Herstel (1941) nr. 14 - Vakbeweging in de oorlog

vakbewegingindeoorlog.nl

Herstel (1941) nr. 14 - Vakbeweging in de oorlog

HERSTEL: ALGEMEEN KATHOLIEK WEEKBLADAJLerse(d. B.) De vorige week is prof-Aalberse zeventig jaar geworden.Ondanks de tijdsomstandighedenheeft het Nederlandse volk hem oppassende wijze hulde gebracht voorhet ontzaglijk vele> dat hij voor landen" vojk heeft gepresteerd.De sociale organisaties zijn vooropgegaan. Gezamenlijk hebben zij hemeen geschenk aangeboden als een bewijsvan hun achting, waardering endankbaarheid.Stellig,' Aalberse deed, in het bijzonderals eerste minister van Arbeid,prachtig werk in het belang vanons volk, speciaal in het belang vande arbeiders en bedienden; doch zijngrote taak was: sociale wegbereiderte zijn voor het Nederlandse volk.Hij heeft, vóór .veertig jaar reeds,hij heeft jaar na jaar, week na weekhet Nederlandse volk voorgehouden,welke weg het moest begaan om totsociale vrede te -komen. Hij is bestredenen miskend, óók in eigen kamp,voornamelijk omdat men zich te gemakkelijkvan het sociale probleemafmaakte. Hij is de Nederlandse pionier,die voor de rechten (en plichten)van den arbeider en de arbeidmet heel zijn persoon, heel zijn levenis opgekomen. Hem zal het een voldoeningzijn thans als zogenaamdenieuwe ideeën te horen verkondigen,ideeën die veertig jaar geleden reedsen nadien permanent door hem enzijn medewerkers verkondigd zijn. •Prof. Aalberse is de man van deorganisatie. Hij heeft tientallen onzerleiders geschoold, geschoold door zijnwekelijkse schriftelijke voorlichting,geschoold ook door jaarlijkse zesweeksedag-cursussen,.Prof. Aalberse is de man die dejongeren van vóór 25 jaar leidde enaanvuurde in de strijd, gericht opdirecte leniging der vele noden, deman die inhoud gaf aan de socialearbeid, Aalberse was de man, die bezielinglos sloeg voor het christelijkgefundeerde sociaal ideaal.In dagbladen is medegedeeld, wat•hij feitelijk bereikt heeft, wat hij wisttot stand te brengen. Het mooisteresultaat van al zijn sociale arbeidnoemde Aalberse het nu zo simpelschijnende feit, dat de vertegenwoordigersder vier katholieke organisatieshem, den zeventigjarige, als eeneenheid, kwamen gelukwensen.JOSEPHVADERVANJEZUSdoorJ. OUWENDIJKHet eenige groteNederlandse werk.over Sint JosephGedocumenteerd en boeiendPrijs 4,10 ing. 5.15 geb.Verkrijgbaar in de boekhandel enbij de uitgeefsterUTRECHT, GIRO 315927URBI ET ORBIInderdaad: dat zulks mogelijk wass grotendeels mede zijn werk.Aalberse is een begenadigd, mens.Vlet een ontzaglijke geestelijke rijkdom,beschikt hij over een schat vanmenselijke goedheid; het is de goedleidzelve. Toen hij advocaat, wetlouder,Kamerlid; professor, minister,Kamerpresident, lid van de Raadvan State was — altijd was hij vooredereen even toegankelijk; óók alsminister. Wat een verschil met anderen!Na hem zijn er ministers vanSociale Zaken geweest, die men lieverniet dan wel ontmoette.Een van Nederlandse grootste enverdienstelijkste zonen vierde dezerdagen, overeenkomstig zijn aard, opsescheiden wijze, feest. Die omstandigheidbood en biedt ons gelegenheid)rof. Aalberse onze grote dankbaarleiden warme genegenheid te betuigen.Hij blijve een voorbeeld voor allen,die voor de waarachtige, duurzamejelangen van het Nederlandse volkop de bres willen staan.Groof(d. B.) De vorige week hebben wijaandacht gevraagd voor een bevrediendeouderdomsVerzekering.Er is nog een sociaal verlangen,tietwelk in deze tijd onze belangstellingbehoeft: een voor alle werknemersgeldende vacantie-regeling.Vóór de 10e Mei was er in ons landpractisch geen verschil van meningover de vraag of de werknemersjaarlijks vacantie moest worden toegekend;de voorbereiding voor eenwettelijke regeling was zó ver gevorderd,dat binnen zeer korte tijd resultaatmocht worden verwacht.De oorlog stak een spaak in hetwiel.Het vorig jaar viel aan een wettelijkeregeling niet te denken. De vraagwas gewettigd, of niet tijdig maatregelenkonden worden getroffen,waardoor in 19.41 een zodanige regelingkon worden gemaakt. Dat moestmogelijk zijn, óók omdat de totstandkomingvan verordeningen thans veelalvlotter gaat dan voorheen. Hetbehoeft, schijnt het ons toe, geen geheimte zijn, te weten, dat het Verbondsbestuurtijdig voor een behoorlijkvoorbereide concept-verordeningheeft gezorgd.Waarom zou men wachten met eenvacantie-regeling? Oorlog of geenoorlog, vacantie is voor de werker;immer nodig, misschien tijdens oorlognóg meer dan anders, omdat in menigeonderneming intensiever gewerktwordt dan in vredestijd.Wij menen daarom goed te doenook langs deze weg de aandacht vooreen billijke vacantie-regeling te 'vragen.Is er,"' om welke reden dan ookbezwaar tegen een regeling bij verordening vastgesteld, dan kan hèmisschien liggen op de weg van derijksbemiddelaars maatregelen teoverwegen waardoor de werkers inhet genot van betaalde vacantie worden gesteld.Een goede ouderdomsvoorzieningeen billijke vacantie-regeling, vragende belangstelling van het Nederlandse volk, vragen de belangstelling allereerst van de vakbeweging. Dilaatste, als natuurlijke en directe verdedigster van de belangen der arbeiders en bedienden, moét uiteraard allereerst paraat zijn, óók in dezevooral in deze tijd.Dat onze katholieke arbeidersbeweging paraat is, daarop kan mentaat maken. Zij was immer, gedurenletientallen jaren actief, zij ismi actief, zij zal dat ook in de toezijn.Van verschillende zijden wordt deraag gesteld of deze tijd, met zijngrote problemen, zich niet bijzonder;igent voor een verplicht lidmaatichapder vakbeweging voor alle' araeiders-en bedienden; ook in Duitsand,aldus meent men , is men ver^)licht lid te zijn van de organisatie.Inderdaad is er voor een formele'erplichting te zeggen. Toch zal menïioeten toegeven, dat 'n formele verdichtingtot genoemd lidmaatschapminder mooi is.Fprmele verplichting. Een morele)licht tot organisatie was er en is er;hans op een voor elk in het oogspringende wijze.Moreel verplicht tot aansluiting bijeen principieel passende vakorganisa-Je is de arbeider en bediende, moreelzou ook de werkgever druk kunnenuitoefenen op zijn medewerkers in deonderneming, ook de overheden heb-)en ten deze een taak; morele druktunnen (en moeten) de georganiseerdenzelf toepassen op hun niet-georganiseerdekameraden.Een door morele dwang sterke beivegingis stellig méér waard dan een)eweging, welke door dwang mensen:n