Okt. nr 22 - Oud Bennekom
Okt. nr 22 - Oud Bennekom
Okt. nr 22 - Oud Bennekom
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
ilrNr.<strong>22</strong>oktobe r 1987Secretariaat en redactie:M.A.de Vos, Margrietlaan 5,LfufrftÍntPPn6lzt EK<strong>Bennekom</strong>, te1.15009Mr.A.C.uan Daalen bíj de doorop de Hullenberg.hen geschonken koep,eL(1929)
BIJEENKOMSTDonderdag 5 novembe r 1987 zal de heer i . Harenberg, woonachtigte Zutphen, een Iezing houden over het onderwerp:"Kasteien langs de Vel uwezoom". Het gesproken woord wordttoegel icht met een diapresentatie.De lezing vindt plaats in zaal "De Brink", Brinkstraat 39te <strong>Bennekom</strong> en vangt aan om 20.00 uur. De toegang is vrijen i ntroducées zijn toegestaan.Het beeld van de Provincie Gelderland wordt gelukkig nogaleens bepaald door kastelen en andere historische gebouwen.Deze monumenten staan als getuigen van wat er zich in veleeeuwen op cultureel en maatschappel ijk gebied in dít gewestheeft afgespeeld. In het bijzonder de Veluwezoom,waarbij gedacht moet worden aan het gebied langs de rivierde lJssel, is bekend om meerdere fraaie en nog in goedestaat verkerende kastelen. Reden waarom wij cie heer Harenhern*-. hehhen nerrr-^-r ^- L:^-^.,^rr . r- . . aagc om n l erover vóór voor onq ons êên een lozina têkomen houden.De heer Harenberg is amateur-historicus, waarbij ziinbelangstel I ing in het bijzonder ui tgaat naar de geschiedenisvan de Gelderse kastelen en al les wat daarmede verbandhoudt. Gezien zijn uitgebreide kennis op dit gebied,wordt hij wel genoemd "de Gelderse kastelenkenner". Verderis hij auteur van veel boeken, publ icaties en artikelen inde pers over dit onderwerp. Zo verschenen er 'l 1 kastelenboekenwaaraan zijn naam verbonden is en heeft hij momenteelde tekst onder handen van 4 nog te verschijnen boeken.Bekend zijn o.m. het in '1984 door hem met F.M.Eliënsgeschreven boek: I'Middeleeuwse kastelen in Gelderland" enhet van zijn hand in 1969 verschenen boek'rDe kastelen vanGraafschap en Liemers".OVER I GE AGENDADonderdag 28 januari 1988, jaarl ijkse ledenvergaderingen vervolgens een <strong>Bennekom</strong>se avond. Hiervoor heeft deheer H.Gijsbertsen een diapresentatie in voorbereiding.Dinsdag I maart 1988, een lezing door de heer drs.A.C.van Groothees t te Veenendaa I over de gesch i eden i s van DeKraats en het B i nnenve I d.Nadere b i j zonderheden omtrent voorme I de twee avondenvoloen in het ianuari-nummer van de Kostersteen.
