes nadrukkelijk rekening wilhouden.Een andere belangrijke ontwikkelingvoor Vidomes: dé senior bestaat nietmeer. Iedereen heeft andere wensen.Sommigen willen alleen maar bij leeftijdsgenotenwonen, anderen wonenliever gemengd met jongeren engezinnen. De een wil nooit naar eenappartement verhuizen, de ander hadhet graag eerder gedaan. Ook hieropwil Vidomes in 2008 maximaal inspelen.In de volkshuisvesting is lang gewerktmet typeringen als huishoudengrootte,inkomen en leeftijd. We komen er echtersteeds meer achter dat andere typeringenminstens zo belangrijk zijn. Dit wordtook wel samengevat in zogenaamde‘leefstijlen’. Verschillende leefstijlenvragen om verschillende antwoorden.Die kunnen wij niet alléén geven, daarvoorhebben we ook onze partners enstakeholders nodig.Classificatiesysteem HaaglandenIn de regio Haaglanden hebben decorporaties een woningclassificatiesysteemontwikkeld voor de toegankelijkheidvan woningen. Dit systeem is injanuari 2007 geïntroduceerd. Vidomesheeft volop geparticipeerd in de totstandkomingervan. De woningen zijnonderverdeeld in vier classificaties, elkmet een eigen pictogram.Een nultredenwoning ligt op debegane grond of is bereikbaar met eenlift. Er zijn geen treden die de toegangbelemmeren. Eventuele drempels zijnterug te brengen tot twee centimeter.Bij een rollatorwoning zijn de toegangspadentot het complex en dewoning breed. Als er al een hellingsgraadis, is deze beperkt. De toegangsdeurennaar het gebouw en de liftdeuren gaanautomatisch open. De lift is ruim en voorzienvan een leuning. Alle deuren hebbeneen minimale afmeting, zodat een rollatorer makkelijk doorheen past.In een rolstoelwoning zijn alle deuren,gangen en liften breed. Daardoor kanzowel in het complex als in een woningmakkelijk worden gemanoeuvreerd meteen rolstoel. Bellen, knoppen en brievenbussenzijn laag geplaatst, de badkamerheeft geen verhoogde instap naar dedouche en de keuken is ruim genoeg omeen rolstoel te kunnen draaien.De extra ruime rolstoelwoning voldoetaan alle voorwaarden van een gewonerolstoelwoning, maar is daarbij extraruim. Voor woon- en hoofdslaapkamergeldt een minimumoppervlak.Het is de bedoeling om het classificatiesysteemin 2008 verder te verfijnenmet bijvoorbeeld een waardering voorvoorzieningen in de woonomgeving.Een werkgroep van vertegenwoordigersvan gemeenten en corporaties is hiermeebezig.Voorbeeldprojecten wonen-welzijn-zorgDelftBuitenhof: eerste woonservicezoneEind 2008 wordt in Buitenhof de eersteDelftse woonservicezone voltooid. Hiertoezijn in 2007 de samenwerkende partijen(gemeente, corporaties, zorgpartijen,welzijnspartners en Ouderenproof)verschillende projecten gestart. Gewerktwordt bijvoorbeeld aan een team voor‘ongeplande zorg’, een grand café metrestaurantfunctie, een Burenhulpcentrale,een consultatiebureau voor ouderenen verbetering van de openbare ruimte.Dock van Delft: woonzorgprojectIn 2007 is het woonzorgproject Dock vanDelft in de Delftse binnenstad opgeleverd.Het telt 129 levensloopbestendige appartementen,waarvan 32 woningen voor socialehuur, 30 voor markthuur en 67 koop.

0331De huurwoningen zijn alle bedoeld voor55-plussers. In 2007 heeft Vidomes aanzienlijkeinspanningen geleverd om dezorg- en welzijnsvoorzieningen in tevullen. Zorgpartner Pieter van Foreestgeeft hier in 2008 verder invulling aan.Bijzonder aan het project is het milieubewusteklimaatsysteem, waarbij warmte-energieuit de bodem ’s winters wordtgebruikt voor de verwarming van dewoningen. In de zomer worden dewoningen gekoeld met dezelfde bodemenergie.De klimaatinstallatie zorgt erook voor dat de woningen allergeenarmzijn: vloerverwarming veroorzaakt veelminder circulatie van huisstof.Breedbanddiensten en domoticaIn 2007 zijn voorbereidingen getroffenvoor de domoticapilots Dock van Delften Sterflats. Hierin werken we samenmet de Delftse welzijn- en zorgpartners.In toenemende mate is er behoefte aandomotica om de te verwachten tekortenaan personeel in de zorg op te kunnenvangen. We bieden de domotica vraaggestuurdaan, zodat huurders maximalekeuzevrijheid hebben. Daarvoor organiserenwe onder meer bewonersbijeenkomstenom huurders kennis te latenmaken met deze nieuwe technologie.HospiceSamen met onder meer zorginstellingPieter van Foreest werkt Vidomes aande realisatie van een hospice in Delft.Een dergelijke voorziening voorziet ineen behoefte.Leidschendam-VoorburgMariënpark: nieuwbouwIn Mariënpark verrijzen naar verwachtingin 2009 zo’n 100 woningen in diverseprijsklassen. Daarnaast krijgt zorgaanbiederFlorence hier 30 verzorgings- en30 verpleeghuiseenheden voor psychogeriatrischebewoners. 2007 stond in hetteken van het voorlopig ontwerp, inspraaken definitief ontwerp. In de loopvan 2008 starten de sloopwerkzaamheden,waarna de nieuwbouw kan beginnen(zie ook pag. 41).De Dillenburgh: woontoren in hartwoonservicezoneVidomes ontwikkelt een woontorendie het hart van de woonservicezonePrinsenhof zal vormen. In het projectwerken we samen met de stichtingSteinmetz, die 16 woningen voor haarcliënten afneemt, en de stichting WoonzorgcentraHaaglanden die 12 groepsgerichtewoningen voor psychogeriatrischecliënten zal huren. Steinmetz gaat hetbijbehorende woonservicesteunpuntexploiteren (zie ook pag. 41).Project woonservicezonesHet project woonservicezones is meteen ‘innovatiesubsidie’ van VROM verderontwikkeld. De gemeente Leidschendam-Voorburg is ingedeeld in 11 woonservicezones.Bij de invulling van vier zonestrekt Vidomes de kar. In één zone(De Prinsenhof) zullen we een fysiekinformatie- en adviespunt inrichten,dat wordt bemand door vrijwilligers.Den HaagDe Dijken: seniorenenkangoeroewoningenIn Leidschenveen wil Vidomes circa 70seniorenwoningen met gemeenschappelijkevoorzieningen realiseren. In 2007zijn we met onderzoeksbureau Motivactionaan de slag gegaan om te komen toteen specifiek concept, aan de hand vaneen indeling naar leefstijlen. Dit ontwikkelenwe interactief met mensen diegeïnteresseerd zijn in een dergelijkewoonvorm in Leidschenveen. Onder dete bouwen eengezinswoningen is eenaantal kangoeroewoningen. Deze zijnbestemd voor bijvoorbeeld ouders enkinderen die apart, maar toch samen ineen huis wonen. Daarbij is één partijzorgafhankelijk.

03De speerpunten32De speerpuntenRijswijkDe Paulinesymfonie: nieuwbouwMet de sloop van de oude Paulineburchis in 2007 de weg vrijgemaakt voor denieuwbouw van 172 woningen (koop enhuur). De woningen worden gerealiseerdin een lang zeslaags gebouw, met daarbijeen slanke toren van 24 lagen. Het complexhuisvest in de toekomst onder meerhet project ‘kleinschalig wonen’, eensamenwerking met de Compaan. Verderbiedt zorgaanbieder Florence er strakszorg aan een aantal huurders met eenzorgindicatie. Het ontwerp voorziet ineen multifunctionele ruimte van 300 m²,voor een zorgsteunpunt en het project‘dagverzorging’.Rijswijk WWZ-notaDe gemeente Rijswijk brengt samen metde lokale corporaties de woonbehoeftenvan senioren in kaart. Welke woonvormenzijn in trek? Wat moeten we nogrealiseren? Naar verwachting wordt hetonderzoek in 2008 afgerond.ZoetermeerBijdorp: wonen-welzijn-zorg-complexopgeleverdBijdorp is in november 2007 opgeleverd.Een schitterend complex, bestaande uitzeven gebouwen, dat in totaal 153 levensloopbestendigetwee- en driekamerwoningentelt: 72 markthuur, 67 socialehuur en 14 koop. Alle woningen zijnbedoeld voor 55-plussers, alleen voor demarkthuurwoningen ligt de minimumleeftijdsgrensop 40 jaar. Gebouw Domusis verhuurd aan de Vierstroomzorgringvoor een PG-unit met 31 wooneenheden.Bijdorp herbergt verder een gemeenschappelijkeruimte, koffiecorner,internetcafé, bibliotheek, gezondheidscentrum,crèche en kapper.Rokkeveen: medisch centrum De HoedtHelaas heeft de ontwikkeling van dewoonservicezone in de wijk Rokkeveenvertraging opgelopen door discussiesover de OV-tracés. Omdat dit nog weleven kan duren, heeft Vidomes een ruimteaangekocht die dienst doet als medischcentrum. Het centrum is in november2007 feestelijk geopend en draagt denaam ‘De Hoedt’ (Huisartsen Onder EénDak en fysioTherapie).Het Fregat: seniorencomplex ook voordoven en slechthorendenVidomes’ complex Het Fregat in Zoetermeeris de afgelopen jaren omgevormdvan een prijzig servicecomplex naar eenseniorencomplex met normale, goedbetaalbare huurappartementen. Bovendienis er een nieuwe groep huurdersbijgekomen: 15 bewoners met eenauditieve handicap vonden er een appartement.Vidomes werkt hiervoor samenmet het bureau Dienstverlening aanDoven en Slechthorenden dat er eenspeciaal inloophuis opende. In dit ‘huis’kunnen ook andere Zoetermeerse dovenen slechthorenden terecht. Inmiddels isook voor de financieel onhaalbare maaltijdvoorzieningeen goed alternatiefgevonden. Er is een nieuwe aanbiederdie samenwerkt met de J.C. Pleysierschool.Leerlingen van de school serveren demaaltijden uit. Ook hierdoor is Het Fregatweer een aantrekkelijk complex. De leegstandbehoort nu tot het verleden.Schoutenhoek: afscheidEind 2007 is op kunstzinnige wijzeafscheid genomen van de Schoutenhoek.Terra Kunstprojecten heeft in het complexkunstetalages verzorgd, waarbij ‘afscheidnemen’ centraal stond. De laatstebewoners zijn inmiddels vertrokken naarhet nieuwe complex Bijdorp. De Schoutenhoekwordt in 2008 gesloopt, waarna denieuwbouw start.

0333SpeerpuntWoondienst verleningIn ons Ondernemingsplan geven we aaneen samenhangend pakket aan nieuwediensten en producten te willen ontwikkelen.Het doel daarvan is om maatwerkte leveren en om de keuzevrijheid voor deprimaire aandachtsgroep te bevorderen.In 2007 is het volgende gerealiseerd:Vernieuwd informatiepakket voornieuwe huurdersHet bewonersinformatiepakket vanVidomes was verouderd en sloot nietmeer aan bij de nieuwe uitstraling.Dit pakket is in 2007 grondig onder deloep genomen. Herschreven, opnieuwvormgegeven en waar nodig doorontwikkeld.Het informatiepakket bestaatonder meer uit diverse informatievebrochures, folders en meer. Zo wordennieuwe huurders voortaan optimaalgeïnformeerd over Vidomes en haardienstverlening. Een deel volgt nogin 2008.Vidomes is met een aantal bedrijven eenovereenkomst aangegaan waardoor dehuurder aantrekkelijke kortingen krijgt.Het gaat hierbij om producten of dienstendie een directe relatie hebben metwonen en verhuizen. Informatie hierovervinden nieuwe huurders ook in het informatiepakket.Budgetcursussen ‘Omgaan met geld’In alle woonbedrijven organiseren we decursus ‘Omgaan met geld’ die samen methet Nibud is ontwikkeld. In zes lessengaan de cursisten in op zaken als bewustinkopen doen, voorkomen van financiëleproblemen, voordeel halen bij de overheiden het waarom van verzekeren.Een ervaren docent zorgt voor de deskundigebegeleiding. Gezien de positievereacties gaan we hier in 2008 mee door.Aandacht voor preventie inwoonwinkels (‘preventiehoek’)Het onderwerp veiligheid leeft bij veelhuurders. Daarom hebben we samenmet Univé in alle woonwinkels eenzogenaamde preventiehoek ingericht.Hier vinden huurders producten om deveiligheid van hun woning te vergroten,zoals een brandblusapparaat en rookmelders.In de preventiehoek vindenonze huurders voorlichting over wat zijzelf kunnen doen aan veiligheid. De aantrekkelijkeprijsstelling moet de aankoopvan de artikelen stimuleren.Doorontwikkelen keuze- enoptiepakketten voor huurdersAls klantgerichte corporatie wil Vidomeshaar doelgroepen meer keuzevrijheidbieden. Goed voorbeeld daarvan vormende keuze- en optiepakketten die we in2007 bij een aantal projecten hebbeningevoerd. Klanten krijgen hierbij –boven op de zogenaamde standaardoplossing– extra keuzemogelijkheden.We maken dan een onderscheid tusseneen keuze- en een optiepakket.- Keuzepakket: de klant krijgt zonderextra kosten keuzes aangeboden.Hij bepaalt bijvoorbeeld zelf de kleurvan het tegelwerk en de keukenfrontjes,en de uitvoering van de handgrepen enhet aanrechtblad.- Optiepakket: de klant kan tegen(gedeeltelijke) bijbetaling kiezen voorextra’s, zoals een luxe kraan of verlichtingonder de keukenkastjes.Beide pakketten zijn erop gericht om deindividuele keuzevrijheid van de klant tevergroten. Ze worden niet alleen bijcollectieve woningverbetering aangeboden,maar op termijn ook bij mutatie ofreguliere verhuur. In de woonwinkels inDelft, Rijswijk en Zoetermeer is in 2007een keukenopstelling geplaatst. Hier zietde klant de mogelijkheden in keukenkasten,handgrepen, aanrechtbladen,kranen en tegelwerk uitgestald.

