28 - Denkraam

denkraam.info
  • No tags were found...

28 - Denkraam

Denkraamwww.denkraam.infoGeestelijke Gezondheidszorg Maatschappelijke Opvang Verslavingszorggratis magazine voor en door cliënten in de regio Rijnmond nummer 28 - november 2007[1]


ColofonRedactie: Irmlinda de Vries, Koos Bijlholt, Michielvan Gog, Carla Berkhof, Natasja Schreuder, Loyce vanden Berg, Ester de Bruin, Hinke Vissia, Jan W Bijl,Tamara Vick, Frans Kroll en Gio van Beek.Eindredactie: Ernest Smit, Jan B. Burger,Martin Luycx en Bas van Bellen.Correspondenten: Ton Hensing, Bert Spaans, FoekjeBok, Natasja Schreuder, Jan Bijl, Kees van der Wilk,Bas van Bellen, Juanita Slengard, Joke van denToorn, Wendy van Montfoort, Yvonne Barning, Lion198 en Stephanie-Joy Eerhart.Fotografie: Ton Hensing, Michiel van Gog,Jan B. Burger en Helena KatsVoorkant: Zomercarnaval, door Ton HensingAchterkant: Witte de With festival, door Ton HensingStrip: Ferry van Wing.Vormgeving en druk: Argus, Rotterdam.Verzendklaar maken: Datawerk, Rotterdam.Distributie: Postdienst Vredehof, Rotterdam.Verspreidingsgebied: Regio Rijnmond,de Hoekse Waard, Voorne-Putten ende Zuid Hollandse Eilanden.Oplage: 2700 exemplaren.Redactieadres: (ook voor een gratis abonnement)Postbus 210783001 AB Rotterdamtel: 010-7502123 / 010-4665962E-mail: redactie@denkraam.infoWebsite: www.denkraam.infoDeadline nummer 29: 12 november 2007Verschijning: vanaf 10 decemberr 2007Projectondersteuning:Teus van Wijk, Basisberaad Rijnmond(hoofdredacteur)Tel: 010 – 7502123 / 010 – 4665962Fax: 010 - 4660070e-mail: t.vanwijk@denkraam.info‘Denkraam’ is een onafhankelijk magazine. Het iseen product van de gezamenlijke cliëntenraden uitde GGz, Maatschappelijke Opvang en Verslavingszorguit regio Rijnmond in samenwerking met BasisberaadRijnmond.Aan de totstandkoming van deze uitgave is de uiterstezorg besteed. Voor informatie die desondanksonvolledig of onjuist is opgenomen aanvaardt deredactie geen aansprakelijkheid.[Denkraam]Inhoud zomer 20074. In memoriam:Ruben Walenbergh5. Gek op dierenDoor Foekje Bok7. Zin en OnzinDe redactie van Denkraam spreekt8. Beter in beeldEen congresverslag door Kees van der Wilken Bas van Bellen12. Oerend HardEen verslag van de zomer door Ton Hensing15. Toen pissen plassen werd is het gezeik begonnenDe verveling als ziekte van de westerse wereld,door Jan Bijl16. Schrijf je rijkDoor Natasja Schreuder18. Troost - SchrijfwedstrijdPrijswinnares Stephanie Joy nam haar pen ter hand20. ImpulsDoor Bas van Bellen21. Butterfly vliegt uitDe vlinders zijn na een moeizame lange tocht uitgevlogen.Door Bert Spaans22. Strip Henkie DenkieFerry van Wing23. ReceptKiptajine zoals Wendy hem kooktEn verder:NietsAlle in deze uitgave opgenomen artikelen mogenniet worden overgenomen zonder toestemming vande opsteller.De redactie kan besluiten ingezonden bijdragen zonderopgave van reden niet te plaatsen, in te kortenen/of taalkundig te bewerken.Publiceren onder pseudoniem mag, mits naam en[2]adres bij de redactie bekend


Van de redactienummer 28Voor u ligt het najaarsnummer van Denkraam. We blikken in dit nummer terug op denummer 28zomer. In Rotterdam hebben verschillende zomerfestivals plaatsgevonden. Ton Hensingheeft een groot aantal van deze festivals bezocht. Onder de titel ‘oerend hard’ doet hijmet woord en beeld uitgebreid verslag hiervan in Denkraam. Ook de voor- en achterkantvan Denkraam zijn twee van die festivals uitgelicht: het Zomercarnaval en het Witte deWith festival. Natuurlijk komen in het artikel meerdere festivals aan bod.Na de zomervakantie zijn er weer volop bijeenkomsten georganiseerd. Op 20 septembervond het congres ‘Beter in Beeld’ plaats, georganiseerd door het Basisberaad Rijnmonden de samenwerkende cliëntenraden. Het congres ging over beeldvorming rond cliëntenvan de geestelijke zorg. Cliënten hebben vaak te maken met negatieve beeldvorming. Tijdenshet congres stonden de ervaringen van cliënten rond beeldvorming centraal. Eigenlijkis het al een ‘oud’ thema, Stichting Pandora is in 1964 opgericht om stigma’s en vooroordelenrond ‘geesteszieken’ te bestrijden. Dat het nog steeds actueel is, blijkt uit hetfeit dat op 20 september de zaal volledig gevuld was.Denkraam had een actieve bijdrage aan het congres, de redactie was vertegenwoordigdin de afsluitende paneldiscussie van de dag. De vonken leken er even vanaf te springen:kritische noten kwamen vanuit de zaal richting politie en politiek. GemeenteraadslidNijhuis van D66 deed in ieder geval de handreiking om met cliënten en cliëntenorganisatiesrond de tafel te gaan zitten. Tevens werden er aan het eind van de dag projectplannengepresenteerd rond het thema beeldvorming. Kortom, word vervolgd!Ook heeft de schrijfwedstrijd een winnaar opgeleverd: Stephanie-Joy Eerhart. Haar artikelkunt u verderop in Denkraam lezen. En hierbij een oproep aan de lezers: blijf schrijven!Blijf materiaal insturen! Verhalen, gedichten…we lezen en publiceren het graag.OpenbareredactievergaderingDenkraamAls laatste wil ik besluiten dat Denkraam in december haar vijf jarig bestaan viert. Ditdoen we door middel van een extra dik nummer. Bijdeze wil ik jullie lezers oproepen om ons te vertellenwat jullie van Denkraam vinden of jullie dingen zoudenwillen veranderen en zo ja, wat jullie dan zoudenwillen veranderen. Leuke anekdotes of verhalen vanjullie zijn natuurlijk ook van harte welkom.Datum: vrijdag 16 november 2007Tijd:10.00 – 12.00 uurLokatie: Basisberaad RijnmondZomerhofstraat 80-86 (2e etage)RotterdamTel: 010 7502123e-mail: redactie@denkraam.infoNamens de redactieDe redactie nodigt de lezers van Denkraam vanharte uit om deze vergadering bij te wonen.Thema van de bijeenkomst is het magazineDenkraam zelf. Wat vindt ú van Denkraam?Kom langs op vrijdag 16 november!![3]