HOEKELUM DAT ALDE GOET0nder deze t i tel verscheen i n 1971 een door de St i cht i ngLuthers Buitencentrum uitgegeven boekje over de geschiedenisen de bewoners van kasteel Hoekelum. Dít goed gedocumenteerdeboekje, met tekst van de heer J. K.Schendelaar,was reeds geruirne tijd uitverkocht.0nlangs is hiervan eenherdruk verschenen. Het boekje is voor de prijs van f12,50verkríjgbaar in de winkel van Kaasboerderij Hoekelum,Gebr.v.d.Kamp, Edeseweg 1<strong>22</strong> nabij het kasteel te <strong>Bennekom</strong>.B I BL I OTHEEK OUD BENNEKOMEerder i s reeds geschreven over de aanwez i ge boeken enandere publ icaties in de (zeer bescheiden) bibl iotheek van0ud <strong>Bennekom</strong>, aanwezig in het Kijk en Luistermuseum. Dankziide vrijwi I I ige medewerking van mw.de Maaker-Verbeek isal les nu gecatalogiseerd en ingedeelci. Belangstel lendeI ede kunnen, tegen beta I i ng van een ger i nge onkostenvergoedingt.w. f 1,-, een fotokopie van deze catalogus aanvrêgen.Bestel I ing is mogel ijk via het secretariaat,te1.15009, of bij de heer H.Gijsbertsen, tel .15275. Helaaszal het mw.de Maaker voorlopig niet mogel ijk zijn om opdonderdagochtend bezoekers te woord te staan. Een verkeersongevaldeed haar in het zÍekenhuis belanden. Graagwensen wij haar ook van deze plaats een spoedig hersteltoe van de opge I open b I essures .OVERIGE BIJEENKOMSTEN0ud-Wageningen - maandag 23 november 1987, zaal De \{ereld,20.00 uur, een dialezing door de heer V/.van Keulen overhet werk van de Bond Heemschut.Archeologische iíerkgroep Nederland - woensdag 1l november1987, zaal Het Nieuwe Klooster te Oosterbeek, 19.30 uur:de heer T.J.Hoekstra, stadsarcheoloog vertel t over deresu I taten van recente opgrav i ngen te Utrecht.Stichting Heemkunde Gem. Renkum -donderdag2j oktober1987, zaal de V/esterbouwing, 20.00 uur, lezing door drs.R.P.G.A.Voskui I over de ontstaansgeschiedenis van hetlandschap in de gemeente Renkum. (toegang J 5,- p.p. voorniet-leden).
B I BL I OTHEEK ARNHEMDe St i cht i ng Arnhemse 0penbare en Gel derse Wetenschappe-I ijke Bibl íotheek te Arnhem zond ons het volgende bul letinover de Bibl iotheek Arnhem, in het bijzonder de col lectieGelriana. Gaarne brenqen wii dit onder de aandacht vanonze I eze rs .De Bibl iotheek Arnhem col lectíoneert reeds meer dan 125jaar naast wetenschappelijke literatuur ook literatuurover Gelderland in de meest ruime zín, teneinde het gedrukteerfgoed van de prov i nc i e Ge I der I and voor het nageslachtte bewaren en vast te leggen.0p deze wijze kon door de jaren heen een omvangrijke collectieboeken, brochures, pamfletten, gelegenheidsgeschriften,gedenkschriften, overheidspubl icaties, tijdschriftenen couranten worden opgebouwd (de col lectieuelrtana,..\Dit materiaal, thans bestaande uit meer dan 40.000 titels,ïs door de Bibl iografie van Gelderland van Gouda Quint ende Documentatiecatalogus Gelderland uitstekend ontslotenen toegankel ijk voor een ieder.\|l/anneei u geïnteresseerd bent in de geschiedenis en/ofheemkundige aspecten van uw streek, stad of dorp kunt u indeze collectie zeker iets van uw gading vinden. Bovendienbiedt de Bibl iotheek Arnhem u tal van faci I ieteiten zoalshet gebrui k van studiezalen, fotokopieerapparatuur' terwijlhet personeel van de Nijhoffkamer' een hiertoe speciaalingericht Gelders studiecentrum in de Bibl iotheekArnhem, u met raad en daad terzijde zal staan.Raadpleging van het materiaal is geheel kosteloos. Uitleningis mogelijk, tenzij het unica of oude en zeldzamewerken betreft, hiervoor dient u in het bezit te zijn vaneen geldige lezerskaart.De kosten hiervoor bedragen: 1B t/m 2J laar f 1j,-;26 t/n64 jaar f 2i,';6! jaar en ouder í 12,50.De openingstijden van de bibl iotheek zijn:. maandag van17.00 - 21.00 uurl dinsdag t/m vrijdag van 10.00 - 21 '00uur en op zaterdag van 10.00 - 16.00 uur.Het adres is: Koningstraat 26 (Postbus 1168) 68Ot ML Arnhem,tel.085-\37131.L
