Herstel (1945) nr. 9 - Vakbeweging in de oorlog

vakbewegingindeoorlog.nl
  • No tags were found...

Herstel (1945) nr. 9 - Vakbeweging in de oorlog

fci»assO»rt ui'rfC'| cl* 7 MA ART 1945No. 9e n*'trap'ver;imd»'n hèi me»'erkt«,1 va", En'SVen.i zij*s,' de"r d««v al rt,, W'»c V:ich»osd,f cl«i^6rei' 1Gezinszorgen de StaatHet gezin vervult een uitzonderlijk-"elangrijke functie,'^an deze kleine gemeenschapSaiikt ieder volk zijn ontstaan.En wat de mens aan zedelijkePaarde bezit, is gegroeid en gefiJpt in het gezin.*'l de natuurlijke orde bestaat er8een gemeenschap, die bevrediging8c henkt aan zo diepe en zo sterkes amenlevingsbehoeften als het ge-J^aar niets heimwee't de mens zofltens als naar een gezellig familie-^ öi te beseffen, wat familieleven^tekent, moet men het missen.*Taag aan de geallieerde soldaten,j**t hun pijnlijkst gemis is, ze-zul--! e n eenstemmig antwoorden: de?1iselijke haard. Vraag hun, watjj 1 een vreemd land hun 't meest tot~ a nkbaarheid stemt, gij zult horen,niets hun meer voldoeningBeeft, dan in een gezellig pezin te^ogen komen en daar niet al te?°er als een vreemde te wordenHandeld.^formeer eens bij mensen, die enP e Hsion op kamers wonen, hoe zij* maken: zij zullen klagen overee nzaamheid.*** het gezinsleven 'n bron van groot^eluk,het is tevens de bron vanSociale, solidaire mentaliteit,^e solidariteit, in de grote wereldv jndt haar wortel in bloeiend öe-£ilsleven of zij is louter schijn.P e kleine gemeenschap, het gezin,s bij machte en is geroepen, de°Pvoeding tot sociaal denken enY^elen en streven te /'erzekeren./, e rvult de familie in deze haar taakle t, dan is alle andere socialefpholing en training lapwerk.basis van sociaal leven moet inv,*t gezin gelegd zijn.^armeer de grote wereld zedelijk? le P gezonken is, en de toestand*J°Peloos lijkt, dan blijft er altijd!J 0 g één gegronde hoop, n.l. dat< r van het gezin een vernieuwingj 6 ? goede zal uitgaan. WaaromJlli st van het gezin? Omdat de/erORGAAN DER KATHOLIEKE ARBEIDERSBEWEGING IN BEVRIJDDe Katholieke Arbeidersbeweging in bevrijd gebieden haar standpunt ten aanzien van N.A.F.-leden.Het wil ons voorkomen, dat het goed is het st-inapur-t van deKatholieke Arbeidersbeweging in bevrijd gebied, ten aanzien vanhen, die lid geweest zijn van het Nederlands Arbeidsfront (N.A-F.)onder leiding van den N.S.B.'er Woudenberg, -bekend te maken.Het eenparige besluit van de leiding van het R-K. Werkliedenverbondin Bevrijd Gebied luidt als volgt:Onderscheiden kunnen worden drie groepen van personen, diezich voor het lidmaatschap der Katholieke Arbeidersbewegingaanbieden en voorheen lid geweest zijn van het N.A.F.Ten eerste, zij, die vrijwillig lid geworden en gebleven zijn.Ten tweede, zij, die vrijwillig lid geworden zijn en later weerhebben bedankt.Ten derde, zij, die gedwongen buiten hun wil om lid geweest zijn.Ten aanzien van de eerste groep geldt, dat zij thans niet wordenaangenomen in de Katholieke Arbeidersbeweging. Zij zijn bewusttot het laatste toe, tegen het uitdrukkelijk verbod der KerkelijkeOverheid in, lid gebleven van het N.A.F, en zouden dit naar allewaarschijnlijkheid nog zijn, indien de bevrijding daaraan geeneinde had gemaakt.Ten aanzien van de tweede groep geldt, dat deze gevallen vanaanmelding, voordat tot toelating wordt overgegaan, eerst nauwkeurigmoeten worden onderzocht; de handelingen van deze personennauwkeurig moeten worden nagegaan en de motieven tot hunhandelwijze moeten worden getoetst aan de werkelijkheid. Ditalles dient te gebeuren in overleg met de parochiële en plaatselijkegeestelijkheid. Zo er dan geen bezwaren tot aanneming aanwezigzijn, kan bedoelde persoon worden toegelaten.Ten aanzien van de derde groep geldt, dat deze personen thanstot de beweging kunnen worden toegelaten. In deze groep wordendus uitsluitend de personen bedoeld, die geen eigen wilsdaad hebbengesteld, maar waarbij anderen hun bij het N.A.F, hebbeningedeeld.Het is vanzelfsprekend, dat deze kwestie later nog in zijn geheel,als Nederland bevrijd is aan de orde zal worden gesteld.eeuwen-oude gemeenschap bij dehonderden huwelijken, die er elkedag gesloten worden, telkens opnieuwhaar pril bestaan begint.*Wat volgt uit die heel bizonderebetekenis, uit die overgrote waardsvan het gezin?Dit: wat het gezin nodig heeft, omzijn natuurlijke functie goed te vervullen,moet als een onaantastbaarrecht worden erkend.Aantasting van de gezinsrechtenmoet als fatale rechtsschennis gelden,omdat dit een ondermijningbetekent van de onderb >mv derhele maatschappij een vergiftigingder oerbron van alle menselijkleven en samenleven.Voor er één Staat bestond, was erreeds de gemeenschap van het gezin.Het gezin ontstond niet doorde Staat, zelfs niet in een Staat, enevenmin voor de Staat. Het kreegvan den Schepper zelf zijn bestaansrecht,zijn doel, de daaraan corresponderendeinrichting en de daaruitvoortvloeiende rechten.De eerste taak van de Staat Is, zelfniet aan de rechten van het gezinte raken.NEDERLANDDit gebeurt, zo een slappe huwelijkswetgevingde stabiliteit van hetgezin ondermijnt.Dit gebeurt, zo de Staat meegaat inNationaal-Socialistische of Communistischerichting door een Staatsschoolof Staatsjeugdbeweging opte dringen.*De Staat mag zich niet beperkentot niet-schending der gezinsrechten.Op hem rust de verplichting,de rechten van het gezin positief tebeschermen tegen iedere aanval.*Zelfs met rechtsbescherming magde Staat zich niet tevreden stellen.Verplicht als hij is, het algemeenwelzijn te verzorgen, dient hij tedoen, wat in zijn vermogen ligt, omvoor de oergemeenschap, waaruithij zelf geboren is, een bloeiendbestaan mogelijk te maken en hetgezin te helpen, voorzover het hulpbehoeft, om te beantwoorden aande eisen, die de Staat namens hetalgemeen welzijn stellen moet.Gezinspolitiek moet er gevoerdworden .Door velerlei maafrege/en most deStaat er toe bijdragen, dat het ge/nneen rijke bron van nieuw leven kanblijven, hetwelk een passende voedingen opvoeding genieten kanZo de Staat weigert, zo'n ordeningte brengen in de huizenbouw, dateen behoorlijk % der woningen berekendis op een ruimer kinderaantal,dan verzaakt hij zijn plicht totpassende gezinszorg.Wordt het ploegenstelsel met zijnnachtarbeid niet tot het onvermijdelijkebeperkt, dan schiet de Staatin zijn gezinszorg ernstig te kort.*Wij vragen voor het gezin geenaalmoes van de Staat. Wij vorderenniets anders dan dat de Staatde rechten van het gezin ontziet,die rechten dezer gemeenschap nogzorvuldiger beschermt tegen aanvallendan het de rechten van hetindividu beschut. Ten slotte stellenwij de eis, en wel in naam van hetalgemeen welzijn, dus krachtens desociale rechtvaardigheid, dat er eeneconomische en sociale orde wordtgeschapen, waarin het gezin, alsbron van leven en instituut tot opvoeding,tot bloei kan komen. _Wij vorderen een principieelgevoerdefamilie-politiek.