[ in memoriam]Ruben WalenbergLieve Ruben,In jou verliezen we, naast een zeergewaardeerd regiocoördinator, een goed mens.Het verdriet zal slijten, vergeten zullen we jeniet. Je bent en blijft onze Ruben.Je vrienden en vriendinnen van Anoiksis.In MemoriamTer herinnering aanRuben WalenberghOp woensdag 8 augustus j.l. werd het stoffelijkoverschot van Ruben Walenbergh inVenlo – Blerick, gecremeerd. Vrijdag 3augustus was hij overleden.Voor iedereen die het hoorde was het eenschok, en ik, toen ik het van zijn moederhoorde, op die zelfde vrijdag, namiddag, ikwas verbijsterd!Voor drs. Ruben Walenberg was het leven een hel. Onlangs heefthij een einde gemaakt aan deze hel, aan zijn leven.Ruben was schizofreen met paranoïde kenmerken. Ondanks destemmen in zijn hoofd, ondanks zijn achterdocht, ondanks zijnongezonde manier van leven, was hij een levenskunstenaar.Binnen de GGZ had hij overal een vinger in de pap; hij trad er opals ervaringsdeskundige en bedrijfskundige. Wat betreft zijnstuwkracht als regiocoördinator van patiëntenvereniging Anoiksiskon niemand aan hem tippen; zijn onderscheiding “vrijwilligervan het jaar” was dan ook welverdiend.Gedurende het laatste jaar van zijn leven werkte hij als ondersteunervan de cliëntenraad van het Psychiatrisch ZiekenhuisDelta. Wellicht heeft deze baan hem de das omgedaan. Hij washier zeer gefrustreerd bezig. “Voor mijn gevoel zit ik er voor speken bonen bij. Ik krijg niks van de grond,” kon hij wanhopig uitroepen.Evenmin kon hij uit de voeten met relaties die verdergingen dan een vrijblijvende vriendschap. En hoewel wij ersamen nogal eens ironisch om lachten, bijvoorbeeld als hij zei:‘Strakke vrouwenbillen in van die trainingsbroeken winden mijbehoorlijk op’, bleef Ruben altijd een heer.Hierdoor moest je wel van hem houden. Hoeveel bleek in desamenkomst die ‘zijn’ Anoiksis-leden op 12 augustus j.l. voorhem hadden georganiseerd en waarin iedereen zo zijn eigen herinneringaan hem had, Ruben, de keiharde werker, Ruben, decharmeur, Ruben de uitstekende gastheer, Ruben, de ondersteunerbij problemen, Ruben had voor ieder wat wils. Behalve ….voorzichzelf.Van dit negatieve zelfbeeld heeft hij zichzelf niet kunnen verlossen,laten wij dat nu dan maar doen:’Ruben in onze harten leefjij voort. RUST ZACHT’.Drs. Joke M.S. van den ToornIk zag Ruben voor het eerst op één van onze Ypsilon avonden, ophet Brainpark, aan de Kralingse Zoom te Rotterdam. Ik zag eenrustige, bescheiden jongeman, die op verzoek van de toenmaligegroepsleider van Ypsilon onze bijeenkomsten bezocht. Rubenwas eigenlijk een “voorbeeld” voor ons als moeder van een kindmet schizofrenie, zo van, kijk maar naar Ruben, zo kan het ook!Ruben studeerde immers aan de Erasmus Universiteit Rotterdam(EUR).Ik leerde Ruben beter kennen in het jaar 2003. Intussen had ikook meer contact met zijn moeder – ook een Ypsilon belangenbehartigeren groepsleider in Venlo – tijdens de voorbereidingenter gelegenheid van de Dag van de Geestelijke Volksgezondheiddat jaarlijks op 10 oktober wordt gehouden. Het thema in 2003was: Schizofrenie. Een van de activiteiten op die dag was hetverzorgen van een gastcollege op de EUR door iemand met schizofrenieen ik dacht meteen aan Ruben.Thuis bij mij bespraken Ruben en ik het programma van die dagen ik vertelde hem wat er van hem verwacht werd. Zo bescheidenen onzeker als hij was zei hij dat hij graag het gastcollege opde EUR wilde verzorgen maar dacht dat hij geen zaal vol zouhebben. Ik probeerde hem te bemoedigen en te ‘empoweren’door te zeggen: wacht maar af, je zult er nog versteld van staan.Een ander lid van ons comité hield contact met de EUR over delocatie, de bekendmakingen aan de studenten over het gastcollegevan Ruben en het tijdstip.Ruben presenteerde op 10 oktober 2003 een perfecte powerpoint-presentatieover schizofrenie, hij had een volle collegezaalmet toehoorders en kreeg een staande ovatie na afloop,prachtig, wij waren trots op hem!Ik hield contact met Ruben en zag hem ook regelmatig vooral alszijn moeder in Rotterdam was. In de maanden voorafgaand aanzijn afstuderen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam in september2005 heb ik een aantal interviews voor hem uitgewerktdie hij op de cassetteband had opgenomen. Eind maart dit jaar,in de week van de psychiatrie, hield ik, op verzoek van Ruben eenpraatje over Ypsilon op een Anoiksis bijeenkomst op het MFC-Zuidplein te Rotterdam.[4]


mensen zich gaan gedragen naar hetstempel dat ze opgedrukt krijgen. Vaakis er sprake van isolatie. Discriminatievindt vaak in verdoezelde vorm plaats.Mensen die gediscrimineerd worden reagerenontkennend, ontwijkend, of er issprake van schaamte en gelatenheid terwijlhet toch belangrijk is om discriminatiebespreekbaar te maken en tebestrijden.Kasmi haalt ervaringen en tips van cliëntenaan en geeft voorbeelden van deweerstanden waarmee ze te maken hebben..Er wordt gepleit voor meer openheiden transparantie, het doorbrekenvan de verschillen tussen afdelingen,het meer op een lijn brengen van dehulpverlenende instanties. Cliënten kunnenwerken aan het verbeteren van hunzelfbeeld door praatgroepen met lotgenotenop te zetten. Zorg voor goedeinformatie en ‘opleiding’ van de familieen omgeving van de cliënt. Hulpverlenerswordt aangeraden na te denkenover eigen vooroordelen en deze zonodigte bestrijdenOok hier komen de nodige reacties uit dezaal: werkt Radar veel met cliënten uitde geestelijke gezondheidszorg en wat isde toegevoegde waarde ten opzichte vancliëntenraden, klachtencommissies, Clip,etcetera? Kasmi benadrukt dat Radar eris voor álle vormen van discriminatie (endus ook klachten hierover) en gratiswerkt.. Er zijn nog weinig mensen die deweg weten te vinden naar deze organisatie.Deelname aan dit soort bijeenkomsten,en het verspreiden van foldersonder de mensen, kan bijdragen aan debekendheid van Radar. Hoe een klachtwordt afgehandeld, hangt af van de persoonen het soort klacht dat wordt aangebracht.Meer informatie is te vindenop www.radar.nlMiny Warman draagt het gedicht‘Achtervolgd Door Mijn Dossiers’ voor,waarin de stigmatisatie van hulpverlenersten aanzien van cliënten aan dekaak wordt gesteld. In bevlogen bewoordingenmaakt zij de toehoorders deelgenootvan de kracht die zij in zichzelfheeft gevonden , dat zij haar eigen wegbewandelt, ondanks alle tegenwerkingdie zij jarenlang van de officiële hulpverleningheeft ervaren. Een warm eninstemmend applaus vanuit de zaal ishaar deel.Vervolgens is Lenneke Elfers, lid van hetHEE ( Herstel Empowerment Ervaringsdeskundigheid),aan het woord. Zij vertelthoe zij haar ervaringsdeskundigheidheeft kunnen inzetten ten behoeve vanlotgenoten. Eerst als vrijwilliger en later,na de opleiding BGE. ( Begeleider GGzErvaringsdeskundigheid), als betaaldmedewerkster bij de Pameijer. Hoe zijdoor goed functioneren vooroordelenheeft kunnen wegnemen en haar zelfvertrouwenheeft herwonnen. Een voorbeeldvan stigma’s die ze tegenkwam,waren de ‘vooroordelen’ onder collega’s,die haar –doordat ze ex-cliënt was- nietdirect als volwaardige collega accepteerden.Hoe zij een bijdrage levert (doormiddel van haar functie) aan een positievebeeldvorming tegenover mensenmet een psychiatrische achtergrond; ook‘deze mensen’ kunnen in de ‘gewone’maatschappij functioneren.In het middagdeel staan oplossingencentraal: hoe kun je negatieve beeldvormingbestrijden? Na een een heerlijkelunch in restaurant Het Bestek (Pameijer)is het woord aan Marijke de Brune,ervaringsdeskundige en voorlichtster bijde Stichting Pandorra. Deze organisatieis in 1965 opgericht door een Nederlander,woonachtig in de Verenigde Staten,wiens vrouw was opgenomen: ook in dietijd speelde het thema van vooroordelenen stigma’s. Vanuit die gedachte is Pandorraopgericht, en ruim veertig jaarlater is dit thema nog steeds actueel.De stichting is bekend van het project(en poster) ‘Ooit Een Normaal Mens Ontmoet?En…Beviel Het?’ Daarnaast zijn ereen aantal websites met informatievoorziening,onder andere - medicijnwijzer.nl- een telefonische helpdesk, een depressielijnen het project VersterkingArbeidsmarkt waarbij voorlichtingwordt gegeven aan werkgevers.Marijke geeft voorlichting in de gezondheidszorg,aan werkgevers en op scholen.De onderwerpen die zij behandeltzijn: negatieve beeldvorming en vooroordelen,hoe deze om te vormen in eenpositieve benadering van mensen meteen psychische stoornis Zij benadruktdat ervaringsdeskundigen een grotekracht uitstralen door man op man contactmet mensen en zo laten zien dat zijkwaliteiten hebben. Zij zegt dat het werkenvanuit haar hart haar grote kracht isen dat zij trots is op de erkenning die zijkrijgt:“ van mijn vader en moeder moestik altijd mijn mond houden en in mijnwerk mag ik praten, wordt er naar mijgeluisterd en kan ik mijn ervaringen opeen positieve manier inbrengen in dewetenschap dat anderen ermee geholpenworden.”Vanuit de zaal is bijval voor de voorlich-[9]