03De speerpunten34De speerpuntenSpeerpunt bijzonderedoelgroepenVidomes spant zich extra in voor kwetsbaregroepen in de samenleving. In 2006is de nota ‘Bijzondere klanten in gewonehuizen’ vastgesteld, waar Vidomes ook in2007 actief mee aan de slag is geweest.Bijzondere doelgroepen is toen ook eenofficieel speerpunt van beleid geworden.Centraal hierin staat:het voorkomen van ontruimingende opbouw van een compleet menuaan laatstekansbeleid, woonbegeleiding,budgethulp en buurtbemiddeling(per woonbedrijf)de realisatie van nieuw- en verbouwprojectenmet onze zorgpartnersOnze speciale aandacht ging in 2007 uitnaar het voorkomen van ontruimingen.Zo hebben we een notitie opgestelddie ingaat op het terugdringen van hetaantal ontruimingen, verbetering vande communicatie, het hennepbeleid, destrijd tegen illegale bewoning en huisbezoeken.Deze notitie hebben we besprokenmet onze huurdersorganisaties.Ze vinden het een goede zaak dat Vidomesactie onderneemt om ontruimingen alsgevolg van bijvoorbeeld financiële problemente voorkomen. Wel hebben zegepleit voor een hardere aanpak bijernstige overlast. In 2008 pakken wedit thema verder op.Rijswijk en DelftHuisbezoeken bij mensen methuurachterstandMede vanuit het oogpunt om ontruimingente voorkomen, hebben de VidomeswoonbedrijvenRijswijk en Delft voorbereidingengetroffen om huisbezoekenaf te leggen bij mensen met een huurachterstand.In dat persoonlijk contactkunnen we de mensen wijzen op mogelijkeoplossingen voor hun problemen. Naastbetalingsregelingen, woonbegeleiding,schuldsanering en budgetcursussenvanuit Vidomes stellen we ook opties alsbijzondere bijstand en kwijtschelding viade gemeente voor.Rijswijk en ZoetermeerAanpak hennepkwekerijenIn Den Haag, Rijswijk en Zoetermeer zijnconvenanten gesloten met gemeenten,Openbaar Ministerie, politie, energiebedrijfen corporaties over de integraleaanpak van hennepkwekerijen. Brandgevaar,overlast en illegaal woninggebruikvragen om een doeltreffende bestrijding.Aantal ontruimingenHet aantal ontruimingen dat Vidomes in2007 uitvoerde, is verder gedaald tot 65.Dit is een daling met 4% ten opzichte van2006. De daling die in 2006 werd ingezet,is daarmee vastgehouden. Opmerkelijkis de grote daling in Leidschendam-Voorburg. Hier is het aantal ontruimingenbijna gehalveerd. Dit woonbedrijf was in2007 dan ook zeer actief op dit gebied.Woonbegeleiding, budgetbegeleiding,budgetcursussen, samenwerking met onzepartner LIMOR en een actieve benaderingvanuit het woonbedrijf zelf droegen bijaan het succes. Dit sterkt Vidomes in hetvermoeden dat het aantal ontruimingende komende jaren nog verder omlaagkan worden gebracht.Aantal ontruimingen per jaarWoonbedrijf 2007 2006 2005Delft 17 16 16Rijswijk 8 7 10Leidschendam-Voorburg 8 15 21Zoetermeer 32 30 44Vidomes totaal 65 68 91

0335Het aantal ontruimingen per 1.000Vidomes-woningen is gedaald: van 5,1in 2005 en 3,8 in 2006 naar 3,6 in 2007.Het woonbedrijf Leidschendam-Voorburgheeft het afgelopen jaar een scoregehaald van minder dan 2. Ook Rijswijkscoort beter dan het Vidomes-gemiddelde.Hoewel het aantal ontruimingen in 2007daalde, is de huurderving gestegen. Dezestijging hangt samen met de toenamevan het aantal bewoners dat gebruikmaaktvan de Wet Schuldsanering NatuurlijkePersonen (WSNP). Ook hebbenwe steeds vaker te maken met minimaalverhaalbare en dus oninbare mutatieschade.Onze woonbedrijven Delft enRijswijk starten volgend jaar een proefwaarbij huurders met een huurachterstandthuis worden bezocht. Vidomeshoopt dat deze huisbezoeken de nodigevruchten afwerpen.Bijzondere projecten voor bijzonderedoelgroepenVan alle projecten die we in 2007 voorbijzondere doelgroepen uitvoerden,sprongen de volgende in het oog:Leidschendam-VoorburgHuisvesting voor ex-gedetineerdenVidomes Leidschendam-Voorburg heefteen samenwerkingsovereenkomst geslotenmet Reclassering Nederland, LIMOR encollega-corporatie WoonInvest. Mensendie uit de gevangenis komen, krijgenvoortaan niet alleen begeleiding, maarook passende huisvesting. In 2008 stellende corporaties hiervoor tien huurwoningenbeschikbaar. Doel is om recidive te voorkomen.RijswijkSociaal vangnet voor kwetsbarenIn Rijswijk is het convenant voor eensociaal vangnet voor kwetsbaren in desamenleving ondertekend door gemeente,Florence, LIMOR, politie, Welzijn Rijswijk,Rijswijk Wonen en Vidomes. Vaak kan,durft of wil deze groep geen gebruikmakenvan de voorzieningen die hunproblemen kunnen verlichten. Het socialevangnet is bedoeld om te voorkomen datze tussen wal en schip raken.DelftHuisvesting dakloze jongerenIn 2007 heeft Vidomes, in samenwerkingmet Stichting Perspektief, daklozejongeren gehuisvest in de wijk Tanthof.Voor deze jongeren bestond nog geenopvangmogelijkheid in Delft. Vidomesstelde hiervoor 20 woningen beschikbaar.Aantal ontruimingen per jaar per 1.000 woningenWoonbedrijf 2007 2006 2005Delft 5,2 4,8 4,8 3.300Rijswijk 3,1 2,7 3,8 2.600Leidschendam-Voorburg 1,9 3,6 5,0 4.200Zoetermeer 4,1 3,8 5,6 7.800Vidomes totaal 3,6 3,8 5,1 17.900

03De speerpunten36De speerpuntenSpeerpunt milieuVidomes neemt het onderwerp duurzaamheiden milieu uiterst serieus.Tijdens de management review 2007is dan ook besloten om dit als extraspeerpunt van beleid toe te voegen.De bijzondere aandacht voor het themamilieu past bij de maatschappelijkeverantwoordelijkheid van Vidomesen bij onze zorg voor een prettige engezonde leefomgeving. Daarnaastwillen we met onze milieu-inspanningenook de toekomstwaarde van ons vastgoedveiligstellen en bijdragen aanwoon lastenreductie voor onze huurders.MilieubeleidsplanEind 2007 heeft de directie het conceptMilieubeleidsplan vastgesteld. Dit richtinggevendedocument werken we in2008 nader uit. Bij het plan hoort eenactieprogramma voor de komende jaren.De onderstaande thema’s vormen debasis voor het vast te stellen Milieubeleidsplan:CO 2-reductieVidomes kiest primair voor het realiserenvan CO 2-reductie. BrancheorganisatieAedes spreekt in het ‘Antwoord aan desamenleving’ over een reductie van 20%in tien jaar tijd. Vidomes heeft zich hieraangecommitteerd.Kwaliteitsbewaking binnenmilieuBij energiebesparende ingrepen besteedtVidomes extra aandacht aan de kwaliteitvan het binnenmilieu. Wat zijn deconsequenties voor geluid, ventilatie enthermisch comfort? Hoe voorkomen weschimmelvorming? Een energiebesparingmag volgens Vidomes nooit leiden toteen verslechtering van het binnenmilieu.Duurzaam bouwenIn 2008 doen we verder onderzoek naarduurzaam bouwen.Milieubewust werkenEen beter milieu begint bij jezelf. Ookin onze eigen kantoren willen we nogzuiniger omspringen met het milieu.Nu het concept-milieubeleid klaar is,is het wachten nog op de energielabels.Daarmee kunnen we ons milieubeleidgerichter vormgeven en concreet toepassenop ons bezit. Verder leggen weons oor te luisteren bij onze stakeholders.Zo kunnen ook zij hun mening geven overde wegen die Vidomes op het gebied vanduurzaamheid en milieu inslaat.

0337

38Vitaal ouder worden

Wie fit is, heeft minder zorg nodig. Daarom brengt Vidomes-zorgpartner Vierstroomzorgring Zoetermeerse seniorengraag in beweging. Voor het wekelijkse linedancen zijn niet alleen ouderen uit het Vidomes-complex Gondelkade welkom,ook buurtbewoners worden uitgenodigd hun beste beentje voor te zetten.39

04De voorraadstrategie40Het strategisch voorraadbeleid van Vidomes is afgeleid van onze missie, te vinden oppagina 12. Het omvat zes uitgangspunten:De voorraadstrategie1. bieden van een goed en breedsamengesteld woningaanbod aande doelgroep van beleid2. differentiatie van woonmilieus, metname in kwetsbare wijken en buurten3. inspelen op de kwaliteitsvraag,met name op die van de lagereinkomensgroepen4. aansluiten op de behoefte aaneigenwoningbezit, ook onder lagereinkomens5. bijzondere aandacht voor wonen,welzijn, zorg6. bouwen aan de leefkwaliteit in wijkenen buurtenSlaagkans van de doelgroepOns uitgangspunt is dat de slaagkansbij het vinden van een woning vande doelgroep minimaal gelijk blijft enbij voorkeur nog verbetert. Omdat inHaaglanden sprake is van een regionalewoningmarkt kan Vidomes slechts beperktinvloed uitoefenen op deze slaagkans.Er zijn immers ook veel andere corporatiesactief die een rol spelen bij de huisvestingvan de doelgroep.Een afspraak die regionaal met hetStadsgewest is gemaakt, is dat huishoudensdie behoren tot de doelgroepeen hogere slaagkans moeten hebbendan huishoudens met een hoger inkomen.Deze afspraak is tot nog toe goedna geleefd door de corporaties in Haaglanden.De slaagkans van de doelgroepin de regio is de laatste jaren ongeveergelijk gebleven, zo ook in 2007.Zie voor de overige afspraken inStadsgewest verband pagina 20.Toevoegingen en onttrekkingen aan de Vidomes-woningvoorraad (periode 2006-2010):taakstelling Ondernemingsplan raming 2006-2010 productie 2007nieuwbouw tot huurtoeslaggrens 750 585 99waarvan bereikbaar 375 345 36nieuwbouw markthuur/-koop 500 315 183renovatie/groot onderhoud 2000 3100 790herstructurering -/- 350 -/- 610 -/- 160verkoop huurwoningen -/- 450 -/- 460 -/- 181

0441Over nieuwbouw enherstructureringNieuwbouw: gerealiseerd in 2007In 2007 zijn twee grote nieuwbouwprojectenopgeleverd: complex Bijdorpin Zoetermeer (zie ook pag. 32) enDock van Delft in Delft (zie pag. 30).Hiermee is een toevoeging bereikt van99 sociale woningen onder de huurtoeslaggrens,waarvan 36 bereikbaarzijn (onder de aftoppingsgrens).De twee projecten voegen ook 102markthuur- en 81 koopwoningen toe.In totaal zijn in 2007 dus 280 nieuwbouwwoningenopgeleverd.Leidschendam-VoorburgGarden Village in VoorschotenBegin 2008 zijn de 23 huurwoningenvan het project Garden Village in Voorschotenopgeleverd. Met de opleveringhebben we ons eerste bezit in Voorschotengerealiseerd. Op de begane grond vanhet complex bevindt zich een bedrijfsruimtewaar een kinderdagverblijf vanKindex is gevestigd. De verhuur van deappartementen is in januari 2008 van startgegaan en inmiddels zijn alle woningenverhuurd.Geplande nieuwbouwEr zit binnen de periode van het Ondernemingsplannog een kleine 530 woningenin de pijplijn. Deze leveren we conformplanning gedeeltelijk in 2008 en hoofdzakelijkin 2009 op. Het gaat onder meerom Harnaschpolder in Delft, De Dijken inDen Haag (Leidschenveen) en de Paulinesymfoniein Rijswijk. Ook na 2009 staaner nog veel nieuwbouwprojecten op derit. Zoals het er nu naar uitziet, leverenwe tussen 2010 en 2013 mogelijk zelfs1400 woningen op in de verschillendeprijssegmenten.De realisatie van nieuwbouwwoningentussen 2006 en 2009 is onvoldoendeten opzichte van de doelstelling in hetOndernemingsplan; we realiserenongeveer 70 tot 75% daarvan. De belangrijkstereden hiervoor is de eerderaan gegeven vertraging van vijf groteprojecten. Gelukkig ziet het ernaar uitdat de realisatie voor de bereikbarevoorraad wel hoger zal liggen; dezegaan we voor ruim 90% waarmaken.DelftHarnaschpolderHarnaschpolder wordt een ruim opgezette,waterrijke, groene woonwijk waarzo’n 1300 nieuwe woningen wordengerealiseerd met een grote diversiteitaan woonsferen en woningtypen.Vidomes neemt daarvan ruim 90 socialehuurwoningen voor haar rekening.Leidschendam-VoorburgLeidschenveen, Mariënparken DillenburgsingelIn het laatste deel van Leidschenveenontwikkelen we 80 appartementen voorsenioren. Daarnaast komen er verdeeld overtwee locaties 110 eengezinswoningen bij,waaronder enkele kangoeroewoningen.Op de locatie Mariënpark wordt naarverwachting in het najaar 2008 gestartmet de sloop van het verzorgingshuisMariënpark, het klooster en de aanleunwoningen.Hiervoor komen dan verschillendetypen nieuwbouwwoningen in deplaats.Waarschijnlijk start Vidomes in het najaar2008 met de omvorming van het complexDillenburgsingel tot een levensloopbestendigseniorencomplex. In de nieuwbouwtorenkomen zo’n zestig vrije sectorhuurwoningen.

04De voorraadstrategie42De voorraadstrategieRijswijkDe Paulinesymfonie, De Drie Torens,De Citerstaat en IdenburglaanOp de plaats van de voormalige Paulineburchverschijnt de Paulinesymfonie.Het complex telt 172 appartementen:56 koop, 40 boven de huurtoeslaggrens,56 eronder, alsmede 20 zorgwoningenmet een bereikbare huur. De bouwstart in 2008 (zie ook pag. 32). Eén vande torens in het project De Drie Torenswordt van Vidomes. Hier komen 40 nieuwbouwappartementen,waarvan 12 onderde huurtoeslaggrens en 28 erboven. Het isde bedoeling om ze allemaal levensloopbestendiguit te voeren.Op de voormalige schoollocatieCiterstaat bouwen we 60 woningen:14 eengezins-/koopwoningen, 7 eengezinswoningenen 14 appartementenonder de huurtoeslaggrens en 7 eengezinswoningenen 18 appartementenboven de huurtoeslaggrens. In deIdenburglaan bouwen we 14 eengezinswoningenals vervangende nieuwbouwvoor 20 gesloopte duplexwoningen.ZoetermeerBellamyhove en PalensteinBellamyhove is een turnkeyproject,waarvoor Vidomes samenwerkt met eenprojectontwikkelaar. In totaal wordener 73 woningen gebouwd, waarvan deontwikkelaar er 25 op de particulieremarkt verkoopt. De overige 48 kooptVidomes. Dit worden huurwoningen:18 markthuur, 30 bereikbaar. De bouwstart rond de jaarwisseling 2008-2009.Het stedenbouwkundig plan Palenstein isvastgesteld en de sloop van de Schoutenhoekstaat gepland voor 2008. Eind 2008,begin 2009 starten we naar verwachtingmet de nieuwbouw van 288 woningen.Sloop in 2007In het verslagjaar zijn 160 bereikbarewoningen gesloopt. Het gaat hierbij omde Paulineburch in Rijswijk.Groot onderhoud, renovatieen planmatig onderhoudDe bestaande woningvoorraad vanVidomes biedt huisvesting aan enkeletienduizenden bewoners. Om hierprettig te kunnen leven, is regelmatigonderhoud noodzakelijk. Vidomes voertjaarlijks dan ook voor vele miljoenen aanonderhoud uit. Bedraagt deze investeringmeer dan € 10.000,- per woning,dan spreken we van groot onderhoud ofrenovatie.Aantal groot onderhoudsprojectenDoelstelling uit ons Ondernemingsplan isom tussen 2006 en 2010 aan 2000 woningengroot onderhoud te plegen. In 2007namen we 790 woningen onder handen.Daarnaast hebben we het groot onderhoudvoor ruim 500 woningen voorbereid.Daarmee zitten we op koers. Onderstaandeen greep uit de projecten op dit gebied:Rijswijk56 portiekwoningen TubasingelIn 2007 hebben we de geisers vervangendoor een collectief warmwatersysteem.Ook zijn de keukens, badkamers entoiletten gerenoveerd en zijn de stalenramen vervangen door geïsoleerde hardglazenramen. Verder knapten we detrappenhuizen op, is het betonrot gerepareerden zijn de woningen geschilderd.

