Klasse voor Leerkrachten 127 - Index of - Klasse

pdf.klasse.be

Klasse voor Leerkrachten 127 - Index of - Klasse

Maandblad voor Onderwijs in Vlaan de ren

MEET U

met de minister

Leerlingen

GRAATMAGER

Leraars onderweg

VAN STEP TOT BMW

Nr.127 September 2002 www.klasse.be

De bril van de leraar

WIE NIET

WEG IS…

EXTRA!

Verstand op 10


IMAGEBANK

In dit nummer

KLASSE TROPICAL

weeduizend lezers gaven hun mening

T over Klasse. Eerlijk gezegd: meestal

ronduit positief. Maar alles kan beter.

Daarom is Klasse voortaan nog duidelijker,

veelzijdiger en overzichtelijker. Hopelijk

ruikt u meteen de wilde frisheid van limoenen

die de lezers in dit blad brengen. De

mix van Klasse Tropical!

IN DIT NUMMER

Journaal p. 4-7 / Het cijfer p. 8 / De bril van

de leraar p.10 / Het boek van de minister p.

12 / Gelijke Onderwijskansen p. 14 / Idee

p. 15-39 / Het team p. 41 / Mensen met

Klasse p. 42 / Fusies in hoger onderwijs p.

44 / Anorexia p. 46 / Signaal p. 48 / Leraren

naar school: Mobiliteit p. 50 / De Eerste

Lijn: Verkeer p. 52 / Dialoog p. 53 / Extra

katern: Hoogbegaafd in hoge nood

2 KLASSE NR.127

Elke dag smijten 120 000 Vlaamse leraren zich in

het verkeer. Hoe ontsnappen zij aan de fi le? p. 50

Foto cover: Belga

HET CIJFER

8

Kan ik op school

mijn ei kwijt?

ACTUA

10

Door welke bril

bekijkt u een

leerling?

CONFRONTATIE

12

Meet u met de

minister


LUC DAELEMANS

Verrassing: Zomerhit-winnaar Belle Perez

komt op school de eerste fi etshelmen

afzetten. Nu nog opzetten! p. 42

HOGER ONDERWIJS

44

Ruzie na de fusie

GEZONDHEID

46

Mager en jong

Klasse

XL

Te slim voor de

klas

We liegen allemaal

e hebben bij het begin van het schooljaar

W allemaal gelogen. Elke leraar heeft in een

nieuwe klas en in de lerarenkamer iets verteld wat

later helemaal niet blijkt te kloppen. Elke leerling heeft

op zijn beurt op de speelplaats en in de klas minstens

één leugen verteld. Bij een eerste contact doen we dat

namelijk allemaal, zo blijkt uit recent wetenschappelijk

onderzoek. We verdoezelen, verdraaien, vergroten en

verkleinen zonder veel blikken of blozen. Het hoort

blijkbaar bij onze manier van overleven: «Nee, op onze

camping heeft het bijna niet geregend», «Vorig jaar

moesten we dat niet kennen, meneer», «Ik ben streng

maar rechtvaardig», «We behandelen hier iedereen

gelijk». Psychologen bevestigen dat het verband tussen

wat we zeggen en wat we doen nagenoeg ‘nul’ is. Dat

betekent dat uitspraken als «Ik ben geen racist», «Ik

besteed even veel aandacht aan elke leerling», «Ik

leer elke dag mijn les», «Wij zijn een leerlinggerichte

school» of «Alle leerkrachten worden bij het beleid van

onze school betrokken» voor hetzelfde geld wààr of niet

wààr kunnen zijn. We moeten dus vooral niet alleen op

de woorden afgaan maar kijken naar concreet gedrag

en daden. Gelukkig hebben we daar een heel schooljaar

voor. Om te weten of Jonas werkelijk achterbaks is

(zoals mijn collega vertelt), of we echt een participatieve

school zijn (zoals onze directeur zegt) en of ik dit werk

nog altijd graag doe (zoals ik mezelf graag wijsmaak).

BORD WORDT WIT DOEK

Gratis naar de fi lm p. 16

KLASSE NR.127 3


ELEKTRONISCHE NIEUWSBRIEF

Een direct kanaal voor

leerkrachten

Er komt zo snel mogelijk in elke lerarenkamer een

pc waarop alle leerkrachten rechtstreeks informatie

krijgen van de onderwijsminister en het Departement

Onderwijs. «Leerkrachten blijven soms nog op hun

honger zitten», zegt onderwijsminister Vanderpoorten.

«Zij blijven afhankelijk van de informatie die zij krijgen

via hun directeur, hun vakbondsafgevaardigde of hun

krant. Dit moet anders. Ook zij moeten rechtstreeks en

uit de eerste hand te weten komen wat de minister wil

en beslist heeft en waarom. Het tijdschrift Klasse kan

daarvoor niet dienen. Dat werkt tot ieders tevredenheid

autonoom.» Er bestaat nu al een dergelijke elektronische

nieuwsbrief voor alle schooldirecties: Schooldirect.

Weldra dus ook voor leraars.

4 KLASSE NR.127

LUC DAELEMANS

Starters zijn geen blijvers:

een kwart loopt weg.

LERARENTEKORT

Jonge leraren blijven niet

Voor een job bij de politie zijn meer dan 16 000 kandidaten.

Maar steeds meer Vlaamse scholen zoeken tevergeefs

naar een leraar. En vervangers zijn al helemaal schaars.

De komende vier jaar zal het tekort aan leraars lager

onderwijs oplopen tot bijna 1 800. In het secundair

onderwijs blijven er tot 2004 zowat 600 te weinig. Dat

SCHOOL EN BEDRIJF

Al skatend leren

Hoeveel procent van de afgestudeerden gaat voor de klas staan?

1997 2001

Licentiaat met lerarenopleiding 46 % 30 %

Regent 85 % 78 %

Onderwijzer 99 % 96 %

Kleuteronderwijzer 95 % 93 %

➜ Veel jonge, pas afgestudeerde leerkrachten gaan voor

de klas staan. Voor het basisonderwijs daalt het aantal

afgestudeerden lichtjes. Slechts weinigen starten niet in

onderwijs. Voor het secundair onderwijs krast het krijtje

anders. Er studeert nu wel bijna een kwart meer regenten

af dan vier jaar geleden, maar 22 procent van hen kiest

niet voor de klas. In 2001 studeerde 16 procent minder

licentiaten met een lerarenopleiding af dan in 1997. Nog

amper een derde gaat voor de klas staan.

➜ Zijn alle starters ook blijvers? Dat is dan weer een andere

krijtstreep. Sinds 1995 volgde het departement gedurende

vier jaar 8 492 tijdelijke leerkrachten in het gewoon of bui-

De titel van beste mini-onderneming van het land gaat

dit jaar naar Fly-Box van het Koninklijk Atheneum

Turnhout. De vijftien jonge ondernemers van Fly-Box

mochten onlangs ons land vertegenwoordigen op de

internationale fi nale in Parijs. Malta, Zweden en het

Verenigd Koninkrijk vulden er het podium, maar ook

Fly-Box maakte er een goede beurt.

➜ Leerlingen die een mini-onderneming organiseren,

voeren een jaar lang alle taken uit die ook in een echt

bedrijf voorkomen: ze moeten een product verkopen of

een dienst leveren, ze moeten de boekhouding van hun

bedrijf bijhouden, de BTW-aangifte stipt invullen, een

marketingstrategie opbouwen, aan stockbeheer doen,

lonen berekenen en uitbetalen en contacten onderhouden

met aandeelhouders, leveranciers en klanten.

➜ In de omgeving van Turnhout kregen de handelaars

dankzij Fly-Box een originele reclamedienst. Als

alternatief voor het publiciteitsblad vulden de jonge

ondernemers een doos met allerlei reclamespullen die

de verschillende handelaars ter beschikking stelden:

staat in het Arbeidsmarktrapport van het departement

Onderwijs. (Klasse 114 p. 4-5.)

➜ Lopen de scholen weldra leeg? Het departement

Onderwijs duikt in de cijfers en rekent uit hoeveel percent

van de afgestudeerde leerkrachten zijn loopbaan in

onderwijs begint.

tengewoon basis- of secundair onderwijs. Een kwart van

hen verliet het onderwijs. De uitstroom is het grootst in het

gemeenschapsonderwijs met 29 procent. Daarna volgt het

gesubsidieerd offi cieel onderwijs met 26 procent en het

gesubsidieerd vrij onderwijs met 22 procent. De uitstroom

is ook het grootst in het secundair onderwijs. De hoogconjunctuur,

de snelle economische groei in deze periode, de

stijgende vraag naar hoogopgeleide arbeidskrachten buiten

het onderwijs zouden de uitstroom kunnen verklaren. Daarbij

was er in dezelfde periode weinig werk- en fi nanciële zekerheid

voor beginnende vervangleerkrachten. De vervangingspool

biedt sinds 2000 zekerheid van werk en inkomen.

een reductiebon, een staal, een gadget. Al lopend,

skatend of bladend verdeelden ze die ‘Kadoos’ in de

hele gemeente, huis aan huis. De handelaars betaalden

voor deze service 0,11 euro per woning, heel wat minder

dan wat een direct mailing had gekost.

➜ Vijfdejaars Latijn-Wetenschappen Gregory Van Der

Steen is ‘gedelegeerd bestuurder’ van Fly-Box. «Gelukkig

hadden we alle handelaars een contract laten tekenen,

want de facturen innen verliep niet altijd even vlot»,

zegt Gregory. «Ik zou niet twijfelen om nog eens in een

mini-onderneming te stappen. Ik was heel individualistisch

ingesteld voor ik eraan begon, maar ik heb leren

samenwerken. Fly-Box is nu een hechte groep, ook al

komen we uit verschillende klassen en richtingen. Nu

weet ik als Latinist ook veel over economie. Zal ik je

eens uitleggen wat een break-evenpoint is?»

Wat is een minionderneming?

www.vlaamse-jongeondernemingen.be

Fly-Box: mini-onderneming.mine.be/fl ybox/


LUC DAELEMANS

«Is de juf een master en de meester een bachelor?»

HOGER ONDERWIJS

Regent en licentiaat: geschrapt

De tijd dat kandidaten en gegradueerden van gisteren en vandaag

‘bachelors’ zullen heten en de licentiaten en ingenieurs ‘masters’ komt

langzaam maar zeker dichterbij. De Vlaamse regering keurde het ontwerp

van decreet over de herstructurering van het hoger onderwijs in Vlaanderen

alvast goed. Dit decreet zal ook meebrengen dat een hogeschool in een

associatie met een universiteit moet stappen om zijn opleidingen die al

‘van academisch niveau’ waren nu helemaal te academiseren. Op één na

hebben alle Vlaamse hogescholen dat vandaag gedaan. Het wetenschappelijk

onderzoek in de twee-cycli opleidingen van hogescholen zal met

de hulp van de geassocieerde universiteit opgedreven worden om de

diploma’s als masters te kunnen accrediteren. Accrediteren betekent dat

de hogescholen en universiteiten in opdracht van de overheid evalueren

welke opleidingen voldoen aan een aantal standaarden en dus met recht

en reden de offi cieel erkende diploma’s mogen afl everen.

Schoolreglementen en evaluatie van leerlingen

moeten duidelijker en doorzichtiger worden.

VERKLARING

Holebi’s nu ook op school gelijk

Het aantal zelfmoorden onder holebimeisjes

is vier keer hoger dan bij heteromeisjes. Bij

homojongens is het dubbel zo hoog als bij

heterojongens. Terwijl 21 procent van de heteroseksuelen

het psychisch lastig heeft, is dat

bij holebi’s 35 procent. Het is vaak de reactie

van de omgeving die grote stress veroorzaakt.

Net als op veel plaatsen in de samenleving, is

homoseksualiteit op veel scholen taboe. Eén

op vijf holebi-leerkrachten verzwijgt op school

zijn of haar geaardheid. Negatieve reacties van

leerlingen en collega’s, geroddel en homomoppen

zijn vaak het deel van holebi-leerkrachten

die zich wel outen. Leerlingen die tijdens hun

schooljaren hun geaardheid ontdekken, kunnen

er vaak nergens mee naartoe.

➜ Vanaf dit schooljaar is de ‘Gemeenschappelijke

Verklaring over de Gelijke Behandeling van

Hetero- en Holebiseksualiteit in het Onderwijs’

van kracht. Onderwijsvakbonden en koepels van

schoolbesturen, ouders, leerlingen, hogescholen

RONDETAFELCONFERENTIE

SCHOOLDIRECT

Hete actualiteit

Van de schooldirecteurs geeft 93 procent een ‘(zeer) goed’ aan hun elektronische nieuwsbrief

Schooldirect. Dat blijkt uit een bevraging. Drie kwart van de directeurs overloopt de volledige

nieuwsbrief of leest ten minste de berichten van ‘alle niveaus’ en wat specifi ek voor hen bedoeld

is. Rondzendbrieven, wetgeving en informatie over geplande beleidsmaatregelen zijn het

meest populair. Meer dan 90 procent leest ze en 36 procent wil zelfs meer van dat. Directeurs

appreciëren in het medium vooral de ‘hete actualiteit’ en de directe schrijfstijl. Volgens hen

maakt Schooldirect ze duidelijk dat het beleid directeurs ‘au sérieux’ neemt.

Elektronische nieuwsbrief voor schooldirecties: schooldirect.vlaanderen.be

Leerwinst van leerlingen meten

Leraren, leerlingen en ouders zouden meer moeten

participeren. Dit voorstel ligt in de lijn van het ‘participatiedecreet’

dat op komst is. De Rondetafelconferentie

over het leerplichtonderwijs zette nog meer voorstellen

op het prikbord. Vier van de vijf werkgroepen hebben

hun eindrapport klaar. De werkgroep ‘gelijke

onderwijskansen’ zet op dit moment de komma’s op

de juiste plaats.

➜ De werkgroep ‘fi nanciering’ vraagt de onderwijsuitgaven

op te trekken tot 5 procent van het bruto regionaal

product. In de Oeso-statistieken rijdt Vlaanderen in

het peloton, maar een juiste vergelijking tussen alle

landen is niet altijd mogelijk. Sommige landen tellen

de pensioenlast mee op. Daarvoor stelde de Oeso nu

nieuwe richtlijnen op. De pensioenlast niet meegerekend,

haalt Vlaanderen in 1999 het percentage van 4,97.

Aldus de onderwijsminister.

en universiteiten ondertekenden dat ze alle personen

respectvol zullen behandelen, ongeacht hun

seksuele geaardheid. Gediscrimineerden zullen

ze beschermen en opvangen en ongelijke behandeling

actief bestrijden. Ze maken het thema in

hun instelling bespreekbaar en verspreiden er

objectieve informatie over, beloven ze.

➜ Eind oktober krijgen alle scholen hiertoe van

de minister een video en didactisch materiaal,

gemaakt door de Dienst voor onderwijsontwikkeling

en de vzw De Holebifabriek. Zij roept de

scholen ook op deel te nemen aan de ‘Week

van de diversiteit’ van 10 tot 14 februari 2003.

De werkgroep van homoseksuele leerkrachten

Hommeles, de Werkgroep van Ouders Holebi’s

Gent (woHg) en de Federatie Werkgroepen Homoseksualiteit

e.a. drongen al een tijd op meer

aandacht voor het thema op scholen aan.

➜ De werkgroep ‘kwaliteitsonderwijs’ stimuleert netwerken.

«Die zouden hun autonomie versterken waardoor ze

zich o.a. onafhankelijker van de koepelstructuren kunnen

opstellen», zegt de onderwijsminister. Een sluitende

defi nitie voor kwaliteitsonderwijs kon de werkgroep

niet formuleren. Toch laat de onderwijsminister nagaan

welke instrumenten nodig zijn om de leerwinst van

leerlingen te meten.

➜ De werkgroep ‘vrijheid van onderwijs’ stelt dat alle

inrichtende machten het internationaal verdrag voor de

rechten van het kind op gelijke wijze moeten toepassen. Dit

houdt onder meer in dat schoolreglementen en evaluatie

van leerlingen duidelijker en doorzichtiger moeten zijn.

➜ Voor ‘onderwijspersoneel’ werkt de administratie

aan een visietekst over Human Resources Management

(HRM) en moderne instrumenten voor personeelsbeleid,

zoals functiebeschrijvingen en evaluatie.

Eerste reacties: www.ond.vlaanderen.be/rondetafel

KLASSE NR.127 5


BELGA

De school is begonnen (1)

«Over drie dagen wil ik hier weer les geven», zegt de

Palestijnse lerares Manal Hamad, terwijl ze de schade

bekijkt die het Israëlische leger aanrichtte in haar klas

in Nabloes op de Westelijke Jordaanoever.

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST

Meer geld en middelen

Vanaf dit schooljaar krijgt het secundair onderwijs meer ‘uren’: 7 000 dit schooljaar

en nog meer (14 000 en 20 000 uren) de volgende schooljaren. Er komen ook meer

middelen voor administratieve ondersteuning in basisscholen. Vorig schooljaar

kregen de gewone basisscholen daarvoor al ruim 104 miljoen euro (4,2 miljard

frank) meer dan in 1998. Dat betekent gemiddeld per school bijna 44 000 euro (1,7

miljoen frank) extra. Er komen dit schooljaar ook extra uren voor de ict-coördinatoren

in basis- en secundair onderwijs en structurele middelen voor zorguren in elke

school. Dit zijn de gevolgen van de Collectieve Arbeidsovereenkomst (CAO VI).

Tot nu toe hadden vooral de kleuteronderwijzers daar effecten van gevoeld, dankzij

de extra ondersteuning door kinderverzorgsters.

LUC DAELEMANS

6 KLASSE NR.127

De school is begonnen (2)

«We kunnen ook door Iraakse kruisraketten worden

getroffen», legt de Israëlische lerares uit aan haar

leerlingen in Herzeliya, ten noorden van Tel Aviv.

Samen met het leger houden ze op school regelmatig

simulatie-oefeningen om snel te kunnen reageren.

BELGA

SALARIS

Directeurs krijgen opslag

Vanaf deze maand verdienen directeurs van een basisschool meer. Bovenop de

loonsverhoging van 3 procent waarop alle leerkrachten volgens de collectieve

arbeidsovereenkomst VI recht hebben, krijgen directeurs een extra. Maar niet allemaal

even veel. Wie een school bestuurt met meer dan 350 leerlingen ziet 1 240

euro per jaar meer op zijn loonfi che staan. Wie minder dan 350 leerlingen in het

register heeft van zijn school voor gewoon basisonderwijs, krijgt 496 euro opslag.

Deze bedragen zijn bruto op jaarbasis, volgens de huidige index van 1,2434.

➜ Directeurs zijn onderbetaald. Dat stelde het studiebureau HayGroup vorig jaar

al vast. Zelfs met aanvullende voordelen, zoals het onderwijspensioen, blijft hun

salaris ruim onder het gemiddelde van vergelijkbare directiefuncties in de particuliere

sector. En zie je ze al met een fi rmawagen rijden?

➜ Een directeur van een grote school zal meer verdienen dan zijn collega van een

wijkschooltje. Is dat rechtvaardig? Rudy Herteleer, directeur van een basisschool

in Gooik: «Wij zijn een vrij grote school in het Pajottenland en toch tellen we

maar 318 leerlingen. 350 leerlingen is een hoge norm. Aan dat aantal geraken is

niet zo simpel. Het zou kunnen dat er tussen scholen meer concurrentie komt om

aan meer leerlingen te geraken. Directeurs van kleinere scholen werken zeker niet

minder. Neem een directeur van een school met minder dan 180 leerlingen die

zelf nog 8 uren lesgeeft. Die moet zijn administratieve taken na zijn uren in orde

maken. Scholen kunnen samenwerkingsovereenkomsten aangaan. Maar ik heb daar

nu nog geen kijk op. Wie van de directeurs wordt belast met de administratie, de

pedagogie en de boekhouding? En wie strijkt dankzij de schaalvergroting de extra

opslag op? Mocht ik kiezen zou ik liever opteren voor een betere omkadering met

meer administratieve hulp.»

Niet alle directeurs van basisscholen krijgen even veel opslag deze maand.


D E H E T E N A A L D

❡ Er is dit schooljaar één miljoen euro beschikbaar voor

projecten die allochtone ouders meer in de school

halen en hen bij de school betrekken, bijvoorbeeld via

taallessen voor moeders en vaders in de school van

hun kind.

❡ De vervangingspool verenigt in zijn derde jaar

67 procent van de basis- en secundaire scholen. Dit

is ongeveer evenveel als vorig jaar. Alleen in de provincie

Limburg steeg het aantal aangesloten scholen

duidelijk: van 58 naar 74 procent. De vervangingspool

gaat van start op 7 oktober. Leerkrachten die van bij

het begin deel willen uitmaken van de pool moeten

zich vóór 10 september kandidaat stellen bij de VDAB.

(www.ond.vlaanderen.be/pool)

❡ ‘1 200 000 Vlaamse meisjes en jongens kunnen

niet zonder jou’. De imago- en wervingscampagne van

het departement Onderwijs die jongeren aanspoort om

voor het lerarenberoep te kiezen wint de prijs voor de ‘Best

of Direct Marketing en Direct Response TV Awards.’

Elke dag

verse nieuwsfl itsen op

www.klasse.be

Vooral taak van

ouders

❡ Te veel paperassen? De basisscholen krijgen dit

schooljaar samen 19,83 miljoen euro extra voor administratieve

omkadering. Omgerekend zouden

zowat 1 200 personeelsleden meer de papierberg van

de directeurs kunnen bewerken. De fi nanciële injectie

kan scholen aanzetten om bestuurlijk samen te werken

in één scholengemeenschap, zodat één secretariaat,

bij voorkeur per gemeente, hun administratieve taken

effi ciënter kan beheren.

❡ De vzw Limits, het meldpunt voor pestgedrag

door volwassenen op school, kreeg in zeven maanden

62 klachten. 51 gingen over leerkrachten die collega’s

lastig vallen, de overige elf over leerkrachten die hun

leerlingen pesten.

❡ Elke basis- en secundaire school (ook het volwassenenonderwijs

en DKO) krijgt punten toegewezen om

ict-coördinatoren tijdelijk aan te stellen.

OPVOEDEN

Leraren zijn de ouders niet

Welke opvoedingstaken zijn weggelegd voor onderwijs? De Economische Hogeschool H. Hart Heverlee

(KHLeuven) gaat na wat de bevolking denkt over diverse aspecten van de opvoeding. Wie doet het best wat?

(Cijfers, afgerond in percenten)

Vooral taak van

onderwijs

Persoonlijke hygiëne 97 3

Beleefdheidsregels 93 7

Algemene omgangsregels 84 16

Omgaan met seksualiteit 84 16

Waarden en normen bijbrengen 84 16

Geloofsopvoeding 81 19

Gezondheidsopvoeding 69 31

Burgerzin bijbrengen 69 31

Tot sporten aanmoedigen 69 31

Sociale vaardigheden 64 36

Aandacht voor het milieu 56 44

Respect voor andere culturen 55 45

Verkeersopvoeding 51 49

Interesse voor het wereldgebeuren 33 67

Informatie over drugs 28 72

Leren leren 11 89

Leren omgaan met nieuwe

technologieën

5 95

❡ Het bestaande Steunpunt voor leerlingenparticipatie

zal worden omgebouwd tot een Steunpunt voor participatie

in het onderwijs. Daarop zullen zowel ouders

als leerlingen en leerkrachten een beroep kunnen doen.

Omdat sterke inspraak steunt op correcte informatie zal

iedereen er o.a. terecht kunnen voor informatie over de

achtergronden van te nemen beslissingen of te geven

adviezen.

❡ Het lawaai van peuters kan je vergelijken met een

drilboor of een benzinegrasmaaier. In twee derde van

de Duitse klassen overstijgen hun ‘activiteiten’ de grens

van 85 decibel. Dat leidt bij kleuterleiders vaak tot psychosomatische

aandoeningen, stress, hogere bloeddruk,

een snellere hartslag en ademhaling. Deze vaststellingen

verschenen in de Duitse artsenkrant Artze Zeitung.

SPIJBELBESLUIT

Leerlingen beter begeleiden

Toezicht op spijbelen is vanaf dit schooljaar minder een administratieve

kwestie en meer een pedagogische. Hiervoor keurde de Vlaamse regering het

‘spijbelbesluit’ goed. Als de school samen met het CLB leerlingen begeleidt

die geregeld spijbelen, zal de overheid hun problematische afwezigheden als

wettig beschouwen en de leerling niet meer (dreigen te) schrappen. De overheid

ziet dit als een maatregel die de planlast vermindert, de autonomie van scholen

vergroot en de leerlingen beter laat begeleiden.

➜ 84 procent van de Vlamingen meent dat de

ouders het best waarden en normen bijbrengen.

Ouders (84 %) denken dat zij zelf beter instaan

voor de geloofsopvoeding van hun kinderen. Zowel

ouders als onderwijs moeten aandacht besteden aan

verkeersopvoeding. Voor seksuele voorlichting heeft

onderwijs een aanvullende rol.

➜ Ouders krijgen volgens de enquête de grootste

verantwoordelijkheid voor de opvoeding van hun

kinderen. Alleen informatieve zaken die voorkennis

vereisen, die kan onderwijs het best aanleren.

KLASSE NR.127 7


Democratie op school bedreigd?

Tien procent minder inspraak in vijf jaar tijd

«Inspraak?

Da’s map 11 in kast 7.

Tegen dat de inspecteur komt.»

8 KLASSE NR.127

«Ik heb het gevoel dat we kippen zijn in een legbatterij:

hoe luid we ook kakelen, niemand luistert.

Als we maar op tijd ons ei leggen.»


Hoe krachtig de nieuwe computers moeten zijn, hoe de begeleiding

van kansarme leerlingen beter kan, hoe je de lokalen effi ciënter inricht,

hoe je spijbelaars aanpakt… Niemand betwijfelt dat leerkrachten

hier hun zeg in moeten hebben. Dat zij stééds méér inspraak krijgen

in het schoolbeleid, ligt toch voor de hand… Niet zo. Dat blijkt uit

de jongste Klasse-enquête. Liefst één op drie leerkrachten gaat niet

akkoord met de stelling «Ik krijg voldoende inspraak in het beleid

van mijn school.» Vijf jaar geleden was dat slechts één op vier.

Vooral in de secundaire scholen knelt het schoentje. In de kleuter-

en lagere scholen vinden vier op tien leerkrachten dat de directie

goed hun verzuchtingen verhelpt. Drie op tien zijn echt ontevreden.

Die verhouding keert om in het secundair onderwijs. Is het met de

inspraak op ASO-, TSO- en BSO-scholen gelijk gesteld, het KSO

zorgt voor een uitschieter. Daar kunnen zes op tien leerkrachten

hun besognes niet kwijt bij de directie, slechts één op tien vindt er

wel gehoor in de directiekamer. Docenten in het hoger onderwijs

voelen zich dan weer beter bij het schoolbeleid betrokken. Uit een

vraag aan directies blijkt dat zij de inspraakkansen hoger inschatten.

De helft zegt dat zijn personeel erin slaagt het beleid van de

school mee te sturen.

Ik krijg voldoende inspraak in het beleid van mijn school. (De evolutie)

Akkoord Gematigd Niet akkoord

1997 37 % 36 % 27 %

2002 32 % 32 % 36 %

- 5 % - 4 % + 9 %

Ik krijg voldoende inspraak in het beleid van mijn school.

(Klasse-enquête 2002 bij 700 leerkrachten)

Akkoord Gematigd Niet akkoord

Kleuter en lager onderwijs 39 % 36 % 25 %

Eerste graad secundair 32 % 41 % 27 %

Tweede en derde graad

secundair

25 % 32 % 43 %

Hoger onderwijs 33 % 39 % 28 %

Administratief personeel 37 % 20 % 43 %

LEERLINGEN PARTICIPEREN WEL!

Met de leerlingenparticipatie gaat het blijkbaar wel de

goede kant op. Dat blijkt uit de parallelle enquête van het

jongerenblad MAKS! MAKS! gaat naar leerlingen van de

tweede en derde graad secundair. Vier scholieren op tien

vinden dat de leerlingen het beleid van de school voldoende

kunnen bijsturen en slechts twee op tien zijn ontevreden

over hun inspraakmogelijkheden. Leerlingen uit ASO, KSO

en TSO vinden hun inspraak en leerlingenraden beter werken

dan leerlingen uit het BSO. Al hebben zesdejaars daar iets

meer vragen bij dan derde-, vierde- en vijfdejaars. Meisjes

en jongens houden er dezelfde mening op na.

KLASSE NR.127 9

COREL


DE BRIL VAN DE LERAAR

Waarom Jonas zo lastig is? Kortzichtige leraren (en

ouders) hebben daar onmiddellijk een mening over. Maar

er zijn méér brillen om naar hen te kijken. Minstens vijf.

Wie niet weg is…

«Wie maar één bril opzet, ziet maar één oplossing.»

«WIJ MOGEN OOK EENS LASTIG ZIJN»

«Boeiende informatie, dat van die brillen. Maar soms vraag ik me af of

kinderen gewoon nog eens lastig mogen zijn. Ze moeten allemaal gemakkelijk,

rustig, gelukkig en gezond zijn. Met al de rest hebben we moeite

of… moeten we absoluut de oorzaak zoeken, vinden en oplossen. En

natuurlijk zijn wij als leerkracht ook wel eens lastig. Daar heeft iedereen

recht op. We mogen toch een keer lastig zijn zonder dat we daar direct

een heel gedoe moeten rond maken. Natuurlijk, te veel is te veel. »

Kathy Bruggeman, kleuterjuf

10 KLASSE NR.127

BANG

«Alles en iedereen door meer dan een bril zien, is een levensles die ik

al eerder leerde. Mede daardoor leerde ik ons Eva zien als een kind

met creatieve talenten bovenop haar dyslexie. Wat mij telkens weer

bang maakt, is hoe, met welke bril, bij elk nieuw schooljaar, de nieuwe

juf of meester ons Eva ziet. En ’t allermoeilijkste is om, als eenmaal

een bril je comfortabel past, toch van bril te durven blijven wisselen.»