geld toegevoerd krijgt.Een beroep op Duitsland gaat tendeze niet op; ook daar is, formeel,niemand verplicht zich bij het Ar-Jeidsfront aan te sluiten; de moreledrang is daar echter zó afdoende dat,jractisch, slechts zeer weinige wercerser buiten staan.Laten onze mannen en vrouwen,met een beroep op het grote werk,dat de Vakbeweging vooral nu te vervullenheeft, zodanige morele drukuitoefenen, dat alle voor het lidmaatschaponzer Beweging in aanmerkingkomende vrienden zich bijons aansluiten.Ook «kt is groot werk, groot werk,dat in het land door allen moet wordenverricht.la«pe lonenBwerkverruimiiKfin J(H. J. K.) Wij hebben dezer dagenallen in de bladen kunnen lezenwelke grote én mooie plannen er bestaanom — mede in het zo grote belangvan de 'voedselvoorziening vanons volk — met kracht te blijvenvoortgaan met de uitvoering van allerleicultuur-technische werken (ontginningen,herontginningen, ontwateringen,bedijkingen enz.). Onze ledenen lezers weten dat wij deze plannenniet" alleen van harte toejuichen, maardat wij tevens in de laatste tien jarengeen gelegenheid voorbij hebben latengaan om te bevoegder plaatse metalle kracht die in ons was delandwinning en de uitvoering van ditsoort werken te bevorderen en te verdedigen.Wij hebben steeds de stellingverdedigd dat werken beter is danwerkloos-steuntrekken. Dat is betervoor de desbetreffende arbeiders enhun huisgezinnen; het is ook betervoor de gehele samenleving.De ontwrichtende zedelijke ensociale nadelen van het werklooszijn, vooral van het langdurig werklooszijn, van grote groepen onzer arbeidershebben wij te dikwijls besprokenen beschreven, dan dat wij er nunog diep nader op behoeven in tegaan.Werk en nog eens werk, dat is degrote en dringende roep geweest diealtijd vanuit onze katholieke arbeidersbewegingheeft opgeklonken, eenroep die door eiken rechtgeaarden arbeidersteeds met kracht en overtuigingwerd ondersteund.Maar een allereerste vereiste isdaarbij dat voor het werk ook een redelijken menswaardig loon wordt uitbetaald.Dit nu laat bij zeer vele werkverruimingsobjectennog zeer veel tewensen over. En dit wordt steedsklemmender en ondragelijker nu d


HERSTEL: ALGEMEEN K A T B O L T E KWEEKBLADROND DE BE WEGINGZowel 't orgaan van de R. K. Metaalbew^rkersbond als „Het Hoog Ambacht", 'torgaan van de R. K. Textielarbeidersbond,waren ditmaal in 'n opvallend kleedje gestoken. „St. Eloy" laat op de plaat van d


AAN DE VRUCHTENKENT MEN DE BOOMwaarcviermook 2derszaakIgebradruk!blekeikantewerk(typezricht,rijkstte levcompïdruk!voel,inriclhet kDE MODEL DRUKKERIJ DER R. K. ARBEIDERSBEEr waren eens mensen, die wilden drukken.Ze wilden dat niet, omdat er toevallig geen werk voor hen was alskuiper of timmerman, maar zij wilden dat, omdat zij het witte papier liefhadden en omdat zij ervan overtuigd waren, dat er mensen nodig zijn, dieal hun arbeid en al hun talenten geven om het waaiende papier over dehele wereld tot een wolk van schone vlinders te maken. Zij drukten dus.Naar alle kanten vlogen hun maaksels en hun scheppingen en zij kwamenin bewonderende handen terecht, die ze zorgzaam opnamen en bewaarden.Dag aan dag werd de wolk van papieren dichter. Dag aan dag bogenzij zich dieper over hun werk om het witte papier en de traagvloeiende inkthet laatste te ontfutselen, wat deze aanschoonheid en orde geven konden... ^^ -En op een dag zeiden zij tegenelkander: wij moeten .ons werk eennaam geven. Een naam, die past bijons, bij onze ijver, onze zorgzaamheid,bij de dienst, die wij mensen en bewegingbewijzen willen. Want hun werkstond in dienst van een Beweging, diezij lief hadden-Toen dachten zij, en zij vonden eennieuwe naam: Lumax, Lumen maximum,dat wil zeggen: het meeste licht.In die naam zit iets in van een fakkel,van een vuurpijl, van de blijde zon overde mensen, en van de blije gezichtendie zij wilden maken door hun goedewerk. Zij drukten toen een fakkel opwat hun persen verliet en het werdsnel tot. een teken van goed, schoon enzorgzaam werk. De fakkel gaf waarlijk'lichten wie het eenmaal mochtondervinden, kwam telkens en telkensopnieuw gebruik maken van die glans.Het zorgelijke gezicht van deze tijd kreeg er een lichtere klaarte door...Er zijn nu jaren voorbij gegaan, sinds die fakkel ontstoken werd.Jaren!Want reeds de tweede vergadering van het voormalige Bureau voorde R. K. Vakorganisatie, gehouden op 25 Februari 1912 te Breda, beslooteen commissie te benoemen (die waren er dus toen ook al, maar dit waswerkelijk een commissie die'vruchtbaar werk zou gaan doen!) die de mogelijkheidvan het oprichten ener eigen drukkerij moest gaan onderzoeken enals zou blijken, dat er „muziek in zat" dan zou die commissie met exploitatievoorstellenmoeten komen.Welnu die kwamen er prompt en daarna volgde de aankoop van pl.m.HET MACHINE-PARK VAN LUMAXDat de technische inrichting van onze instelling behoorlijk is verzorgd, blijkt uitonderstaande opsomming van het aantal aanwezige machines:12 zetmachines2 monotype toetsenborden1 monotype gietmachine2 tweetoerenpersen6 snelpersen3 dègelpersen4 proefpersen1 illustratie rotatiepers metkleurwerk1 één-kleuren otfsetpers1 vlakstyp apparaat2 hydraul. pragepersen1 platenrondfraismachine2 halfautomatische gietmachines1 volautomatische snelsnijder,120 cm.1 bandeermachineVolledige automatische addressograph-afdeling en diverse kleinere stereotypie- enbinderijmachines • In de eigen werkplaats met draaibank, staan voorts nog diverseslijpmachines en werktuigen, waardoor de meeste herstellingen aan inventaris dooreen bankwerker in eigen bedrijf plaats kunnen vinden.1000 m 2 grond aan de Amsterdamse Straatweg te Utrecht, op welke grondLumax eens zou verrijzen.Voorlopig werd begonnen met de overneming van een bestaande drukkerij(feitelijk een dreumes, vergeleken bij de grote Lumax van vandaag).De lezer vergete niet, dat inmiddels de oorlog was uitgebroken, die totgevolg had, dat herhaalde malen met de meeste ernst de vraag werd overwogen,of de tijdsomstandigheden het niet raadzaam maakten te wachten metde bouw totdat er weer vrede was.._Er werd eenvoudig doorgezet, de ongunstige omstandigheden ten spijtEn onwillekeurig maken onze gedachten bij het schrijven van dezeregelen een vergelijking met dehuidige situatie, nu het weer oorlog"iis....Immers ook nu blijken idealismeen daadkracht van onze bewegingdoor geen ongunst der tijden tebreken of te fnuiken: de beweginggaat nu bouwen aan een eigen rustenvacantieoord....Tastbaar, heerlijk getuigenis vanvertrouwen en energie, zelfs in demeest kommervolle jaren....Keren we terug naar onze drukkerij.Op l October 1918 werd een gedenksteengeplaatst in de nieuwbouw.