0443Leidschendam-Voorburg70 woningen Abraham DouglaslaanIn de Abraham Douglaslaan hebbenwe de keukens en badkamers vervangenen hebben we – voorafgaand aan hetschilderwerk – alle ramen en deurenvernieuwd. Door een ingrijpende verbouwingis de gehele entree van dit complexsterk verbeterd. De donkere onderdoorgangmet de toegang tot het trappenhuisis omgetoverd tot een lichte, afgeslotenen uitnodigende entree.Zoetermeer108 woningen VerzorgingshuisBuytenhageDe aanleunwoningen van Buytenhagekenden tot voor kort grote, niet-geïsoleerdealuminium schuiframen en deurendie door ouderen lastig te bedienenwaren. In 2007 zijn ze vervangen dooreen kwalitatief beter aluminium kozijnsysteem.Ook de badkamers zijn vervangen.Met de renovatie van de liftenis een start gemaakt.Planmatig onderhoud en projectenDe planmatig onderhoudsbegroting voor2007 had een omvang van € 15,2 miljoen;dit is inclusief het verbeterbudget.Hieraan toegevoegd zijn de overloopendoorschuifposten uit 2006 van€ 4,7 miljoen, alsmede diverse grootonderhoudsprojecten zoals de Douglaslaanen de Corbulokade in Leidschendam-Voorburg en de Tubasingel in Rijswijk van€ 6,6 miljoen. Al met al leverde dat eente realiseren begroting op van circa€ 26,5 miljoen. Uiteindelijk hebben wehiervan € 17 miljoen omgezet en zijnwe voor meer dan € 3,5 miljoen verplichtingenaangegaan die nog niet zijngefactureerd. In totaal schuiven we –inclusief deze verplichtingen – € 7,2 miljoendoor naar 2008 en hebben we eenbegrotingsresultaat van € 2,3 miljoen.In totaal hebben we meer dan 200 projectenuitgevoerd, waarvan er ongeveer50 onder de noemer ‘grote projecten’vallen. Onder een groot project scharenwij bijvoorbeeld het vervangen vankeukens en badkamers, grote schilderklussenen het vervangen van cv’s.Ook entreeaanpassingen en het vervangenvan liften zijn projecten die we vorig jaarhebben aangepakt.Enkele voorbeelden van onze projecten:we hebben in de 322 woningen aan dePijperring in Delft en in de 299 woningenin de Hovenbuurt te Zoetermeer deoude cv-ketels vervangen voor nieuweHR-ketels. In de Zoetermeerse waterflatsis de riolering in de onderbouw vervangen.In de Hovenbuurt zijn we tijdens eenschilderbeurt veel houtrot tegengekomen;ook dit is hersteld. Daarnaast heeftVidomes heel wat nieuwe keukensgeplaatst. Dit gebeurde onder meer bij270 woningen aan de Velthuijsenlaan en41 woningen in Sionshaven in Leidschendam-Voorburg.De 108 woningen vanBuytenhage in Zoetermeer en 168 woningenaan de Junius/ Kurtweilstraat in Delfthebben allemaal een nieuwe badkamergekregen.

04De voorraadstrategie44De voorraadstrategieOog voor kwaliteit,milieu en veiligheidConditiemetingenIn het jaarverslag 2006 gaf Vidomes aande technische kwaliteit van de woningenin kaart te gaan brengen. Plan voor 2007was om de helft van ons woningbezit,zo’n 90 complexen, aan een conditiemetingte onderwerpen. Een doelstellingdie we hebben gehaald. In 2008 is deandere helft aan de beurt. Daarmee is deinhaalslag, die nodig was om de achterstandin conditiemetingen weg te werken,afgerond. Na 2008 gaan we weer over totconditiemetingen waarbij we elk jaar éénderde van ons bezit onder de loep nemen.Duurzaam bouwenBij nieuwbouw zijn de effecten van eenbeter leefklimaat en de voordelen vanenergiebesparing vaak snel duidelijk.Maar ook bij bestaande woningen is opdat vlak veel winst te behalen.In Zoetermeer is Vidomes samen met deandere corporaties een proefprojectgestart om de kwaliteit en duurzaamheidvan bestaand bezit te verbeteren.We streven naar energiebesparing,terugdringen van de woonlasten en eenbeter leefklimaat. Daarbij maken wegebruik van het computerprogrammaGPR Gebouw Bestaand, dat de milieukwaliteitvan een gebouw integraal inbeeld brengt. Ook laat het de effectenvan verschillende maatregelen zien.Op verschillende plekken in het land zijnpilotprojecten als deze opgestart. In 2008worden ze landelijk geëvalueerd.EnergielabelDe Europese norm EPBD (energyperformance of buildings directive)verplicht woningcorporaties om vanaf1 januari 2009 bij elke woningmutatieeen energiecertificaat of -label te overhandigen.Daarop staat dan de energetischekwaliteit van de woning vermeld.Voordeel is dat nieuwe huurders directinzicht krijgen in het energiegebruik vande woning en daarmee in de hoogtevan hun woonlasten. Een woning meteen slechte energetische kwaliteitbrengt immers hogere energielastenmet zich mee.Vidomes gebruikt de energielabels ookvoor analyses. Welke investeringen zijnnodig? Welke baten staan hier tegenover?En wat betekent dit voor de totale woonlastenvan onze klant?In 2007 heeft Vidomes een bestek opde markt gebracht voor de labeling.Daaraan hebben we het in kaart brengenvan het binnenmilieu toegevoegd; dit iswettelijk niet verplicht. Wij hebben erbewust voor gekozen om dit al vroeg in2007 te doen. Zo kon er breed wordenaanbesteed en ontstond er volledigemarktwerking. De gegevens komen nubegin 2008 beschikbaar. Dat geeft onsvoldoende tijd om beleid te maken.Energielabeling maakt deel uit vanhet Vidomes-milieubeleidsplan (zie ookpag. 36).

0445Veiligheid en leefomgevingOm het gevoel van veiligheid te verhogen,heeft Vidomes in en rond verschillendecomplexen meer verlichting aangebrachten keldergangen wit gesaust. In ééncomplex zijn op de begane grond bijzetslotengeplaatst als extra maatregel tegeninbraak. Van een aantal complexen gaanwe de sleutelplannen herzien. Verderhebben we de entrees van verschillendecomplexen verbouwd. Ze zijn ruimer enoverzichtelijker geworden. Tot slot is debewoners van twee Delftse complexenaangeboden om bij het vervangen vande intercom tegen geringe meerprijs eenvideofoon aan te brengen. Hier wordt opgrote schaal gebruik van gemaakt.AsbestIn 2007 heeft Vidomes een informatieveflyer over asbest ontwikkeld. Belangrijk,omdat we onze bewoners goed willeninformeren over asbest en de gevarenervan. Ter ondersteuning van deze flyerverscheen een artikel in het VidomesMagazine.Daarnaast hebben we van alle vóór 1993gebouwde woningen in kaart gebrachtwaar asbest zit. Deze inventarisatie percomplex is digitaal toegankelijk voordie Vidomes-medewerkers die contacthebben met onze klanten. Denk aan demedewerkers van onze serviceteams,de complexbeheerders en de rayonopzichters.Voor deze collega’s is in 2007een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd.Zo kunnen zij bewoners correct envolledig informeren.In 2008 wordt het asbestbeleid geactualiseerd;dit op basis van veranderendewetgeving. De huidige asbestinventarisatiewordt dan aangepast met eenrisicoklasse-indeling en het proces met dedaaraan gekoppelde beheerorganisatiewordt geïmplementeerd.

46Eropuit met de scootmobiel

Vidomes’ motto ‘Wonen is leven’ werkt aanstekelijk. Een prettige woning is één, een levendige buurt is net zo belangrijk.Marnies Alma huurt een woning in Leidschendam-Voorburg en haar viel het op dat veel scootmobielen ongebruikt bij huisstaan. Samen met het Rode Kruis organiseert ze nu scootmobieltochten door de natuur. Een initiatief waarbij steeds meerLeidschendammers zich aansluiten.47

05 De financiën48Eén van de prestatievelden van het Besluit beheer sociale-huursector (BBSH) is financiëlecontinuïteit. Een toegelaten instelling moet haar financieel beleid en beheer zo voerendat het voortbestaan financieel zeker is gesteld. Vidomes conformeert zich daaraan.Voor investeringen hanteren we criteria voor financieel en maatschappelijk rendement.We kijken kritisch naar onze financiële prestaties en vergelijken ze met andere corporaties.Zolang we aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen en onze maatschappelijketaken goed kunnen uitvoeren, zijn geldverstrekkers bereid ons nieuwe financieringsmiddelente verschaffen en is de continuïteit gewaarborgd. Vidomes stuurt aan op een positiefresultaat uit de gewone bedrijfsvoering.Inkomsten uit huur en verkoopIn 2007 hebben we uit bestaand bezitHet Centraal Fonds VolkshuisvestingBelangrijkste inkomstenbron zijn de181 woningen, 14 garages en 3 bedrijfs-heeft op grond van het BBSH, in hethuurinkomsten. Deze zijn echter nietruimten verkocht. Verkoopwinst:kader van het rijkstoezicht, onder meerDe financiëntoereikend om de ambitieuze plannenvoor herstructurering, nieuwbouw enduurzaamheid én alle projecten rondwonen-welzijn-zorg, leefkwaliteit enwoondienstverlening uit te voeren.Mede daarom verkopen we huurwoningen(zie ook pag. 13). Met die extrainkomsten zijn we in staat onrendabeleprojecten (nieuw- en verbouw) te financieren.Bovendien komen we met deverkoop tegemoet aan de wens van veelbewoners om een eigen woning tebezitten. Zo snijdt het mes aan tweekanten. Om de geplande projecten tekunnen financieren, moeten we jaarlijksongeveer 100 woningen verkopen.€ 15,8 miljoen. In 2007 hebben we uitnieuwbouw 11 woningen verkocht.Verkoopwinst: € 0,7 miljoen.A-corporatie met voldoendeweerstandsvermogenHet weerstandsvermogen van eenorganisatie geeft aan hoe het met definanciële continuïteit is gesteld. Dit ishet totaalbedrag van algemene reserveen egalisatiereserve, uitgedrukt ineen percentage van het balanstotaal.Per 31 december 2007 bedroeg onsweerstandsvermogen 19%.een adviserende taak bij de jaarlijksebeoordeling van de financiële positie vancorporaties. Per 31 december 2006 heefthet Centraal Fonds bepaald dat het weerstandsvermogenvoor Vidomes minimaal11,8% van het balanstotaal moet zijn.Het fonds toetst het weerstandsvermogenaan onze meerjarenbegroting. Binnendeze begroting brengen we investeringenen desinvesteringen in evenwicht, enhebben we oog voor de beheerkosten.Het fonds classificeert Vidomes alsA-corporatie, een corporatie met voldoendeweerstandsvermogen.

0549Het Waarborgfonds Sociale Woningbouwhanteert een minimum weerstandsvermogenvan 5%.StelselwijzigingIn het verslagjaar heeft Vidomesverdere stappen ondernomen om detransparantie in de financiële berichtgevingte vergroten en inzicht te gevenin resultaat, vermogenspositie enkasstromen. Zo is een aantal wijzigingenin de verslaggeving en presentatiedoorgevoerd, en hebben we nieuwe engewijzigde richtlijnen voor de jaarverslaggevinggeïmplementeerd.De voorziening onderhoud (€ 28,9 miljoen)en de egalisatierekening brutering(€ 1,2 miljoen) zijn in het verslagjaaropgeheven. De aangegane verplichtingeninzake activa in ontwikkeling(€ 35,5 miljoen) worden niet meer inde balans opgenomen. Als gevolg vandeze wijzigingen zijn de vergelijkendecijfers over 2006 aangepast.Balans, winst- enverliesrekeningBalansHet balanstotaal per 31 december 2007 isten opzichte van 31 december 2006 met€ 31 miljoen toegenomen. Voor de activais die balanstoename vooral een gevolgvan een toename van de materiële vasteactiva van € 15,3 miljoen en een toenamevan de liquide middelen van € 16,2 miljoen.Bij de passiva is die toename uit te splitsennaar € 14,4 miljoen voor reserves (jaarresultaat),€ 22,1 miljoen voor leningeno/g en € - 5,7 miljoen voor de overigepassivaposten. De balans is opgenomenals bijlage 5.Winst- en verliesrekeningDe bedrijfsopbrengsten over 2007bedragen in totaal € 113,5 miljoen, tegenover€ 103 miljoen over 2006. De toenamevan € 10,5 miljoen is grotendeelshet gevolg van toegenomen verkopen(€ 10,2 miljoen).Korte samenvatting kengetallenJaarresultaat 2007 14.405.000Begroot jaarresultaat 2007 14.471.000Resultaat verkopen 16.528.000Aantal verkochte woningen(bestaand bezit en nieuwbouw) 192Weerstandsvermogen 31 december 2007 19%LiquiditeitsbewakingRegelmatig maken we gebruik van een‘kasgeldfaciliteit’. Daarvoor is met de INGBank een kasgeldovereenkomst gesloten,waarbij Vidomes zonder nadere voorwaardenkrediet mag opnemen tot eenbedrag van € 16 miljoen. De liquiditeitwordt met een meerjarenprognose vankasstromen bewaakt. Er is 16 keer eenkasgeldlening afgesloten. De gemiddelderentevergoeding hierop was 4,06%.De bedrijfslasten over 2007 bedragen€ 79,4 miljoen tegenover € 63,5 miljoenover 2006. De toename van € 15,9 miljoenis vooral een gevolg van hogere afwaardering(€ 6,7 miljoen), hogere onderhoudslasten(€ 6,4 miljoen) en hogerepersoneelslasten (€ 1,7 miljoen).De winst- en verliesrekening is opgenomenals bijlage 6.

05De financiën50De financiënTreasurybeleid: risico’s afdekkenDe regels voor treasuryactiviteiten zijnvastgelegd in het ‘treasurystatuut’.Met ons treasurybeleid willen we eenefficiënte toegang tot vermogensmarktenzeker stellen. Ook willen we een evenwichtigerisicospreiding van de financieringsportefeuillemogelijk maken.Zo worden renteresultaten en risico’sover verschillende jaren gestabiliseerd.Als limiet – gesteld door het WaarborgfondsSociale Woningbouw WSW – geldtdat het renterisico in een jaar niet hogermag zijn dan 15%. Ook toekomstigeinvesteringen zijn als renterisico meegenomen.In 2006 heeft zowel deaccountant als de auditcommissie vande raad van commissarissen het treasurystatuutbeoordeeld. Hun aanbevelingenzijn meegenomen in een nieuwe versie vanhet statuut, zoals begin 2007 vastgesteld.De gemiddelde rentevoet van hetlang vreemd vermogen bedraagt per31 december 2007 4,98%. Op 31 december2006 was dit 5,19%. In 2007 is de geheleSWAP portefeuille (groot € 140 miljoen)aangepast om in te spelen op de laatsteinzichten uit onze meerjarenbegrotingop het gebied van investeringen innieuwbouw en renovatie, en verkopenuit nieuwbouw en bestaand bezit.Ook vonden er aanpassingen op demarktomstandigheden plaats.In de portefeuille is een zestal SWAP’s(€ 70 miljoen) voor de looptijd aangepast,evenals het rentepercentage. Voor tweeSWAP’s (€ 40 miljoen) is het rentepercentageaangepast aan de marktomstandigheden.Ten slotte zijn in 2007 twee SWAP’s(€ 30 miljoen) verkocht. De aanpassing vande SWAP-portefeuille heeft in 2007€ 7,2 miljoen opgeleverd. In totaal is er per31 december 2007 voor € 110 miljoen aanpayer-SWAP’s afgesloten. De bij behorendegemiddelde rente bedraagt 4,98%. Einddatumvan de verschillende contractenligt tussen september 2022 en maart 2030.Ultimo 2007 zijn we de volgende renteconversiesvoor de komende jaren overeengekomen:voor 2008 op twee leningenvan in totaal € 13 miljoen tegen gemiddeld4,10%, en voor 2009 op een lening van€ 20,6 miljoen tegen 3,83%. Eind 2007zijn eveneens zes fixe leningen afgeslotenmet uitgestelde storting in 2008(€ 35 miljoen, gemiddelde rente 4,74%)en 2009 (€ 80 miljoen, gemiddelde rente4,56%). Vidomes heeft twee roll-overleningen (max. € 26,3 miljoen) met eenvariabele hoofdsom, waarvan per eindeboekjaar € 8,3 miljoen was opgenomen.Met deze contracten heeft Vidomes zichverzekerd tegen het renterisico. Gelijktijdigbehoudt Vidomes een flexibeleportefeuille, wat nodig is omdat de startdatumvan verschillende projecten nogonzeker is. Alle leningen worden verleendonder borging van het WaarborgfondsSociale Woningbouw.Voor alle geldmarkttransacties is heteenmaands Euribor-tarief als benchmarkgehanteerd: voor het debettarief met0,15% opslag, voor het credittarief met0,05% afslag. Voor kapitaalmarkttransactiesis het SWAP-tarief gehanteerd.Beleggingen, anders dan kasgeldleningenaan de Stichting Woonformatie Ypenburg,hebben niet plaatsgevonden.InvesteringscijfersIn ons Ondernemingsplan staat dat we inde periode 2006-2010 circa € 250 miljoenaan nieuwbouw, circa € 80 miljoen aanplanmatig onderhoud en circa € 47 miljoenaan renovatie/groot onderhoud besteden.In 2007 hebben we € 39 miljoen (2006:€ 11,4 miljoen) geïnvesteerd in opgeleverdenieuwbouw, waarvan € 3 miljoenonrendabel. Er is voor € 20 miljoen geïnvesteerdin parkeergarages en bedrijfsonroerendgoed. Daarnaast hebben weper 31 december 2007 € 15,1 miljoengeïnvesteerd in nieuwbouw in ontwikkeling,die na 2007 in exploitatie wordtgenomen.

