Eet- en drinkproblemen bij mensen met de ziekte van Parkinson

venvn.nl
  • No tags were found...

Eet- en drinkproblemen bij mensen met de ziekte van Parkinson

• krachtsverminderingBij krachtsvermindering in armen en handen is men vaak geholpen met aangepast bestek(advies : ergotherapeut). Verminderde kracht om te kauwen vereist vaak aanpassing van deconsistentie van de voeding : gemalen vlees, brood zonder korst, eventueel vloeibarevoedingsmiddelen. (advies : logo)• moeite met de fijne motoriekEen veelvoorkomend probleem bij Parkinson waardoor het eten reeds in een vroeg stadiumvan de ziekte negatief beïnvloed wordt.(advies: ergotherapeut)• moeheidMoeheid is een bekend probleem bij Parkinson. Wanneer iemand te veel vermoeid is,zal hij ofzij niet goed kunnen eten. Op tijd rust nemen, soms zelfs vóór de maaltijd, kan helpen. Eenergotherapeut kan helpen bij het aanleren van energie management strategieën.• traagheidMensen met de ziekte van Parkinson hebben veel meer tijd nodig om te eten, omdat allehandelingen vertraagd gebeuren. Vaak wordt het eten koud, waardoor het onsmakelijk wordt.Hierdoor zal men sneller geneigd zijn om te stoppen met eten. Hulpmiddelen zoals eenwarmhoud bord zijn dan aanbevolen. Vaak ook ervaren mensen het als erg vervelendwanneer ze in gezelschap steeds als laatste klaar zijn met eten. Dit is een reden dat mensenvaak stoppen met eten, ookal zijn ze nog niet verzadigd. Meerdere kleine maaltijden per dagnemen, kan een oplossing zijn. Een diëtist kan hierbij advies geen.• startproblemenZoals mensen ook met het lopen startproblemen kunnen hebben, kan dit eveneensvoorkomen bij het eten. In een “off” periode, kan ook het beginnen met praten, handelen, etenblokkeren. Wees hier alert op, zodat er rekening mee gehouden kan worden. Soms moet demaaltijd een half uurtje later genomen worden, wanneer de persoon weer “on” is.Autonome veranderingen• droge mondDit kan het eten erg bemoeilijken. Kunstspeeksel, zuurtjes, citroen, kauwgom, kunnenhulpmiddelen zijn. (advies : diëtist, logopedist)speekselvloedEen bekend verschijnsel bij de ziekte van Parkinson, vaak veroorzaakt door het verminderenvan de automatische slikreflex en door de flexiehouding. Scopodermpleisters kunnen hierbijuitkomst bieden. Wanneer er te veel speeksel wordt geproduceerd, kan bestraling van despeekselklieren een oplossing zijn.• slechte maagledigingVaak krijgen mensen met de ziekte van Parkinson te maken met een vertraagde ofonregelmatige maaglediging. Dit kan problemen geven voor de opname van de medicatie inde darmen, maar natuurlijk ook voor de eetlust. Vaak is dan beter om verschillende kleinemaaltijden te gebruiken ipv 3 grote, wel rekening houdend met de tijdstippen van demedicatie, vooral de levodopa(liefst op nuchtere maag). Ook de samenstelling van demaaltijden kan van belang zijn. Een diëtist kan kijken naar de aanwezigheid van een goedesoort en hoeveelheid van vetten en vezels om zo de maaglediging te bevorderen.• obstipatieObstipatie veroorzaakt vaak een vervelend,vol gevoel in de buik, wat eetlustremmend werkt.Laxantia zijn voor veel mensen onontbeerlijk. Ook een diëtist kan adviezen geven.


Overige veranderingen• anosmieHet verminderen of verdwijnen van het reukvermogen bij Parkinsonpatiënten kan eveneensvoor een slechte eetlust zorgen.schaamtegevoelensVaak schamen Parkinsonpatiënten zich voor hun uiterlijk (vb kwijlen) of voor de manierwaarop ze eten : het feit dat ze vaak knoeien of geholpen moeten worden met de maaltijd.Dit is natuurlijk niet bevorderlijk voor de eetlust.• slechte mondhygiëneHet achteruitgaan van de fijne motoriek, de vermoeidheid die de dagelijkse verzorging metzich meebrengt en het afhankelijk worden van anderen kunnen onder andere oorzaken zijnvan een slechtere mondhygiëne bij een Parkinsonpatiënt Toch is het belangrijk om hieraandacht voor te houden. Schimmelvorming, ontstekingen, tand(vlees)problemen kunnen hetgevolg zijn. Hierdoor wordt het eten weer bemoeilijkt.Ook is gebleken dat er door een slechte mondhygiëne zelfs levensbedreigende situatieskunnen ontstaan in de vorm van pneumonieën door aspiratie van met bacteriën verontreinigdspeeksel.overigeHet ligt voor de hand dat er nog veel meer factoren zijn die kunnen bijdragen tot het slecht totzich kunnen nemen van voedsel. Dit geldt niet alleen voor mensen met de ziekte vanParkison, maar voor de ouder wordende mens in het algemeen. Hierbij moet men ondermeerdenken aan verslechterde visus, maar ook aan simpele dingen als een slecht passendkunstgebit,...Uit voorgaande blijkt dat het niet altijd gemakkelijk is om vat te krijgen op eet- en drinkproblemen bijmensen met de ziekte van Parkinson. Vaak betreft het een combinatie van factoren. Door dezefactoren goed in beeld te krijgen, kan men een plan van aanpak maken om één en ander teverbeteren. Belangrijk hierbij is de multidisciplinaire aanpak waarin de verpleegkundige ofverzorgende samenwerkt met neuroloog, ergotherapeut, diëtist, logopedist en waarbij ieder vanuit zijneigen vakgebied meezoekt naar oplossingen.Literatuur :Multidisciplinaire zorgplannen Parkinson, NKN, 2003Richtlijn verpleging en verzorging voor mensen met de ziekte van Parkinson,AVVVCapita Selecta, Ziekte van Parkinson, onder redactie van dr.A.Hovestadt, 2005Zorgboek : de Ziekte van Parkinson, stichting September

More magazines by this user
Similar magazines