Ouder, naam en adres bekend op de redactie

� Meer over gezichtspunten in Questie nr. 19 , mei 1999 en de Katholieke Schoolgids 53 jg, nr. 4, september 1999 p. 153

Gebruikt u plus-of mintaal: www.klasse.be/kvl/112/38


«In In een halfuurtje j jagen jjagen g we er zesentwintig g leerlingen g door» door

J

onas is een lastige. Als je die in je klas

hebt zitten, wens ik je veel succes»,

vertelt een collega van het derde jaar

me op de eerste klassenraad van het nieuwe

schooljaar. «In een halfuurtje jagen we er

zesentwintig leerlingen door. Joris is stil en

verlegen, Doreen een haantje de voorste en

Jonas niet te doen. Dat is het enige wat ik

onthouden heb.» Welke bril zet u dit schooljaar

op? Wie niet weg is, is gezien.

«Tijdens de klassenraad doen we vaak alsof enkel het

karakter of de intelligentie van leerlingen hun gedrag

bepalen», zegt Leo Jaspers, psycholoog en docent in

de lerarenopleiding aan de Katholieke Hogeschool

Kempen. «Lien is stil en verlegen, Jasper moet altijd

kunnen opvallen… Af en toe halen we er ook nog

de ouders bij («Wat wil je, heb je de situatie thuis al

eens bekeken»). Maar zelden of nooit halen we er

de klasgroep, het vak, de school of klascontext bij.

En zeker niet onszelf. Oh nee.»

Wat je ziet hangt af van wat je bekijkt. Is Jonas

een lastige of heeft hij het lastig? En waarmee dan

precies? Of heb ík het lastig met Jonas of met een

bepaald gedrag van hem?

«Jonas is een lastig ventje»

«Jonas is een lastig ventje. Hij doet altijd lastig, is

lui, onbeleefd en moeilijk.» Klopt dat wel? Gedraagt

Jonas zich altijd zo? En zou het niet kunnen dat allerlei

invloeden meespelen? Leo Jaspers: «We hebben vaak

de neiging om de werkelijkheid te verengen tot onze

kijk op de zaak en gaan de ‘oorzaak’ of de ‘schuld’ bij

de ander zoeken. Zelden kijken we naar de invloed

van de vrienden, de situatie, de invloed van onszelf

als leerkracht of het onderwerp waar we in de klas

mee bezig zijn. We komen tot een besluit over een

leerling, een standpunt (en daar kan niemand ons

nog van af brengen). Leerlingen krijgen een etiket

opgekleefd en kunnen niet anders meer zijn. Ze

krijgen weinig kansen om anders te zijn.»

«Jonas heeft het soms moeilijk»

VANUIT DE LEERLING

Kijk met deze bril even naar een leerling of beter naar

zijn persoon, wie hij écht is. Misschien is het wel zo

dat hij wat beweeglijker is, stiller, koppiger, vlugger

moe, meer aandacht vraagt, minder geduld heeft, met

een leerstoornis (als dyslexie) kampt… Elke leerling is

anders. Bekijk hem zoals hij is en niet zoals ze komen

vertellen dat hij is. Is Jonas misschien van nature uit

beweeglijker en recht voor de raap? Bovendien: wat,

wie en hoe is hij OOK nog ?

Misschien IS de leerling niet lastig, maar HEEFT

hij het lastig.

VANUIT DE KLAS

Zet even deze bril op. U kan zijn gedrag ook

interpreteren vanuit zijn vrienden of klasgroep.

Misschien wil Jonas opvallen om bij de groep

te horen of misschien zijn er spanningen in

de klas en sluiten anderen in de klas hem uit,

of wordt hij gepest…

VANUIT DE SITUATIE

Door deze bril bekijkt u het gedrag van de

leerling vanuit de situatie, de context. Misschien

zijn er toetsen op til en is Jonas zenuwachtig?

Of heeft hij een zwaar weekend achter de

rug met zijn ouders en is hij moe? Of zijn er

spanningen thuis? Of…

VANUIT HET ONDERWERP

Deze bril helpt naar leerlingen te kijken vanuit

het onderwerp (waar het over gaat). Misschien

is Jonas actief en geïnteresseerd als het over

wiskunde gaat, maar haat hij Nederlands en

(vooral) opstellen schrijven…

VANUIT UZELF

Met deze bril kijkt u naar het gedrag van de leerling

vanuit uzelf. Misschien is Jonas zelfs helemaal

niet lastig, maar heb ik het lastig met zijn gedrag

(omdat ik te weinig geslapen heb, ruzie heb met

mijn partner, stress...). Wie ben ik als leerkracht?

Ben ik consequent? Maak ik duidelijke afspraken, is

het voor de leerlingen duidelijk wat ik verwacht (en

zijn mijn verwachtingen realistisch)? Toon ik respect

voor de leerlingen, mogen ze fouten maken? En

waarom heb IK het lastig met een bepaald gedrag?

Heeft u het zo al eens bekeken?

Vijf brillen zien meer dan één

Wie door verschillende brillen naar leerlingen kijkt, krijgt

een vollediger en juister beeld. Vijf brillen (vanuit de

leerling, vanuit zijn vrienden en/of klasgroep, vanuit de

situatie, het onderwerp, uzelf) doen scherper kijken dan

één bril. Hoe breder en scherper u kijkt, hoe makkelijker

het is om een verklaring en oplossing te zoeken. Er is

nooit één oorzaak voor het gedrag dat een leerling stelt.

En als u maar één bril opzet ziet u ook vaak maar één

oplossing. «Spontaan zetten de meeste mensen één

bril op. Met wat oefening kan je leren ‘spontaan’ te

kijken met verschillende brillen: dan zien leerkrachten

meer en kijken ze anders», zegt Jaspers. ■

GRAAFT U JONAS

(EN UZELF) IN?

«Jonas is een lastige»

«Tijdens klassenraden nemen

leerkrachten vaak standpunten

in en dat heeft zijn gevolgen voor

de vergadering», zegt Leo Jaspers.

«Let eens op de werkwoorden die

vaak bij standpunten voorkomen:

we nemen een standpunt in,

verdedigen dat, proberen een

standpunt van anderen aan te

vallen, onderuit te halen… En de

ander voelt dat vaak aan als een

aanval op haar/hem. Een stand-punt

roept weer-stand op. Het is vaak een

eindpunt van een redenering. Er is

niks meer aan te veranderen. Mensen

die een standpunt innemen luisteren

vaak niet meer naar elkaar of zeer

selectief. Je staat op het topje van een

berg naar een andere op een berg te

roepen en staat mijlenver van elkaar.

«Jonas heeft het lastig met….»

«Een gezichtspunt is anders. Je

bekijkt de zaken. Je gaat na waarop

een conclusie gebaseerd is: wat is

er gebeurd, wat kwam er allemaal

bij kijken. Je zet m.a.w. je vijf

brillen op en gaat op zoek naar de

oorzaken. Leerkrachten kunnen

zo gemakkelijker gezichtspunten

uit-wisselen: een echte

gedachtenwisseling. Wie met

gezichtspunten werkt, staat veel

dichter bij elkaar, ziet ook van

waaruit collega’s vertrekken.

En ook al verschillen de

gezichtspunten, ze kunnen

elkaar ook aanvullen. Er

komt een ander relationeel

klimaat.»

Draait u dit verhaaltje ook even

om? Bent u soms lastig of

heeft u het soms lastig? En

hoe bekijken uw leerlingen

u dan? Bent u dan ook

blij dat zij u met vijf

brillen bekijken?

Stof voor een leuk

gesprek(je) in de

klas?

KLASSE NR.127 11


CONFRONTATIE

12 KLASSE NR.127

Marleen Vanderpoorten heeft

een boek geschreven. Test zelf

in twaalf stappen of u met haar

akkoord gaat of zinnens bent u

blauw te ergeren.

Meet

u met de

minister

GEMIDDELD

OF TE DIK?

«Onlangs hoorde ik het verhaal

van een onderwijzeres uit een

derde of vierde leerjaar die

les gaf over ‘het gemiddelde’.

Zij nam het gewicht van de

kinderen als voorbeeld en wees

nadien een erg corpulente

jongen uit de klas aan als ‘niet

beantwoordend aan het gemiddelde’.

Een verlegen, gekwetste

negenjarige jongen was het

gevolg. Zulke afschuwelijke

voorvallen deden zich vroeger

vaker voor dan vandaag. Maar

elke keer dat zoiets gebeurt,

is een keer te veel. Kinderen

moeten zich goed voelen in de

klas en op school. Daarvoor

hebben leerkrachten een grote

verantwoordelijkheid.»

LUC DAELEMANS

H

et is niet omdat de onderwijsminister tijd heeft om een boek te schrijven, dat u

ook tijd hebt om het te lezen. Daarom haalt Klasse twaalf ideeën uit haar boek.

U kan telkens aanduiden in welke mate u met elk idee akkoord gaat. Weet u

meteen hoe sterk u zich in het boek gaat herkennen of er zich aan zou ergeren. (En o ja,

één van de citaten komt uit een ànder boek dat we tijdens de vakantie toevallig hebben

gelezen. Haalt u het eruit?)

[1] Tel de uren anders.

«Een leraar doet veel meer dan zijn uren lesgeven.

Daarom denk ik dat we beter schoolopdrachten kunnen

ontwikkelen in plaats van lesopdrachten. Dan

moet elke leraar eenzelfde aantal uren op school

zijn en in die tijd al zijn taken doen: voorbereidingen

maken, lesgeven, verbeteren, toezicht houden,

leerlingen opvangen en begeleiden, schooluitstappen

organiseren enz. Dat systeem bestaat al in andere

landen en ook in ons hoger onderwijs (al passen ze

het nog niet allemaal toe). Leerkrachten moeten dan

wel goed uitgeruste lerarenkamers hebben met pc,

internet enz.»

AKKOORD NIET AKKOORD

[2] Steun de leraren die tussen de

leerlingen staan.

«Om ons onderwijs op peil te houden hebben we

meer ‘nieuwe leraren’ nodig: de leider vooraan in

de klas wordt begeleider. Hij staat vaker middenin

de klas, tussen zijn leerlingen, om op te volgen, bij

te sturen, te stimuleren, op vragen te antwoorden.

Hij is er niet alleen meer om kennis over te dragen

en te leren leren. Hij is er ook om te luisteren, te

leren communiceren en samenleven, te leren kritisch

denken, waarden over te dragen enz.»

AKKOORD NIET AKKOORD


[3] Leer van de basis.

«Ondanks de beperkte middelen zijn het vooral de

basisscholen die de voorbije jaren tot meer kindvriendelijke

en open leeromgevingen zijn uitgegroeid.

Heel wat secundaire scholen hinken op dat vlak

nog achterop. Leerkrachten van basisscholen en

van secundaire scholen moeten meer met elkaar

praten, meer ideeën en ervaringen uitwisselen. Vaak

wordt er gesproken over de kloof tussen secundair

en hoger onderwijs. Maar de kloof tussen lager en

secundair onderwijs is nog groter.»

AKKOORD NIET AKKOORD

[4] Schaf ASO-KSO-TSO-BSO af.

«Misschien is de opsplitsing ASO/KSO/TSO/BSO

niet meer van deze tijd. De indeling is kunstmatig

en af en toe zelfs totaal verkeerd. We kunnen die

onderwijsvormen misschien beter afschaffen en nog

enkel studierichtingen behouden.»

AKKOORD NIET AKKOORD

[5] We geven geen les meer voor de

‘gemiddelde’ leerling.

Elk kind en elke leerkracht moet zich goed kunnen

voelen op school. Dit veronderstelt veel ruimte voor gedifferentieerd

onderwijs: de vlugge, slimme, sportieve,

creatieve kinderen moeten de kans krijgen hun eigen

tempo te ontwikkelen en hun talenten te ontplooien.

Wie op sommige vlakken tijdelijk of permanent wat

meer tijd, ondersteuning of begeleiding nodig heeft,

moet die ook krijgen. Ook in het secundair moet

meer ruimte komen voor ‘een open leercentrum’

waar leerlingen zelfstandig, in eigen tempo en op

niveau onder begeleiding werken.»

AKKOORD NIET AKKOORD

[6] Maak open en vrije scholen.

«De identiteit en inhoudelijkheid van scholen blijft

wat ze is, heel verschillend in Vlaanderen, heel rijk.

Maar de netten mogen verdwijnen. Scholen kunnen

zelf netwerken vormen op basis van thema’s,

interesses en eigenheden. We maken een open en

vrij onderwijslandschap. Open, in de zin dat veel

scholen, zelfs met katholieke roots, een pluralistisch

project zullen uitdragen. Vrij omdat de identiteit van

alle scholen niet langer door een koepel of een net

zal worden bepaald, maar door henzelf. (Door een

schoolbestuur waarin leerkrachten, ouders, leerlingen

en lokale gemeenschap besturen en de directie de

leiding geeft.)»

AKKOORD NIET AKKOORD

[7] Maak de scholen democratischer.

«Een school moet alle kinderen inschrijven, voldoende

aandacht hebben voor zorgkinderen, kansarmen extra

ondersteunen, een democratisch schoolreglement

opstellen en ouders, leerkrachten en leerlingen bij

haar beleid betrekken. Elk leerkrachtenteam moet

worden betrokken bij de keuzes die worden gemaakt

bij het opstellen van het pedagogisch project en het

schoolwerkplan. Zij zijn het die het zullen moeten

waarmaken in hun klas.»

AKKOORD NIET AKKOORD

«ASO-TSO-BSO-KSO: SO TSO BSO KSO: afschaffen!»

afschaffen!

[8] Zet de school open.

«Scholen zouden veel meer moeten ingebed zijn

in de lokale gemeenschap. Schoolgebouwen

kunnen samen gebruikt worden. Sporthal,

schoolrestaurant, computerlokalen, speelterreinen

zouden buiten de schooluren veel meer

kunnen openstaan voor alle kinderen en voor

het lokale verenigingsleven.»

AKKOORD NIET AKKOORD

[9] Geef meer autonomie.

«Scholengemeenschappen zullen zowel in

het basis- als het secundair onderwijs meer

autonomie krijgen, met eventueel een eigen

enveloppe: een budget dat ze zelf kunnen besteden

zoals ze dat wensen, binnen het kader

dat de overheid heeft uitgetekend. Directies

moeten ook meer autonomie krijgen voor hun

personeelsbeleid. De directie legt, na overleg met

leerlingen, leerkrachten en ouders functiebeschrijvingen

en criteria vast. Die vormen de basis voor

aanwervingen, evaluatie en het nascholingsbeleid

van de school.»

AKKOORD NIET AKKOORD

[10] Verdeel het geld beter.

«Het gemeenschapsonderwijs kost inderdaad veel meer

dan het vrij onderwijs. Daar zijn redenen voor maar

niet voor alle verschillen. Voor dezelfde onderwijsvorm

en bij dezelfde school- en leerlingkenmerken blijft het

verschil in werkingsmiddelen tussen het vrij onderwijs

en het gemeenschapsonderwijs te groot.»

AKKOORD NIET AKKOORD

[11] Leer iedereen toveren.

«Er komt een nieuwe eindterm om iedereen de

basistechnieken van ‘toveren’ te leren. Talrijke leerlingen

hebben me daarom gevraagd, zowel in het

basisonderwijs (dankzij het succes van Harry Potter)

als in het secundair onderwijs (na Lord of The Rings).

Wie kan toveren, wordt in de toekomst onmisbaar

in onze samenleving. Ook in de nascholing moeten

leraars dringend deze technieken zelf leren.»

AKKOORD NIET AKKOORD

[12] Met vier eigenschappen wordt het

nog beter.

«Met hun uitstekende leerkrachten en geëngageerde

directies leveren onze scholen algemeen erkend kwaliteitsonderwijs.

Dit moet zo blijven. Als we daar

meer welbevinden en betrokkenheid, meer gelijke

kansen en democratie aan kunnen toevoegen, dan

zal het onderwijs in Vlaanderen écht behoren tot

de wereldtop.»

AKKOORD NIET AKKOORD

P.S. U had het al geraden. Hoe leuk Harry Potter en

Lord of the Rings ook zijn. Idee 11 is een verdwaald

vakantiecitaat uit een ander boek dat nog moet

worden geschreven. Zin? ■

EEN BANK VOORUIT

Waar haalt een minister nog de tijd

om een boek te schrijven? «Ik ben

elke dag gepassioneerd bezig met

onderwijs, van ’s morgens vroeg tot ’s

avonds laat, zeven dagen op zeven.

Ik sta er mee op en ik ga er mee

slapen», zegt Marleen Vanderpoorten.

«Na drie jaar onderwijsbeleid wil

ik een globaal beeld schetsen, een

balans opmaken én vooruit kijken.»

Het boek bevat de grote lijnen van

haar beleid en nieuwe plannen. Er

komen veel ervaringen in voor van

de meer dan 200 schoolbezoeken

die de minister de voorbije jaren

heeft afgelegd. Ze heeft het achtereenvolgens

(en waarschijnlijk

niet toevallig) over de leerling,

de leerkracht, de school en het

Vlaams onderwijs. «Sommigen

zeggen mij inderdaad dat ik te

veel onderwijsmens ben en te

weinig politica. Dat beschouw

ik niet als een verwijt.»

Een bank vooruit. Marleen

Vanderpoorten.

Uitgeverij Houtekiet.

Twintig lezers krijgen

een gratis exemplaar.

Kaartje (met een kort

commentaar voor

de minister) voor

20 september sturen

naar Klasse

(Bank vooruit)

– Koning

Albert II-laan

15 – 1210

Brussel.

EIGEN

SCHOOL

EERST

«Telkens als ik spreek over

samenwerking, krijg ik uit

het onderwijsveld meteen veel

defensieve reacties. Men vreest

dat ik de netten ga afschaffen,

scholen zal sluiten of het buitengewoon

onderwijs zou laten

verdwijnen. Niets van dat alles.

Wel zou ik wensen dat de scholen

die zich vandaag nog schuilhouden

binnen hun muren, hun vesting

zouden verlaten en met een complexloze

openheid de samenleving

tegemoet treden: andere scholen,

de lokale gemeenschap, het CLB,

het bedrijfsleven, de ouders enz.

Een benepen eigen-leerlingen-enleerkrachten-eerst-syndroom

past

niet meer in deze tijd.»

KLASSE NR.127 13


GELIJKE

ONDERWIJSKANSEN

14 KLASSE NR.127

LUC DAELEMANS

Het einde van de loterij?

Z

ullen leerlingen

die van thuis uit

benadeeld zijn

in hun schoolloopbaan

vanaf dit schooljaar meer

kansen krijgen om zich

net zo te ontplooien als

hun bevoordeelde leeftijdgenoten?

De Vlaamse

Gemeenschap hoopt het.

Vanaf dit schooljaar geldt

het nieuwe decreet over

de Gelijke Onderwijskansen.

‘Het gelijke onderwijskansenbeleid

voor het gewoon basisonderwijs -

Het geïntegreerd ondersteuningsaanbod

in het gewoon basisonderwijs

– De hele rondzendbrief

van 27 juni 2002 kan u lezen op

edulex.vlaanderen.be/cgi-bin/

omcgir.exe/titels?zoekdoc=284

«We We blijven een arme school voor arme kinderen kinderen»

Drie vroegere projecten vallen voortaan onder één

geïntegreerd beleid voor Gelijke Onderwijskansen

(GOK): onderwijsvoorrangsbeleid (OVB), zorgverbreding

(ZVB) en het project dat experimenteerde met de

opvang van kinderen van de trekkende bevolking.

Hoe op de basisschool elke leerling gelijke onderwijskansen

geven? De rondzendbrief met alle details

hierover ligt op school. De meeste maatregelen gaan

vanaf nu in, de maatregel voor het inschrijvingsrecht

en de aanvaardingsplicht vanaf september 2003. Intussen

werkt de overheid aan een tweede fase van

het gelijke onderwijskansenbeleid.

Hoe reageren scholen op de nieuwe maatregelen?

Extra leerkrachten

«Twee jaar lang grepen we met ons aanwendingsplan

naast extra steun, hoewel onze school nagenoeg honderd

procent anderstalige doelgroepleerlingen van 26

nationaliteiten telt en eigenlijk op 75 uren voor zorgverbreding

en onderwijsvoorrang recht had», zegt Rina

Renders, directeur van de Gemeentelijke Basisschool in

de Antwerpse Lange Beeldekensstraat. «We hebben

die broodnodig. Het is moeilijker werken dan in veel

andere scholen. Denk alleen al aan de communicatie

met de ouders. Maar het was een loterij. Je diende

een plan in en scoorde slecht op één criterium. Met

nagenoeg hetzelfde plan scoorde je een jaar later

dan weer goed voor datzelfde criterium als iemand

anders het beoordeelde. Nu zijn ons 133 uren voor

gelijke onderwijskansen beloofd. We kunnen twee

extra leerkrachten in de kleuterklassen inzetten om

de kleuters te helpen die met taal achter staan. In de

lagere school verkleinen we de drie eerste klassen van

27 naar 20 leerlingen. Drie bijkomende leerkrachten

kunnen extra zorg besteden aan het Nederlands.»

Nooit meer klagen

Rina Renders is kennelijk gelukkig met de eerste fase

van het nieuwe beleid voor gelijke onderwijskansen.

Dat scholen met veel leerlingen uit collectief achtergestelde

milieus voorrang moeten krijgen als de

overheid extra geld bovenop de gewone werkingstoelagen

uitdeelt, staat voor haar vast. Zonder enige

twijfel? «Toch vind ik het puntensysteem nog niet

je van het», vult ze aan. «Is het niet de normaalste

� Tekst van het decreet: jsp.vlaamsparlement.be/docs/stukken/2001-2002/g1143-13.pdf

zaak van de wereld dat elk kind, van welk land of

welke kleur ook, goed onderwijs krijgt?»

«Ik vind het jammer dat de overheid de gelijke onderwijskansen

betaalt met budgetten die intern zijn

verschoven», zegt Ludo De Wilde van de Vrije basisschool

Reinaertstraat in Gent. «Dat is de ene put vullen

door een andere te graven. Al ben ik natuurlijk wel

blij dat we van 75 naar 133 uren stijgen. De Vlaamse

basisscholen moeten het met te weinig geld blijven

doen.’Ik zal nooit meer klagen’, zei mijn Rotterdamse

collega-directeur spontaan toen hij onze boekhouding

had bekeken. En in Nederland heb je nochtans niet

de ongelijke subsidiëring van netten. De maatschappij

verwacht zo veel van scholen, de taken nemen zo in

aantal toe. Dat mijn school uren bij krijgt gaat ten

koste van leerlingen in andere scholen die er verliezen.

Dat is onterecht. Het punten tellen is ook afgetopt op

1,2. Zonder de bijkomende middelen uit het Sociaal

Impulsfonds - waarvan in Gent gelukkig een grote hap

naar onderwijs en schoolopbouwwerk gaat - mochten

wij onze schoolpoort sluiten. Nu betalen we er twee

maatschappelijk werkers mee. We zijn en blijven een

arme school voor arme kinderen.»

Taalhulp

Bernadette Hermans is directeur van een Brusselse

Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs. Is dat

een ‘zwarte school’ of een ‘arme school’, een ‘witte’

of een ‘rijke’? Of is het niet altijd zo zwart-wit? «In

de vestigingen van onze school in Ukkel en Vorst

zitten kinderen van autochtone Nederlandstalige

advocaten, journalisten, muzikanten, kinesisten…

en zo», legt Bernadette Hermans uit. «In de andere

twee, in Sint-Gillis, zitten nagenoeg alleen kinderen

van ongeschoolde allochtone mensen. We krijgen door

de tweede groep een dertigtal uren steun bij. Via het

vroegere onderwijsvoorrangsbeleid kregen we 11 uren,

door de huidige gelijke onderwijskansen 43. We gaan

er binnen de klas en over de klassen heen mee differentiëren.

Zo komt de hulp ten goede van iedereen.

In de tweede kleuterklas voorzien we in extra hulp

om de taal van dertig kleuters beter te ontwikkelen,

zonder de klas in tweeën te splitsen. Als ik personeel

vind tenminste, want de meeste leerkrachten zijn niet

scheutig om naar Brussel te komen.» ■


idee

� Gratis naar de fi lm p. 16

� De taal van het gaspedaal p. 17

� Drumles in Afrika p. 21


Klasse actie

Film met Klasse

Hoe kan de bioscoop voor uw leerlingen meer betekenen

dan chips en popcorn? Zoekt u initiatieven

en gratis lesmateriaal om fi lms in te passen in

uw les? Het antwoord krijgt u in vogel- en kikvorsperspectief

met het nieuwe scholenaanbod

van Kinescola, Jekino-Films en Jeugd & Vrede.

Maatschappelijke inhouden en fi lmopvoeding

branden van de pelicule in multimediale projecten

voor alle onderwijsniveaus, met in the

picture bekende titels als Mariken en Killer Kid.

Daarnaast maakt u van dichtbij kennis met de

Kinescola-box, een gratis doos vol fi lmfi ches

en achtergrondinformatie voor leerkrachten. U

komt te weten hoe u met uw klas alsnog naar

fi lms als Schindler’s List, Shakespeare in Love

of Anastasia kan gaan kijken. Of met The Human

Body, Cosmic Voyage en Mysteries of Egypt tegen

een IMAX-scherm aankleven dat zes verdiepingen

hoog is. Of naar de betere Franstalige fi lm gaan.

En wat te zeggen van een project muziekanimatie

rond Pettson en Findus of een tentoonstelling rond

verdraagzaamheid bij de fi lm Falling?

Dat fi lm ook op school de Zevende Kunst is en hoe

u uw les tot een fi lmpremière kan maken, mag u

over enkele weken zelf komen ervaren. Op 25, 28

en 29 september en op 2 oktober kunnen

duizend leerkrachten met collega of partner

gratis kennis maken met fi lmprojecten voor

het lager en secundair onderwijs. De organisatoren

van Multimediale Projecten in het Onderwijs

draaien voor u een vip-ontvangst in Gent, Antwerpen,

Leuven of Hasselt. Reserveer in uw agenda een halve dag

educatief cinemabezoek. Exclusief zonder popcorngeur

en rinkelende gsm’s.

Wat mag u van deze actie

verwachten?

Hoe u fi lms over actuele thema’s een didactisch kleedje aanpast,

komt u te weten tijdens de voorstelling van Multimediale

Projecten in het Onderwijs. U krijgt een gratis 2,5 uur durend

programma, met in de aftiteling:

- verwelkoming en inleiding

- audiovisuele presentatie van de verschillende projecten

- fi lmvoorstelling naar keuze: Selma & Johanna (lager onderwijs),

Killer Kid (secundair onderwijs).

- presentatie Kinescola en Week van de Franstalige Film

- napraten bij een drankje

U bent van harte welkom, met collega of partner, op één van vier

locaties:

- woensdag 25 september (14.30 u.) in Kinepolis, Leuven

- zaterdag 28 september (10.00 u.) in Metropolis, Antwerpen

- zondag 29 september (10.00 u.) in Decascoop, Gent

- woensdag 2 oktober (14.30 uur) in Kinepolis, Hasselt

Elke leerkracht krijgt uitgebreide informatie mee naar huis, inclusief

de Kinescola box., een gratis doos met onder meer fi lmfi ches

(fi lminhoud, technische gegevens, lestips), achtergrondinformatie,

het IMAX-aanbod enz. Kinescola is een educatief programma dat

inspeelt op hedendaagse thema’s in fi lms en de link legt naar de

lessen taal, wereldoriëntatie, geschiedenis, aardrijkskunde enz. Het

wil jongeren op een kritische manier leren omgaan met het medium

fi lm in het algemeen en met cinema in het bijzonder.

Hoe schrijft u in?

Vul de bon op deze pagina volledig in en stuur hem vóór 15

september naar de organisatoren. Snel zijn is de boodschap. Wie

bij de duizend gelukkigen is, krijgt een persoonlijke uitnodiging

thuis toegestuurd. Als u zo’n uitnodiging ontvangt, engageert u

zich ook om te komen. Uw naam komt op een aanwezigheidslijst.

Mocht u uit de boot vallen of niet kunnen deelnemen aan

deze actie, dan kan u de gratis Kinescola-box te allen tijde

ophalen bij een Kinepolis bioscoop in uw buurt.

16 KLASSE NR.127

Waar vindt u meer informatie?

Uw contactpersoon voor deze actie is Felix Vanginderhuysen

- tel. 02 242 54 09. Uitgebreide informatie

over het filmaanbod van Kinescola, Jekino, Jeugd &

Vrede en meer vindt u terug op www.kinescola.com en op

www.jeugdenvrede.be. U kan er fi lmfi ches downloaden

over langspeelfi lms, IMAX-prenten en allerlei info over het

medium fi lm (techniek, geschiedenis…). U vindt er ook alle

contactadressen voor uw bioscoopbezoek met de klas.

Projecten voor uw klas

Multimediale Projecten in het Onderwijs wil via fi lm en

interactieve momenten (tentoonstelling, discussie, creatief

bezig zijn) kinderen en jongeren inzicht geven in actuele

thema’s, zoals vriendschap en integratie, kindsoldaten, de

taal van boeken, geweld, kinderrechten en inspraak. Dit

schooljaar zijn er vijf projecten voor even veel verschillende

leeftijdgroepen, die elk een halve dag duren en die u in de

klas voorbereidt (u ontvangt alle informatie vooraf):

�Olivier - Onrust in Vogelland (5-9 j.): poppenspel, muziekanimatie

en fi lm rond de natuur en thema’s als vriendschap

en integratie, solidariteitszin, samen spelen.

�Mariken (8-12 j.): fi lm en workshop in een interactieve

tentoonstelling over de taal en codes van fi lm en boek.

Leerlingen schrijven zelf scenario’s, kiezen decors,

regisseren enz. Muzische Vorming in al zijn facetten.

�Selma en Johanna (10-14 j.): roadmovie en ten-

toonstelling over inspraak en participatie, het verschil

in denken tussen kinderen en volwassenen.

�Newcastle Boys (10-14 j.): fi lm en tentoonstelling

rond geweld: verkeersagressie, vandalisme,

geweld op school en tijdens massamanifestaties,

seksueel geweld.

�Killer Kid (12 j. en ouder): fi lm en tentoonstelling

over kindsoldaten met Libanon als

actuele setting.