Een brokje geschiedenisin de Volksontwikkeling.„De arme heeft geen opvoeding noodig".In de 18e en 19e eeuw is de cultuurals het erfgoed der rijken beschouwd,en opvoeding - - dat iscultuuroverdracht — werd dan ookvoor de armen overbodig geacht.Op dit gebied hadden zeer langliberale en onhumane denkbeeldengeleefd, totdat door filantropijnenals b.v. een Pestalozzi en romanticials Dickens, meer en meer de volksontwikkelingals een belangrijk ennoodzakelijk element der beschavingnaar voren werd gebracht.Vooral 'toen de nood van den arbeidendemens in de grote m ; jn- enindustriegebieden van Engeland zoaangrijpend en ten hemel schreiendwas, toen kwamen juist in Engelandde eerste pogingen, die uitgingenvan intellectuelen en van hogerestanden om de volksontwikkelingte bevorderen. Het oudste instituutvoor volksontwikkeling inEngeland is: Toynbee Hall — eenuniversity settlement, gesticht dóóreen menslievend predikant.Men wilde hier dat verschillendeintellectuelen uit hogere standentemidden van de arbeiders zoudengaan wonen om hun nood te peilen,hun behoeften beter te leren kennen,om hen zo in materieel engeestelijk opzicht te helpen- De eersteleider, waarnaar het instituutgenoemd werd, was Arnold Toynbee.Deze stierf, voor het instituutgeopend werd.In 1884 woonden er in ToynbeeHall de eerste settlers, dit warenstudenten uit Oxford en Cambridge.Daar werden lessen gegeven,cursussen, club- en debatavondenenz. Er was ook een prettige omgangtussen mensen uit verschillenden maatschappelijk milieu.Naast Toynbee Hall stond de bewegingvan de Universitv extension,die van universiteiten uitging,maar zich beperkte tot intellectuelehulp in zomercursussen, reizendebibliotheken, voordrachten enz.In 1892 werd in Amsterdam „OnsHuis" opgericht. Dit is een mee" ofmin verzwakte navolging van ToynbeeHall, want de werkers gingenniet in „Ons Huis" wonen, waar-DflCHTÉNi GODS LICHTDe Levensstrijd.De eerste vraag uit onze Katecïtismusluidt: Waartoe zijn wij opaarde. En het antwoord daarop is:Wij zijn op aarde om God te dienenen daardoor in den Hemel tekomen.Deze vraag en dit antwoord is volgensmijn bescheiden meening deallerbelangrijkste van geheel de Katechismus,om dat hieruit kristalhelderblijkt, dat geheel ons levenmet al zijn strijd, zijn leed, zijn tranen,zijn pijnen, zijn moeite, zijnzorgen, zijn tekortkomingen tocheen doel, een bepaald doel heeft,door dus het belangrijkste elerucnf,n.l. het gemeenschapsleven verlorenging. Wel wilde men ook hierde omgang tussen verschalendekringen van samenleving en r!c ontwikkelingvan de brede lagen vanhet volk bevorderen.In 1930 is de „Nederlandse Bondvan Volkshuizen" opgericht met 25afdelingen. Vele van hun idealenzijn illusies gebleken, die niet verwezenlijktwerden. De principiëlenwaren kopschuw van de neutraliteitdezer beweging. De socialistenonder Domela Nieuwenhuis stondenin hun eerste periode zeer afkerig,omdat zij de doelstelling vanhet Volkshuis als een gevaar voorhet klassenstrijdbeginsel achtten.Momenteel loopt de actie van hetVolkshuis nogal wijd uiteen.Sommigen strekken hun bemoeiingenuit over vacantiehuizen, anderenkindertuinen of vacantiescholen,weer anderen geven alleen ontwikkelingsavondenaan volwassenen.Zoals „Ons Huis" een navolging isvan het Toynbee werk, zo is devolksuniversiteit een navolging vande University extension.Bij ons hebben de ^olksuniversiteitenniets uit te staan met de gewoneuniversiteit. Want deze voeldezich niet geroepen de wetenschapte populariseren.In 1913 is in Amsterdam opgerichtde Volksuniversiteit, opgericht naarmodel van de University extensionen de Duitse freie Hochschule ende Humbold-universiteit van Berlijn.De volksuniversiteiten hebben nietaltijd, evenmin als de volksconcerten,de brede lagen van het volkbereikt, daarvoor was het volk nogniet opgevoed en vooral warendeze verenigingen te veel gebaseerdop de ideën van een zeker liberaalintellectualisme. Men verwachttealles van de ontwikkeling der menselijkerede of eigenlijk nog meervan het vergaren van allerlei weetjes,die tot oppervlakkige kennisleiden. S.namelijk om God te dienen. Hierinligt dus ook besloten onzen arbeid.Deze d : ent dus niet alleen om voorvrouw en kinderen het dagelijkschbrood te verdienen, maar heeft eenhooger doel dan alleen de materie.Ook de arbeid heeft als uiteindelijkdoel. God te dienen.Juist dit antwoord geeft ons indeze barnende tijden, waarin velenop de levenszee ronddobberen alseen schip zonder roer, 'en overgeleverdzijn aan het wilde golvenspel,rust, kalmte, kracht en sterkte, omdatwij varen op het compas vanonze Moeder de H. Kerk, en Zijons door de branding des levensbrengen zal in de veilige Haven.In dezen tijd van geestesverwarring,geestesverwildering, stofvergodingen materialisme, mogen wij ons gelukkigprijzen zonen te zijn van deKerk Christi, die door alle eeuwenheen als een onwrikbare Rots kalmen waardig in de branding is blijvenstaan, en waartegen de golvender revolutie te pletter zijn geslagen.Maar als wij dan Zonen zijn van deKerk Christi, willen en zullen wijook gehoorzamen aan de stem vanonze Kerkelijke Overheden.En die stem heeft geklonken!„Mannen, vercTnigt U, maar vereenigtU onder het Kruis!!"Niets zal ons weerhouden om aanclie stem gehoor te geven.Wij hebben ons princinieel georganiseerd.Wij blijven kleur bekennen.Wij zullen toonen kerels metruggegraat te zijn, die niet wensehente luisteren naar het gefluitvan den vogelaar met zijn eenheidsorganisaties,omdat onze vakorganisatiesniet alleen tot doelstellinghebben maatschappelijke en socialeverbeteringen.Nogmaals, wij hebben den arbeidop een hooger plan verheven, omdatdeze uiteindelijk tot doel heeftGod te dienen.Want wie niet ziende blind en hoorendedoof is, weet dat de hedendaagscheoorlog er een is van idiologie.De onzichtbare geestesstrijd heeftlogisch en noodwendig tot gevolgde zichtbare maatschappelijkestrijd.Wij dienen voor oogen te houden,dat oorzaak en gevolg niet vanelkander gescheiden kunnen worden.Dit is voor ons van groot belangom onze houding in dit wereldgebeurente bepalen en er naar tehandelen.Gelijk de onzichtbare electriciteit,geleid door kabels vanuit de Centraledoor haar ontzettende stuwkrachtde tram laat rijden en hetlicht laat branden, zoo moeten ookwij van Gcd, de Almachtige Centrale,door de kabels van Geloof enZedenleer die geestelijke stuwkrachtontvangen om het licht vanChristus in deze donkere wereld telaten schijnen.Want uiteindelijk zal de strijd gaanvan: Foor of tegen den Christus!Een tusschenweg is niet mogelijk.Daarom zullen wij mannen van deKatholieke daad moeten rijn.Daarom zullen wij onszelf moetenherzien en geestelijk verdiepen.Daarom zal ons Heilig Geloof geensleur mogen zijn, maar een persoonlijkgeestelijk bezit, dat ons krachten sterkte kan en zal geven in denzwaren levensstrijd.Daarom willen wij ook onze gereedschappenlaten zegenen aan denvoet van het Kruis en als het moetons leven geven voor Hem, d5eeerst zijn leven voor ons gaf opGolgotha's heuvel.Daarom willen wij het feest van St.Jozeph maken tot den dag van denarbeid voor geheel ons Vaderland.Daarom zullen wij met kracht, bezieling,idealisme en wapperendevanen voortgaan op den ingeslagenweg en medewerken aan den Geestelijkenen materieelen opbouw vanons zoo geliefd Vaderland onderhet devies:Voor God en KerkVorstin en Land.J. P. STORMONESAND.THIS PEOPLE H4S5UFFERE0 ENOUGHDe éaak der séandetin de wodemewereiïd.De standen zijn de samengestelde ementen, en het komt er op aan. die gate onderscheiden. Zij zijn niet, in reieen of andere wijze van vrijwillige ass'ciatie; zij zijn niet een hermetisch ges'*ten kaste, niet een clan, een partij, w«*in de voordelen van geboorte, van i\woonten of van politiek een overwegen!rol spelen; zij zijn evenmin eigenHjgezegd een orde, een staat, een berod•die een welomschreven juridische cnisatie medebrengen.De stand is iets meer natuurlijks, o"vangrijker en dieper: hij spruit voort Been gelijksoortigheid van levens* earbeidsomstandigheden, een gemeensch*van stoffelijke en zedelijke belangen,spontaan mensen en families, diegelijke bestaansnoodzakelijkheden -hoorzamen, een gelijke beschaving edezelfde behoeften en dezelfde aspiratfjdelen, bijeenbrengen en solidarisere"waardoor overigens een wet van de ° (tuur bevestigd wordt, die op alle tralpen van de schepping wordt teruggevojden. Men ontmoet dus bijvoorbeeld