0551Aan renovatie en groot onderhoud is in2007 € 11,9 miljoen besteed (2006: € 9,2miljoen). Bij dit bedrag gaat het om afgerondeen in het verslagjaar opgeleverdeprojecten. Aan lopende renovatie- enonderhoudsprojecten die nog niet in 2007werden afgerond, was per 31 december€ 7,8 miljoen besteed.In de periode 2008-2010 gaat een aantalgrote nieuwbouwprojecten van start.De verwachting is dat wij onze doelstellingenuit het Ondernemingsplan watinvesteringsvolume betreft grotendeelszullen realiseren. Ook met onze uitgavenaan planmatig onderhoud en renovatie/groot onderhoud geven we invulling aande ambities zoals geformuleerd in onsOndernemingsplan.Verbindingen met andere rechtspersonenVidomes Zoetermeer participeert mettwee collega-corporaties in de StichtingWoonwagenzaken Zoetermeer. Dezestichting exploiteert en verhuurt woonwagensen standplaatsen op diverse locatiesin Zoetermeer. Het beheer is uitbesteed.Vidomes zit tot slot ook in een aantalVvE’s (zie bijlage 8 voor het overzicht vanverbindingen). In deze verenigingen vervullenwe de rol van eigenaar, beheerderof bestuurder, of een combinatie daarvan.Op weg naar benchmarkingVidomes vergelijkt via benchmarkinghaar maatschappelijke en bedrijfseconomischeprestaties met die van anderecorporaties. Zo kunnen belanghebbendenin één oogopslag vaststellen hoeVidomes presteert. We hebben dit zelfsopgenomen als doelstelling in ons Ondernemingsplan.Begin 2008 heeft Vidomes gekozen voorde benchmark IPD/Aedex. De voorbereidingenom begin 2009 aan de benchmarkover 2008 mee te doen, zijn inmiddels ingang gezet.Vennootschapsbelasting voorcommerciële activiteitenHet Belastingplan 2006 is sinds 1 januari2006 van kracht. Corporaties zijn sindsdienverplicht over hun commerciëleactiviteiten vennootschapsbelasting(VpB) te betalen. Aedes en de Belastingdiensthebben het overleg over deinterpretatie en toepassing van dezebelastingplicht begin 2007 afgerond.Een en ander is vastgelegd in een Vaststellingsovereenkomst(VSO). Deze VSOis in het eerste kwartaal 2007 aan decorporaties gecommuniceerd.Binnen de VSO zijn twee opties mogelijk.Model I: juridische scheiding van decommerciële activiteiten. Model II:de administratieve scheiding van dezeactiviteiten. Met de VSO als leidraadheeft Vidomes geïnventariseerd of haarsystemen en huidige administratie voldoendeinzicht geven in de opbrengstenen kosten, gerelateerd aan de commerciëleactiviteiten. Mede op basis van dezeinventarisatie hebben wij in januari 2008definitief gekozen voor model II.Verder participeert Vidomes voor 15%in het vermogen van Stichting WoonformatieYpenburg (SWY), waaraanvier corporaties uit de regio Haaglandendeelnemen.Over de jaren 2006 en 2007 is een bedragvan € 0,3 miljoen aan te vorderen vennootschapsbelastingbecijferd.

52Jongerencentrum zietinitiatief bekroond

Geef jongeren een eigen plek in de wijk en de overlast vermindert. Dat bewijst The Border in Delft, een jongerencentrumdat verschillende activiteiten en voorzieningen voor jongeren ontplooit. In 2007 won The Border de Vidomes prijsvraag‘Samen werken aan de buurt’. Het idee om een jeu-de-boulesbaan aan te leggen die jongeren en senioren samenbrengt,leverde de hoofdprijs én realisatie op.53

06 De organisatie54Bij Vidomes bouwen we continu aan onze interne organisatie. We scherpen processen aan,werken aan onze resultaatgerichtheid en aan het brengen van de juiste mensen op de juisteplek. ‘Goed werkgeverschap’ staat hoog in ons vaandel.Verbeteren en vernieuwenHet besturingsproces van VidomesMeten van prestatieskent drie niveaus: strategisch, tactischDe afdeling controlling coördineert iederBorging besturingsproces(jaar cyclus) en operationeel (periodiekekwartaal de managementinformatie opResultaatgerichte bedrijfsvoering enmonitoring). Elk jaar vertalen we hetconcern- en woonbedrijf-/sectorniveau.procesmanagement zijn goed geborgd.Ondernemingsplan naar jaarplannen perMaandelijks in de vorm van dashboardsWe werken inmiddels vier jaar met deorganisatieonderdeel. In deze plannenen voortgangsrapportages, ieder kwar-Planning & Control cyclus. Elk jaar wordtworden concrete acties benoemd mettaal in de vorm van dashboards en status-er een evaluatie op de cyclus gehoudenbijbehorende prestatie-indicatoren.rapportages. Op basis van die resultatenDe organisatieen worden bijbehorende verbeteringendoorgevoerd.Daarnaast hebben we een frequenterefinanciële planning, waarbij we op driejaarlijkse momenten een financiële voorspellingover dat jaar (forecast) maken.Hierdoor zijn we in staat om eerder bij testuren als de verwachting afwijkt van debegroting.Deze worden opgenomen in de zgn.dashboards.operationeeltactischstrategischvindt adequate (bij)sturing van de organisatieplaats.Ontwikkeling sector ProjectontwikkelingIn 2006 werkten we voor het eerst meteen aparte sector Projectontwikkeling.Een sector die we in 2007 verder hebbenuitgebouwd. Er zijn drie nieuwe projectontwikkelaarsaangetrokken en er isprofessionele software aangeschaft omprojecten in ontwikkeling goed te kunnenbewaken. Daarnaast zijn de processen enprocedures beschreven en zijn resultaten,verantwoordelijkheden en bevoegdhedenverdeeld. Ook zijn er standaarddocumentengemaakt om de besluitvorming perprojectfase door directie, bestuur en raadvan commissarissen te ondersteunen.

0655Medewerkers binden en boeienWe willen ons profileren als een goedewerkgever. In 2007 hebben we dan ookflink geïnvesteerd in de kwaliteit van onswerkgeverschap.Nieuw werving- en selectiebeleidDe instroom van de juiste mensen is eenabsolute noodzaak voor de continuïteiten ontwikkeling van onze organisatie.Effectieve werving en selectie vormt danook een van de belangrijke pijlers vanons personeelsbeleid. Daar komt nog bijdat het vinden van goede medewerkersin de huidige arbeidsmarkt een lastigeopgave is. Daarom hebben we in het verslagjaareen nieuw werving- en selectiebeleidontwikkeld en ingevoerd, met eenmeer gerichte en intensieve arbeidsmarktbenadering,Alternatieve wervingskanalenNaast de traditionele communicatiekanalenbewandelt Vidomes ook anderewegen voor de benadering van potentiëlemedewerkers. Zo zetten we bijvoorbeeldonze eigen ambassadeurs in: iedere medewerkerdie een nieuwe collega aanbrengt,krijgt een premie. Per 1 augustus 2007hebben we deze premie verdubbeld.Dit heeft ons al zeven nieuwe collega’sopgeleverd.Uitvoering acties uitmedewerkerstevredenheid sonderzoekGestructureerdepre-employment screeningIn het laatste stadium van de selectieprocedurebellen we referenten die weaan de hand van een gestructureerdevragenlijst vragen naar hun bevindingen.We willen weten wat onze medewerkers beweegt en bezighoudt. Daarom houdenwe twee- tot driejaarlijks een medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO).Het laatste MTO vond plaats in 2006. Hieronder een greep uit de acties die er in2007 uit voortvloeiden:ProfessionelearbeidsmarktcommunicatieSamen met een extern bureau werkenwe aan een nieuwe campagne voorarbeidsmarktcommunicatie. Eind 2007waren we in de conceptfase, in 2008ronden we dit af.Incompanycursus timemanagementMeer aandacht voor loopbaan- en persoonlijke ontwikkeling. Zie pagina 57.Versterking banden tussen organisatieonderdelen en -lagenEr vindt nu bijvoorbeeld meer vakgroepoverleg plaats. En er worden vakermedewerkers of directieleden van een ander organisatieonderdeel uitgenodigdvoor een personeelsbijeenkomst of om een project te presenteren.Vernieuwing werving- en selectiebeleid. Zie elders op deze pagina.Modernisering van de arbeidsvoorwaarden. Zie pagina 56.

06De organisatie56De organisatieModernisering van de arbeidsvoorwaardenMet een goed pakket aan arbeidsvoorwaardenwillen we bevorderen dat we dejuiste medewerkers binnenhalen en houden.In 2007 hebben we in nauwe samenwerkingmet de Ondernemingsraad onzearbeidsvoorwaarden gemoderniseerd,waarbij input van alle medewerkers isgevraagd. De modernisering, waarvande implementatie inmiddels is begonnen,richt zich op de volgende vier thema’s:MobiliteitOnze medewerkers zijn veel bij de klanten dus vaak onderweg. Vidomes ondersteuntdat niet alleen met gunstige kilometervergoedingen.We bieden ookregelingen die het gebruik van het openbaarvervoer en de fiets bevorderen, enkiezen voor compacte, zuinige bedrijfsauto’s.Flexibiliteit en balansVidomes helpt haar medewerkers graagbij het vinden van een goede balanstussen werk, privéleven en eventuelezorgtaken. Daarom kunnen zij voortaanvaker (maandelijks) een keuze maken uithet cafetariasysteem voor arbeidsvoorwaardenen maken we mogelijk datmedewerkers gedeeltelijk thuis kunnenwerken (als het werk zich daarvoor leent).Belangrijkste punt is de flexibilisering vande werktijden.Medewerkers kunnen nu bijvoorbeeld4 x 9 uur werken. Voorwaarde daarbijis wel dat het mes hier aan twee kantensnijdt. Onze medewerkers krijgen weliswaarflexibelere werktijden, daartegenoverstaat dat onze klanten vanaf 1 maart2008 ook op vrijdagmiddag bij de woonwinkelsterecht kunnen.OntwikkelingOns streven is om jaarlijks 5% van deloonsom te besteden aan opleiding enontwikkeling. We breiden de activiteitenvan de Vidomes Academie uit. Van welzijntot kennisontwikkeling en uitnodigendtot leren en denken.Binden en belonenGoed presteren wordt goed beloond.Boven op het reguliere salaris kan demedewerker een bonus van 2 tot 8% vanhet jaarsalaris verdienen. Daarnaast is ereen collectieve bonus van 2,5% van hetjaarsalaris.Interne communicatie en intranetPrettig werken en je verbonden voelenmet een organisatie wordt ondersteunddoor een goede interne communicatie.Om deze communicatie verder te structurerenen te verbeteren heeft Vidomes in2007 aan een nieuw intranet gewerkt.Om dit informatie- en communicatiemediumeen gezicht te geven, is gekozenvoor de naam ‘Joost!. Voordeel is datmedewerkers het intranet kunnen raadplegenwanneer het hen uitkomt.De belangrijkste informatie verschijnt alsde medewerker de pc opstart. Omdat opJoost! heel veel informatie te vinden is,verwachten we dat het e-mailverkeertussen collega’s onderling afneemt.Arbo: oog voor veiligheid en gezondheidEr is Vidomes alles aan gelegen de veiligheiden gezondheid van medewerkers tewaarborgen.In 2007 vonden er twee arbo-onderzoekenop de centrale vestiging in Delft plaats:de RIE (RisicoInventarisatie en -Evaluatie)en het PAGO (Periodiek ArbeidsGezondheidskundigOnderzoek). De RIE heeftuitgewezen dat we onze arboverantwoordelijkhedenop hoofdlijnen op ordehebben.

0657Beoordeling en beloningOns beoordelingssysteem is in 2007vernieuwd. Omdat medewerkers zicheraan stoorden dat er geen differentiatiemogelijk was tussen ‘normaal’ en ‘goed’functioneren, hebben we de vierpuntsineen zespuntsschaal gewijzigd. In 2007kreeg 14% van de medewerkers eenbovengemiddelde en 4% een onvoldoendebeoordeling. Het aantal beoordelingen‘normaal’ lag iets hoger dan het aantal‘goed’.Er is bruto € 298.000 (netto € 159.000)uitgekeerd aan prestatiegebondenbonussen. Daarvan bestond 15% uitbonussen voor bijzondere prestaties.Opleiding en ontwikkelingIn 2007 hebben we € 409.000 uitgegevenaan opleidings- en ontwikkelingsactiviteiten.Dat is ongeveer 3,3% van de brutoloonsomen ongeveer € 40.000 meer danbegroot. Gezien ons voornemen van2006 om meer aandacht te besteden aanopleiding en ontwikkeling – en ook omdatwe voor 2008 daarvoor zelfs 5% van deloonsom hebben gereserveerd – zijn wedeze keer blij met de overschrijding.Wat opvalt aan de wijze waarop hetopleidingsbudget is aangewend, is datonze medewerkers vooral vakspecialistischeen op kennis gerichte opleidingenvolgen. Daarnaast gaan relatief veelmedewerkers naar individuele coaching.Kennelijk zijn wij veel minder gericht optraining in een specifieke sociale vaardigheidof persoonlijkheidsontwikkeling.Als we in 2008 het nieuwe aanbod vande Vidomes Academie gaan vormgeven,zullen we onderzoeken of daaraan meeraandacht moet worden besteed.Ruim een kwart van de opleidingsuitgavenis besteed aan incompanyopleidingen.De grootste uitgaven hebbenwe gedaan aan:een training timemanagement, waaraanbijna de helft van de medewerkersvrijwillig heeft deelgenomenverschillende huurrechtcursussen,verplicht voor alle medewerkers diein hun functie met aspecten van hethuurrecht in aanraking komenopfristraining ‘voeren van planningsgesprekken’voor leidinggevendentrainingen sociale veiligheid (agressiebeheersing)voor medewerkers metklantcontacten

06De organisatie58De organisatiePersoneel in cijfersWe merken dat het moeilijker wordt omgekwalificeerde mensen passend bij onzeorganisatie te vinden. Onze inspanningenzijn toegenomen, toch blijft de periodedat een vacature gemiddeld openstaat,groeien. De cijfers op een rij.Instroom, doorstroom, uitstroomIn 2007 zijn er 42 medewerkers in dienstgetreden, 37 medewerkers hebbenVidomes verlaten. Het instroompercentage(19,3%) ligt op hetzelfde hoge niveauals in 2006, terwijl de uitstroom (17%)meer dan verdubbeld is. Er waren in totaal43 vacatures in 2007. Op 31 decemberwaren daarvan nog 12 vacant.Verloop20,0%15,0%10,0%5,0%0,0%2003instroom9%uitstroom9%De dalende lijn in de uitstroom van eerderejaren is – mede door de arbeidsmarktontwikkelingen– omgebogen. De uitstroomis nu hoger dan wenselijk. Na analysehebben we vastgesteld dat we in devoorliggende twee jaren een aantalmedewerkers hebben aangenomen dieniet goed bij Vidomes pasten. Het gevolgis dat deze mensen weer snel, al danniet vrijwillig, vertrekken. Dat kost onnodigveel tijd, geld en energie. Om dezemismatches terug te dringen, hebben wede selectieprocedure aan gescherpt.Positief is dat we steeds beter worden inons loopbaanbeleid. Stroomden in 2006al 10 medewerkers intern door naar eenandere functie binnen Vidomes, in 2007waren er dat zelfs 16. Daarmee komt deinterne mobiliteit uit op zo’n 10%.2004200513,1%13,7%12,5%9,8%Reden uitstroomtijdelijk contractpensioenontslagontslag in proeftijdoutplacementoverlijdeneigen verzoek2006200719,7%19,3%7,7%17,0%