. F^/DE ALMANAK"De almanak en de krant, ziln de leugenzakken van 't land"of zoa I s een oud ki nderversje (t 1 900) a I zegï:ttAlmctriak,Leugenzak!Komt uan Delft,Líegt de helft.Komt uan Aalsmeer,Liegt nog ueel meer.Komt uarL Dordt,Ltegt dat-ie zuctrt uordt.Komt uan Zuarteaaal,Líegt het allemaal."Deze minder vleiende gezegden geven wel weer hoe er in hetalgemeen over almanakken gedacht werd. En veel mensen, diehun vakantie vaststellen naar aanieiding van de weervoorspelI ingen in de almanak, zul len na een verregende vakantie,het ongetwijfeld met bovenstaand rijmpje eens zijn.Toch heb ik eens gelezen dat deEnkhuizer'almanak, na de BÍjbel,één van de meest gelezen(geraadp I eegde) boekwerkjes vanNederland was. Niet voor nietskomt hiervan in 1988 reeds de-{Pl7 393e jaargang uit. Deze bekendsteNederlandse Almanak werdx wêêrschijnl ijk voor het eerst, uitgegeven in 1595. Van eenexemplaar uit 1596 werden in1871 enkele blaadjes gevondeni n het Behouden Huys op NovaZembla. Deze blaadjes werden392:!c JAARGANGh i er achterge I aten door Jacobvan Heemskerk en Wi I I em Barendszna hun overwi nter i ng vanWi I lem Barentsz stierfjes I iggen nu in het R1!!6 op 1597, toen zij op wegwaren om de noord-oostel ijkedoorvaart naar I ndië te vinden.op de terugvaart in 1597. De blaadij ksmuseum te Ams te rdam b i j de voor-
--werpen d ie men van deze poolexped i t ie naar ons I and heeftteruggebracht.Het woord almanak is van Arabiscne oorsprong (a I -manákh)en betekent Maat of Ti id.Een typisch kenmerk van een almanak was dat de namen vanHei I igen in rode letters gedrukt werden. Het gezegde 'rmeteen rode letter in de almanak staan = als een hei I igevereerd worden", stamt hiervan af. Een ander kenmerk ishet formaat, het is een echt zakboekje. De Enkhttizer almanakb.v. meet 8l x 10t cm., de Veluwse almanak is 9tz x 13cm. en de Gel dersche 1 01 x 1 3j cm.Almanakken werden vroeger het rneest gebru i kt door kooplieden,landbouwers, schippers en vissers. ln een goeoealmanak vonden zi j n. l. een aantal voor hen zeer belangrijkerubrieken, zoals de vee-, week- en jaarmarkten,kermissen, waterhoogten, bodediensten, beurtscnepen envroeger ook de tijden waarop de klok luidde bij het sluitenvan de stadspoorten. En dan natuurl ijk de weerberichten.Dat het hiermee ook wel eens mis ging is duidel ijk.LEUGENZAK!Een paar bekende buitenlandse almanakken zíjn geweest o.a.de Almanach Royal en de Almanach de Gotha. De AlmanachRoya I verscheen voor de eerste keer i n 1679 en bevattebijzonderheden over het Franse hof en al les wat daarmeeverband h iel d. Na de Franse revol ut ie werd deze vervangendoor de Almanach lmpérial, die men op last van LodewijkNapoleon ook in ons land moest gebruiken. Sinds 1815 hebbenwij hiervoor de Staatsalmanak voor het Koninkrijk derNederlanden. Dit is nu echter al leen nog een adresl ijst.De Almanach de Gotha verscheen van 1763 tot 1944 en werdui tgegeven door Justus Perthes te Gotha. Vanaf 187 1 verscheenhiervan zowel een Duitse als een Franse editie. Indeze almanak werden opgenomen de genealogieën van de regerendeen niet-regerende vorstenhuizen van Europa.0ok dehoog-adel I ijke geslachten werden hierin genoemd. Laterwerden ook de Aziatische en Afrikaanse vorstenhuizen opgenomen.Verder bevatte de a I manak een opgave van hogeambtsdragers en leden van het Corps Diplomatique, nationalefeestdagen, ridderorden enz. Een nog al tijd gebruiktealmanak door zeevarenden is de Britse Nautical Almanac.(sinas 116t).