Voor alle deelnemende leerlingen zijn er

werkkaarten of –boekjes. De kostprijs is 5

euro per leerling (3 euro op woensdagmiddag),

de leerkracht gaat gratis mee. Hoe u

met uw klas voor zo’n project inschrijft

en wanneer en waar dat kan, verneemt u

tijdens de vier kennismakingsdagen. Wil

u zo lang niet wachten, neem dan contact

op met Jeugd & Vrede op tel. 02 640 19

98 en vraag de folder aan.

U kan voor uw klas ook andere fi lmprojecten

organiseren. Jeugd & Vrede heeft bv.

muziekanimatie met Pettson en Findus en

de tentoonstelling verdraagzaamheid bij

Falling (naar het boek Vallen van Anne

Provoost) in de kast liggen. Projecten

rond fi lm en een ander medium (boek,

dans, muziek) vindt u bij Jekino.

FOTO’S P. 15/16 JEKINO-FILMS/IMAX

1000

fi lmtickets voor

leerkrachten.

Extra: Week van de Franstalige fi lm

Dat een goede fi lm niet per defi nitie Engels hoeft te

spreken? Le fabuleux destin d’Amélie Poulain en Hable

con Ella zinderen nog stevig na. Maar hoe vaak kijken uw

leerlingen naar een goede Franstalige fi lm? Hoe haalt u

de vele Amélies uit de camera obscura? Misschien helpt

de Week van de Franstalige Film. Een week lang kan u

met uw klas in de beste popcornvrije omstandigheden een

Franstalige topfi lm gaan zien, inclusief klassikale voor-

en nabespreking. De Week vindt plaats begin februari

2003. Tijdig inschrijven is de boodschap, want er staat

buskruit op het programma: Huit femmes, Une hirondelle

a fait le printemps, Astérix et Obélix: Mission Cléopâtre,

Reines d’un jour, Le battiment d’ailes du papillon en een

verrassingsfi lm. Aan al deze fi lms hangen didactische

dossiers waarmee u de fi lm kan voorbereiden in de klas:

achtergrondinfo, woordenschatoefeningen, opdrachten.

Voor het eerst vindt de Week van de Franstalige Film plaats

op drie locaties: 3-7 februari 2003 in Kinepolis Hasselt,

10-14 februari in Kinepolis Leuven en in Kinepolis Brussel.

U betaalt 5 euro per leerling. Per 20 leerlingen gaat één

leerkracht gratis mee.

Bent u leerkracht Frans? Kom dan proefkijken

tijdens gratis voorstellingen op maandag 3 februari

(Hasselt), maandag 10 februari (Leuven)

en dinsdag 11 februari (Brussel), telkens om

19 uur. Inschrijven voor deze voorstellingen doet u

telefonisch bij Ann Knaepen – gsm 0479 84 37 50 of via

ann.knaepen@belgacom.net. U ontvangt een schriftelijke

bevestiging. Tijdens Film met Klasse krijgt u alvast een

voorsmaakje.

Info: Week van de Franstalige Film: www.luc.ac.be/cttl.


MET KLASSE NAAR DE BIOSCOOP

❒ Ja, stuur mij een uitnodiging voor (omcirkel wat past)

1 / 2 personen voor Film met Klasse. Mijn datum van

voorkeur is (geef twee voorkeuren een cijfer: 1 is uw eerste

keuze, 2 is uw tweede keuze; de organisatoren wijzen

u één van beide datums toe):

● woensdag 25 september (14.30 u.) in Kinepolis, Leuven

● zaterdag 28 september (10 u.) in Metropolis, Antwerpen

● zondag 29 september (10 u.) in Decascoop, Gent

● woensdag 2 oktober (14.30 u.) in Kinepolis, Hasselt

Naam:....................................................................................

Stamboeknummer:.................................................................

Volledig adres: ......................................................................

..............................................................................................

Ev. e-mailadres:.....................................................................

School:..................................................................................

Volledig adres: ......................................................................

..............................................................................................

Onderwijsniveau (omcirkel wat past):

kleuter / lager / secundair / hoger

Vak(ken): ...............................................................................

Deze actie is gratis voor mezelf en vergezellende collega of

partner. Als ik word uitgenodigd, kom ik ook.

Stuur deze originele bon volledig ingevuld en vóór 15 september

naar Jekino-Films - Film met Klasse - Paleizenstraat

112 - 1030 Brussel. Als u bij de gelukkigen bent, ontvangt u

een uitnodiging per brief of via e-mail. Uw naam komt op een

viplijst. Als u een uitnodiging ontvangt, komt u ook.


Verkeren kan je leren

Gooi eindtermen de straat op �

Van «Fietsiefi ets» voor kleuters en jonge kinderen tot

«De taal van het gaspedaal» voor leerlingen van de derde

graad secundair onderwijs: kant-en-klare lespakketten

met handleidingen, video’s, transparanten, diskettes,

cd-i’s of cd-roms, afgestemd op de eindtermen.

Vlaamse Stichting Verkeerskunde - Bruul 101 - 2800

Mechelen - tel. 015 44 65 50 - fax 015 44 65 59 -

info@verkeerskunde.be - www.verkeerskunde.be

Goede verkeersmanieren �

De Cel Verkeerseducatie van het Belgisch Instituut

voor de Verkeersveiligheid maakt lesmateriaal voor het

basis- en secundair onderwijs. In de loop van september

vindt de uitgebreide catalogus zijn weg naar alle scholen.

Vraag ernaar!

B.I.V.V. - Haachtsesteenweg 1405 - 1130 Brussel - tel. 02

244 15 11 - fax 02 216 43 42 - info@bivv.be - www.bivv.be

Schoolvervoerplan �

Hoe leggen meer leerlingen veilig en wel het traject tussen

school en thuis zelfstandig af? Een schoolvervoerplan kan

zeker helpen. Langzaam Verkeer ontwierp een praktische

handleiding en werkt samen met u maatregelen uit zodat

veiligheid én milieubewustzijn gestimuleerd worden. Hou

ook de schoolspaaractie tijdens de «Week van de Zachte

Weggebruiker» in de gaten (basisscholen, mei 2003).

Langzaam Verkeer - J.P. Minckelerstraat 43 a

- 3000 Leuven - tel. 016 23 94 65 - fax 016 29 02 10 -

LV@langzaamverkeer.be - www.langzaamverkeer.be

Een week lang in vervoering �

Van 22 tot 29 september staan alternatieve en milieuvriendelijke

vervoermiddelen in de kijker dankzij «de

Week van de Vervoering».

KOMIMO vzw - Frère-Orbanlaan 570 - 9000 Gent - tel.

09 223 86 12 - fax 09 223 97 29 - contact@komimo.be

- www.komimo.be

1 000 euro voor een

kleinschalig project �

De C&A-stichting geeft lokale verkeersprojecten fi nanciële

ademruimte. Verenigingen die een plan uitwerken

rond veilig verkeer, bijvoorbeeld rondom de plaatselijke

school, kunnen tot 1 000 euro krijgen voor de uitvoering

ervan. Aanvragen zijn welkom tot 15 december 2002.

Meer info vindt u op www.c_and_a.com/befl /about/values/

stichting.asp - C&A-Stichting - Jean Monnetlaan - 1804

Vilvoorde - tel. 02 257 69 01

Verhef uw buur in de

adelstand �

Goede initiatieven verdienen weerklank. Kent u een

persoon die het verschil gemaakt heeft op verkeersvlak,

nomineer die dan voor de titel van «Ridder in het

verkeer». Heldendaden hoeven het niet te zijn. Heeft uw

genomineerde een ludieke actie gevoerd mét resultaat of

heeft die bijgedragen tot beter onderhouden fi etspaden:

het kan allemaal. Kandidaturen moeten vóór 31 december

2002 gestuurd worden naar:

Veilig Verkeer Vlaanderen - Parklaan 3 - 3740 Bilzen - fax

089 49 24 22 - meer info op tel. 089 41 73 50

BTTB

Word ambassadeur! �

«Door en voor jongeren» is het motto van

de Responsible Young Drivers. Zij willen

gemotiveerde leerlingen van de derde

graad secundair onderwijs opleiden zodat

ze zelf 3 verkeerslessen kunnen geven

aan leeftijdgenoten. Over het effect van

vermoeidheid, alcohol en drugs op het

rijgedrag bijvoorbeeld.

R.Y.D. - Slachthuislaan 30 bus 2 - 1000 Brussel

- tel. 02 513 57 79 - fax 02 502 43 50

- info@ryd.be - www.ryd.be

Verkeerswaaier �

Kleuters en jonge kinderen wandelen in

groep en begeleid door een volwassene

naar school, een grondige controle van

de fi etsen, een gemachtigde opzichter aan

de oversteekplaatsen... Verkeersprojecten

hoeven niet altijd ingewikkeld te zijn, een

school kan met vereende krachten al heel

wat realiseren. Goede ideeën en gegevens

over de verenigingen die daarbij kunnen

helpen, staan in de «Verkeerswaaier».

Meer info bij Vlaamse Infolijn - tel. 0800 302

01 - www.verkeerskunde.be/verkeerswaaier/

In vervoering �

Het bordspel «In vervoering» kunt u met de hele klas

spelen: de spelers krijgen op een fi ctief stadsplan een eigen

wijk als vertrekpunt. Bij iedere ronde krijgt iedere groep een

nieuwe bestemming. Welk effect hebben de verschillende

wegen en vervoermiddelen op tijd en milieu? Dit educatieve

spel is bedoeld voor kinderen van 10 tot 13 jaar.

Centrum Informatieve Spelen - Naamsesteenweg 164 - 3001 Leuven

- tel. 016 22 25 17 - fax 016 29 50 99 - Vaartstraat 14 - 3500

Hasselt - cis@spelinfo.be - www.spelinfo.be

Openbaar vervoer �

Kinderen op een praktijkgerichte én speelse manier leren hoe

ze de bus of de trein moeten nemen, is de doelstelling van het

«Openbaar Vervoerspel» dat de Bond van Trein-, Tram- en

Busgebruikers ontwikkeld heeft, speciaal voor de leerkrachten

en leerlingen van de derde graad lager onderwijs.

B.T.T.B. - H. Frère-Orbanlaan 570 - 9000 Gent - tel. 09 223 86

12 - fax 09 233 97 29 - info@bttb.be - www.bttb.be

Lees meer over mobiliteit van leerkrachten

op p. 50 in dit nummer: «Van step tot BMW

- Leraren naar school».

VERKEERSPEDAGOGISCH INSTITUUT

Samen uit, samen thuis ��

Taxistop leerde ons carpoolend naar festivals te rijden

of vakantiebestemmingen te bereiken. «Schoolpool»

is een variant hiervan die zich richt op een publiek van

studenten en (ouders van) scholieren. Wie een chauffeur

of een passagier zoekt, wordt «gekoppeld» via de

carpoolsoftware van Taxistop. De school moet zich wel eerst

inschrijven. Het succes van de formule hangt af van de publiciteit

voor het initiatief binnen de eigen schoolmuren.

Taxistop - Maria Hendrikaplein 65 b - 9000 Gent - tel. 09 242 32

01 - info@taxistop.be - www.taxistop.be

U vindt de volledige wegcode op www.fedpol.be/

nl.htm?home.htm~main of op wegcode.be/

10/10 voor Antwerpse

basisscholen �

«Allen voor veiligheid, veiligheid voor allen» is het motto van

de 10/10-actie die korte metten wil maken met de vicieuze cirkel

die we dagelijks aan de schoolpoorten zien: ouders brengen

hun kinderen per auto naar school omdat ze vinden dat het voor

hun kinderen te gevaarlijk wordt met al dat autoverkeer. Alleen

voor Antwerpse basisscholen.

Provincie Antwerpen - Kris Rockelé - tel. 03 240 65 03 -

info@10op10.be - www.10op10.be

De nieuwe Columbus �

Een ontdekkingsreiziger neemt jonge tieners in de nieuwe

verkeersbrochure van het Federaal Ministerie van Mobiliteit

en Vervoer mee door de verkeersjungle. Vijfdejaars mogen

hun verrekijker en telescoop alvast klaar leggen, want zij

krijgen dit kijk- en leesvoer deze maand te verwerken.

Federaal Ministerie van Mobiliteit en Vervoer - kabinet.durant

@vici.fgov.be - vici.fgov.be

100 gratis verkeersspelen �

Fiets een rondje met een halve tennisbal op uw hoofd.

Valt die er niet af, dan zijn uw stuurmanskunsten oké.

Dit is slechts één van de opdrachten uit «Spelenderwijs

Wegwijs» (Verkeerspedagogisch Instituut).

Alle doe-opdrachten zijn afgestemd op leerlingen

van de lagere school, voor iedere graad is er een

aangepaste versie. Richt uw school een verkeersdag

of -week in en stuurt u het programma naar

het VPI, dan wint u misschien één van de 100

gratis exemplaren.

Verkeerspedagogisch Instituut vzw - Spinnersstraat

29 - 8800 Roeselare - tel. en fax 051 21 04

17 - info@verkeervpi.be - www.verkeervpi.be

Doe de dode hoek �

Laat maar eens een vrachtwagen de speelplaats

oprijden. De «dode hoek» zal nog

nooit zo concreet geweest zijn voor de

leerlingen: na een theoretische les mogen

ze plaatsnemen achter het stuur van een

zoveeltonner terwijl hun klasgenoten in

verspreide orde rechts van de vrachtwagen

plaatsnemen. De Fietsersbond werkte dit

lesproject uit voor de derde graad.

Fietsersbond vzw - Boomgaardstraat 22

bus 1 - 2600 Berchem - tel. 03 231 92 95

- fax 03 231 45 79 - fi etsersbond@pi.be

- www.fi etsersbond.be

Te voet �

Gebaseerd op haar scholenenquête van juni

2002 ontwerpt ook de Voetgangersbeweging

momenteel verkeerseducatieve projecten.

Voetgangersbeweging vzw - Gasthuisstraat

45 a - 3200 Aarschot - tel. 016 69 46 06

- info@voetgangersbeweging.be - www.voetgan

gersbeweging.be

KLASSE NR.127 17


(advertentie)


STUDIO VANDERSTEEN


Dag van de Leerkracht �

«Good teachers are essential for the effective functioning

of education systems and for improving the quality of

learning processes.» Dat stond vorig jaar te lezen in

een gezamenlijke boodschap van Unesco, ILO, UNDP

en Unicef, n.a.v. «World Teachers’ Day» (5 oktober).

Volgende maand is het weer zover: de «Dag van de

Leerkracht» zal één dag lang alle Vlaamse leerkrachten

fi guurlijk (letterlijk mag ook) in de bloemetjes zetten. In

vele scholen organiseren ouders, leerlingen, directie of

collega’s dan een extraatje. Dit jaar, 5 oktober is inderdaad

een zaterdag, zal u wat extra creatief moeten zijn (of

gewoon op vrijdag 4 oktober al feest vieren!).

Hebt u een hoogst origineel idee?

Mailen naar red.leerkrachten@klasse.be

De ludieke les �

«De ludieke les» is een gloednieuw (kort)stripverhaal in

de Suske & Wiske-reeks met als onderwerp «verkeersveiligheid».

Als u nu meteen naar een Standaard Boekhandel

holt, let dan op aan de kruispunten! Dit verhaal is te koop

als een speciale uitgave ten voordele van het Levenslijn-

Kinderfonds, dat precies dit jaar rond verkeersveiligheid

werkt. U krijgt ook een reeks tips waardoor uw leerlingen

zich veiliger in het verkeer voelen: «iedereen de pot op!»

(de stilaan beroemde fi etshelm), tips rond de controle

van de fi ets zelf, info rond autogordelgebruik, een aantal

spelletjes en info over de gratis «Verkeerswaaier», (een

folder met twaalf concrete ideeën om het verkeer kindvriendelijker

te maken, vooral bedoeld voor leerlingen

derde graad lager onderwijs).

U kan het gewenste aantal exemplaren van «De ludieke

les» bestellen met bijgaand bonnetje. Deze extra Suske &

Wiske kost 3 euro. Wat later kan u uw bestelling afhalen

in de dichtstbijzijnde Standaard Boekhandel.

Meer info bij Levenslijn-Kinderfonds - Medialaan 1

- 1800 Vilvoorde - tel. 02 255 39 70 - fax 02 252 51 41 -

info@levenslijn.be - www.levenslijnkinderfonds.be

LUDIEKE LES OP SCHOOL

❒ Ja, onze school wil aandacht besteden aan de

verkeersveiligheid van onze leerlingen.

Wij bestellen ………. ex. van de brochure «De ludieke les»

aan 3 euro per ex.

Naam van de school: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Adres: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Tel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Naam contactpersoon (directie): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Stuur dit bonnetje volledig ingevuld naar Levenslijn-

Kinderfonds - Medialaan 1 - 1800 Vilvoorde - U kan

uw bestelling afhalen in de dichtstbijzijnde Standaard

Boekhandel

In de watten �

Op woensdag 13 november en zaterdag

18 januari 2003 leggen de cultuur- en

gemeenschapscentra van Vlaams-Brabant

100 leerkrachten in de watten. Een «In de

watten»-dag begint om 14 u. met een aantal

«salons», minivoorstellingen, gekoppeld

aan een gesprek met de artiest. De namen

van de deelnemende artiesten blijven een

verrassing. Voor meer actieve leerkrachten

zijn er workshops. Na dit alles volgt een

etentje én een avondvoorstelling.

Per school mogen twee leerkrachten

deelnemen: liefst een enthousiast leerkracht

met een «nog-niet-overtuigde-collega»,

die tot nog toe weinig participeerde aan de

culturele activiteiten van de school.

Los van de «In de watten»-dag en speciaal

voor het lager onderwijs zijn een Danskoffer

en een Theaterkoffer beschikbaar. «Vrij

bewogen» (danskoffer; 9-12-jarigen) zit

boordevol tips en interessant materiaal

om kinderen vertrouwd te maken met

hedendaagse dans (creatie: Rasa, Gent).

Meebewegen en zelf naar nieuwe vormen

zoeken, hoort er ook bij. Omdat leerlingen

vaak onvoorbereid naar een voorstelling

komen, bedacht kinderkunstencentrum

Het Paleis de Theaterkoffer (vanaf 6 jaar).

De nadruk ligt op het spel: uw leerlingen

kruipen in de huid van acteur, regisseur,

kaartjesverkoper enz. Uitgangspunt van deze

leuke visie op theatercodes is «We zijn al

lang begonnen, maar nu begint het echt»

(Joke Van Leeuwen). De huurprijs van deze

koffers bedraagt 25 euro.

Op maandagen 16 (CC Ternat; 20 u.) en

23 september (CC Overijse; 20 u.) toont

Pascale Boone hoe u in de klas aan de slag

kan met de danskoffer. De toegang is gratis;

reserveren is verplicht op tel. 016 26 76 04.

Meer info over beide initiatieven bij Applaus

(Vlabra’ccent) - Sanne Vanautgaerden - Diestsesteenweg

52 - 3010 Leuven - tel. 016 26 76 04

- www.applaus.be

Tips tappen uit de danskoffer.

Pieter Embrechts �

Acht muzikanten en één zanger-verteller, Pieter Embrechts,

brengen «een eigenzinnig, origineel, lyrisch,

komisch, vurig en ontroerend qu’on sert théatral. Muziek

en geschrijf, recht uit mijn lijf!»

Pieter Embrechts (De Kakkewieten, El Tattoo del Tigre,

het Peulengaleis, De Rederijkers…) onthult zijn inspiratiebronnen:

Herzberg, Gezelle, ‘t Hooft, Cortazar, Canetti en

natuurlijk Brel. De «Blazers zonder Bläzers» vormen daarbij

een sterke ruggesteun.

Exclusief voor Canon Cultuurcel speelt Embrechts de laatste

twee concerten van deze tournee op de «Canon Cultuuravonden»

in de Singel (Antwerpen). Wie er op 1 of 2 oktober

(telkens om 20 u.) wil bij zijn, kan vanaf maandag 16 september

rechtstreeks bij de Singel reserveren (tel. 03 248 28 28; max.

2 tickets per beller). Per avond zijn 400 gratis zitjes beschikbaar

voor leerkrachten (en hun partner of collega). U krijgt de

kaarten (met routebeschrijving) thuisgestuurd. Tegelijk zullen

evenveel leerlingen (vanaf 16 jaar) de voorstelling bijwonen. Zij

vinden alle info in de eerste Maks! van het nieuwe schooljaar

(verschijnt rond 18 september). Let wel: dit zijn géén schoolvoorstellingen,

uw leerlingen moeten individueel inschrijven

met de bon in Maks!.

Reservaties bij de Singel - tel. 03 248 28 28 - meer info bij Canon

Cultuurcel - tel. 02 553 96 63

RASA VZW

PIETER EMBRECHTS / GARIFUNA

Muziek en geschrijf,

recht uit zijn lijf

Taalunie-Onderwijs

prijs 2002 �

Alle basisscholen kunnen dingen naar de Taalunie-Onderwijsprijs

2002 voor «projecten of

scholen die zich op vernieuwende én doeltreffende

wijze onderscheiden bij het onderwijs

in en van de Nederlandse taal». Projecten

rond taalvaardigheid; projecten rond integratie

van verschillende (deel)vaardigheden

(bv. integratie van allochtone en autochtone

leerlingen); tutorsystemen om leerlingen te

ondersteunen… Het project kan didactisch

of organisatorisch zijn, moet lopen over

verschillende leerkrachten, vakken,

leerjaren, moet zichtbare positieve gevolgen

hebben en is in andere scholen

toepasbaar.

Een jury selecteert vijf scholen. Die

scholen/projecten krijgen media-aandacht,

een beschrijving op de website

van de Taalunie enz. Hun projecten worden

vastgelegd op een video die voor alle

belangstellenden beschikbaar zal zijn. De

uiteindelijke winnaar krijgt 8 000 euro.

U kan uw project indienen tot en met 30

september.

Meer info, inschrijvingsformulier en inschrijvingen

bij Nederlandse Taalunie - postbus

10959 - 2501 HN Den Haag - Nederland - tel.

00 31 70 346 95 48 - secr@ntu.nl - info en een

inschrijvingsformulier op www.taalunie.org/

onderwijsprijs

KLASSE NR.127 19


(advertentie)

(advertentie)



Met Klasse naar Afrika �

Wil u meteen wat ritme in het schooljaar brengen,

waarom dan niet de drums bovenhalen? Naast het aanbod

voor het basisonderwijs heeft het Afrikamuseum in

Tervuren drie nieuwe ateliers voor jongeren (secundair

onderwijs) op poten gezet. Uw leerlingen kunnen in de

huid kruipen van een Afrikaanse boer, zich inwijden in

de magische rituelen en kennismaken met de Afrikaanse

djemberitmes.

Wil u zo’n atelier zelf eerst uitproberen? En er meteen een

gezinsuitstap van maken? Tijdens het weekend van 19

en 20 oktober kunnen 250 leerkrachten secundair

onderwijs gratis kennismaken met de drie ateliers.

Vergezellende gezinsleden bezoeken gratis het Afrikamuseum.

Aan het eind krijgt u een infobrochure mee.

Dit zijn de ateliers:

1.«Groene Aarde»: Via simulaties en opdrachten krijgen

uw leerlingen een globaal ecologisch, sociaal en

economisch perspectief op de Afrikaanse landbouw. Invalshoek:

de concrete situatie van een landbouwgezin in

Tanzania. Verbouwen leerlingen meer rijst dan zij?

2.«Oog in Oog»: Hoe denken wij, Belgen, over Afrika

en Afrikanen? Met zijn koloniale verleden is het Afrikamuseum

goed geplaatst om historische voorstellingen

en vooroordelen aan de tand te voelen. Maak u klaar

voor het debat.

3.«Sprekende Ritmes»: Een boeiende rondleiding van

tamtam tot djembe. En vervolgens zelf aan de slag op

de djembe. Wie voelt de beat?

Interesse? Stuur de originele bon volledig ingevuld en

voor 30 september naar Leen Laes - Educatieve Dienst

- Museum voor Midden-Afrika - Leuvensesteenweg 13

- 3080 Tervuren. 250 leerkrachten krijgen ten laatste op

10 oktober een persoonlijke uitnodiging toegestuurd.

Info: Leen Laes - tel. 02 769 52 11 - fax 02 769 56 38

MUSEUM VOOR MIDDEN-AFRIKA

GRATIS NAAR AFRIKA

❒ Ja, ik wil graag kennismaken met de Afrikaanse

ateliers.

Ik kom op (omcirkel wat past) 19 / 20 oktober om (omcirkel

wat past) 10 / 13 uur.

Ik breng ….. (vul in, max. 5) eigen gezinsleden mee, die

gratis en zelfstandig het museum kunnen bezoeken.

Ik wil deelnemen aan de volgende workshop (duid aan):

❍ Groene Aarde

❍ Oog in Oog

❍ Sprekende Ritmes

Naam: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Stamboeknummer: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Volledig adres: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Vak(ken): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Stuur de originele bon volledig ingevuld en vóór 30

september naar Leen Laes - Educatieve Dienst - Museum

voor Midden-Afrika - Leuvensesteenweg 13 - 3080

Tervuren. Deze actie is volledig gratis. Als u wordt

uitgenodigd, komt u ook.

MUSEUM VOOR MIDDEN-AFRIKA

Zone Orfeo �

De Orfeo-mythe als inhoudelijk uitgangspunt

kruisen met de opera’s en madrigalen

van Claudio Monteverdi als muzikale inspiratiebron?

Het resultaat is «zone Orfeo» een

jongerenopera door Muziektheater Transparant.

De opera is trouwens het resultaat

van een tweedelig zomers repetitieproces

met jonge zangers en instrumentalisten.

Tijdens die sessies werkten zij aan hún,

eigen(tijdse) versie van deze stevige brok

Italiaanse barok. Jan Van Outryve tekent

voor de muzikale leiding, Wouter Van Looy

voor de regie en Jo-An Lauwaert voor de

choreografi e.

U kan het resultaat zien op zondag 15 september

om 20 u. in de Vlaamse Opera Gent.

Vroege vogels kunnen zelfs (vanaf 19.15

u.) een extraatje meepikken: leerlingen van

het Sint-Janscollege Sint-Amandsberg

verzorgen dan een optreden met renaissancedans

(gekostumeerd met het resultaat van

een workshop kostuums maken en kragen

naaien, eerder die dag).

Tickets kosten van 6 tot 12 euro. Voor

leerkrachten die mailen naar jschreibers@

vlaamseopera.be (én het mooie renaissancewoord

«Klasse» laten vallen) liggen 50 x

2 vrijkaarten klaar.

Meer info en reservaties bij Vlaamse Opera Gent

- Josephine Schreibers - Schouwburgstraat 3 -

9000 Gent - tel. 09 225 24 25 - jschreibers@

vlaamseopera.be - www.vlaamseopera.be

Hoe denken wij, Belgen,

over Afrika en Afrikanen?

Gelijke-onderwijskansen �

Bij de start van het nieuwe schooljaar bent u alvast uitgenodigd

voor een reeks introductiedagen over het nieuwe gelijke-onderwijskansenbeleid

(GOK). De kennismaking is vooral bedoeld voor

leerkrachten en directies van scholen die weinig of geen ervaring

hebben met het onderwijsvoorrangsbeleid of het zorgverbredingsbeleid.

Steunpunt NT2, Steunpunt Intercultureel Onderwijs

(ICO) en Expertisecentrum voor Ervaringsgericht Onderwijs

(ECEGO) werken mee aan deze introductiedagen. Elke dag bestaat

uit een algemene voorstelling van het GOK-beleid (9.30-12.30

u.) en drie gelijktijdige, thematische sessies (13.30-16 u.). Elke

school mag max. drie deelnemers inschrijven.

De introductiedagen voor het basisonderwijs vinden plaats in

Antwerpen (17/9), Gent (19/9) en Leopoldsburg (24/9). Aan de

sessies voor het secundair onderwijs kunnen enkel nog supersnelle

reageerders deelnemen: Gent (10/9) en Antwerpen(11/9).

Meer info en inschrijvingen op www.vlor.be

EUROPEAN SPACE AGENCY

Leerlingen spreken met Frank De

Winne in de ruimte

One big step for Frank… �

Vlieg met Frank De Winne mee naar het Internationaal Ruimtestation

(ISS). De wedstrijd «Breng ruimte in je klas met onze kosmonaut

Frank De Winne» is bedoeld voor leerlingen derde graad lager

onderwijs. Op www.eurospacecenter.be staat een reeks eenvoudige

vragen en een antwoordformulier (slechts één formulier per klas).

Bovendien schrijft u met uw klas een origineel briefje aan Frank De

Winne. Per provincie winnen twee klassen een vijfdaagse ruimteklas

in het Euro Space Center Redu. De antwoorden (en de brief) moeten

binnen zijn vóór 22 oktober, op onderstaand adres.

De «Euro Space Contest 2002 Astronaut Frank De Winne»

(leerlingen secundair onderwijs) is wat moeilijker (www.

eurospacecenter.be), maar u vindt alle antwoorden op internet. Een

kijkje nemen op www.esa.int, de offi ciële site van het Europees

Ruimtevaart Agentschap, zal u een eind op weg helpen. Twee

klassen van 20 leerlingen winnen een driedaagse ruimteklas

in het Euro Space Center van Redu, tijdens de vlucht van De

Winne, waarschijnlijk van 23 tot 25 oktober. Eén leerling uit

elke klas zal rechtstreeks kunnen spreken met Frank De Winne.

De antwoorden moeten binnen zijn vóór 5 oktober, liefst via

mail naar euro.space.foundation@skynet.be.

Meer info over deze wedstrijden op www.eurospacecenter.be of

bij Euro Space Foundation vzw - Montoyerstraat 1/4 - 1000

Brussel - tel. en fax 02 356 98 89 - goossens.eurospace@

skynet.be

Meer info over de vlucht van Frank De Winne op

www.esa.int/export/esaHS/

Gratis concert �

Een mooie tekening is al voldoende om met uw

hele klas gratis naar een concert te gaan. Doe mee

aan de tekenwedstrijd van Jeugd en Muziek Orkest

Antwerpen (JMOA), dat zijn 40ste verjaardag

viert. Laat uw leerlingen een tekening (A4formaat)

maken waarin ze het thema «muziek»

zo mooi en origineel mogelijk weergeven. Op

de achterkant van de tekening vermelden ze

hun naam en leeftijd, klas, klasleraar en de

volledige naam en adres van hun school. De

deadline is 10 oktober. Een jury kiest een

winnaar in de categorie 6-8 jaar en een in

de categorie 9-12 jaar. Ten laatste op 16

oktober verneemt u of uw klas gratis kan

naar «Het hele leven zit erin» (van Kaat

Vrancken, met verteller Ilse Van Hoecke,

muziek van Sjostakovitsj en vertolkt door

JMOA o.l.v. Ivo Venkov, regie door Maria

Ickx). De voorstellingen van dit muzikale

verhaal voor kinderen (en volwassenen)

van 6 tot 106 jaar vinden plaats op 10

november om 11 en 15 uur in de Blauwe

Zaal van deSingel in Antwerpen.