*; ?1919 was een jaar van grote betekenisvoor de drukkerij, door demaatregelen, verbonden aan de reorganisatievan haar voorlopig bedrijfHEnGÉlaan de Oude Kamp in een definitieveeerste-klas grafische onderneming aanhet Ondiep te Utrecht.Toen is eerst recht de fakkel ontstoken.De weinige handen werden vele, de kleine groep gehoorzame persenwerd een lange rij: vredige, machtige dieren, die trouw doen wat van henwordt gevraagd.We plaatsen hierbij nog een oude, vergeelde foto uit het archief opgedoken,een foto van het personeel in 1918, van welke personen er op hedennog 9 in het bedrijf werkzaaïh zijn. Nu vinden er in totaal 104 personeneen taak en een bestaan, welkegroep onlangs op de gevoeligeplaat werd vastgelegd.In 1918 bedroeg de omzetruim ƒ 48.000,—. In 1939 na-.dert het omzetcijfer reeds dehalf millioen!Sterk sprekende cijfers!We kunnen niet uitvoerigstil staan bij deze ruim 20-jarigeontwikkeling. Slechts een paargrepen uit enkele jaarverslagen.'Na 16 jaren exploitatie koneen netto-opbrengst geproduceerdworden welke een waardehad van 0.54 x het in deinstallatie belegde kapitaal. Na16 jaren exploitatie had de netto-opbrengst2.37 x de balans-1933neerjbreiddrijfen vibaarden chunstaalwijdizijn 1ten lvulliiaande vkeer,hetontbvanbaareenlaatsprocgehevaneindN.V.derbij cgerszal ivanvoor


HENOM•ondrukag).totvermetipijt.lezederlogsmegingi te3'ngrustvani deruk-L geouw.; be-• dereor-'drijftieveaan:rsenhenedenonenwaarde van de inventaris na afschrijving. Dat wasviermaal zoveel als in het begin. Er blijkt uit, dat menook zonder emolumenten en tantièmes aan bestuurdersof commissarissen-uit te keren, toch wel eenzaak tot bloei kan brengen!In 1933 werden zeer belangrijke wijzigingen aangebrachtin de huisvesting en installaties van dedrukkerij, welke even zovele verbeteringen zijn gebleken.Door een meer doeltreffende inrichting van dekantoorlokalen kon de administratie economischerwerken dan voorheen. De hand-, linotype- en monotypezetterijenwerden eveneens doelmatiger ingericht.Hierdoor werd het eerst mogelijk de belangrijksteorders binnen de kortst mogelijke tijd in proefte leveren, terwijl de aantrekkeüjkste lettersoorten incomplete series voor de cliënten beschikbaar kwamen.Wie thans de verschillende afdelingen in de „drukkerij betreedt, krijgt niet het beklemmendevoel, dat hem somtijds bij een bezoek aan soortgelijkinrichtingenbevangt. Hier geen enge kooien, waarinhet leven van den arbeider zich triestig af spint, maarvreugdevolle werkruimten,voorbodenals 't ware voor eenbetere .en gelukkigetijd, waarin tevredenheiden arbeid voortaansamen zullengaanDe lezer bedenke, dat hetgeen hie,r over de in1933 voltrokken nieuwbouw in enkele regels staatneergeschreven lang geen sinecure was, immers uitbreidingen nieuwbouw hadden plaats, terwijl het bedrijfregelmatig voortgang moest vinden. Tussen oudeen verse kalk, bij regen of zonneschijn,, onverstoorbaarwerden offertes en facturen uitgezonden, werdende vierkantjes getikt of draaiden de persen onder jfeuBffiT"hun dekzeilen de vellen druks erdoor. Prachtigestaaltjes van organisatietalent, inschikkelijkheid, toewijdingen - - vanzelfsprekend - - ook van humor,HUP lzijn toen door leidinggevend en uitvoerend personeelten beste gegeven.In 1935 ging een lang gekoesterd ideaal in vervulling,het eigen dagblad de Volkskrant werd voortaanop de eigen pers gedrukt. Vanzelfsprekend gafde verzorging hiervan in het bedrijf grote ommekeer.Een nieuw element immers werd daardoor inhet bedrijf binnengehaald, een element dat nooitontbroken had, maar dat toch juist bij de verzorgingvan een dagblad sterk naar voren komt: het element tempo! Met dankbaarheiden waardering mag nu geconstateerd worden, dat de opzet, omeen typografisch goed verzorgd dagblad, redactioneel bijgewerkt tot delaatste minuut, steeds op tijd bij de abonné's te bezorgen, voor honderdprocent is gelukt.De vestiging van de Volkskrant te Utrecht is voor Lumax en voor degehele beweging trouwens een grote stap vooruit geweest.RSBEWEGINGHad de komst van de Volkskrant — opnieuw — een grote uitbreidingvan gebouw en machinerieën nodig gemaakt, ook het personeel ondergingeind 1934 en begin 1935 een grote uitbreiding, zodat in het gebouw derN.V. Lumax in 1935 een personeel groot 107 man, werkzaam was, waaronderer 17 in dienst waren van de N.V. De Volkskrant.De huidige personeelssterkte bedraagt bij Lumax 104 personen, terwijlbij de Volkskrant, behalve de agenten en bezorgers en advertentiereizigers,22 personen in dienst zijn.Dat er voor een dergelijke personeelsbezetting heel wat werk nodig is,zal iedereen aanstonds begrijpen!Regelmatig wordt de technische outillage van een bedrijf als dit, waarvande lezer op deze pagina een overzicht vindt, uitgebreid. Zo moest bijvoorbeeldin September 1936 een tweetal zefmachines worden aangekocht,Glas, staal, doorzicht, ruimte, liclil. Geen enge kooien waarin levens triestig zienafspinnen naar Kan eind, maar vreugdevolle werkruimte, voorboden van beteren,geliikkigeren lijd, waarin tevredenheid en arbeid het deel van allen zal zijn.die nodig waren voor vervanging en door uitbreiding van de Volkskrantmet een editie voor stad en gewest Utrecht.In 1938 kwam ook weer een belangrijke wijziging tot stand: voortaanzou het mogelijk zijn om ook het rotatie-drukwerk in kleur uit te voeren: de32-zijdige rotatiepers werd tot een 48~zijdige met kleurenwerk uitgebouwd.Verschillende vakbladen maken thans van deze gelegenheid gebruik om intwee, soms drie kleuren te verschijnen, terwijl deze pers vanzelfsprekendtevens goede diensten bewees bij de vervaardiging van grote oplagen vanpamfletten enz.Tenslotte werd in 1939 - - vooralsnog op zeer voorzichtige wijze — eennieuw procédé — de offset — in het bedrijf opgenomen, waardoor Lumax instaat is aan de vraa'g naar offset-drukwerk, die ook bij haar cliënten steedsmeer naar voren kwam, in bepaalde opzichten te voldoen.De volgende week zullen we van dit prachtig functionnerende eigen bedrijfnog wat meer vertellen en er door diverse foto's ook nog wat meervan laten zien. Want' het is zeker de moeite waard om dat- te doen.L. B.