De eerste Enkhuizer almanak lverd ook inderdaad in Enkhuizengedrukt en uitgegeven. Nu wordt deze gedrukL in t"leppelen u i tgegeven i n Apel doorn. De grote bloe i per iode van dealrnanakken in ons land ligt Lusserr 1830 en 1850. Toenverschenen er tientallen verschiliende: niet alleen perprovincie, maar ook per stad of dorp. Ui t deze laatsteperiode stamt ook de Geldersche Vol ksalmanak. Dezer verscneenvoor oe eerste maal in 1835, onder redactie van debekende ds.0.G.Heldring uit Hernmen. Als voorrede schreefds.Heldring hierin: "Eenen Volksaimanak, - eenen Volksalmanakvoor Gelderland, onder rnedewerkinq van menigen echtenGelderschman, - te schrijven, zie daar iets hetweikmij toescheen eene aangename zaak en eene groote eer voorelke Volksvriend, - bovenal voor eenen Gelderschen Volksvriend,- te zijn".Van 1835 tot t847 besloot hij de redactie hiervan neer teleggen. Deze taak werd daarna overgenomen door degeschiedkundige mr. l.A. Nijhoff, diens zoon P. Nijhoff,G.Kel ler en in 1871 door ds.J.C.W. Quack. De inhoud hadechter weinig meer te maken met een Volksalmanak. De I iefhebbersvan volkskunde vonden het te droog en te zakel ijk.In 1897 werd de Vereniging "Gelre" opg"richt. Deze verenigingging zich in het bijzonder toeleggen op de beoefeningvan de gesch i eden i s, oudhe i dkunde en recht van Ge I der-I and. D i t betekende het doodvonn i s voor de Ge I derschealmanak. Na precies 70 jaar verscheen in 1!04 voorlopig delaatste.Voorlopig, urant in 1942 verscheen onder redactie van i r.M.M.van Hoffen, (oprichter en eerste voorzi tter van devereniging 0ud <strong>Bennekom</strong>) de "Geldersche Volksalmanak" voorhet jaar 19\2, Een en ZeventÍgste jaargang (Eerste jaargangvan de nieuwe reeks). Van Hoffen schreef in zijnvoorwoord:rrWas het ds.Heldring in 1834 een aangename zaakhet initiatief te nemen den Volksalmanak uit te geven, hetis mij in 1941 geen minder aangename taak het werk doorhem begonnen, voort te zette<strong>nr</strong>r.Deze almanak werd uítgegeven door C.J.Terwee te Putten. In1)4J verscheen b i j S. Gouda Qu i nt-D. Brouwer en Zoon teArnhem de 72e jaargang.0m duidel ijk te maken waarom er nu weer een periode van 5jaar tussen zat, volgt hÍer een gedeel te van Van Hoffensvoorwoord bij deze 72e editie.