0659ZiekteverzuimHet ziekteverzuimcijfer bij Vidomes isin 2007 gedaald naar 4,6%. Daar zijn wetevreden over, want het is beduidendlager dan de 5,5% norm die we onszelfhadden gesteld. Wel zitten we nog bovenhet landelijk gemiddelde (4% in 2005).Dit verschil neemt geleidelijk af.Uit de grafiek blijkt dat de daling zichvooral daar voordoet waar de meestewinst te behalen is: in het lang verzuim.Opbouw personeelsbestandFulltime/parttime en man/vrouwOp 31 december 2007 telde Vidomes218 medewerkers: 96 mannen en 122vrouwen. 43% van alle collega’s werktparttime. Met name het aantal vrouwelijkeparttimers is in 2007 toegenomen.aantal medewerkers ziekteverzuimpercentagetotaalkortlang6,0%4,0%2,0%0,0%250200150100Ontwikkeling ziekteverzuim20035,841,814,0320046,061,814,2520055,451,943,51Ontwikkeling personeelsbestand naar man/vrouw en fulltime/parttime20066,001,564,4320074,601,473,1350020032004200520062007vrouw parttime5552556980vrouw fulltime3635384142man parttime71091613man fulltime7979818283

06De organisatie60LeeftijdsopbouwDe gemiddelde leeftijd bedroeg 43,6 in2007 ten opzichte van 43,5 in 2006.Aan ons voornemen om in 2007 meerdertigers aan te nemen dan in hetverleden, hebben we ons gehouden.Het aantal twintigers is daarentegengedaald.aantal medewerkers80604020Aantallen medewerkers per leeftijdsklasse02003200420052006200720-29 jaar151319232130-39 jaar484751515540-49 jaar596365747150-59 jaar5351475963> 60 jaar22118De organisatieAantal dienstjarenHet gemiddelde aantal dienstjarenbedroeg 8 jaar: 10 voor mannen en7 voor vrouwen. Dat is gelijk aan hetvoorgaande jaar.aantal medewerkers6040200mannenvrouwenMedewerkers naar dienstjaren0-4 jr5-9 jr3626603110-14 jr71315-19 jr7820 en meer jr2010

0661Maatschappelijke betrokkenheidals werkgeverOok als werkgever houden we onzemaatschappelijke doelstelling in het oog.Zo creëren wij met een persoonlijkeaanpak en maatwerkoplossingen extramogelijkheden voor groepen met minderkansen op de arbeidsmarkt. Denk aanouderen, starters, nieuwe Nederlandersen anderen met een afstand tot de arbeidsmarkt.Een voorbeeld daarvan is dat wejaarlijks minimaal twee reïntegratiekandidaten– in 2007 waren dat er drie –de kans geven om in een werkervaringsplaatsaan het arbeidsproces te wennen.De Ondernemingsraad van Vidomes2007 stond voor de Ondernemingsraad(OR) in het teken van de moderniseringvan de arbeidsvoorwaarden. De onderhandelingendaarover met de directiehebben het hele jaar geduurd en zijn indecember afgerond met een akkoord.86,5% van het personeel stemde hiermeein – het principeakkoord ging uit vanminimaal 67%. OR en directie zijn hetverder eens geworden over een verbeterdebeoordelingsregeling. Daarnaast ismevrouw Lubbi voorgedragen voor eentweede termijn als lid van de raad vancommissarissen.De Ondernemingsraad is van plan omin 2008 een aantal vaste commissies inte stellen, onder meer voor arbozaken.Op de agenda staat bovendien hetbevorderen van een ‘leeftijdsbewustbeleid’ (ouderenbeleid).Toekomst en beleidskeuzesOok in 2008 blijft Vidomes werken aande kwaliteit van het werkgeverschap.Met een veranderende arbeidsmarktis het steeds moeilijker vacatures in tevullen. Hoe kunnen we dan de juistemensen boeien en binden?Voor tijdelijke functies en projecten gaanwe in 2008 een interne pool met interimmanagersen medewerkers opzetten.Deze gaan gedetacheerd aan de slag bijdie organisatieonderdelen waar behoefteis aan een tijdelijke collega. Handig voordeze afdelingen, maar ook een interessanteoptie voor medewerkers die meerafwisseling zoeken of andere ervaringenwillen opdoen binnen Vidomes.Boeien en binden doen we ook mettalentmanagement. Bij Vidomes werkenwe al heel lang met competenties, maarwe hebben in 2006 geconstateerd dat debestaande competenties moeten wordenuitgebreid naar profielen op functieniveau.Door middel van talentmanagementbouwen we in 2008 verder aan het werkenmet competenties en de verfijning daarvan.Daarnaast ligt in 2008 het accent op delerende organisatie. De rol van Vidomesis dwingender dan voorheen onderhevigaan externe ontwikkelingen. Dit heeftgevolgen voor de eisen die we stellenaan onze mensen, hun leervermogen ende kennisproductiviteit van de geheleorganisatie. Op de agenda staan daaromde volgende onderwerpen:Beter organiseren van individuele encollectieve leerprocessenDeze leerprocessen zijn gericht opontwikkeling van individuele medewerkers,maar ook op ontwikkelingvan de organisatie als geheel.KennisproductiviteitWe zoeken effectieve strategieën omte borgen dat we de kennis in onzeorganisatie behouden, beter delen envoortdurend vernieuwen.Verdere invulling programma VidomesAcademieOnze eigen Vidomes Academie organiseertstraks alle opleidingen, trainingenen cursussen die interessant zijn voor eengroep of groepen Vidomes-collega’s.Het gaat daarbij zowel om traditioneleincompanycursussen als om opleidingsactiviteitengericht op persoonlijkeverrijking en ontwikkeling.

62Woonzorgzone brengtsenioren samen

Een actief en zo zelfstandig mogelijk leven leiden. Gebruikmaken van de voorzieningen en georganiseerde activiteitenin een woonzorgcomplex. Het Vidomes-complex Albrandswaard in Zoetermeer biedt senioren alle mogelijkheden.Samen met een belangrijke zorgpartner regelen wij de zorg én de activiteiten. Zo ontmoeten bewoners uit Albrandswaarden wijkgenoten elkaar elke week tijdens het vrouwenbiljart.63

01De raad van commissarissen in 2007641. InformatievoorzieningIeder kwartaal is de managementinformatiemet de raad besproken. Daarmeewordt de raad structureel geïnformeerdover de voortgang van de activiteiten.De informatie bestaat uit het concerndashboardmet toelichting van de controller,de verkorte winst- en verliesrekening metde realisatie ten opzichte van de begroting,en de statusrapportage die de voortgangvan zaken uit het jaarplan toont.Verder werd de raad geïnformeerd via deforecasts, die na de eerste drie kwartalenzijn opgesteld. De directie stuurt navaststelling op de nieuwste forecast enniet op de originele begroting.De raad ontvangt naast de directienotulenook de verslagen van het overleg met deOndernemingsraad en de verslagen vanhet centraal bewonersoverleg. Daarnaastwoont een afvaardiging van de raadtwee keer per jaar formeel het overlegmet de Ondernemingsraad bij (bedrijfsbegrotingen jaarstukken) en sinds 2007een keer per jaar het centraal bewonersoverleg.Ook voor het eerst dit jaar werdtwee keer een presentatie verzorgd dooreen van de bedrijfsdirecteuren, gerichtop de organisatie van het woonbedrijf ende specifieke lokale activiteiten zoalsprojecten. Verder is er jaarlijks informeelcontact met leden van de plaatselijkebewonersorganisaties tijdens projectbezoeken tot slot een jaarlijkse bijeenkomstmet het voltallige directieteam.Via al deze kanalen blijft de raad goedop de hoogte van de verschillende interneontwikkelingen.2. ToezichtkaderHet Vidomes Ondernemingsplan2006-2010 en de begroting 2007 vormdenhet toezichtkader. Daarin heeft dedirectie heldere doelen geformuleerdop de verschillende volkshuisvestelijketerreinen, die de goedkeuring van deraad hebben gekregen. In de loop van2007 heeft de directie deze doelen opnieuwgetoetst aan de Regionale Woonvisie2000-2015, het Verstedelijkingsakkoord2005-2010 en het ‘Antwoordaan de samenleving’ van de corporaties.Hiermee is geborgd dat de investeringendie voorzien zijn voor de komende jaren,daaraan voldoen.De resultaten van deze managementreviewen de daaruit voortvloeiende consequentiesvoor het financieel meerjarenperspectiefzijn met de raad besproken.BijlagenTen slotte wordt de raad geïnformeerddoor periodieken als Aedes Magazine enWoonbondig en de correspondentie vanen met het Ministerie van VROM en hetCentraal Fonds Volkshuisvesting. De ledenvan de raad zijn lid van de VTW.

01653. De raad internDe raad heeft ook in 2007 zijn functionerenals geheel en het functionerenvan de individuele leden geëvalueerd.De raad is in de afgelopen periode verderinhoudelijk versterkt – onder andere ophet terrein van volkshuisvestelijke zaken.De raad functioneert op een niveau datpast bij de omvang en de volkshuisvestelijkeopgave van Vidomes. Het intern toezichtis versterkt door enerzijds de werkconferentievan eind 2006, en anderzijdshet aantreden van nieuwe leden. Diverseleden namen in 2007 actief deel aanvergaderingen en workshops van de VTW.In de vergaderingen is aandacht voor alleaspecten betreffende het presteren vanVidomes. De raad heeft in zijn evaluatiehet eerdere voornemen bekrachtigd omuit zijn midden een vastgoedcommissie inte stellen (zie paragraaf 5). Verder beslootde raad om in 2008 in het overleg met dedirectie specifiek aandacht te bestedenaan de volgende thema’s: projectontwikkeling,stakeholdersdialoog en participatie,en de middellangetermijnstrategie enorganisatieontwikkeling.Gezien de in de afgelopen jaren gerealiseerdeprofessionalisering van het interntoezicht, de instelling van de vastgoedcommissienaast de reeds bestaande auditenremuneratiecommissies, en het totaletijdsbeslag dat daarmee verbonden is,is besloten tot aanpassing van de honorerings-en vergoedingenregeling vande leden van de raad met ingang van1 januari 2008, zulks in lijn met hetadvies van de VTW.De raad heeft in 2007 in een internevergadering het beoordelingsgesprekmet de algemeen directeur voorbereid,dat door voorzitter en vice-voorzitter isgehouden.4. OverlegIn 2007 heeft de raad zeven keer vergaderdmet de algemeen directeur.Daarnaast heeft de voorzitter van deraad op regelmatige basis bilateraal overleggevoerd met de algemeen directeur.Daarbij ging het om verschillende thema’s.De commissaris met aandachtsgebiedcommunicatie is separaat geraadpleegdop zijn vakgebied evenals de commissarismet als aandachtsgebied volkshuisvesting/projectontwikkeling.

01De raad van commissarissen in 200766Bijlagen5. Onderwerpen van gesprekIn februari werd in bijzijn van de accountantde managementletter 2006 besproken.Belangrijk punt van aandachtvormde daarbij de interne beheersing.De systematisch en zelfstandig uitgevoerdeanalyses en beoordeling van de beheersingvan de bedrijfsrisico’s en fiscalerisico’s van de organisatie zijn besprokenmet de auditcommissie en de raad vancommissarissen. De accountant heeftaangegeven dat met name de organisatievan projectontwikkeling en bijbehorendeinstrumenten extra aandacht behoeven.De fiscaliteit kwam aan de orde vanwegehet juist gestarte belastingonderzoek,waarover in paragraaf 7 meer is te lezen.De sectordirecteur financiën lichtte deindividuele financiële beoordeling 2005van het Centraal Fonds Volkshuisvesting(CFV) toe.In april werd de accountant uitgenodigdom zijn rapportage over jaarrekening enjaarverslag toe te lichten. De raad keurdehet vaststellingsbesluit van de jaarrekeningVidomes 2006 goed, evenals dat van hetjaarverslag 2006.Eind juni werden de uitkomsten van destrategische managementreview, die dedirectie begin juni afrondde, met de raadbesproken. De sectordirecteuren beleiden financiën lichtten de gemaakte keuzesen de overwegingen, die daaraan tengrondslag lagen, nader toe. Vidomesheeft een ambitieus investeringsprogrammamet als uitgangspunt dat Vidomesalle beschikbare middelen ook daadwerkelijkinzet. Vidomes wil maximaalinvesteren en daarbij steeds de financiëlemogelijkheden en de financiële continuïteitscherp in de gaten houden.De raad heeft daarbij specifiek ook gekekennaar de in 2006 afgesproken taakstelling:verlaging van de beheerkostentot maximaal het niveau van vergelijkbarereferentiecorporaties, exclusief kostenvan complexbeheerders en woonwinkels.Deze laatste posten zijn kernpunten vanhet gekozen beleid ten aanzien van leefkwaliteitrespectievelijk bereikbaarheid/dienstverlening. De raad onderschrijft dehandhaving van het speerpunt wonenwelzijn-zorg,de accentverschuiving inhet planaanbod van de fysieke naar desociaal-maatschappelijke pijler, en deaccentverschuiving in speerpunt leefkwaliteitnaar buurt- en wijkaanpak.Bij de afwegingen voor strategische keuzeswordt meer en meer de mogelijke rolvan de sociaal-maatschappelijke pijlerbetrokken. De door de directie benoemdenieuwe speerpunten ‘milieu’ en ‘kwetsbaregroepen’ hebben de instemmingvan de raad.In de managementreview sprak de directiezich ook uit over de groeistrategie.De eerste prioriteit ligt bij het huidigewerkgebied. Bij mogelijke groei moetde focus worden gericht op kwetsbaregroepen c.q. senioren.In dezelfde vergadering bekrachtigde deraad het directiebesluit om in het trajectVaststellingsovereenkomst vennootschapsbelasting(VSO) te kiezen voormodel I: het op- en inrichten van eenjuridische organisatie in de vorm van eenHolding bv met werkmaatschappijen eneen fiscale beleggingsinstelling. Via destatuten van Vidomes en de eveneensgoedgekeurde statuten van de bv’s achtde raad het toezicht en de transparantiedaarvan goed gewaarborgd.

0167In september waren de actuele ontwikkelingenrond de VSO en de vennootschapsbelastinguitvoerig aan de orde.Op dat moment was er sprake van eenheffing bij corporaties voor inzet in deaangewezen wijken en van invoering vanintegrale vennootschapsbelastingplichtvoor corporaties. Gezien de impact vande heffing op het investeringsvolume endaarbovenop de integrale vennootschapsbelastingstelde Vidomes zichafwijzend op, ook al omdat corporatiesniet dezelfde mogelijkheden zoudenkrijgen als commerciële projectontwikkelaars/beleggers.Corporaties wordtnamelijk niet toegestaan bezit onder tebrengen in een fiscale beleggingsinstellingwaarvoor een 0% tarief geldt.Nog afgezien daarvan constateerdendirectie en raad dat de overheid corporatiessinds een paar jaar confronteert metsteeds wisselende beleidsvoornemens,waarbij zij ook de zojuist afgeslotenVaststellingsovereenkomst opzijzet.Verder was er die vergadering extra aandachtvoor de bewonersparticipatie.De raad werd op de hoogte gebracht vanontwikkelingen lokaal en centraal.Centraal is afgesproken om de bewonersparticipatieals geheel te evalueren, metexterne begeleiding. Het streven is eropgericht daar ook de partijen bij te betrekken,die momenteel niet aan het overlegop centraal niveau deelnemen.In oktober was er opnieuw aandacht voorde actuele ontwikkelingen. Inmiddels waser overeenstemming bereikt met deMinister van VROM over een – nader uitte werken – Investeringsfonds voor de40 wijken, waaruit ook geld beschikbaarzou zijn voor de andere wijken.In de laatste vergadering in december isuitvoerig aandacht geschonken aan debedrijfsbegroting 2008 die eerder al metde auditcommissie was besproken.De algemeen directeur en de controllerlichtten een aantal punten nader toewaarna de raad goedkeuring verleendeaan het directiebesluit waarmee debegroting werd vastgesteld.De raad accordeerde ook het directiebesluitom de modelkeuze VSO te herzienin de keuze voor model II, het administratievemodel. Bij deze vergadering was deexterne adviseur aanwezig om zijn adviestoe te lichten. De integrale Vpb-heffingen de inmiddels bekende cijfers vormdenaanleiding om de modelkeuze opnieuwtegen het licht te houden. Het Belastingplanbevat een aantal open einden (geenafspraken over overdrachtsbelasting,geen informatie over de openingsbalans)en mede in het licht van de cijfers is vastgestelddat de fiscaliteit, die had geleidtot de keuze voor het juridische model,niet langer leidend hoeft te zijn bij demodelkeuze.In dezelfde vergadering besloot de raadtot het instellen van een vastgoedcommissie.Deze commissie wordt gevormddoor de heren Van der Zijden en Oskam.De vastgoedcommissie wordt gevraagdde raad te adviseren over investeringsbesluitenen wel voordat grondafnameen/of realisatieverplichtingen wordenaangegaan. Daarnaast zal de commissiezich richten op beleidszaken rond vastgoed,projectontwikkeling, nieuwbouwenverbouwplannen.Verder besloot de raad zijn honorering- envergoedingenregeling per 1 januari 2008aan te passen.