tingen, maar het is wel belangrijk dat devoorlichtingen ook gehoord worden.Iemand roept gekscherend: “er zou ookeen cursus leren luisteren moeten zijn.Er wordt veel voorlichting in het onderwijsgegeven, maar benader ook eens hetspeciaal onderwijs. Mensen die bijvoorbeelddoof zijn, worden in de psychiatrievaak verkeerd begrepen. En wordt er, inhet kader van de WMO, voorlichtinggegeven aan instellingen?” Marijke: “Eris nog weinig vraag naar, maar onlangshet ik nog een voorlichting gegeven inhet kader van Lokale Versterking in HendrikIdo Ambacht.”Jan Burger draagt twee gedichten voor.De eerste is van de in 1974 overleden JanArends met als thema: aan ons is niet tezien dat we wat mankeren, maar we dragenwel een stigma met ons mee. Hettweede gedicht is van de hand van deeveneens overleden Christiaan Dogterom.Twee dames verschijnen ten tonele: dr.Maf en dr. Mal. Zij zoeken een hulpverlenermet een ideaal profiel. Door middelvan een vraag en antwoordspel waarbijdrie hulpverleners op het podium wordenondervraagd, proberen zij de idealeman/vrouw te vinden. Een van de dameswerpt zich op als cliënt die duidelijkmaakt wat ze zoal ideaal vindt aan eenhulpverlener: “kan ik ten allen tijde bijmijn hulpverlener terecht? Mag ik bijhem/haar overnachten als het goed gaatmet me? Wordt mij hechtmateriaal verstrektals ik mezelf heb verwond”? Deander leidt het spel in goede banen. Tenslottewordt de ideale kandidaat gekozen.;de cliënte is gecharmeerd van hemomdat hij graag in de kroeg met haar wildrinken en praten over haar wel en wee.De act zorgt voor de nodige ontspanning.De doelgroepambassadeurs (vier ingetal) stellen zich voor. De doelgroepambassadeurszijn in dienst van het Basisberaad,in opdracht van de GGD. Zij allenwaren eens dakloos onder andere doordrugs- en alcoholgebruik. Zij vertellenover hun motivatie en het belang vanhun missie. Zo helpen zij daklozen delaatste stap te maken naar een terugkeerin de maatschappij. De ambassadeursorganiseren buurtbijeenkomsten waarbijzij zichzelf neerzetten als mensen diehun verslaving hebben overwonnen enweer een acceptabel sociaal leven leiden.Zo dragen zij ertoe bij dat de weerstandbij buurtbewoners tegen voorzieningenvoor verslaafden en daklozen wordt verminderdof weggenomen. Ook, in hetkader van preventie, geven zij voorlichtingop scholen om de jeugd te wijzen opde gevaren van drugs- en alcoholgebruik.Een van de ambassadeurs benadrukt dattegenwoordig men geen verslaafde meerhoeft te zijn om dakloos te worden: bijontslag kan men wegens verregaandeinkomstenderving zomaar op straatkomen te staan, zonder huis of haard.Daklozenambassadeur Paul de Breetbrengt een muzikale vertolking van eengedicht van een voormalig verslaafdedie nu werkt als ervaringsdeskundige bijBavo Europoort. Zij schreef dit gedichttoen zij op de drempel stond van deovergang van een bestaan als verslaafdenaar een leven als een geaccepteerd lidvan de maatschappij. In dit gedicht,geheten ‘Stilte’, drukt zij haar gevoelensvan eenzaamheid en onmacht uit omdatzij zich afgesneden voelt van de maatschappij.Paul’s optreden raakt eengevoelige snaar bij het publiekDe dag wordt afgesloten met een paneldiscussieonder de noemer ‘onbekendmaakt onbemind’. Deelnemers van hetpanel zijn: Jan Woudwijk (programmamanagerbij Flexibel Wonen), LennekeElfers (Ervaringsdeskundige, werkzaambij de stichting Pameijer en het HEEteam),Teus van Wijk (hoofdredacteurDenkraam), Annelies Nijhuis (D66gemeenteraadslid in Rotterdam), AdriaanZijlmans (regionaal manager bij dePolitie Rijnmond) en Toon Voorham(GGD).Op de vraag of de deelnemers de neigingtot stigmatisering herkennen, wordt verschillendgereageerd. “Het valt wel mee.Hoe meer kennis je hebt, hoe meer jegaat begrijpen”, zo trapt de regiomanagervan de politie af. Toon Voorhaan(GGD) en Annelies Nijhuis (D66) ervarenwel stigmatisatie: bijvoorbeeld als zijvoorlichting komen geven inde wijken..Goede informatievoorziening wordt doorbeiden onderstreept. “En zijn er eigenlijkvooroordelen en stigma’s binnen deredactie van Denkraam,”vraagt de voorzittervan het panel. “Nee hoor, wij zijnvolkomen normaal” antwoordt Teus vanWijk. Hij moet er zelf om lachen.Er wordt aangestipt dat in de samenlevinghet verwerpen van afwijkendgedrag groeit. “Hierdoor komt de hulpverleningsneller in de verleiding totgedwongen opnames”, zo stelt Voorham.Goede voorlichting in de buurt kan bijdragentot meer tolerantie richtingbewoners van beschermde woonvormen(BW’s). “Een BW kan zelf ook wat doenaan vooroordelen in de buurt”, zo steltTeus van Wijk. Maar dit hoeft niet altijdgoed te gaan. Bij een nieuw BW in Hillegersbergkonden buurtbewoners meldingendoen met gele en rode kaarten. “Deeerste melding hebben we al gehad,”aldus Jan Woudwijk, “wat wel frappantis, want de BW is nog in aanbouw. Erwoont nog niemand.”Op de vraag ‘ hoe is de beeldvorming inde politiek’ komen de nodige reacties.“We praten in de gemeenteraad over deWMO” aldus Nijhuis, “Cliëntenpanels enhet platform22 (adviesraad voor deWMO,- red.) worden geraadpleegd. Wepraten over het wegnemen van belemmeringenvoor mensen met een beperking.Maar om iets in een beleidsplan opte nemen, moet het meetbaar zijn. Voorlichamelijk gehandicapten kun je voorzieningenaanbrengen in winkels, dat isgoed meetbaar. Voor de GGz is dit echterlastig.”Diverse mensen in de zaal dringen erop[10]