ttLezer, het i,s met grootgenoegen dat ík u detuee c,n zetterttígstejaarga.ng uan den Gelder,-schen Volksalrnanak aanbíeci.v'eel 'L:; er uerencierdsederi, de uorígealmq.nak uerscl.ieen! hieírLtge bez,íti;ers 'tten rienjr,tctt'gctng j942 zulLenaeten adi C.e al.mctri.aktsoor Cut jctar (de eersl;ej aarga.ng ,(rn de nieuLuereeks ) des'aíj d.s cl.ctnd.estíerLís ur)tgegeDerL. ap3a apr,íL 1942 ontui,rLg deuítgeuer, d,e heer C.,i.'l'erLlee, een br,íeJ' ,ua|'L (i€Sectre Grafísche Inclusiríeenucm het RíjksbuveeuDoo1. Veruer.kendeIndustríeën, aaay,'Ln hemuerd medegedeeld dat deafdeelíng ttBoekuezen't Dan een of ander NSB-departement hadbeuolen geen toestemrning te Derlenen uoot de uítgctue uanden Geldersche VolksaLnanak. De heez, Teruee gaf na dit berichtonmíddellíjk opdracLLt om tot bínden (gedrukt uas hetbcekje toen aL) en uey,zendíng ouer te gaan. De uítgaueuerd een sttcces, bínnen eníge maanden uas de oplage uítuerkocht.Helaas de heer Teyuee aerd in 1944 bíj de beruchterazz'La ín Putten opgepakt en naar Duítsland ueruoerd.Na de beurijdíng is híj niet tev,uggekeerd. ílet ishíer de plaats dezen btjzonderen man te gedenken".Tot zover ir.van Hoffen's voorwoord.Was de uitgave van 1942 al in enige maanden uitverkocht,met de editie van 19\7 ging het niet zo vlot. Bij de uitgeverS.Gouda Quint (aie nog bestaat) is het nu (na 4Ojaar) niet bekend waarom er na deze ui tgave geen nieuwemeer is verschenen. Het feit is echter wel dat in de jarenzeventig bij boekhandel de Slegte te Arnhem een grotepartij almanakken van 1947 voor de prijs van í 3,90 werdverkocht. leder die wel eens bíj de Slegte koopt, weet watx
dat betekent.In "Een Veluws dorp" (een herinneringswerk voor i r.M.M.vanHoffen, uitgegeven in 1956) schrijft D.J.G.Buurman in hethoofdstuk'rVan Hoffen als verenigingsman,, o.a. het volgende:ttZíjn ccnse,uatísme sprak, behalue uít zíjn Díon-Bouton,ook uít zíjn pogíng d"e GelderscLte volksalmanak te d.oenherleuen. volksalmanctkken zíjn een typisch 7ge-eeuus uerschíjnseL.Zij horen, helaas, niet meer in d.eze tujd. envan fiof fents pogíng uas dan ook tot míslukkt ng ged.oend,hetgeen men oDerigens met recht betreuren kan. Aan t)anHoffen heeft het níet geLegentt.Zo kwam voor de Gelderse Volksalmanak in i9\7 dan ook heteinde. De Gelderse Volksalmanak van 1942 werd dus crandesti en gedrukt en u í tgegeven. De Enkhu i zer i s ondanks deDu i tse bezett i ng van ons I and we I normaa I verschenen.De laatste jaren worden er in Íedere stad en ieder dorpdat een beetje mee wi I doen, braderieën, rommel- of vlooienmarktengehouden. 0p deze markten worden de spuilen uitgrootmoeders tijd doorgaans grif verkocht.Ook de oudeambachten zíjn hier meestal rijk vertegenwoordigd. Deheimwee naar het oude, of om een modewoord te gebruiken denostalgie, viert hoogtij. 