De Standsorganisatieen de vrouw, moeder en het meisje.„Het eerste, natuurlijke en nood*zakelijke milieu der opvoeding ishet huisgezin, dat door den Schep»per juist voor dit doel bestemd is."(DMni illius Magistri, Pius XI.)De Standsorganisatie is gegroeid, en ook'Onder de ongunstige omstandigheden,behouden en uitgebreid, dus levenskrachttig gebleken.De Standsorganisatie is niet volledig,(Wanneer ze niet al de elementen van de'stand omvat, en wanneer ze niet aan elkVolgens eigen aard bezorgd, wat nodig••s voor het individueel en voor het alge*toeen welzijn.De Arbeidersbeweging moet dus omvat*ten de georganiseerde man, vrouw, jon*gen en meisje.Een organisatie aan ieders noodwendig*heden aangepast, zal ook het best debelangstelling voor en de medewerkingvan velen aan het algemeen welzijn ver*zekeren.Dus ook de organisatie voor de vrouwen de organisatie voor het meisje.De vrouw is door haar aanleg, haar eigennatuur aangewezen op een haar eigenvrouwelijke zending in de samenleving.Er wordt heel wat gepraat over devrouw. Is het een voordeel — is het eennadeel: dit laat ik buiten beschouwing.Het is echter een feit, en wanneer weeenmaal voor een feit staan, dat noch teloochenen noch te weerleggen is, pasthet voor ons verstand tegenover dit feiteen houding aan te nemen.Het geluk van de vrouw ligt in datgenewat haar eigen natuur in aanleg en ver*langen inhoudt, en dat is in het vervul*len van de haar aangewezen taak, dievooral een gezinstaak is.De vrouw heeft daar een grote rol tevervullen.Ze drukt haar eigen stempel op hetzedelijk gehalte van het gezin, zij leidtal het gebeuren in het gezin, zij heeftheerschappij over de personen en kanze beïnvloeden. Als ze iemand vanwaarde is, zal ze het kunnen ten batevan het gezinsleven en als ze dit nietis, zal er een grote leemte zijn in hetgezin.De vrouw regelt het verbruik, wat hetgezin nodig heeft in het algemeen enwat elk in het bezonder behoeft, is doorhaar aan te voelen en té verwezenlijken.De vrouw ontvangt het loon en moethet omzetten in aangepaste goederenvoor het heden en de toekomst.Het gehele huishoudelijk werk moet eenbezieling hebben, waarin het de warmtebrengt fn de uitstraling is van een toe*gewijde en zorgvolle liefde.De vrouw hierin uitschakelen ware eenMEES(GÜMGramp, haar rol wordt met de tijd zwaar*der, waarvoor zij zelf zich steeds dege*lijker moet bekwamen.De Standsorganisatie die de bedoelingniet heeft om de vrouw op te leiden ofte helpen tot genoemde doeleinden, misthaar eigenlijke zending, want een Stands*organisatie die het gezin niet op deVoorgrond stelt, loopt een verkeerderichting in.De organisatie moet zich richten tot diearbeidersvrouwen, de levensomstandigsheden waarin de arbeidersvrouwen haarzending te vervullen hebben, zijn andersdan die van de vrouwen van anderestanden. Het arbeidersgezin kent z'neigen noden, en deze noden kunnen hetbeste geholpen worden in een eigen Or*ganisatie, die ook in de leiding en uit*werking aan arbeidersvrouwen zelf moetworden toevertrouwd.Er moet komen één ongedeelde Arbei*dersbeweging, waarin één Organisatie isvoor mannen, één voor vrouwen, éénvoor jongens ea één voor meisjes, danalleen is een vruchtbare en succesvollewerking mogelijk.Dit ene grote aparaat moet gaan wer*ken. De vrouw is geschapen als ,eenhulp", en ook in het Sociale leven kanzij deze rol op een grote manier ver*vullen.Een betere geest een beter gezinsleven,een betere opvoeding der kinderen, eenmachtig samenwerken, zal een krachtigestuwing zijn naar een betere wereld.Nooit zal het harder nodig zijn, dan nu,dat de vrouwen zich hecht aaneenslui*ten, samen strijden, samen werken inéén bond in één Organisatie.Ons alarmsignaal zal zijn en blijven, tewerken aan 't machtige bouwwerk:Onze arbeidersstand te herstellen en tebehouden voor Kerk en Maatschappij.De Standsorganisatie wil niets doen danhelpen, en nog eens helpen, door vereni*ging, onwikkeling en vorming, wil zijhet gezinsleven van den arbeider verde*digen, beter inrichten of herstellen, zijwerkt mede op haar eigen terrein totverbetering van het levenslot der arbei*dersklasse. Zij verleent hare me-'ewer*king aan al de economie en sociale in*stellingen der beweging.Daarom is de Standsorganisatie een op:voedingsinstituut voor 'allen.Zij moet gericht zijn op de bereikingvan één en hetzelfde doel n.l. de verhef*fing van de gehele katholieke arbeiders*stand. De verheffing van de arbeidendestand is het alles omvatten d. domineren^programmapunt, al sedert jaren her inde Arbeidersstandsorganisatie.Er is véél bereikt, onnoemelijk veel.Met Gods hulp, maar mede rnet eigenstoere en door alles heen volhardendekracht expansie hebben onze katholiekearbeiders aan dit ideaal gewerkt, ervoorgestreden, ja zelfs voor geleden.Zij verdienen de dankbaarheid en ïiehoogste waardering van Kerk en Ma.it»schappij, maar het meest van al. van deeigen standgenoten.Van groot belang voor het algemeenwelzijn is de toestand van het arbeiders*gezin, daar het gezin de eerste organisegrondslag is van een gezonde maat»schappij. Er kan geen sprake zijn hetalgemeen welzijn te dienen, zonder dater in de eerste plaats zorg gedragenwordt voor het arbeidersgezin.De Maatschappij.Nooit hebben wij zo intens beseft wathet gezin voor ons betekent. Juist indezen tijd, nu zooveel vreugden ons levenontnomen zijn, nu zoveel ellende geledenwordt, nu nijpend gebrek zich doet voe*len en zorg voor het leven en angst voordetoekomst ons voortdurend kwelt iser op de wereld nog één plek waar gelukkan bloeien, waar vrede kan heersen— het Gezin. Daar kan, ondanks ellendeja zelfs ondanks koude, de mens nogvreugde vinden in zijn intieme, gezelligesfeer.Ons land heeft veel noden, maar geennood is zo groot als de nood van hefcgezin, de hoeksteen van de maatschap*pij, de waarborg voor de toekomst vanons land.En wie behoren tot dat gezin. Man„Vrouw en kinderen. Daarom is het 'tjuiste gezien, als dit gehele gezin g^or*-ganiseerd is in de éne grof e Sta idsorga*nisatie.De KatholiekeArbeidersbeweging-Al de vier elementen horen hier in thuis»,dan kan ook voor elk in de voor hunbestemde organisatie opvoedkundig ne»werkt worden, omdat ze behoren tot netgezin, dat de grondslag is voor ei'ttbetere samenleving. Ze maken deel uitvan het gezin, als Man, Vrouw, jongen ofmeisje en zullen dit gezin samen grootmaken en maken tot een ideaal gezin,dat meewerkt aan de opbouw en verfnieuwing van het Grote eezin.M. R.Ontslag en a instelling beideaan banden gelegd.Zooals bekend was bij het BuitengewoonBesluit Arbeidsverhoudingen (d.d. 17Juli 1944 Stsbl. S E 52) bepaald, dat eenwerkgever de toestemming noodig hadVan het Arbeidsbureau om een werk*Hemer te kunnen ontslaan. De werk*Oemer echter had de toestemming vanhet Arbeidsbureau niet noodig om zijndienstbetrekking te beëindigen en konelders ander werk aanvaarden zonderdat de nieuwe werkgever zich op dehoogte behoefde te stellen, hoe de vo*ïige dienstbetrekking was beëindigd.Deze vrijheid van den werknemer gafaanleiding