SCHAAKRUBRIEKCorrespondentieadres: Drs. Th. C. L. KokAssendelftstraat 17, Den HaagVervolg- partij Euwe—AljechinVoorafgaande zetten: 1. d4, d5. 2. c4,c6. 3. Pf3, Pf6. 4. Pc3, dc4:. 5. a4, Lf5. 6.Pe5, Pbd7. 7. Pc4:, Dc7. 8. g3, e5. 9. de5:,Pe5:. 10. Lf4, Pfd7. 11. Lg2, f6. 12. 0—0,Td8. 13. Del, Le6. 14. Pe4, Lb4. 15. a5,0—0. 16. a6, ba6:. 17. Pe5:, Pe5:. 18. Pc5,Lc5:. 19. Dc5:.19 g-7—go. Zwart verliest steedseen pion, doch heeft op deze manier nogde meeste kansen tot tegenspel; ruilt b.v.wit zijn loper tegen het paard af, dan kande toren van d8 via d2 in het witte speldringen. 20. Lf4—e3, Le6—do. De sterkeloper op g2 aldus wordt geneutraliseerd.21. Tal xTaö, Ltlö X g2. 22. Kgl X g2, Tf8—f7.Om na 24. Ta7:, Da7:. 25. Da7:, Ta7:. 26.La7: met Td2 de verloren pion terug tewinnen. Wit voorkomt dit door 23. Tfl—al!, waardoor weer Ta7: dreigt. Zwartgaat zijn tegenkansen in het eindspel proberen:23 „ Dc7—d6. 24. Dc5Xd6,Td8 X d6. 25. Ta6 x a7, Tf 7 X a7. 26. Tal X a7,peö—c4!; bedreigt zowel b2 als e3; 27.Lel is foutief: 27 , Tdl. 28. Tal, Pd2!en 29 , Pb3 met stukwinst. 27. Le3—c5, Td6—e6. Op 27 , Td4 volgt b4 enop 27 Td2 speelt wit. 27.^ b3, Pe5..29. Le7. 28. Lcö—1!4. Ook 28. b3 gaat:28 Pd2. 29. Le3, Pb3:?. 30. Ta3 enhet paard kan niet meer weg. 28 ,Te6Xe2. 29. 1x14 X f6, g5—g4. Na 29 ,Pb2:. 30. Ta2 verliest zwart een stuk.Thans dreigt zwart mat te geven in twee.zetten met Pe3t en daarna Tel. Wit voorkomtzulks met 30. Kg2—fl, Te2—c2. 31.Ta7—g7t, Kg8—f8 (K18??. 32. Tg4: mat).32. Tg7Xg4. De g-pion bedreigt de wittestelling en is daarom belangrijker dan depion op h7. Inderdaad zou zwart na 32.Th7: nog remise kunnen houden door 32.Pd2t. 33. Kg2 (33. Kei?, PfSt; of33. Ke2?, Pe4t en Pf6:). 33 , Pf3 metde dreiging Tel en Tgl mat, waartegenzwart zich alleen kan verdedigen met 34.h3. Hierna volgt dan 34. Pelt. 35.Kfl, Pd3 en 36. Pb2:. 32 Pc4Xb2.33. Lf6Xb2, Tc2Xb2. Het eindspel is gewonnenvoor wit: Wel is één pionnetjemeer in een toreneindspel nu juist niet zoveel, maar de drie pionnen op dé koningsvleugelvormen een sterk overwicht. Ondersteunddoor hun koning rukken zijlangzaam, maar zeker op. 34. Tg4—c4,Ib2—b6. 35. Kfl—e2, Kf8—f7. 36. Tc4—No. 311a b e d e f g ha b e d e f g hSlotsteUingh4. Dit is feitelijk tijdverlies, want de wittetoren moet op de c-lijn blijven om> zwart's toren op b6 te houden. Echterkomt het er op een paar zetten minderof meer niet aan. 36. , Kf7—g6. 37.Th4—f4, Tb6—b3. 38. Tf4—c4, Tb3—b6.39.Ke2—e3 (niet 39. f4?, Tb2t en 40Th2:). 39. ......,' Kg6—f5. 40. g3—g4f,Kf5—e6. Of 40 , Kg5. 41. f3! en 42.Te5t enz. 41. f2- i f4, Ke6—d5. 42. Tc4—d4t, Kdö—e€. (42 , Kc5. 43. f5 geeftzwart «venmin kansen). 43. f4—f5t, Ke6—e7. 44. T een afstand van 500millioen lichtjaren! We komen daar laterop terug.Langs de weg der driehoeksmeting washet voor de geleerden uitgesloten noggrotere successen te behalen dan ze alhadden gedaan door de afstand van eenduizendtal sterren (die het dichtste bqstonden) te bepalen.Maar stilzitten ligt niet op de weg dersterrenkundigen en zij hebben dus naarandere methoden gezocht om toch de afstandender sterren te bepalen en zo totontsluiting van de geheimen van het heelalte komen.Zo is er een methode om uit de helderheidvan een ster de afstand te bepalen.Wanneer men de sterren bekijkt blijkt dekleur verschillende te zijn. Er. zijn witte,gele, rode enz. Bovendien kunnen ze verdeeldworden in sterke en zwakke sterren.En nu is gebleken dat de sterke sterrenallen dezelfde lichtsterkte hebben nl. eenlichtsterkte die gelijk is aan 100 maal dievan onze zon. En van dit soort sterrenwas daarmee de afstand weer bepaald.Immers als een bepaalde ster een lichtsterkteheeft van 100 maal die van onzezon, dan is uit het feit, dat de afstandaarde—zon bekend is uit te rekenen hoevér een ster die 100 maal de lichtkrachtvan onze zon heeft dan wel van ons afmoet staan om een helderheid aan het firmamentte verspreiden zoals we die inwerkelijkheid van haar zien.Met deze methode was men reeds weereen stap verder in het heelal gevorderd.JOHN BOYLE.


HERSTEL: ALGEMEEN KATHOLIEK WEEKBLADI ransHals, de realistDE TRIOMF VAN HET SCHILDERSAMBACHTFrans Hals: Maaltijd van de Clu'veniersdoelen (1627)II (Slot)Tien jaar later deed de Cluveniersdoelenbij Hals eenzelfde bestelling als de SintJorisdoelen en in hetzelfde jaar moet deschilder nog eens de mannen van SintJoris al etend schilderen. Wilde de enedoelen voor de ander niet onder doen? Engedoogde de tijd — de 80-jarige oorlogwas in volle gang! — niet, dat in de elfjaar die tussen de twee Sint Joris-doelenliggen, dat de toonaangevende wereld zichzette tot poseren? Hoe dan ook, in die tussenliggendeelf jaar vinden we bij Halseen lange reeks werken die hij naar eigenkeuze — maar toch voor de verkoop? -schilderde. Bijvoorbeeld het „Vrolijk gezelschap",„portret van Verdonck", een aantalmeesterlijke kinderkopjes (de thansberoemde „rondjes"), waarvoor Hals zijnmodellen binnenliep van de straat of tegenging op het nog bestaande Visserspad.De meester schilderde zijn knappeleerlinge Judith Leyster, Jonker Ramp enzijn liefje, de nar met de luit en een rommelpotspelerzette hij temidden van eenvrolijke kinderschaar op het doek. MoestHals met die genre-stukjes in he^ onderhoudvan zijn gezin voorzien? In ieder gevalbrachten die schilderijtjes het publiekiets geheel nieuws en zeker ging de schildergeheel op in dit nieuwe werk.Intusse*h hebben de deftige burgers vanHaarlem en elders de weg naar Hals' ateliergevonden; de loopbaan van den portrettistis begonnen. Bij honderdtallenheeft Hals ze geschilderd, burgers, edellieden,kooplui, geleerden, deftige dames.En al die koppen hebben hun eigen uitdrukking,waardigheid, ernst, spitse interesse,geestigheid en vrolijkheid, parmantigekracht en goedmoedige verwaandheid,alle karaktertrekken zijn in die wer-'ken te vinden.Maar zijn liefde tot de visserskinderenverloochende Hals niet, een nieuwe re'ikskomt tot stand en ook schilderde hij hethuiveringwekkend juiste portret vanHaarlems heks „malle Babbe", door kunstkennersvan naam als het mooiste schilderijvan de wereld geprezen. Hals trofvolkomen zuiver de werkelijkheid en hetdeerde niet of die aantrekkelijk was of afstotend;hij schilderde het leven zoals hijen eenieder dat zien kon.Twintig jaar voordat Rembrandt zijn„Staalmeesters" schiep, schilderde FransHals (in 1641) de Regenten van het SintElisabethsgasthuis te Haarlem. Hier geendaverende overdaad zoals in de sdhuttersstukken,maar kalme deftigheid, die ineen regentenkamer past.De schijnbare eentonigheid van de costumes,die bijna ineenvloeien met de donkereomgeving, verdwijnt bij nader toezienen men onderscheidt door de magnifiekestofuitdrukking duidelijk hot verschiltussen laken, fluweel en satijn. Er isin de opstelling der figuren een merkwaardigeovereenkomst tussen deze Regentenen Rembrandt's „Staalmeesters",die welhaast inspiratie van Rembranutdoor Hals doet vermoeden.Ouder wordend ruimde de uitgelatenheidenigszins de plaats voor de ernst; dekleuren op Hals' schilderijen worden donkerder,de gebaren stiller. En voor denschilder brak een tijd van trieste zorgenaan. In 1654 stond de schilder bij zijn bakkerdiep in het krijgt; hij betaalde methuisraad en schilderijen, waarvan oen vanzijn eigen hand. Uit een handel, in 1660door zijn zoon Reynier gedreven, blijktXII.