0ok oude almanakken kom je in deboekenstal letjes regelmatig tegen. En zo bl ijkt er ookweer een markt te zijn voor nieuwe almanakken. De hierínstaande weervoorspel I ingen neemt men daarbij voor I ief.Per slot van rekening kan het K.N.M. l. het weer nog voorgeen dag vooruit bestellen, laat staan voor een iaar.Bij de uitgeverij Gherre te Gaanoere. verscheen in .l986 aeeerste Achterhoekse almanak. I n 1987 verscheen hiervan de2e editie en tevens kwam toen ook de eerste veluwse Almanakvan de pers. In deze veluwse staan behalve de gebruikelijke almanakrubrieken o.a. gegevens over het provinciaalBestuur, Gemeenten, musea en oudheidka<strong>nr</strong>ers en eenKron iek van het jaar i887. En wat denkt u van de oplaagcÍjfers.ZoweI van de Achterhoekse aIs van de veluwsewerden 15.000 exemplaren gedrukt. Als u hierbi i het betrekkelijk kleine verspreidingsgebied in ogenschouw neemr,is dit toch een respectabel aantal. Een inwoner van Maastrichtof van Leeuwarden zal toch, denk ik, niet zo gauw
ders 7ot e.r on deze aarde"H "en ruzie zi jn.ttDe mensen maken de aLmanak,Maaït God maakt 7"tet Weertt.een Achterhoekse of Ve I uwsealmanak kopen.Zo'n almanak is wat de gegevensbetreft sterk streek gebonden.I ntussen zi jn devoorbere i d i ngen voor de 3eAchterhoekse en de 2e Veluwseal weer in volle gang. ln novembermoeten deze i n dewinkels liggen.I n de Ve I uwe-u i tgave zu I I eno.a. artikelen worden opgenomenover de lmkerij, hetVel uwse oerbos en de Zu i derzee.Blijft u toch maar,ondanks het "Leugenzak", uwalmanak kopen. lk wi I besluitennet een oud-Hollandsgezegde. Een gezegde dat ooknu nog steeds van toepass i ngis. Gelukkig maar, want anwaarschijnlijk nog meer oorlogH.Gijsbertsen.Bronnen:10Enkhu izer Almanak B.V. , Apel doornGe I dersche Vol ksa I mana k 1942 en 1947Veluwse Almanak 1987Een Veluws DorpDiverse encyclopediën (op dit gebied onbetrouwbaar)Telefonische mededel ingen: Rijksmuseum afdel ing NederlandseGeschiedenis, Gelderse Wetenschappel ijke Bibl iotheeken Drukkeri i S.Gouda Quint.
TER DANKBARE HERINNERING AAN MR.A.C.VAN DAALEN...0ndergespoten door verf u i t spu i tbussen en vol geschrevenmet onbeduidende teksten staat de Koepel oP de Hul lenberger in 1987 troosteloos bij. De aanbl ik van het gebourvtjenodigt al lang niet meer uit tot een korte rustpauze tijdenseen wandel ing of tot een mijmering bij een prachtigvergez i cht. De hoog opgeschoten bomen verhu l I en het u i t-zicht dat men in vroeger tijden vanuit de koepel gehadmoet hebben. Maar de verhalen en herinneringen wijzensteeds in dezelfde richting: een wandeling naar het topjevan de Hul lenberq was ooi t voor velen een bijzondere attractie.- de fami I ie van DaalenDe geschiedenis van de koepel gaal zotn 125 jaar terug., Zeis verbonden met de naam van een geslacht dat van (bijbenadering) 1880-1940 een voorname rol in het <strong>Bennekom</strong>sedorpsleven speelde: de familie van Daalen.Al bertus van Daalen, die in 1834 op dertigjarige leeftijdvanu i t zi jn geboortestad Wagen i ngen naar <strong>Bennekom</strong> verhu i s-de, kreeg het terrein rond de Hul lenberg in handen. Alspoedig daarna I iet hij op het topje een uit houten palenopgetrokken koepel neerzetten.Van beroep ontvanger was van Daalen geen onbemiddeld mandie het kennel ijk goed toeven vond in het rustige en bosrijke<strong>Bennekom</strong>. In 1855 liet hij aan het einde van deDorpsstraat (toen Grintweg) een grote vi I la bouwen die detoepasse I i j ke naam "Dorpsz i cht" kreeg.Dat Albertus van Daalen een man met aanzien moet zijngeweest is af te lezen aan de publieke functies die hijkorte of langere tijd bekleedde. Hij was I id van GedeputeerdeStaten van Gelderland, raadsl id en buurtrichter vande Buurt <strong>Bennekom</strong>. Het i s evenwel zi jn jongste zoon Al bertusChristiaan (1853-1939) die de grootste bekendheidgeniet. 0udere <strong>Bennekom</strong>mers zul len zich deze dorninerendeman ongetwi j feld heri nneren.- Neder Ve|uweMr.A.C.van Dalen is gedurende zijn leven niet onopgemerktgebleven. Als rnan die niet alleen bereid was initiatievente ontwi kkelen maar ook in staat was ze te verwezenl ijken11