tot velerlei moeilijkheden.Op verschillende terreinen is een tekortaan arbeidskrachten te voorzien. ReedsHu doet zich een tekort aan geschooldearbeidskrachten, aan vaklieden, gevoe*len. Timmerlieden, metselaars, electri*ciëns. kleermakers, schoenmakers zijn eröu al te weinig om te voldoen aan degroote vraag, die er naar hen is. Ditheeft tot gevolg, dat er bij de werk*gevers steeds sterker drang ontstaat omeen. hooger loon te betalen, teneinde dearbeiders te houden of in dienst tekrijgen.Zoo'n toestand is natuurlijk onge*'wenscht. De goede onderlinge verhou*dingen worden er door verstoord, deloonen warden op een gevaarlijke en on*gezonde wijze opgedreven, en voor beslangrijk werk kan men niet de arbeiders«rijgen, die daarvoor noodig zijn. Dit,jaatste deed zich in het bijzonder gevoe*len bij werkzaamheden voor de geallieer»de strijdkrachten. Deze hielden zich aande officieel geldende loonen en kondendaardoor niet de arbeiders krijgen, diezij noodig hadden.De minister van Sociale Zaken heeftdaarom het ontslagverbod wederkecriggemaakt. Hij heeft nu bepaald, dat ookde werknemer toestemming van hetArbeidsbureau noodig heeft alvorens hijeen dienstbetrekking kan beëindigen endat de werkgevers verplicht zijn toe*stemming van het Arbeidsbureau te vra»gen. vooraleer zij personeel in dienstkunnen nemen, indien dit niet kan aan*toonen, dat de vorige dienstbetrekkingmet toestemming van het Arbeids*bureau of met wederzijdsch goedvindenbeëindigd is.Het desbetreffende Koninklijk Besluit isnu tot stand gekomen 29 December 1944Stsbl. E 157.Het is natuurlijk niet de bedoeling vandeze wijziging, om werknemers te belet*ten. hun positie te verbeteren. In hetKoninklijk Besluit wordt dan ook uit*drukkelijk bepaald, dat toestemming totverbreking van een dienstverband nietmag worden geweigerd als de weigering„een redelijke verbetering voor denwerknemer zou verhinderen". Een „re*delijke" verbetering is' echter niet alsde nieuwe werkgever een hooger loonwil betalen dan de geldende loonrege*lingen toegestaan. Een redelijke verbe*tering is evenmin als een werknemer bijden nieuwen werkgever een belangrijkhooger loon kan verdienen, doch slechtstijdelijk bij hem kan worden tewerk*gesteld. In dit geval worden immers debanden met de oude onderneming ver»broken, terwijl de werknemer na kor**teren of langeren tijd toch weer op hetoude, lagere loonniveau terugvalt, wataltijd. groote bezwaren heeft. Bepaaldfunest is het als een werknemer terwilUsvan een tijdelijk hooger lo"on zijn eigen»lijke beroep in ae steek moet litu-n.De Directeur van het Gewestelijk Ar*bcidsburêau is verplicht om .in deze ge*vallen advies in te winnen van de Com*missie van Advies, die bij elk arbeids*bureau wordt opgericht.Mochten de nieuwe voorschriften teruim of te beperkt zijn, dan heeft hetKoninklijk Besluit den Minister de be*voegdheid ze te beperken of uit tebreiden.Tegen overtreding zijn strafsanctiesvastgesteld.Met deze wijziging is bereikt, dat nietslechts de werknemer beveiligd is tegenongemotiveerd ontslag door den werk*gever, doch dat nu ook de werkgever be*schermd is tegen een ongemotiveerd ver*breken van het dienstverband door denwerknemer. Verder is er de mogelijk*heid door ontstaan orde te houden ophet gebied van de loonen en regelend opte treden op het terrein der werkge*legenheid. Dit laatste is nu en vooralvoor de toekomst van groote beteekenis.De wijziging is thans in werking ge*treden.R.K. Arbeidersbeweging(Stad Nijmegen).Adviesbureau. Op verzoek zal dit bu*reau voortaan in de avonduren zittinghouden en wel des Vrijdagsavonds vanhalf 6 tot half 7. Ook het adres is gewij»zigd en wel in Evertsenstraat 13 Nij*megen, alwaar ook het afdeelingskantoorvan den R. K. Bouwv. arb. bond geves*tigd is. Men noteere deze wijziging engeve dit door, vooral de boden welke bijde leden aan huis komen.Platteland. Het zal de leden van de R.K. Arbeidersbeweging zeker interessee»ren om te vernemen dat in de omgevingvan Nijmegen de R. K. W. V. en de ver»schillende vakvereenigingen heropgerichtzijn in de volgende plaatsen: Weurt,Benningen, Ewijk, Winssen Deest, Af»ferden, Druten, Leeuwen ben. Horssen,Maasbommel, Wijchen .Overasselt, Ne»derasselt, Grave, Cuijk, Gassel. Beérs,Haps, Mill, Wanroy, St. Anthonis, Zee» •land,' KatwijksLinden. Puiflijk. Malden,Heume. Contact is gemaakt met Berg»haren, Batenburg, Ravenstein.In de richting 'ssBosch werkt Scliayk»Herpen, Heesch o TI Oc


ftTRÖHEKE ARBEIDERS JEBlijf met twee voeten aan de grond."Het is ongetwijfeld een verheugendverschijnsel, dat onder een grotemassa van onze jongere mair.tneneen forse geest is te bespeuren omaan te pakken, op te bouwen of tevernieuwen.Nauwelijks waren onze bevrijdersin steden en dorpen aangekomen,of met honderden stonden dejonge kerels klaar om hun krachtenaan te bieden.Met duizenden komen de inschrijversals vrijwilligers voor actieveöeelname aan de strijd tegen dengemeenschappelijken vijand. •Allerlei clubs, comité's, commissiesen verenigingen worden heropgerichten nog meerdere gesticht, omop alle terreinen te werken, en,naar het heet leiding te geven, enmerendeels is het jongere elementoverheersend.Wij kunnen die algemene geestvan „aanpakken" ten zeerstewaarderen doch, aan vele jongerenzouden wij de raad willen geven„blijf u zelf" of „blijf met tweebenen aan de grond."Wij zagen verschijnen: verschillendeclubs van jongeren voor hetuitgeven, ieder afzonderlijk, vanDE K.A.JEN OF VAKBEWEGINGNu wij weer opnieuw een greep gaandoen naar de grote groep van jonge ar«beiders om ze te maken tot leden vanonze Katholieke Arbeiders Jeugdbewe*ging, lijkt het ons dringend gewenst,vanaf de eerste dag onze volle aandachtte schenken aan het opnemen van onzejonge mannen in de vakbeweging.Wij hebben daar vroeger herhaaldelijkop gewezen en propaganda*acties voorop touw gezet, maar wij moeten eerlijkbekennen dat de resultaten in deze onsniet bevredigden.Nu weten wij dat er moeilijkheden ver*bonden zijn aan deze gewichtige zaak.Onze jongens zijn jong, beseffen nieteltijd volkomen waar het om gaat, ver*dienden weinig, vonden de vakbonds*Contributies hoog en meestal pratendaar ook de ouders een woordje in mee.Wij mogen hopen dat de kwestie vande lage lonen voor onze jonge arbeidersook een oplossing zal vinden en dat degeest dusdanig zal zijn ten goede ge*keerd dat zowel jongens als ouders vanhet grote belang onzer katholieke vak*beweging overtuigd kunnen worden.In elk geval is het onze taak en plicht,onze volle activiteit er op te zetten, om•onze jongens niet alleen voor de K.A.J.,doch ook voor de vakbeweging te•winnen.Laat dit vooral geen kwestie van detweede orde, of van later -worden, maarbegin er mee.Als ge een lid van de K.A.J. kunt 'm*•schrijven, probeer dan tegelijk hem lid-te maken van zijn vakbond.deuntje gaan zingen en iedermeent „leiding" te moeten geven.Vernieuwing! Zeker, daar waarhet oude niet voldeed moet vernieuwingkomen, daar zijn wij hetwel mee eens.Maar zou het niet beter zijn alswij, jongeren, elkaar gaan vindenin groter verband, waar zeer veelnu al de strevingen die zich thansmanifesteren kunnen worden opgevangen.Wij leven thans zo, dat het Zuidenvan ons Vaderland, dat voor hetgrote deel katholiek georiënteerdis, alleen bevrijd is.Wanneer nu reeds zoveel groepenworden gevormd, wat zal het danstraks zijn, als ook het overige deelvan Nederland in de bevrijdingmag delen.Kort en goed. Zou het niet beterzijn als wij in ons dierbaar Brabanten Limburg wat korter bijelkaar gingen staan, en tot grotereeens.