„VAN DEN VOS REINAERDE"(Vervolg)Voor Tibert bij Reinaert is aangeland,heeft hij de schrik nog erger te pakken,want kraaien en raven vliegen maarsteeds links van hem, wat een slecht voortekenis.Reinaert is heel voorkomend, heet zijnneef welkom en stelt Tibert gauw op zijng^mak, doordat hij honing gaat prijzenals de heerlijkheid der heerlijkheden.Tibert, die totaal geen interesse voor zoetigheidheeft, zal in die strik niet trappen.Nee, als Reinaert denkt hem zo te vangen,dan grijpt hij mis.Maar van Reinaert is het alleen maarsluwheid. Te minder immers is de katerop zijn hoede, nu hij denkt aan de valstrikontsnapt te zijn. En Tibert, die zowijs is, valt ook aan zijn eigen hartstochtten offer. Immers, van eten gesproken, hijhoudt wel van muizen, maar niet vanhoning, zegt hij terloops. Wat, zegt Reinaert,muizen, daar kan ik je aan helpen,had dat maar direct gezegd. En in denacht trekken ze er op uit, Reintje wijstTibert een gat in een schuur, als hij daardoorkruipt, vindt hij muizen bij de vleet.Maar de listigaard weet al te .goed, datvoor het gat een strik is gespannen omhemzelf in zijn kwaliteit van kippendief tevangen. Tibert loopt in de strik en in zijnangst begaat hij de lompheid hard te gaanschreeuwen,' waardoor hij het hele huisop stelten zet. Hij krijgt er zo ongenadigvan langs dat het hem een oog kost. Tenslotteslaagt hij erin het/ touw door tebijten en naar het hof te vluchten.Nu deze tweede expeditie mislukt is,ziedt koning Nobel van toorn. De enigedie het nog voor Reintje opneemt, is weerGrimbaert de das. Hij betoogt, dat menvrije lieden driemaal moet dagen en Reintjeis een vrij man. Maar wie moet gaan?Grimbaert komt ook deze moeilijkheid teboven en biedt zichzelf aan.De das doet zijn plicht beter dan devorige afgezanten, hij is als rechtschapenman niet gemakkelijk om de tuin te leidenen spreekt eens rustig met Reihaort. Alshij nu meegaat, zegt Grimbaert, weet hijer zich misschien nog uit te redden. Maarblijft hij nu weg, dan loopt het met hemen zijn huishouden mis, zijn kasteel wordtverwoest en hijzelf komt aan de galg, omnog niet te spreken van zijn vrouw enkinderen, die geradbraakt zullen worden.hoe laag de kunst van zijn vader werdaangeslagen. Twee schilderijen werden geruildtegen twee tekeningen waarop „beeldenen paerdekens" voorkwamen, waardedrie rycxdaelders. En thans schat men dewaarde van Hals' tentoongestelde werkenop 14 millioen gulden.Maar uit deze zorgentijd stammen nogenkele grootse werken, die gelukkig ipetde schuttersstukken voor Nederland bewaardzijn gebleven; het zijn de Regentener, de Regentessen van het Oude Mannenhuys.Daarin treedt voor het laatst devrijmoedige realist op ons toe. SchilderdeHals niet wat hij zag? Een der Regentenwas een drankzuchtige, de schilder hoeftzijn verlopen kop zonder pardon afgebeeld.Twee jaar na het vervaardigen van dezeschilderijen stierf Hals op 29 Augustus1666. Drie dagen daarna werd hij „van denarme" begraven in de Grote Kerk te Haai*lem; zijn graf kostte vier gulden. Z\jnweduwe bleef, ondanksU) de geldelijketoelage der stad van 14 stuivers perweek in zorgelijke omstandigheden achter.Frans Hals is de eerste grote realist geweest'in de Hollandse schilderkunst,;Ampzing getuigt in zijn „Beschryvingeende Lof der Stad Haerlem in Holland"van 1626 het volgende van de gebroedersHals, Frans en Dirk:„Hoe wacker schilderd Franz de luydennaer het leven.'Wat suyvire beeld-ekens weet Dirk onsniet te geven!Gebroeders in de konst, gebroedsrs inhet bloed,Van eener konsten min en moederopgevoed."A. B.En Reinaert geeft toe. Hij neemt afscheiden beveelt zijn kinderen in de zorgvan zijn vrouw Hermelijn aan:Doch vooral beveel ik uReinaerdine mijnen zoon't Stekelhaar staat reeds «o .schoonAan zijn jonge snor te prijken,'k Hoop dat hij op mij zal lijken.En Èosseel, dien kleinen diefHeb ik toch zo hart'lijk liefMeer dan ik het seggen kan.Reinaert gaat met Grimbaert op weg.Hij begint zich wel wat bezwaard te gevoelen:'k Word zo angstig dat ik beefOm mijn grote boevenstreken'k Wou zo graag mijn biecht eensspreken,Eer ik' aankom bij het hof.Maar erg oprecht is. zijn berouw niet.Het is meer bedoeld om bij Grimbaert eengoede indruk te maken. Want als hij eenogenblik later een toom kippen ziet, doethij een uitval dat de veren er van afvliegen.Grimbaert geeft hem wel een geduchteschrobbéring, maar toch blijft deonverbeterlijke omkijken naar de malseboutjes die nu zijn neus voorbijgaan.Naarmate zij het hof naderen, ontzinktRein de moed. Toch houdt hij zich kranigen laat niets merken:Hij kwam in, met stout gebaar,Of hij 's konings zone waarÉn als had hij niets misdaan.Straks ging hij vopr Nobel staanZeggende: Mijn vorst en heer,God almachtig geev' u eer,Vele vreugden en lang leven!'Hij betuigt zijn trouw aan den koningen spreekt met schijnheilig gezicht overde slechtheid der wereld. Maar koningNobel is van zijn mooie praatjes niet meergediend en vraagt hem bovendien wat hijgedaan heeft met Bruin en Tibert. Kostelijkweet Rein de vermoorde onschuldte spelen:Is 't mijn schuld, sprak Rein, dat BruinNu zo rood ziet op de kruin!Heb ik hem misdaan, gestoken fDeed ik 't, hij had zich .gewroken,Wanti wat kan ik tegen hem fWat betreft Tibert, den kater,Dien ik herbergde en ontving,Maar die 's nachts uit stelen ging,Scttoon ik 't hem had .afgeraden,Wordt zijn schuld op mij geladen?Omdat er geen getuigen bij waren, kanhij zich daar prachtig uit redden? Maarlegio is het aantal beschuldigingen tegenhem. „Groter rechtswelsprekendheid is erDe Godserkenning, schreef dr. Anton vanDuinkerken eens, geeft aan de cultuurarbeidde ware en hoogste doelmatigheid. Deze aalvaak anders zijn dan de platte en altijd voorde hand liggende nutmatigheid, die hetmenselijk eigenbelang nastreeft. De edelstecultuurarbeid is belangeloos, doch op heteeuwige gericht j hij gelijkt op het spel vanhet kind en hij gelijkt op de scheppendearbeid van God. Hij is weelderig en onbaatzuchtig.Zijn doelmatigheid is geen anderedan de gerichtheid van de menselijke levenswilop de onsterfelijkheid.De waarheid van deze woorden leert onsde geschiedenis der waarlijk grote mannen:de heiligen, de ontdekkers, de uitvinders,de kunstenaars. Maar al is de kunstenaaronbaatzuchtig, dat wil nog niet zeggen, datde mensengemeenschap waarin, deze kunstenaarleeft, hem aan zijn lot moet overlaten.Integendeel, de gemeenschap zal het iverkvan den kunstenaar door gebruik moetenwaarderen. De grote, aan die gemeenschapleiding 'gevende lichamen als Kerk en Staatbehoren de kunstenaars met opdrachten testeunen. Niet in de eerste plaats om hunszelfswil, maar om de aan hun leiding toevertrouwdemensengemeenschap door middelvan de kunst te verrijken in het geestelijkleven. De Kerk ook om eer te brengenaan haar Stichter; dat is tenslotte hethoogst denkbare doel van alle kunst, vaniedere levensuiting.De Kerk nu heeft altijd de kunst gesteund.En meer dan dat; zij was én is de bron vaneen onafzienbaar