aan de GGz-cliënt goed in beeld te zetten.De behoeften zijn niet altijd duidewerken,onderdeel van de GGD, wordtonderwijs. En binnen de Lokale Zorgnetlijkte zien, en het is moeilijk (ook in het geprobeerd om eerder in te grijpen bijPlatform 22) uit te leggen wat hetproblemen om escalatie te voorkomen.inhoudt om ‘psychiatrisch patiënt’ te Ook de media speelt een belangrijke rol.zijn. Zo kan er bijvoorbeeld sprake zijn “Binnen Denkraam stimuleren we mensenom te schrijven over hun ervarin-van angst om te reizen: er is Vervoer opMaat, maar mensen uit de GGzgen,” aldus Teus van Wijk: “somskomen hier niet altijd voor in aan-hebben mensen schroom om ditmerking. Zo ook bij het volgen vaneen cursus: mensen hebben af en toeeen steuntje in de rug nodig, maardan nog is er soms angst om een cursuste volgen omdat dan hun uitkeringsorganisatiemoeilijk kan gaandoen. Nijhuis moet vanwege andereafspraken het forum eerder verlaten,maar biedt aan om in gesprek tegaan met de cliënten via het Basisberaad,om de verhalen te horen, informatiete leveren en dit aan te brengenin de politiek.En wat kunnen cliënten en cliëntenorganisatieszélf doen aan beeldvorming?Moeten de mensen met ‘een psychischehandicap’ gezien worden als‘anders’? Of juist als ‘veelkleurig’? LennekeElfers pleit er voor om meer geld tegeven aan organisaties: zij zijn creatiefen kunnen komen met oplossingen.“Mensen ‘moeten’ niets. Geef ze de gelegenheidom te laten doen wat ze willen.Zelf heb ik een aangepaste opleidinggedaan om te gaan werken. Zo is het mijgelukt, anders had ik het niet gekund.”De GGD pleit voor goede voorlichting,zoals bijvoorbeeld de doelgroepambassadeursdie worden ingezet om te werkenaan positieve beeldvorming. Bovendienzijn er, door de overgang van de AWBZnaar de WMO, mogelijkheden voorbeeldvorming middels voorlichting en[congres]te doen. Maar als je mensen stimuleert,en hun verhaal plaatstin Denkraam, zijn ze vaak trots envoelen ze dit als een steun in derug.” Zijlmans geeft het voorbeeldvan Paul de Leeuw: hij zet zich invoor mensen met een handicap.Zijn opmerking komt echteronder kritiek te staan. “Het figuur‘Adje’ uit zijn show werkt juistaverechts en stigmatiserend: mijnzoon is autistisch en heeft hierregelmatig last van”, aldus eenreactie uit de zaal. Van verschillendekanten wordt benadrukt dat beeldvormingin de media niet altijd evengoed gaat.’Laat je zelf als mens zien, in jegeheel’, zo luidt het devies.En de rol van de politie? Zijlmans benadruktdat er ‘niet negatief’ wordt gedachtover mensen met een achtergrond in depsychiatrie. “We komen veel in aanrakingmet mensen die psychische problemenhebben, vaak omdat de politiegebeld wordt vanuit de omgeving. Hetzijn ‘mensen die afwijken’ maar dit kanje niet altijd zien aan de buitenkant.”Maar hoe kan het dan gebeuren dat, inhet kader van voorlichting, een Denkraamwordt afgeleverd bij het politiebureau,en deze dan niet wordt geaccepteerdomdat het blad niet professioneelzou zijn?” legt een congresganger depolitieman voor. “Dan ben je tegen deverkeerde aangelopen”, benadrukt Zijlmans,“we luisteren wel, bijvoorbeeldnaar de doelgroepambassadeurs.” Ookwordt er kritiek geuit op het optredenvan de politie (of juist het gebrek daaraan).“ Waarom gebeurt er niks als jehulp vraagt terwijl je het nodig hebt? Deheer Zijlmans benadrukt dat dit wel zoumoeten gebeuren.De deelnemers van het panel geven, terafsluiting, een aantal voorstellen en concreteplannen:Er zijn plannen voor een serie op TVRijnmond, een ‘stadsoap’: neem dit mee!Laat de verschillende instellingen meercommuniceren en samenwerken.Een themanummer van Denkraam?Ga van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’:zorgen dat mensen het zelf kunnen regelen.En met deze plannen komt een eindeaan de paneldiscussie, die eigenlijk nette kort duurde, en wordt het congresafgesloten. Wat zijn de concrete resultatenvan de dag? René Kragten, medewerkervan het Basisberaad Rijnmond, presenteerteen projectplan rond beeldvorming,waarbij verschillende activiteitenworden ondernomen rondom dit thema.Hierbij wordt gedacht aanvoorlichters,consulenten, voorlichtingsmateriaalen publieksbijeenkomsten.Kortom, wordt vervolgd….Kees van der Wilk en Bas van BellenFotografie: Michiel van Gog en Jan B. Burger[11]


Oerend hardSnelle handen, vlugge voeten en snerpende geluiden vanmotoren. Dreunende bassen die al je botten doen trillen enrammelen. Loeiharde muziek om je heen. Het motto lijkt:snel, sneller, het snelst of hard, harder, het hardst. Soms isdit nadrukkelijk afwezig want dan hoor je slechts vogelgeluiden,opgewekt gekout en ruisende rokken van elegant geklededames.Volgens de zomereditie van R’uit magazineis de zomer in Rotterdam altijd ‘hot’.Daarvoor staan immers publiekstrekkersals het Zomercarnaval en, in wat minderemate, het Dunya Festival garant. Datwe in een jonge stad leven vertaalt zichin de constante vernieuwing van hetfestivalprogramma, waarin lifestyle vanjongeren centraal staat. En met de toekomstzit het wel goed nu festivals alsbijvoorbeeld StreetMasters (voorheenDanceground) de kans krijgen zich tebewijzen. Hieronder een greep uit deevenementen die ik in de afgelopenzomermaanden bezocht.zondag 27 mei 2007Ortel Dunya FestivalDit festival van wereldmuziek vierde ditjaar haar dertigste verjaardag. Nogsteeds staat in dit evenement de ontmoetingcentraal van alle culturen diede stad rijk is. Het Ortel Dunya Festivalbehoort in haar soort tot de oudste festivalster wereld en vierde haar jubileummet een programmaopzet die letterlijkalle grenzen liet vervallen. Wereldmuziekin het Park bij de Euromast. Op eenviertal grote podia kon je vandaag luisterennaar diverse groepen muzikanten uitde gehele wereld. Het was bewolkt weeren er was regen voorspeld. Op het eindvan de middag vielen de eerste spattennaar beneden.vrijdag 8 juni 2007Go Fast X-daysIn het stadsmagazine nl.10 (nummer 12,juni 2007) las ik dat, normaal gesproken,bezoekers van de Euromast het liefstomhoog gaan voor het uitzicht. Tijdensde Go Fast X-days lieten verschillendedurfals echter zien hoe diezelfde Euromastals extreem speelobject gebruiktkon worden. De wereld van de extremesporten was op vrijdag 8 en zaterdag 9juni internationaal aanwezig: vertegenwoordigersuit maar liefst twintig landenzetten hun beste beentjes voor. Ookde nabij gelegen Maas kreeg in de programmeringeen plaats toebedeeld. Kitesurfersen wakeboarders haalden hierhun capriolen uit. Ik was vooral afgekomenop de werkelijk indrukwekkendeshow die de parachutisten zoudenopvoeren. Het was verbazingwekkendom te zien hoe de springers na eensprong uit een klein vliegtuigje op éénkilometer hoogte erin slaagden om methun speciale valschermen al sturend telanden op een piepkleine grasstrooknaast de Euromast. Ook sprongen vanspecialisten met de kleinst mogelijkeparachute van de Euromast zag ik gebeuren.Ja, ik was er bij en vermaakte mewel. Het was zonnig weer, bijna zomerste noemen.zondag 24 juni 2007LadiesRunDit evenement werd in Rotterdam voorhet eerst georganiseerd. Het betrof eencombinatie van een sportieve activiteit,namelijk een hardloopwedstrijd voor[12]