01De raad van commissarissen in 2007686. InvesteringsbesluitenuitgelichtIn 2007 werden een aantal investeringsbeslissingenen enkele aan- en verkoopbesluitenter goedkeuring aan de raadvoorgelegd. De raad verlangt daarbij, netals de directie, goed inzicht in de gevolgenvoor de volkshuisvesting, de financiëleconsequenties en de eventuele risico’s.De raad verleende in alle gevallen zijngoedkeuring.Investeringsbesluiten worden voorbereiddoor de opdrachtgever (meestal eenbedrijfsdirecteur), samen met de sectorprojectontwikkeling, en besproken in deinvesteringscommissie. In deze commissiezijn de disciplines financiën, beleid enprojectontwikkeling vertegenwoordigd.De investeringen worden aan een aantalvaste financiële en volkshuisvestelijkeuitgangspunten en parameters getoetst,zoals de langetermijninvloed op hetweerstandsvermogen, de technischekwaliteit en de plaatselijke woonbalans.Na afronding van de voorbesprekingenin de commissie en verwerking van hetadvies/eventuele aanbevelingen wordeninvesteringsbesluiten via een beslisdocumentter besluitvorming in de directiegebracht. Tot slot worden zij goed gedocumenteerdter goedkeuring aan de raadvoorgelegd.In februari werden drie investeringsbesluitenter goedkeuring voorgelegd.Allereerst project 172 woningen Paulineburchin Rijswijk, de Paulinesymfoniegenaamd. Het gaat om een sloop-/nieuwbouwproject,waarin 76 (44%)woningen in de bereikbare huursectorworden gerealiseerd en 96 in de marktsector(huur/koop). Volgens het plan zijn20 van de bereikbare huurwoningenbestemd voor verhuur aan cliënten vaneen zorg- en welzijnsorganisatie.Het tweede voorstel betrof een planwijzigingin project Mariënpark in Leidschendam.In de nieuwe planopzet iservoor gekozen meer te bouwen in hetsociale huursegment en een minder grootaantal koopappartementen te realiseren.Het gaat nu om de toevoeging van34 sociale huurwoningen, 17 vrije sectorhuurwoningen, 47 koopappartementenen 60 intramurale woningen.Als laatste was deze keer de aankoop vaneen appartementsrecht aan de Juweellaanin Zoetermeer aan de orde. Vidomeswas al eigenaar van de rest van ditcomplex. Vanuit het oogpunt van leefkwaliteiten de instandhouding van hetvoorzieningenniveau in de wijk past deaankoop geheel in de strategie vanVidomes, omdat de Stichting GezondheidszorgZoetermeer er belangstellingvoor had getoond. Dit object is cascoverhuurd aan deze stichting, die er eenzorgpost in heeft gevestigd.De raad verleende goedkeuring aan alledrie genoemde besluiten.Bijlagen

0169In mei keurde de raad drie andere investeringsbesluitengoed. Project Frisolaan(276 woningen) maakt deel uit van deherstructurering van de wijk Prinsenhofin Leidschendam. Met de gemeente encollega-corporatie WoonInvest zijn daaroverafspraken vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst.Dit project is eengemengd project van groot onderhouden verbeteringen.Het andere project betreft de ontwikkelingvan 62 woningen op Vinex-locatieLeidschenveen, De Dijken cluster 2.Hier worden 8 kangoeroewoningen,44 sociale en 20 bereikbare eengezinswoningengerealiseerd, alle bedoeld voorde doelgroep van beleid en de (lagere)middeninkomens.De kangoeroewoningen (4 begane gronden 4 op eerste etage) bieden mensen,die bijvoorbeeld de zorg hebben voorhun ouders, de kans om dicht bij elkaarte wonen.Vidomes is benaderd om mee te doenaan een prijsvraag voor de herontwikkelingvan een locatie voor verstandelijkgehandicapten in Zoeterwoude. Daaropis in samenwerking met een commerciëlepartij een plan vastgelegd. Het ging daarbijvoor Vidomes om 56 sociale huurappartementen plus vier blokken groepswoningen(14 woningen) voor in totaal84 verstandelijk gehandicapte bewoners.Met goedkeuring van de raad deedVidomes een bieding, overigens zonderresultaat.In september accordeerde de raad deverkoop van complex Belvédèrebos inZoetermeer aan het Wooninvesteringsfonds.In 1998 werd een begin gemaaktmet de verkoop, waarbij de woningen ineerste instantie gedurende een periodewerden aangeboden aan de zittendebewoners. Na verloop van die periodezijn de woningen bij mutatie op de vrijemarkt verkocht. Inmiddels was meer dande helft van de woningen verkocht.In december verleende de raad ten slottegoedkeuring aan de aankoop van eenperceel in Den Haag, ten behoeve van dehuisvesting van cliënten van Vidomes’samenwerkingspartner LIMOR. Dezeorganisatie spant zich in voor bijzonderedoelgroepen in de samenleving, en in ditgeval gaat het om een aparte voorzieningvoor islamitische cliënten.

01De raad van commissarissen in 2007707. AuditcommissieVoor de financieel-economische zakenAlleen in de periode van de overgangDe in 2005 ingestelde auditcommissie,ligt een lijnverantwoordelijkheid bij denaar een nieuw administratiesysteemwaarin twee leden van de raad zittingsectordirecteur financiën. Verder is erwerden enkele administratieve onvol-hebben, pleegde in 2007 drie keer over-rechtstreekse rapportage van control aankomenheden geconstateerd. Van deleg met de algemeen directeur. In 2007de algemeen directeur, zodat controlonderzochte projectdossiers was dewerd de commissie gevormd door deover de gehele bedrijfsvoering opereert.conclusie van de Belastingdienst dat deheren Korthout en Van der Luijt.De auditcompliance wordt met dedoor Vidomes gevolgde berekenings-De commissie bespreekt jaarlijks de jaar-algemeen directeur besproken. Er wasmethode en dus de aangifte correct was.stukken en de bedrijfsbegroting met deaandacht voor de digitale procesbeschrij-Mede naar aanleiding van dit onderzoekalgemeen directeur en de sectordirecteurvingen: hierover is regelmatig overlegen met het oog op de komst van definanciën, voordat deze in de vergade-tussen de proceseigenaren, de controllerVpb-plicht is intern vastgesteld dat dering van de raad worden besproken.en de kwaliteitsmanager. Voor risico-kennis van fiscaliteit in de organisatieBij de bespreking van de jaarstukken ismanagement is in samenwerking met deverbetering behoeft. Er zijn inmiddelsde accountant aanwezig, zowel in deaccountant gekozen voor het model vanmaatregelen voor kennisverbetering enauditcommissie als in de raadsvergadering.Corporate Governance. In dat model-verbreding genomen.In de auditcommissie worden ook speci-wordt het risicobeheer via het identifi-fieke thema’s uitgediept. Dit jaar warenceren van bepaalde (interne en externe)De accountant concludeerde dat dedat de thema’s ICT en Interne Controle.risico’s en het benoemen van beheer-administratieve organisatie en de daaropVia een presentatie informeerde demaatregelen vormgegeven. Voor degerichte maatregelen van interne controlemanager informatisering en automatise-risico’s van projectontwikkeling geldtvoldoen aan de daaraan te stellen eisen.ring de auditcommissie uitvoerig over dedat een nieuw programma de gegevensorganisatie en de ontwikkelingen op I&Atoegankelijker maakt en het integraleBij de bespreking van de bedrijfsbegro-gebied bij Vidomes. De presentatierisico beter inzichtelijk.ting 2007 in december, in aanwezigheidbelichtte de implementatie van nieuwevan de sectordirecteur financiën, werdapplicaties, het traject rond het calami-In april werden de jaarstukken 2007ingezoomd op de realisatie 2007 en ver-teitenplan, de overgang naar Citrix voorbesproken in bijzijn van de accountantschillende posten voor 2008. De bespre-de ontsluiting van alle programma’s/en de sectordirecteur financiën. Aan deking gaf aanleiding tot verheldering vanBijlagenapplicaties, telewerken, webmail en derapportage. Daarna liet de auditcommissiezich door de controller uitvoerig informerenover het interne controlesysteem.hand van de accountantsrapportagewerd een aantal punten specifiek besproken.Dat was onder andere het belastingonderzoek,gericht op de btw, dat in2006 startte. Een externe adviseur is aangetrokkenom op een aantal dossiers inte zoomen en de directie te adviseren,zodat een adequate reactie kon wordenopgesteld. Na het vervolgonderzoek vande Belastingdienst halverwege het jaar isde toelichting bij de begroting.eind 2007 de conclusie ontvangen.

01718. VerbindingenVidomes participeert voor 15% in de toegelateninstelling Stichting WoonformatieYpenburg (SWY). Algemeen directeur deheer L.T. van Bloois is bestuurder vanSWY. Sedert juni 2006 is de voorzittervan de raad, de heer C.T.L. Korthout, lidvan de raad van commissarissen van SWY.Vidomes participeert voor twee zevendedeel in de Stichting WoonwagenzakenZoetermeer. Deze stichting heeft ten doelhet verhuren, beheren en exploiterenvan woonwagens en standplaatsen conformde beginselen van verhuur en beheervan de sociale verhuureenheden vanpartijen. Bedrijfsdirecteur de heer H.C.Michels is bestuurder van deze stichting.Daarnaast neemt Vidomes in complexenwaar niet meer dan 49% van de woningenverkocht is, deel in het bestuur van deVereniging van Eigenaren.Nadere (financiële) informatie over dezeverbindingen is opgenomen in bijlage 9van het jaarverslag.9. Honorering en beoordelingalgemeen directeurAlgemeen directeur is sedert 1 oktober2002 de heer drs. ing. L.T. van Bloois.De heer Van Bloois is geboren in 1954.Hij bekleedde in 2007 de volgendenevenfuncties:bestuurder Stichting WoonformatieYpenburglid raad van toezicht CardanusAmstelveenHet vaste salaris van de algemeen directeurbedroeg in 2007 € 145.721,04 exclusief8% vakantietoeslag, inclusief deCAO-verhogingen. Er kan een variabelebeloning worden toegekend van 0% tot11,11% van het vaste jaarsalaris. Hiernaastbeschikt de algemeen directeur over eensecundair arbeidsvoorwaardenpakket datin lijn is met de CAO voor Woningcorporaties.In 2007 is de honorering van dealgemeen directeur opnieuw getoetstaan de aanbevelingen, zoals opgenomenin het rapport van de commissie-Izeboud.Uit deze toetsing is gebleken dat dehonorering in lijn is met genoemde aanbevelingen.De selectie- en remuneratiecommissie,gevormd door de heer Korthout enmevrouw Lubbi, voerde een beoordelingsgesprekmet de algemeen directeur.Op basis van de algehele beoordeling eneen toetsing op de voor 2007 gemaakteresultaatafspraken is voor 2007 de variabelebeloning vastgesteld op 11,11%.Voor het jaar 2008 is opnieuw een aantalresultaatafspraken gemaakt. Het concernjaarplan2008 vormt daarvoor de basis.Er is geen wijziging voorzien in hetbeoordelings- en bezoldigingsbeleidin 2008.De heer Van Bloois heeft sinds zijn indiensttredingeen arbeidsovereenkomsten een benoeming als bestuurder vooronbepaalde tijd. In de arbeidsovereenkomstzijn geen specifieke afspraken opgenomenomtrent afvloeiingsregelingenbehoudens een regeling bij opzeggingvan de arbeidsovereenkomst door deraad in geval van bijvoorbeeld ontbindingvan de corporatie, fusie, overname,reorganisatie of fundamentele wijzigingvan het te voeren beleid.De remuneratiecommissie bespreekt hetfunctioneren van de algemeen directeuren het perspectief naar de toekomst inhet jaarlijkse functioneringsgesprek, datwordt voorbereid in de voltallige raad.

01De raad van commissarissen in 200772Bijlagen10. Budget van de raadHet budget van de raad bedroeg voor2007 € 90.000,- en is opgebouwd uit devolgende elementen: vergoedingen,workshops/werkconferentie, conferenties,excursie(s) en conferenties, lidmaatschapbrancheorganisatie, werving enselectie met externe begeleiding.11. Samenstelling enhonorering van de raadIn 2003 is een nieuw, eigentijds profielvoor leden van de raad vastgesteld.Dit profiel wordt – na actualisering en natoekenning van het gewenste specifiekeaandachtsgebied – ingezet bij de wervingvan nieuwe commissarissen, bij voordrachtenen bij herbenoemingen.In 2007 traden volgens het rooster af:de heren Van den Hoven, Oskam enKorthout, alsmede mevrouw Lubbi.De heer Van den Hoven heeft aangegevenniet voor herbenoemingbeschikbaar te zijn.(Her)benoemingen in de raadVoor de vervulling van de vacature inverband met het aftreden van de heerVan den Hoven heeft de raad het algemeneprofiel geactualiseerd, en daarnaastbesloten om specifiek te zoekennaar een betrokken deskundige met visieop maatschappelijke ontwikkelingen,met als aandachtsgebieden volkshuisvestingen wonen-welzijn-zorg. Vervolgensheeft de raad de vijf lokale bewonersvertegenwoordigingenuitgenodigd eenvoordracht te doen voor een zetel in deraad. Datzelfde is gebeurd rond het aftredenvan de heer Oskam. De laatste isvoorgedragen voor herbenoeming, welkevoordracht door de raad is gevolgd.De heer Oskam is herbenoemd voor eenlaatste termijn van drie jaar.Ter vervulling van de vacature hebben debewonersvertegenwoordigingen zich latenbijstaan door een onafhankelijk bureau.Via een advertentie in dagbladen hebbenzich vervolgens kandidaten gemeld.Dit traject heeft geleid tot een voordracht,die besproken is in de selectiecommissievan de raad bestaande uit deheer Korthout, mevrouw Lubbi en deheer Van Bloois. Na een kennismakingsgesprekmet de voorgedragen kandidaat,mevrouw Van Veen, heeft de raad beslotende voordracht te volgen en mevrouwM.P. van Veen per 1 juli te benoemen totlid van de raad. Als voormalig directeurvan de Woonbond is zij ruimschootsgekwalificeerd op het brede volkshuisvestingsprofiel.Wegens het aftreden van mevrouw Lubbiis de Ondernemingsraad gevraagd eenvoordracht te doen voor (her)benoeming,op basis van het geactualiseerde profielvan de raad en het specifieke aandachtsgebiedPersoneel & Organisatie.De Ondernemingsraad heeft mevrouwLubbi voorgedragen voor herbenoemingen de raad heeft tot herbenoeming vooreen tweede zittingsperiode besloten,inclusief de taak van vice-voorzitter.Tot slot besloot de raad tot herbenoemingvan de heer Korthout, ook in defunctie van voorzitter. In alle gevallennam de raad zijn (her)benoemingsbesluitop basis van de evaluatie van het functioneren.Waar van toepassing, heeft deOndernemingsraad positief geadviseerdover de (her)benoeming.De raad voorziet in samenspraak met dealgemeen directeur in een introductieprogrammavoor nieuwe leden.De raad voldoet aan de onafhankelijkheidscriteriavan de Governance Code.De honorering van de raad is per januari2007 en per juli 2007 met de CAOverhogingengeïndexeerd, hetgeen voor2007 heeft geresulteerd in de volgendevergoedingen:Voorzitter€ 9.714,69 per jaarVice-voorzitter € 8.905,17 per jaarLid€ 8.095,62 per jaar