^esl^' 1^"''' f r°chten te komen.Zeker, er zullen dan niet zoveel„leiders" nodig zijn, doch dat zalzeker geen verlies betekenen.De Bisschoppen van Den Bosch enBreda hebben ons pas iets gezegdover het organtsatieleven. Voorlopighet oude en straks zullen weverder zien.Welnu. Als iedere jonge man zichjonge man veilig opgeborgen wordenin eigen katholiek verband,*Ac&eidec&.onder leiding van Bisschoppen en K _ je J toekomst Hgt nu fl{Priesters, en rlnn dan zullen TTI! Vn wil wij zeker wlrprEnigeT7_/l_ '.jaren geleden.was jouw levenin ons jong enthousiasme tot groteresultaten kunnen komen.een trieste kringloop van tra0 edagen in werkloosheid. De JongDan is positief werk, groot werk6Werkman heeft met inspanning vaömogelijk, daar iedere standsorganisatiein haar jongeren heeft: de treurige gevolgen van jeugd*alle krachten de nood geluwd eflgodsdienstige, sociale en culturele werkloosheid van de massa de'vorming, ontwikkeling en activiteitden.arbeidersjeugd trachten af te wen-En als die standsorganisaties, resp. Toen Woudenberg, de praalhanflJeugdstandsorganisaties dan hun met onze veren — het pracht^6streven naar samenwerking, al of Gemeenschapsoord opende en Jafljniet in overleg met de organen Berends werd weggetrapt ontnamhij onze arbeidersbeweging het]van de Katholieke Actie, een beetjegaan bespoedigen en concretiseren groots opgezette culturele centruiO|dan menen wij, dat onze katholiekejongeren op velerlei terrein gebouwd. Toen spuwde jij op dqdat onze werkloze jongens haddeween vruchtbaar en dankbaar arbeidsveldzouden vinden.De jaren die volgden, warengrond en zei verachtelijk „schoft"- ]jarefljDoor de samenwerking der diversestandsgroeperinigen (waarbij wijook studenten enz. willen insluiten),komt een groot werkterreinopen voor gemeenschappelijkeactiviteit, terwijl anderzijds hetstandseigene voldoende is gewaarborgdin de Stand sorganisaties.Deze organisatievorm sluit samenwerkingen contact met anderebevolkingsgroepen niet uit, integendeel.Waar dit nodig is of gewenst kanen zal met andere bevolkingsgroepengraag worden samengewerkt,doch het is, zeker voor onze jongeren(wij zouden dikwijls moetenzeggen voor onze onervaren jongeren)de gelegenheid om hetcontact en samenwerking metanderen tot stand te brengenonder het wakende oog van onzeBisschoppen, als leiders der KatholiekeKerk en bewaarders derKatholieke leer.Moge het nog bezette gebied vanNederland, bij hare, mede doorons afgebeden bevrijding, in onsKatholieke Zuiden een sterkeeensgezindheid vinden, gericht opvan groot leed en zenuwslopendejspanning. Ieder bellen aan de hui'zen deed jou opveren tot de vlucht— we doken onder — we warenvoortdurend voortvluchtig — ieder lvan ons had zijn sabotage-actie opzijn kerfstok — velen werden i 11slavernij gebracht en verschillendejonge arbeiders raakten in gevaO'genis en concentratiekamp. Daarot»zeggen wij:Ook wij, Nederland, zijn uw zonefl-De arbeidersjeugd staat bereid il 1de nieuwe dag. Achter het zwartesilhouet der rokende puinhopen rijstde zon van onze nieuwe toekomst.Ook wij, Nederland, zijn bereid oö 1mee te bouwen aan uw nieuwe wel'vaart en grootheid. Jonge arbeiderSimeldt je aanDOE HET ZELFeen jeugdblad, clubs tegen het„Wat voor de arbeiders moetcommunisme, clubs om leiding teworden gedaan, moet dootgeven, (waartoe? waarheen?),de arbeiders zelf wordet*studieclubs, culturele clubs etc. etc.gedaan." Dr. Schaepmafl-Met waardering voor alle goede nu eens ging organiseren, overeenkomstigde Bisschoppelij kebedoelingen lijkt ons de vraag tochDit was een van de vrijheden dieniet ongegrond: waar moet dat bepalingen van vóór 1940, (die nogSchaepman er steeds bij zijn menseninpompte „doe het zelf".heen?steeds van kracht zijn) in zijn de zedelijke en sociale opbouwIs het wel in het belang der jongerenzelf, als wij ieder ons eigen standsorganisatie. Dan kan iedereN. en Schaepman paste ze toe — e °eigen jeugd-standsorganisatie of van ons beider Vaderland. is de grondwet van alleonze beweging is er wel bij gevaren-De regering schijnt in dit opzien*V'ulgcns cie nieuwe richtlijnen der Ka*een andere mening te huldigentholiekeArbeiders Beweging moest hetDe commissie tot repatriëring vaOwederzijds lidmaatschap vanzelfsprekendzijn. ook voor onze K.A.J.de Nederlandse arbeidskrachtenWij hebben echter werkelijkheidszin ge*uit Duitsland, zijn geen arbeidersnoegom te voorkomen dat wij omwilleWij vrezen, dat hun medewerkersvan het Vakbondslidmaatschap ook destraks uit verkenners en jongözegenende arbeid van de K.A.J. aan dedames van het U.V.V. zulleOarbeidersjeugd zullen onthouden.bestaan en dat het eerste welkomZeker zal het Bestuur der Kath. Arbei*en het antwoord op vele kwellendedersbeweging ons in het begin wel eenvragen van de arbeiders niet doofbeetje willen pardonneren.Wij moeten daar echter niet meer ge* Pius XI, Divini illius magistri (Over de arbeiders, maar door mensen gegevenzal worden, die den arbeide?bruik van maken dan door de omstan* Christelijke opvoeding der jeugd): „In*digheden geboden wordt.derdaad, de opvoeding bestaat in wezen niet verstaan.In elk geval moeten wij er op rekenen in de vorming van den mensch, gelijk Daar zullen duizenden de grensplaatsenpasseren, medisch onder-dat binnen korte termijn een beslissing hij moet zijn en gelijk hij zich geduren*komt, dat de leden der K.A.J. op zekere de dit aardsche leven moet gedragen zocht, ontluisd en politiek getestleeftijd lid van hun vakafdeling moeten om het verheven doel te bereiken, waar* worden.worden.toe hij werd geschapen". „Werkelijk, Zij zullen in grote gebouwen verzameldworden — zij zullen doofWij hopen in de komende nummers van nooit mag men uit het oog verliezen,„Herstel" regelmatig de argumenten naar dat het subject der Christelijke opvoe*voren te brengen, die het lidmaatschap ding is de geheele mensch, de ziel met welwillende handen sigaretten eOvan de vakbeweging voor de jongeren het lichaam verbonden in eenheid van versnaperingen krijgen — liggingbepleitennatuur, met al zijn natuurlijke en boven* en voeding, tenslotte verder gezondennaar hun haardsteden.Voor vandaag mogen wij volstaan met natuurlijke vermogens, gelijk wij hemte zeggen, dat zowel het belang van de kennen door gezond verstand en open* Een prachtig en dringend nodigjongeren zelf. als van onze christelijke baring".werk. Tactvol en wijs, geduldig e»samenleving, en van de katholieke zaakin het algemeen, het lidmaatschap vanbehulpzaam, deskundig op hetde vakafdeling, ook voor de jongeren,gebied van de eerste vragen, dieeist. Daarom, mannen, van het begin af Overigens vertonen zich reeds verblij* gesteld worden, zullen de menseObij onze jongens het lidmaatschap der dende tekenen van maatschappelijk de arbeiders tegemoet moeten treden.Deze arbeiders die doofvakbeweging propageren. Praat er plaats herstel in de rijen der arbeiders zelf,selijk eens met de Bestuurders der Vak* waaronder Wij tot onze innige vreugde maanden van grote spanning enafdelingen over, die u zeker alle ge* ook de dichte drommen ontwaren van zorg prikkelbaar en ongeduldigwenste medewerking en inlichtingen jonge arbeiders, die bereidwillig gehoorgaarne zullen geven. Onze leuze is enzijn geworden.geven aan de inspraken der Goddelijkeblijft, iedere K.A.J.'er in zijn Vakbond.Hier moet de arbeidersbeweginggenade, en in bewonderingswaardigeZo bouwen wij daadwerkelijk mee aanmedewerken met al haar ten dienstestaande middelen, ook al zouijver hun kameraden trachten te winnende nieuwe sociale gemeenschap, die ook voor Christus.voor ons, ja allereerst voor ons, komenzij zich in de eerste opzet gepasseerdgevoelen. S-moet.PIUS XI in Quadragesimo Anno).Hoofdredacteur: Dr. A. Cornelissen. Nijmegen. — R e dactie*adres: Groene wou dscheweg 156, Nijmegen, Uitgave en administ atie: St. Annaplein 21, Tilburg,Druk- N.V. Boekdrukkerij „Helmoud", Helmond.thuis gebeurt. Leef niet in je eigen gezinals' een pensionöast. die alleen komt r„^Anj. niet stralteloos Kunnendat het beroen van lecraar eente»'iAc\