vrouwen, met een gezellig dagje uit. Ookhet Goede Doel was een belangrijke roltoegedacht. Via donaties konden de deelneemstersaan de Run een bedragbestemmen voor War Child. War Child iseen organisatie die sport inzet om oorlogskinderenweerbaarder te maken. Erwas vooraf ook een hilarische noot. Zolas ik in het AD van 23 juni dat de RotterdamseMarlous Tode (26) tijdens deLadiesRun handtekeningen zou ophalenom haar wens, gratis openbare unisekstoilettenin Rotterdam, kracht bij te zetten.Zij hoopt hiermee de politiek ervante overtuigen dat deze voorzieningenniet alleen een vaste plek in de stad verdienenmaar ook gaan krijgen. Het wasop zondag 24 juni een bewolkte dag, hetwas er een met een dreiging van regenin de lucht. Gelukkig bleef het bij diedreiging want ik moest wel mijn cameradroog zien te houden. Het parcours vande Run liep over twee van Rotterdamsbekendste bruggen: Erasmusbrug en Willemsbrug.Een rondje was ongeveer driekilometer lang. De groep deelneemstersvormde een gevarieerd gezelschap: topsporters,maar ook minder goed in conditieverkerende vrouwen liepen hunrondjes over de bruggen. Bij de diversestands aan de voet van de Erasmusbrugkonden bezoekers zich op de hoogte stellenvan al datgene wat vrouwen bezighoudt, interesseert en boeit.zaterdag 30 juni 2007StreetMastersMartin van Drunen (19) was vorig jaarde skatewinnaar van StreetMasters.‘Fishbrain, Pornstar, Makio,’ somt hij achteloosenkele grind-varianten op. Hijtraint al zeven jaar zo’n drie keer perweek op het Skatepark aan de Westblaak.Nu oefent hij nieuwe trucs omzijn titel te verdedigen. ‘Het is vanbelang om een goede timing te hebbenom de act, in de korte tijd die ervoorstaat, goed uit te kunnen voeren,’ zegthij. Het Skatepark aan de Westblaak wasop een bewolkte dag het toneel van deRotterdamse voorronde. Skaters, BMXrijders,breakdancers en streetdancersbonden vandaag de strijd aan met elkaarom een plaats te krijgen op de grote landelijkefinale op 1 september, ook weerop de Westblaak. Ik moet zeggen: hetkostte me veel moeite om de foto’s temaken die ik hebben wilde. Rustig aangedaan, niets geforceerd, missiegeslaagd. Deze voorronde leverde alaardig wat spectaculaire stunts op. Persoonlijkbeleefde ik het meeste plezieraan een wel zeer jeugdige breakdancer.Jong geleerd, oud gedaan zal ik maarzeggen.zaterdag 28 juli 2007Ortel Zomercarnaval Straat- -parade‘De kleurrijke Straatparade, met prachtiguitgedoste dansers en opzwepende ritmes,blijft de grote publiekstrekkeronder de Rotterdamse festivals. Het isofficieel het grootste evenement vanNederland en, hoewel geschikt voor alleleeftijden, ook het best bezochte jongerenevenement,’aldus R’uit magazine.(zomer 2007) Veel zon, druk, maar tochwel gezellig. Het was wel hard werkenvoor mij want: goede foto’s maken vande vele scènes die aan mij voorbij trokken,dat ging niet vanzelf. Het felle lichtvormde soms een probleem om debelichting goed te krijgen. De somsopzwepende ritmes van de muzikantenin de stoet riepen een tropische, Braziliaansaan doende stemming op. De enestoet was nog kleurrijker dan de andere.Vele kinderen liepen in hun fraai versierdepakjes de show soms letterlijk te stelen.Ook de mannen van Pameijer liepen,of beter gezegd, rolden met volle overgavemee in de eindeloze rij van praalwagens.zondag 12 augustus 2007Dag van de Romantische MuziekDit evenement is niet te vergelijken metwelk ander festival dan ook. Tijdens ditgratis eendaagse evenement was jong enoud welkom in het Park bij de Euromastom te genieten van klassieke muziek eneen nostalgisch sfeertje. Tussen de concertendoor was het picknicken geblazen:voor de liefhebbers waren er zelfschampagne en oesters verkrijgbaar. Ookaan de kinderen was gedacht: niet alleenlekker spelen in het Park en zich vergapenaan de mooist “verklede” mensen,maar ook een kinderpodium waarmuziek gespeeld werd, en jeugdtoneelen –dans te zien was. Wat een verschilqua sfeer met de dag ervoor! Het Parkwas op die zondag dus het decor vanlang vervlogen tijden, namelijk de tijdvan de Romantiek. Overal zag je mensenin de typerende kledij uit de tijd van deRomantische componisten, zo rond hetjaar 1800 en nog wat. Flanerende stellet-[13]


jes, een hapje en een drankje. Kijken enbekeken worden. Tussendoor luisterennaar musici die op acht kleine podia inhet Park muziek uit die tijd ten gehorebrachten. Een gezellige drukte en hetweer werkte redelijk mee: veel zon enpas tegen het eind van de middag eenpaar spatten regen. Een aanrader omvolgend jaar eens te bezoeken, ook alhoud je niet van klassieke muziek!zaterdag 8 september 2007zondag 9 september 2007De Wereld van Witte de WithDe straat bruist nog harder dan normaalgesproken het geval is. Zo presenteerdede Rotterdamse rapper Duvel de film7002 in museum Boijmans van Beuningenen plaatsten Jonas Staal en Jack Segbarsbomwrakken uit Bagdad. Van deBelgische kunstenaar Philip Metten wasin Showroom MAMA werk te zien datregelrecht geïnspireerd is op de graffiti.Metten verbindt hiermee streetart metandere primitieve kunstvormen. Vanafvrijdag 7 september was er een programmeringrond het thema Helden. Driedagen lang was de Witte de Withstraaten omgeving het podium voor Beeldendekunst, Theater, Design, Fotografie,Muziek, Dans, Mode, Literatuur en Debat.Helden dus. Maar: dan wel Helden in allesoorten en maten. Soms ook anti-Helden.Modeshows, een gratis knipbeurt voorzowel kinderen als volwassenen in eeneigentijdse look. En ook nu weer deWereld van Herenplaats. Daar kon je deeigen helden van de Galerie bewonderen.Soms met een knipoog naar hetleven van alle dag.WereldhavendagenDe Dagen stonden dit jaar onder anderein het teken van Michiel de Ruyter(1607-1676), een van Nederlandsbekendste zeeadmiraals. Zo vroeg deAdmiraal de Ruyter Homeport Race, eenunieke zeilrace, aandacht voor hetgeboortejaar van deze bijzondere zeeheld.Met het thema “Werken aanWereldklasse” kon de bezoeker van ditfestival ervaren hoe de Rotterdamsehaven zich alsmaar blijft ontwikkelen enzo zijn grenzen steeds verder verlegt. Deprogrammering was eveneens op 7, 8 en9 september. Dertig jaar Wereldhavendagen.En ook, 75 jaar Havenbedrijf Rotterdam.Vele demonstraties van de laatstejubilaris. Bijvoorbeeld hoe met demodernste technieken een tankerbrandop volle zee geblust wordt. En ook, hoede bemanning van een in nood verkerendschip met reddingshelikopters geëvacueerdwordt. Maar ook, hoe kinderenmet duikerspakken aan in een grote metwater gevulde kuip letterlijk een duikjekonden nemen. Oude ambachten? Jazeker,zoals bijvoorbeeld een palingrokerij.Ik had wel trek gehad in een broodjeverse paling, maar helaas: de plicht gingvoor. Geen vuile handen maken, andersgeen goede foto’s!Tekst en fotografie: Ton Hensing[gedicht]pure liefdeiedere nacht kom ik jou in mijndromen tegenwat we dan doen dat zeg ik nietals ik dat verklap wordt je vastverlegenmaar reken maar dat je volopgenietdag en nacht heb ik een intensgevoelnog warmer als het hellevuurde oorzaak is passie.. die ik voorjou voeldankzij jou raakt mijn hart overstuurdie begint dan wild te kloppenkolkend bloed stuwt hij door mijheengeen muur om me hart die hetaf kan stoppende liefde die ik voor jou voel isvan top tot teenlion198[14]