rijke kunstschat.Maar de Staat, ruimer gezien de gehelewereldlijke overheid en leiding gevendelichamen in de menselijke samenleving fWy hebben er niet veel ivoorden voornodig, ieder die zien kan weet, dat het'juisthet plat materialistische ideaal was, dat debreuk veroorzaakte tussen kunstenaar envolk. Thans gaan zich de ideeën wijzigen,tracht men het verbroken verband te herstellen.Doch de mate der Godserkenning zalmoeien bewijzen of deze stap vooruit ookeen stap is in de goede richting.THEORETICUS.monumentennimmer nog gehoord." Maar Rein hieldstand, want „...hij overtrof hen al doorzijn welgespierde rede en .door hoofsespreektrant mede".Maar hij kon hen toch niet staan,Want men bracht getuigen aan.Dat geeft hem de nekslag. Met pratenalleen had hij het gewonnen. Doch nuvolgt na kort beraad het vonnis, dat Reinnaar de galg verwees.Rein's familieleden gaan bedroefd heen;Tibert, Bruin en Isengrim daarentegengaan de galg vast opstellen. Rein geefthun de raad de strik te gebruiken dieTibert nog om de hals draagt. En hij 'zegtbij zichzelf, dat het spel nog niet uit is.Want' nu komt het hoogtepunt van R-einskarakterkennis en sluwheid. Hij vraagthet volk zijn zonden te mogen belijden alvorenshij gehangen wordt. Als het hemtoegestaan wordt, begint hij zijn leven teschilderen. Als onschuldig kind beet hijtijdens het spel een lam al stoeiende; hijproefde het bloed en zo kwam hij onnozelop het slechte pad. Daarop ontmoette hijeen bovenstbesten leermeester, de wolfIsengrim, die hem veel slechts bijbracht,doch ook laag behandelde en bestal zoveelhij kon. Maar, sprak Reintje, ik hadhet niet slecht, want in stilte was ik rijkerdan wie ook kon denken. En dat ben iknog, ik bezit een schat, zo grootDat geen volgeladen wagenDie in zeven keer kan dragen.Hij speculeert op 's konings geldzuchten waarachtig, het lukt, want de koning,hoewel achterdochtig, is toch geïnteresseerd,te meer als Reintje zegt, dat hijdoor de schat te stelen, den koning hetleven redde.De koningin wordt haar nieuwsgierigheidte machtig, zij bezweert de vos hunalles te vertellen.Nu ging Rein hen al bedriegen,Ja, zijn magen 't eerst beliegen,Zelfs niet sparende de das,'Die hem zo genegen was.Doch dit deed hij slechts uit list,Wijl hij toch zeer zeker wist,Dat men 't dan ff loven zou.En pok zijn vader ging hij beschuldigen,daarbij niet vergetend Bruin, Isengrim enTibert in het geval te betrekken.Hoe hy zich van de strop redt door ookde fouten van koning Nobel en zijn gemalinuit te buiten, benevens nog eensover allen te zegevieren, bewareft we voorhet nu volgende slot.


NAAR DE EENDAAGSEMaandag 21 AprilIn overleg met het hoofdfbestuur van de Bond voor Hotel- enRestaurant-geëmployeerden heeft de directie van het St. PetrusCanisius-Retraitehuis te Bergen besloten om voor heren obers enkellners — vooral in Noord-Holland — eendaagse geestelijkeoefeningen te houden.Er zjjn onder deze mensen zovelen, die zich de weelde van eendriedaagse retraite niet kunnen permitteren, voor wie een gelegenheidals deze zeker welkom zal zijn.Maandag 21 April naar Bergen, het ideale rustoord van Noord-Holland.Werp voor een dag uw zorgen af: een geestelijk bad zal ugoed doen. Paters en Zusters staan gereed u goed en gul te ontvangen.Om 10 uur gezongen H. Mis, waarna koffietafel. Om 1.30 uurmiddagmaal. Des avonds 7 uur vertrek.De dag wordt aan geestelijke oefeningen tot levensbezinningbesteed.De zeereerw.'heer H. de Greeve heeft beloofd, als de opkomstgoed is, de aanwezigen een hartig woordje toe te spreken.Deelnemerskaarten zijn verkrijgbaar (ƒ 2,50) bij:den heer Grootaers, penningmeester, Chasséstraat 113 II,Amsterdam;den heer Slüter, voorzitter, rest. Brinkman, Plein, Haarlem,en bij: directie Retraitehuis, Bergen N.H.Vervolg agenda bondsraadsvergaderingDordrecht wil een reglementswijzigingwaardoor het mogelijkwordt aldaar bij het vijftigjarigbestaan der afdeling in 1943 tlebondsraadsvergadering te houden.Prae-advies: Jarenlange practijkheeft uitgewezen, dat deplaatsen, thans in het reglementgenoemd, de meest praktischezijn voor het houden van onzebondsraadsvergadering. Daaromontraden wij aanneming van ditvoorstel. Wij willen echter weloverwegen om aan het verlangenvan Dordrecht tegemoet tekomen en dus de bondsraadsvergaderingin 1943 daar te houden.Dordrecht en Vlissingen stellenvoor de contributie voor HerwonenLevenskracht te verhogen.Prae-advies: Het mag als bekendgeacht worden, dat in hetR. K. Werkliedenverbond eencommissie het vraagstuk dercontributie in studie heeft. Dezecommissie zal binnenkort welmet haar rapport uitkomen. Wijachten het gewenst dit rapportaf te wachten en ontraden dientengevolgedeze voorstellen teaanvaarden.Naaldwijk wil dat er stappenworden gedaan bij de desbetreffendeinstanties, teneinde te verkrijgendat in den vervolge ookkostwinners in aanmerking komenvoor kinderbijslag. In dezeworden met kostwinners bedoeld: degenen die ongehuwdzijn en door overlijden of anderszinsvan den vader voor hun moeder,broers en zusters de kostwinnerszijn.Prae-advies: Afgezien nog vande practische onmogelijkheid omaltijd vast te stellen, dat er maaréén kostwinner is en wie als 20-danig moet worden erkend, moettoch worden gewezen op netfeit, dat in de door Naaldwijkbedoelde gevallen als regel weduwen-en wezenrente krachtensde Invaliditeitswet wordt uitgekeerd.Het bedrag daarvan isvrijwel in overeenstemming metdat van de kinderbijslag. Desondankswillen wjj het wel naderbekijken en eventueel met hetVerbondsbestuur bespreken.Nes aan den Amstel wenst datbij steunverlening niets vanouderdomspensioen in minderingwordt gebracht.Prae-advies: Het is moeilijkeen ander standpunt te aanvaarden,dan steun naar behoefte.En aanvaardt men dat, dan moetmet eventuele inkomsten reKeninggehouden worden bij de bepalingvan het steunbedrag. Ditvoorstel is derhalve niet aannemelijk.Uitgeest wil h'et verplichte wederzijdslidmaatschap van standenvakorganisatie soepeler toegepastzien.Prae-advies: Met wat de afdelingUitgeest wil zou de grondslagder hechte samenwerkingtussen stands- en vakorganisatieverbroken worden, of althansminstens zeer verslappen. Eenvaste band tussen stands- envakorganisatie achten wij te allentijde, dus ook nu nog, vangroot belang voor de leden. Hetwederzijds verplicht lidmaatschapwerkt daartoe krachtigmede en het is dan ook niet mogelijk op dit voorstel in te gaan.Voorhout stelt voor verhogingvan uurloon in werkverschaffingte bevorderen.Prae-advies: Naar aanleidingvan dit voorstel willen wij verwijzennaar de actie van hetR. K. Werkliedenverbond m dezeondernomen. Op 19 December1940 heeft het Verbond aan hethoofd van het departement vanSociale Zaken" een uitvoerigschrijven gericht met 't verzoekde rechtspositie en de lonenvoor hen, die in werkverruiminggeplaatst zijn te verbeteren.