De Standsorganisatieen de vrouw, moeder en het meisje.„Het eerste, natuurlijke en nood*zakelijke milieu der opvoeding ishet huisgezin, dat door den Schep*per juist voor dit doel bestemd is."(DMni illius Metgistri, Pius XI.)Standsorganisatie is gegroeid, en ooker de ongunstige omstandigheden,•^houden en uitgebreid, dus levenskracht|jg «cbleken."e Standsorganisatie is niet volledig,*armcer ze niet al de elementen van de*tand omvat, en wanneer ze niet aan elkyolgens eigen aard bezorgd, wat nodig18 voor het individueel en voor het alge*5jeen welzijn."e Arbeidersbeweging moet dus omvat*«a de georganiseerde man, vrouw, jon*Een en meisje.J*en organisatie aan ieders noodwendig*«eden aangepast, zal ook het best de•"«langstelling voor en de medewerkingven velen aan het algemeen welzijn ver*zekeren.Dus ook de organisatie voor de vrouwen de organisatie voor het meisje.De vrouw is door haar aanleg, haar eigennatuur aangewezen op een haar eigenvrouwelijke zending in de samenleving.Er wordt heel wat gepraat over devrouw. Is het een voordcel — is het eennadeel: dit laat ik buiten beschouwing.Het is echter een feit, en wanneer weeenmaal voor een feit staan, dat noch teloochenen noch te weerleggen is, pasthet voor ons verstand tegenover dit feiteen houding aan te nemen.Het geluk van de vrouw ligt in datgenewat haar eigen natuur in aanleg en ver*langen inhoudt, en dat is in het vervul*len van de haar aangewezen taak, dievooral een gezinstaak is.De vrouw heeft daar een grote rol tevervullen.Ze drukt haar eigen stempel op hetzedelijk gehalte van het gezin, zij leidtal het gebeuren in het gezin, zij heeftheerschappij over de personen en kanze beïnvloeden. Als ze iemand vanwaarde is, zal ze het kunnen ten batevan het gezinsleven en als ze dit nietis, zal er een grote leemte zijn in hetgezin.De vrouw regelt het verbruik, wat hetgezin nodig heeft in het algemeen enwat elk in het bezonder behoeft, is doorhaar aan te voelen en te verwezenlijken.De vrouw ontvangt het loon en moethet omzetten in aangepaste goederenvoor het heden en de toekomst.Het g;hcle huishoudelijk werk moet eenbezieling hebben, waarin het de warmtebrengt en de uitstraling is van een toe*gewijde en zorgvolle liefde.De vrouw hierin uitschakelen ware eenramp, haar rol wordt met de tijd zwaar»der, waarvoor zij zelf zich steeds dege*lijker moet bekwamen.De Standsorganisatie die de bedoelingniet heeft om de vrouw op te leiden ofte helpen tot genoemde doeleinden, misthaar eigenlijke zending, want een Stands*organisatie die het gezin niet op devoorgrond stelt, loopt een verkeerderichting in.De organisatie moet zich richten tot diearbeidersvrouwen, de levensomstandig*heden waarin de arbeidersvrouwen haarzending te vervullen hebben, zijn andersdan die van de vrouwen van anderestanden. Het arbeidersgezin kent z'neigen noden, en deze noden kunnen hetbeste geholpen worden in een eigen Or*ganisatie, die ook in de leiding en uit*werking aan arbeidersvrouwen zelf moetworden toevertrouwd.Er moet komen één ongedeelde Arbei*dersbeweging, waarin één Organisatie isvoor mannen, één voor vrouwen, éénvoor jongens en één voor meisjes, danalleen is een vruchtbare en succesvollewerking mogelijk.Dit ene grote aparaat moet gaan wer*ken. De vrouw is geschapen als ,eenhulp", en ook in he-t Sociale leven kanzij deze rol op een grote manier ver*vullen.Een betere geest een beter gezinsleven,een betere opvoeding der kinderen, eenmachtig samenwerken, zal een krachtigestuwing zijn naar een betere wereld.Nooit zal het harder nodig zijn, dan nu,dat de vrouwen zich hecht aaneenslui*ten, samen strijden, samen werken inéén bond in één Organisatie.Ons alarmsignaal zal zijn en blijven, tewerken aan 't machtige bouwwerk:Onze arbeidersstand te herstellen en tebehouden voor Kerk en Maatschappij.De Standsorganisatie wil niets doen danhelpen, en nog eens helpen, door versni*ging, onwikkeling en vorming, wil zijhet gezinsleven van den arbeider verde*digen, beter inrichten of herstellen, zijwerkt mede op haar eigen terrein totverbetering van het levenslot der arbei*dersklasse. Zij verleent hare me-'ewer*king aan al de economie en sociale in*stellingen der beweging.Daarom is de Sfsndsorc'.anisatie een op*voedingsinstifuuf voor allen.Zij moet gericht zijn op de bereikingvan één en hetzelfde doel n.l. de verhef*fing van de gehele katholieke arbeiders*stand. De verheffing van de arbeidendestand is het alles omvattend, dominerenc?programmapunt, al sedert jaren lier iade Arbeidersstandsorganisatie.Er is véél bereikt, onnoemelijk veeLMet Gods hulp, maar mede met eigenstoere en door alles heen volhardendekracht expansie hebben onze katholiekearbeiders aan dit ideaal gewerkt, ervoorgestreden, ja zelfs voor geleden.Zij verdienen de dankbaarheid en dehoogste waardering van Kerk en Maat*schappij, maar het meest van al, van deeigen standgcnoten.Van groot belang voor het algemeenwelzijn is de toestand van het arbeiders*gezin, daar het gezin de eerste organisagrondslag is van een gezonde maat»schappij. Er kan geen sprake zijn hetalgemeen welzijn te dienen, zonder dater in de eerste plaats zorg gedragenjwordt voor het arbeidersgezin.De Maatschappij»Nooij: hebben wij zo intens beseft wathet gezin voor ons betekent. Juist indezen tijd, nu zooveel vreugden ons levenontnomen zijn, nu zoveel ellende geledenwordt, nu nijpend gebrek zich doet voe*len en zorg voor het leven en angst voosdetoekomst ons voortdurend kwelt iser op de wereld nog één plek waar gelukkan bloeien, waar vrede kan heersen— het Gezin. Daar kan, ondanks ellendeja zelfs ondanks koude, de mens nogvreugde vinden in zijn intieme, gezelligesfeer.Ons land heeft veel noden, maar geeltnood is zo groot als de nood van hetgezin, de hoeksteen van de maatschap*pij, de waarborg voor de toekomst vattons land.En wie behoren tot dat gezin. Man»Vrouw en kinderen. Daarom is het ! tjuiste gezien, als dit gehele gezin geor*>ganiseerd is in de éne grote Sta.idsorga»nisatie.De KatholiekeArbeidersbewegingAl de vier elementen horen hier in thuis,dan kan ook voor elk in de voor hunbestemde organisatie opvoedkundig jiC"werkt worden, omdat ze behoren tot hetgezin, dat de grondslag is voor ci'ttbetere samenleving. Ze maken Jeel uitvan het gezin, als Man, Vrouw, jongen ofmeisje en zullen dit gezin samen grootmaken en maken tot een ideaal gezin,dat meewerkt aan de opbouw en ver*nieuwintf van het Grote sezin.M. R,Ontslag en aanstelling beideaan banden gelegd.gooals bekend was bij het Buitengewoon"esluit Arbeidsverhoudingen (d.d. 17•Juli 1944 Stsbl. S E 52) bepaald, dat eenWerkgever de toestemming noodig had*an het Arbeidsbureau om een werk*"emer te kunnen ontslaan. De werk*{temer echter had de toestemming van*tet Arbeidsbureau niet noodig om zijndienstbetrekking te beëindigen en konelders ander \vcrk aanvaarden zonder|Jat de nieuwe werkgever zich op de«oogte behoefde te stellen, hoc de vo*rïge dienstbetrekking was beëindigd.Oeze vrijheid van den werknemer gafaanleiding tot velerlei moeilijkheden.Op verschillende terreinen is een tekort*an arbeidskrachten te voorzien. Reedsö u doet zich een tekort aan geschooldeArbeidskrachten, aan vaklieden, gevoe*gEU Timmerlieden, metselaars, electri*c iëns. kleermakers, schoenmakers zijn er1u al te weinig om te voldoen aan de8 r Ootc vraag, die er naar hen is. Dit"Ceft tot gevolg, dat er bij de werk*Bevers steeds sterker drang ontstaat om^en hooger loon te betalen, teneinde deArbeiders te houden of in dienst teRijgen.M>o'n toestand is natuurlijk