Tickets kosten 4 euro per leerling (minstens

15 leerlingen). Familie en vrienden

mogen mee aan dezelfde prijs. Per 15

concertgangers krijgt één leerkracht gratis

toegang. Reserveren is verplicht. Op het

concert zelf moet u zich met de hele groep

aanmelden.

Info, wedstrijdadres en reservaties: Maria Ickx

- Ysselaarlaan 83 - 2630 Aartselaar - tel. en fax

03 877 13 27 - ickxmaria@hotmail.com

KLASSE NR.127 21


(advertentie)

(advertentie)


Klasse-service �

Nederlandstalige leerkracht

gezocht

«Franstalige school zoekt Nederlandstalige leerkracht».

Juist, dat kan. Op de École Primaire du Sacré-Coeur

(Charleroi) kunnen de leerlingen immers vanaf het eerste

leerjaar 16 uur per week les in het Nederlands krijgen.

Meer info en kandidaturen bij École Primaire du Sacré-Coeur

- Philippe Wautelet, directeur of Nathalie Breels (Vlaamse

leerkracht verbonden aan de school) - boulevard Audent 58

- 6000 Charleroi - tel. 071 23 10 79 of 0477 55 36 44 (in ‘t

Frans) of 071 78 19 92 (Nathalie Breels)

Veilig voor een prikje

«Hepatitis B anders bekeken» is een sensibiliseringsén

vaccinatiecampagne voor 16-18-jarigen in de

provincie Vlaams-Brabant. Het tweede prikje krijgen

ze zelfs gratis.

Provincie Vlaams-Brabant - dienst Welzijn en Gezondheid

- tel. 016 26 73 30

Leven in de gevangenis

Collega Hilde Deketelaere geeft al tien jaar lang elke week

les aan een wisselend groepje jonge gevangenen in de

Hulpgevangenis Leuven. Vanuit deze ervaring geeft ze nu

ook lezingen voor leerlingen secundair onderwijs over het

gevangenisleven, jongeren in de gevangenis enz.

Meer info bij Hilde Deketelaere - Gloriantlaan 5 - 3060 Bertem

- tel. 016 48 80 80 - w.van.hoorick@pandora.be

Oren en pennen gezocht

Luisterende oren en vloeiende pennen zijn meer dan welkom

bij Kinder- en Jongerentelefoon Vlaanderen. Mensen

met een hart voor kinderen, die kinderen met hun verhaal

serieus nemen, die zo’n 15 uur per maand tijd kunnen

vrijmaken om te luisteren (Brussel, Antwerpen, Gent,

Brugge, Hasselt) of te schrijven (Mechelen, antwoorden

op brieven en mails). Interne vorming, begeleiding en

ondersteuning zijn vanzelfsprekend aanwezig.

Meer info en kandidaturen bij Kinder- en Jongerentelefoon

Vlaanderen - tel. 02 534 37 43 - info@kjt.org - www.kjt.org.

Schoolmateriaal

Allerlei schoolmateriaal, boekentassen enz. zijn welkom

bij de dichtstbijzijnde Oxfam-Wereldwinkel of

Oxfam-Solidariteitswinkel. Oxfam stuurt het materiaal

naar landen en regio’s waar normaal onderwijs in het

gedrang komt.

Meer info: tel. 02 501 67 40 - katia.nouten@oxfamsol.be

- www.oxfamsol.be

Kunst in zicht �

Hoe leerkrachten extra in de watten leggen opdat ze

zelf met kunst aan de slag gaan in hun klas. U kan ze

bijvoorbeeld «Adrenaline» geven, een stevig shot actieve

kunsteducatie. Dit is een reeks navormingssessies die

de methodes van muzische disciplines koppelen aan een

cultureel aanbod. De reeks bestaat uit zes artistieke evenementen

met daarbij telkens een werksessie o.l.v. kunstdocenten.

De eerste (maandelijkse) sessie vindt plaats

op 26 september (voorstelling «Swollip») en 1 oktober

(workshop o.l.v. Alexander Baervoets). Deelnemen kost

80 euro (zes voorstellingen en zes workshops).

Voort organiseert «Kunst in Zicht» ook drie «Dialoogavonden»

(3/10, 5/12 en 17/3/2003) waarbij een groep

leerkrachten met een spreker dialogeert over kunst en

vervolgens een voorstelling bijwoont. Deze avonden zijn

gratis (max. 20 deelnemers per avond).

Kunst in Zicht - Warandestraat 42 - 2300 Turnhout - tel. 014

47 21 56 - kiz@warande.be - www.kunstinzicht.be

Alles wat u ooit wou weten over… donjons

(nee, niet die van Miami Vice!).

FOTO’S EDUCATIEF THEATER ANTWERPEN

Neen, ik rook niet!

Bart heeft de junkieblues

Zoektocht naar liefde en geborgenheid

DIENST VOOR TOERISME SCHERPENHEUVEL-ZICHEM

Huizen in torens �

Hebt u het in september over huizen, de middeleeuwen,

donjons of pakweg symbolen? Zoekt u een

aanbod voor scholen naar aanleiding van «Open Monumentendag

Vlaanderen 2002»? Wat voor merkwaardig

bouwwerk is een donjon en waarom werden ze gebouwd?

Tot 22 september kan u met uw leerlingen naar de speciale

tentoonstelling «Huizen in torens». Plaats van afspraak is

de Zichemse Maagdentoren, meer dan 600 jaar oud en één

van de best bewaarde donjons van Vlaanderen. Zowel voor

het basis- als voor het secundair onderwijs zijn er speciale

rondleidingen met gids. Een brochure helpt u om dit bezoek

voor te bereiden of na te bespreken in de klas. Kinderen van

het lager onderwijs bezoeken de toren met de «Monumentenkijkwijzer».

U kan ook een bewegwijzerde wandeling maken

van de Barokgang naar de Maagdentoren (3 km). Borden geven

duiding bij de historische gebouwen langs het parcours.

De tentoonstelling is alle dagen open, behalve maandag en vrijdag,

van 14 tot 18 u. (of groepsbezoek op aanvraag) - kostprijs:

62 euro (toegang en vergoeding gids inbegrepen) of 2,5 euro

per persoon (zonder gids); de brochure kost 8 euro.

Dienst voor Toerisme Scherpenheuvel-Zichem - Basilieklaan 16

- 3270 Scherpenheuvel-Zichem - tel. 013 77 20 81 - fax 013 78 25

54 - toerisme.scherpenheuvel-zichem@pi.be

Gratis op jeugdtheaterprospectie?

Doen!

500 gratis theaterzitjes �

�«Jij rookt toch ook?» (derde graad lager onderwijs

en eerste graad secundair onderwijs): «neen» zeggen

kan een bewijs van sterkte zijn, een sigaret opsteken

een teken van zwakte. Gratis promotievoorstelling

op woensdag 25 september om 20.30 u.

�«Pestkop» (8-11-jarigen) verhaalt hoe betrekkelijk

onschuldige plagerijen soms uitmonden in

verregaande pestpraktijken. Gratis promotievoorstelling

op vrijdag 4 oktober om 19.30 u.

�«Bobbel» (6-10-jarigen) is theater voor

kinderen over vooroordelen en discriminatie.

Gratis promotievoorstelling op vrijdag 4

oktober om 21 u.

�«Junkieblues» (vanaf 15 jaar) toont hoe

een doodgewone, levenslustige jongen

zich in nesten werkt en daardoor, langzaam

maar zeker afstevent op een verslaving aan

harddrugs. Gratis promotievoorstelling op

woensdag 16 oktober om 19.30 u.

�«Vuil spel» (vanaf 16 jaar) gaat over

geweld dat vaak niet als dusdanig wordt

herkend. Geweld van ouders tegen hun

kinderen, partners of vrienden onder elkaar,

leerkrachten tegen hun leerlingen…

Gratis promotievoorstelling op woensdag

16 oktober om 21 u.

Alle voorstellingen vinden plaats in de

Zwarte Zaal van het Fakkeltheater - Reyndersstraat

7 - 2000 Antwerpen (vlakbij

de Groenplaats). U moet wel vooraf uw

plaatsen reserveren (max. vier per school

per voorstelling) bij Denise Machiels op

tel. 03 233 15 88. Al deze producties zijn

trouwens dit schooljaar beschikbaar voor

schoolvoorstellingen.

Meer info en reservaties bij Educatief Theater

Antwerpen - tel. 03 233 15 88 -

info@educatieftheaterantwerpen.be -

www.educatieftheaterantwerpen.be

KLASSE NR.127 23


(advertentie)

(advertentie)


De greep der koningen �

Theater over theater over theater. Een gezelschap zal binnenkort

«Escuriaal» van Michel De Ghelderode brengen.

André is de steracteur van het gezelschap, tweelingbroer

Lode helpt wat achter de coulissen. Tussen de broers

ontwikkelen zich dezelfde thema’s als tussen de nar en

de koning: macht en dienstbaarheid die omgekeerd worden

in afhankelijkheid en onmisbaarheid. Enkele weken

voor de première wordt André ziek en moet Lode zijn rol

overnemen. U volgt de extra repetities, waarbij de acteurs

commentaar geven bij het stuk, de auteur en zijn werk.

De Theaterfactorij brengt met «De greep der koningen

- een vlijmscherpe afrekening» postmodern theater voor

leerlingen van de derde graad secundair onderwijs. Een

pedagogisch dossier (voor leerkrachten én leerlingen)

is gratis verkrijgbaar.

Op vrijdag 18 oktober (Reynaerttheater Malpertuus, Leuven,

20 u.) en maandag 21 oktober (Theater De Illusie,

Oostende, 20 u.) zijn er twee presentatievoorstellingen.

U kan hiervoor gratis reserveren (met vermelding van

«Klasse») op tel. 016 40 45 20.

Meer info bij De Theaterfactorij - p/a Herendreef 1 - 3001

Heverlee - tel. 016 40 45 20 - detheaterfactorij@hotmail.com

- home.tiscalinet.be/theaterfactorij/

Fort 4 (Mortsel) is één van bijna dertig locaties

van het «Burchten- en Fortenweekend».

Burchten en forten �

Op zaterdag 28 en zondag 29 september kan u meer

dan dertig hoogtepunten van vestingbouw ontdekken

in Vlaanderen, maar ook in Wallonië en Nederland.

Twee dagen lang zijn er exclusieve rondleidingen,

wandelingen, lezingen, tentoonstellingen, concerten…

Enkele versterkingen zijn voor het eerst én uitzonderlijk

te bezoeken. Het boek «Burchten en forten en andere

versterkingen in Vlaanderen» (red.: prof. Luc de Vos,

Koninklijke Militaire School; winkelprijs 13,50 euro) is

daarenboven in de deelnemingsprijs inbegrepen.

Een deelnemingspakket kost (in voorverkoop) 14,50 euro

(11,50 euro voor Davidsfonds- en Knack-club-leden).

Het pakket bestaat uit twee badges (gelden als toegangsbewijs),

het boek en een programmabrochure (ook op

www.davidsfonds.be). Een losse badge (één persoon,

zonder boek) kost 7,50 euro in voorverkoop (6 euro voor

Davidsfonds- en Knack-club-leden). Kinderen tot 12 jaar

nemen gratis deel. Vooraf inschrijven is aangeraden en

kan tot vrijdag 13 september op www.davidsfonds.be. Tijdens

het weekend zelf kan u inschrijven op elke locatie. U

betaalt dan wel 17,50 euro (14,50 euro voor Davidsfonds-

en Knack-club-leden) voor het tweepersoonspakket en 9

euro (7,50 euro voor Davidsfonds- en Knack-club-leden)

voor een losse badge. Tip: zaterdag 28 september is

Trein-Tram-Busdag: wie op die dag een tweepersoonspakket

of losse badge koopt, krijgt op vertoon van zijn

Trein-Tram-Buskaart dezelfde kortingen.

Het Burchten- en Fortenweekend is een initiatief van

Davidsfonds, met steun van KBC, Knack, Radio 2 en

de Simon-Stevinstichting.

Meer info, promotiefolder en inschrijvingen: Davidsfonds

- Blijde-Inkomststraat 79-81 - 3000 Leuven - tel. 016 31 06

00 - burchten@davidsfonds.be - www.davidsfonds.be

STAD MORTSEL

DE THEATERFACTORIJ

Over de nar die koning wordt en de

koning die nar blijft.

KBIN-BMM

Met Gijs en Lise

naar Parijs �

«Gijs en Lise. Zakenreis» is het vierde deel uit de

serie van Bart Demyttenaere en Wouter Kersbergen. Om

dit te vieren organiseert Standaard Uitgeverij een grote

scholenwedstrijd: de «Thalys-wedstrijd» mét leuke prijzen

voor het derde en het vierde leerjaar. De deelnemers krijgen

de tekst van het eerste hoofdstuk (Huiswerk) van het Gijs

en Lise-boek «Thuis» en maken hierbij (met de hele klas)

passende illustraties. Die tekeningen bezorgt u ten laatste op

11 oktober bij Standaard Uitgeverij.

Illustrator Gerd Stoop, de auteurs en de uitgever kiezen samen

de winnende klas, die op donderdag 7 november een «echte»

zakenreis naar Parijs maakt (in Comfort 1, met «zakenlunch»,

boekenpakket voor de hele klas en individuele prijzen voor

elke leerling; dankzij wedstrijdsponsor Thalys). De tweede

prijs bestaat uit twee Gijs en Lise-boeken voor elke leerling

plus de hele reeks voor de schoolbibliotheek. De derde prijs

is het gewicht van de leerkracht in boeken. Bovendien krijgen

de drie klassen hun bekroonde illustratie terug, ingekaderd én

gesigneerd door de auteurs en de illustrator.

Stuur meteen een kaartje met uw naam, klas en aantal leerlingen,

plus alle contactgegevens van uw school (naam, adres, tel. enz.)

naar Standaard Uitgeverij - Jongerenafdeling - Belgiëlei 147A

- 2018 Antwerpen - meer info via ann.vaneemeren@standaard.com.

U krijgt dan meteen het hoofdstuk toegestuurd.

De Thalys staat alvast klaar om

met jullie naar Parijs te gaan.

Stuur een S.O.S. voor de bescherming

van onze zeeën.

Logo voor eerlijke producten �

Leerlingen van het vierde en vijfde leerjaar kunnen een logo

ontwerpen dat als Belgisch keurmerk moet dienen voor «eerlijke

producten». Dat betekent dat de producten op sociaal vlak proper

en eerlijk zijn: niet het resultaat van dwangarbeid, kinderarbeid of

discriminatie en met erkenning van de vakbonden. Ongeveer één

op zes kinderen tussen 5 en 17 jaar, naar schatting 250 miljoen

kinderen in de wereld, moet werken, in een fabriek of op het veld.

Vaak 12 uur per dag, soms langer. Met een sociaal label wil de Belgische

regering eerlijke handel en propere producten stimuleren.

Deelnemen aan de wedstrijd is een pedagogisch proces.

Een video geeft kinderen een beeld waarover het gaat, met

commentaren van Marc De Bel. Een zestal gedetailleerde

informatiefi ches geven achtergrondinformatie. Een fi che voor

de kinderen vertelt het verhaal van Laerte (14) die houtskool

maakt of Sari (12) die kleine stukjes in uurwerken monteert.

Alle ontwerpen voor het logo van het sociaal label moeten binnen

zijn vóór 4 oktober (één tekening per klas). De selectie gebeurt

door een jury met communicatiedeskundigen en grafi ci.

De winnende klas krijgt een prijs ter waarde van 1 000 euro.

De gratis video en fi ches kan u aanvragen op het tel. 02 506 50 98

- Jocelyne.Vanrokeghem@Cab.Picque.fed.be (vermeld duidelijk uw

naam en alle adresgegevens van de school).

STANDAARD UITGEVERIJ/GERD STOOP

Message in a bottle �

Honderden leerlingen uit een twintigtal

Europese landen sturen een boodschap

over de toestand van onze zeeën (Noord-

Atlantische Oceaan, Noordzee, Baltische

Zee, Ierse Zee…) naar de Europese

milieuministers die hierover in 2003 een

speciale vergadering houden. Die boodschap

mag geschreven of getekend zijn,

maar moét in een fl es passen. Het thema

ligt voor de hand: de bescherming van de

zeeën. De leukste «message in a bottle»

van elk land gaat in november te water

tijdens een groot evenement in Bremen

(Duitsland). De drie fl essen die de langste

afstand afl eggen vóór ze ergens aanspoelen,

krijgen een mooie prijs. En uiteraard

krijgen de milieuministers een kopie van

uw boodschap.

De wedstrijd is bedoeld voor leerlingen

vierde, vijfde en zesde jaar lager onderwijs.

Vermeld op uw boodschap zeker alle namen

en de adresgegevens van de school.

De fl essen moeten vóór 14 oktober aanspoelen

bij Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen

- departement Mariene Ecologie

- Sigrid Maebe - Gulledelle 100 - 1200 Brussel

- tel. 02 773 21 35 - s.maebe@mumm.ac.be

- www.mumm.ac.be

KLASSE NR.127 25


(advertentie)


Voorwaarts. Speel �

«’s Nachts ben ik bang dat de geest van de jongen die ik

heb dood geslagen mij komt martelen», zegt Richard (12

jaar) uit Oeganda. «Ik moest schieten en kinderen met

een stok op het hoofd slaan. Omdat ik wilde ontsnappen

liet ik de rebellen zien dat ik het werk leuk vond. Ik

deed erg mijn best.» Richard is bevrijd, maar 300 000

andere jongens en meisjes zijn vandaag actief in gewapende

confl icten overal in de wereld. Nog eens 100 000

worden geronseld door regeringstroepen of gewapende

verzetsbewegingen. De meesten zijn tussen 15 en 18,

velen niet ouder dan 10, sommigen pas 5. Vaak zijn ze

ontvoerd. Eerst zijn ze dragers, spionnen, (seks)slaafjes,

daarna soldaat. Als soldaat verliezen ze in hun land hun

kinderrechten. Ze sneuvelen onder vijandelijk vuur of op

zelfmoordmissie, trappen op landmijnen, moeten sterven

omdat ze vluchten of aids krijgen na verkrachtingen. Wie

overleeft, draagt onuitwisbare sporen.

De Vlaamse Vredesweek (27 september tot 6 oktober)

heeft «kindsoldaten» als thema. Soldaten moeten

minstens 18 zijn, zegt een aanvullend protocol bij het

Kinderrechtenverdrag. Vijftien jaar als in het Kinderrechtenverdrag

is te jong.

Op 2 oktober is er een «You Move 4 Peace-dag» over

jongeren in confl ictgebieden als Noord-Ierland. Op 3

oktober een «Marcheer-ze-Vrij-actie» met scholen en

jeugdbewegingen. «Presenteer kindsoldaten een toekomst

zonder geweer», roepen 300 000 actiestickers.

Met actiekaarten en mails wil de Vredesweek de federale

overheid bestoken om meer geld te geven aan het stoppen

van kindsoldaten en geen lichte wapens te verkopen.

Er zijn begeleidingsmappen basisonderwijs (10-12 jaar;

4 euro) en secundair onderwijs (12-15 jaar; 4 euro), een

vormingsmap «Muzungu» (7 euro), doekrantjes «Muzungu»

(9-14 jaar; 0,5 euro). Alle andere hulpmiddelen

vindt u op de website.

Een uitstekend aanknopingspunt voor leerlingen vanaf 14

jaar vormt «Als de olifanten vechten» van Dirk Bracke.

Educatief en campagnemateriaal bestellen bij Vredesweeksecretariaat

- tel. 03 225 10 00 - fax 03 225 07 99

- info@vredesweek.be - www.vredesweek.be

Gezocht: Einstein Junior �

Misschien zit er in uw klas een jongen of meisje, jonger

dan dertien en wild van wetenschap? Voor een nieuw

populair-wetenschappelijk amusementsprogramma

zoekt TV1 jongeren die de meest verbazingwekkende

experimenten rond fysica, chemie of een andere wetenschap

willen demonstreren én die nog kunnen uitleggen

ook. Zij mogen zich meteen melden bij de VRT, met

adresgegevens én een korte omschrijving van wat ze wel

eens zouden willen demonstreren en uitleggen.

Ook u en uw collega’s, vrienden, … mogen meewerken.

Voor het programma zoekt TV1 immers leuke wetenschappelijke

vragen uit ons dagelijks leven: Wat kan u

doen tegen een zware snurker? Hoe blust u best uw tong

bij té pikant eten? Waarom zit uw bad vaak vol spinnen?

Gewone, alledaagse vragen, maar het antwoord heeft

vaak alles te maken met wetenschap én het kan leuk en

aanschouwelijk op televisie worden gebracht.

Voor kandidaturen en vragen één adres: VRT

- Wetenschapsshow - Kamer 8L73 - 1043 Brussel -

wetenschapsshow@tv1.be

OVAM/BIM/DGRNE

Bas wijst de weg naar milieuvriendelijk

schoolgerief.

Op een dag gaat Mabalel alleen

naar het watergat...

Kleur uw schooljaar groen �

Blikvanger «BAS» staat model voor de «Bewuste

Aankoper van Schoolgerief». De campagne is een

gezamenlijk initiatief van de drie gewesten. Centraal in

de actie staat de folder «Ik kleur mijn schooljaar groen»,

waarin «Bas» 12 concrete en makkelijk haalbare tips geeft

om milieuvriendelijk schoolgerief te kopen (zoals potloden

van ongelakt hout, lijm op basis van water enz.). Het fi guurtje

«Bas» wijst in winkels en supermarkten de weg naar deze

materialen. Leerkrachten kunnen een gratis pedagogisch

dossier aanvragen.

Meer info bij Ovam - tel. 015 28 42 84 (voor Vlaanderen)

- www.ovam.be - BIM - tel. 02 775 75 75 (voor Brussel) -

www.ibgebim.be/events/nl/campagnes

Mabalel �

Mabalel, een klein Afrikaans meisje, woont met haar stam in

een kraal, ergens op de vlaktes van Afrika. In het watergat van

de nijlpaarden, waar alle wilde dieren komen drinken, woont

Lalele, de krokodil. Af en toe grijpt hij iemand voor zijn avondmaal.

Op een dag gaat Mabalel alleen naar het watergat…

«Mabalel» is jeugdtheater (9-12 jaar), met een Afrikaans

decor, met livemuziek, dans en een beetje schimmenspel

(voor de ambiance). Het stuk duurt één uur en gaat over

confl icten, misverstanden, ongehoorzaamheid, maar ook

over liefde, compassie, respect en aandacht.

Deze nieuwe productie van Kattenkwaad Theaterproducties

vzw gaat in première op 3 oktober in het Internationaal

Ontmoetingscentrum, Gent. Daarna begint de reis door

Vlaanderen, ongetwijfeld ook in uw buurt. Bij de schoolvoorstellingen

kan u dan ook een workshop organiseren

(Afrikaanse maskers maken).

Voor de twee prospectievoorstellingen op 2 oktober in

het Internationaal Ontmoetingscentrum, Gent (20 u.)

en op 10 oktober in het Uilenspiegeltheater, Diest

(19.30 u.) kan u als leerkracht gratis zitjes (max.

twee per beller) reserveren.

Vanaf deze maand speelt Marc Lensly (productieverantwoordelijke

Kattenkwaad) ook

«Kippensoep», een monoloog voor 6-8-jarigen

rond dierenbescherming, beleefdheid,

gehoorzaamheid, geboorte en dood. Bij deze

voorstelling hoort een werkmap met o.a. een

tekenwedstrijd.

Meer info en reservaties bij Kattenkwaad Theaterproducties

vzw - Marc Lensly - tel. 09 226

13 21 of 473 51 28 28 - info@kattenkwaad.com

- www.kattenkwaad.com

KATTENKWAAD THEATERPRODUCTIES VZW

DVO-knoppenbalk �

Vanaf 1 september werken alle BuSOscholen

(opleidingsvorm 3) met dezelfde

ontwikkelingsdoelen algemene en sociale

vorming. Die zijn immers deze zomer

door het Vlaams Parlement goedgekeurd.

Op www.ond.vlaanderen.be/dvo vinden

schoolteams tekst en uitleg. De vele

voorbeelden zullen u zeker inspireren.

Een aanrader is alvast de «DVO-knoppenbalk».

Die zal zichzelf automatisch installeren

(virusvrij!) zodra u een document (Word

of Excel) opent. Met die knoppenbalk kan

u eenvoudig en snel de volledige tekst van

elk ontwikkelingsdoel in een word- of exceldocument

toevoegen.

Meer info op www.ond.vlaanderen.be/dvo of bij

Dienst voor Onderwijsontwikkeling - cel Buitengewoon

onderwijs - Lou Bontens - Koning Albert

II-laan 15 - 1210 Brussel - tel. 02 553 88 27

KLASSE NR.127 27


Hello, tot ziens! �

Of met een Thaïse groet: Sawa(s)dee! Meteen ook

het juiste antwoord op de prijsvraag van Klasse

voor Leerkrachten van juni 2002 én de titel van de

internationale rubriek die u hier vanaf nu maandelijks

kan vinden. Hier vindt u info over het internationale

(onderwijs) reilen en zeilen, inclusief

praktijkvoorbeelden en projectresultaten.

Plant u dit schooljaar een internationaal project

of nemen de collega’s, leerlingen of ouders van

uw school deel aan een internationale stage of

uitwisseling, geef dan een drietal maanden vooraf

een seintje aan Klasse - an.declercq@ond.vlaa

nderen.be. Beschrijf in maximaal 10 regels wat

zo bijzonder is aan deze internationale activiteiten

en vergeet vooral niet telefoonnummer of

e-mailadres van de contactpersoon te vermelden.

Misschien tot in de volgende Sawadee?!

Europees project

in één dag ��

Hoe u een Europees schoolproject organiseert, kan

u leren in één dag. Op 9 oktober 2002 geeft Stichting

Ryckevelde hierover meer uitleg in Dendermonde.

Op 19 oktober 2002 is Gent aan de beurt. Deze

eendagscursussen zijn bedoeld voor «beginnende»

basis- en secundaire scholen.

Meer info over de start van Europese ontwikkelingsprojecten

tijdens de infonamiddag op 16 oktober in Ryckevelde

(Damme) - inschrijven bij Stichting Ryckevelde - tel. 050 35

27 20 - ryckevelde@online.be - www.ryckevelde.be

(advertentie)

Klasse Internationaal

dee

Sawa

Sant in eigen land ��

U kan met uw leerlingen vanaf het 5de leerjaar ook

in eigen land op verkenning gaan, over de taalgrens

heen. Het «Klavertje Drie»-programma reikt hiervoor

beurzen uit, afhankelijk van het aantal deelnemende

leerlingen. «Klavertje Drie» ondersteunt uitwisselingen

van scholen uit de drie Gemeenschappen van ons land.

Alle scholen krijgen in september een folder.

Op de website van het Prins Filipfonds - www.

prins.fi lipfonds.org - kan u partnerscholen zoeken. Beurzen

vraagt u aan op tel. 070 23 30 65 - meer info bij Koning Boudewijnstichting

- Prins Filipfonds - Klavertje Drie - tel. 02 549

61 91 - fax 02 512 32 49 .

Your votes, please �

Stel met uw leerlingen derde graad secundair onderwijs

een resolutie op en laat hierover stemmen in plenaire

zitting in het Europees Parlement. Vzw Eufrasie organiseert

dit voor u via twee «Europolis»-sessies, een

simulatie van het Europees Parlement. 10 Nederlandstalige

en 10 Franstalige scholen kunnen per zitting

deelnemen. De zittingen vinden plaats in de periodes

oktober 2002-januari 2003 en februari-maart 2003.

Meer info en inschrijvingen bij

vzw Eufrasie - aertsens.christian@belgacom.net

Basisscholen maken het

(internationale) weer �

Met Europese partners een cd volzingen, een kinderkookboek

maken… dat doen basisscholen uit

Veldegem en Kessel-Lo via hun Comenius-project.

En wat denkt u van de reizende graffi titentoonstelling

die buitengewone basisschool De Boomgaard in het

najaar organiseert met partnerscholen uit Nederland,

Litouwen en Wales? Stuk voor stuk leuke projectresultaten

die de kinderen van de basisscholen via het

Europese Comenius-programma realiseren.

Wil u ook graag uw Comenius-resultaten bekendmaken?

Ga dan vlug naar www.epsaweb.org van

«The European Primary Schools Association» (voor

het basisonderwijs) of www.eun.org/eun.org2/eun/

index_comenius.cfm van Comenius-space (voor basisscholen

en secundaire scholen). Info over de cd bij

Anne-Marie Vantornout - vbs.veldegem@online.be.

Info over het kinderkookboek bij Karien De Corte

- sint-jozefi nstituut@pandora.be. Op 20 oktober 2002

kan u de graffi tikunstwerken van BO De Boomgaard

in Brugge bekijken - koen.depestel@planetinternet.be

- koen.de.baene@planetinternet.be.

Een prijs voor een thesis �

Bent u net afgestudeerd in een lerarenopleiding

en schreef u een eindwerk over een Europees onderwerp?

Stuur dan een exemplaar van uw thesis

naar de Europese Vereniging van het Onderwijzend

Personeel (EVOP). Voor het zesde jaar op rij ontvangen

de drie beste werken een prijs (620 euro,

372 euro en 248 euro).

Tot 15 september kan u uw thesis indienen - meer

info bij Paul Aerts - EVOP - tel. 03 658 44 57 -

aerts@glo.be


Wie is Marc de Bel? �

Zijn uw leerlingen (vierde, vijfde en zesde klas) leesbeesten?

Gaan ze uit de bol voor Marc de Bel? Dromen ze

van Blinker, Boeboeks en gefl ambeerde onderbroeken?

