11.07.2015 Views

december - t Havenpypke

december - t Havenpypke

december - t Havenpypke

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

dohp~gfad voo~ Wijtga~ e.o.16e.ja~gang no.90de~ 1985-ianu~ 1986R[D!iJaI[H. Nota (~aJdi.e) Buo~ 14 9089 BK Wijtga~ tel. 1981)oz.B.Roo~a Buo~ 46 9089 BL Wijtga~ tel. 1548B.).5cJwllflJnan Buo~ 19 9089 BH Wijtga~ tel. 2766~.Hoek~~a-5iemon~ma AAnoid Cath~~j.3 Wijtga~ tel. 2066~[D[WU?}(5ï [17.5/.Ov~zd-lopma (typew~)H.Ve€n~~a-W~ga en ~.vanKOPI) voo~ Iud volgende. n~ inzenden v6ó~ 1 ~~ 1986AS YNIN DREAM •....•.Sa giet de tiid.Hwat der ienris wie halde wy fêstyn us tinzen.Sjugge gleskegnuvend dêr op del.In protte foroare mei doarp en minsken;meastentiids sa ûngemurken,soms ek wolris fûl en hurd.'t Bliuwt yn'e hystoarje sitten,nimmen wit hwat it foar 'e takomstkrekt besjutte.Ut 't alde komt no ienris 't nije,as't no oer 100 jierren giet as oer ien.It nije kin net sûnder it alde,sa is't yn alle tiden al gien.As yn in dream gong alles foarby:mar wurdt no wekker ••.....'t Is sa wer ald jiersjounen dan komt it nije jier !J.R.


3HUW ELI J K S J U BIL E AOp 27 oktober j.l. waren Jan en Janke JongbloeddeBoer, Hegedyk 20, 12t jaar getrouwd. Proficiat.o VER LED E NgeenN I E UWE A BON NEE I SFam.Tjalling Halbertsma-Fock,Noordlaan 34, 1861 GN Bergen (N.H.)Sietse en Arnold Hoekstra,Tjissema 7, 9089 BG WijtgaardDon en Betsy Staal-Roorda,Raai 170, 9202 HW DrachtenHet afgelopen jaar hebben we maar liefst 43 nieuweabonnee's mogen noteren, tegen slechts 6 opzeggingen(door bijv. overlijden of vertrek).Het totaal aantalabonnementen van ons dorpsblad steeg daardoor naareen rekord aantal van 480 !!! Het liefst zouden wenatuurlijk volgend jaar de 500 vol maken,maar ookdaarvoor is uw medewerking nodig. Hebt u nog kinderenof familie die "It Havenpypke" nog niet lezen?Uw medewerking stellen wij ten zeerste op prijs.Voor uw hartelijk medeleven en belangstelling,die wij mochten ontvangen nahet overlijden van mijn lieve man, onzedierbare heit en pakeTJALLING JOZEF VAN BALENwillen wij u allen oprecht danken, hetwas voor ons een grote troost.Wijtgaard,V.A.v.Balen-Wettingkinderen enkleinkinderen.


4Hierbij heel hartelijk dank aan allendie mij in het ziekenhuis bezochten envoor de zeer vele kaarten, bloemen,fruit en verdere attenties die ik mochtontvangen.Ook bij mijn thuiskomst wasdat overweldigend.I.TERRA V.D.MEERBeste vrienden,Hier is dan een briefje van mij persoon­1ijk.Eigen1ijk wilde ik dat al eerderdoen maar door de drukte vergeet jezoiets toch weer gauw.Eerst wilde ik alle mensen heel erg bedankenvoor de steun en bezoeken in hetziekenhuis van mijn zoon.En met de verhuizingen de schoonmaak vond ik het ookzo geweldig, er waren geen woorden meervoor te vinden.Ik was er gewoon ontroerdvan dat hij zoveel bloemen en fruit heeftmogen ontvangen. Zó leeft men eigenlijk,geloof ik, alleen maar in een dorp mee.Ik wilde u allen ook op deze manier nogeens hartelijk danken,ook namens mijnzoon Henk.MEVR.H.NOTAHaarlemLangs deze weg wil ik iedereen hartelijkbedanken voor de b1oemen,fruit,gebak enkaarten tijdens en na mijn verblijf inhet ziekenhuis.HANS DE RUITER


5(6)(0) JJMJR [))(Q)JRIP§IB3IEUNGTERA F S L U I TIN G.~ n ~®jp)tt®mm lb)(~rfNu het feestgedruis van de afgelopen reunie wat geluwd is,gunnen we u en ons een korte terugblik op dit gebeuren.Het is een erg mooie dag geworden. De weergoden waren onstoch nog goed gezind en bij aankomst van de gasten behoefdeniemand lang in de kou te staan. De koffie stond al klaaren het geboden programma werd vlot en uitstekend afgewerkt.De broodmaaltijd was keurig verzorgd. Een kompliment aan defamilie van Kammen is zeer terecht. De diaserie van GosseHoekstra en het optreden van het Jongerenkoor mochten zichbeide verheugen met een uitstekende opkomst.Ook de avondvoorstelling van Teake van der Meer en de muziekvan "The Gasbells" heeft iedereen goed gedaan.Er was maar één klacht en dat was erg begrijpelijk; hetduurde té kort. We zijn het daar volledig mee eens, maarkunnen terugzien op een schitterende reünie.Nu iets over de financiën. Zonder subsidie hebben we het erkeurig afgebracht. De Gemeente Leeuwarden (zelf ook jubilarismet 700 jaar stad) kon ons geen subsidie toezeggen.Desondanks konden we de kosten voor de deelnemers erg laaghouden. We hadden bij de begroting rekening gehouden meteen tekort van f 2.225,- Dit bedrag hadden we dan erg graagals subsidie van de gemeente willen ontvangen. Maar helaas.Gelukkig is de werkelijkheid anders. Ons tekort bedroegslechts f 636,- (dus zónder één cent overheidsgeld!).We hebben dus uitstekend geboerd en dat mag best even onderde aandacht van zowel onze lezers als de gasten van dereünie worden gebracht. Het tekort kan worden verhaald opde kas van de jubilerende Vereniging Dorpsbelang.De Vereniging Dorpsbelang zal dit bedrag op een juistemanier tegenover haar leden kunnen verantwoorden.Tot slot onze dank aan allen, die op welke manier dan ookaan het welslagen van dit jubileum heeft meegewerkt.Namens de Jubileumkommissie,Henk Nota


600 0Ir


7JEUGDCLUB ~ ~LJTGAARDw


GARAGE tel. 05105 - 1307 TAXIJ.BRINK5MABUORREN 31WIJTGAARDSteeds in voorraad: Gebruikte auto' sdiverse types - alle prijsklassenOnderhoud - Autoschade en Spuiterij.Ook leverbaar: ALLE TYPES NIEUWE AUTO'Sinruil - GARANTIE - fmanciering.•Voor BETERE HAARMODEen COSMErICATOT IN DE PUNTJESVERZORGDlKAPSA~Buorren 17 WIJTGAARD Tel. 05105 - 1730


GESCHENKENHUISFA. W.S. DHKSTRANOORDERBUREN 13 JELLUMTEL. 05106 - 226LUXE EN HUISHOUDELIJKE ARTIKELENcMoBATAVUS \t 11RIJWIELEN INSTALLATIE- VELE SOORTENEN BEDRIJF SPEELGOEDONDERDELENMet•TRANSPORTen OPSLAG-ACTIVITEITENbent U op degoede weg!Ayttaweg 739008 SJ RoordahuizumTelefoon 05660-1422/1682


10U I T D E TAF E L TEN NIS W ERE L DOok in het woelige tafeltenniswereldje is de kompetitie inmiddelsalweer gestart en wel op 1 oktober j.l.Wijtgaard wordt hierin vertegenwoordigd door twee teams.Ons tweede team weet in deze kompetitie goed van zich afte bijten met 5 punten uit 4 wedstrijden. Dit team kan zichverheugen op een groot aantal spelers, in tegenstellingtot ons eerste team, die het met aanmerkelijk minder moetdoen, waardoor zij nog geen hechte ploeg hebben kunnen vormen.Misschienverklaard dit ook de iets mindere resultatennamelijktwee winstpunten uit vier wedstrijden.Niet alleen in de kompetitie, maar tevens op toernooienproberen wij het Wijtgaarder tafeltennis te promoten.Zo ook op het AEGON toernooi dat dit jaar op 17 novemberj.l. plaatsvond in de evenementenhal te Leeuwarden.Op die bewuste datum vertrok uit Wijtgaard een delegatie af­gevaardigden te weten: Ferrina,Bertus,Sietse en Wim.Bij aankomst verdwenen zij echter geheel in een mensenzeevan tafeltennissers, om vervolgens aan het einde van de dagweer triomfantelijk met een tweede prijs naar boven te komen.Dat dit niet op de spreekwoordelijke sloffen gebeurde,blijkt wel uit het volgende.Onze twee dubbels (Ferrina,Wim/Sietse,Bertus) werden inalle vroegte uitgeschakeld. Ieder met 1 verloren en 1 ge­wonnen wedstrijd. Het plezierige wachten in de kantine wastoen op het enkelspel dat Is-middags van start ging.De drie heren in het gezelschap kwamen echter niet verderdan de poule waarin zij waren ingedeeld. Bertus gaf noghet beste partij, en met slechts 1 game verschil moest ookhij het onderspit delven tegen de winnares.Aller ogen waren toen gericht op Ferrina die onze eer moestredden.Ik zeg met opzet "moest", want wij waren vastbeslo­ten om dit toernooi niet zonder prijs te verlaten.Zij stelde ons echter niet teleur en na een spannende on­derlinge strijd wist zij een tweede prijs in de wacht teslepen. Om dit succes te vieren werd besloten een pizzeriafinancieël wat op te krikken ter afsluiting van de dag.Al met al een zeer geslaagd toernooi, wat navolging verdient.Wim Schuurman


11.-------...---------..------------.,....­~ {til CCIhlttilImg


1229 oktober 1985DE BEIDE UURWERKEN IN DE WIJTGAARDER TOREN WEER BIJ DE TIJDJa, u leest het goed, de uurwerken in de toren zijn gemaakten dat is een vermelding in de dorpskrant waard!Het was sommige bewoners achter de kerk aan het Meekeshofniet eens opgevallen dat in de week van 22 -29 oktober j.l.de westelijke kant van de klok na jaren weer acte de presentgaf. De oostelijke klok werd op 29 oktober onder handen genomenen zo kunnen de Wijtgaarders na jarenlang van tijdop de toren te zijn verstoken, weer op de klokken zien!Weet u nog iets van de historie?Op de jaarvergadering van Dorpsbelang (toen nog PlaatselijkBelang) van 3 april 1974 werden in de rondvraag vragen gesteldover het niet meer funktioneren van het uurwerk inde toren. Een grote kop in de krant van de volgende dag washet resultaat en vermeldde dat het bisdom de klok (nog)niet wou laten maken.It bisdolll wol deWytgaerder kloknoch net nleitsjeZoals bekend komen de drie luidklokken in de huidige torenuit de toren van de in 1966 afgebroken Cuyperskerk aan deBuorren. Deze klokken dateren van 1949; immers de oudereklokken van 1872 waren door de Duitse bezetter in 1943 weggehaalden zijn ook nooit meer teruggekomen.Bij gelegenheid van de ingebruikname van de nieuwe kerkwerd door de bevolking een uurwerk voor de nieuwe toren geschonken.Er werd met lijstkollekten geld ingezameld.