onge*^enscht. De goede onderlinge verhou*dingen worden er door verstoord, de'°onen worden op een gevaarlijke en on*j> e zonde wijze opgedreven, en voor be*pigrijk werk kan men niet de arbeiders? r ijgen, die daarvoor noodig zijn. DitJaatste deed zich in het bijzonder gevoe**tt bij werkzaamheden voor de geallieer*de strijdkrachten. Deze hielden zich aande officieel geldende loonen en kondendaardoor -niet de arbeiders krijgen, diezij noodig hadden.De minister van Sociale Zaken heeftdaarom het ontslagverbod wederkccriggemaakt. Hij heeft nu bepaald, dat ookde werknemer toestemming van hetArbeidsbureau noodig hacft alvorens hijeen dienstbetrekking kan beëindigen endat de werkgevers verplicht zijn toe*stemming van het Arbeidsbureau te vra*gen vooraleer zij. personeel in dienstkunnen nemen, indien dit niet kan aan*tooucn, dat de vorige dienstbetrekkingmet toestemming van het Arbeids*bureau of met wederzijdsch goedvindenbeëindigd is.Het desbetreffende Koninklijk Besluit isnu tot stand gekomen 29 December 1944Stsbl. E 157.Het is natuurlijk niet de bedoeling vandeze wijziging, om werknemers te belet*ten. hun positie te verbeteren. In hetKoninklijk Besluit wordt dan ook uit*drukkelijk bepaald, dat toestemming totverbreking van een dienstverband nietmag worden geweigerd als de weigering„een redelijke verbetering voor denwerknemer zou verhinderen". Een „re*(lelijke" verbetering is' echter niet alsde nieuwe werkgever een hooger loonwil betalen dan de geldende loonrcgc*lingen toegestaan. Een redelijke verbe*tering is evenmin als een werknemer bijden nieuwen werkgever een belangrijkhooger loon kan verdienen, doch slechtstijdelijk bij hem kan worden tewerk*gesteld. In dit geval worden immers debanden met de oude onderneming ver*b roken, terwijl de werknemer na kor**teren of langeren tijd toch weer op hetoude, lagere loonniveau terugvalt, wataltijd groote bezwaren heeft. Bepaaldfunest is het als een werknemer terwillevan een tijdelijk hooger loon zijn eigen*lijke beroep in ue stecK moet laten.De Directeur van het Gewestelijk Ar*beidsbureau is verplicht om in deze ge*vallen advies in te winnen van de Com*missie van Advies, die bij elk arbei ds*bureau wordt opgericht.Mochten de nieuwe voorschriften teruim of te beperkt zijn. dan heeft hetKoninklijk Besluit den Minister de be*voegdheid ze te beperken of uit tebreiden.Tegen overtreding zijn strafsanctiesvastgesteld.Met deze wijziging is bereikt, dat nietslechts de werknemer beveiligd is tegenongemotiveerd ontslag door den werk^gever, doch dat nu ook de werkgever be*schermd is tegen een ongemotiveerd ver*breken van het dienstverband door denwerknemer. Verder is er de mogelijk*heid door ontstaan orde te houden ophet gebied van de loonen en regelend opte treden op het terrein der werkge*legenheid. Dit laatste is nu en vooralvoor de toekomst van groote beteekenis.De wijziging is thans in werking 0?'treden.R,K. Arbeidersbeweging(Stad Nijmegen).Adviesbureau. Op verzoek zal dit bu*reau voortaan in de avonduren zittinghouden en wel des Vrijdagsavonds vanhalf 6 tot half 7. Ook het adres is ge-wij»zigd en wel in Evertsenstraat 13 Nij*megen, alwaar ook het afdeelingskantoorvan den R. K. Bouwv. arb. bond geves*tigd is. Men noteere deze -wijziging engeve dit door, vooral de boden welke bijde leden aan huis komen.Platteland. Het zal de leden van de R.K. Arbeidersbeweging zeker interessee*ren om te vernemen dat in de omgevingvan Nijmegen de R. K. W. V. en de ver»schillende vakvereenigingen heropgerichtzijn in de volgende plaatsen: weurt,Beuningen, Ewijk, Winssen Deest, Af*ferden, Druten, Leeuwen ben. Horssen,Maasbommel, Wijchen ,Overassclt, Ne»derasselt, Grave, Cuijk, Gassel. Beers,Hans, Mill, Wanroy, St. Anthonis, Zee»land, Katwijk=Linden. Puiflijk, Malden,Heume. Contact is gemaakt met Berg»haren, Batenburg, Ravenstein.In de richting 's*Bosch werkt Schayk,Herpen, Heesch ei O-^'Loonbelasting. \Ve vestigen er de aan»dacht op dat in bepaalde gevallen ver»mindering van Loonbelasting is te ver»krijgen wanneer men onderhoudsplichtheeft tegen een of beide ouders, hetzijkrachtens vonnis, of wegens noodzaak.Ook indien men voor meerderjarige kin*deren moet zorgen indien deze niet instaat zijn om te werken of geen werkhebben, kan men voor vermindering inaanmerking komen. Verzoekschriften"•^rrU'n hiervoor £cm


JHCOKEBlijf met twee voeten aan de grond.Het is ongetwijfeld een verheugendverschijnsel, dat onder een grotemassa van onze jongere mammeneen forse geest is te bespeuren omaan te pakken, op te bouwen of tevernieuwen.Nauwelijks waren onze bevrijdersin steden en dorpen aangekomen,ol met honderden stonden dejonge kerels klaar om hun krachtenaan te bieden.Met duizenden komen de inschrijversals vrijwilligers voor actievedeelname aan de strijd tegen dengemeenschappelijken vijand.Allerlei clubs, comité's, commissiesen verenigingen worden heropgerichten nog meerdere gesticht, omop alle terreinen te werken, en,naar het heet leiding te geven, enmerendeels is het jongere elementoverheersend.Wij kunnen die algemene geestvan „aanpakken" ten zeerstewaarderen doch, aan vele jongerenzouden wij de raad willen geven„blijf u zelf" of „blijf met tweebenen aan de grond."Wij zagen verschijnen: verschillendeclubs van jongeren voor hetuitgeven, ieder afzonderlijk, vaneen jeugdblad, clubs tegen hetcommunisme, clubs om leiding tegeven, (waartoe? waarheen?),studieclubs, culturele clubs etc. etc.Met waardering voor alle goedebedoelingen lijkt ons de vraag tochniet ongegrond: waar moet datheen?Is het wel in het belang der jongerenzelf, als wij ieder ons eigenDE K.AJEN OE VAKBEWEGINGNu wij wüer opnieuw een greep gaandoen naar de grote groep van jonge ar»bciders om ze te maken tot leden vanonze Katholieke Arbeiders Jeugdbewe»ging, lijkt het ons dringend gewenst,vanaf de eerste dag onze volle aandachtte schenken aan het opnemen van onzejonge mannen in de vakbeweging.Wij hebben daar vroeger herhaaldelijkOp gewezen en propaganda«acties voorop touw gezet, maar wij moeten eerlijkbekennen dat de resultaten in deze onsniet bevredigden.Nu weten wij dat er moeilijkheden versbonden zijn aan deze gewichtige zaak.Onze jongens zijn jong, beseffen nietaltijd volkomen waar het om gaat, versdienden weinig, vonden de vakbonds»contributies hoog en meestal pratendaar ook de ouders een woordje in mee.Wij mogen hopen dat de kwestie vande lage lonen voor onze jonge arbeidersook een oplossing zal vinden en dat degeest dusdanig zal zijn ten goede ge»keerd dat zowel jongens als ouders vanhet vrote belang onzer katholieke vak»beweging overtuigd kunnen worden.In elk geval is het onze taak en plicht,onze volle activiteit er op te zetten, omonze jongens niet alleen voor de K.A.J.,doch ook voor de vakbeweging tewinnen.Laat dit vooral geen kwestie van detweede orde, of van later worden, maarbegin er mee.Als ge een lid van de K.A.J. kunt in»schrijven, probeer dan tegelijk hem lidte maken van zijn vakbond.deuntje gaan zingen en iedermeent „leiding" te moeten geven.Vernieuwing! Zeker, daar .waarhet oude niet voldeed moet vernieuwingkomen, daar zijn wij hetwel mee eens.Maar zou het niet beter zijn alswij, jongeren, elkaar gaan vindenin groter verband, waar zeer veelnu al de strevingen die zich thansmanifesteren kunnen worden opgevangen.Wij leven thans zo, dat het Zuidenvan ons Vaderland, dat voor hetgrote deel katholiek georiënteerdis, alleen bevrijd is.Wanneer nu reeds zoveel groepenworden gevormd, wat zal het danstraks zijn, als ook het overige deelvan Nederland in de bevrijdingmag delen.Kort en goed. Zou het niet beterzijn als wij in ons dierbaar Brabanten Limburg wat korter bijelkaar gingen staan, en tot