Uitgeverij tingel, de nieuwe thuishaven van de schrijver,

daagt uw klas uit om te bewijzen hoé goed ze hem wel

kennen. Met «de keutelgekke Marc de Bel (wie-weetwaar-de-klepel-hangt?)quiz»

kan u een mooie prijs winnen:

meester Marc de Bel komt een halve dag lesgeven

in de winnende klas.

U meldt zich bij uitgeverij tingel via tanja@clavis.be.

U krijgt het volledige wedstrijdreglement en de vragen

doorgemaild. Uw leerlingen lossen de quiz op en u stuurt

de antwoorden via post, fax of mail naar tingel. Dat moet

allemaal gebeuren vóór 5 oktober. Vijf klassen spelen

de fi nale op de Antwerpse Boekenbeurs op vrijdag 2

november om 14 u. (juist, tijdens de herfstvakantie!).

Een bekend quizmaster leidt de fi nale en Marc de Bel zelf

kijkt goedkeurend of wenkbrauwenfronsend toe.

Alle deelnemende klassen krijgen de affi che van «De ridders

van de Gefl ambeerde Onderbroek». Alle fi nalisten krijgen

een de Bel-pet. De winnende leerlingen krijgen een de Belt-shirt

én mogen hun leerkracht een halve dag aan de deur

zetten. Tip: ook voor de origineelste supporters zijn er petjes!

U kan deelnemen via mail naar tanja@clavis.be. Meer info

bij uitgeverij tingel - Tanja Appeltants - Vooruitzichtstraat

42 - 3500 Hasselt - tel. 011 28 68 68 - fax 011 28 68 69

- tingel@clavis.be

Gezocht �

auteurs en mentors

Dringend gezocht bij het BIS (Begeleid Individueel Studeren):

leraren-auteurs om, in een werkgroep, een cursus

Economie 3de graad ASO uit te werken en mentoren voor

de correctie en begeleiding van de taken «Economie 2de

graad» en «Praktisch beleggen».

departement Onderwijs - BIS - K. Albert II-laan 15 - 1210

Brussel - tel. 02 553 96 08 - bis.mentor@ond.vlaanderen.be

directeur BUSO

Vastbenoemde leerkrachten, met minstens vijf jaar nuttige

ervaring, kunnen kandideren naar de vacature van

directeur voor BUSO-school «De Bremberg» (type 2)

in Molenstede (Diest).

Meer info en kandidaturen (met c.v.) vóór 20 september bij

R. Frederickx - Com. Neyskenslaan 116 - 3290 Diest - tel.

013 31 15 72

projectmedewerker DBSO

Het nieuwe project DBSO wil positief gedrag bij jongeren

in het deeltijds beroepssecundair onderwijs bevorderen

via netoverstijgende initiatieven én wil de drie «werk»dagen

zinvoller invullen. De Vlaamse Onderwijsraad

(Vlor) zoekt een vastbenoemd leerkracht of CLB-medewerker

om dit project administratief en inhoudelijk te

leiden. U verzorgt het secretariaat van de werkgroepen

en zorgt er mee voor dat de daar ontwikkelde ideeën en

voorstellen in acties worden vertaald.

Kandidaten hebben bij voorkeur ervaring in het DBSO. Uw

kandidatuur (met c.v.) moet ten laatste op 20 september

toekomen bij Vlor - Leuvenseplein 4 - 1000 Brussel. Meer

info over de functie en arbeidsvoorwaarden bij André Severyns

- tel. 02 219 42 99 - andre.severyns@vlor.be of op

www.vlor.be

Trek uw wandelschoenen

aan �

Op zaterdag 23 november kan u van 11 tot

15 u. gratis een bezoekje brengen aan het

verblijfcentrum «Rochers de Sy» in Sy.

U kan een kijkje nemen op werkterreinen,

bivakweide, camping enz. U kan er tevens

kennis maken met een nieuw educatief

natuurproject (i.s.m. Waters & Bossen en

de gemeente Ferrières). Breng zeker uw

wandelschoenen mee, organisator Fun

Adventure (www.fun-adventure.be) zet de

koffi e alvast klaar.

Stuur vóór 8 november een briefkaart (met vermelding

«opendeurdag Fun Adventure» en met

uw adresgegevens, de gegevens van de school en

het aantal personen) naar Klasse - Fun Adventure

- K. Albert II-laan 15 - 1210 Brussel - u krijgt een

bevestiging en een routebeschrijving toegestuurd.

«Kwasnrat» neemt op een speelse manier

de macht van de pers op de korrel.

COR HAGEMAN

Op zoek naar…

Vlaamse poëzie �

Een half miljoen Vlamingen schrijft gedichten,

die echter meestal verborgen blijven. Het project

«GE/dicht_en/OOGST» spoort deze onbekende pennenvruchten

op, verzamelt en toont ze. Het project start

op woensdag 25 september (18.30 u.) met een gedichtenmars

door Gent. Dat is meteen het openingssignaal voor de

poëzietentoonstelling in de Leopoldskazerne (aan de ring,

tegenover het Citadelpark). Iedereen mag gedichten opsturen,

mailen of op de website van de organisatoren uploaden.

Dit is géén wedstrijd, alle gedichten zijn welkom. Ook op de

tentoonstelling zelf mag u met uw gedicht langskomen. U ziet

dan meteen hoe uw gedicht een plaatsje krijgt in het geheel:

verwerkt in een kostuum, geprojecteerd op groot scherm of

gebonden in een gigantisch dichtbundel. Voorts kan u er allerlei

poëzieperformances bijwonen.

Meer info en inzendingen bij vzw Ontroerend Goed - Meelstraat 10

- 9000 Gent - tel. 0486 35 48 12 - gedichten@gedichtenoogst.be

- www.gedichtenoogst.be

Zin om mee te doen? Als dichter in actie? Als deelnemer aan

de stoet? Als tentoonstellingsopzichter? Mail meteen naar

info@gedichtenoogst.be

THEATER HET APPELTJE / BÄRBEL VAN DEN AKKER

Haal uw jeugdzonden onder het stof uit.

Kwasnrat �

Een kleine jongen staat voor de deur. «Wie ben jij?»,

vraagt de oude man. «Kwasnrat», antwoordt de

jongen. Zo begint «I was a rat» (Philip Pullman),

een verhaal dat door acteur Erik Burke zelf voor

kinderen vanaf 8 jaar is verwerkt. «Kwasnrat»

verscheurt zijn beddenlakens, eet een potlood

op, bijt zijn lerares, maar het bejaarde echtpaar

Robert en Janine raken heel erg op hem gesteld.

Het verhaal van de rattenjongen spreekt tot de

verbeelding: de «fi losoof Royale» wil meer

weten, maar ook de baas van een freakshow en

een journalist liggen op de loer. Sensationele

krantenkoppen en massahysterie volgen.

Erik Burke vertelt een geslepen satire over

de macht van de pers, over vooroordelen,

maar ook over mens zijn, over troost die

altijd te vinden is vakmanschap, liefde

en… croque monsieurs.

Deze productie van Jeugdtheater Het Appeltje

gaat in première op 23 oktober in

Theater Het Klokhuis (vlakbij de Sint-Jacobskerk)

in Antwerpen. Op vrijdagavond

25 oktober (20.30 u.) en zaterdagnamiddag

26 oktober (15 u.) zijn er twee gratis

promotievoorstellingen voor leerkrachten

lager onderwijs (derde tot zesde klas). Een

pedagogisch dossier over deze productie

is beschikbaar.U kan nu al uw tickets

reserveren (max. twee per school!) op

tel. 03 231 71 81. Na de voorstellingen in

Antwerpen zal deze productie beschikbaar

zijn als reisvoorstelling.

Meer info en reservaties bij Theater Het

Klokhuis/Theater Het Appeltje - Frans Maas

- tel. 03 231 71 81 - info@hetklokhuis.com -

www.hetklokhuis.com

KLASSE NR.127 29


(advertentie)


(advertentie)


(advertentie)


Architectuur in onderwijs �

«Architectuur in onderwijs» verkent architectuur en

vormgeving in het gewoon lager onderwijs in Vlaanderen

en Brussel. Dit onderzoek van ABC vzw (zie

www.abc-web.be) is onderwerp van een studiedag

op 24 oktober (9.30 tot 17 u.; Consciencegebouw,

departement Onderwijs) voor leerkrachten basis- en

hoger onderwijs, vormingswerkers, architecten enz.

U maakt er kennis met (inter)nationale projecten rond

architectuur en onderwijs. Vier sporen doorkruisen het

programma: beleid, schoolbouwprojecten, impulsen

naar leerlingen/leerkrachten/lerarenopleiding en hoe

over architectuur communiceren.

U kan gratis deelnemen (lunch inbegrepen). Stuur uw volledige

adresgegevens (en die van uw school) naar organisator

Canon Cultuurcel - studiedag architectuur - K. Albert II-laan

15 - 1210 Brussel - canon@ond.vlaanderen.be. U krijgt dan

tijdig bericht met de laatste info en een wegbeschrijving.

JAARBOEK ACHITECTUUR VLAANDEREN/MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP

Verapaz �

«Wie goat er mee noar Verapas? Doar moete wij niet wirke.

Eten en drenke op eu gemak, Sloape gelijk een virke.» De

oorsprong van de naam «Verapaz» verwijst naar een lang

vergeten stuk vaderlandse geschiedenis: de voormalige

Belgische kolonie in Guatemala, Santo Tomas de Castilla,

in 1843 door Leopold I aangekocht. Niet als economisch

wingewest, wél om Belgische werklozen, kansarmen en

avonturiers af te voeren. Santo Tomas en Guatemala

werden dan ook opgevoerd als het beloofde land (van

melk en honing). De documentaire «Tu ne verras pas

Verapaz» (An van Dienderen en cineast Didier Volckaert)

gaat op zoek naar de achterachterkleinkinderen van de

Belgische emigranten in Guatemala. Volckaert verzorgt

daarbij een mediadag voor scholen rond documentaire

fi lm (in opdracht van Canon Cultuurcel). ‘s Voormiddags

bekijkt u met de klas de fi lm, na de middag komt de

cineast naar de school om met uw leerlingen te werken

rond concrete vragen: wat is een documentaire? Hoe werkt

een beeld? Is een documentaire «de waarheid»? Volckaert

gaat daarbij natuurlijk concreet in op het ontstaan van

zijn eigen documentaire (van onderzoek, archiefmateriaal

en gesprekken naar scenario, dramaturgie en montage).

Voorts gaat hij in op het thema van de fi lm: thema’s

als migratie, kolonisatie, identiteit/nationaliteit en «het

beloofde land» in relatie tot propaganda en beeldcultuur.

Een middag die naadloos aansluit bij de nieuwe

eindtermen muzisch-creatieve opvoeding voor de derde

graad secundair onderwijs.

Per provincie geeft Canon Cultuurcel vier klassen (25-30

leerlingen; één klas per school) uit de derde en vierde graad

secundair onderwijs de kans om tussen 1 oktober 2002 en

1 februari 2003 gratis aan dit project deel te nemen. U kan

inschrijven (volledige adresgegevens!) bij Canon Cultuurcel

- mediadag Verapaz - K. Albert II-laan 15 - 1210 Brussel -

canon@ond.vlaanderen.be, mét een korte motivatie waarom

u graag met deze klas deelneemt. Wie erbij is, krijgt tijdig

meer info.

ULTIMA VEZ

CANON CULTUURCEL

Jan Staes - Dirk Terryn - Jan Luyten

Koning Albert II-laan 15

1210 Brussel

tel. 02 553 96 63 - fax 02 553 96 75

canon@ond.vlaanderen.be

Gratis studiedag:

praten over schoolgebouwen

Gratis dansworkshop �

U wil aan de slag met hedendaagse dans en beweging?

U wil kennismaken met de ongesproken maar levendige

taal van dansers? U beschikt over een goede basisconditie

en kan zich gedurende 4 avonden vrij maken? Canon

Cultuurcel, de deelnemende cultuurhuizen én «Ultima Vez»

(Wim Vandekeybus) nodigen 5 x 15 leerkrachten/studenten

lerarenopleiding uit om tijdens vier workshopavonden in één

van de vijf Vlaamse provincies een intensieve danservaring

op te doen en de danstaal van Vandekeybus aan den lijve te

ondervinden. Training in een bepaalde fysieke discipline is

meegenomen, maar geen vereiste. Veel zin in hedendaagse

dans en een basisconditie is dat wel!

U kan inschrijven (vóór 15 oktober) bij Canon Cultuurcel - tel. 02

553 96 67 - canon@ond.vlaanderen.be (volledige adresgegevens

vermelden én de locatie van uw keuze) - de workshops vinden

plaats in CC Hasselt (18-25/11 en 2-9/12); CC Berchem (4-11/11

en 2-16/12); Tacktoren Kortrijk (4-18/11 en 2-16/12); CC De Werf

Aalst (5-19/11 en 3-17/12) en Stuc Leuven (12-19/11 en 3-10/12),

telkens van 19.30 tot 22 u. Wie zich inschrijft engageert zich om de

vier avonden te volgen.

Theaterbeelden �

Wat is theater? Hoe wordt een verhaal naar theater

bewerkt? Hoe leeft een acteur zich in een rol in? Wat

is fi gurentheater? Hoe werkt humor in het theater? U

kan de antwoorden vernemen op een studienamiddag

rond theater voor alle graden van het secundair onderwijs.

Centrum voor Didactiek Antwerpen, Canon Cultuurcel,

Vlaams Theaterinstituut (VTI) en Kunst in Zicht nodigen uit

op woensdag 16 oktober (14 tot 17 u.). Speciaal hiervoor is

«Theaterbeelden» ontworpen, een reeks van drie videopakketten

met didactische brochures voor ASO, BSO, TSO en KSO.

De aandacht gaat zowel naar het leren kennen van de tekentaal

van theater als naar het beleven van theater als medium. De

bijhorende brochures begeleiden de leerkracht om met de

leerlingen rond theater te werken vanuit opvoeringanalyse

én vanuit beleving.

Inschrijven voor de studienamiddag: Centrum voor Didactiek - tel.

03 220 46 82.

500 muzische posters

voor kleuters �

Hoe de ontwikkelingsdoelen muzische vorming voor kleuters

visueel voorstellen? Hilde Mathilde Geens is er (in opdracht van

Canon Cultuurcel) mooi in gelukt. Aan u om met uw kleuters

op zoek te gaan: misschien naar de man met het groene haar

die met al zijn zintuigen de wereld ontdekt, of naar het prinsesje

dat leert hoe ze in haar eigen stijl haar gevoelens kan

uitdrukken… Op elk van de vijf prenten vindt u ze terug en

surft u op een speelse manier door de leergebieden drama,

beeld, beweging, muziek en media.

Hebt u graag zo’n reeks posters in uw klas? Stuur een kleefetiket

met uw naam en adres naar Canon Cultuurcel - muzische

posters - K. Albert II-laan 15 - 1210 Brussel. Er liggen 100

gratis sets van vijf posters klaar!

Kennismaken met de levendige

taal van dansers.

Kunstenaar

in de klas �

Uit ruim 650 enthousiastelingen selecteerde

de beroemde onschuldige Canon Cultuurcel-hand

150 gelukkige leerkrachten

die eerstdaags bericht krijgen over «hun

kunstenaar». Tussen 15 oktober en 30 mei

2003 gaan dus 150 klassen muzisch aan

de slag met een danser, videast, muzikant,

beeldend kunstenaars, fotograaf… binnen

een schoolvak naar keuze.

U bent er dit jaar niet bij, maar wil toch werken

met een kunstenaar? Op de Canon Cultuurcel-databank

(www.ond.vlaanderen.be/

canondatabank) vindt u de contactgegevens

van een resem ervaren artiesten die uw lessen

beslist anders kunnen kleuren. Een handige

zoekrobot zet u mee op weg!

KLASSE NR.127 33


(advertentie)


Algemeen �

Studietoelagen

Wanneer heb je recht op een studiebeurs? Hoe bereken je

ze en wanneer vraag je ze aan? Leerlingen, studenten en

hun ouders vinden alle informatie in de nieuwe brochures

van het departement Onderwijs. U kan die ook downloaden

via www.ond.vlaanderen.be/studietoelagen.

Studietoelagen van de Vlaamse Gemeenschap 2002-2003

- Cel publicaties - departement Onderwijs - Koning Albert

II-laan 15 - 1210 Brussel - tel. 02 553 66 53 - fax.02 553 66

54 - onderwijspublicaties@vlaanderen.be

Mondiaal genoeg?

Er is zoveel op de markt voor mondiale vorming, maar hoe

beoordeelt en selecteert u het? Een nieuwe kwaliteitswijzer

van de Vlaamse Onderwijsraad (Vlor) helpt u de vraagtekens

wegvagen. U krijgt een beknopte omschrijving van

mondiale vorming en zijn belangrijkste doelstellingen en

vervolgens een beoordelingsfi che met kwaliteitscriteria

voor de inhoud, didactiek en vorm van leermiddelen voor

het vak. Die fi che kan u vrij kopiëren.

Kwaliteitsindicatoren voor mondiale vorming (4 euro per

aparte bestelling, 3 euro het stuk vanaf 5 ex.) is uitgegeven

bij Garant. Bestellen doet u bij Mireille Pauwels – Vlor – tel.

02 219 42 99 – fax 02 219 81 18 of via www.vlor.be

Basisonderwijs �

Raadsels en gedichten

‘Met amandel en suiker en een druppel roze schijn word

ik gekneed tot een varkentje van …?’ Bent u op zoek

naar een nieuwe voorraad versjes, raadsels en gedichten?

Riet Wille schreef er een kleine honderd bij elkaar voor

peuters, kleuters en jonge kinderen. Leuk en kleurrijk

geïllustreerd.

Een japon voor mijn kameleon (14,95 euro) – verkrijgbaar in

de handel – uitg. Altiora-Averbode - Abdijstraat 1 - Postbus

54 - 3271 Averbode - tel. 013 78 01 36 - fax 013 78 01 83

- averbode.publ@verbode.be - www.averbode.be

Denken in de klas

Is nul hetzelfde als niets? Heeft een komkommer pijn

als je hem opeet? Wat is de grootste ontdekking?…

U kan met uw leerlingen tijdens elke les heel zinvol

fi losoferen. Willy Poppelmonde geeft u achtergronden

en lesmateriaal, gekoppeld aan de eindtermen en ontwikkelingsdoelen

van taal, wiskunde, wereldoriëntatie,

wiskunde, leren leren en sociale vaardigheden. Hij reikt

daarmee stappen aan voor beginners en gevorderden

in het gewoon en buitengewoon basisonderwijs. Een

echte praktijkgids.

Samen denken. Filosoferen met kinderen en de ontwikkelingsdoelen

en eindtermen van het basisonderwijs (30,66

euro), Willy Poppelmonde - verkrijgbaar in de handel - uitg.

Wolters Plantyn - Motstraat 32 - 2800 Mechelen - tel. 015

36 36 36 - fax 015 36 36 37 - klantendienst@woltersplantyn

.be - www.woltersplantyn.be

Edupakket

Als u een combinatiecd-rom zoekt met oefeningen rond

taal en rekenen, dan is «Edupakket Junior» een optie.

Leerlingen kunnen er zelfstandig mee aan de slag: naam

en leeftijd intikken (4-8 jaar en ouder), programma selecteren

en starten. Pakket 1 omvat o.a. rekensommen,

woorddictee, klokkijken en getallen schrijven. In Pakket

2 zitten o.a. enkelvoud-meervoud en rekenslangen. Beide

pakketten bieden ook een afdrukbaar rapport aan. Enig

minpunt is de sterk Noord-Nederlandse uitspraak bij

opdrachten en feedback.

Edupakket Junior 1 & 2, A. Stuur en E.J. Van Dorp (39,95

euro het stuk) – verkrijgbaar in de handel en online bestelbaar

via www.awbruna.nl

ALTIORA

Hoger onderwijs �

Beter instructies geven

Hoe beter u een opdracht verwoordt, hoe

beter uw leerlingen presteren. Nog beter

leren uw leerlingen als u uw lessen voorbereidt

en uitvoert volgens een vaste structuur.

Dat is de onderliggende gedachte

van de publicatie «Effectieve instructie»

die zich richt op (aspirant)-leerkrachten

basisonderwijs. Het model dat daarin

wordt gehanteerd, benadrukt het vermogen

van leerkrachten om leerlingen structuur

te bieden en het belang om kinderen aan

te sporen tot initiatief in de les. Het boek

biedt een trainingsprogramma met veel

praktische voorbeelden en opdrachten.

Effectieve instructie. Leren lesgeven met het

activerende directe instructiemodel (27,95 euro)

– CPS – Plotterweg 30 – 3821 BB Amersfoort

– Nederland – tel. 00 31 33 453 43 43 – fax 00

31 33 453 43 53 – cps@cps.nl - www.cps.nl

WOLTERS-PLANTIJN

Gratis: Vijf gidsen �

Gaat u met uw leerlingen op uitstap ergens in België en wil u

tijdens de heen- en terugreis het verleden van uw bestemming

opgraven? Of de trip ook in de geschiedenisles voorbereiden?

Dan kan u niet naast de geïllustreerde «Historische gids voor

België» kijken. Historische info, interviews, documenten en

boeiende verhalen over de schat van Childerik, de Bankiers van

Christus, de X-33 maaltijd, de Atlantikwall in Raversijde… U

kan bij de auteur zelfs extra informatie krijgen via e-mail.

Historische gids voor België (19,95 euro), Ugo Janssens – verkrijgbaar

in de handel – Standaard Uitgeverij - Belgiëlei 147a - 2018 Antwerpen

- tel. 03 285 72 00 - fax 03 285 72 99 - info@standaard.com

Voor vijf lezers ligt een gratis exemplaar van deze gids klaar. Stuur

een kaartje naar Redactie Klasse – Zeker Lezen – Koning Albert II-laan

15 – 1210 Brussel of mail naar secr.leerkrachten@klasse.be. Vermeld

uw naam en adres en antwoord op de vraag: waarheen ging u vorig

schooljaar op klasuitstap met uw leerlingen?

Secundair onderwijs �

De muur van Hadrianus

Waarom bouwden de Romeinen een muur dwars door

Groot-Brittannië? Hoe verdedigden zij deze muur en

waarom was hij eigenlijk veel meer dan dat? Wat blijft

er vandaag van over? Antwoord in een vlot leesbaar boek

met veel foto’s en plattegronden. De auteur zoemt in op de

militaire, sociale en religieuze aspecten. Een tijdschaal en

verklarende woordenlijst ronden de muur af.

De muur van Hadrianus, reeks: Bezoek aan het verleden (12,75

euro) – verkrijgbaar in de handel – Agora Uitgeverscentrum

– Ninovesteenweg 24 – 9320 Aalst-Erembodegem – tel.

053 48 87 00 – fax 053 78 26 91 – info@agorabooks.com -

www.agorabooks.com

AGORA UITGEVERSCENTRUM

Tiran

«Hoewel wij terecht geloven dat we ons leven kunnen sturen

en ons lot desnoods kunnen ombuigen, is dat toch maar

ten dele waar», schrijft jeugdauteur Willy Schuyesmans.

Hij illustreert dat met zijn nieuwe vertelling van de mythe

van Oedipus. Achtergrond bij uw les?

De ogen van de tiran (12,50 euro), Willy Schuyesmans

- verkrijgbaar in de handel – uitg. Altiora-Averbode - Abdijstraat

1 - Postbus 54 - 3271 Averbode - tel. 013 78

01 36 - fax 013 78 01 83 - averbode.publ@verbode.be

- www.averbode.be

ALTIORA

Staproosters

Hoe kan u leerlingen naar muziek leren

luisteren? Hoe muziek geven zonder te

vervallen in een minicursus notenleer?

Klankervaring en betekenisgeving staan

centraal in een nieuw didactisch cahier

voor muziekleerkrachten. Geen cursus,

maar een kookboek met veel praktische

recepten voor de les: leerlingen tekenen

een rocksong, analyseren melodieën met

de pc, maken staproosters van ritme,

herkennen geluidsbronnen, maken een

muzikale landkaart. Tegelijk zoemt het

cahier in op doelen en leerplan, aandachtsstrategieën

en cognitieve sturing.

Van grijpen naar begrijpen. Over cognitieve

strategieën bij de omgang met muziek (16,11

euro), Cahiers voor Didactiek 13 (Academisch

Vormingsinstituut voor Leraren – KULeuven)

- uitg. Wolters Plantyn - Motstraat 32 - 2800

Mechelen – tel. 015 36 36 36 - fax 015 36

36 37 – klantendienst@woltersplantyn.be -

www.woltersplantyn.be

KLASSE NR.127 35


(advertentie)


Algemeen �

Romeinse juweelkunst

Schone Schijn

Elk juweel uit deze overzichtstentoonstelling over Romeinse

juweelkunst in België en West-Europa vertelt

een verbluffend verhaal over de drager en het dagelijkse

leven van de Romeinen. Gerenommeerde musea uit binnen-

en buitenland én privé-verzamelaars ontlenen hun

topstukken, waaronder juwelen die nooit eerder aan het

publiek vertoond werden. Naast de tentoonstelling zijn er

lezingen, workshops, speelse activiteiten en educatieve

programma’s.

Op 25 september (14 tot 16 u.) is er koffi e en

taart voor alle Vlaamse leerkrachten. U kan

kennis maken met de educatieve mogelijkheden van de

tentoonstelling en u krijgt tips voor tal van combinatiemogelijkheden

in en rond Tongeren. Ook uw kinderen

(8-12 jaar) zijn welkom. Ze kunnen één van de programma’s

uittesten onder de begeleiding van een gids.

Deelnemen is gratis, u krijgt bovendien een gratis infopakket.

Meer info en inschrijvingen bij Gallo-Romeins Museum

- Dienst Publiekswerking - Kielenstraat 15 - 3700 Tongeren

- tel. 012 67 03 45 of 46 - grm@limburg.be

P.S. tot 30 september kan u nog deelnemen aan de «Romeinse

Fietsfi t-o-meter» en u zo voorbereiden op een carrière

als Romeins legioensoldaat.

Miniaturen van Karel de Grote tot

Karel de Stoute

Meesterlijke Middeleeuwen

Bijna honderd met miniaturen verluchte handschriften uit

Noord-Amerikaanse en Europese bibliotheken tonen een

eenmalig overzicht van wat er zich op artistiek vlak heeft

afgespeeld tussen Nederrijn en Noordzee en tussen 800

en 1475. Blikvangers zijn de «Bijbel van Xanten» (775-

800), de «Bijbel van de Abdij van Park» (eerste helft 12de

eeuw) en «Cité de Dieu» (Augustinus, ca. 1445).

Bij de tentoonstelling horen een kunstboek (49,95

euro), dagtrips en weekendarrangementen plus allerlei

nevenactiviteiten (congres, lezing, cursusreeks, een

website door leerlingen van het Sint-Pieterscollege en

het Miniemeninstituut, een tentoonstelling in winkeletalages

door leerlingen van de Stedelijke Kunstacademie

enz.). «Meesterlijke middeleeuwen» is een realisatie van

Artes Leuven (Stad Leuven, Provincie Vlaams-Brabant,

KULeuven en Davidsfonds).

De tentoonstelling loopt van 21 september tot 8 december.

Tickets kosten 8 euro (+ 4 euro voor een audiogids).

Reductiehouders betalen 6 euro, schoolgroepen 4 euro

(+ 2 euro voor een audiogids). Er zijn lespakketten voor

leerlingen vanaf de derde graad lager onderwijs.

Meer info en reservaties: Stedelijk Museum Vanderkelen-

Mertens - L. Vanderkelenstraat 30 - 3000 Leuven - tel. 016

22 45 64 - info@mm.leuven.be - mm.leuven.be

Op zaterdag 21 september kan u als leerkracht

gratis kennismaken met deze tentoonstelling

en met de educatieve mogelijkheden. Vooraf

inschrijven bij Jeroen Sleurs - tel. 016 31 06

00. Lukt het niet op 21 september, dan kan

u een gooi doen naar de vijftig gratis tickets

voor een dag van uw keuze. Bellen naar tel.

016 26 76 05.

De sneltrein �

Er beweegt zoveel in Vlaanderen rond

tentoonstellingen, theater, fi lm, musical…

dat u hier voortaan een reeks smaakmakersin-telegramstijl

kan vinden. Voor wie meer

wil weten, zijn er de wegwijzers.

�Wie het schoentje past: leerkrachtendagen

op 11 (14-17 u.) en 14 september

(10-12 u. en 14-17 u.).

Nationaal Schoeisel- en Borstelmuseum - Baron

de Pélichystraat 5 - 8870 Izegem - tel. en fax 051

31 64 46 - borstelmuseum@skynet.be

�Adagio: theater en homoseksualiteit of

een liefdesrelaties tussen twee jongens, los

van alle bestaande stereotypes: gratis promotievoorstellingen

op de toneelzolder op

20, 21 en 23/9 om 20 u. en 22/9 om 15 u.

Academie van Deinze - Saverijspand (naast kerk

en markt) - tel. 053 70 10 71

�Reynaert De Vos gaat naar school:

een kijk in ons onderwijsverleden: gratis

toegang; tot 18 oktober.

De School van Toen - Klein Raamhof 8 - 9000

Gent - tel. en fax 09 225 29 03

�Kust in de verf: in de voormiddag

kunst ontdekken, ‘s namiddags zelf aan

de slag (aangepast aan de leeftijd van de

leerlingen).

Vzw Vrij Atelier - E. Verheyestraat 16

- 8300 Knokke-Heist - tel. 050 63 08 10 -

vrijatelier@knokke-heist.be

�Houd van hout: interactieve tentoonstelling

rond de «Week van het bos».

Educatief Bosbouwcentrum Groenendaal vzw

- Duboislaan 2 - 1560 Hoeilaart - tel. 02 657 93

64 - www.ebg.be

�Verhalen zien: boekillustraties van

Marijke Meersman: tot 27/9.

Clavis bvba - Vooruitzichtstraat 42 - 3500 Hasselt

- tel. 011 28 68 68 - info@clavis.be

�«Als alle rivieren van inkt waren…»:

oorlog in kinder- en jeugdboeken;

elke bezoeker mag een vredeswens op een

ster schrijven of tekenen en kan hiermee een

boekenpakket winnen.