Toen pissen plassen werdis het gezeik begonnenDe verveling als ziekte vande westerse wereldArie Prins is gepromoveerd tot doctor in de filosofie hier in Rotterdam.Omdat hij zich zijn hele leven al hartstochtelijk verveeltis hij maar studie van de verveling gaan maken om daar op tepromoveren. Zijn eigen verveling komt vooral omdat hij als kindal een verwend joch was, in een dure villa moest opgroeien waarhij alles kon krijgen en dus nergens meer naar verlangde. Zijnmoeder kweekte orchideeën in een kas achter de villa, in plaatsvan haar kind uitdagingen te bezorgen. In Duitsland is net eenmoeder die haar zoon vetmestte tot haar eigen verbazinguit de ouderlijke macht ontzet wegens verwaarlozingvan haar kind. Het joch woog al 100 kilo en mochtalles eten wat hij wilde: vlees, patat, worst. Maar sla enandere gezonde dingen spuugde hij weer uit, dus dathoefde hij niet op te eten. Het kind zit nu in een afkickkliniekom weer gezond te leren eten. Kennelijk zijn er ookouders die hun kind emotioneel verwaarlozen door zealles te bieden wat onze rijke westerse wereld maar opkan brengen. Omdat ieder lid van onze maatschappijleeft als een vorst op de schouders van tien arme sloebersin de onderontwikkelde landen die de basisproductenwaar wij en onze industrie aan verslaafd zijn moetenproduceren, is de verveling volgens Arie Prins ons grootsteprobleem geworden, in elk geval het zijne. Hij heeftvele relaties en huwelijken gehad om de verveling te verdrijven,maar die bleef elke keer terugkomen om hem en zijnpartner uit elkaar te drijven. Prins wilde eerst voor arts gaan studeren,een interessant vak waar je tenminste nog dagelijks mensentegenkomt waar je ook wat voor kunt betekenen. Maaromdat hij zichzelf de mensenkennis van een zeeanemoon toekentis hij de vervelendste studie gaan doen waarbij je alleenmaar boeken tegenkomt die over zichzelf of over andere boekenpraten. Filosofie werd dus zijn toekomst.Filosofie betekent liefde voor wijsheid. Elke ervaringsdeskundigeweet dat wijsheid komt met de jaren, met acceptatie en dat jedat niet uit boeken kunt leren. In het Nederlands heet het wijsbegeerte.Nu is wijsheid en begerigheid een wonderlijke combinatie,echt Nederlands als de VOC en de opengesperde neusgatenvan Balkenende.Mijn dikke vriend Van Dale, die altijd woorden heeft voor onduidelijkezaken vertelt me dat filosofie zowel een allesomvattendewetenschap als ook een algemene levensleer wil zijn. Dat isnogal wat: je overal mee bemoeien en overal het juiste antwoordop denken te hebben. Zou Prins op die manier de verveling voorgoeduit zijn leven hebben willen bannen? Alsof ik mezelf in despiegel zie, althans in mijn jonge jaren als milieubioloog en strijdervoor en tegen van alles en nog wat. Gelukkig kwam er later[column]wat levenswijsheid en het besef dat hoe meer je weet, hoe meerer overblijft dat je niet weet of nooit zult kunnen weten. En hoelukt het de dieren eigenlijk om er zonder wijsbegeerte maar oplos te leven? Wel, net als de mens, want van al ons handelenkomt maar 5% voort uit wat wij tussen onze oren aan levensleerhebben bedacht en 95% doen we nog steeds met het overlevingsinstinctdat ook het hele planten en dierenrijk heeft voortgebrachten veilig in ons DNA ligt verankerd. Daar hoeven wegeen gedachte aan vuil te maken en geen filosofie boeken voorte lezen.Toch zijn de filosofen al vroeg met hun boekenwijsheid begonnen.Bij de Grieken had je Socrates, een toffe peer met een gezelligebuik die na schooltijd bij het Gymnasium langsging om deleerlingen als ze klaar waren met de gymnastiek en de lessen inlevenswijsheid kritisch te ondervragen of ze nu echt iets geleerdhadden. Vermoedelijk hield hij ook van de mooie jongenslijven,want dat was onder de oude Grieken heel gewoon, maar hijwas populair om zijn interessante discussies die de jongenstot inzichten bracht en kritisch deed nadenken over wat deautoriteiten op school hun wilden leren. Het kostte Socrateszijn leven, want de autoriteiten beschouwden hem alseen onruststoker die de stabiliteit van de staat in gevaarbracht, maar zijn leerling Plato werkte zijn ideeën uit enschreef er dikke boeken over. Dat ging dan vaak over devele feesten die de Griekse heren organiseerden waarbijlekker gegeten en goed gedronken werd, maar waarbij hetvooral om de toespraken en redevoeringen ging, vaak overeen onderwerp waar ieder dan zijn mening over gaf in filosofischeuiteenzettingen en met voorbeelden uit het levenvan de vele Griekse goden. Vooral Dionysus was populair,een soort Prins Carnaval die jaarlijks in plaatselijke en landelijkefeesten werd geëerd met toneel, dans en goedefeesten en maaltijden. Omdat de slaven het zware handwerkdeden, hadden de Griekse heren volop de tijd om zich met dichten,zingen en toneel bezig te houden. En met filosoferen tijdensde feestmaaltijden natuurlijk. Doctor Prins zou zich in die tijdgoed thuis gevoeld hebben en zich waarschijnlijk geen momenthebben verveeld. In onze tijd moet een filosoof echter publicerenom brood op de plank te krijgen en zelf het slavenwerk doendoor boeken te lezen, van feestvarken Plato bijvoorbeeld of vanengerds als Heidegger en Nietsche en er dan zelf weer van allesover schrijven dat slimmer en nieuwer is dan wat je collega’sdaar over te zeggen hebben, anders wordt je niet gepubliceerden heb je niet te eten. Zo wordt de filosofie denken over het denken,schrijven over het schrijven en woorden over de woorden.Met de werkelijkheid heeft dat alles niets meer te maken; eenpijp op een schilderij is geen pijp om uit te roken, de vinger dienaar de maan wijst is die maan niet, en een roos is een roos iseen roos maar deze woorden verspreiden geen rozegeur. Ik houdhet maar op levenservaring als bron voor alle wijsheid.Jan Willem Bijl[15]