017312. De raad in 2007geboortejaar aangetreden aftredendC.G. Sleddering, 2e termijn 1953 2003 2009communicatiemanager Vewin Rijswijkdrs. C.T.L. Korthout, voorzitter, 2e termijn 1962 2004 2010lid raad van bestuur en CFO Robeco Groep N.V., Rotterdamlid raad van commissarissen Stichting Woonformatie YpenburgC.H.J. van der Luijt RA 1964 2006 2009lid raad van bestuur en CFO Inter Access Groep B.V., Hilversumlid raad van commissarissen Delta N.V., MiddelburgCFO Syfact International B.V., Hilversumaangetreden per 1 juni 2006ir. A.J.M. van der Zijden 1950 2006 2009zelfstandig adviseuraangetreden per 1 november 2006op voordracht van de huurders:E.H. Oskam, 3e termijn 1939 2000 2010lid dagelijks bestuur Kamer van Koophandel Haaglandenvoorzitter Landinrichtingscommissie LeidschendamJ.A.V. van den Hoven 1954 2004 2007leraar Grotius College Delftafgetreden per 1 juni 2007mw. M.P. van Veen 1950 2007 2010directeur Vluchtelingenwerk Amsterdamaangetreden per 1 juli 2007op voordracht van de Ondernemingsraad:mw. M.W. Lubbi, vice-voorzitter, 2e termijn 1954 2004 2010zelfstandig adviseurlid raad van commissarissen De Alliantie, Huizenlid raad van commissarissen Evides, Rotterdamlid bestuur VTW

02Governance74Vidomes past de Governance Code Woningcorporaties toe. In het jaarverslag van de raadvan commissarissen is te lezen op welke wijze invulling wordt gegeven aan het toezicht enaan de code. Op een aantal punten moet de toepassing nog verder worden vormgegeven.In dit hoofdstuk geven we aan op welke punten wij van de code afwijken en waarom wedat doen.BijlagenGovernancestructuurVidomes is een stichting met een eenhoofdigbestuur (de algemeen directeur)en een raad van commissarissen, bestaandeuit ten minste vijf en ten hoogstezeven leden. De raad bestaat nu uit zevenleden. Twee leden zijn benoemd op voordrachtvan de bewonersvertegenwoordigingen,één lid is benoemd op voordrachtvan de Ondernemingsraad. De ledenvan de raad worden benoemd voor eenperiode van drie jaar, de zittingsduuris beperkt tot drie perioden die niet aansluitendhoeven te zijn.De raad heeft een kwaliteitsprofielopgesteld voor zijn leden, dat jaarlijkswordt geactualiseerd. De raad is pluriformsamengesteld en er is in elk gevalvoldoende deskundigheid aanwezig opbestuurlijk, financieel en maatschappelijkterrein. De werkwijze van de raad isgeregeld in een reglement.De statuten bepalen dat een aantal(categorieën) besluiten van de algemeendirecteur zijn onderworpen aan degoedkeuring van de raad van commissarissen.Hierbij voldoet Vidomes aande betreffende bepalingen van de GovernanceCode.De hoofdlijnen van de governancestructuurzijn mede aan de hand van deprincipes van de code in het jaarverslagvan de raad van commissarissen uiteengezet.Wel moet de actuele governancestructuurnog op de website wordengezet. Zo moeten er overigens meerzaken op de site worden geplaatst (zoalsde klokkenluidersregeling, werkwijze ensamenstelling van de raad, beloning enremuneratie van de raad). Wij zijn bezigmet de vernieuwing van onze site, enhebben besloten de publicatie van dezezaken gelijk te laten lopen met delan cering van de vernieuwde site, laterin 2008. We nemen dan op de websiteeen apart onderdeel op waar de op basisvan de Governance Code te vermeldengegevens zijn te vinden.

0275Benoeming bestuurderZoals in het jaarverslag van de raad isvermeld, heeft de bestuurder/algemeendirecteur sedert zijn indiensttreding in2002 een arbeidsovereenkomst voor onbepaaldetijd. De code bepaalt in artikelII.2.1 dat benoeming geschiedt voor eenperiode van maximaal vier jaar. De strekkingvan deze bepaling is dat de raad tenminste eenmaal in de vier jaar beoordeeltof de bestuurder ook voor de komendebestuursperiode de juiste persoon is omde corporatie te besturen. Naast de jaarlijksebeoordelingen van de bestuurderspelen daarbij ook de toekomstige positievan de corporatie en het daarvoor wenselijkebeleid een rol.Vidomes heeft haar bedrijfsvoeringingericht volgens het INK-model.Het beheersingsysteem met bijbehorendeinstrumenten biedt voldoendemogelijkheden voor goed toezicht opde kwaliteit van bestuur en organisatie.Via het Ondernemingsplan, de daaropgeënte jaarplannen en de jaarlijksemanagementreviews is het toekomstigebeleid met vaste regelmaat aan de orde.De ontwikkelingen en de match tussentoekomstige positie en bestuur makendaar logischerwijs deel van uit. Vidomesziet vooralsnog geen verbetering in detoepassing van deze bepaling uit de codeen past deze niet toe.Onafhankelijkheid leden van de raadDe raad voldoet aan de bepaling inIII.2.2 dat de meerderheid van zijn ledenin formele zin onafhankelijk is in het lichtvan criteria van de code.Voorzitter raad, auditcommissie en selectie-en remuneratiecommissieDe Governance Code bepaalt in III.4.2 enIII.5.6 en III.5.11 dat de voorzitter van deraad geen voormalig bestuurder is van dewoningcorporatie. Dezelfde restrictiegeldt voor de voorzitter van de selectieenremuneratiecommissie en voor devoorzitter van de auditcommissie.De huidige voorzitter van de raad vancommissarissen, de auditcommissie ende selectie- en remuneratiecommissie isin de periode 1992 tot 1998 voorzittergeweest van het bestuur van een vanVidomes’ rechtsvoorgangers, PatrimoniumsWoningbouw in Delft. Sindsde fusie in 2000 tot Vidomes en de daaropvolgendetwee fusies is hard gewerktaan de professionalisering van de organisatie.De bedrijfsvoering is ingericht naarhet INK-model en er zijn diverse instrumentenvoor interne beheersing en toezichtontwikkeld.Er is sprake van een tussenliggendetijd van zes jaar, in welke tijd de heerKorthout een aantal jaren in hetbuitenland werkzaam is geweest, ende organisatie als gevolg van de fusiesforse veranderingen heeft ondergaan.De opstelling van de voorzitter is geheelonafhankelijk, op afstand en niet vanuitde bestuurderspositie.De raad is van mening dat zijn werkervaringen zijn deskundigheid opfinancieel en bedrijfseconomisch terreinhem geschikt maken voor de positie vanvoorzitter van de raad. Dat geldt evenzeervoor de positie van voorzitter van deauditcommissie en de selectie- enremuneratiecommissie. Vidomes wijktop dit punt af van de code.

02Governance76BijlagenAuditcommissieDe Governance Code bepaalt in artikelIII.5.5 dat de auditcommissie het eersteaanspreekpunt moet zijn van de externeaccountant als deze onregelmatighedenconstateert. Algemeen directeur en raadzijn van mening dat – in geval vanonregelmatigheden – de bestuurder/algemeen directeur als eerste aanspreekpuntdient. Als de mogelijkheid bestaatdat de algemeen directeur directebetrokkenheid heeft bij de geconstateerdeonregelmatigheid of in het gevalde algemeen directeur naar de meningvan de accountant niet adequaatreageert, dient de externe accountantzich onverwijld rechtstreeks te wendentot de voorzitter van de auditcommissie.Wij passen de bepaling op deze wijze toe.Communicatie en dialoog metstakeholdersOp basis van het Ondernemingsplan vanVidomes wordt jaarlijks een concernjaarplanopgesteld. De vier woonbedrijvenen de sectoren en stafafdelingen makenop hun beurt een daarop geënt jaarplan.De woonbedrijven bespreken hun jaarplanmet de lokale stakeholders.Via de digitale uitgave Vidomes@stakehebben wij onze stakeholders in 2007tweemaal geïnformeerd over een diversiteitaan zaken van maatschappelijk envolkshuisvestelijk belang. Ook maaktenwij ons standpunt over de van corporatiesgevraagde investeringen beargumenteerdkenbaar.Een- of tweemaal per jaar beleggen weeen ‘Vidomes-gesprek’ over een actueelbeleidsvraagstuk. Zo planden we voorde tweede helft van 2007 een eersteVidomes-gesprek, een dialoog op centraalniveau met onze stakeholders overhet thema wonen-welzijn-zorg en onzevernieuwde visie daarop. Helaas hebbenwe dit moeten uitstellen naar 2008.Tot onze stakeholders hebben we insamenspraak met de raad benoemd:bewoners, relevante overheden/overheidsinstanties,relevante maatschappelijkeorganisaties en relevante collegacorporaties.Overigens zullen we niet voldoen aande bepaling van V.2.2 dat we onze stakeholdersin het overleg in de gelegenheidmoeten stellen advies uit te brengen overde vastgestelde jaarrekening en het jaarverslag.Wij menen dat er anderemomenten zijn voor een dialoog overjaarrekening en jaarverslag. Onze voorkeurgaat uit naar een permanente enbreder georiënteerde, meer open dialoog,die niet gevoerd moet worden aan dehand van jaarrekening dan wel jaarverslag.Jaarrekening, jaarverslag en begrotingzijn jaarlijks terugkerende items in hetcentraal bewonersoverleg en in hetoverleg met de Ondernemingsraad. In dedialoog gaat het juist ook om het makenvan de nodige maatschappelijke verbindingenbij het opstellen en uitvoeren vanstrategie en beleid.Ten slotte heeft de raad gekozen voorafvaardiging van een delegatie van deraad, zowel bij de dialoog met belanghebbenden,als in het centraal en hetlokaal bewonersoverleg. Dat is praktischen doelmatig en voldoet uitstekend.De antennefunctie voor de raad is langsandere lijnen georganiseerd. Vidomesvolgt hiermee niet de code, die in artikelV.2.3 bepaalt dat de raad voltalligaanwezig is bij het overleg met belanghebbenden.

klachten en geschillen0377Overzicht klachten en geschillen 2007Categorie Aantal Onderling opgelost Hoorzitting Advies OpmerkingTechnisch van aard 5 2 Twee zaken lopennog, in één zaak is deklacht ingetrokkenOverlast 1 1 Klacht gedeeltelijkgegrond en gedeeltelijkongegrond verklaard,bindend adviesHandelen van 6 2 1 in 2008 Twee klachten zijnde corporatieweerlegd eningetrokken, tweezaken lopen nogDrie klachten zijn niet-ontvankelijk verklaard

04Kengetallen 200778Omschrijving 2007 2006 2005 2004WoningbezitAantallen verhuureenheden- woningen 17.663 17.749 17.751 17.712- verzorgingshuisplaatsen 430 430 430 430- bedrijfs onroerend goed 100 92 91 93- garages 1.064 857 858 886In aanbouw (woningen) - 216 150 367Aantal verkochte woningen uit bestaand bezit 181 85 95 114Aantal verkochte woningen uit nieuwbouw 11 - - -PersoneelPersoneelsbezetting (in fte’s)- in dienst, einde boekjaar 188,9 172,8 161,9 159,9- in dienst gemiddeld 183,8 174,7 162,0 157,6- totaal inclusief inleenkrachten einde boekjaar 206,0 192,6 171,3 178,3Verhuur en incasso- huurachterstand huidige huurders 1,03% 0,98% 0,84% 0,72%huurderving in % van de huuropbrengst- leegstand 0,76% 0,87% 0,88% 1,38%- oninbaar (inclusief dotatie aan de voorziening) 0,66% 0,36% 0,48% 0,45%BijlagenFinanciënContinuïteit- Liquiditeit (current ratio: vlottende activa / kortlopende schulden) 0,9 0,2 0,1 0,4- Solvabiliteit (EV in % van het TV) 18,6% 17,3% 12,1% 8,1%- Weerstandsvermogen (formule CFV:reserves + egalisatierekening + voorzieningen in % van het TV ) 19,0% 17,8% 16,3% 16,0%Rentabiliteit- REV (jaarresultaat / reserves) 10,5% 9,2% 33,6% 9,5%- RTV (jaarresultaat + rentelasten / balanstotaal) 5,8% 5,7% 8,3% 5,2%

Kengetallen 20070479Omschrijving 2007 2006 2005 2004Balans per VHE - woning (x € 1,-)- Eigen vermogen 7.833 6.974 4.873 3.202- Egalisatierekening 180 200 296 330- Schulden op lange termijn 32.763 31.356 30.478 30.569- Materiële vaste activa 40.672 39.613 39.848 38.298- Financiële vaste activa 215 238 261 249- Vlottende activa 1.251 352 193 1.006Winst- en verliesrekening per VHE - woning (x € 1,-)- Huuropbrengst 4.793 4.776 4.670 4.515- Overheidsbijdragen 32 32 49 61- Rentelasten 1.642 1.640 1.697 1.750- Jaarresultaat 825 644 1.639 305Variabele lasten per VHE - woning (x € 1,- )- Personeelskosten 846 743 688 649- Dagelijks onderhoud 456 418 412 439- Planmatig onderhoud 855 524 628 722- Specifieke bedrijfslasten (exclusief servicekosten) 370 372 356 321- Huisvestingskosten 110 102 104 118- Automatiseringskosten 126 117 145 96- Algemene kosten 198 169 164 150Totaal 2.961 2.444 2.496 2.494Overige financiële kengetallen- Rentevoet lang vreemd vermogen (exclusief afgesloten SWAP’s) 4,98% 5,19% 5,23% 5,58%- Materiële vaste activa die met lang vreemd vermogen zijn gefinancierd 81% 79% 76% 80%- Idem, inclusief met financiers overeengekomen storting na 2007 97% 89% 86% 86%- Totaal met grondwaarde gecorrigeerde bedrijfswaarde (x € 1.000,-) 835.551 820.751 808.210 750.449- Overwaarde in % van de boekwaarde 22,51% 30,37% 33,70% 23,44%- Gemiddelde bedrijfswaarde per woning (x € 1.000,-) 47,3 46,2 45,5 42,4

05Balans per 31 december 2007(x € 1.000,- afgerond) na voorgestelde resultaatbestemming80Activa 31-12-2007 31-12-2006Passiva 31-12-2007 31-12-2006Vaste activaImmateriële vaste activa 770 542Materiële vaste activa 718.396 703.084Financiële vaste activa 3.792 4.230Vlottende activaOnderhanden projecten 1.061 2.372Vorderingen 4.530 3.720Liquide middelen 16.335 164Eigen vermogen 138.186 123.781Egalisatierekening 3.187 3.545Voorzieningen 129 129Langlopende schulden(leningen o/g) 578.697 556.530Kortlopende schulden 24.685 30.127744.884 714.112744.884 714.112Bijlagen

Winst- en verliesrekening over het boekjaar 2007(x 1000,- afgerond)068131-12-2007 31-12-2006BedrijfsopbrengstenHuren 84.657 84.769Vergoedingen 9.683 9.706Overheidsbijdragen 571 571Verkopen onroerende goederen 16.528 6.304Geactiveerde productie ten behoevevan het eigen bedrijf 927 480Overige bedrijfsopbrengsten 1.120 1.119Som der bedrijfsopbrengsten 113.486 102.949BedrijfslastenAfschrijvingen op (im)materiëlevaste activa 10.860 10.319Overige waardeveranderingenop (im)materiële vaste activaen onrendabele toppen 6.744 22PersoneelskostenLonen en salarissen 10.095 9.223Sociale lasten 596 589Pensioenlasten 1.539 1.379Overige personeelslasten 2.707 2.006Lasten onderhoud 23.152 16.710Overige bedrijfslasten 23.785 23.31331-12-2007 31-12-2006Financiële baten en lastenRentebaten en soortgelijkeopbrengsten 9.185 1.228Rentelasten en soortgelijke kosten 29.006 29.108Som der Financiële baten en lasten 19.821- 27.880-Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefeningvoor belasting 14.187 11.508Belastingen 290 -Resultaat deelnemingen 72- 71-Som der belastingen en deelnemingen 218 71-Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefeningna belasting 14.405 11.437Buitengewone baten - -Buitengewone lasten - -Resultaat na belastingen 14.405 11.437WinstbestemmingSom der bedrijfslasten 79.478 63.561Bedrijfsresultaat 34.008 39.388Toevoeging aan de algemenebedrijfsreserve 14.477 11.508Toevoeging aan de reserveparticipatie SWY 72- 71-Totaal 14.405 11.437