-Daarop werd door het betrokkenhoofd medegedeeld, per 22 Februari1941, dat door de directievan dé Rijksdienst voor Werkverruimingeen uitvoerige no:aontworpen is en daarover interdepartementaaloverleg wordtgepleegd.Deze door Voorhout bedoeldeREDACTIE^DRES:ERKENSTRAAT 57, HAARLEM (NOORD)aangelegenheid heeft dus wel devolle aandacht en daar gezegdis, dat nadere mededelingen terzakevan het departement zullenvolgen, waarvan wij hopendat zij gunstige resultaten inhouden,is de aanneming van ditvoorstel niet nodig.Woerden stelt voor dat verzuim-en verblijfsonkosten vanafgevaardigden naar de bondsraadsvergaderingvoor rekeningkomen van de bond.Prae-advies luidt onder meer:De afdelingen bepalen zelf huncontributie en daarvan wordteen deel aan het bondsbestuurafgedragen. Dit deel is er nietop berekend ook_ nog de verzuim-en verblijfkosten te dragen.Het voorstel is dus nietaanvaardbaar.TT at ons uil Je afdelingenter ore k-wamALKMAARWanneer men in deze tijd vanperspectieven wil spreken ofzich meer wil gaan oriënterenom toekomstplannen uit te werken,hetgeen dienstig en nuttigkan zijn voor de gemeenschap,moet men vooral rekening houdenmet de geestelijke gesteldheidvan den mens en waaraanmen het meest behoefte heeft,waardoor men zeker is van hetwelslagen van een of andere opgezetteactie of iets dergelijks.De geestelijke wilskracht moetover het algemeen thans in hetbijzonder verstevigd worden, wilmen met het' sociale werk, dateen vak- of andere organisatienastreeft, succes hebben. Daaromis dan ook het werk van dekatholieke standsorganisatie indeze tijd van zo'n grote betekenistemeer daar deze instelling nietalleen het sociale belang van deleden op het oog heeft, maarvooral ook aan de geestelijke belangenvoortdurend haar aandachtschenkt. Op sociaal, cultureelen economisch terrein verrichtde katholieke arbeidersbewegingsteeds veel en goed werkmaar het geestelijk welzijn moetdaarbij niet op de laatste plaatskomen. En dit wordt door de katholiekestandsorganisatie terdegebegrepen en de leden voorgehouden.Men sla daarom de hand aande ploeg ter grootmaking van deVolksbond.HAARLEMZondag j.l., toen de afdelingde plechtigheid der zegening vande arbeid liet plaats vinden, wasde St. Josephkerk geheel gevuld.De geestelijke adviseur, deweieerwaarde heer C. M. Broers,met assistentie van de weieerwaardeheren G. F. de Beer enE. A. van Teylingen leidde deplechtigheden. De zangverenigingSt. Caecilia zette met forse stemhet bondslied van de Ned- KatholiekeVolksbond in, waarna hetlied God van Arbeid.De weieerwaarde adviseurhield vervolgens een toespraakover de betekenis van- de zegeningvan de arbeid en wel naaraanleiding van de Schriftwoorden:„Uw wil geschiede op aardezoals in de hemel" daarmee verklarende,dat het Gods wil is,dat wij arbeiden, om in ons onderhoudte voorzien en ter erevan God.Hierna werd gezamenlijk hetCredo gezongen. Daarna begonde eigenlijke zegening. Bij de gebedentrokken de priesters zegenenddoor de kerk.Na de zegening werd nog eenkort Lof gecelebreerd. Tot Rlotzong men Roomse Blijdschap.Het bondsbestuur roept u ppDe bijzondere en belangrijke tijd, waarin wij levenvraagt van ons een meer dan gewone krachtsinspanning.Dit geldt ook ten aanzien van onze organisatie alsdeel van de katholieke arbeidersbeweging.Waartoe wij bok vooral onze kracht moeten aanwendenis: het ledental van onze organisatie te verhogen.Voorzeker geen gemakkelijke taak in de gegevenomstandigheden, maar desniettemin van het allergrootstebelang.Ons ledental moet niet met enkele tientallen, maarmet honderdtallen, nog beter was het met duizendtallen,worden opgevoerd. En om dit te bereiken roepenwij speciaal uw hulp in.Wij behoeven vóór u niet te betogen welk een grotesteun en kracht ons op christelijke grondslag steunendvolk bezit in onze confessionele organisaties. Daaromis ons beroep op uw hulp zo dringend. •Vertrouwende dat u, hetzij door middel van uwCredo Pugno-club, ofwel door het aanwijzen van enigeenthousiaste, frisse leden, de ledenwerving krachtigzult aanpakken, wensen wij Gods beste zegen daarbijtoe.'Vrienden niet talmen, doch aanpakken ! ! lLEIDSCHENDAMOp Zondag 30 Maart 1941 hieldde afdeling haar maandelijkseledenvergadering.Het Strijdlied werd staandedoor de vergadering gezongen.Enkele ingekomen stukkenover de werkverruiming werdenter kennis der leden gebracht.Hierna verkreeg de heer J. deLangen het woord, die op zeerduidelijke wijze het verslag vande gehouden centrale raadsvergaderinguitbracht, welke gehoudenis op Maandag 6 Mei 1940te Haarlem.Ook werd de heer J. de Langenweer voor 2 jaar benoemd alsafgevaardigde.Hierna kreeg -de heer Schalkwijkhet woord, die verslag uitbrachtvan de gehouden Studiedagente Voorhout. Tot in dekleinste bijzonderheden gaf hijhet verloop van die dagen, welke. hij op zeer duidelijke wijzenaar voren bracht.Op het einde bracht de voprzittep,'.dank, op de eerste plaatsaan den heer J. de Langen voorzijn .uitgebreid verslag van decentrale. raadsvergadering enfeliciteerde hem met zijn wederbenoeming.Ook bracht hij dankaan den heer Schalkwijk voorzijn mooi verslag van de Studiedagen.Daarna kregen we verslag vande kascontrole. Wegens ziektewerd er geen verslag uitgebracntvan de bond.De heer Arn. Kouwenhovenbracnt verslag uit van het Moederi'ondsen voor Hulp in Noodde heer H. v. d. Voert. Beidenbrachten dank aan den penningmeester,dat alles in de besteorde was bevonden.Hierna vertoonde de geestelijkeadviseur de film met plechtighedenvan de Goede Week.Onder ademloze stilte werd defilm gevolgd die de geestelijkeadviseur duidelijk uiteenzette.OVERSCHIEOp Zondag 23 Maart vond dezegening van de arbeid plaats.Velen waren gekomen mei hungereedschap, dat zij in de handhielden, toen de priester zegenenddoor de rijen ging. Jammerdat nog niet veel meer vandeze schone gelegenheid gebruikgemaakt wordt om jaarlijks* opdit feest op bijzondere wgze dezegen Gods over het dagelijkswerk af te smeken. Toch mogenwij niet ontevreden zijn. En eenverheugend feit was dat zoveeljongeren waren, gekomen. De St.Jozefgezellen waren in grootaantal aanwezig.De plechtigheden werden gehoudendoor onzen geestelijkenadviseur, kapelaan E. J. M.Eeken. Na een Ked van St. Jozefwerden de gebruikelijke gebedendoor kapelaan Eeken afwisselendmet de deelnemers gebeden.Hierna werd door allen hetCredo gezongen. Na een kortverklarend woord van kapelaanEeken volgden nog enige toepasselijkegebeden, waarna de priesterzegenend langs de rijen ging,waarbij hij het kerkelijk zegeningsgebeduitsprak. Tenslottewerd het Tantum ergo gezongen,waarna de zegen met het Allerheiligstewerd gegeven.»T aar men verwachtworotDORDRECHT. In de St. Antoniuskerkzulten op de volgende' data H. Missen worden opgedragenvoor onze overledenleden:Zondag 11 Mei 11.45 uur voorJ. Kuiters.Zondag 25 Med 10 uur voor D.Dokman.Zondag 8 Juni 7 uur voorJ. Sijssens.Zondag 15 Juni 11.45 uur voorL. Ridder.OVERSCHIE. Maandag 7April jaarvergadering 8 uur n.m.in het clubhuis Petrus Banden.Agenda: 1. Opening. 2. Notulenen jaarverslag secretaris. 3.Jaarverslag penningmeester. 4.Jaarverslag Hulp in Nood. 5.Verslag kascontrölecommissie.6. Behandeling begroting 1941—•1942. 7. Bestuursverkiezing: aftredendM. J. Wejjnen (niet herkiesbaar);verkiezing van tweebestuursleden; candidaten kunnenworden ingezonden tot enmet Zaterdag 5 April aan densecretaris. 8. Benoeming kascontrólecommissie.9. Benoemingvan een afgevaardigde naar debondsraadsvergadering. 10.Rondvraag. 11. Sluiting.