grotereeensgesincW^M trrchten te komen.Zeker, er zullen dan niet zoveel„leiders" nodig zijn, doch dat zalzeker geen verlies betekenen.De Bisschoppen van Den Bosch enBreda hebben ons pas iets gezegdover het organilsatieleven. Voorlopighet oude en straks zullen weverder zien.Welnu. Als iedere jonge man zichnu eens ging organiseren, overeenkomstigde Bisschoppelijkebepalingen van vóór 1940, (die nogsteeds van kracht zijn) in zijneigen jeugd-standsorganisatie ofstandsorganisatie. Dan kan iedereVolgens de nieuwe richtlijnen der Ka»tholieke Arbeiders Beweging moest hetwederzijds lidmaatschap vanzelfsprekendzijn ook voor onze K.A.J.Wj hebben echter werkelijkheidszin ge»noeg or.i te voorkomen dat wij omwillevan het Vakbondslidmaatschap ook dezegenende arbeid van de K.A.J. aan dearbeidersjeugd zullen onthouden.Zeker zal het Bestuur der Kath. Arbei»dersbewcging ons in het begin wel eenbeetje willen pardonneren.Wij moeten daar echter niet meer ge»bruik van maken dan door de omstan»digheden geboden wordt.In elk geval moeten wij er op rekenendat binnen korte termijn een beslissingkomt, dat de leden der K.A.J. op zekereleeftijd lid van hun vakafdeling moetenworden.Wij hopen in de komende nummers van„Herstel" regelmatig de argumenten naarvoren te brengen, die het lidmaatschapvan de vakbeweging voor de jongerenbepleiten.Voor vandaag mogen wij volstaan mette zeggen, dat zowel het belang van dejongeren zelf als van onze christelijkesamenleving, en van de katholieke zaakin het algemeen, het lidmaatschap vande vakafdcling, ook voor de jongeren,eist. Daarom, mannen, van het begin afbij onze jongens het lidmaatschap dervakbeweging propageren. Praat er plaat»selijk eens met de Bestuurders der Vak»afdelingen over, die u zeker alle ge»wenste medewerking en inlichtingengaarne zullen geven. Onze leuze is enblijft, iedere K.A.J.'er in zijn Vakbond.Zo bouwen wij daadwerkelijk mee aande nieuwe sociale gemeenschap, die ookvoor ons, ja allereerst voor ons, komenmoet.sijonge man veilig opgeborgen wordenin eigen katholiek verband,onder leiding van Bisschoppen enPriesters, en dan zullen wij zekerin ons jong enthousiasme tot groteresultaten kunnen komen.Dam is positief werk, groot werkmogelijk, daar iedere standsorganisatiein haar jongeren heeft:godsdienstige, sociale en culturelevorming, ontwikkeling en activiteit.En als die standsorganisaties, resp.JeugdiStandsorganisaties dan hunstreven naar samenwerking, al ofniet in overleg met de organenvan de Katholieke Actie, een beet j egaa\n bespoedigen en concretiserendan menen wij, dat onze katholiekejongeren op velerlei terreineen vruchtbaar en dankbaar arbeidsveldzouden vinden.Door de samenwerking der diversestandsgroeperingen (waarbij wijook studenten enz. willen insluiten),komt een groot werkterreinopen voor gemeenschappelijkeactiviteit, terwijl anderzijds hetstandseigene voldoende is gewaarborgdin de Standsorganisaties.Deze organisatievorm sluit samenwerkingen contact met anderebevolkingsgroepen niet uit, integendeel.Waar dit nodig is of gewenst kanen zal met andere bevolkingsgroepengraag worden samengewerkt,doch het is, zeker voor onze jongeren(wij zouden dikwijls moetenzeggen voor onze onervaren jongeren)de gelegenheid om hetcontact en samenwerking metanderen tot stand te brengenonder het wakende oog van onzeBisschoppen, als leiders der KatholiekeKerk en bewaarders derKatholieke leer.Moge het nog bezette gebied vanNederland, bij hare, mede doorons afgebeden bevrijding, in onsKatholieke Zuiden een sterkeeensgezindheid vinden, gericht opde zedelijke en sociale opbouwvan ons beider Vaderland.N.Pius XI, Divini illius magistri (Over deChristelijke opvoeding der jeugd): ,,In»derdaad, de opvoeding bestaat in wezenin de vorming van den mensch, gelijkhij moet zijn en gelijk hij zich geduren»de dit aardsche leven moet gedragenom het verheven doel te bereiken, waar»toe hij werd geschapen". „Werkelijk,nooir mag men uit het oog verliezen,dat het subject der Christelijke opvoe»ding is de geheele mensch, de ziel methet lichaam verbonden in eenheid vannatuur, met al zijn natuurlijke en boven»natuurlijke vermogens, gelijk wij hemkennen door gezond verstand en open»baring".Overigens vertonen zich reeds verblij»dende tekenen van maatschappelijkherstel in de rijen der arbeiders zelf,waaronder Wij tot onze innige vreugdeook de dichte drommen ontwaren vanjonge arbeiders, die bereidwillig gehoorgeven aan de inspraken der Goddelijkegenade, en in bewonderingswaardigeijver hun kameraden trachten te winnenvoor Christus.PIUS XI in Quadragesimo Anno).At&eidecs.Kop op — je toekomst ligt nu opentEnige jaren geleden was jouw leveflieen trieste kringloop van tragedagen in werkloosheid. De JongeWerkman -heeft met inspanning vaflalle krachten de nood geluwdde treurige gevolgen van jeuwerkloosheid van de massa iarbeidersjeugd trachten af te wden.Toen Woudenberg, de praalha:met onze veren — het prachtigeGemeenschapsoord opende en JaöjBerends werd weggetrapt ontnamhij onze arbeidersbeweging hetgroots opgezette culturele centrum,dat onze werkloze jongens haddengebouwd. Toen spuwde jij op degrond en zei verachtelijk „schoft".De jaren die volgden, waren jarenvan groot leed en zenuwslopendespanning. Ieder bellen aan de hui'zen deed jou opveren tot de vlucht•— we doken onder — we warenvoortdurend voortvluchtig — iedervan ons had zijn sabotage-actie opzijn kerfstok — velen werden inslavernij gebracht en verschillendejongearbeiders raakten in gevangenisen concentratiekamp. Daaromzeggen wij:Ook wij, Nederland, zijn uw zonen.De arbeidersjeugd staat bereid inde nieuwe dag. Achter het zwartesilhouet der rokende puinhopen rijstde zon van onze nieuwe toekomst.Ook wij, Nederland, zijn bereid ommee te bouwen aan uw nieuwe welvaarten grootheid. Jonge arbeiders fmeldt je aan.DOE HET ZELF„Wat voor de arbeiders moet•worden gedaan, moet doorde arbeiders zelf wordengedaan." Dr. Schaepman.Dit was een van de vrijheden dieSchaapman er steeds bij zijn menseninpompte „doe het zelf". Ditis de grondwet van alle paedagogieen Schaepman paste ze toe --enonze beweging is er wel bij gevaren-De regering schijnt in dit opzichteen andere mening te huldigen.De commissie tot repatriëring vande Nederlandse arbeidskrachtenuit Duitslan/1, zijn geen arbeiders.Wij vrezen, dat hun medewerkersstraks uit verkenners en jongedames vfjn het U.V.V. zullenbestaan en dat het eerste welkomen het antwoord op vele kwellendevragen van de arbeiders niet doorarbeiders, maar door mensen gegevenzal worden, die den arbeiderniet verstaan.Daar zullen duizenden de grensplaatsenpasseren, medisch onderzocht,ontluisd en politiek getestworden.Zij zullen in grote gebouwen verzameldworden — zij zullen doorwelwillende handen sigaretten enversnaperingen krijgen — liggingen voeding, tenslotte verder gezondennaar hun haardsteden.Een prachtig en dringend nodigwerk. Tactvol en wijs, geduldig enbehulpzaam, deskundig op hetgebied van de eerste vragen, diegesteld worden, zullen de mensende arbeiders tegemoet moeten treden.Deze arbeiders die doormaanden van grote spanning enzórg prikkelbaar en ongeduldig ,zijn geworden.Hier moet de arbeidersbeweging .medewerken met al haar ten dienstestaande middelen, ook al zouzij zich in de eerste opzet gepasseerdgevoelen. S.Hoofdredacteur: Dr. A. Cornelissen, Nijmegen. — Redactie*adres: Groenewoudscheweg 156. Nijmegen. Uitgave en adminisl atie: St. Annaplein 21, Tilburg.Druk- N.V. Boekdrukkerij „Helmond", Helmond.thuis gebeurt. Leef niet in je eigen gezinals' een nonsion duit rlJn .jHoi»n t-^mtƒ/ —n.i. nietIn p tstrartcloos Kunnenprrt^r» ^ran TP>OI«« i f f* inidde 1 l

More magazines by this user
Similar magazines