13kl'~I/Cll. Hl' dl' rl1ul1lrage dil' bJikL'1l dat men Dit uurwerk was mechanischmei ill tik,,, herne\\ "il1 l1et ml'dl'l rOL: 11 it \IL'~1," de tl-tL'l'ke\h,lI' kil1. lk kl"),, I~'n 'e Ilil" gekoppeld aan de klokken enRoomske (sinke '>tiet J\ in hiel ,k"lt stil. De zodoende kon iedereen zien én,aL'k isd0rlJnllllL' /nrrnoskc. i, dl'!' \,'\11 L'11 dc' horen hoe laat het was.biskop wol dL'r I1L'nt O:ln dW~IL'Il. Dl' k!"kkcJ! Helaas weigerde het uurwerkhinlle jown tWL'h dL' doarpsliu, 11];,1' it ,hl,:dcinkwcslicto .... ê'l.cl1,hI,>,Jl1.ltde'acklur. al in 1973 alle diensten.rlJo,>kiL' litlen'!Misschien verroest? Dat was11 liisljûr sci la dat it citer d\' kJ"U:L'\.ld, in ieder geval wel aannemelijkOall ,iillk hjcr).,L' slil'! dn nl'eh 111.11' '1\','11jin, mar dc' lirma EI'>I,oub lil Br:tI>:111 kIl. omdat de uurwerken bloot ge-Jer lIeal l1~\ll dWaL'1l ,alal1("t Ill'\ dl'ldii' " steld zijn aan weer en wind.hwa't dL' reparaesjc bitdj.:"modl), Lkr b Maar de klokken (uurwerken)L- men nOl'h ill pL'ar s~lkL'1l oan 'c' "llnll r ('"~werden niet gemaakt.Er was geen geld voor en bovendien wie zou het eigenlijkallemaal moeten betalen? Het kerkbestuur? Of de parochiemisschien? Of toch eigenlijk de bevolking van het dorp?Het was een geschenk van de gemeenschap en het was betergeweest dat er vanaf het begin af aan door diezelfde gemeenschapvoor toekomstige reparatie en/of onderhoud zouzijn gespaard. Maar dat is niet voorzien en daarover lopenwellicht de meningen uiteen.In ieder geval viel tot overmaat van ramp óók nog de klepeluit de grote klok. Dat gebeurde OP 16 iuni 1974.Ook nadat die gerepareerd was en }71' '. 1 . J' •t I ~het hele klokkenspel inclusiefuurwerk was onderzocht, gebeurde . .er niets.toren van kerkHet dorp miste jarenlang zijnuurwerk met slagwerk én daaraangekoppeld het klokgelui van in ~lijtgaard12.00 uur (Engel des Heeren ­ WlJTG.\.\!{l) - Gislermor!:'{"ll omofAngelus) en van 18.00 uur. slrl"eks half {"If ,'ir! ml't c~n ~normeMaar nu is er dan een oude klap de klep"1 van de grootst{" klok inwens in vervulling gegaan en de toren "an dl" R.K, kl"rk tI" \\'ijlga:uJnaar verluidt zal ook het slagdaarnaop dl' II'Kl"ls na'1s1 hl't Kl"bouw.op hel dak van hl"t parochiehuis enwerk nog worden gerepareerd."'onder bovl"n wonder warl"n daar l:'N'1lHulde aan het kerkbestuur omkinderen aan hl't spden zoals zo "3;,k.deze moeilijke financiëeleDe 13-jarine zoon van de kO;;ler Lodestapte nemen; het is tenslotte wiik de Bruin stond op slf'chts enkl"l..een kostbare zaak.-'., epe Vle. tB (emC'ters afstand van de pll'k waar heLI:evaart.e nt'l'rkwam.


14Hopenlijk zal, nadat het slagwerk is gerepareerd, óók hetaloude Angelus voortaan weer om 12.00 uur klinken!Weet u eigenlijk waar dit gebruik vandaan komt?Middag-klokIn 1456 liet Paus Calixtus 111 elke middag over geheelEuropa de klok luiden. Zo werden alle Europese christenenopgeroepen tot gebed, opdat de bedreiging van de Turkenzou worden afgewend.Dat is zo gegaan tot in de 18e. eeuw. Daarna is het gebruikin veel streken in onmin geraakt. Echter lang niet overal,want in Friesland bijv. is het gebruik op veel plaatsenaltijd voortgezet. In 1956, dus 500 jaar later, liet PausPius XII de aloude intentie van de middagklok in ere her­stellen. De landen die destijds bezet waren, hebben nuonder de dreiging van het communisme te lijden.De Paus wenste dat elke dag, ,rcmneer Is-middags om 12.00 uurde klok werd geluid , heel de Christenheid aan deze en aande andere zijde van het Ijzeren Gordijn zich in gebed zouverenigen. In veel landen werd het gebruik nu ook officiëelin ere hersteld. In ons land gebeurde dat op een plechtigebijeenkomst op 17 november 1956, in tegenwoordigheid vanvele kerkelijke en burgerlijke autoriteiten en hoogwaar­digheidsbekleders.Zo werden dus alle Christenen opgeroepen te bidden voor hunvervolgde broeders en zusters. Bij de katholieken werd aande Engel des Heeren een kort gebed toegevoegd.Hopenlijk zal ook spoedig in Wijtgaard weer het aloudegebruik van het Angelus om 12.00 iedere dag klinken!Maar is het niet aan te bevelen een fonds te stichtenwaaruit reparatie en onderhoud van zowel klokken als uur­werk in de toekomst betaald kan worden?Het is tenslotte "gemeenschaps-goed".H.N.


15lokkige krystdagenenin goed bigjinfan it nije jierWij wensen alle vriendenen bekenden een heplgelukkig nieuwjaar toe.Fam.Galama-HoogeterpWij wensen u prettigefeestdagen en een gelukkig1986 toe.Anton en LiesbethTerwischa van ScheltingaJachthûswei 25 Menaldum.Teake en Hannie Jaspers­v3n Veen en bern winskjefamylje en goekunde inlokkich nijjier ta.Aan alle familie,vriendenen kennissen wensen wijoen heel gelukkig envoorspoedig 19861\11110 en Mea Hoekstra en bern.Familie Tjitte Hemstrauit Bayum wenst familievrienden en bekendeneen voorspoedig nieuwjaar.Aan alle familie, vriendenen bekenden wens ikgezellige kerstdagen eneen gelukkig en voorspoedignieuwjaar toe.Monie Roorda-Jorna,Meekeshof 5 WijtgaardBlide Krystdagen,Frede- ~~~~~Lok en~


16FRIEZEN EN ROME"In stikje Fryslan om utens" sa begoun pastoor v.d. Walsyn wolkoms wurd yn de Friezen tsjerke te Rome. Tiisdeitomoarn 5 nov. is it tsjerkje moai fol troch de likernoch120 Fryske pylgers en in stikmannich yn Rome wurkjende ofstudearende Friezen, dy't hjir byenoar komt binne om eerbetoante bringen oan pater Titus Brandsma dy't Snein 3nov. sillich forklearre wie, In Friesch hwer dizze dagenalles om te dwaen wie, net allinnich yn Rome mar ek binammenyn Fryslan waerd men op 'e hichte halden troch krantenen radio. In forslachjouwer fan't Friesch Dagblad, Haitzede Boer en de minsken fan radio Fryslan wierne us gaurisop'e side om us en harren yndrukken troch to jaen. DizzeFriezen tsje~ke stiet suver neist it Vaticaan en sil wolien fan de lytste en suterigste, fan de 500 tsjerken wézedy't yn Rome of omjouwing steane. De namme seit it al,dizze tsjerke hat mei Fryslan to meitsjen. It blykt ek utde aId Fryske nammen dy't op in stien steane boppe de doaren de hystoarje kriget by sa'n gelegenheid wer mear omtinken't Wie yn 'e tiid dat it Romeinske ryk yn forfal rekkeyn de 7de en 8ste ieuw.Yn 't jier 1000 moat Rome noch marsa'n 30.000 ynwenners hawn ha, yn 't begjin fan 'e jiertellingwie dat in millioen. Dat tobekrinnen kaem ek meitroch sykten, natuurrampen en ynfalen fan de Saracenen(Noard Afrikaanse Moslims). De West Europeeske lannenwiene frij wurden ûnder Karel de Grutte en begounen mei totellen. De Friezen hiene mei de Romeinen foar tiid al goedekontakten hwat de handel oangong en ek troch dat hjir itkristendom mear foet krige.De paus wie dus yn gefaer troch de moslims en ek fan eigenfolk. Doe teagen Friezen nei Rome om hjir to helpen en sabin der ek noch guon om 't libben kommen. Ien en oar moat


ustieke en met liefde ontworpen meubelen.Zij ademen een sfeer uit die volkomen aansluit bijonze nostalgische tijd.Let echter behalve op de sfeervolle stijl ook op deonwaarschijnlijk verfijnde afwerking.oomerJmQ bvwoninginrichting schrans 104 leeuwardenFRUTO VERS-MARKTDE VAKMAN IN VERS VOORGROENTE, FRUIT EN BLOEMENtwee maal in de week bij u voorde deur.JAN en All E TIJSELI NGGreate Buorren 17WirdumTel. 05105-1468Het adres voorfruitmanden


TRANSPORTBEDRIJFWIJTGAARD, Pundyk 7tel. 05105 - 1440gespecialiseerd in hetegaliseren van wegenen erven.GRIND. MIJNSTEENGEBROKEN. STEENHYDROSLAKKENzand - betontegels - woudgrondIJZERWAREN GEREEDSCHAPPENvoor vakman en amateur• Tuinartikelen * Huisvlijt- en* Deurkrukken doe - het . zelf artikelen* Sloten * Gaas* Elektr. gereedschapIJZERHANDEL" DE LEP"==='1~l.ENGElMOER)t=======,SCHRANS 101 LEEUWARDEN TEL.: 058-124685


17wer mei hol pen ha dat de Friezen fan Keizer Karel de frijheidkrigen. In oar gefolch wie dat der in soarte emigraesjeta stan kaem. De bêsten hiene doe yn ' t grutte Fryskeryk ek al to min kansen en dér om Rome hinne lei it lanbraek. Sa bin der tusken 800 en 1000 Fryske emigranten neidizze kontreien set dy't it lan dat hjir forlitten wiebebuorken.It skynt dat oan 1300 ta dêr Friezen wenne ha en de St.Michiel wie harren tsjerke. Mar trochdat yn Fryslan selswer forlet fan minsken kaem u.o. troch de kleasters dy'tlan oanmakken. Sa bin se der wer weigongen of utstoarn ensa hat in 600-700 jier forlyn de lêste Fries it kerske yndizze tsjerke utblaesd. De kannuneken fan 't Vaticaan hatoernommen en sadwaende is 't bestean bleaun, wol hecht maroan ûnderhald ta, wol begryplik as 't tûzend jier ald is.Nei ' t tsjerkje hwat skjinmakke en opkreaze mei blommen, wie't tiisdei to moarn in hystoaryske dei dy't us allegearhwat die.Snein dêr foar yn 'e Sint Piter en moandei mei de audiëntsjewaerden wy wei yn 'e grutte mannichte mar hjir koenewy us sels wêze.De Fryske flagge is dêr bleaun as simbolysk geskink. Itsoe in begjin wêze kinne fan in nij oplibjen fan de bantusken de Friezen en dizze tsjerke.J.Roorda.OPROPWa kin my helpe aan in tal 3lde Havenpypkes?It giet om de nûmers; 1, 2, 3, 31, 43, 51 en 69Wa de sery net foltal1ich hat kin by my terjochte foar de nûmers;12, 13, 15, 16 en 29 * 60, 61, 63, 6434, 35 t 36, 37, * 73, 74, 75, 76, 77, 79SO, 55, 57, 58 ':< 81, 82, en 83tvbnika Tekstra(N.B.De redaksje hat de nûmers 43,51 en 69 aan opropster beskikber stelt)


18HULPDIENSTvoor u paraat!- bent u ziek, gehandicapt, bejaard, bijstandsmoeder .... ?- zijn er kleine klusjes waar u tegen opziet of niet(meer) kunt doen?- is er geen instantie die u daar mee helpen kan?Dan kan misschien de HULPDIENST van hetmeisjeswerkprojektiets voor u doen!Meisjeswerkprojekt.Het meisjeswerkprojekt is een gesubsidieerd projekt voorwerkloze meisjes tussen de 18 en 23 jaar. Meisjes met wei­nig of een afgebroken opleiding, die wel graag aan deslag willen. In het projekt kunnen zij zich oriënteren ophet gebied van arbeid en opleiding. Zij kunnen hun moge­lijkheden ontdekken en uitbreiden door, zowel te experi­menteren met werk (vrijwillig) als door dingen bij te lerenHulpdienst.Een belangrijk deel van de werkzaamheden bestaat uit hethulp bieden aan mensen die in Leeuwarden wo nen. Hulp .waar geen andere instelling voor kan zorgen en die tochhard nodig is.Werkzaamheden waaraan wij denken:KINDERVERZORGING: oppas, opvang van kinderen buiten schooltijd,het halen en brengen van kinderennaar zwemles of clubs.TUINWERKZAAMHEDEN:kleine onderhoudsklusjes in de tuin.DIERENVERZORGING: uitlaten van de hond. verzorging van eendier tijdens uw afwezigheid.\


HUISHOUDELIJKE WERKZAAMHEDEN: boodschappen doen, kleineschoonmaakwerkjes, koken, wasjes.19En verder .... : begeleiding bij wandelen of fietsen, boekenruilen bij de bibliotheek, enz.,enz.Misschien zijn er dingen waaraan we nog niet gedacht hebbenmaar waar u geen raad mee weet •....Bel dan gerust: 153503,maandag t/m donderdag van 10-12 uur en van 14-16 uuren vraag naar Marike Elsinga of Joke Hoftijser.Als regel zal er een kleine bijdrage ( 2,50) gevraagd wor­den.Joke Hoftijser.... en er ku"t doe n...


