U kan het boek hier downloaden - Vlor

3 Het begrip “zelfgestuurd leren”Zoals veel andere sectoren is onderwijs een sector die voortdurend nieuwe begrippen voortbrengt. We zijn er onsvan bewust dat het goed staat om zich te pas en te onpas van zulke nieuwe begrippen te bedienen. “Zelfgestuurdleren” is zo’n begrip. Daarnaast hebben we “krachtige leeromgeving”, “leersituatie”, “metacognitieve leervaardigheid”,“constructivisme”, “regulatiestrategie”, enz. De betekenis van deze begrippen is niet altijd éénduidig.We nemen ons voor om “modebegrippen” te vermijden. Daar waar we minder evidente begrippen introduceren,proberen we de betekenis die wij eraan verlenen te duiden. Als bijlage bij het inspiratiehandboek is een woordenlijstopgenomen waarin we verschillende begrippen verklaren.De definitie van “zelfgestuurd leren” zoals we die gebruiken in dit inspiratiehandboek staat in het hierna volgendekader.Zelfgestuurd leren is zelfstandig en met zin voor verantwoordelijkheid de sturing van de leerprocessen in handennemen; dat wil zeggen zelfstandig beslissingen nemen in verband met de leerdoelen, de leeractiviteiten en dezelfbeoordeling (Boekaerts en Simons, 1995).Een leerling die beschikt over de competentie “zelfgestuurd leren”, is een leerbekwame leerling die beschiktover voldoende cognitieve, metacognitieve en affectieve leervaardigheden. Ter illustratie zijn in de volgendetabel voorbeelden van cognitieve, metacognitieve en affectieve leervaardigheden opgenomen.Cognitieve leervaardighedenZoekstrategieën gebruiken om informatie kritisch te verwervenStrategieën toepassen voor het verwerken van informatie tot bruikbare en functionele kennis enkundeEen passend repertorium van probleemoplossingstrategieën gebruikenNauwkeurig zijnKritische zin aanwendenMetacognitieve leervaardighedenGeschikte werkwijzen kunnen toepassen om de eigen leeraanpak te plannen, te sturen, te controlerenen te evaluerenEen realistische tijd- en werkplanning kunnen makenZelfstandig adequate keuzes kunnen makenIn staat zijn je zelf verder te ontwikkelenHet leerproces kunnen beoordelen op doelgerichtheid en kunnen bijsturenKunnen reflecteren over het eigen lerenUit leerervaringen conclusies kunnen trekken voor een nieuwe leertaakDe eigen leerstijl kennen en kunnen aanpassen aan de beoogde leerdoelenAffectieve leervaardighedenZelfvertrouwen kunnen ontwikkelen ten aanzien van de leertaakZich kunnen motiveren voor de leertaakEigen capaciteiten kunnen inschatten voor de leertaakZich kunnen concentrerenKunnen omgaan met emoties die de leertaak oproeptDe oorzaak van slagen en mislukken objectief analyserenKunnen communiceren over eigen interesses, capaciteiten en waardenZelfgestuurd leren beschouwen wij dus als een brede competentie waarbij verschillende vaardigheden en attitudesworden aangesproken. We hebben het in het inspiratiehandboek doorgaans over “werken aan zelfgestuurdleren” omdat we het verwerven van de competentie “zelfgestuurd leren” als een belangrijke doelstelling beschouwen.Werken aan zelfgestuurd leren is tegelijk ook bijdragen tot de vakoverschrijdende eindtermen “lerenleren”.DEEL 1