07Waarderingsgrondslagen82BijlagenBalanswaarderingRegelgevingDe jaarrekening is opgesteld in overeenstemmingmet de wettelijke bepalingenvan Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitsprakenvan de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving,uitgegeven door de Raadvoor de Jaarverslaggeving. In de jaarrekeningkunnen afrondingsverschillenvoorkomen.StelselwijzigingIn het verslagjaar heeft woningcorporatieVidomes verdere stappen ondernomenom de transparantie in de financiëleberichtgeving van de corporatie te vergrotenen een beter inzicht te geven inhet resultaat, de vermogenspositie en dekasstromen. Voor dit doel is een aantalwijzigingen in de verslaggeving en presentatiedoorgevoerd. Hiernaast is aandachtbesteed aan de implementatie vannieuwe en gewijzigde richtlijnen voor dejaarverslaggeving. Een en ander is hierondertoegelicht.De voorziening onderhoud en de egalisatierekeningbrutering zijn in het boekjaaropgeheven. De aangegane verplichtingeninzake activa in ontwikkeling wordenniet meer opgenomen. Vidomes heefteen zodanige omvang dat de planmatigeonderhoudsuitgaven een gelijkmatigverloop in de tijd kunnen geven.De begrotingsmethodiek alsmede despreiding in de tijd van de uitgaven zijnin beeld gebracht om het gelijkmatigeuitgavenpatroon te waarborgen.Het resultaat over 2007 op basis vande nieuwe grondslagen bedraagt€ 14.477.723,-. Indien op de oude grondslagenzou zijn gewaardeerd, dan zouhet resultaat € 16.037.700,- hebben bedragen.Het resultaat over 2006 bedraagtop basis van de oude grondslagen€ 7.272.285,-. Indien op de nieuwe grondslagenzou zijn gewaardeerd, dan zou hetresultaat € 11.507.623,- hebben bedragen.Op grond van de verslaggevingvoorschriftenis met ingang van 2007 nietmeer toegestaan om aangeganeverplichtingen inzake materiële vasteactiva op te nemen op de balans.De vergelijkende cijfers 2006 zijn aangepastvoor € 35.502.000,-. Kortlopendeschulden en onroerende zaken in ontwikkelingzijn afgenomen met dit bedrag.Immateriële en materiële vaste activaDe activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgings-of vervaardigingprijs, verminderdmet cumulatieve afschrijvingen opbasis van verwachte economische levensduur,danwel lagere bedrijfswaarde bijmateriële vaste activa. De cumulatieveafschrijvingen zijn berekend volgens hetannuïtaire systeem. Over de grond wordtniet afgeschreven.Financiële vaste activaLeningen u/g zijn gewaardeerd tegen denominale waarde. De te vorderen BWSsubsidies is gewaardeerd tegen contantewaarde. De participatie in SWY wordtgewaardeerd tegen de netto vermogenswaarde.VorderingenDe vorderingen zijn gewaardeerd tegennominale waarde onder aftrek van eenvoorziening voor verwachte oninbaarheid.Liquide middelenDe liquide middelen worden gewaardeerdtegen nominale waarde.EgalisatierekeningOp deze rekening is het nog niet aande exploitatie toegerekende deel vande toegezegde subsidie opgenomen.De egalisatierekening is gewaardeerdtegen contante waarde.VoorzieningEen voorziening is gevormd voor toekomstigejubileumuitkeringen aan personeel.De waardering van de voorziening istegen nominale waarde en gebaseerd opde komende 5 jaar.Langlopende en kortlopende schuldenDe schulden zijn gewaardeerd tegen denominale waarde.

0783ResultaatbepalingBedrijfsopbrengsten worden toegerekendaan het jaar waarin de prestatieszijn verricht. Voor de toerekening van debedrijfslasten wordt, waar mogelijk, decausale samenhang tussen baten en lastenals grondslag gehanteerd. Verliezenen risico’s die hun oorsprong vinden voorhet einde van het boekjaar, worden inacht genomen indien zij bij het opmakenvan de jaarrekening bekend zijn.Verkopen onroerende goederenHet resultaat van de verkooptransactieswordt verantwoord in het jaar van transportvan de verkoopakte bij de notaris.De post verkopen onroerende goederenbetreft het saldo van de behaalde verkoopopbrengstminus de gemaakte directtoerekenbare verkoopkosten.Geactiveerde productie ten behoeve vanhet eigen bedrijfDe toe te rekenen interne directe kostenten behoeve van onroerende goederenin ontwikkeling worden hieronder verantwoord.AfschrijvingenAfschrijving van het onroerend goedgebeurt op annuïteitenbasis. Afschrijvingvan de activa ten dienste van de exploitatiegebeurt volgens het lineaire systeem.Voor beide categorieën geldt dat deafschrijving van een nieuw actief startper 1 januari van het volgend boekjaar.Overige waardeveranderingenop (im)materiële vaste activa enonrendabele toppenDe overige waardeveranderingen wordengebaseerd op de waardering van debetreffende activa posten onroerendezaken in exploitatie en ontwikkeling.Deze bijzondere waardeverminderingontstaat door een jaarlijkse toets van dereële waarde (bij woningcorporaties isdit de bedrijfswaarde) ten opzichte vande boekwaarde per PMC. Indien de boekwaardevan de PMC hoger ligt dan debedrijfswaarde, vindt een afwaarderingplaats ten laste van het resultaat.Voor onroerende zaken in ontwikkelingontstaat deze bijzondere waardeverminderingop het moment van investeringsbeslissingdoor de directie. Bij het bepalenvan de afwaardering op activa inontwikkeling wordt conform RJ 645 rekeninggehouden met een eventuele overwaardebinnen de PMC waartoe hetcomplex in ontwikkeling gaat behoren.Lasten onderhoudOnder deze post worden alle direct aanhet verslagjaar toe te rekenen kostenonderhoud verantwoord. Van de toerekenbaarheidis sprake als daadwerkelijkde werkzaamheden in het verslagjaarhebben plaatsgevonden.BelastingenDe belasting over het resultaat wordtberekend over het resultaat voor belastingenin de winst- en verliesrekening,rekening houdend met beschikbare fiscaalcompensabele verliezen uit voorgaandeboekjaren, vrijgestelde winstbestanddelenen na bijtelling van niet-aftrekbarekosten. Tevens wordt rekening gehoudenmet wijzigingen die optreden in de latentebelastingvorderingen en latente belastingschuldenuit hoofde van wijzigingen inhet te hanteren belastingtarief.Vidomes heeft op 21 januari 2008 gekozenvoor model II binnen de VSO. De fiscaleinbrengwaarde van de durehuurwoningenen Bog-ruimten zijn belangrijk hoger dande boekwaarden. Voor de individuelewoningen en Bog-ruimten heeft Vidomesin haar beleid voor de komende jarengeen verkoop- en/of sloopplannen. Dezevooruitzichten in aanmerking nemendeheeft Vidomes over het waardeverschiltussen boekwaarde en fiscale inbrengwaardegeen belastinglatentie in haarjaarrekening opgenomen.Vidomes heeft een drietal sloop-/herstructureringscomplexenop de fiscale balansingebracht. De fiscale inbrengwaarde ishoger dan de huidige boekwaarde. Ditwordt veroorzaakt door de verplichtefiscale inbreng tegen 70% WOZ-waarde.Over het waardeverschil heeft Vidomesgeen belastinglatentie opgenomen. Deexacte invulling van de van toepassingzijnde regels onder de integrale VPB-plichtna 1 januari 2008 is nog onbekend voorsloop- en herstructureringscomplexen.

08Huisvesting van de doelgroep(aanhangsel E in voor het jaar 2007)84Toewijzingen in het verslagjaar 2007Huurgrenzen≤ kwaliteits- > kwaliteitskortingsgrens > laagstekortingsgrens ≤ aftoppingsgrens aftoppingsgrensEenpersoonshuishoudensJonger dan 65 jaar, inkomen lager of gelijk aan de HSW 151 224 5 380Jonger dan 65 jaar, inkomen hoger dan de HSW 29 40 20 8965 jaar of ouder, inkomen lager of gelijk aan de HSW 10 124 20 15465 jaar of ouder, inkomen hoger dan de HSW 2 29 39 70Subtotaal 192 417 84 693TweepersoonshuishoudensJonger dan 65 jaar, inkomen lager of gelijk aan de HSW 32 182 16 230Jonger dan 65 jaar, inkomen hoger dan de HSW 5 20 30 5565 jaar of ouder, inkomen lager of gelijk aan de HSW 3 47 15 6565 jaar of ouder, inkomen hoger dan de HSW 3 19 23 45Subtotaal 43 268 84 395Drie- en meerpersoonshuishoudensJonger dan 65 jaar, inkomen lager of gelijk aan de HSW 7 179 13 199Jonger dan 65 jaar, inkomen hoger dan de HSW 1 39 21 6165 jaar of ouder, inkomen lager of gelijk aan de HSW 0 3 0 365 jaar of ouder, inkomen hoger dan de HSW 0 1 0 1Subtotaal 8 222 34 264Totaal 243 907 202 1.352Bijlagen

0885Verhuurcijfers 2007Verhuurd aantal %Zelfstandig 1.352 100%BBSH 1.031 76%Niet BBSH 321 24%De definities van inkomensgrenzen en huurgrenzen verwijzen naar artikelen in deHuursubsidiewet (HSW) en zijn voor het verslagjaar 2007 als volgt:Inkomensgrenzen:jaarinkomenEenpersoons jonger dan 65 jaar (art. 14.a HSW) € 20.300Meerpersoons jonger dan 65 jaar (art. 14.b HSW) € 27.575Eenpersoons 65 jaar of ouder (art. 14.c HSW) € 18.250Meerpersoons 65 jaar of ouder (art. 14.d HSW) € 24.275Huurgrenzen: 1 jan t/m 30 juni 1 juli t/m 31 decI. Kwaliteitskortingsgrens (art. 20.1 HSW) € 339,08 € 343,49II. Laagste aftoppingsgrens (art. 20.2.a HSW) € 458,33 € 491,64III. Hoogste aftoppingsgrens (art. 20.2.b HSW) € 520,12 € 526,89

09Informatie over verbindingen aan rechtspersonen en/of vennootschappen(x € 1,- afgerond)86Partij Aard van de Vermogen van de Jaaromzet van deverbinding verbinding verbindingDeelnameStichting Woonformatie Ypenburg * Deelname 15% 3.609.000 12.421.000Stichting Woonwagenzaken Zoetermeer * Deelname 2 /7 deel 139.600 81.800Vereniging van EigenarenBestuurder, beheerder en eigenaarVvE Zalkerbos Vereniging van Eigenaren 887.000 465.000VvE Juweellaan 500 t/m 538 Vereniging van Eigenaren 53.000 35.800VvE Juweellaan 542 t/m 580 Vereniging van Eigenaren 54.100 35.800VvE Juweellaan 584 t/m 622 Vereniging van Eigenaren 51.300 35.800VvE Crommelinlaan Hoofdsplitsing Vereniging van Eigenaren 67.500 29.300VvE Prinses Annalaan Vereniging van Eigenaren 215.200 197.600VvE Gravin Juliana van Stolberglaan Vereniging van Eigenaren 81.000 268.700VvE Willem Alexanderflat Vereniging van Eigenaren 192.400 165.000VvE Constantijnflat Vereniging van Eigenaren 142.700 162.400VvE Johan Frisoflat Vereniging van Eigenaren 147.600 164.200VvE Engelsestraat blok 1 Vereniging van Eigenaren 19.200 28.800VvE Engelsestraat blok 2 Vereniging van Eigenaren 39.800 53.700VvE Bijdorplaan Hoofdsplitsing Vereniging van Eigenaren 1.200 77.400VvE Bijdorplaan parkeren Vereniging van Eigenaren 3.500 36.100VvE Bijdorplaan F Vereniging van Eigenaren 6.200 66.200VvE Bijdorplaan G Vereniging van Eigenaren 8.400 91.500BijlagenDe einddatum is in deze tabel niet van toepassing. * Jaarcijfers 2007 nog niet beschikbaar, gegevens gebaseerd op 2006.

0987Aard van de Aandeel Wijze van Bestuurlijkeinbreng Vidomes balanswaardering betrokkenheidParticipatiebijdrage 541.400 Deelneming JaVerstrekte lening 39.900 Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 191/309 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 12/20 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 13/20 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 13/20 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 54/70 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 86/124 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 167/274 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 82/102 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 91/108 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 93/112 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 3/17 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 13/34 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen9744/21942 deel Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 105/115 parkeerplaatsen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 35/41 woningen Geen JaInzet personeel en bedrijfsmiddelen 51/56 woningen Geen Ja➜

09Informatie over verbindingen aan rechtspersonen en/of vennootschappen(x € 1,- afgerond)88Partij Aard van de Vermogen van de Jaaromzet van deverbinding verbinding verbindingBeheerderVvE Belvederebos Vereniging van Eigenaren nvt nvtVvE Crommelinlaan Ondersplitsing Vereniging van Eigenaren nvt nvtVvE Van Brakelstraat Vereniging van Eigenaren nvt nvtVvE Oosterkaag Vereniging van Eigenaren nvt nvtVvE Saturnus Vereniging van Eigenaren nvt nvtVvE Woningen Sebastiaanshof Vereniging van Eigenaren nvt nvtVvE Bewonersparkeren Zuidpoort Vereniging van Eigenaren nvt nvtVvE Oude Delft Vereniging van Eigenaren nvt nvtEigenaarVereniging Promotie Stadshart Vereniging van Eigenaren 70.800 83.000VvE Petuniatuin Hoofdsplitsing Vereniging van Eigenaren 139.900 117.800CVvE Leidsenhage U.A. Vereniging van Eigenaren 617.700 1.286.100VvE Oude Haven I Vereniging van Eigenaren 174.300 30.800VvE Corbulokade 12/46, 60 en 61 Vereniging van Eigenaren 260.700 70.400VvE Pavane * Vereniging van Eigenaren 47.000 60.300VvE Dock van Delft Vereniging van Eigenaren - 302.000De einddatum is in deze tabel niet van toepassing. * Jaarcijfers 2007 nog niet beschikbaar, gegevens gebaseerd op 2006.Bijlagen

0989Aard van de Aandeel Wijze van Bestuurlijkeinbreng Vidomes balanswaardering betrokkenheidInzet personeel en bedrijfsmiddelen Geen Geen NeeInzet personeel en bedrijfsmiddelen Geen Geen NeeInzet personeel en bedrijfsmiddelen Geen Geen NeeInzet personeel en bedrijfsmiddelen Geen Geen NeeInzet personeel en bedrijfsmiddelen Geen Geen NeeInzet personeel en bedrijfsmiddelen Geen Geen NeeInzet personeel en bedrijfsmiddelen Geen Geen NeeInzet personeel en bedrijfsmiddelen Geen Geen NeeBijdrage VvE3/5 deel Geen NeeBijdrage VvE1/4 deel Geen NeeBijdrage VvE40/4.519 deel Geen NeeBijdrage VvE 41/100 woningen Geen NeeBijdrage VvE 2/37 woningen Geen NeeBijdrage VvE21/3.979 deel Geen NeeBijdrage VvE 62/129 woningen Geen Nee

10Accountantsverklaring90Bijlagen

AdressenColofon92Vidomes DelftGriegstraat 8, 2625 AE DelftPostbus 32, 2600 AA DelftTelefoon (015) 251 36 55info.delft@vidomes.nlVidomes Leidschendam-VoorburgWeigelia 8, 2262 AB LeidschendamPostbus 3035, 2260 DA LeidschendamTelefoon (070) 317 22 00info.ldamvb@vidomes.nlVidomes RijswijkSteenvoordelaan 516, 2284 EK RijswijkPostbus 3051, 2280 GB RijswijkTelefoon (070) 413 70 00info.rijswijk@vidomes.nlUitgave vanVidomesPostbus 3902600 AJ DelftConcept en vormgevingBrinkerink & Partners, ZaandamFotografieGerritjan Huinink, AmsterdamDrukwerkVeenman Drukkers, RotterdamDelft, mei 2008Vidomes ZoetermeerDenemarkenlaan 75, 2711 EN ZoetermeerPostbus 7055, 2701 AB ZoetermeerTelefoon (079) 344 61 61info.zoetermeer@vidomes.nlCentrale vestigingKleveringweg 24, 2616 LZ DelftPostbus 390, 2600 AJ DelftTelefoon (015) 270 29 00info@vidomes.nl

www.vidomes.nl