20JJEUGD CCILUJEs>s> JJ0 CCoWo s>s>Hoi pipeloi,Wat waren de films op België - Hollanddag als vanouds weersteen en steen goed! 's Middags was er voor de 'ouderen'de film Flipper en 's avonds voor de ' jongeren' PoliceAcademy. Aan het gelach in de zaal te horen was dit eengoede keus.De jongste club is weer erg kunstzini-ug _ bezig geweest. Zehebben namenlijk van wasknijpers schitterde kunstvoorwerpengemaakt. En om het jeugdhonk wat op te fleuren hebben dewascotekeningen gemaakt. Om kwart voor vier is het spel klapof zoen steenvast aan de beurt. Dat er meer 'geklapt' wordtdan gezoend is ons niet helemaal duidelijk!De oudste club heeft een paar avonden besteed aan het spel5 tegen 5 bekend van T.V. Ze hebben zelf de vragen verzonnenen uitgezocht. Hierna zijn ze door het dorp geweest om deantwoorden op te halen. De laatste avond is het spel doorons allen gespeeld. Hier volgen een paar antwoorden diedoor onze dorpsgenoten zijn gegeven:- Wat doet u het eerst als u van bed af komt?antw: Aankleden (nr 1)Bril opzettenPlassen- Wat vindt u het hoogtepunt van een jaar in Wijtgaard?Antw: Merke (Nr 1 )Oud en NieuwReünie- Waar kunt u zich vreselijk aan ergeren?Antw: BehangenSlecht weer (nr 1)- Hoe lang staat u onder de douce/zit u in bad?


21Antw: 10 á 5 min.15 á 20 min.Bijna een half uur- Wat vindt u van het jeugdhonk?Antw: Te mooi om in woorden uit te drukken.(Dit antwoord werd door alle dorpsgenoten gegeven)Na het 5 tegen 5 spectakel werd aan de leden het klaverjassengeleerd. Hans de Ruiter kan z'n borst maar weer nat maken,want de sporthal zal te klein zijn wanneer de oudsteclub met zijn verbluffende klaverjassers komt! De oudsteenmiddelste club zijn op 15 november naar Wirdum geweest,waar cabaret werd opgevoerd met als thema: Alcohol-en drugsverslaving.Het was zeker de moeite waard.De middelste club heeft op 4 okt. de buitenlucht opgezocht.We deden namenlijk de Knock-Out Show. De leden moestenverschillende opdrachten uitvoeren zoals 'SKIET-PAPIER­ROLLEN' ophalen. Dat er vaak bezoek wordt gebracht aanhet kleinste kamertje van het huis was aan de hoeveelheidrollen wel na te gaan. Ook moest er gegokt worden. Er werden2 soorten wedstrijden gehouden. Guus, onze Wijtgaadstertrots in bange dagen, moest het opnemen tegen een hardloperuit Warga. De meesten hadden goedgegokt want Warga won dezerace. Ook de krachtsport kreeg een beurt. Dat Johannesverloor was geen schande want het scheelde maar een paargrammen. Een volgende vrijdag werden door de leden T.V.spots gemaakt. Ze waren van korte. duur maar ijzersterk.Dat er vaak gedamd wordt bleek wel aan Maaike en Alwin.Ze waren de onbetwiste kampioenen van het Dam-toernooi.Zoals gewoonlijk zijn de live-optredens ook weer keihardin het jeugdhonk vertegenwoordigd . Dit maal viel de keuzeop Black Label, een magnifieke top-40 band, Het jeugdhonkwas weer bommetje en nog eens bommetje vol. Door het velerock 'n roll dansen heerste er een tropisch klimaat in hethonk. Het luie zweet is er weer voor een paar weken uit.maar dan staat de J.C.W. wel weer klaar met een andereband. Na onze groet volgt nog een belangrijke mededeling.Rij en oudjaar voorzichtig,denk ook aan ons!Rini,Eise,Wytske,ReginaJohannes,Adelma en Jan.


22aAN ALLE WYTGAERDERSJong en aId hat 30 novimber j.l.wer meidien oan us "alderwetskeSinteklaasjûn".Lyk as ferline jier wie it ek no wer in gesellige boel.Miskien dat der troch de glêde diken wat te min minsken wiene,mar gelokkich gie dat net ten koste fan'e geselligheit.Der waard wer fol faas je oan alle spuitsjes meidien en ferskateminsken kinne grif de feestdagen wer troch komme,safolle hinnen en oare soarte fan fleis en iterijen waardmei nei hûs toge.Dit feest wie ek foar de bern wer in moai Wytgaarder barren.Sinteklaas hie net alline foar alle oanwêzigen in wurdsje,mar natuerlik moastten ek in pear bern by him komme.Kostlik te sjen hoe't dy lytskes dêr dan steane en meiSinteklaas prate of in ferske sjonge.Algehiele alteraasje doe't ien fan'e bern sebeare in oerhaalkrige, ûnder it roppen fan it Ingelske "0, no! !".Dizze jûn slacht blykber sa oan, dat wy grif fan doel binnehjir in tradysje fan te meitsjen.En dan net, lyk as inkelde minsken tochten foar in goeddoel, en ek net om der in soad sinten ut te slaan.As wy de kosten der ut helje, binne wy al lang tefreden.Dêrom kinne wy it ynlisjild foar de spuitsjes sa leechhalde en ek in péar goedkeape bernerûntsjes draaie.Ek foar dizze jûn is wer in berop dien op in great talfrijwilligers. Mar dat ferrint yn Wytgaerd altyd sûnderproblemen. Der stiet samar in ploech ree, om de rech derûnder te setten. Fanof dit plak wolle wy dizze minsken betankjefoar harren ynset. Want elts moat dochs mar wer instikje frije tiid opofferje. Wy hoopje takomme jier werin berop op harren dwaan te kinnen.Fierder wolle wy elts betankje dy't oanwêzich wie, wantsûnder publiek kinne wy fansels ek neat.En litte wy dan no mar sizze;"Oan't sjen op'e "alderwetske Sinteklaasjûn" fan 1986".M.Tekstra,nammens de aktiviteitenkommisjefan "De Twirre"


23De familie Hofstra wenst u een goed lopendkomend jaar, want weg moeten al die dikke vettelijven.Lopen doen we niet een paar keer,maarbeweging moet blijven.Het is goed voor allen,zowel voor hem als voor haar.Thijs, Gretha en Anneke Hofstra-KoopmansEltsenien goedekrystdagenwinske en insoun 1986fanKobi en Juliusvan der Haringen bern.Al it alde is foarbij, alles begjint wer op'e nij.Wij winskje jimme d&rom ta, in goed en lokkichnijjier, sjoch sa.Gosse en Tini Hoekstra-Smeding en bernSaakje - Hans en Foekje Zwart winskje allealle Wytgaerdsters en ald-Wytgaerdsters folle10k en seine yn 1986 ta.Wij winskje alle kunde, freonen en l&zers fan"lt Havenpypke" in sûn en lokkich 1986~H~~Ruth - SiNse en Arnold lIoekstra ~l'i~ki~


24~ON[)) VAN IPlA1r1rIElAN[))§VROUWIENllNfmIE§lAN[))40 JAAR."Feestjûn Bûn fan Pl. froulju fan it 40 jierrich bestean.As plattelansfroulje mei elkaar ferbûn,Hiene wy 22 okt. in fleurige jûn.De ofdieling hie 40 jier bestien.Fan it earste bestjoer, wie de jûns noch ien.Dit wie frou Hokwerda, dy't folIe fan us noch wol kenne.en foarhinne op Barrahûs wenne.Fan it provo bestjoer- de kring en de redaksje foar de frou,kamen ek genoadigden op de feestjûn of.Ek wiene der de Frijsinnige frouljus fer. de Kristlike enKatholike Pl. frouljus bûnDy't uS lokwinsken mei dizze jûn.Foar de leden stie om 6 oere by Duhoux in kafjetafel klear.No dy diene wy alle ear.Foldien gong men doe nei de boppeseal ta.Dêr soene we it feest na fierder ha.Us presidinte,ja 't is wier,is tige drok west yn it spier.Elts krige in taak, dat wie net mis.Mar hjirtroch is men fan it slagjen wis.De kontaktleden, de skeakel tusken leden en bestjoer.Fûnen it earst in hiele toer.De notuleboeken waarden opsochten doe kaam der hiel wat foar 't ljocht.40 jierren wiene yn 8 groepen ut set.Eltse groep wie oanwiisd wat oer fiïf jier wie utwei set.


voetverzorgingBUORREN 32 Tel.: 1518o wij behandelen likdoorns,ingegroeidenagels en andere voeteuvelso voor vermoeide voeten hebben wijsteullZolen of een aangepast I'oetbedo elastieken kousen leveren wijvia de ziekenfondsende juiste maat!vindt ubij de vakmanoGROTE MATEN* pantalons * kostuums* overhemden * sport-I.m. maat 49 kolberts* sokken I.m. maat 62'12lom. maat 47• ook voor werkkledingoverals-stofiassenblauwe broeken en jasjes...~


=:JI=:JII1Brédijk 40 * 9089 BV Wijtgaard. * -----------­---- Tel. 05105 - 2070 * Rabobank rek. no. 33.54.04.065 *~\tn ~ Iffi \tnll'll~dl(Q)Ir]p)~~


-DE BOERSchrans 94LeeuwardenTel.: 058-125853**************Uw leverancierin huishoudelijkeartikelen enspeelgoedVEEFOKB'EDRIJFG.fOPMA EN ZnFopma's Reed 1 Tel. 1 575..... als het om béter fok· en gebruiksveegaat weet U de weg wel te vinden ..FOPMA'S VEESTELT U TiEVREE


R'EKEN MAA,R NA,KWALITEITSTEXTIELVOORDELilGERBIJANDELASCHRANS 145 LEEUWARDEN tel: 058 - 124993HEGEDYK 14 WYTGAARD TEL. 2449


25Moedich gie de earste groep ut-ein.en hawwe dêr har wurdsje sein.Wat de jildsaken oangong,hie men net folle sinten yn de pong.Fan subsydzjes hie men doe noch net heard.Dus hie men ek noch net fan forlet.In fleurige ploech froulju brocht in busreis foarlt fuort­ljocht.Tapaslike klaaiing en lûd, oan alles wie tocht.Ja, reiskes waarden dy jûn wolris neamd.Dêr wurdt troch de leden dus noch fan dreamd.Dan wiene der froulju dy songen in liet.In liet mei muzyk, bringt fleur en geniet.Wytgaard-Marwird en Brédyk, ek jim hiene Jlm tige ward.en brochten nei foaren wat der yn 5 jier soms bard.It is gjin sulver 't is gjin gourl,mar oan us ofdieling wurdt mei elkoar boud.In oare groep brocht een sketske mei Wiep Feddema op toniel.No de klant wie wol tofreden oer de kapper syn gestriel.Froulju binne och sa warber en ha altyd wat te dwaan.Dat die no ek weris bliken, doelt in groep mei eigenmakkekorsaazjes kaam.Nei in lyts handichheidsje, sette men dit op en pronke dermei.Stie feestlik, foaral op sa'n dei.Men hie ek noch in kwis yn elkoar set.Twa bestjoersleden ha nei de antwurden ret.Oan de han fan it alfabet,hiene de Swichumers wat yn elkoar set.Jim swargen foar in weardich ein,wij fine dat mei hjir wol sein.Jim hawwe ek noch oan de bestjoers leden tocht,en foar ells in beker mei namme kocht.