Literair Museum - Bampslaan 35 - 3500 Hasselt

- tel. 011 22 26 24

Basisonderwijs �

Een dagje in de natuur

Ecologisch Domein

«Het Meershof»

Voeding, kruidengeneeskunde, koken en gezondheid:

«Het Meershof» organiseert en begeleidt allerlei ateliers

(praktijkgerichte vorming) voor leerlingen lager onderwijs.

Tuinieren, brood bakken, koken, kaarsen gieten, handgeschept

papier maken… Na het atelier «water en waterzuivering»

vertrekken uw leerlingen met een zelfgemaakte

waterfi lter; na het atelier «Ambachtelijk ijzer smeden» pakken

ze eigen smeedwerk mee. Wat ze zullen meekrijgen na het (te

verwachten) atelier rond «de oude wasplaats» tart voorlopig

nog de verbeelding.

Meer info en reservaties bij Ecologisch Domein Het Meershof vzw

- Anton Breugelmans - Lakstraat 110 - 2431 Veerle - tel. 014 30 89

18 of 0498 83 67 30

ARTES LEUVEN

Een nieuwe visie op de mythische

afkomst van Azteken en Maya’s.

Secundair onderwijs �

Van architecten tot krijgers

Azteken en Maya’s

Aztlan, de «Plaats der kraanvogels» is de

bakermat van de Azteken-cultuur en dus

ook de wieg van het huidige Mexico. Deze

tentoonstelling toont een nieuwe visie op

de mythische afkomst van Maya’s en

Azteken. De reis begint in 800 v. Chr. met

de Olmeken (Teotihuacon, Tikal, Copan).

Zij tekenen o.a. voor het eerste balspel ter

wereld (waarbij de winnaar prompt werd

geofferd aan de goden). Hun nakomelingen,

de Maya’s waren grote architecten,

beeldende kunstenaars en astronomen.

Vanaf 1325 verschijnen dan de Azteken,

een krijgersvolk, vooral bekend van de

talrijke mensenoffers.

De tentoonstelling loopt nog tot 27 oktober.

Tickets (meteen ook toegang tot de vaste

collecties van de Stedelijke Musea) kosten

5 euro. Groepen en scholen betalen 3 euro

(plaatselijke scholen gratis). Een geleid

bezoek kost 40 euro.

Museumcomplex Zwijgershoek - Zwijgershoek

14 - 9100 Sint-Niklaas - tel. 03 777 29 42 - fax

03 766 50 57 - stedelijke.musea@sint-niklaas.be

KLASSE NR.127 37

ZWIJGERSHOEK SINT-NIKLAAS/DR. ANTOON VOLLEMAERE


(advertentie)


Algemeen �

� Kinderen en recht: vormingscyclus rond de

(on)bekwaamheid van minderjarigen, vreemdelingenrecht,

onderwijsrecht enz.

Centrum voor de Rechten van het Kind - Universiteit Gent

- H. Dunantlaan 2 - 9000 Gent - tel. 09 264 62 85 - kathlee

n.vlieghe@rug.ac.be (inschrijvingen) en tel. 09 264 62 90

- katrien.herbots@rug.ac.be (inlichtingen)

�Kinderen in oorlog: 1/10 in Egmontpaleis, Brussel.

Nederlandstalige Vrouwenraad - Middaglijnstraat 10 - 1210

Brussel - tel. 02 229 38 19

�Het belang van de vader in de identiteitsontwikkeling

van kinderen en jongeren (21/9); Vaders in alle maten

en soorten: gewikt en gewogen (15/11).

Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen - H. Hamoirlaan

136 - 1030 Brussel - tel. 02 240 68 40 - hig.gezin@hig.be

- www.hig.be

�Gezond zijn - meer dan gezond eten en/of leven.

Cursusaanbod met o.a. methodieken van gedragsverandering,

een gezonde schoolomgeving, veiligheid thuis

en in de vrije tijd enz.

Meer info bij Vlaams Instuut voor Gezondheidspromotie

- tel. 02 422 49 49 - www.vig.be

�Workshops scenarioschrijven: Hoe een boeiend

verhaal construeren? Hoe vertellen met beelden en

drama?: 13 sessies van 21/9 tot 9/11 in CC De Rinck,

Anderlecht. Workshops met lezingen, fi lmfragmenten

en schrijfoefeningen.

Vlaamse Script Academie vzw - Patrick Cattrysse - Celestijnenlaan

51/1 - 3001 Heverlee - tel. 016 29 95 93 - Patrick.C

attrysse@chello.be - www.vsa-fsa.org

Basisonderwijs �

�Voor nieuwe onthaalleerkrachten en directies: Opvang

van anderstalige nieuwkomers in de onthaalklas - Reeks

1: 3-10/10, reeks 2: 24/10 en 7/11, reeks 3: 21-28/11,

reeks 4: 6-13/2.

�Ervaringsuitwisseling: Opvang van anderstalige

nieuwkomers in de reguliere klas gewoon lager onderwijs:

19-26/11 en 10/12.

Voor leerkrachten en directies die reeds introductiereeks

gevolgd hebben: Opvang van anderstalige nieuwkomers

in de onthaalklas: 3-10-24/2.

Vlor - Saskia Peeters - Leuvenseplein 4 - 1000 Brussel - tel.

02 219 42 99 / Steunpunt Nederlands als Tweede taal - Tom

Verheyen - tel. 016 32 53 75 - www.nt2.be

� Introductiedagen Gelijkekansenonderwijs: 17/9

(Antwerpen), 19/9 (Gent), 24/9 (Leopoldsburg).

Technologische vorming in de praktijk: 13/11 in Provinciehuis,

Antwerpen.

Info en inschrijvingen: www.vlor.be

�Teamgericht aanbod workshops ervaringsgericht

leren.

Expertisecentrum Ervaringsgericht Onderwijs - Vesaliusstraat

2 - 3000 Leuven - tel. 016 32 57 40

- cego@ped.kuleuven.ac.be - www.cego.be

�Individuele en schoolgerichte vorming rond intercultureel

onderwijs.

Steunpunt ICO - Kaat Delrue - tel. 09 264 70 38 -

kaat.delrue@rug.ac.be

�Training Omgaan met ADHD in de klas.

Centrum Zit Stil vzw - Heistraat 321 - 2610 Wilrijk - tel. 03

830 30 25 - mariet.waeben@zitstil.be

Hoger onderwijs �

�Nederlands: Luisteren en Spreken in het

1ste jaar ASO, TSO en BSO (10-24/10);

Luisteren en Spreken in het 5de jaar (1-

15/10 en 19/11); Literatuurdag (5/10).

Frans: Vidéoclips à volonté: 12/11.

Duits: Berlin ist eine Reise wert - deel 2:

6/11.

Engels: Ideeën voor de aanpak van

heterogene groepen in TSO, 3de graad en

7de jaar (2/10); The Disunited Kingdom

(27/11).

Economie: «Duurzaam ondernemen» -

Economisch Didactische Dag 2002: 23/11.

Vakoverschrijdende bijscholingen: Van

krijtbord tot projectiescherm: 20/11 en

04/12.

UFSIA - Centrum voor Didactiek - Het Brantijser

- Sint-Jacobsmarkt 9-13 - 2000 Antwerpen

- tel. 03 220 47 55 - REN.antwerpen@ua.ac.be

- www.ufsia.ac.be/IDEA/

�Voortgezette Opleiding: Werken met

laaggeschoolde volwassenen in de basiseducatie:

start in september.

Karel de Grote-Hogeschool Antwerpen - tel. 03

260 89 52-53 - vobe.saw@kdg.be

�Vakoverschrijdende nascholing voor

leerkrachten: Stemtechniek voor leerkrachten

(24/10 + 7-14/11); Socio-emotionele

begeleiding van allochtone leerlingen

(8-17/10); Socio-emotionele begeleiding:

motiverende gespreksvoering en omgaan

met druggebruik (6-19/11); Omgaan met

lastige leerlingen en klassen (9-15/10);

Goed klasbeheer verhoogt de leertijd

(14-22/11); Omgaan met pesten (12-

21/11); Omgaan met agressie op school

(5/11); Faalangstbegeleiding (15/10 of

19/11); Tussen de regels: over aanpak van

gedragsproblemen (21/1/2003).

Nascholing voor leerkrachten basisonderwijs:

Het proces van zelfevaluatie als

hefboom voor interne kwaliteitszorg in

het basisonderwijs (15/10); Omgaan met

hoogbegaafdheid in het basisonderwijs

(22/10); Spijbelen: wat doe je eraan?

(8/11); Leerstoornissen: wie onderzoeken,

waaraan werken? (2-15/10 + 6/11).

Nascholing voor leerkrachten secundair

onderwijs: Welbevinden van leerlingen

S.O. op school en in de klas (12/11); Het

proces van zelfevaluatie als hefboom voor

interne kwaliteitszorg in het secundair

onderwijs (10/10).

Postacademische opleiding Remedial

Teacher talen S.O.: driejarige opleiding;

start oktober.

Centrum voor Beroepsvervolmaking Leraren

(UIA) - Universiteitsplein 1 - 2610 Wilrijk - tel.

03 820 29 60 - cbl-www.uia.ac.be

Secundair onderwijs �

�8ste Vlaams Congres van Leraars Wetenschappen:

30/11.

Herman Snoeck - tel. 03 238 51 15 - www.velewe.be -

www.vob-ond.be

�Training Leerkracht met klasse (geïnspireerd door De

Eerste Lijn/Klasse voor Leerkrachten): Leerlingenbegeleiding

(o.a. leren kiezen, leerlingenparticipatie, straffen

en belonen)(acht woensdagvoormiddagen); Knipperlichtleerlingen

(o.a. aandacht voor leerlingen met psychische

problemen en kansarmoede)(acht woensdagvoormiddagen);

cursus Competent in een interculturele realiteit (vier maandagen);

tweede semester: Jongeren in beeld (o.a. aandacht

voor communicatie, gender, beeldtaal in jongerencultuur,

lichaamstaal in de klas); cursus Bruggen bouwen tussen onderwijs

en welzijnswerk (o.a. over taak en rol van de school,

relatie onderwijs-CLB-welzijnswerk, casestudies enz.).

IPSOC-Bijscholing - Doorniksesteenweg 145 - 8500 Kortrijk - tel.

056 26 41 86 - ipsoc-bijscholing@katho.be - www.katho.be/ipsoc/

bijscholing

�Europa in Brussel.

Opdrachtenpakket voor leerlingen vanaf 18 jaar: als reporter

(met fototoestel!) verkennen uw leerlingen Brussel.

Brukselbinnenstebuiten - Arteveldestraat 12 - 1000 Brussel - tel. 02

218 38 78 - bruksel@skynet.be

�Taal hormonaal: 7-11/10.

Totaalproject met workshops en speciale aandacht voor «Een

dubbel vuurteken» (Gerda Van Erkel).

CC Scharpoord - Meerlaan 32 - 8300 Knokke-Heist - tel. 050 63

04 30 - podiumkunsten@knokke-heist.be

Deeltjesfysica �

Hoe werkt men in onderzoekscentra zoals

het CERN met hoge energiefysica of deeltjesfysica?

Twintig zesdejaars ASO kunnen

een dag gratis te gast zijn bij het departement

Natuurkunde van de Universiteit

Antwerpen. Ze krijgen er een inleiding in de

fysica van de fundamentele deeltjes en hoe

die te detecteren. Na het middagmaal (inbegrepen)

volgen praktische oefeningen in

het laboratorium (detecteren van deeltjes)

en aan de computer (determineren van de

aard van reële interacties zoals gemeten

in het CERN).

De «Meesterklas Deeltjesfysica» vindt

plaats op zaterdag 9 november (9.30

tot 16.30 u.). Als u leerlingen hebt die

hiervoor in aanmerking komen, kunnen zij

contact opnemen met prof. Frans Verbeure

- frans.verbeure@ua.ac.be

KLASSE NR.127 39


(advertentie)


Pareldagen

ongeren en grenzen’ is dit jaar het thema

J van de Pareldagen», lezen we op de website

van het Sint-Bernarduscollege in Oudenaarde.

Pareldagen? «‘Parel’ staat voor ‘Persoonlijkheids-,

Attitude- en Relationele Vorming’»,

zegt Dirk Moreels, leerkracht tweede graad.

«Voor elke graad zijn er Pareldagen. We onderbreken

dan het gewone lessenrooster voor

een carroussel van activiteiten rond het sociaal-emotionele.

We raadplegen de leerlingen

over de thema’s die ze bezighouden. Daar

maken we een bruisend programma mee. De

leerlingen kiezen twee activiteiten op zo’n

Pareldag. Natuurlijk blijven we het hele jaar

door aan sociale vaardigheden, gezondheid

en preventie werken. We zoeken positieve

invalshoeken.» Op een wollen deken in een

VIER TEAMTIPS UIT OUDENAARDE

� Onderbreek geregeld de gewone schoolroutine voor socio-emotionele

(halve) dagen.

� Raadpleeg uw leerlingen ook al voordat u de thema’s van uw pareldag invult.

� Laat ze uit een carroussel van workshops kiezen. Wissel praatgroepen af met

doe-activiteiten. Vermijd doceerstijl.

� Zoek het positieve. Vermijd het alleen maar over problemen te hebben.

� www.sbcollege.be

loszittende outfi t oeroude yoga beoefenen

bijvoorbeeld. Of in Braziliaanse capoeira levensvreugde

en respect voor de ander ontdekken.

De helende kracht van glimlachen

exploreren. Of relaxeren door klanken. «Op

de Pareldagen gaat het niet alleen over problemen»,

onderstreept adjunct-directeur Anne

De Vleeschouwer. «We maken op een open

manier gevoelens en gedachten bespreekbaar.

Hoe raken jongeren verslaafd? Vanwaar die

hang naar kicks? Hoe maak je jezelf beter

bestand tegen stress? Is een goede relatie

een droombeeld of een werkbare realiteit?

Hoe anders zijn homoseksuele relaties? Wat

vangen we aan met kindermishandeling en

seksueel misbruik? Hoe gaan we om met

lijden, handicaps, verdriet, afscheid, rouw,

Anne De

Vleeschouwer

(tweede rechts):

«Op de pareldagen

gaat het niet

alleen over

problemen.»

zelfmoord…? We schakelen deskundigen in,

niet zozeer om lezingen te geven, vooral om

gesprekken te begeleiden waarin de leerlingen

zelf uit hun schelp komen. Onze school is

overigens heel participatief. Per graad is er

een leerlingenraad.»

Reinhilde (17): «Of de onderwerpen niet te

ver van ons af liggen? Neen, zeker niet. Ik

volgde de sessie over anorexia nervosa. Het

is goed daar een deskundige over aan het

woord te horen en er met andere leerlingen

over te kunnen praten.» Bart (17): «Ik volgde

sessies over zelfmoord, graffi ti en hiphop.»

Sanne (16): «Ik hou van actie, minder van

luisteren. De overlevingstocht in de tweede

graad sprak me het meest aan. Dan voel je

pas wat teamgeest is.» ■

HET TEAM

Deze maand v.l.n.r.: Reinhilde (17), Sanne (16), Dirk Moreels (leerkracht), Anne De

Vleeschouwer (adjunct-directeur) en Bart (17)

Hoe kunnen leerkrachten die samenwerken het verschil maken? In ‘Het team’ vindt

u elke maand een schoolvoorbeeld. Teams per vak en over de vakken heen, teams

voor project of thema, teams met ouders of leerlingen. Samen school maken heet dat.

Volgende maand uw beurt? Stuur een seintje naar red.leerkrachten@klasse.be of

briefje naar ‘Klasse (Het team)’, Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel.

KLASSE NR.127 41

FOTO: PETER VAN HOOF


LUC DAELEMANS

KLASSE

Een internationaal record: de grootste

fi etshelmactie ooit. Zet hem op!

YETI ROCKT PENNENZAKKEN

«Ik kan ze gewoonweg niet meer bijhouden», zegt meester Erik van het vijfde leerjaar. «Ze lopen

zich de benen uit het lijf om maar niets te missen, hé.» 30 000 leerlingen kwamen samen met

Yeti naar het Zilvermeer in Mol voor Pennenzakkenrock. De deejay-wedstrijd, het smurfpodium,

de drinkbussenactie, een workshop graffi ti, de wereldkampioen freestyle op de fi ets… Yeti was

helemaal in the house. Beelden van het grootste muziekfestival voor tieners vindt u op de site

www.yetiworld.be. Tieners zijn echt verschrikkelijk, maar dat wist u al. Yeti al gelezen?

Zin om kennis te maken met Yeti, de Klasse voor Kinderen? Dat kan, ook als u niet meteen lesgeeft

in het vijfde en zesde leerjaar van de lagere school. Vraag gratis proefexemplaren bij Anny Lecocq

– tel. 02 553 95 07.

«Waarom komt er niet elke dag een Yeti langs?»

42 KLASSE NR.127

Zaterdag 5 oktober

DAG VAN DE LEERKRACHT

(Misschien krijgt u dit jaar wel vrij?)

IEDEREEN DE POT OP!

Nog even geduld als uw leerlingen hun fi etshelm nog niet hebben gekregen. Er

zijn bij Levenslijn 62 000 Yeti-bonnetjes binnengekomen. Dat is nagenoeg de héle

doelgroep: alle huidige zesdejaars basisonderwijs. De helm aanvragen is niet genoeg.

Nu moeten we hem nog massaal opzetten. Maak er een feest van. Veel scholen voeren

daarvoor dit schooljaar speciale acties, versterken de groepsgeest, betrekken ouders

erbij en maken duidelijk dat een ‘coole’ fi etshelm dragen helemaal niet belachelijk is.

We weten dat een fi etshelm de kans op een hersenletsel met 85 procent vermindert

enz. Bij elke gratis helm zit ook een kortingsbon voor broers, zussen of ouders die

ook zo’n helm willen kopen. Bovendien rijden er in heel Vlaanderen spotting-teams

rond die dragers van een helm met prijzen overladen. Iedereen de pot op!

Dit is een actie van Levenslijn-Kinderfonds in samenwerking met de Koning Boudewijnstichting

en Klasse. Voor alle informatie kan u terecht bij Levenslijn-Kinderfonds

– Diane Broeckx – tel. 02 255 39 70 – info@levenslijn.be

DE MIX VAN KLASSE TROPICAL

U apprecieert dit blad. Dat blijkt alvast uit de meer

dan 2 000 kaartjes met commentaar en ideeën.

U vindt Klasse degelijk, informatief, realistisch,

veelzijdig, fris, helder en bruikbaar. Er staat wel

heel veel in en u weet niet altijd wanneer u het

nog moet gelezen krijgen. Soms zijn de teksten

te lang of is het lettertype te klein. U vraagt korte,

klare teksten en sterke, originele beelden. U wil

door het blad kunnen zappen en teksten snel

kunnen scannen. Maar u wil ook ademruimte,

achtergronden en brede reportages. U ontmoet

in het blad graag echte mensen, collega’s, ouders

en leerlingen met herkenbare getuigenissen en

stimulerende ideeën. Samen met de lezers sleutelen

redactie en vormgevers voortdurend aan dit

blad. Daarom ziet het er dit schooljaar ook alweer

lichtjes anders uit (net als u waarschijnlijk). Met

dank voor uw kritische steun.


STOORZENDER

JANA GASTMANS – PETER VAN HOOF

COOLE LEERKRACHT

«Ik ben nog geen millimeter uitgeblust», meldt Tom

Vestermans ons vanop een zonnige Spaanse costa

eind augustus. Hoe kan

het ook anders, Tom is 26

en werd vorig jaar verkozen

tot ‘Coolste leerkracht van

het jaar’, een videowedstrijd

van Stoorzender en Maks!

«Ik kan die prijs makkelijk

relativeren, ik had het geluk

Tom: «Evenwicht in stijl.»

voor een klas te staan die zeer creatief met een videocamera

overweg kan. Leerkrachten die voor moeilijke klassen

met minder gemotiveerde leerlingen staan, verdienen die

prijs eigenlijk meer dan ik.» Op het fi lmpje zie je Tom in

sportwagen, bijhorend maatpak en dure zonnebril op de

tonen van Born to be wild naar school trekken. Makkelijk

toch om dan populair bij leerlingen te zijn? «Ik geef toe dat

ik het eerste jaar als leerkracht Nederlands misschien de

nadruk iets te zeer op de fun heb gelegd, ik had ook een

iets té ambitieus opvoedingsproject. Na vier jaar denk ik

WIN UW REIS - OPGAVE 1

Een reischeque van 1000 euro voor wie één historische gebeurtenis vindt aan de hand van

deze drie tips.

a) gebruik cijfers tussen 0 en 7 om deze optelsom te maken

G C D

D E B

C D A

A B B

b) BENGIEKROEGEN ligt op 50°49’40’’ N.B. en 3°16’30’’ O.L.

c) Het boek waaruit dit citaat komt, maakt alles duidelijk:

«De Koningin van Navarra kwam met de ganse stoet in rustige tred aangereden en wendde de

ogen met afgunstige nieuwsgierigheid naar deze dames die zo fel in het zonlicht glinsterden.

Toen Johanna op zekere afstand van hen was genaderd, kwamen de edelvrouwen statig tot

bij haar gereden en verwelkomden de nieuwe vorsten met veel hoofse spreuken. Alleen

Machteld zweeg en bezag Johanna met stuur gelaat. Het was haar niet mogelijk een vrouw

te eren die haar vader in een kerker had doen werpen.»

Stuur de oplossing (één woord) vóór 18 september naar Klasse - Win uw reis - Koning Albert

II-laan 15 - 1210 Brussel - secr.leerkrachten@klasse.be - U vindt het juiste antwoord vanaf 23

september op www.klasse.be/winnaars

Zo’n 2 000 breinbrekers stuurden hun oplossing in voor de «Zomerquiz» van Klasse. De juiste

oplossingen (ook die van de witte beer!) vindt u op www.klasse.be/winnaars. De winnaar van

de reis is Sofi e De Bels uit Meulebeke.

«WAT VERWACHT JIJ VAN HET NIEUWE SCHOOLJAAR?»

wel dat ik een goed evenwicht gevonden heb tussen een

populaire stijl en een hoog niveau van lesgeven.»

Toch stond Tom op 1 september niet meer voor een

gewone klas. «Ik start op 18 september als leerkracht

Nederlands in de lerarenopleiding van de Karel De Grotehogeschool.

Het is een sprong in het ongewisse. De

zogenaamd Grote Literatuur ruil ik in voor de jeugdliteratuur,

want ik zal lesgeven aan de toekomstige leerkrachten

van de basisschool.» Maar een leerkracht van het jaar

blijft uiteraard cool in alle omstandigheden.

CARTOONS OP REIS

Dertig grote, ingelijste cartoons van huistekenaar Camp reizen het

hele schooljaar langs Vlaamse scholen. U kan de tentoonstelling voor

twee weken gratis lenen. We bezorgen ze ter plaatse. U moet de werken

alleen ophangen en met liefde behandelen. Weldra te zien in de Vrije

Middenschool, Opwijk (23 september tot 7 oktober); Vrije Basisschool,

Waregem (van 7 tot 24 oktober); H. Hartschool, Appels (van 24 oktober

tot 4 november).

Aanvragen bij anny.lecocq@ond.vlaanderen.be (Cartoontentoonstelling)

«Bram heeft een vorm van autisme. Dat maakt het voor de leerkracht in de klas niet

makkelijk. Vorig jaar heeft de leerkracht dat schitterend opgevangen. Een nieuwe

juf is voor hem al een hele aanpassing. Ik hoop dat het snel klikt. Maar ik heb er

veel vertrouwen in». Dat zegt Jana Gastmans (33), moeder van Evi, Bram en Sofi e.

Jana is alleenstaande moeder, voorzitter van een oudercomité én ze zit in het laatste

jaar lerarenopleiding. «Ik ben soms bang dat ik dat niet allemaal georganiseerd

krijg. Ik wil nu zo vlug mogelijk voor de klas staan, liefst in het buitengewoon

onderwijs. Je kan daar het verschil maken. Leren werken op het ritme van kinderen

met (leer)problemen. Dat is wat elke leerkracht moet kunnen.»

Naast Jana vertellen ook Eric, Inci, Jan en Anne over wat zij als ouder verwachten van

het nieuwe schooljaar, over hun kleine en grote angsten en waar ze naar uitkijken. Vanaf

16 september in Klasse voor Ouders.

Jana: «Ik wil zo vlug mogelijk voor de klas staan.»

ZEG KLASSE OP

U wil géén Klasse meer ontvangen of u ontvangt meer dan één Klasse op hetzelfde

adres? Dan kan u ongewenste abonnementen opzeggen. Daarvoor hebben we het

nummer nodig dat boven het adres staat op de exemplaren die u wil opzeggen.

Bellen, mailen of opsturen naar Het hart van Klasse - Koning Albert II-laan 15 - 1210

Brussel - fax 02 553 95 05 - an.declercq@ond.vlaanderen.be - tel. 02 553 96 99

KLASSE NR.127 43


LUC DAELEMANS

HOGER ONDERWIJS

Tien jaar geleden waren er 164

hogescholen. Nu nog 24. Zijn die

fusies overal verteerd?

Zeven docenten op tien

schieten fusies af

B

ijna zeventig

procent van alle

leerkrachten in het

hoger onderwijs is ontevreden

over de fusies die de

hogescholen sinds 1994

doormaken. Directeurs en

departementshoofden denken

daar positiever over.

Onderzoekers uit Leuven en

Gent leggen naast pijnpunten

een grote kloof bloot.

Waar ligt de brug?

44 KLASSE NR.127

T ussen 1994 en 2002 is het aantal Vlaamse hogescholen

van 164 teruggebracht naar 24. Wat vinden de

lesgevers daarvan? Een bevraging bij 800 docenten

uit elf hogescholen legt een hard oordeel op tafel:

zeven op tien zijn over de fusies niet te spreken. Ze

vinden dat ze helemaal geen inspraak hebben gehad

in het fusieproces. In enkele gevallen blijkt er zelfs

nauwelijks over gecommuniceerd. Mannen beoordelen

de fusies negatiever dan vrouwen. Dat doen ook de

hoogst gediplomeerden (licentiaten, doctorandi). Als

de fusies een cijfer moeten krijgen, dan zijn ze met

een gemiddelde van 2,4 op 5 gebuisd.

Betekent dit ook dat docenten ontevreden zijn over

hun job? Nee. Met 3,48 op 5 geven de docenten

hun job een ruim voldoende. Maar hun ontevredenheid

over de fusie

ZEVEN DOCENTEN OP TIEN ZIJN (ZEER) ONTEVREDEN OVER DE FUSIES

(CIJFERS IN PROCENTEN)

zeer ontevreden Ontevreden neutraal tevreden zeer tevreden

46 24 18 10 3

heeft wel invloed:

in de hele non-profi

tsector ligt de arbeidstevredenheid

gemiddeld hoger

(3,75 op 5).

Lasrobot

De fusies leveren veel nadelen op, vinden de docenten.

Zo is hun werkdruk met meer dan negen uur per

week toegenomen (van 35 naar 44 uur), een stijging

die vooral op rekening staat van extra vergaderingen

en administratieve rompslomp. Docenten voelen zich

ook minder geïntegreerd in hun nieuwe hogeschool.

Vooral de communicatie met centrale diensten verloopt

niet erg vlot. En hoewel een fusie tot meer

fi nanciële armslag leidt, vinden de docenten dat ze

over minder didactische middelen en infrastructuur

kunnen beschikken die ze echt nodig hebben om

les te geven. Dat hogescholen nu veel makkelijker

modern didactisch materiaal en infrastructuur kun-

nen aanschaffen, stellen de docenten wel vast, maar

blijkbaar maakt nieuwbouw ze minder tevreden dan

de lang gevraagde software of lasrobot.

Arbeidsmarkt

Hebben docenten meer inspraak dan vroeger? Is er

een betere teamgeest? Beter onderwijs? Worden

de studenten nu beter begeleid bij hun studie? Is

het makkelijker geworden om de kwaliteit van ons

onderwijs te bewaken? Communiceren we beter met

elkaar en met het departementshoofd?… De docenten

ervaren weinig of geen verschil met de toestand voor

de fusie. Toch zien ze vooruitgang: de hogeschool

investeert meer in nieuwe taken, studenten hebben

meer mogelijkheden om internationaal te gaan, er is

iets meer aansluiting bij de universiteiten, de hogeschool

is fl exibeler geworden en speelt meer in op de

arbeidsmarkt en vernieuwing krijgt meer kansen.

Zichtbaar

Is de teneur overal negatief? Nee. Het hangt sterk af

in welke hogeschool men lesgeeft. De ontevredenheid

over de fusies uit zich het sterkst in vier van de elf

onderzochte hogescholen. In twee hogescholen wordt

de fusie en al wat ermee samenhangt als uitgesproken

positief ervaren, in vijf hogescholen staat de kraan op

lauw. Voorts verschillen hogescholen sterk van elkaar.

Hogescholen met een sterk centraal bestuur spelen

in de regel minder goed in op de behoeften van hun

personeel dan hogescholen die aan elk departement

veel autonomie geven. Centralisatie lijkt op het eerste

gezicht dus een nadeel, maar een sterk centraal gezag

kan dan weer makkelijker beslissingen nemen met

positieve effecten die voor het personeel niet onmiddellijk

zichtbaar zijn. Ten slotte maakt het ook een

verschil in welk studiegebied men lesgeeft. Wie in

het domein opvoeding en verzorging lesgeeft, blijkt


veelal meer tevreden dan docenten uit de domeinen

economie, technologie en biotechnologie.

Dromen

«Een fusie kan schaalvoordelen opleveren: middelen

kunnen beter worden gebruikt, het studieaanbod

wordt stabieler en er is meer fi nanciële stabiliteit»,

schrijven de onderzoekers in hun rapport. «Dit zijn

belangrijke effecten, die niet noodzakelijk door het

onderwijzend personeel als zodanig worden ervaren.»

Interviews met het ‘hoger kader’ van de elf

hogescholen leveren dan ook de meeste positieve

commentaren op over de fusies. Algemeen directeurs

en departementshoofden stellen een sterkere ‘hoger

onderwijs’ mentaliteit vast en merken dat docenten

hun job niet langer beschouwen als louter lesgeven.