heeft h i j i n ta l van zaken rr<strong>Bennekom</strong> bet refíende" eenvoorname rol gespeeld. Zo liet hij in 1884 het in Zwitsersestij I opgetrokken "Neder Vel uwe" bouwen, jarenlang hetbelangrijkste hotel van Bennekorn. Vier jaar later speelde"Mr.A.C." een hoofdrol bij de opheffing van de Buurt <strong>Bennekom</strong>.Van Daalen's bemoeienissen gingen zelfs zover dathij in 1896 een (mislukte) poging ondernam om <strong>Bennekom</strong> totzelfstandige gemeente te maken. Vermeldenswaard is ookzijn voorzi tterschap van de <strong>Bennekom</strong>se Vereniging voorVreemdel ingenverkeer, waarvan hij in 1898 één van de oprichters was.Een markante gestal te, een man van geld en goed over wiein het dorp mopjes en woordspelingen de ronde deden."Dijkgraaf van de Dijkgraaf" werd hij genoemd, wijzendnaar één van de openbare ambten die hij bekleedde: Dijkgraafvan het zuidel ijk deel van de Gelderse Val lei. A.B.V/igman, kenner van Ede en omgeving, beschreef van Daalenooit als een "forse gestalte met een superieur optreden enEEII 4WdIE -)LEIIIr ^-ll- Nieuwe koeoelHet was deze mr.A.C.van Daalen die in 19<strong>22</strong> de koepel op deHul lenberg aan de plaatsel ijke V.V.V. schonk. SecretarisA. (Adje) van Slooten vermelde in zijn jaarverslag: rrDitjaar heeft dhr.van Daalen de oude koepel aan ons afgestaan.VJe hebben'm dankbaar aanvaard en wat hersteldrr.De jaren daarna vormt de koepel een voortdurende zorg voorde nieuwe eigenaresse. De houten koepel was, ook toen al,een dankbare prooi voor de <strong>Bennekom</strong>se jeugd. Al s bestuurs-I id H.Folmer Gzn. in i928 weer eens wijst op de slechtetoestand waarin het bouwsel verkeert, worden er eindel ijkstappen ondernomen. Het begint al lemaal als het bestuurvan de V.V.V. op 4 maart 1927 besluit tot het houden van"een col lecte langs de huizen". Als van Daalen dit planter ore komt neemt hij zich voor het zo ver niet te latenkomen. Nog geen maand later biedt hij de bouw van eennieuwe koepel aan, op zijn kosten. De V.V.V. gaat verheugdop dit aanbod in en de collecte wordt nooit gehouden.U i tvoerder M. van den Br i nk Fzn. en sm i d P. Fol mer Ozn.krijgen de opdracht snel met de bouw te beginnen, zodat dekoepe I nog voor het n i euwe vakant i ese i zoen gereed za Izi jn.IL
- 0nthLrllingDonderdag l6 meí 1929 volgt de feestel ijke overdracht voorhet oog van talrijke ilautoriteíten,'en kinderen uit dehoogste klassen van de Gereformeerde, Hervormde en 0penbareschool. Ook de plaatsel ijke pers is vanttinde partij:p'Lacrts L)an de oucie uey,uallert koepel LLeeft Ce eí.1et,u.t,t,uan de bossen, luit'.A.c.uan Ductlen, eerL gloecirLíeiar)e sterlenkoepe'L met íjzeren bctnk en staalijzeren d-ak neerclezet. jjijd,ce-t hem cadeau aan de V. V. V. tt .Bij de overdracht aan de V.V.V.-voorzi tter (dokter) van0mme vraagt dhr.van Daalen de speciaal uitgenodigde jeugdnog eens met klem de nieuwe koepel in ere te houden. 