Schrijf je rijk ---- Reik naar binnen!Woorden zijn als goudWaarom heeft de een aanleg om te schrijven en de anderniet? Waarom speelt de buurman met woorden alsof zijnleven er vanaf hangt en kan de buurvrouw haar gevoelamper vertalen tot een diepere betekenis? Is schrijven alleenweggelegd voor mensen die zichzelf een schrijver durven tenoemen? Zou niet iedereen een schrijver kunnen zijn? Zou jejezelf kunnen helen door middel van je eigen woorden?Gewoon door te schrijven?Als kind al beginnen we met het benoemenvan dingen die we herkennen. Hetis elke keer weer een spektakel om hetnieuw geleerde woord wel honderd keerte roepen. Je roept het zoveel, dat jeouders je het liever weer af zouden leren.Woorden creëren onze wereld. Woordenlaten ons een uiting geven aan de dingendie we kennen of juist niet kennen.Door middel van woorden tekenen weonze wereld, dragen we uit wat er in omons omgaat. Elk op zichzelf staand woordis te vergelijken met een korreltje gouddat ons rijker maakt.Woorden geven ons macht. Waarom ishet dan maar een select groepje watzichzelf uit durft te geven voor schrijver?Als woorden ons werkelijk macht zoudengeven, waarom schrijft dan nietiedereen de woorden op die er in hemomgaan? Schrijven wordt ons aangeleerdals activiteit. School bijvoorbeeld.Opstellen en werkstukken dienen netjesen verzorgd ingeleverd te worden. Hetliefst met een logische volghorde enzonder al teveel menselijke gevoelensdie het de lezer (de leraar in dit geval)realistisch maakt. Daar komt bij kijkendat de leraar let op correcties, juiste zinsbouwen het uitweiden van het onderwerp.Het lijkt van belang te zijn dat weleren schrijven zonder enige blijk vanemotie en het op deze manier ‘logisch’,‘intelligent’ en ‘goed’ over laten komen.Schrijven wordt door de meeste mensenallang niet meer geassocieerd met hetraken van een creatief doelwit. Namelijk;het pad van je eigen zelfontplooiing!!Schrijven kan als instrument dienen omje eigen coach als supporter te zijn.Schrijven kan een metgezel blijken waarje jezelf het meest in terug vindt. Waaghet er eens op! Reik naar binnen.Schrijven is een handelingDe meeste mensen denken dat ze nietkunnen schrijven en dat schrijven alleenis weggelegd voor schrijvers. Ik kan hetmaar niet vaak genoeg herhalen, datiedereen die de taal beheerst, schrijvenkan!‘Maar wanneer ben je een schrijver?’(schrijfster, dat kan natuurlijk ook!)Als je jezelf in een eenzaam bestaan hebopgesloten? Compleet geïsoleerd van debuitenwereld, om onder enorme drukeen nieuw boek af te krijgen?Ben je pas een schrijver als jouw werkuitgegeven is? Of ben je al een schrijverals je alleen overgaat tot de handelingschrijven?Schrijven is een handeling die (bijna)iedereen tot zijn bezit heeft. We leren erop school een uiting aan geven met netzoveel moeite als dat we leren praten.Een visser is toch ook gewoon een visserals hij met zijn hengel langs een waterlijnzit. Daar hoeft hij niet perse eenvangst voor te doen. Met schrijven is datook zo. Je hoeft niet perse een vangst tedoen voordat je jezelf een schrijver kannoemen. Alleen het proberen is de titelschrijver al waard.We zitten eigenlijk nog een beetje in defase dat we denken aan de strenge kanttekeningenvan de leraar die boven onsopstel met een rode pen ons werk becijferdheeft.Als we gewoon terug zouden gaan naarde handeling die het schrijven is, kan hetiets zijn waar je helemaal in opgaat.Schrijven bied je de mogelijkheid weereen stukje van de communicatie terug tevorderen waar je als kind elke nieuwelering geweldig in vond.Als we onszelf laten schrijven, kunnenwe het dus eigenlijk niet ‘fout’ doen.Denk eens aan de eerste woorden die jehebt leren schrijven. De woorden “boom,roos en Pim” leren we met zoveel overtuiging,dat we de koppeling maken aaneen boom, een bloem die een roos heet,en een jongen die de naam Pim draagt.We zijn trots op de betekenis die we vande woorden kennen. We kunnen zeimmers schrijven en tastbaar makenvoor de buitenwereld en onszelf. Wekunnen de letters dromen als we eenboom zien, we kunnen het tastbaarmaken. Dat alles doen we pen en papier.Sommige mensen houden een dagboekbij. Vraag jezelf eens af; ‘Durf ik mijzelfeen schrijver te noemen als ik een dagboekbijhoud?’ Of vertel je met eenschaamrood hoofd dat jij elke dag evenje hoofd leegt met de pen in je handen.Persoonlijk vind ik dat je jezelf volmondigeen schrijver kan noemen als je eendagboek bijhoudt.Om de simpele reden dat je bezig bentmet de handeling en de gedachten diedaarbij komen kijken. Schrijven. Waarschijnlijkheeft een ervaren dagboekschrijver minder moeite met het benoemenvan zijn gevoelens, dan die getalenteerdeprater die zichzelf niet als schrijverziet en steeds over zijn gevoelenspraat. Door te schrijven in dagboekvormen dat als handeling en activiteit te zien,spiegelen we onszelf in de wereld waarons pad toe leidt. Met andere woorden,[16]


de weg die je bewandelt, maak je tastbaardoor het in je eigen woorden na tekunnen lezen.Vergeet het onderscheidEen schrijver die zijn kost met zijn schrijvenverdient heeft geen geheime talenknobbel,toverformule of een onuitputtelijkeinspiratiebron, zoals veel mensenmisschien (willen!) denken. De meesteschrijvers zijn niet rijk en hebben geenmagisch vermogen om hun schrijfselstot letterlijk goud om te toveren. Hetinnerlijke goud voldoet. Geloof het ofniet, met woorden (je eigen gedachten!)kun je toveren.Een schrijver schrijft gewoon… Hij heeftzichzelf wijsgemaakt dat hij mee kanstromen in de taal van de woorden. Endoet dit. Iedereen heeft een talent omzichzelf wat wijs te maken.Het is niet onvoorstelbaar om de kennisin je, in je gehele woordenschat, kenbaarte maken. Schrijvend.Schrijven is het najagen van woorden,gedachten en gevoelens. Vergeet die sollicitatiebrieven,instellingspost enbezwaarschriften! Vergeet het gehokte‘u’ en schrijf voor de gein is een bezwaarschriftgericht aan ‘best kutwijf’.Een schrijver doet wat iedereen pratenddoet. Zichzelf vermaken, de wereld ietsproberen mee te geven. (al gaat dat vaakwat subtieler dan ‘best kutwijf’) In allereersteinstantie schrijft een schrijvervoor zichzelf, al is hij zich daar niet eensbewust van en wil hij graag een boekuitbrengen.Schrijvend word je bewust. Ben je onbewustbewust. Je doorloopt een ‘eenvoudig’proces. Dagboek schrijven, eenroman schrijven; als je maar meeschrijftop gedachten. Er ontvouwt zich vanzelfeen lijn.Mensen die willen schrijven, moetenzich eraan herinneren dat het mikken opeen creatief doelpunt, soepelheid inpacht HEEFT. Een zelfde soepelheid alsde stroming waar je in denkt. Schrijvenstroomt, praat tegen het papier. Denkmet jezelf.Schrijven kent geen onderscheid vangoed of slecht, het heeft iets natuurlijksin zich waardoor je een overzicht maakt.Het kan voor de schrijver zelf, uiteindelijkeen belangrijk document zijn, terwijlhet voor de buitenwereld onleesbaar is.Of je er “rijk’’ van wordt is aan jou!Schrijven kun je op meerdere manierengebruiken, duidelijk inmiddels. Als jeervoor kiest met de stroom mee te schrijven,dan kies je ervoor de uitlaat van jebrein te zijn. En je hersenen vinden hetleuk om te schrijven!! Je hersenen zijn erimmers voor gemaakt om emoties teherkennen, dingen te benoemen en situatieste vergelijken. Je hersenen denkenduizenden gedachten per dag en dezezijn lang niet altijd even makkelijk tevangen.Schrijven kan je metgezel zijn op jeeigen reis!Je vangt letterlijk je eigen gedachten enkunt kijken wat je er verder mee doet. Jezou kunnen zeggen dat je in een kleinschrijfmoment een zelfanalyse opsteltvan waar je mee bezig bent. Als je probeertte vloeien zoals je praat, zonderschaamte over de letters die op papierverschijnen, heb je een redelijk beeldvan wat er in een klein moment door jehoofd heen kan spelen. Dit hoeft watinhoud betreft geen doel te dienen, maarbereikt zijn doel met het geheel al.Namelijk de spiegel die jij voor jezelf oppapier hebt gezet.Schrijven kan een heerlijke vlucht vormenvan de werkelijke wereld waar allessoms in tegen zit. Daarnaast kan het demeest nuchtere relativering zijn die jezelfs soms nodig hebt. Het gaat vanzelfals je de overtuiging loslaat ’geen schrijver’te zijn. Maar je gewoon laat meestromen in de handeling van het schrijven.Probeer het eens even net zo spannendte vinden als bij de eerste woordendie je op papier zette. Met daarin je kinderlijkeovertuiging dat geen blanco velveilig is voor de woordenschat die zich inje uit wil breiden.Als je jezelf hier de ruimte in geeft, zul jemerken dat je verbaasd zal komen testaan aan de informatie die je blootgeeft aan jezelf. Schrijven met de stromingvan je gedachten, zorgt ervoor datje een werkelijkheid boven haalt diealleen voor jou zichtbaar is. Denk maareens terug aan het begin van de tekst.Woorden geven ons macht, elk woord isals een korreltje goud, wat ons rijkermaakt zodra we hem leren kennen. En ofje er uiteindelijk rijk van wordt, dat isaan jou!Natasja Schreuder[17]