Departementen leren van elkaar, vinden ze. En dat er

meer mogelijkheden zijn blijkt uit citaten als:

«Als wij internationaal iets willen betekenen, dan is

een fusie nodig.»

«Vier jaar geleden was er niets, nu hebben wij een

volledig intranet.»

«We maken een zelfstudiecentrum, daar kan je als

kleine hogeschool enkel van dromen.»

Ziekenhuis

Hoe kunnen hogescholen de ontevredenheid van hun

personeel wegwerken of vermijden? «Ze moeten uitleggen

wat de voordelen zijn van een fusie, maar ook wijzen op

de moeilijkheden die daarmee gepaard gaan», stellen

de onderzoekers. «Tevredenheid over een fusie kan

ervoor zorgen dat een hogeschool fl exibeler is en beter

geïntegreerd geraakt. Ook ziet men dat docenten zich

meer identifi ceren met hun departement en hogeschool.

Voorts ziet men meer inspraak voor en na de fusie en

meer communicatie op departementaal niveau.»

Werkdruk met 9 uur ggestegen gestegen g

Luc Daelemans

Mannen zijn minder

tevreden over de fusie

dan vrouwen

Willen docenten tevreden

zijn over hun job

dan moeten de hogescholen

werken aan:

- communiceren over de

fusie en rekening houden

met de behoeften van de

docenten;

- een goede teamgeest binnen

het departement;

- een vlotte communicatie met

het departementshoofd;

- een betere onderwijskwaliteit;

- voldoende didactische uitrusting

en infrastructuur;

- meer identifi catie met de hogeschool

en het departement;

- meer aansluiting bij de universiteit

(bv. via gezamenlijke onderzoeksprojecten).

Wat docenten zeker niet tevreden

maakt, is administratieve overbelasting

en een bestuur dat te sterk de

eenheid van de hogeschool stimuleert.

«Universiteiten en ziekenhuizen stellen

zich tegenover de buitenwereld ook wel

als een eenheid op, maar verlenen hun

faculteiten of afdelingen veel autonomie»,

besluiten de onderzoekers met een voorbeeld.

«Een sterke eenheid willen doordrukken roept

weerstanden op.» ■

Hogescholen enkele jaren na de fusie, J. C. Verhoeven, G.

Devos, C. Smolders, W. Cools, J. Velghe – KULeuven, Vlerick

Management School Leuven Gent - Onderzoek in opdracht van

het departement Onderwijs (OBPWO 99.14) – Een uitgebreide

samenvatting vindt u op www.ond.vlaanderen.be/obpwo (kies

‘Projecten 1999’)

� De structuur van het hoger onderwijs in Vlaanderen: www.ond.vlaanderen.be/hoger_onderwijs

«FUSIE JA, CULTUURCLASH NEE»

‘Personeel Katholieke Hogeschool Brussel (KHB)

weigert fusie met de Economische Hogeschool Sint-

Aloysius (Ehsal) en de IRIS-hogeschool.’ Dat kon u lezen

in de kranten. Een schoolvoorbeeld van fusieleed?

Lieve Franssen, afdelingshoofd van de lerarenopleiding

– kleuteronderwijzers en syndicaal afgevaardigde van

de KHB: «Tijdens de onderhandelingen bleek snel dat er

grote cultuurverschillen zijn tussen de KHB en Ehsal.. Die

leidden tot discussies over het arbeidsreglement, de taakinvulling,

de vakantieregeling. Er kwam een compromistekst,

maar in een referendum zei 82 procent van de KHBdocenten

daar nee tegen. Zij hebben vooral ideologische

bezwaren en vrezen dat de individuele begeleiding van

de student onder de fusie zal leiden. Momenteel zitten we

in een patsituatie, want er is een protocolakkoord waarin

staat dat Ehsal en KHB enkel fuseren, als het personeel van

beide hogescholen daarachter staat. Niemand weet hoe het

verder moet. Maar denk niet dat de Katholieke Hogeschool

Brussel op zijn eentje wil blijven doorgaan. We voeren al

sinds 1995 gesprekken over samenwerking en fusie. Die

biedt nu eenmaal meer mogelijkheden, dat zien we in. Ons

personeel is daarover ook van bij het begin geïnformeerd.

Maar waarom dan met een hogeschool die qua cultuur en

organisatie zo ver van ons afstaat?»

«LUXESITUATIE RECHTGEZET»

«Hogeschooldocenten hebben altijd wat negatief gestaan

tegenover veranderingen», stelt Jan Adé, directeur-generaal

Hoger Onderwijs van het departement Onderwijs. «Al

bewijst dit onderzoek dat de jongere generatie docenten

positiever tegen de vernieuwing aankijkt dan de oudste,

die de twee jaren na het onderzoek bovendien massaal

gebruik heeft gemaakt van de uitstapregeling op 55 jaar.

En hoe terecht is die ontevredenheid over de fusies?

Docenten werken nu wel meer per week dan voor de fusie,

maar daarmee zitten ze op het niveau van gewone

arbeidsprestaties in het onderwijs. Het lijkt ernaar dat

een luxesituatie uit het verleden is rechtgezet, al wil ik

de taakbelasting van de docenten niet wegwuiven. Het

is duidelijk dat bijvoorbeeld internationalisering en

onderzoeksopdrachten hun taak complexer hebben

gemaakt. Ook gebrekkig uitgebouwde inspraakregelingen

hebben het de docent in zijn nieuwe ho-

geschool niet makkelijk gemaakt. Daar hebben we

als overheid ook op gewezen. We merken nu dat

hogeschoolbesturen dit hebben ingezien en aan

meer betrokkenheid van hun personeel werken.

Ten slotte heeft de enveloppenfi nanciering hogescholen

er blijkbaar toe aangezet afvloeiend

personeel niet automatisch door jonge krachten

te vervangen, wat tot ongenoegen leidde

onder het personeel. Toch wijst alles erop

dat de ontevredenheid over de fusies eruit

zal groeien. Met de recente associaties

tussen hogescholen en universiteiten

zullen de hogescholen bovendien kunnen

genieten van de expertise van de

universiteiten. Maar het is ook een

kwestie van ingesteldheid: bekijk

je vernieuwing als een uitdaging

of als een bedreiging?»

KLASSE NR.127 45


46 KLASSE NR.127

GEZONDHEID

M

ijn dochter is 11

jaar en was de

jongste maanden

verzwakt zonder aanwijsbare

reden», schrijft

een moeder. «Ze lachte

minder vaak en vermagerde.

De dokter wist het

ook niet. Tot we in Yeti

‘Extra light’ lazen. Dankzij

dat artikel kwam het er

allemaal uit: ze lijdt aan

anorexia. Ze herkende

zichzelf erin en durft er

nu over praten.»

Ze zijn nog jong (acht jaar!) en verstoppen

zich in dikke truien om niet te tonen dat

ze hun eten weggooien. Heeft alleen de

turnleraar dat gezien?

Zuinig met et

Gestoord eetgedrag kan al heel vroeg beginnen,

vanaf acht jaar. Scholen kunnen een grote rol spelen

in de secundaire preventie van eetstoornissen als

anorexia nervosa, boulimia nervosa, eetbuiten… «Een

medeleerling, een klasleraar, een leraar lichamelijke

opvoeding, een hulpopvoeder… ziet op school soms al

heel vroeg dat een leerling rare eetgewoontes krijgt»,

zegt psychologe An Vandeputte. «Hoe vroeger je de

stoornis herkent, hoe beter.»

Dikke trui

«Op school trekt meestal de turnleerkracht eerst aan

de alarmbel», zegt Patricia Bosch, leraar Frans aan

de Sint-Ludgardisschool in Antwerpen. «Die ziet de

leerling zonder een dikke trui of verschillende lagen

kleding. Met zijn tweeën hebben we dan een eerste

gesprek met dat meisje. We laten vooral merken dat

we er zijn om naar haar te luisteren. Meestal erkent

zij pas in een tweede of derde gesprek dat zij met

een eetstoornis worstelt. Dan spreken we er met haar

over wat we gaan doen. Licht zij haar ouders in of

wij? Schakelt zij met onze hulp het CLB in of andere

medische en psychologische begeleiding? We geven

haar informatie en spelen niet zelf de deskundige.

We blijven haar begeleiden en houden contact met

de ouders, de huisarts, het CLB.» Samen met vrijwillige

vakleerkrachten en het lokale CLB onderneemt

Patricia Bosch nu al drie jaar actie om leerlingen met

eetstoornissen snel op te vangen. «Wij zien toch elk jaar

één à twee acute situaties bij leerlingen in het vierde

jaar», vertelt ze. «Diëten vormen bij de leerlingen van

de Sint-Ludgardisschool een groter probleem dan druggebruik»,

beaamt Anne Leye (VCLB 4 Antwerpen).

� Wat is binge eating: www.eetstoornis.be

Overgeven

«Ik wilde vermageren en begon te experimenteren

met diëten», vertelt Inge (22). «Ik at, maar na het

eten had ik plots veel huiswerk. Dan sloop ik naar

mijn kamer om over te geven. Niemand merkte er iets

van. Ik werd een kei in het verzinnen van excuses.»

«Bij een schooluitstap eet ze niet of zegt ze dat ze al

gegeten heeft», legt An Vandeputte uit. «In de klas

maakt ze zich zo onzichtbaar mogelijk en neemt ze het

woord niet meer. Haar perfectionisme neemt almaar

toe. Ze loopt de trap op en af en valt er bijna bij neer

omdat ze maar weinig energie meer heeft.»

Rouwen

Moet de school wel een rol spelen, zijn daar geen

huisartsen, psychiaters en CLB’s voor? «Onderschat

het belang van leerkrachten niet. De kracht die uitgaat

van een groep leerkrachten die goed voor zichzelf

zorgen, zich gewaardeerd voelen en elkaar ondersteunen,

is groot. Hun invloed is anders dan die van een

expert en kan de zijne goed aanvullen. Ook niet alle

huisartsen, therapeuten en CLB-medewerkers voelen

zich goed vertrouwd met dit soort problemen.»

Anne Leye (VCLB 4 Antwerpen): «Niet alle leerlingen

die met zichzelf in de knoei zitten zijn meteen bereid

met het CLB te spreken. Leerkrachten vormen een

goede eerste lijn. Een eetstoornis is bijvoorbeeld

het gevolg van een onverwerkt rouwproces bij het

overlijden van een ouder. Misschien maakt een boek

over rouwen dat een leerkracht opgeeft heel wat los

en komt zo een gesprek op gang. Nadien laat de

leerling zich misschien wel doorverwijzen.»

An Vandeputte (psychologe): «Wie zelf ooit min of


IMAGEBANK

«Diëten Diëten zijn j soms een groter ggroter probleem p dan druggebruik»

druggebruik gg

«IK MAG GEZIEN WORDEN»

Het departement Welzijn, Gezondheid en Gelijke Kansen bereidt voor

scholen en CLB’s een draaiboek voor de preventie en eerstelijnsopvang

van jongeren met eetstoornissen voor, een vervolg op de actie

‘Ik mag gezien worden’. Zin in één van de 50 witte t-shirts met op

de rug: «Ik ben zoals ik ben. Dat mag gezien worden»? Stuur een

kaart naar Klasse (Maggezien), Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel

of mail naar secr.kvl@klasse.be. Vermeld de gewenste maat: small,

medium, large, extra large. (Small krijgt voorrang. Grapje!)

«Zij toont door te

vermageren dat ze het

psychisch moeilijk heeft.»

en en leven

meer eetproblemen had, is niet meteen de beste

begeleider. Zo’n ervaringsdeskundige sympathiseert

en versterkt wellicht onbewust het eetprobleem van

de leerling met eetstoornissen. Die heeft dat meteen

door. Mogelijke begeleiders kunnen vooraf hun

houding ten opzichte van eten en lichaamsgewicht

nagaan met de test uit het lespakket ‘Jeugd en

eetstoornissen’.»

Emoties smoren

An Vandeputte: «Je benadert de leerling met een

eetstoornis het best niet als een probleemgeval. Zij

– eetstoornissen zijn bij jongens zeldzaam - toont

door haar eetgedrag dat ze psychologisch in moeilijkheden

zit. Meestal heeft zij het gevoel het niet

goed te doen, ook al is ze de eerste van de klas. Ze

heeft vaak schrik om haar eigen leven te leiden. ‘Ik

was zo zuinig met leven als met eten’, zei een meisje

me. Ook een boulimia-patiënt – die haar eten overgeeft

en laxeermiddelen neemt - heeft een negatief

zelfbeeld. Zij is vanbinnen angstig maar verstopt dat

gevoel achter een perfecte façade. Wie een eetbuistoornis

of binge eating heeft, voelt zich meestal

heel alleen en propt zich vol – vaak ’s avonds – om

die emotie te smoren.»

Weerbaar

Anne Leye (VCLB Antwerpen): «Primaire preventie

bestaat beter niet uit lessen over calorieëntabellen

of de nadelige gevolgen van vitaminetekorten. Die

geven te veel aandacht aan het probleemgedrag

en lokken het zo soms zelfs uit. Wij leggen nu de

klemtoon op hun zelfvertrouwen. Hoe ervaren ze

EEN MAGER ZELFBEELD

- www.clb-net.be/caleidoscoop Klik in de ‘Index trefwoorden

op ‘anorexia’ voor twee artikels van o.m. Anne Leye

- Zie in de Klasse-archieven ook het dossier ‘Eetstoornissen’

(Extra light – Yeti / De eerste lijn Gezonde voeding - «Ik lust

dat niet» Klasse 124 p. 46 – Klasse voor Ouders 57 p.4-5 /

Maks / Een mager zelfbeeld – Klasse 126 p. 14)

hun lichaam? Hoe relativeren zij

de ideale schoonheidsbeelden in

de media? Wat doen ze om zich

goed te voelen?»

Patricia Bosch: «Of het nu gaat om

preventie van stress, roken, medicatiegebruik

of eetstoornissen… van

belang is dat hun welbevinden op

school en erbuiten en hun weerbaarheid

toenemen.»

Samenwerken

«Een goede school is eigenlijk een school

die niet aan preventie moet doen», zegt

An Vandeputte. «Omdat alle leerlingen

er mogen zijn wie ze zijn en voldoende

positieve momenten beleven. Ze mogen

er hun kwaliteiten - van welke aard ook

- uiten. Presteren is er niet het enige dat

telt. Ze leren er met hindernissen en ‘mislukkingen’

omgaan. Ze smeden er banden

met hun leerkrachten, die ze vertrouwen. Ze

voelen zich verbonden met hun medeleerlingen

en leren coöperatief. Oudere leerlingen zijn

er bijvoorbeeld mentor van jongere leerlingen.

De leerkrachten werken er samen in plaats van

geïsoleerd en ondervinden steun van de directie.

In alle vakken ligt er een accent op welbevinden,

gezond leven, sociale competentie… Leerlingen die

een risico lopen, krijgen er hulp in samenwerking

met het CLB. Ik heb de indruk dat toch veel scholen

die richting uitgaan, zeker basisscholen. Ik hoop dat

het er nog meer worden.» ■

GRAAG EEN EETSTOORNIS?

ZES TIPS

� Ga in tegen elke kritische gedachte. Laat

ze nooit eens de grenzen aftasten. Maak

ze volstrekt afhankelijk van de controle van

volwassenen.

� Wijs alleen maar op wat ze (nog) niet kunnen.

Zeg dat alleen perfectie goed genoeg is.

Wees onduidelijk over wat u van ze verwacht.

Hou de stress op een hoog peil met voortdurend

nieuwe taken en onverwachte toetsen.

� Eis dat ze alles alleen doen. Laat ze nooit samenwerken

in een project, aan een toneelstuk…

Werk ook zelf nooit samen met collega’s.

� Leer ze hoe ze hun emoties en gevoelens niet

laten kennen. Beperk de persoonlijkheidsvorming

tot een uur ‘life skills’ om de zes jaar. Blijf ook dan

vooral zelf aan het woord.

� Negeer de leerling met een eetstoornis volledig.

Of word kwaad. Dan heeft ze nog een reden om

van zichzelf te eisen dat ze perfect is.

� Geef alleen aandacht aan haar gewicht en

haar stoornis, niet aan het gezonde deel van haar

persoon. Zeg dat zo’n probleemgeval niet langer

naar school kan komen. Ontneem haar zo de

steun van haar medeleerlingen en vertrouwensleerkracht.

Deze en andere adviezen vindt u - positiever

geformuleerd – in het hoofdstuk ‘Herkenning

en begeleiding van leerlingen met eetstoornissen’

van An Vandeputte in het boek onder

redactie van Nadine Moyson en Eliane

Roofthooft ‘Van eetlast naar eetlust’ (2002)

– Acco, Leuven, 2002. Voor de Vlaamse

regering werkt An Vandeputte aan een

project dat de preventie en behandeling

van eetstoornissen professioneler moet

maken. Ze traint en begeleidt ook CLBmedewerkers

en leerkrachten.

Zie ook de losbladige bundel voor

scholen ‘Lessenplan Jeugd en eetstoornissen’

van Runi Børresen

Gresko en Anna Karlsen - Stichting

Vrienden van de Anorexia Nervosa

Stichting / Zorn Uitgeverij,

Postbus 343, 2300 AK Leiden.

- Tel. +31 71 514 9141 - Fax:

+31 71 5120278 - info@zorn-

uitgeverij.nl – www.sabn.nl.

Op www.kenmerk-reeks.nl

vindt u de gratis publicaties

‘In gevecht met je lichaam’

(voor leerlingen van 10 tot

14)-en ‘Eetstoornissen bij

leerlingen’ (voor leerkrachten).

(U betaalt

de verzendkosten.)

KLASSE NR.127 47


KAI POWER PHOTOS

48 KLASSE NR.127

«Wat we vooral nodig hebben? Een omheining rond

de school, dan stelen ze tenminste de deuren van

de klassen niet meer. Wie een huist bouwt in Zuid-

Afrika, is soms heel vindingrijk.» Elvis Siwela (32)

geeft biologie in Manyangana secondary school.

Zijn broer geeft er wiskunde. We zijn in Huvukani,

1 400 kilometer boven Johannesburg. Net als zijn

broer verdient Elvis 5 906 Rand bruto per maand

(1 123 euro). «Dat is heel weinig», vindt Siwela.

«Ondanks stakingen en vakbondsacties kregen

WEBTIPS

[1] De muis die kakelt

Loods uw leerlingen (5-14 j.) het kippenhok in en laat ze naar hartelust spelen met Tante Tok, eten met Emma

Omelet of hun licht opsteken bij Doctorandus Dooier. Dit is een site die kiplekker kakelt over eieren: hun

voedingswaarde, samenstelling, gezondheid, levensloop en culinaire recepten, met wedstrijden en spelletjes,

schema’s, foto’s en kleurenprenten.

www.ei.be

[2] Bent u een gnomon?

Nee, dit is geen monster uit The Lord of the Rings, maar het Griekse woord voor… kenner. Daarnaast is het ook

een wiskundige term. De wiskundeclub Gnomon wil aandacht schenken aan visuele en praktische wiskunde

op het world wide web. Puzzels, optische illusies, merkwaardige meetkundige fi guren en stellingen en zelfs

‘wiskunst’ maken wiskunde speels. U kan er ook terecht voor andere wiskundesites en info over nascholing.

www.gnomon.be

Splits eens een kern

Hoe werkt een televisie, een motor, een koffi ezetapparaat, kernsplitsing? Waarom keert een boemerang terug?

Hoe slaagt een computer erin u schaakmat te zetten? Het antwoord op honderden dagelijkse, wekelijkse en

maandelijkse hoe- en waaromvragen vindt u op HowStuffWorks. In het Engels, maar wel klaar en duidelijk.

www.howstuffworks.com

ZUID-AFRIKA

Computers ja, elektriciteit nee

we nog geen opslag. Geld tekort is trouwens een

algemeen probleem op school. We hebben een

computerklas maar geen elektriciteit. Administratieve

hulp krijgen we niet, ook al hebben we 200 leerlingen.

Maar ik hou van mijn werk. Ik geef al tien jaar les

en vind het belangrijk dat ik het leven van jonge

mensen mee vorm kan geven. Na de apartheid is

er een nieuw leerplan gekomen dat dichter staat

bij de leefwereld van de leerlingen. Onderwijs is

voor hen relevanter geworden.»

ZWARE BOEKENTASSEN

De truc met de weegschaal

Wil u de schooldag een keer anders beginnen? Neem een weegschaal mee naar de

klas en zet hem vooraan. Vraag uw leerlingen niets anders op hun tafel te leggen

dan een blanco blad papier en een balpen. Geeft ze de volgende opdrachten:

� Noteer op het blad je gewicht in kilogram;

� Kom naar voor en weeg je (volle) boekentas;

� Noteer het resultaat onder je gewicht;

� Deel je gewicht door tien en schrijf het resultaat naast het gewicht van je

boekentas;

� Ga na welk getal het grootst is;

� Als je boekentas zwaarder is dan het tiende deel van je lichaamsgewicht,

haal er dan alle spullen uit die je vandaag niet nodig hebt en die er dus niet

in thuishoren;

� Weeg je boekentas opnieuw. Hoe groot is het verschil?

Zes jaar geleden al wees een grote weegactie van Klasse voor Ouders uit dat de

meeste leerlingen te zware boekentassen naar school zeulen. In principe mag die

niet zwaarder zijn dan tien procent van hun lichaamsgewicht. In de Stedelijke Basisschool

van Erwetegem houden ouders geregeld weegacties. «Sindsdien zijn de

boekentassen gemiddeld 150 gram lichter geworden.» zegt ouder-met-weegschaal

Johan Van De Walle. De leerkrachten wegen beter af wat de leerlingen moeten

meebrengen. Sanne (12) merkt ook het verschil: «Er is meer opbergruimte in de

klassen en voor de bel gaat, krijgen we meer tijd om in te pakken.»

Zware boekentassen en wat ze eraan kunnen doen: www.klasse.be/kvo/3/1

KLASSE


PROJECT

Blind date met boeken

Ik stuur een mail naar de webmaster van mijn school en kies een bijnaam:

lettervreter, boekenwurm, interpunkie... Dan kies ik op de website van mijn

school een boek dat ik wil lezen. Ik krijg een creatieve opdracht: maak

er een fi lmscenario van. De webmaster stuurt de opdracht ook naar een

leerling uit een andere school, honderd kilometer van hier, die hetzelfde

boek leest en ook een bijnaam heeft. Ik weet niet wie dat is, maar we mailen

naar elkaar. Op het eind van het jaar, als ik drie boeken heb gelezen en

even veel opdrachten heb uitgevoerd, ga ik met de boekenclub en een

jeugdschrijver mee naar het stripmuseum in Brussel. En daar…

De boekenclub heet dit project en het leverde Patricia Joosten (Spes Nostra,

Kuurne) en Peter Bracaval (Virgo Fidelisinstituut, Vilvoorde) ruim duizend

euro op tijdens de uitreiking van de Digikids Awards 2002. «Ik geef les in

beide scholen», vertelt Joosten. «Ze verschillen dag en nacht van elkaar.

Maar in allebei is er belangstelling voor boeken en nieuwsgierigheid. We

organiseerden daarom een blind date met boeken via internet. De computer

spreekt leerlingen aan. Dit jaar schreven dertig leerlingen van de eerste

graad in. Dit schooljaar verwachten we veel meer vrijwilligers, want de

leerlingen gaan zelf reclame maken in alle klassen en technisch loopt het

nu beter. Op termijn willen we ook andere scholen in onze boekenclub

uitnodigen.» En hoe de leerlingen na een jaar reageren als ze eindelijk

hun collega boekenwurm in levende lijve ontmoeten? «De eerst minuten

zijn echt wel spannend», vertelt Joosten. «Maar tijdens de middagpauze

zaten de leerlingen al volop door elkaar te praten. Het is een prachtige

manier om bijvoorbeeld de eindtermen burgerzin te realiseren.»

De boekenclub is één van de tien laureaten voor de Prijs van de Minister

van Onderwijs en Vorming 2002. Meer info: www.digikids.be, waar u vanaf

23 september kan inschrijven voor editie 2003. De boekenclub zelf bezoekt

u via www.bclub.be.tf

WETGEVING

Uw foto op de schoolsite?

Heel wat schoolwebsites tonen foto’s van activiteiten

in en buiten de klas. Ook digitale werkjes van leerlingen

staan online, met bijvoorbeeld illustraties van

kunstwerken of covers van boeken. En op sommige

sites vind je de namen van de leerkrachten, met naam,

adres en telefoonnummer. Kan dat zomaar? Hoe zit het

met het auteursrecht en de bescherming van de persoonlijke

levenssfeer? Vragen voor advocaat Catherine

Erkelens, voorzitter van de Belgische Vereniging voor

Informaticarecht.

Mogen scholen telefoonnummers van leerkrachten

op hun website plaatsen?

Catherine Erkelens: «De wet is daarover heel duidelijk.

De school mag geen persoonlijke gegevens van

leerkrachten op een website plaatsen zonder hun toestemming.

Een impliciete toestemming kan al volstaan,

op voorwaarde dat ze duidelijk is. Zo kan de directeur

op een algemene personeelsvergadering of via een brief

aan zijn korps voorstellen om de telefoonnummers

van leerkrachten online te brengen, zodat ouders hen

kunnen bereiken. Daarbij kan hij stellen dat dit niet

zal gebeuren voor wie daartegen verzet aantekent. Hij

moet de gegevens ook weghalen als een leerkracht

Het antwoord

«Vorig schooljaar had ik geregeld disciplineproblemen.

Hoe kan ik voorkomen dat een klas ‘lastig’ wordt?»

� Wees uzelf. De vaak gegeven raad om streng te beginnen is niet slecht, maar

als het helemaal niet in uw gedragsarsenaal past, kan dat mislopen. Een façade is

gauw doorprikt.

� Maak duidelijke afspraken. Leerlingen houden niet van halve waarheden

of vage boodschappen. Dat geldt zowel voor gedragsregels als voor de opdrachten

die u geeft.

� Neem de leiding. U kent uw vak en de leerstof, u weet waar u met uw les

naartoe wil, u kent de schoolreglementen en ondersteunt ze, u stuurt de klas.

� Wees niet te voorzichtig. Denk niet dat rumoer zomaar voorbijgaat. Streng

gesproken woorden zullen uw relatie met de klas niet schaden, maar hou het kort en

bondig.

� Hou altijd een beetje afstand. Als u dicht bij uw leerlingen staat, kan het

gebeuren dat ze zich loyaal tegenover u opstellen, maar een andere klas kan even

goed besluiten dat ze zich meer mogen veroorloven. Zoek het evenwicht.

� Vermijd een openlijke machtsstrijd. Ga nooit een confl ict aan met een leerling

in volle klas, regel dat achteraf onder vier ogen (‘We spreken mekaar na de les’).

� Zeg niet expliciet ‘Ik ben hier de baas’, want dat vraagt om te worden

uitgetest. Laat uw gezag indirect horen via inhoudelijke boodschappen.

- Ernstige leer- en gedragsproblemen op school, P. Ghesquière (24,29 euro) – uitg.

Acco – Tiensestraat 152 – 3000 Leuven – tel. 016 29 11 00 – fax 016 50 73 89

- Een volledig dossier over klasmanagement met meer dan honderd tips voor

beginnende en meer ervaren leerkrachten vindt u op www.klasse.be/

dossier/klasmanagement.

achteraf bezwaar maakt.»

Hoe zit dat dan met foto’s van leerlingen die

op de schoolwebsite verschijnen?

Catherine Erkelens: «Hier moeten de ouders vooraf

hun toestemming geven. Scholen passen het best de

voorzichtigheidsregel toe: informeer de ouders vooraf

dat foto’s van schoolactiviteiten op de website kunnen

terechtkomen. Dat kan in de algemene informatie staan

die ouders in het begin van het schooljaar krijgen.

Overleg daarover vooraf met het oudercomité. Zeg ouders

ook duidelijk hoe ze dit kunnen opvolgen en hoe ze hun

wensen of bezwaren kunnen duidelijk maken.»

Een van mijn leerlingen maakt een prachtig

werkstuk over de schilder Magritte, met reproducties

en al. Mag dat op de schoolwebsite?

Catherine Erkelens: «Voor elke tekst of foto die op

de website van een school voorkomt, moet in principe

de toestemming worden gevraagd aan de auteur, tenzij

die minstens zeventig jaar dood is. Onder voorbehoud

van uitzonderingen die de auteurswet voorziet voor

didactisch materiaal, gelden dezelfde regels voor

fotokopiëren, maar op het net vallen overtredingen

veel sneller op..»

Mogen leerkrachten de e-mails of chatlogs

van hun leerlingen controleren?

Catherine Erkelens: «Ik stel scholen voor regels op te

stellen waar leerkrachten en leerlingen zich aan moeten

houden. Daaruit kunnen ze ook een mogelijkheid putten

om het e-mailverkeer en chatsessies te controleren.

Van zowel de school als leerkracht verwacht de wet dat

zij zich gedragen als goede huisvader. En dat begint

met goede en duidelijke afspraken.»

Een uitgebreid interview met Catherine Erkelens vindt

u op www.ond.vlaanderen/schooldirect (nieuwsbrief

van 24 juni 2002). Meer over school en auteursrecht:

www.klasse.be/kvl/96/32. Uitgebreide info en wetteksten

vindt u op www.sabam.be.

KLASSE NR.127 49

LUC DAELEMANS


LERAREN NAAR SCHOOL

Elke dag zijn in Vlaanderen

meer dan 120 000

leerkrachten op weg naar

school en terug. Meestal met

de auto. Hoe lang nog?

Els Eerdekens

39 jaar, 3,5 kilometer

Heeft het steppen nooit verleerd

�«Als leerkracht LO ben ik een fervent

aanhanger van het kickboard. Ik geniet als

ik die hoofden meewarig zie schudden van

‘hoe ouder, hoe zotter’».

�«Als het erg regent en glad wordt, lopen

kickboarders nogal wat risico’s. En met natte

sokken op school aankomen, is de minst

aangename kant van het steppen.»

50 KLASSE NR.127

� Verkeren kan je leren Idee - p.17

Johan Decruynaere

52 jaar, 7 kilometer

Fietst al liggend

�«Ik werd door rugpijn geteisterd maar dat

halfuurtje sport per dag wou ik absoluut niet

laten schieten, vandaar mijn speurtocht naar

een alternatief: de ligfi ets.