-26Foar us leden, hie it bestjoer noch wat yn in koer.By it nei hûs gean, joegen twa foulju dit oan elts oer.De keunst fan boerenfervjen, op in lucifersdoas oanbrocht.Is makke troch froulju dy't sa'n kursus ha besocht.10 leden dy't 40 jier lid wiene, waarden in Biedemeierboeketsje oanbean.En ek us earelid gong noch efkes stean.Hja wie 15 jier as bestjoerslid foar it bûn west yn touSe wie altyd warber en in echte bûnsfrou.Troch har waarden mappen oanbean.Dy't we bij de gespreksgroepen en Comm. Vrou straks brûkengean.Wij kinne wol sizze, de jûn slagge goed.Al hienen we te foaren noch wolris noed.Tinksto wol hjir om, hoe komt it mei de blommen,hat elts wol in kaart dy't ferwachte wurdt te kommen.En, nachts soms net sliepe en al sa wat mear.Mar it die wol bliken mei elkoar komt it wol klear.Mei dit sa bliuwe, dan ha ik gjin noed.Dan komt it foar de takomst ek wis wol goed.Jierren komme, jierren gean,mar as elk syn stientsje bydraagt, bliuwt us 8fdieling wolbestean.Het BestuurF.Straatsma.**~~**********)~WEEKENDDIENSTEN GROENE KRUISOmdat wijzigingen in de weekenddiensten meestal niet optijd meer kunnen worden opgenomen in "It Havenpypke", wordthet weekenddienst rooster voortaan niet meer gepubliceerd.De dienstdoende weekend-zuster is voortaan te bereiken viahet centrale antwoordapparaat te Grouw, tel.05662-1606Het bestuur


.. • • • • •, I. • • • • " • •,.Ol• •• • • • • •• • .. • • •I • • ..• • • • •• • • • •~• ..•• • • •tiI • • •lilI-• • • •"-..• • • •I••• .. • • • • • ••• - • ,• • • • • •27• • • • • .. • • , • • • •~HL Y 7 S~ ARK R 1 ç [ LHwin ~ kei a f f e7 0 A N I [ L 1 R [ 0 N [ N9 e ~ e f f i 9 eK ~ y ~ t dag e ne n A... nfok kie h7 986


28naam en adresvan de inzenderII.ElaIIEIbekend.FRIESLAND NO. 6Bij de vorige aflevering zijn we geeindigd bij de dorpenLutkewierum en Scharnegoutum. Hier was in feite ook hetdiepste punt van de voormalige smalle trechter-vormige binnenzee van Friesland in noord-zuid richting. Deze stondbekend als de middelzee, maar deze naam komt pas voor inde zestiende eeuw; daarvoor was er sprake van de BORDINA,naar de rivier de BOORN, die bij het dorp Rauwerd in dezezee uitmondde. Waar ook de Zwette, welke dicht lans Wijtgaardstroomd, een laatste restant van is, de oude trekvaartSneek-Leeuwarden.De aanleg van deze oude zeedijken was in die tijd eenenorm zwaar werk, waar ook de oude dorpskern nog een deelvan is. Een oude zegswijze is ('Deus mare, friso litoraFecit,) wat zoveel betekend als: "God schiep de zee, maarde Friezen het land". Momenteel lees ik een boek met detitel 1'2000 jaar ..... Friesland, en daaruit blijkt wel datde friezen niet alleen van landbouw en veeteelt leefden,maar veel hebben gedaan aan handel en scheepvaart. Vanafde zesde en zevende eeuw was er een levendige scheepvaarttussen Friesland, Engeland en Scandinavië. In die tijd wasb.v. de Eewal in Leeuwarden nog 'n water als een binnenhaven, maar bij het dicht slippen van de Middelzee (Bordina)ging ook dit verloren. Ook veel grachten in de binnenstadraakten hierdoor gedempt. In die tijd was Wijtgaard hetplatte land van de stad Leeuwarden, zoals nu ook weer.Later werd een noordelijk en een zuidelijk deel van destad ondergebracht in een aparte gemeente, Leeuwarderadeelgeheten. Wanneer dit is ontstaan als gemeente of grietenyblijkt bij nadere informatie niet bekend te zijn. In deeerst volgende aflevering gaan we eens een kijkje nemenin het noordelijk deel van friesland, waar zich enkelejaren terug een bijzonder voorval voor deed met onze familienaam.Ookwordt het dan enigszins duidelijk wie nu deschrijver van deze artikelen is. Tot dan.


29lokkige krystdagenenIn goed bigjinJelle en Mieke van Balenfanit nije jierJan en Trudy Overzet Fopmaen bern winskje eltsenienWy winskie famylje,freonenen kunde in lokkich ensûn nijjier ta.Fransen en bern.Piet en Geeske Jorna'n goed en lokkich nijjier ta. winskje alle freonen enbekinden in goede kryst~----------~Allen een zalig nieuwjaar en in lokkich nijjier ta.toegewenst van Theo en DjokeTerwischa van Scheltinga­Hoekstra en kinderen.Wij wensen familie,vrienden en bekenden een______________________________~ gezegend kerstfeest enRoei en Rike Jaspers­Hiemstra, Buorren 21 wenseniedereen een zalig engelukkig nieuwjaar toe.een voorspoedig 1986 toe.Theo en Bea Rotteveel­Hoekstra en kinderenuit Oostrum.Appie en Marijke Zwerver­Schuurman, Kleine Buren 11te Warga wensen alle familievrienden en bekenden eengoed en gelukkig 1986 toe.(en lytseJannie)Famylje,freonen engoekunde 'n lokkichnijjier tawinske fanThijs en Alina Jaspers­Meijer ut Balk.


30EET SMAKELIJK (afl.31)verzorgd door Beitske Hellinga­Lycklama á NijeholtG R lEK S ES A L A D Ebereiding;benodigdheden:1 aubergine en 1 komkommer100 gram doperwtjes (uit blik)75 gram farm fêta kaas2 augurken1 hard gekookt ei6 olijven1 eetlepel olijfolie en 2 eetlepelswijnazijn.1 teentje knoflooksap van een halve citroen2 eetlepels fijngeknipte bieslook2 eetlepels fijngesn.peterselieoregano en peper.Kook of grilleer de aubergine, zodat de schil gemakkelijkverwijderd kan worden. Snijd het vruchtvlees in kleine stuk­jes (verwijder eventueel de pitten). Schil de komkommer,verwijder de zaadjes en snijd hem in kleine stukjes.Snijd de fêtakaas, de augurken, het ei en de olijven inkleine stukjes. Laat de doperwten uitlekken.Maak van de olijfolie, de wijnazijn, het teentje knoflook,citroensap en de kruiderij een sausje en meng alle klein­gesneden ingrediënten hier doorheen.Eet u smakelijk.B.Hellinga-Lycklama á Nijeholt***********************************************************Het volgende recept zal worden verzorgd door Trees Kraft.


C OUD EN NIEUW WIJTGAARDDe eerste foto's uit onze nieuwe foto-serie OUD EN NIEUW WIJTGAARD. 1919. Dewoning van Aesge en Aaltje Terpstra-Kok. Zij woonden er van 1904 tot 1928. Voor hethuis hun kinderen Marijke en Meine. Het huis werd daarna bewoond door Jan FlorisRoorda en echtgenote Pietje Ypma. Zij bouwden aan de rechterkant een houten schuurerbij. "Omke" Jan heeft er zijn buorkerij uitgeoefend tot 1975. In de oorlog heeft hetsté vele onderduikers geherbergd.(foto ingezonden door M. Boosman-Terpstra, Wolvega).1985. Op dezelfde plaats aan de J:lrédyk nummer 40 staat nu de woning van Sible enAnneke van der Meer-Joma. De woning is in 1975 gebouwd, de nieuwe timmerwerk­plaats kwam gereed in 1985. Van het oude koumelkersspultsje is niet veel meer terug tevinden. "Omke" Jan woonde tot zijn dood in 1983 bij de familie van der Meer, die ernu een aannemersbedrijf uitoefent.(foto; S. van der Meer).


Een groep Friese pelgrims geposeerd vóór de beroemde Sint Pieter op het St.Pieterpleinin Rome. Zij hebben de zaligverklaring bijgewoond van pater Titus Brandsma op 3 novemberj.l. Rechts van de Friese vlag is Jikke van Balen-Miedema zichtbaar, haar echtgenootPiet Miedema staat in het midden onder de vlag (met pet). De andere deelnemeruit Wijtgaard, Joz. Roorda is niet zichtbaar.Onze redakteur "buitenland", Jozeph Roordastaat hier op de trappen van de "Friezenkerk"in Rome op 5 november j.l.Zie de artikelen elders in dit blad.


Deze unieke foto van de Cuyperskerk willen we u niet onthouden. De foto kwam bovenwater na het verschijnen van het fotoboek "Gleskegnuvend troch Wytgaerd" en kon erdus jammergenoeg niet meer in. Van deze zijde is de Cuyperskerk (en toren) nog nooitgefotografeerd. We zien hier duidelijk de drie torens en, tussen de bladeren van de bo­men het nog intacte uurwerk. Rechts naast de kerk de oude pastoriegang, welke verbon­den was aan de pastorie die aan de Pimdyk stond. De foto is al erg oud, het juiste jaar­tal is niet bekend, maar vermoedelijk 1910. Kent iemand onder onze oudere lezers nognamen van de op de voorgrond poserende jeugd?(met dank aan mevr. M. Boosman-Terpstra, Wolvega).


UIT ONS FAMILIE-ALBUM! 1930 Familie JOHANNES IVO VLIEGENDEHONDachteraan v.l.n.r.; Ké * Ivo * Betsie * Bouke * tante Minke * Gretha en Hedwig.vooraan v.l.n.r.; vader Johannes * Meine * en moeder Regine Rodenburg.Johanna Kingma gefotografeerd tijdens demerke. Op haar bidprentje staat de volgendetekst; "Tante Johanna heeft niet alleen velemoeders bijgestaan tijdens de geboorte vanhun kinderen, maar zij stond praktisch vooriedereen klaar die hulp nodig had. Ze konnooit nee zeggen". Johanna-Kingma overleedop 8-1-1972 op 84 jarige leeftijd.Op de achtergrond is Trijntje Roorda zichtbaar.(foto ingezonden door; T. Miedema-Kingma,Sneek)


31BEKIJ!{ DIl EENS.....N.eem even de lijdMil even maaAom je n(W../)tete zien. - te on.i..moeLenop je weg.Neem even de lijdhéif. even maaAom .i.n. -6lif.LeZijn -6 ch.epp.i.n.g te ~oru:Lvz..enop je weg.Neem even de LijdMil even maaAom te genietendanktaaA te zijnop je weg.N.eem even de lijdhéif. even maaAom te denkendat e1ï(e nieuwe dageen gavel maaA ookeen opgave i-6op je weg.N.eem even de lijdhéif. even maaAom te kijkenwaaA je kurd hef-penop je weg.N.eem ook de lijdom gef.Wu(ig te zijndoo/l. uil jezef.1- te tA.eden/l.Uimte te gevenaan de and.eAop je weg.:.•...:":. . . ,LLd: "/?echt uil het ha/l.i"


32A.A.GROEP "DE STILLE BERKEN"corr.adres;Berkenstraat 238924 BX Leeuwarden,tel.058-673246De oproep om copy voor wijkkranten heeft mij meerdere ma­len aangesproken om hier eens inzending aan te wagen, maarach, je weet hoe dat gaat: zal ik wel of zal ik niet? Wantde aard van mijn onderwerp is nogal "précair", om het maarzachtjes uit te drukken en eigenlijk toch ook wel indring­end!Mijn onderwerp is een probleem, niet alleen een wijkpro­bleem en een stadsprobleem, maar een nationaal en zelfseen inter-nationaal probleem. Een probleem waarvan véélmensen, direct en indirect, heel wat narigheid en schadevan ondervinden en waaraan ogenschijnlijk solide gezinnen,aan ten gronde zijn gegaan! Misschien raadt U het al?Juist ja, het DRANK-probleem!!Als vrijwillige hulpverlener voor mensen met drankproble­men leek het mij daarom toch zinvol om te trachten hiereens de nodige aandacht aan te schenken in onze wijk-krant,temeer omdat ik uit hoofde van hulpverlener wéét dat ditdrankprobleem ook in ónze wijk "de nodige klappen uitdeelt"m.a.w. héél veel mensen in onze wijk kampen met alcoholproblemen en de gevolgen daaraan verbonden! Nog afgezien vanhet feit dat de persoon met een alcoholprobleem zichzelfenorm veel schade berokkent in de vorm van achteruitgangvan zijn of haar gezondheid en maatschappelijk welzijn,zijn de gevolgen voor de medemens eveneens aanzienlijk!Enkele voorbeelden?Veelvuldige ruzie's binnen het gezin, meestal gepaard gaandemet vernielingen, geldgebrek, oplopende schulden, dringendeechtscheidingen, omdat met een "dronkelap" niet valtte leven, auto-rijden met een flinke slok op (wat overigenseen misdrijf is volgens de wet en niet, zoals velen denkeneen overtreding!) burenruzie's tengevolge van drank-lawaai-overlast, enfin, de rest maar even in de vrieskast.


