U kan het boek hier downloaden - Vlor

DEEL II: EEN WAAIER PRAKTIJKVOORBEELDENInleidingDe Vlaamse Onderwijsraad staat achter de idee dat de centrale rol van de school versterkt moet worden. Als eenschool die centrale rol wil kunnen waarmaken, moet ze over voldoende beleidsvoerend vermogen beschikken.De Vlor vindt dat scholen ondersteund moeten worden om hun beleidsvoerend vermogen te versterken. Daarvoorbestaan tal van instrumenten. Het verspreiden van praktijkvoorbeelden is er één van.De Vlor ziet praktijkvoorbeelden vooral als inspiratiebronnen en als een eerste opstapje dat scholen kan helpenin hun zoektocht naar een eigen, werkbare aanpak. Elke school of individuele leerkracht kan een praktijkvoorbeelddat haar/hem aanspreekt, vertalen naar de eigen context en het eigen profiel.Wij hebben er bewust voor gekozen om zeer uiteenlopende praktijkvoorbeelden te beschrijven. We willen delezer immers meevoeren in de bestaande en mogelijke diversiteit in manieren om adequaat te werken aan decompetentie “zelfgestuurd leren”. We zijn er overigens ook van overtuigd dat één enkel initiatief niet volstaat omde brede competentie “zelfgestuurd leren” vorm te geven. Verschillende initiatieven zijn noodzakelijk opdat allefacetten van de competentie aan bod zouden komen.Elk praktijkvoorbeeld start met een korte kennismaking waarin we de school en het project “even voorstellen”.Nadien volgen de “beweegredenen” van de school of leerkracht(en) om het project op te starten. In de beschrijvingvan “het project in de praktijk” hebben we ernaar gestreefd om ook voorbeelden op te nemen van documentendie voor het project gebruikt worden. We ronden elk praktijkvoorbeeld af met een zelfevaluatie in tweedelen. Daarin geven de betrokkenen eerst “enkele reflecties” over de meerwaarde en eventuele nadelen van hunproject. Vervolgens sommen ze “succesfactoren en knelpunten” op die ze tijdens de uitvoering ervaren.Onder de gekozen praktijkvoorbeelden zijn kleinschalige en schoolbrede projecten. Sommige voorbeelden zijnzeer ingrijpend voor de manier van werken op een school, andere laten zich dan weer gemakkelijk inpassen ineen bestaande organisatie. De voorbeelden zijn uit het leven gegrepen en hebben enkel de bedoeling te inspirerenen scholen of individuele leraren aan te zetten om vergelijkbare initiatieven te nemen. Ze zijn dus niet zaligmakendof uniek en het is best mogelijk dat er in andere scholen initiatieven lopen die gelijkwaardig zijn. We hebbende praktijkvoorbeelden alfabetisch gerangschikt op hun titel, zodat ook hun volgorde in dit boek geen enkelwaardeoordeel kan inhouden.Op deze algemene regel maken we één uitzondering. De voorbeelden Didasco: een middenschool voor leerlingendie zelfstandig willen leren studeren en Het project “cognosco”: begeleid zelfstandig leren in de middenschoolGeel staan bij elkaar. Ze beschrijven de werking van twee scholen, één in Malle en één in Geel, die allebeieen middenschool hebben uitgebouwd voor leerlingen die zelfstandig willen leren studeren. We brengeneerst het voorbeeld van Malle; vervolgens dat van Geel waar men zich bij de uitwerking heeft laten inspirerendoor de manier van werken in Malle. In het praktijkvoorbeeld van Geel concentreren we ons op de “persoonlijke”invulling die de middenschool, vanuit haar eigen beweegredenen en context, heeft gegeven aan de kernprincipesvan Didasco. Hoewel beide voorbeelden dus op dezelfde leest geschoeid zijn, verschillen ze toch in hunuitwerking en ervaringen. Daarmee illustreren we het basisprincipe dat praktijkvoorbeelden wel transfereerbaarzijn naar een andere schoolcontext, maar door de inbedding in een andere school toch een ander uitzicht krijgen.In onderstaand overzicht, introduceren we de praktijkvoorbeelden heel even op basis van drie criteria:• Op welke didactische aspecten is de impact het meest ingrijpend: leerdoelen, leermaterialen, leerinhouden,werkvormen, onderwijsorganisatie, evaluatie- en rapporteringsvormen?• Is het praktijkvoorbeeld schoolbreed of een initiatief van één of enkele leraren?• De ligging van de school: vermelding van provincie en gemeente.Het overzicht gunt de lezer een eerste blik op de verscheidenheid van de praktijkvoorbeelden. Maar of een voorbeeldhet resultaat is van een individueel initiatief, dan wel van een schoolbrede aanpak, zegt niets over de mogelijkhedenom het schoolbreed te gebruiken dan wel om het als individuele leraar uit te proberen in de eigenvakken. We hopen in de eerste plaats dat ze inspireren en stimuleren om te werken aan zelfgestuurd leren.1 DEEL II