Een auto stak mij voorbij, stopte even verder

en de bestuurder zwaaide mij toe te stoppen.

Hij sprak in het Engels, hield mij voor een

wereldreiziger en bood een maaltijd aan. Het

schaamrood steeg hem op de wangen toen

bleek dat wij verre buren waren.»

�«Automobilisten die hun garage uitrijden,

durven wel eens gevaarlijke dingen uithalen.

Een gewone fi etser zien zij beter boven alles

uitsteken en een ligfi ets verwachten ze

niet meteen.»

Germain Desmet

48 Jaar, 7 kilometer stadsverkeer

Rijdt naar school met een Engelse

politiemoto

�«Met ’t brommerke, zoals mijn leerlingen

mijn BMW R100RT noemen, geef ik mijn collega’s

in de fi le het nakijken. En toegegeven,

een jongensdroom blijft intact.»

�«Als motorrijder mag je dan al goed

ingepakt zijn, je hebt een ‘bloot gevoel’ tegenover

de autobestuurders. Een voorrang

van rechts durf ik bijvoorbeeld nooit nemen,

ik rij defensief.»

Van step

LEKKERE AUTO

Misschien griste u deze Klasse nog snel uit de brievenbus voor u de garagepoort vanochtend dicht

sloeg en leest u dit artikel stiekem in de fi le.

Bent u tussen 24 en 42 jaar oud, dan verplaatst u zich gemiddeld 3,4 keer per dag om in totaal 46,5

kilometer af te leggen. 29 procent daarvan zijn woon- werkverplaatsingen. 73 procent van de kilometers

maalt u per auto af, 10 procent te voet of per fi ets, nauwelijks 3 procent met bus, tram of metro.

Behoort u tot de leeftijdsgroep van 43 tot 65 jaar, dan begeeft u zich 2,6 keer per dag op de weg en

legt u 35,6 kilometer af: pendelen tussen huis en werk neemt daar 20 procent van in beslag. U legt 64

procent van uw kilometers per auto af, 14 procent met de fi ets of te voet, 2 procent met het openbaar

vervoer. Verbaasd dat u alweer staat aan te schuiven?

(Cijfers van de Mobiliteitscel Departement Leefmilieu en Infrastructuur)


Catherine Verleysen

39 jaar, 12 kilometer

Komt bezweet op het werk, want ze

fi etst graag snel

�«Van de terugweg geniet ik het meest: het

is heerlijk als alle beslommeringen van een

drukke dag uit je hoofd waaien.»

�«Maar ik wens beter onderhouden fi etspaden.

Alle glasscherven en steenbrokken

ontwijken, is een hele kunst.»

tot BMW

Werkende Vlaming gppendelt

pendelt dagelijks 46 minuten

Stefaan Declercq

33 jaar, 13 kilometer

Snort rustig voorbij, op een

categorie B

�«Met mijn bromfi ets kost het traject thuisschool

mij een kwartier. Met de auto 20 minuten.

En parkeren in de buurt van de school

is een regelrechte mission impossible.»

�«Omvergereden worden. Het is mij al drie

keer overkomen. Na de derde keer ruilde ik

het fi etspad voor de openbare weg. Maar daar

vlammen auto’s en vrachtwagens rakelings

langs je heen. Veilig is anders.»

We leggen zo’n 40 kilometer per dag af, vooral het meest met de auto.

24 - 42 jaar 43 - 65 jaar

gemiddeld aantal verplaatsingen per dag 3,4 2,6

gemiddeld aantal kilometer 46,5 35,6

hoeveel % daarvan zijn

woon- werkverplaatsingen

29% 20%

hoeveel % per auto 73% 64%

hoeveel % per fi ets of te voet 10% 14%

hoeveel % met openbaar vervoer 3% 2%

Sofie Lahousse

26 jaar, 33 kilometer

NMBS-fan

�«Ik lees ongestoord Nicci French terwijl al

die collega’s zich puffend en zuchtend van

de ene fi le naar de andere loodsen. Gratis,

comfortabel en een meer dan behoorlijke

dienstverlening, mij hoor je niet klagen.»

�«Als een klassenraad of een andere vergadering

durft uitlopen, zijn de treinverbindingen

niet meer zo frequent en kom ik wel

eens laat thuis.»

WEEK VAN VERVOERING

Verplaatst u zich ook drie op vier keer met de

auto? Probeert u dat aantal ook naar beneden

te krijgen? Doe het alvast tijdens de ‘Week van

vervoering’ van 22 tot 29 september. Kijk op

www.kamino.be of pak een campagnekrant uit

een infozuil van de Vlaamse Gemeenschap.

KLASSE NR.127 51

FOTO’S: LUC DAELEMANS


VEILIG VERKEER

«Je moet die drukte ‘s

ochtends zien aan de schoolpoort!

Dubbelgeparkeerde

auto’s, haastige ouders,

spelende voetgangers, jonge

fi etsers die hun evenwicht zoeken.

Ik ben pas gerust als ik mijn

kinderen zelf aan de poort heb

afgezet», zegt Sofi e, ouder van

Senne (13) en Jolien (5). «Senne

vraagt nu of hij vanaf dit schooljaar

met de fi ets naar school mag. Ik

denk er niet aan.»

TWEE KINDEREN PER MAAND

Elke dag zijn in België negen jonge fi etsers en voetgangers

tussen vijf en achttien betrokken bij een verkeersongeval.

Elke maand sterven twee kinderen in het verkeer.

België staat in de top vijf van de meest verkeersonveilige

landen in de Europese Unie (na

Griekenland, Portugal, Spanje en Frankrijk).

WAT KAN DE SCHOOL DOEN?

De school kan op verschillende vlakken initiatieven

ontwikkelen:

�De school geeft informatie: hoe kan je de school

bereiken met het openbaar vervoer, wat zijn veilige

routes voor fi etsers of voetgangers…

�De school sensibiliseert: autovrije schooldag,

promotie openbaar vervoer, fi etshelmen…

�De school geeft verkeersopvoeding:

In de klas: verkeersreglement, veilig oversteken,

verschillende vervoerswijzen…

Levensechte verkeerslessen (op straat, op de speelplaats,

in een verkeerspark, een verkeerseducatieve

route), fi etscontroles, fi etsreparatie…

�De school organiseert het vervoer: maakt afspraken

met ouders, het openbaar vervoer, voorziet in voldoende

veilige en overdekte fi etsenstallingen en maakt werk

van fi ets-, car- en voetpoolen, plant uitstappen te voet,

met de fi ets of het openbaar vervoer…

�De school zorgt voor veilige schoolomgeving

en schoolroutes: wijst gemachtigde opzichters aan,

52 KLASSE NR.127

«Mag ik met de fi ets

naar school?»

KLASSE*

werkt met de gemeente aan meer fi etsvoorzieningen,

meer zones 30, bredere voetpaden…

HET SCHOOLVERVOERPLAN

Ideaal is wanneer de school kiest voor een totaalaanpak.

In een schoolvervoerplan combineert de school

de initiatieven voor informatie, sensibilisatie, educatie,

vervoersorganisatie, veilige schoolomgeving en

schoolroutes en stemt ze op elkaar af.

�Een schoolvervoerplan is een set van maatregelen

die de school, de ouders, de leerlingen, de gemeente

en andere partners (de gemeente, De Lijn, NMBS,

Vlaams Gewest) samen nemen. De bedoeling van

zo’n plan is dat steeds meer leerlingen zelfstandig en

veilig de weg van en naar school kunnen nemen.

�Hoe?

[STAP 1] Maak een overzicht van:

�De huidige verplaatsingen. Hoe komen de

leerlingen naar school? En waarom. Welke route

leggen ze af? Zouden meer leerlingen te voet, met

de fi ets of het openbaar vervoer kunnen komen?

Eén vierde van het verkeer tijdens de ochtendspits

is woon-schoolverkeer. 63 procent van de kleuters

en de helft van de lagereschoolkinderen zitten elke

ochtend op de achterbank van de auto. Vaak wonen

ze op wandel- of fi etsafstand van de school.

�Het vervoersaanbod. Hoe is het gesteld met

het openbaar vervoer (haltes, frequentie), de bestaande

fi etsvoorzieningen (fi etspaden, oversteekplaatsen,

In het septembernummer van hun Klasse lezen ouders

een bijdrage van De Eerste Lijn over verkeer. Meer over

veilig verkeer leest u op de internetsite van Klasse:

www.klasse.be/dossier/verkeer. Op zoek naar ideeën om

het verkeer veiliger te maken? Kijk voor een uitgebreide

lijst van initiatieven op pagina 17. (Idee)

fi etsenstallingen), de voetgangersinfrastructuur

(zebrapaden, verkeerslichten, begeleiding, gemachtigde

opzichters), voorzieningen voor ouders

(parkeerplaatsen, fi les…)?

�Wat zijn de leemten en knelpunten (veiligheid,

bereikbaarheid)? Stel een diagnose. Start een

werkgroep verkeer met ouders, leerkrachten

en leerlingen. Werk samen een actieplan uit.

[STAP 2] Het actieplan

Neem maatregelen die de vervoersvraag beheersen

en het vervoersaanbod verbeteren:

�Kinderen die in een straal van 750 meter rond de

school wonen, kunnen te voet naar school. Kinderen

die in een straal van drie km rond de school wonen,

zouden kunnen fi etsen.

Wie verder woont, kan met de auto of bus komen.

Bekijk samen met ouders hoe de school voetpool,

fi etspool of carpool kan organiseren, maak

afspraken met het openbaar vervoer.

�Werk tegelijkertijd aan de verkeersveiligheid:

parkeerorganisatie, politietoezicht, gemachtigde opzichters,

zone 30, regelmatige fi etsencontrole.

�Zorg voor aangepaste accommodatie: overdekte

en veilige fi etsenstallingen, opbergruimte voor

fi etshelmen…

[STAP 3] Bekijk en evalueer.

Wat de school heeft bereikt? Stel nieuwe actiepunten.

*U kan het verhaal van Jamie lezen op www.klasse.be/kvo/4/6


Roeping

dagelijks schoolleven, het klashouden an sich, is bij veel

Het leerkrachten en bij mezelf een échte roeping. Als je je met

hart en ziel ‘geeft’ voor je kinderen, vraagt dat een blijvende inzet van

jezelf als leerkracht en als mens. ‘Opvoeden’ leerden we trouwens zeer

weinig tijdens onze opleiding. De meeste van onze kinderen uit deze

moderne samenleving opvoeden wil zeggen: véél aandacht hebben voor

de noden van deze kleine mensen! Sociaal-emotioneel welbevinden is

een vakterm waarmee men wil aangeven dat kinderen recht hebben

om zich goed in hun vel te voelen. Daar houden onderwijskrachten

regelmatig per kind een dossier over bij. Alles wat wij aan aandacht en

tijd besteden aan dat onderwerp als ‘juf’ of ‘meester’ wordt echter niet

in kaart gebracht! ✖

Leerkracht – naam en adres bekend

Lerarentekort

alle kanten wordt het in je hoofd gepompt: er zijn te

Van weinig leerkrachten. Toch stel ik met afgrijzen vast dat

het potentiële leerkrachten wel heel erg moeilijk gemaakt wordt een

job in het onderwijs te vinden. Nergens, en ik herhaal: nergens, is er

een site die alle vacatures in het onderwijs bundelt. De webstek van

de VDAB levert och arme een 20-tal vacatures op, waarvan velen dan

nog in hogescholen of taaltrainingscentra. Op de koop toe kan je je

ook maar als werkzoekende op deze site inschrijven na een telefoontje

tijdens de kantooruren naar het VDAB-callcenter, een rompslomp die

mij volledig overbodig lijkt. ✖

Iris De Rijcker – leerkracht

Meer integralen, minder talen

wou ik reageren op het artikel Meer integralen, minder

Graag talen (Klasse 125 p. 40). Ik kan de minister volgen

dat leerlingen in de eerste graad nog niet goed weten wat ze later gaan

doen, maar meestal weten ze wel, welke vakken ze goed of niet goed

kunnen. Ik heb vroeger wetenschappelijke B gedaan, wat ik een fi jne

richting vond, maar met de wiskunde die ik toen gekregen heb, daar

ben ik nu niets mee. Ik heb later maatschappelijk werk gedaan en ben

als sociaal assistente afgestudeerd. Het enige wat ik me nog herinner

is dat wiskunde goed is om logisch te leren denken. Vraag mij nu

niets meer over integralen e.d. Daarom betreur ik het dat wiskunde de

voorrang krijgt op talen. Frans, Engels, Duits, Nederlands, biologie,

aardrijkskunde en chemie, daar heb ik nu nog veel aan. Ik kan mij

wel voorstellen dat je voor sommige afdelingen meer wiskunde nodig

hebt, maar waarom in humane wetenschappen? Kunnen de eindtermen

daar niet voor aangepast worden. Ik ben echt benieuwd om te zien hoe

praktisch wiskunde wordt? ✖

Noortje Meel – leerkracht

Niet goed meekunnen

volledig akkoord met de stelling dat men-

Ik ga sen die meer begoed zijn, hun kinderen

minder naar het buitengewoon onderwijs sturen. Dat staat

in het artikel De Rosso van Tongerlo (Klasse 125, p. 39).

Ik vind dat er in de lagere scholen een tendens is om

kinderen met leermoeilijkheden naar het buitengewoon

onderwijs te sturen. Ik vind het jammer dat er in veel

lagere scholen minder aandacht uitgaat naar kinderen die

niet goed meekunnen. In veel gevallen durven kinderen

geen vragen te stellen. Hebben ze wel goed opgelet? Een

kind moet veel, maar mag minder. Een kind mag zichzelf

niet zijn in veel gevallen. Heel wat kinderen die niet goed

meekunnen in de klas en weinig steun van thuis krijgen,

worden gepest. Kinderen worden wel slimmer, maar het

sociale aspect gaat achteruit en dat betreur ik. ✖

Leerkracht – naam en adres bekend

De pest aan leerkrachten

leest jullie blaadje en ik lees

M’n moeder stiekem mee. Jullie schrijven in

mijn ogen heel wat juiste maar ook foute dingen. Ik ben 12, heb rare

vrienden. Ze blazen een condoom. Of ze sluipen uit de slaapzaal van

het internaat stiekem weg. Ze zijn niet zo’n fi jne goede leerlingen. In

plaats van op te letten, schrijven ze liefdesbriefkes. Ze hebben de pest

aan leerkrachten enzomeer, want ze doen wat stom, zeggen dingen die

ze niet begrijpen. Wel, eerst en vooral wil ik dat jullie één ding begrijpen:

straf, psychiatrie of zo helpen niet. Zij hebben vrijheid nodig! Die is er

bijna niet in ‘t lager. We zijn vroeg rijp en we kussen en zo en ook dat

mag niet. De vrijheid om als kleine volwassenen te leven hebben we

niet. We worden in het hokje van het kind gestoken en gestraft als we

er uit proberen te gaan. ✖

Leerling – naam en adres bekend

Pesten

dochter wordt sinds het derde leerjaar gepest en de

Mijn leerkrachten weigeren er iets aan te doen. Indien ik toch

de moed heb om naar de leerkrachten te stappen, krijg ik steeds het

antwoord: uw kind moet veranderen, anders gaat het in het middelbaar

erger worden. Ik ben ten einde raad en heb schrik voor dit schooljaar.

Wat moet ik doen? ✖

Een ouder – naam en adres bekend

Limits - Meldpunt voor pesten op school - is bereikbaar op tel 016

81 52 09 en 03 825 45 27 op maandag van 14.00 tot 22.00 u.,

woensdag van 14.00 tot 18.00 u. en zaterdag van 9.00 tot 13.00 u.

Doorlichting (1)

126 p. 47 las ik een aantal brieven over

In Klasse doorlichting op school. Verschillende

personen hebben daar klaarblijkelijk nogal wat lugubere herinneringen

aan overgehouden. Ik acht het als mijn plicht mijn persoonlijke

ervaring met die doorlichting te willen meedelen. Die was heel positief.

De inspecteur die bij mij in de klas kwam, heeft niets anders gedaan

dan op een pedagogisch verantwoorde manier de zaken bespreken

die er te bespreken vielen. Ik heb er zelfs nog veel kunnen van bijleren

i.v.m. het goed functioneren van een schoolteam en vooral hoe de

zaken dienen aangepakt om elke leerling van de klas op een individuele

manier te begeleiden. Voor het eerst in mijn loopbaan van 36 jaar heeft

mij iemand gefeliciteerd met het werk dat ik in mijn klas dagelijks verricht.

Zoals de leerlingen soms graag eens een schouderklopje hebben

van hun leraar, zo ben ook ik die dag met veel vreugde van mijn werk

huiswaarts gekeerd. ✖

Alfons De Backer – leerkracht

Dia

loog

Uw vragen

U zoekt informatie.

Waar kan u terecht?

- De Infolijn van het

departement Onderwijs is

het eerste aanspreekpunt voor

leerkrachten, ouders, leerlingen

en studenten met vragen of

problemen rond onderwijs: bel het

Gratis nummer 0800 30203

(alle werkdagen van 9 tot 12.30 u.

en van 13.15 tot 17 u.). U kan ook

faxen naar 02 553 96 55 of surfen naar

www.ond.vlaanderen.be/infolijn. Daar

vindt u het antwoord op een aantal veel

gestelde vragen. Vanuit deze website kan

u ook een e-mail sturen naar de Infolijn.

- Op edulex.vlaanderen.be vindt u alle

(recente) informatie over omzendbrieven

en wetgeving.

- Voor vragen over uw persoonlijk dossier

(b.v. over uw wedde) stapt u eerst het best

naar het secretariaat van uw eigen school.

Eventueel zal de school contact opnemen

met uw werkstation. U kan ook zelf bellen

via het centrale nummer tel. 02 553 86 11.

- U vindt alle diensten op één adres:

departement Onderwijs - Koning Albert

II-laan 15 - 1210 Brussel - tel. 02 553 86

11 (algemeen nummer).

- 0800 30 201 is het nummer van de

Vlaamse Infolijn. U kan op dit gratis

nummer terecht, iedere werkdag van 9 tot

19 u., voor informatie en publicaties.

KLASSE NR.127 53


Binnen zonder bellen

Een selectie uit lezersbrieven,

faxen, e-mails en reacties via

internet vindt u op deze pagina’s.

Naamloze brieven of manifesten

komen er niet in. De redactie is niet

verantwoordelijk voor de inhoud

van de brieven. Schrijf a.u.b. korte

brieven van maximum 25 regels.

Wat te lang is, moeten we inkorten.

Vermeld uw naam en adres.

Enkel uitzonderlijk op gemotiveerd

verzoek laten we die weg. We kunnen

eventueel brieven doorsturen

naar betrokken afdelingen voor een

deskundig antwoord.

Klasse publiceert ook brieven

die de redactie bereiken via Yeti,

MAKS! (Klasse voor Jongeren)

en Klasse voor Ouders. Kan voor

iedereen interessant zijn.

U kan ook uw mening kwijt

op www.klasse.be/forum of

www.klasse.be/gastenboek

Klasse (Dialoog) - Koning Albert IIlaan

15 - 1210 Brussel - fax 02 553

96 85 - info@klasse.be

Klasse

Maandblad

voor On der wijs in

Vlaanderen

Uitgegeven door het

ministerie van de Vlaamse

Gemeenschap departement

Onderwijs

Nr.127 SEPTEMBER 2002

Klasse is teamwork. De hele ploeg

vindt u op www.klasse.be

Hoofdredacteur Leo Bormans

Redactie Klasse Gaby De Moor (eindredacteur),

Jan T’Sas, Dirk Vander Beken,

m.m.v. Michel Van Laere, Geert Neirynck

Het hart van Klasse Patrick De Busscher,

Diana De Caluwé, An Declercq, Anny Lecocq,

Patrice Maniscalchi, Ann Nevens, Anne Siccard

Verantw. uitgever Ludy Van Buyten

Hendrik Consciencegebouw, 1210 Brussel

Abonnement (10x per jaar): 25 euro

Alle Vlaamse leerkrachten, CLB-medewerkers

enz. (van elk net en van elk niveau) krijgen Klasse

gratis. Adreswijzigingen uitsluitend regelen via de

eigen schooladministratie.

Er is ook Yeti (derde graad lager onderwijs), Klasse

voor Ouders (kleuteronderwijs t.e.m. tweede jaar

secundair onderwijs) en Maks! (derde tot zevende

jaar secundair onderwijs) voor scholen die dat

wensen.

Klasse, Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel

Tel. redacties 02 553 96 86

Tel. secretariaat 02 553 96 84

Tel. advertenties 02 553 96 94

E-mail red.leerkrachten@klasse.be

URL www.klasse.be

54 KLASSE NR.127

Doorlichting (2)

laatstleden werd onze school doorgelicht. Een

In juni zware opgave, zeker na alle negatieve kritiek die

we de laatste keren in Klasse konden lezen. Angst werd ons langs alle

kanten ingeboezemd. Nodeloos. Dat kunnen we nu wel zeggen. Met

een opgelucht hart blikken we positief terug op het voorbije gebeuren.

Wat we geleerd hebben? Doorlichten is ‘begeleiden’. Daarom willen we

toch graag een woord van dank richten aan het hele inspectieteam, dat

ons een week lang, met grote inzet en gedrevenheid zijn vakbekwaamheid

overbracht. ✖

Directie en leerkrachtenteam – Vrije Kleuterschool – Kuurne

Een hoop geld

dat het basisonderwijs ons jaarlijks veel geld kost.

Ik vind Wij hebben twee kinderen. De ene zit in het vijfde

leerjaar en de andere in het eerste. Mijn kinderen zijn al naar voorstellingen

geweest, gaan langlaufen, ze gaan zwemmen, op schoolreis en

nu gaat de ene op bosklassen en de andere op zeeklassen. Maar dat

kost ons samen op een jaar een hoop geld. Mijn man is werkloos en

ik ben huisvrouw. Wij moeten zorgzaam met ons geld omspringen

want buiten de school hebben wij nog andere kosten. Soms weten wij

niet meer wat wij moeten doen. Ze verwachten dat de kinderen mee op

bos- en zeeklassen gaan, maar ze vragen niet of de mensen dat allemaal

kunnen betalen. ✖

Een ouder – naam en adres bekend

Leugens over leraren

al sta ik als 56-jarige reeds 33 jaar in het onderwijs, ik

Nee, herken mijn buren helemaal niet in het artikel Leugens

over leraren (Klasse 125 p. 4-9). Leraren zijn allemaal lieve, vriendelijke

mensen. Dit houdt helemaal geen verband met het feit dat van de elf

55-plussers die ik ken er acht tot vier jaar geleden met brugpensioen

zijn gegaan, een negende enkele maanden geleden – met behoud van

93 procent van zijn loon. Aan de collega’s TBS-55-plussers zou ik

zeggen: «Weer een reden om met de Lotto te spelen». ✖

Een leerkracht – naam en adres bekend

«Beste beslissing in mijn leven»

begin dit jaar ben ik van de privé overgestapt naar

Sinds het secundair onderwijs en ik kan met plezier melden

dat dit de beste beslissing in mijn leven is geweest. Alles wat ik verwachtte

in deze job vind ik terug, en meer. Het is dus vanzelfsprekend

dat ik enorm enthousiast en gemotiveerd ben en dan ook met mijn

lerarenopleiding ben begonnen in een Provinciaal Centrum voor Volwassenenonderwijs.

Toen ik mij inschreef, heb ik duidelijk gesteld dat

ik omwille van fi nanciële redenen mijn opleiding wenste te voltooien in

drie semesters, wat volgens hen geen probleem zou zijn. Men gaf mij

zelfs advies welke vakken ik moest volgen. Deze vakken koos ik dan ook

vanzelfsprekend, maar door het groot aantal studenten gaf men mij een

ander programma. Tot dan was er voor mij nog altijd geen probleem,

zolang ik mijn diploma maar in anderhalf jaar kon behalen. Nu mijn

eerste semester op het einde loopt en ik mijn keuze voor de twee volgende

moest indienen, wezen mijn medestudenten mij er echter op dat

ik met mijn programma onmogelijk de opleiding zou kunnen voltooien

OPINIE

«Moet de overheid privé-onderwijs subsidiëren?»

In dit

land volgen de meeste kinderen

privé-onderwijs. Voor meer dan

negentig procent is dat katholiek, hoewel er ook

scholen bestaan die door joodse of protestantse

gemeenschappen zijn opgericht. (Het katholiek

onderwijs wordt ten onrechte vrij onderwijs genoemd.)

Maar ook in islamitische gemeenschap

klinkt de roep al maar luider om eigen onderwijs

te organiseren. Het privé-onderwijs krijgt heel

wat geld van de overheid, hoewel de inrichtende

machten het nooit voldoende vinden. In ruil moet

dat onderwijs een aantal voorwaarden vervullen.

Voor de rest echter geniet het vrij onderwijs een

relatief grote vrijheid om personeel aan te werven,

en om de leerlingen te onderrichten volgens één

wel bepaalde visie.

Dat de erkende godsdiensten onderwijs mogen

organiseren en daarvoor subsidies krijgen, is

historisch gegroeid. Dat wil echter niet zeggen dat

dit vandaag nog aanvaardbaar is. Die verschillende

netten veroorzaken niet alleen een versnippering

en verspilling van het onderwijsgeld. Er is ook de

kritiek dat dit in tegenspraak is met het seculiere

en moderne principe van de scheiding tussen kerk

en staat. Daar komt nog bij dat bijna de helft van

de Vlaamse begroting naar onderwijs gaat, zodat

een discussie over de optimale aanwending van

al dat geld zeker niet overbodig is.

Wij pleiten voor een pluralistisch, door de overheid

georganiseerd en betaald onderwijs. Wij leven in een

multiculturele maatschappij. Mensen en groepen van

uiteenlopende levensbeschouwing moeten daarin

samenwerken. Het lijkt ons noodzakelijk voor hun

opvoeding dat kinderen zo snel mogelijk kennis

in anderhalf jaar. Blijkbaar is er een bepaalde volgorde in het behalen

van een aantal modules. Vandaar dat ik vol verontwaardiging naar de

directeur stapte om verdere uitleg en een oplossing voor mijn situatie.

Hij gaf toe, na zich te hebben verontschuldigd, dat mijn medestudenten

gelijk hadden en dat ik met mijn origineel programma geen probleem

zou hebben gehad. Vandaar dat ik nu slechts twee opties heb: ofwel doe

ik mijn opleiding over twee jaar ofwel moet ik één of meerdere vakken in

een andere school doen. En ik ben niet de enige in deze situatie hoor!

Is dit nu de manier om mensen te motiveren de overstap uit de privé

naar het onderwijs te wagen? ✖

Leerkracht – naam en adres bekend

Puzzel

zomerpuzzel vond ik een aangenaam tijdverdrijf tijdens mijn

De verlof (met toch heel wat minder mooie dagen). Eerst had ik

het gevoel dat dit niet echt aan mij besteed was vanwege op het eerste

zicht te moeilijk. Maar na iedere gevonden oplossing raakte ik zodanig

in de ban van de onopgeloste raadsels dat ik er telkens opnieuw een

erezaak van maakte om de rest ook te vinden. En dit is me gelukt. Dit is

voor mij een persoonlijke overwinning, vooral omdat mijn man ook een

deelnameformulier instuurde met de bij mij ontfutselde oplossingen.

De kinderen (van 10 en 13) die mij druk bezig gezien hebben, hoopten

dat we een weekendje zouden winnen. Zij hielden de brievenbus iedere

dag goed in de gaten, alsook jullie site om te checken of er nog geen

nieuws was. Zij denken dat de uitspraak ‘wedden dat niemand alles kan

oplossen’ waar is, maar dat wij zeker zullen winnen. Ik probeer hen al

een tijdje uit te leggen dat de winnaar zijn prijs waarschijnlijk al gehad

heeft, omdat er wel heel wat juiste inzendingen zullen geweest zijn en

dat een onschuldige hand de winnaar zal aangeduid hebben. ✖

Renilde Postelmans – leerkracht

De winnaar van de reis staat op p. 43

maken met de ideeënrijkdom van een democratische

samenleving en dat zij intercultureel leren denken

en handelen door op te groeien met kinderen met

een verschillende culturele en levensbeschouwelijke

achtergrond. Pluralisme kan alvast tot uiting komen

in de vrije keuze tussen zedenleer en de diverse

godsdienstlessen. Maar voor ons mag men de lessen

godsdienst en zedenleer gerust vervangen door

een vak fi losofi e of levensbeschouwing, waarin de

leerlingen uitgebreid inzicht krijgen in de verschillende

levensvisies. ✖

Ludo Abicht, i.o. Masereelfonds – Kazernestraat

33 – 1000 Brussel – tel. 02 502 38

80 – fax 02 502 41 53 – brussel@masereelfo

nds.be, www.masereelfonds.be


(advertentie)


Afgiftekantoor Gent X

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap

Redactie KLASSE

Koning Albert II-laan 15

1210 Brussel

TIJDSCHRIFT

verschijnt maandelijks

(behalve in juli en augustus)

Bijna plat: de ramp op weg naar

school.

Nieuw spel verovert speelplaats:

DE KINGA’S

De Airbusters:

luchtkwaliteit in en rond elke

school gemeten. Strmf!

Onklopbaar: elke dag bellen 26 mishandelde

kinderen. En dan?

Meer in de nieuwe Yeti, vanaf 16 september op uw school.

Artefact

63 hulplijnen voor ouders

Moet iedereen met de auto naar school?

DE ANGST VAN

OUDERS

Wat verwachten zij van het

nieuwe schooljaar?

Extra: gratis kalender (met alle vakantiedagen)

Klasse

Meer in de nieuwe Klasse voor Ouders,

vanaf 16 september op uw school.

De crashtest: jongeren in het verkeer

Lobbyen voor een andere

schoolreis

Hoe rebels ben ik?

België – Belgique

PB/PP

3/9156

Elke dag 24u./24u. nieuwsfl ashes over

opvoeding en onderwijs.

HEET VAN

HET SCHERM

Meteen discussies en reacties.

Duizelingwekkende dossiers en hyperlinks.

De beste site voor onderwijs:

www.klasse.be

HET FESTIVAL

DUURT VOORT

Ief Claessen

Photodisc

Meer in de nieuwe Maks!,

vanaf 16 september op uw school.

More magazines by this user
Similar magazines