33Dáárom dus de nodige aandacht voor dit probleem en de noodzaakvoor veel mensen om te proberen eens zijn of haardrankprobleem serieus aan te pakken! Wij weten uit ervaring:de drempel voor een hulpzoekende is hoog, want niemandloopt graag te koop met zijn problemen. vooral niet met eendrankprobleem, maar realiseer je dan wel één ding: eendrankprobleem is meestal een verslaving. een hardnekkigelichamelijke én geestelijke verslaving. die je steedsvaster in z'n greep krijgt en waar je zonder hulp héélmoeilijk vanaf komt! En de mogelijkheden voor hulp zijnvele, bijv. de huisarts. Praat eens met je huisarts over jeprobleem en schaam je er niet voor! Hij heeft een wettelijkgeregelde geheimhoudingsplicht zodat niemand anders hette weten komt. En hij is ook de juiste persoon die je bijv.een anti-dranktablet kan voorschrijven en de eventueelandere medicijnen die nodig zijn om het probleem te bestrijden.Een andere mogelijkheid waar je hulp kan krijgenis het Consultatieburo voor Alcohol. Veelal heb je dezeinstantie nodig als je door de drank in maatschappelijkeproblemen bent gekomen bijv. bij huurschuld, bankschulden,aanraking met politie en justitie en andere gevallen,bijvoorbeeld als je zelf besluit eens een alcoholkuur teondergaan in een ziekenhuis. Ook deze mensen hieraan verbondenhebben een geheimhoudingsplicht. Een derde mogelijkheidvoor inlichtingen en hulp is contact te zoeken met deA.A. Dit is een kleine gemeenschap van vrouwen en mannendie vroeger zelf verslaafd zijn geweest aan drank en daarvan,met meestal veel inspanningen, hersteld zijn en daaromde drank voorgoed hebben afgezworen! Over de A.A., wateen afkorting is van Anonieme Alcoholisten en die over degehele wereld zijn aanhang heeft, wil ik later wel eenswat meer over vertellen!Hoofdzaak is: als je serieus je drankprobleem wilt aanpakkendan is er de nodige deskundige hulp te vinden! En hierwou ik het voorlopig bij laten. Wel geef ik hierbij hettelefoonnummer van de A.A. voor algemene en meer gedetailleerdeinlichtingen betreffende drankproblemen.Meestal ben ik overdag bereikbaar op dit nummer, maar mochtje overdag per ongeluk géén gehoor krijgen,probeer het dan's-avonds na 17.00 uur. Cor, 058-673246


34bond van plattelandsvrouwen i'n frieslandaangesloten b'ij de wereldbond van plattelandsvrouwen, acwwVERSLAG PROGRAMMA van 15 november 1985Op vrijdag 15 november j.l. hadden wij een avond waarbij ookop de aanwezigheid van de mannen prijs werd gesteld.Voorts waren gezien het onderwerp ook de jeugdclubs vanWirdum en Wijtgaard uitgenodigd. Wat dit laatste betrof,kwam vooral Wijtgaard met een flink aantal jeugd de avondbijwonen. We vonden het echter fijn dat er van de jeugduit Wirdum toch nog een groepje aanwezig was.Een aantal echtgenoten waren ook met moeder de vrouw meegekomenzodatde presidente mevr.Koldijk een zaal vol publiekkon verwelkomen. Het programma werd verzorgd_ door een groepbewoners van de stichting "Nieuw Hoog-Hullen" uit Eelde.Deze instantie is een opvang-centrum en behandelingsoordvoor mensen met alkohol en drugsproblemen.Door middel van een vorm van cabaret, genaamd "Na de kater",vertelden deze mensen over hun ervaringen.Het bleek dat al deze personen een zeer trieste achtergrondhadden,ieder met een eigen verleden en door de verslavinggeen uitweg meer zagen.Volgens de begeleidster mevr .Bonnema, werden de voorschriftenop Hoog-Hullen zeer streng gehanteerd. iemand werd alleendan tot de kliniek toegelaten als je het zelf wilde.Dus niet op aandringen e. d. van anderen. Ingeval de verleidingniet kon worden weerstaan en er gedronken werd,werd men terstond ontslagen. Weder-opname vond slechtsplaats als de groep waarbij je was ingedeeld er mee instemde.De duur van het verblijf van een persoon hangt af van deomstandigheden en kan variëren van 1 jaar tot langer.De mensen werden er geplaatst via het opvangcentrum uitGroningen.Naar aanleiding van een vraag werd duidelijk dathet optreden in de vorm van cabaret een bepaalde therapieinhield.Ook de omgang onderling van de ex-verslaafden; elkaar eenbemoedigend klopje geven, even liefkozen, liet zien hoeonzeker ze soms nog zijn en naar wat steun en begrip zoeken.


35Aan het slot van de avond was er nog gelegenheid tot vragenstellen. Gezien de aandacht van het publiek mochten wijconstateren dat dit onderwerp wel indruk heeft gemaakt.namens het bestuur,Fr.StraatsmaPEUTER- EN KLEUTERGESPREKSGROEPENEvenals voorgaande jaren wordt er dit jaar weer een peuter­en kleutergespreksgroep georganiseerd.Deze groep is bestemd voor ouders met kinderen in de leef­tijd van 11 - 4 jaar. Tijdens deze avonden worden alledaag­se dingen rondom het opgroeiende kind besproken.Het programma wordt in overleg met de deelnemers samengesteld.Onderwerpen kunnen bijv. zijn: kind en ziekenhuis,zindelijkheid, speelgoed, enz. enz.Wanneer; 14 januari 1986plaats Wirdum of Wijtgaardtijd; ± 20.00 uurduur; 5 á 6 avondenkosten; nihildoor wie; Digna SlauerhofenEeuwien Ahuis.Voor meer informatie enopgave;Eeuwien Ahuis,spreekuur van 13.00 tot14.00 uur.tel.05660-2390 of05105-1400


36CursusnieuwsK L A VER JAS SENGroot nieuws! Opgelet!Het klaverjassen is tegenwoordig erg in en terecht, wantde avonden in "De Twirre" zijn reuze gezellig en die gezel­ligheid wordt door de deelnemers mede mogelijk gemaakt.Er zijn in ons dorp al aardig wat mensen die kunnen klaver­jassen, maar er zijn ook nog vele die het niet kunnen enhet wel graag zouden willen leren.Daarom, beste mensen wordt er een kursus klaverjassen geor­ganiseerd. Gewoon, voor de lol en alleen voor eigen dorps­genoten.Iedereen kan er aan meedoen, jong en oud, man ofvrouw. Het gaat erom dat de grondbeginselen en de punten­telling wat onder de knie komen, althans de eerste lessenen dat daarna onder elkaar wordt gekaart.De kosten zijn erg miniem gehouden; voor slechts f 1,- perkeer kunt u al meedoen. U wordt tijdens de lessen vankoffie voorzien. Gereedschap behoeft u niet mee te nemen.Daarvoor wordt gezorgd. De lessen worden gehouden op devri9ag~onden.De eerste les is op vrijdagavond 10 januari as.in de foyer van "De Twirre". Aanvang half acht en we gaandoor tot negen uur. We denken aan vijf of zes vrijdagavon­den achterelkaar. Wanneer ook u zin hebt om aan deze ergeenvoudige kursus mee te doen, dient u zich van te voreneven op te geven. Dat kan bij Gerrit Luijben, Jan AntonJorna of Henk Nota.Let wel, er komt geen nadere mededeling langs de deuren.Wie dit dus leest en er voor voelt moet zich tijdig evenopgeven. Een kleine moeite dus voor een leuke kursus.Het is weer eens wat anders. Met elkaar maken we er welwat van. Tot ziens tot op 10 januari.a.s om half acht.


37lokkige krystdagenenin goed bigjinfan it nije jierJappie en Jannie Schuurman­Miedema en bern winskjealle freonen en bekindenin soun en lokkich nijjier.Hans en Wiep de Ruiter­Talsma winskje eltsenienin soun en lokkich nijjier.Fam.Theo Westendorp­Haringsma ut Beers winsketeltsenien echt geselligekrystdagen en inlokkich nijjier ta.Veel goede wensen voor dekerstdagen en het nieuwejaar voor alle lezers van"It Havenpypke".Riek Scheltinga-Hoekstra,Bellamyflat, Roosendaal.T.A.Wielinga-BrinksmaL.J.Timmerstraat 11 teBolsward:prettige kerstdagen engelukkig nieuwjaar.Ida en Liesbeth Kempewensen alle vrienden endorpsgenoten een goed engelukkig nieuwjaar toe.---------------1 H. Tekstra,G.Tekstra-Slagmolder,_B-=.e-=.r-"h--=e--=r,---,R..:..:o:::...o:::.r~d:::a_-....:v..:::a~n~d~e::..:r~W~e~r~f,vanuit Australi~ wensen~insket elk folIe 10k enwij alle Wijtgaardstersscine yn't nije jier.~'" 1 \\"een zalig nieuwjaar toe.


38IIIEIOIIEIROME-INDRUKKEN.Zes dagen in deze wereld stad, middelpunt van een wereldkerk, plaats waar door de eeuwen heen een enorm aantalkunstwerken zijn gemaakt en bewaardgebleven. Een stad dusmet een bijzonder oude en rijke historie, dan komt menterug boordevol met indrukken, in dit toch weer altijdtrekkende Friesland.De naam Friesland is in Rome zeker niet zo vaak genoemdals in deze dagen of het moet 2000 jaar terug geweest zijnmet de Romeinse overheersing. Over alles wat de zalig verklaringvan pater Titus Brandsma betreft is in zoveel toonaardenal aandacht besteed in de nieuwsmedia dus hiernietmeer over. Elk beleefd dit op zijn of haar eigen manieren dan zitten wij als Friezen wel in de nuchtere hoek.De geaardheid van de hier naar toetrekkende menigte uitde hele wereld is zo uiteenlopend wat op de plechtighedenvan Zondag en Maandag 3 en 4 november wel tot uitdrukkingkwam.Rome maakt met zijn bijna 4 miljoen inwoners op de toeristeen fascinerende indruk. Het wegennet rondom de stad ,ismodern en ruim opgezet. Maar in de stad zelf is de verkeerssituatieveelal chaotisch en op kruispunten een schouwspelop zich. Groen licht is het sein van een claxon concerten men probeert elkaar op te duwen en af te snijden. Zekerde helft van de meestal kleine wagens (Fiat 500) vertoondvoor of achter d~ukwerk en kapotte lichten. De politieschijnt alleen in actie te komen bij aanrijding en er isgeregeld geloei van de sirene.De vele toer bussen wringen zich door de verkeersstroom ende stadsbussen en taxi's hebben, zo er ruimte is een eigenbaan in het midden. De fietser is hier niet in 't straat


39beeld er is trouwens ook geen ruimte voor en de voetgangerziet vaak het trotoir geblokkeerd door een over dwars geparkeerdeauto of gedekte tafels met stoelen voor café ofbar zodat men in november nog steeds buiten kan zitten.Middelpunt van Rome is zeker het 4 H.A. grote Vaticaanstad met de Sint Pieter en alles wat daar bij hoort. Indrukwekkend is de groote en de vele beeldhouwen schilderwerken.De afmetingen hiervan zijn zo gemaakt dat hoe hogerze zijn aangebracht hoe groter, zodat het effect isdat alles niet zo groot lijkt als het in werkelijkheid is.Toch is de lengte van de Sint Pieter 200 m, de hoogte van dekoepel sa m en er kunnen 80.000 mensen in. Het is de inspanningwaard de dubbelwandige koepel te beklimmen, zodatde beloning een fraai uitzicht over Rome is, dat op 7heuvels gebouwd moet zijn, gesticht een 700 - 800 jaarvoor Christus.Op het plein, omgeven door een pilaren galerij is plaatsvoor een 200.000 mensen, via dit plein kan men ook in deSixtijnse kapel komen. Maar ook het oude Rome biedt meerte zien dan men kan verwerken. Een tocht langs de rufneswerpt de vraag op hoe die bouwwerken van 2000 jaar en oudertot stand zijn gekomen. Het is bekend dat Rome altijd zeerkundige architecten heeft gehad en er moeten zelfs al beroepsorganisatieszijn geweest. Toen had Rome al één miljoeninwoners, maar daarnaast moeten er zeker even veelongeregistreerden (slaven en dwangarbeiders) hebben gewoond,maar hun sociale positie was voor die tijd niet slecht tenoemen. Daarnaast het feit dat het bouw materiaal, granietmarmer, stenen enz. vlakbij in grote mate en verscheidenheidaanwezig was. Wel hebben de vele marmeren gebouwen,die eens wit zijn geweest, door invloeden van buitenafzoals autogassen en. een donker grauwe kleur gekregen.Er is veel aan onderhoud te doen, wat ook blijkt uit devele steigers waar men aan het restaureren is, vooral detriomfbogen. Die werden gebouwd als er weer eens een overwinningwas behaald. Zelfs de bruggen over de Tiber zijnrijk versierd; het schijnt dat de kunstenaars al eeuwen elkaarwilden overtreffen in het scheppen van beeldhouwschilder-mozaiek- en freskowerken.