12 HERSTEL: ALGEMEEN KATHOLIEK WEEKBLADHUIDUITSLAGHet kwaad tn zijn oorzaak bestrijdendoor een hygiënischebehandeling. Dit is de manierom te worden verlost van defolterende Jeuk-en de dikwijlsondragelijke last bij eczeem enandere huidaandoeningen. HetD.D.D -recept van Dr. D. Denniswordt met succes aangewendtegen het voortwoekerendekwaad. D.D.D. is een helderevloeistof, die diep in de poriëndringt en onder de huid deziektekiemen doodt. Reeds deeerste druppels geven onmiddellijkverlichting en overwinnenden aandrang tot krabben.Flacons a 75 et., f. l 50 en t. 2.50t>Ü Apothekers en Drogisten.GENEESMIDDEL TEGENHUIDAANDOENINGENAdverteert in dit bladAPRILBIJ TONEtfLFONDS „VARIA" HEEKENWEG 66 - UTRECHTzijn verschenen de volgende vrolijke éénactertjes:De Soldatcndorhtei l D. en 3 H.De Haarkuui* 4 H. of l D. en 3 H.Ridders zonder vrees of hte,am- 7 A.De Pantoffelheld l D. en 2 H.Televisie 8 H.Een huis vul inbrekersPrijs 75 cent per exemplaarDAUL RDAKlft ATELIER.KEHKCLUKE HUHST.fp.MAaivooftiuRG Z.HDJI ii?r IK C NCEfiARAnOEEÜD MAHDVWK IT! 1/^bUPVCIl•NU.maar ook voor de toekomstis Coöperatie onmisbaar:Coöperatiemoet en zal een belangrijketaak hebbenbij de wederopbouwHoudt dus ook nu vast aanuw coöperatieve gedachte!BLIJFT OOK NU TROUWLID EN VERBRUIKER VANR. K. CoöperatieveVerbruiksverenigingHET ANKER u,a,Kruisstr. 54, L. Vrouweplein lT I L B U R GAANVANGder goedk. schriftel. lessen in Fransch, Duitsch, Engelsen, Boekh.,Taal m. Rekenen, enz. è 65 et. per maand. Ook Steno en Alg.ontw. Vraag gratis proefles Cursus Zelfontw., Bosb. Toussaintstr.46 C.. Ajhsterdam-West.UW TUIN VOL BLOEMEN! Recl. Coll.: 5 Struikrozen; 50 Gr.BI. Gladiolen, 50 Vr. BI. Gladiolen, 50 Montbretia's, 50 Oxalis voorranden, 100 Anemonen, 50 Dubb. rozenbl. Ranonkels, 25 Snrjbloempl.in 5 srt., 5 Orange en 5 Zilver Lelies en 3 reuzenbl. Dahlia'svoor si. f 2,—. Elke best. 2 pakjes bloemzaden en l kamerplantgratis. Niet tevreden geld terug. Postrek. 313672.W ALRA VEN-DEN DEKKER, Bloemisten — Hillegom — Tel. 56823 D. en 5 H.Vraagt zichtzendingKAALHOOFD1GHEIDHAARUITVALROOSKAJLE PLEKKENProbeer als velen „Barklit"-haarwater.Prijsf 1.25 per flacon (Volledigekuur f 6,25).Med. Haarwaterfabriek„BARKLIT"Telef. 9NijverdalZANGKANARIESSaksische zangers f 3,50;bekr. Seyfertmannen, diep inholrol, klockrollen en fluiten uitkampioen f 3,75; kweekmannenen voorzangers f 4,—; kweekpopjesf 0,60. Alle dag- enavondzangers manvinken f 0,40;mansijsjes f 0,60; rode kneutjesf 0,70. Gemengde vogelzadenf 2,— per 10 po^id.Fijnkwekerij Nico Borneman,Merelstraat 35, Utrechttelefoon 13617.Gebruikt bij Uw ontbijt steedsA.H.O.GLORIAKOEKNeemt proef met onze andereA.H.O.-ARTDXELENFa. A. HUYBREGTS-OOMSEMMASTRAAT 35 - TILBURGErdal's reukis door het noodgedwongengebruik van'n ander oplosmiddel(oorlogsomstandighedendwongen onshiertoe) iets gewijzigd.De oude, edele wassoorten(en daar komt't op aan!) bleven echterabsoluut dezelfde!verandert nietsaan die goede gewoonte,Uw schoenen geregeldmet ERDALte poetsenWij garandeeren onvoorwaardelijkdezelfdevóór-oorlogscheERDAL-kwaliteit!aan Erdal'skwaliteitkunt U dus de allerhoogsteeischen blijvenstellen . . .ERDAL blijft „zoogoed voor het leefen beroemd door zijnglans"!No. 257Kinderen verlangen slechtseen rijwiel metVRIJWIELREMNAAF;zij weten immers precies, watbjj een goed rijwiel behoort.3 N1000 Polshorloges tegen 'n ongelooflijk lage prijs lONBREEKBAAR GLASANKERGANGVERCHROOMDE KASTZWITSERSCH FABRIKAATDeze horloges worden geleverd, zoolang devoorraad strekt, in ronde of nevenstaandeuitvoering. Desgewenscht ook als zakhorloge.PRIJS NOG TIJDELIJK f 2(met secondewijzer 60 et. méér)Levering geschiedt naar volgorde vanbinnenkomen der bestellingen. Toezendingonder rembours (plus vracht).Elke uitgeknipte advertentie, die u onstoezendt, geeft recht op het koopen vanéén horloge naar keuze. Geen geldvooruit zenden.V^/ompfotV\^lnioersel a £/ (.orlo .orlogereHOMERUSLAAN 83 - POSTBUS 44 - UTRECHT

More magazines by this user
Similar magazines