0nmiddelI ijk hierna volgt de onthul I ing van een door deV.V.V. aangeboden ingemetselde steen met als tekst:ttl(t". A. C .uan Daalen. Tey, dankbare herinneríng uoor d"eschenking uan dezeyt koepel, Be<strong>nr</strong>Lekorn, meí ig2gtt.Tevens wordt van Daalen een speciaal vervaardigde crayontekeningvan de oude koepel overhandigd. Tot besluit sprekenburgemeester Baron Creutz en dhr.Doulves, hoofd van deGereformeerde school, een kort woord en is er zang van dekinderen onder leiding van Meester van der Kamp.veel vakantiegangers hebben nadien van de i.i zeren bankgebruik gemaakt en het opschrift gelezen. Maar ook de<strong>Bennekom</strong>mers zelf wisten de koepel veelvuldig te vinden.Als plekje om even met zijn tweeën al leen te zijn bijvoorbeeld.En is op het grasveldje voor de koepel niet menigverjaardagsfeestje gev i erd?- Her i nner i ngln januari 1939 overl ijdt Albertus Christiaan van Daalen,85 jaar oud. Het betekent het einde van de aanwezigheidvan het geslacht van Daalen in <strong>Bennekom</strong>. De <strong>Bennekom</strong>sebezittingen van de fami I ie werden door zijn erfgenamenverkocht."Dorpszicht" werd afgebroken om tenslotte plaats te maKenvoor het "Bart van Elstolantsoe<strong>nr</strong>r.Toen in augustus 1945 gesproken werd over de i<strong>nr</strong>ichtingvan het door de Canadese bevrijdingstroepen aangelegdeplantsoen, dat toen nog geen nêam had, heette het i n devol ksmond al gauw "Van Daalenpark,,. Het bestuur van oev.v.v. besloot zelfs geld uit te trekken voor een monumentalebank, te plaatsen in het park en opgedragen aan haar
eerste voorzitter.Het is er niet van gekomen, want al snel kwam er van uitde burgerij een initiatief om het park de naam te gevenvan Bart van Elst. In hem werden (en worden nog steeds)al le <strong>Bennekom</strong>mers geëerd die in de jaren '40-'45 voor debevr i j d i ng van ons I and hun I even hebben gegeven.Zo bleef slechts de met spuitbussen bewerkte inscriptie ophet kopje van de Hullenberg over als tastbare herinneringaan de <strong>Bennekom</strong>mer die nooit naliet zijn invloed te doenqelden: Mr.A.C.van Daalen.En dan tenslotte de koepel... Die staat er nog steeds, aldr i ngt z i ch I angzamerhand de vraag op hoe I ang nog?De bossen op de Hul lenberg zijn inmiddels in bezi t van deVereniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland.Deze vereniging verkreeg dit "<strong>Bennekom</strong>se Bos", zoals hetnu heet, in 1966 bij schenking van de toenmalige eigenaressemej.mr.T.E.Ribbius Pel letier.C.A.Heitink.FOTO VOORPAG I NADonderdag 16 mei 1929, feestelijk overdracht van de koe-pel.Van I inks naar rechts zijn oP de foto te ondersche i den:mr.clr.C.0.Ph.Baron Creutz, burgemeester van tde; H'vanSi I fhout, wethouderl A.van Slooten; Kolonel H'Heetjans;H.Folmer Gzn.; Mevrouw van Daalen; mr.A.C'van Daalenldokter H.J.van 0mmel van leperenburg, P.Witteveen en Th'Went.DE KOSTERSTEENDe Kostersteen verschijnt eenmaal per kwartaal en wordtaan de leden van ,'oud <strong>Bennekom</strong>" gratis toegezonden. watbetreft het I idmaatschap kan men zich wenden tot het secretariaat,adres zie voorzijde.De jaarcontri butie bedraagt minimaal f 10,- Per persoon ofí 15,- voor een echtpaar of ander gezinsverband''lÀ