40Dan het Colosseum, het theater waar plaats was voor een50.000 toeschouwers. Hier werden in de tijden van Neroen andere keizers de mascabere spelen gehouden. Dat bestonduit gevechten van gladiatoren tegen elkaar of tegen wildedieren, dit moet een echt volks vermaak zijn geweest. Ook depaarderennen hadden een maatschappelijke funktie . Waareens de bekende Romeinse wagenrennen werden gehouden isweer zo goed mogelijk in de oude toestand herschapen.Dan ineens, al was er eeuwen overgeslagen zagen we het modernegebouw van de wereld voedsel organisatie de F.A.O.met de vlaggen van alle landen van de wereld er omheen.In de catacomben buiten de oude muren van Rome werden weweer een kleine 2 duizend jaar in de geschiedenis teruggebracht.De gangen zijn met elkaar vele honderden k.m.lang en zijn uitgegraven in een zachte steensoort en inde wanden werden de eerste christenen begraven en in tijdenvan vervolging zal het ook als schuilplaats hebben gediend.Een bezoek aan één der kerkhoven op 2 Nov. (allerzielen)was ook indrukwekkend, een zee van bloenen. Hier staat ookhet monument met de namen van de gesneuvelde zouaven. Ruim100 jaar geleden. Dit zijn enkele indrukken over het oudeen nieuwe Rome. Bij een bezoek moet men wel een keuze makenalles is niet in één keer te zien. Van de onveiligheid,waar zo tegen gewaarschuwd was, hebben we weinig kunnen merken.des te meer de geld ontwaarding van de lire, een briefjevan duizend is f 1,85 waard. Slaat men aan het vergelijkenvan prijzen en lonen dan komt men tot de conclusie dat wehet hier nog best hebben!J.Roorda.


41HET BESTUUR VAN DEVerenigingDorpsbelang~lltgaardWENST U ALLEN]


42D u N S J u NOp 26 desember hawwe wy wer ûs tradisjonele dûnsjûn yn "DeTwirre". Sa as de measten wol witte, wurdt der noch al risklage oer de dûnsflier. Dit hat ûs jammer genoach noch alwat "àldere" leden koste.De activiteiten kommisje hat mient hjir wat oan dwaan temoatten. Om ek dizze minsken te geriven wolle wy foar ienkear besykje om der in dûnsflier yn te lizzen. Mocht blikedat dit goed foldocht, sille wy fierder bes jen of't ditfinansjeel ek fol te hàlden is.Wy hoopje dan ek dat de minsken dy't om dizze reden netmear kamen, der no wol binne om de flier te "testen".Faaks wurdt de groep dan wer wat grutter en wurdt de sfeerek wer wat smûker.As der in dûnsflier ynleit is ek it "sitsje" der omhinnegeselliger.Litte wy meiinoar besykje de dûnsjûnen wer wat ny libbenyn te blazen.Fierder woene wy jimme freegje om wat earder te kommen.De earste oardel oere sit der meastentiids in hantsjefolminsken en foar de musyk is it dan gjin dwaan om de sfeerder yn te krijen. Tsjin de tiid dat de fleur der yn sit,is it hast wer dien, mar dan soe elts noch wol in oerketrochgean wolle. Mar dat kin no ien kear net. De afsprakenbinne oan't ien oere ! Dus minsken,kom wat earder, danhawwe jim dy oere ek.Begjin '86 wolle wy wer by jimme làns komme om jim wer lidte meistsjen. De minsken dy't in skoftke net by it dûnsjenwest hawwe, woene wy freegje, nim ris kontakt meijnoar op.Faak is it sa, dat as de ien net komt, de oare ek thusbliuwt. Miskien wurket dat oars om ek en krije wy op dizzewize wer wat ni je leden. Dertroch wurdt it finansjeel foarûs ek wat nofliker. Nim bijgelyks de kosten fan de musyk,dat hakt der bêst yn.Meie wy op jim aller opkomst en meiwurking rekkenje?Hoe mear minsken, hoe better alles rylt en sylt.Nammens de aktiviteitenkommisje, M.Tekstra.


43MEDEDELING JEUGDCLUB WIJTGAARDZIEIERLADIES AND GENTLEMEN,ATTENTION PLEASE!!Op 1 JANUARI om 00.30 uurgaat het weer mal!Want dan wordt de sportzaal"De Twirre" weer geopend voorhet ijzersterkedorstigeallesovertreffendeuitdepanswingendetotindelaatsteuurtjesdoorgaandegeweldigeJ.C.W. OUD EN_NIEmvFEESTIEDEREEN IS ER VAN HARTE WELKOM. TOT DAN!!!Eltsien,benammen buorljue,famylje, freonen engoekunde, winskje wy in sûn en sillich nijjier ta.Clas.en As.Hoekstra en bernFam.J.Nota-Andringa uit Joure,Mevr.H.Nota-Zondervan uit Haarlemen H.Nota te Wijtgaard, wensen vrienden enbekenden een voorspoedig nieuwjaar.


4450gulden.Als U ons deze winter laat komen,.. ..zorgen WIJ voor een stevIge premIe.Van maar liefst 50 gulden per man per dag.Typisch de winterschilder weer!-~_~EPPIEVraag ons naar premievoorw.l.lrden1I Hynstewaed 238835 XC OOSTERUTTENSTelefoon 05173 . 2077


- EPPIEVoor al uw* SCHILDERWERK* BEHANG* GLAS* REKLAME (vrachtauto's e.d.)VOOR VRIJBLIJVEND ADVIES:E. VeenstraHuylckensteinstrjitte 14OosteriittensTelefoon 05173· 2077meer kwaliteit voor minder geld.* trekkers met of zonder veiligheidscabine.* variërend van 40 tlm 120 pk.* vrijblijvend alle inlichtingen.W.U. Hoekstrav. Aylvaleane 19 Hijlaard Tel: 05106-216


Cafti " D. Hoehstra Jsn.* Uw adres voor VERGADERINGEN, BRUILOFTEN en PARTIJEN* LEVERANCIER VAN GEZELLIGHEIDSDRANKEN• ook voor een lekkere WARME HAP, zoals patat, croquet, frikandel, etc.• overheerlijke ijstaarten• prima rookartikelen• caraco ijs ,CAFE HOEKSTRA: waar U zichUIT THUISvoelt. Bargezellig.!!Buorren 34, tel: 1305.- Radio en T.V.- WasmachinesVoor aankoop van:en andere ElektrischeHuishoudelijke Artikelennaar de man die het zelfReook repareren kan.par\V:VV 'tPfvlAat àie cs ontBUORREN 25an9089 BH Wijtgaard tt


45UITSLAGEN 26 oktober 1985, met een rekord aantal deelnemersvan 72!!1. Hans Ypma en Jan Kingma 56192. Nel Ypma en Ali Kingma 55933. Thea Andringa en Tseard Jongbloed55194. Jan de Bruin en Hans de Ruiter 54255. Bertus Damhuis en Gerrit Luijben 53076. Marijke van Balen en Minke van Balen7. Sietse Arn.Hoekstra en Jan Terpstra8. Jappie Schuurman9. Wim Schuurman en10. Joop Andringa en11. Jappie MUlder en12. Corrie Wever en13. Thijs Schuurman14. Jet Terpstra en15. Jelle van Balen16. Wiebren Wolters17. Dora Hoekstra18. Hottie Nota en19. Jan Ant.Jorna20. Piet Roorda enen Herman HuitemaEdward JornaJet AndringaWiebe BoonsLraFreddie Hemstraen Floris SchuurmanFloris Jornaen Mieke van Balenen Annie Andringaen Annie de BruinJannie Schuurmanen Appie de RuiterYvonne de Jongen Herman Santema21. Willy de Bruin22. Jan Andringa en Gerrie Jongbloed23. Titus Hettinga en Giny de Jong24. Age Jongbloed en Metsje Ringalda25. Gerard J.Roorda en Esther Rypstra26. Paul Swart en Frens de Ruiter27. Sible van der Meer en Henk NOta28.Jan ten Hoove en Thijs Hofstra29. Wietze Ypma en30. Aan de Haan en31. Rudi Hoekstra32. Joop Swart en33. Dirk VermeulenKlaes YpmaDikkie van Balenen Agatha JornaImi Swarten Jan FI.Jorna34. Auke Jongbloed en Bert de Ruiter35. Ietsje Mulder en Tsjikke Jongbloed36. Ale Terpstra en Jan Rookspunten 1e.prijs2e.prijs3e.prijs4e.prijs5e.prijs5180 punten515951335132496649634923484247844758475347494650463045814526425041594120411640324009399439793978394039223706349334663434


46UITSLAGEN 23 november 1985, aantal deelnemers 66.1. Marijke van Balen en Minke van Balen 6029 pnt.,le.pr.2. Sietse Arn.Hoekstra en Herman Huitema 6001 2e.pr.3. Appie de Ruiter en Paul Swart 5769 3e.pr.4. Wiebren Wolters en Annie Andringa 5639 4e.pr.5. Hans Ypma en Bertus Damhuis 5250 5e.pr.6. Frens de Ruiter en Joop Swart 5183 6e.pr.7. Edward Jorna en Wietske Roorda 50988. Klaes Ypma en Durk D.Ypma 50199. Gerrit Luijben en Agatha Jorna 500710. Age Jongbloed en Wiebe Boonstra 486611. Willy de Bruin en Herman Santema 485312. Ans Valk en Gert Jan Vos 483513. Annie de Bruin en Ytsje MUlder 481914. Floris Schuurman en Thijs Schuurman 476915. Jan de Bruin en Bert de Ruiter 457816. Hans de Ruiter en Henk Nota 456417. Tjeerd F.Jorna en Dora Hoekstra 453218. Metsje Ringalda en Tsjikke Jongbloed 449719. Sible van der Meer en Jappie Schuurman 447520. Titus Jorna en Jappie Mulder 443421. Corrie Wever en Jan Fl.Jorna 442122. Piet Roorda en Titus Hettinga 441523. Imi Swart en Gertrud Swart 438224. Eise Roorda en Fokke Laanstra 429025. Joop Andringa en Jet Andringa 421926. Teake Th.Roorda en Jeroen Hemstra 421827. Freddie Hemstra en Sietse C.Hoekstra 421028. Ale Terpstra en Jan Rooks 406129. Dirk Vermeulen en Jet Terpstra 398530. Jannie Schuurman en Lodewijk de Bruin 397631. Koos Hemstra en Lucie Jorna 341032. Rudie Hoekstra en Auke Jongbloed 298133. Jan ten Hoove en Tseard Jongbloed 2939DE VOLGENDE KLAVERJAS AVOND IS VASTGESTELD OP 18 JANUARI A.S.DE AANVANG IS VOORTAAN HALF NEGEN.DENKT U EROM NIET ALTIJDDEZELFDE MAAT MEE TE NEMEN?? TOT DE VOLGENDE KEER.


47ZAKENVERENIGING WIJTGAARDWENST U EENVOORSPOEDIG NIEUWJAARSteeds tot uw dienst!Uw dorpsgenoten van deZAKENVERENIGINGAndringa Transportbedrijf tel. 1394Boonstra Super Dorps Markt tel. 1707Brinksma Garage en Taxibedrijf tel. 1307Kingma Bouwbedrijf tel. 1366v.d. Meer Bouwbedrijf tel. 2070Monique Kapsalon tel. 1730Schaafsma Voetverzorging tel. 1518Ypma Electr. InstalI. bedrijf tel. 1608'~"-""----"'"'-------'------------ ~


48~IElnCGnIEUS IDxOCCUlMlIEN1fIA TnIECCIEN1f~UlMlW@@Ir IFIRITIESILAIN]DJHet katholiek Religieus Documentatiecentrum is op 1 mei 1984opgericht (in november 1984 reeds in de parochie wereldkundiggemaakt) en per 1 juli 1985 officieël van startgegaan.Het stelt zich ten doel alle gegevens te bewaren, te verzamelenen te registreren welke betrekking hebben op hetkatholieke leven in Friesland en de geschiedenis van derooms-katholieken in deze provincie.Zo worden o.a. verzameld; bidprentjes,- boeken,-kerkboeken,­geschiedenisboeken,- kranteknipsels,-illustraties,- foto's,enz.enz.Verder houdt het zich intensief bezig met de registratievan alle religieuzen (priesters,- broeders,- en zusters) diein Friesland geboren zijn of die er gewerkt hebben.Van de parochies bijv. een inventarisatie van de aldaargewerkt hebbende geestelijkheid (pastoors enz.).Daartoe zijn alle congregaties en orden aangeschreven enworden de parochies en andere instanties nog benaderd.Alle aangeschreven congregaties en orden hebben inmiddelshun volledige medewerking verleend.Via de kommissie kerkelijk kunstbezit van het bisdom Groningenis de bisschop van Groningen, Mgr.Möller van ditwerk op de hoogte gebracht en is daarvoor alle ruimte enmedewerking verkregen.Met het r.k.kerkbestuur alhier en met de Congregatie vande zusters van Liefde van Tilburg zijn eveneens goede afsprakenen regelingen gemaakt.Het documentatiecentrum heeft n.l. per 1 juli j.l. eengastvrij onderdak gevonden bij de kommuniteit van de eerwaardezusters in het klooster "Mater Dei" te Wijtgaard.Het dorpsarchief van Wijtgaard is voorlopig in het documen­tatiecentrum opgenomen en maakt tevens gebruik van de in dehuisvesting aanwezige (brandvrije) kastruimten.Van alle (tot op dit moment) aanwezige documentatie enarchieven is een uitgebreide katalogus gemaakt.


49Het documentatiecentrum is voor iedereen toegankelijk;bezoek kan echter alleen plaatsvinden ná afspraak met eender medewerkers. Een aantal instanties, w.o. de KatholiekeOpenbare Bibliotheek te Leeuwarden en particulieren hebbeninmiddels gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot naslag~werk of documentatie.Het documentatiecentrum heeft een aantal medewerkers(sters).Naast de heer H.Nota zijn dit mevr.I.Kempe-Wildering, mevr.G.Hofstra-Koopmans en de heer Joz.Roorda. Ook van de doorde zusters aangeboden hulp wordt regelmatig gebruik gemaakt.Het ligt in de bedoeling in januari a.s. een lezing tehouden over doel, inhoud en organisatie van het nieuwedocumentatiecentrum. Daarover volgen nog mededelingen.Heeft u nog voor ons doel waardevolle of belangrijke gegevens,documentatie,boeken en/ of andere spullen, dan houdenwij ons ten zeerste aanbevolen.Het korrespondentie-adres van het Kath.Religieus Documentatiecentrumis Buorren 14, 9089 BK Wijtgaard.Tel.nr.OS10S-1981, b.g.g.1243 of 1649.TAFELTENNISVERENIGING "WIJTGAARD"OP 2 FEBRUARI 1986 WORDTIN HET DORPSCENTRUM"DE TWIRRE" WEER HETJAARLIJKSE TAFELTENNIS­KAMPIOENSCHAP VERTENNISTNOTEERT U ALVAST DEZE DATUM!


50VERSLAG JAARVERGADERING.9Geheel in de wintersfeer van sneeuwen lJS al vroeg inhet seizoen, heeft op 25 november 1985 de ledenvergaderingplaats gevonden bij Durk Hoekstra.Bestuur was zeer tevredenover de opkomst, Durk had het goed warm en de sfeerwas aangenaam. VooIZitter Santema haalde in zijn openingswoordenkele feiten aan over het afgelopen seizoen. Vooralde slechte konditie van de baan waarop toch nog enkelewedstrijden op hebben plaatsgevonden deed ons pijn.Alsgrote "knaller" voor deze avond was het sukses van ReinJonker bij de elfstedentocht in februari en zijn huidigsukses weer als 4e in Deventer afgelopen zondag .ihj zijn trotsop dit lid aldus de voorzitter maar de jeugd van Nammelevan der Weij en Sieb de Vries mogen ook met ere genoemdworden. Onder de aandacht werd nog gebracht dat de schooljeugdvoor gezamelijke rekening les krijgt in de Ijshal teLeeuwarden in schaatsrijden. wat in de smaak valt en gewardeerdwordt. Gemeld werd dat er een ijswegencentrale vande gemeente Leeuwarden in oprichting is waarbij ThijsHofstra Wijtgaard vertegenwoordigd. PenningmeesteresseLies de Jong bracht weer een keurig verslag uit en slootaf met een batig saldo, wat vast mee is te danken aan hetzuinig beheer van Lies en werd bevestigd door Nammele vander Weij en Jelle van Balen welke de boeken in de pauzehebben gekontroleerd. Bestuursverkiezing kwam aan de orde.Lies de Jong werd dank gebracht voor haar 6 jarig kasbeheeren Jan Brinksma welke 10 jaar het vice voorzitterschapheeft vervuld maar wegens drukke werkzaamheden vaak bijvorst thuis niet gemist kan worden in de garage. Hier allewaardering voor, maar Jan heeft toegezegd ons nog van dienst


51te zlJn. Bij de hierop volgende bestuursverkiezing zlJnmet algemene stemmen gekozen Gerrie Jongbloed-Jellema enSible van der Meer. Wij zijn hier erg gelukkig mee en hopenweer op een goede onderlinge samenwerking.Door deze benoeming van SibIe van der Meer en zich nietmeer herkiesbaar stellen van Floris Jorna wegens zijn werkzaamhedenbij Rijkswaterstaat bij vorst en gladheid werdhet keurmeesterskorps erg uitgedu nd. Ook hier werd tijdensdeze vergadering in voorzien en werden gekozen Jan Haringsmaen Theo Roorda als nieuwe keurmeesters bij start enfinisch.Rijderijen was het volgende punt, voorrang verdient dedorpen wedstrijd Wijtgaard-Roordahuizum, het jeugdschaatsenen de ledenwedstrijden. Verzocht zal worden aan hetonderwijzend personeel, de jeugd er op te wijzen de baanbij beginnende vorst niet te betreden doch te wachtentot deze voldoende sterk is en geopend is verklaard. Bijsneeuwval zullen vrijwilligers worden gevraagd voor hetsneeuwvrij maken van de baan e n materiaal hiervoor zalworden uitgebreid. Laten we dan hopen de volgende maand opeen veertien dagen mooi ijsweer. met een mooie baan, mooiijs en veel ijspret. Santema wil dan besluiten de ledenmet hun gezinnen een goede jaarwisseling toe te wensen, veelgezondheid en tot een volgend bericht.**************ADRES EN TELEFOONNUMMER PASTOR SJ.MINNEMAG.RoordaSekretaris.Pastor Sj.Minnema, Horstweg 19, 8763 MR te Parrega,tel.nr.05157-9171Of in noodgevallen;Dr.Halbertsmastraat 69 Bolsward (schooladres),tel.nr.05157-4186 of 4875Wellicht kunt u dit noteren in uw agenda of tel.klapper.


52Ook de beide koren van Wijtgaard sluiten Izich aan bij de nieuwjaarswensen voor allelezers van "lt Havenpypke".Tevens willen we van de gelegenheidgebruik maken om u attent te maken oponze langspeelplaat "Meiinoar ûnderweis".Centraal op deze plaat staat de "There­sia-mis", gecomponeerd door dirigent/or­ganist Sietse Koopmans.Op de ene kant van de plaat wordt Friesgezongen. Naast de "Theresia-mis" staaner nog prachtige liederen op de plaat,door het jongeren- en gemengd koor af­zonderlijk.Wie nu eens een mooie plaat of cassette bandje wil beluisteren,ja, die moet natuurlijk deze plaat wel bestellen!Dat kan telefonisch op nummer 05105-2066 of 1649 of 2641.secr.zangkoorSt.Caecilia,Stichting VJOningtx:x.JvJSint JosephDonderdagmiddag 12 december 1985 vindt de officiële start plaats vande bouw van 13 woningen aan de Arnold Cathstrjitte te Wijtgaard.De heer Klaas Hellinga. voorzitter Vereniging Dorpsbelang Wijtgaard,heeft zich bereid verklaard de eerste paal van dit projekt te slaan.Hij wordt hierbij - namens de jeugd van Wijtgaard - geassisteerd doorGonny van Daalen en Klaas van Wijngaarden.


J. LIEZENCABUORREN 35UW ADRES VOORklompenzweedse muilenklompschoenenTEL. 2416WI ROUMER AUTORIJSCHOOL* Volledige rijopleiding* Theorielessen voor iedereen* Herscholingscursusin neutrale auto's* Verlenging van uw rijbewijzenUw adres voor inlichtingen is:Sj. v.d. WoudeJacob Algerasingel 539088 AV WirdumTel.: 05105 . 1944't Is niet duur stap bij V.D. WOUDE achter het stuur.


TENNIS-AKKüMüDATIE•-KOB! en JULIUSvan der Haringnr. 49 - JellumTel.: 05106 - 569voor alle Transporten, speciaal Veevervoer~ BUORREN 64 Tel. 1394 =n----IC


53Wij wensenfamilie,vriendenen bekendenprettige kerst­dagen en een heelgelukkig 1986 toe.Hoyte en MarjanJorna en kinderenMeindert en Alie Rinsma-Bijlsmavan Rinsma's SlagerijNieuwstad 19 Leeuwardenwensen alle vrienden en tekendeneen gelukkig nieuwjaarDE GEARSTALLERS FAN "IT HAVENPYPKE" WINSKJE ALLE~LEZERS EK FOAR TAKOMME JIER IN PROTTE NOCHT OANUS DOARPSBLÊD EN'N LOKKICH NIJJIER.In lokkich nijjier wurdtaan alle famylje,freonenen kunde tawinske trüellWybe en Willy,Klaas enMarijke Lageveen­ût LjouwertEen gezegend 1986 isonze wens, voor iedermens.Fam.Klaas en Doravan Tuinen-Huitemaen kinderen.


54~A1LVIE~JF(Q)~CC1LlUJIB32)2)lUJ§ }N(Q)CCH1r2)2)KAMPIOENSKEAL KRYCH TREDDE PRIlS YN AKKRUMTo min kea11en yn wytgaerd.Sneon 21 septimber wie ie wer kea11ekeuring yn Wytgaerd.De keallefokk1ub "Us Nocht" moast diskear utwike nei instik 1àn fan K. He11inga oan de Hegedyk. Dit fanwege dedrokte yn 'e buorren troch de ek op dizze dei to haldendoarpsreünyYn it boekje stienen 51 kea11en fermeld. werfan 4 reserve­kea11en. Fan de 47 keal1en dy't der wêze moatte hienenwienen der 1ykwo1s mar 38. Ien hie in fédoktersferk1earring,de oaren binnesaweib1eaun. Dat is in spitige en minne saek.Miskien is de boete fan f5,- dy't hjir foar stiet ek wolto min. Mar ek de publike bilangstelling hà1d net oer. Asmen dan de yndrukwekkende list fan stipers foar yn't boekjesjocht (54 nammen/bidriuwen), dan moat it dochs wol oarskinne. Mar hawar.As kasmasters wienen oan1utsen de heren Fo1kert Sybrandyfan Hidaerd en Frans Monkelbaan fan Himme1um.Yn in 1ytse moarn hienen hja de kea11en troch de ring.De kwaliteit wie dit jier mar hiel gewoan. Kampioen iswurden Sneeker 420 fan Anja Boersma ut Wytgaerd. De heitfan dit kea1 is Neh1s. Reserve-kampioen is wurden Geer­truida 16, in Strin Arko 68 dochter, ynstjoerd trochRienk Ta1sma fan Wurdum.It moaist knipte kea1 wie Kathe 20 fan Tjibbe Boonstra fanRoardahuzum. Riemy He11inga fan Wytgaerd brocht har kea1,Piet's Donia 179 it moaist foar.Foar de op 5 oktober to hà1den rinkeuring fan Mid-Frys1anyn Akkrum binne fan Wytgaerd 16 kea11en opjown.De fierdere utslaggen binne.


55Rubryk 1priis keal ynsinder wen plak1 A Yrene 2 Johannes Hoogland \vurdum1 B Tynia 143 Johan Bergsma Friens2 Sietske 86 Watze v. Balen Wytgaerd2 Gooitske 56 Arjen v. Balen Wytgaerd2 Susanne 5 Jacob Vlieg WurdumRubryk 21 A Sneeker 420 Anja Boersma Wytgaerd1 B Sietske 100 Jeroen Hemstra Wytgaerd1 C Pytsje Piet Roorda Wytgaerd1 Reduster Antsje143 Neeltje Hofstra Roardahuzum2 Kathe 18 Hindrik Boonstra Roardahuzum2 Klaske 346 Tineke Talsma Wurdum2 Botermijn 131 Thys Oud De JouwerRubryk 31 A Utta 3 Heleen Turkstra Wytgaerd1 B Kathe 20 Tjibbe Boonstra Roardahuzum1 C Janny 26 Femke Fopma Wytgaerd1 Roorda Beitske Fokje Okkinga RoardahuzumRubryk 41 A Piets Donia 179 Riemy Hellinga Wytgaerd1 B Bontje 61 Marten Hellinga Wytgaerd1 C Klaasje 9 Gabe Kuperus Wurdum2 Richt je 115 Jaring-Jan Odinga Poppenwier2 Akke 123 Klaas Hellinga WytgaerdRubryk 51 A Hiltje 64 Maaike Hellinga Wytgaerd1 B Anna 150 Eelkje Fopma Wytgaerd1 C Judith 2 Jacob Hoogland Wurdum2 Hankje 9 Jarin3-Jan Boersma Friens2 Ines 9 Johannes Hoogland Wurdum


56Rubryk 6priis keal ynsinder wenplak1 AGeertruida 16 Rienk Talsma Wurdum1 B Anke 3 Sjouke Jorna Wytgaerd1 C Jet 44 Foppe Jorna Wytgaerd2 Janny 7 Jaring-Jan Odinga Poppenwier2 Anna Marie 4 Ids v.d.Meer Friens2 Harmke 16 Jos Bergsma Friens2 Nellie 233 Johan Bergsma FriensRubriek 71 A Pietje 60 Berber Roorda Wytgaerd1 B Pietje 59 Teake Roorda \.Jytgaerd1 C Geertje de Hoop280 Joke v. Balen Wytgaerd2 Jinke 206 Menno-Rolf Turkstra Wytgaerd2 Tjitske 3 Johannes v.d.Meer FriensFjirtjin dagen letter foun de ringkeuring plak, dit jieryn de maneezje fan Akkrum. Sadwaende sieten we mei it wats6terige waer yn Wytgaerd baten en mei it moaie waer ynAkkrum binnendoar.De dei is yn syn gehiel goed ferroun, mar foar de Wytgaerd­sters waerd it meast in goede tobeksetter.Sprekkend foarbyld derfan wie 6s kampiens-keal Sneeker 420fan Anja Boersma. Yn Akkrum kaem hja net fierder as intredde priis. Neist it feit dat 6s keallen dit jier marhiel gewoan wienen kin men dochs fraechtekens sette by deferskillende jurerings. It is foar de keallefokklubs fangreat bilang dat der wat unifoarm keurd wurd.De 6tslaggen binne fierder;Yrena 2 Johannes Hoogland 2e. priisTynia 143 Johan Bergsma 3e.Sneeker 420 Anja Boersma 3e.Sietske 100 Jeroen Hemstra 2e.Pytsje 57 Piet Roorda Ie.Atta 3 Heleen Turkstra Ic.Bontje 61 Marten Hellinga Ie.


57P.Donia 179 Riemy Hellinga 2e.priisKlaasje 9 Gabe Kuperus Ie.Judith 2 Jacob Hoogland 2e.Anna 150 Eelkje Fopma 3e.Hiltje 64 Klaas Hellinga Ie.Geertruida 16 Rienk TalsmaIe.Pietje 59 Teake Roorda 2e.Pietje 60 Berber Roorda Ic.Kampioen by de aldere keallen waerd Rypster Marijke 226 fanMinke Rosier. ut De Ryp.Reserve-kampioen waerd Terphuster Baukje 79 fan H.de GrootUt Blessum.By de jongere keallen waerd Toerenburg Sietske 271 fanT.Hiddema ut Bitgum kampioen en Zwaantje 95 fan Gerrit Harmvan der Wal ut Wergea reserve-kampioen.Op it lêste keal nei wie dit alhiel in Marssumer oangelegen­heid. Ek mei de kolleksje's wienen hja wer net to oertreffen.Foar it tsiende jier stiene hja wer boppe oan mei in la.priis. Werfea wie in goede twadden mei in 1 b. priis.Der nei kamen Mantgum mei 1 C., Grou mei in earsten,Akkrumitselde, Wytgaerd ek mei in 1e.priis op it ien nei lêsteplak en de ferline jier wer oprjochte keallefokklub fanJelsum slute de rigele mei ek in earste priis.It wie wat in wikselfallich jier foar "Us Nocht".Mei dochs genoch leden hopet en rekkent it bistjûr deropdat it sukses takom jier wol wer wat grutter wurde sil.Broer Roorda,skr.


58STICHTINGFRIESEMILIEURAAD e.~Huizumerlaan 23 Leeuwarden~ Correspondentie uitsluitend:Postbus 713, 8901 BM LeeuwardenTelefoon 058-152925Friesland Bank 29.80.88.991,gif uit de wijk •Postrek. v.d. bank 81.15.42In elk seizoen is er voor ons in de omringende "natuur"nog wat te zien en te beleven. In de wijk bestaat de na­tuur uit tuinen en gemeenteplantsoenen. Maar zo "natuur­lijk" zijn deze niet meer. Er worden planten aangeplantdie er niet thuis horen, maar wel die plantsoenen fraaiermaken. Om die plantsoenen dan netjes te houden wordt ergespoten met onkruidbestrijdingsmiddelen. Dit laatste heeftniets met "natuur" te maken.De gemeente Leeuwarden weet dit ook. Ze gebruikt daaromnu al veelminder bestrijdingsmiddelen dan in het verle­den Toch werd er in 1983 nog zo'n 1000 kg. gespoten. E~dit is volgens ons te veel.Deze bestrijdingsmiddelen zijn giftig voor sommige plan­ten. Sommige middelen zijn giftig voor een aantal dierenen sommige zij~ ook voor de mens behoorlijk giftig.Er zijn al genoeg mensen ziek ge~ordenvan bestrijdingsmiddelen. Vooral despuiters zelf. Dat uit zich vaak injeuk, branderige ogen en hoofdpijn.In elke Leeuwarder wijk wordt heelwat simazin gespoten. Dit is een onkruidbestrijdingsmiddeldat in hetbovenste laagje grond blijft zitten.In het voorjaar wordt het gespoten enhet blijft werkzaam tot het volgendevoorjaar.Veel mooie "wilde" planten verdloJijnenzo uit de wijken. In de grond levenallerlei schimmels, bakteriën en velekleine beestjes en insekten. Dit


59OOT en andere even giftige middelenzijn reeds lang verboden. Aanvankelijkwerden ze naar beste weten toegepast.Oe schadelijke gevolgen werden pas laterbekend. Behalve schadelijke beestjes.gingen ook andere dieren dood.Bijvoorbeeld roofvogels die aten vanduiven die vergiftigd zaaizaad gegetenhadden.bodemleven verdwijnt ook zodat de struktuur van de grondachteruit gaat. De grond wordt onvruchtbaarder en plantengroeien minder goed. Voor de mens is dit middel ongeveernet zo giftig als bijvoorbeeld keukenzout. Als je een halvekilo op zou eten ben je dood. Het is dus niet zo giftig,alleenop de lange duur vergroot het wel de kans op kanker.Kinderen zouden dus eigenlijk helemaal niet meer in hetplantsoen moeten spelen, maar dat doen ze toch. De gemeentegebruikt nog veel meer bestrijdingsmiddelen, waarbij ersommige zelfs giftiger zijn dan simazin. We zouden eigenlijkveelminder bestrijdingsmiddelen moeten gaan gebruiken.Dit kan ook wel: in Lelystad, Drachten, Zwolle en Sneekbijvoorbeeld is besloten om veel minder te spuiten. Hoe kandit?Het is niet zo dat daar nu alleen maar geschoffeld en gewiedwordt. Dit zou veel te duur zijn. Er worden andereplanten aangeplant, vooral planten die de bodem bedekthouden. Schors en houtsnippers worden over de grond gestrooidzodat onkruiden minder kans krijgen.Als dit in Leeuwarden zou gebeuren dan zouden de wijkener anders uit gaan zien. Minder netjes misschien, maar wel"natuurlijker". Bovendien heel wat gezonder voor de mensendie er in leven en niet te vergeten voor de mensen van de


60plantsoenendiensten zelf.Wordt het niet eens tijd om ook hier in Leeuwarden minderte spuiten? In de plantsoenen maar ook in de tuin en demoestu~ Iedereen zou aandacht moeten besteden aan degevolgen van het spuiten van bestrijdingsmiddelen.Vanuit drie organisaties, de Friese Milieuraad, MilieuDefensie en het Instituut voor Natuurbeschermingsedukatie,is er een groepje mensen ontstaan, die het gebruik vanchemische bestrijdingsmiddelen in de gemeente Leeuwardenwillen verminderen.Mensen die ook ongerust zijn of meer willen weten kunnenhierover kontakt opnemen met Friese Milieuraad,per adres Huizumerlaan 23voor post Postbus 7138901 BM Leeuwardentelefoon 058-152925vragen naar Margriet de Heer. Tweede mogelijkheid is, omkontakt op te nemen:Wybe KuipersMaagdepalm 1328935 NH Leeuwardentel. 058-883059.DIENSTEN HUISARTSEN WIRDUM/WARGA25, 26 december; P.Dijksterhuis en N.Valkente Wirdum, tel.05105-1303Van 27 december 1985 tot en met 1 januari 1986 is de praktijkte Wirdum gesloten. De praktijk wordt dan waargenom~n doordokter van Drooge te Warga, tel.05105-1261.Tijdens het weekend en feestdagen boodschappen tussen10 en half 11 uur en op werkdagen tussen 9 en 11 uur.Denkt u a.u.b. om voor de komende drukke periode voldoendemedicijnen te hebben. Bij dokter van Drooge géén herhalingsrecepten!


Waarom naar de Friesland Bank?omdat de condities van deze grootste provincialebank veelal gunstig afsteken bij die van anderebanken;omdat deze bank snel en direkt kan inspelen op uwwensen;omdat deze bank niet te groot is voor eenpersoonlijke benadering van uw financiëleproblemen;omdat het beleid van deze zelfstandige bank wordtbepaald door mensen die de friese verhoudingenkennen;omdat de bij deze regionale bank gedeponeerdegelden grotendeels worden belegd in de eigenprovincie;omdat deze bank bereid is plaatselijke enprovinciale belangen te dienen.Open daarom nu een rekening bij de enige .zelfstandige provinciale bank.Friesland Bankuw eigen bankKantoor Wirdum, Legedyk 5 Tel. 05105-1356


Service naarjehart.•Kopen in onze superdorpsmarkt betekent:SUPE R: Kwaliteitsgoederenvoor eenscherpe prijs.DORPS: onderons· ge.moedelijk - vriendelijkMARKT: Daar is van alleste koop waar maar vraagnaar is voor Uw dagelijkselevensbehoeften.Meekeshof 1Wijtgaard, Tel.: 1707Annex drogisterijGreate Buorren 9WirdumTel.: 1396Annex postkantoorv- VERSE PRODUKTENenG-GOEDKOPER·.Prijzennaarjezin.

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!