De prijswinnaar van schrijfwedstrijd ‘Troost’is Stephanie-Joy EerhartEen verhaal dat binnenkwam op de redactie. Letterlijk enfiguurlijk. Het verhaal van Stephanie-Joy. Stephanie krijgtals prijs het boek ‘troost vragen, geven en ontvangen’ vanRiekje Boswijk-Hummel thuisgestuurd. Verder wil de redactiede deelnemers bedanken voor de binnengekomen inzendingen!Misschien zit er volgende keer voor jou een plaatsingplus prijsje in! Ga vooral door met schrijven!TroostEen prachtig woord, met een diepe betekenis.Troost, van iemand kracht ontvangen,in de zwakte van jouw moment. Eenarm om je schouder, een zakdoek die jewordt aangereikt, voor de tranen die jeverdriet bekrachtigen. Of een kusje op dezere plek, als kind ben je nog zonaïef...zou je haast denken. Of wist iktoen, wat ik jaren later zou zoeken?Troost. Al waren het maar woorden. Ofeen zoete genade, die alles ongedaan zoumaken. Dat ik nog het ongeschondenlichaam van een zesjarig meisje had.Maar er is geen zoete genade, enkel eenzoektocht. Naar troost. Iets wat het aangedaneleed zou kunnen verzachten.Mijn verloren jeugdIk was een klein meisje van zes jaar, toeneen witte auto mijn wereld zwart tekende.Ik werd voor mijn ouderlijk huis overreden,de auto reed tweemaal over mijnrechtervoet, waarvan eenmaal remmend.Vanaf dat moment was mijnleven niet meer, wat het die zes jaardaarvoor was geweest. Mijn vader werddoor de buren gealarmeerd.Jaren later vertelde mijn moeder mij, hoehij nog nachtenlang dat geklepper engeklop van de buren op de ramen en deurheeft gehoord, alsof het nooit op zou houden.Badend in het zweet schrok hij danwakker, om zijn dochter steeds opnieuwhet leven te redden.Mijn moeder stond aan het begin van destraat, met een pasgeboren baby in dekinderwagen, een peuter aan haar hand.Ze kon toen niet weten, dat het háárdochter was, waarvoor de hele straatbuiten stond. Pas binnen.....stond ze oogin oog met haar grootste angst, daar lageen zool, van wat eerst het nieuwe lakschoentjevan haar dochter was geweest,gereduceerd tot een lapje rubber.....Toen volgde de zwartste dag van mijnleven; mijn prinsesje zou ernstig verminktworden....door een zo’n klootzak die nietuitkijkt.....las ik, in een van mijn moedersbrieven.Ik weet nog hoe ze me op de eerste hulpop de operatietafel legde en mijn tuinbroekmet geweld openknipte. Dezebroek droeg ik vandaag voor het eerst,nieuw. Ik vroeg of ik hem niet gewoonuit kon trekken... Waarna ik onder narcosewerd gebracht. In een week ben ikvier keer geopereerd. Na drie dagen werdik in een ambulance overgebrachtnaar het AMC in Amsterdam. Daar is hetvechten begonnen. En het is nooit meeropgehouden. Operatie na operatie (tot zeontelbaar werden..) Met pennen, plaatjes,schroefjes, moertjes en huidtransplantatiesmoesten de beste chirurgeneen voetje creëren, dat er niet meer was.Pas jaren later vertelden mijn ouders me,dat de artsen niet wisten, of ik mijn beenkon behouden, dat konden ze toen nietgaranderen, en dat kunnen ze nu nogniet. Het enige verschil is, dat ik nu metdeze wetenschap moet leren leven.Ik kan me alleen maar het vechten herinneren.Hoe hard ik voor mezelf was.Hoe ik het gips van mijn bovenbeen losheb getrokken waarna ik vreselijke littekensachterliet, niet wetende dat hetgips verkleefd zat. Maar dan kon ikmijn ouders weer bellen, met een beetjegoed nieuws, al begreep ik toen nietdat het had moeten genezen. Nog geentwee weken daarna vierde ik mijnzevende verjaardag, in het ziekenhuis.Mijn moeder heeft een plakboek voorme bijgehouden. Troost. Ze heeft me debeelden gegeven, die ik niet heb gezien.Ze gaf me iets terug, wat ik was verloren:herinneringen. Ik weet alleen van defoto’s, van mij met een vriendinnetje,voor mijn bed. Ik hield een baby’tje inmijn arm. Dat baby’tje was mijn jongstebroertje. Ik sta op een andere foto meteen kippenpoot in mijn hand, waaronder‘Troost’staat Je eigen feestmaal uitkiezen, heteen ander laten opeten. Op het momentdat het bezoek achter de liftdeuren verdwijnten jij in je grote rolstoel terugnaar zaal rijdt, heet bezoek geen troostmeer…De vreselijke fysiotherapie, om weer teleren mijn been te gebruiken. Mijngrootste kracht, te laten zien hoe sterk ikwel niet was. Net zoals mijn moeder, dienooit een traan heeft kunnen laten, ennu nog niet. ‘Als ik was gaan huilen, washet hele gezin als een kaartenpakhuis inelkaar gestort Stef. Ik moest het gezindraaiende houden, je vader had menodig, en je had ook nog een broertje die24 uur per dag zorg nodig had. en eenpeuter, wiens wereldje ook op zijn kopstond, net zo goed als dat van ons.’ Mijnvader heeft me opgehaald, toen ik ontslagenwerd uit het ziekenhuis. De foto’svertellen een klein meisje in de rolstoel,[18]


met een trotse vader erachter, halfniet moest doen, kon die schoenen nietomgeven door half leeggelopen ballonen.Uit mijn been steken pennen, op dat ik geen hakken aan kon, en door dieaccepteren en de pijn niet verkroppenmijn schoot een sporttas. Naar huis. Het schoenen ook niet de kledingstijl konkent geen diepere betekenis danuitdragen die ik zo adoreerde. Niet langna bijna twee maanden in het ziekenhuisten.Maar toen sloeg mijn lichaam terug.daarna begon ik tegen mezelf te vech-Op een herfstdag ergens in september,Op de voordeur een spandoek met de nu zo’n zeven jaar geleden, zakte ik doortekst ‘Welkom Thuis’, omgeven door ballonnen.In de huiskamer een stretcher, Daar begonnen de operaties weer. Konmijn voet, kon er niet meer opstaan.pal naast de box van mijn broertje. Ik het me troosten, dat ik door dit ongelukwerd op de stretcher neergelegd. Daar zo’n sterke persoonlijkheid ben geworden?begon het ziekelijke gevecht tegen mijnlichaam dat niet deed wat ik wilde.Mijn moeder moest twee keer, anderhalf Ik heb mijn jeugd aan het ziekenhuisuur per dag mijn wonden verzorgen. verloren....Mijn vader maakte overuren om de Ik heb mijn diploma’s niet gehaald doorschulden die in die periode zijn ontstaan, te grote achterstanden.....af te lossen. Mijn moeder had nog twee Ik heb jarenlang geen korte broekenkinderen die ook haar zorg en aandacht gedragen omdat ik me schaamde voornodig hadden. Elke week kreeg ik fysiotherapie,en werd ik met een busje opge-Ik ben vreselijk getreiterd omdat kinde-mijn dunne been....haald, om naar school te gaan. Ik heb ren mijn voet lelijk vonden, dan riepenuiteindelijk twee jaar gerevalideerd. Ik ze ‘jouw voet gaat stuk, kapot’.Schrijfwedstrijdkreeg orthopedische schoenen. Het gezin Ik heb maandenlang drugs gebruikt, omkwam op een punt dat we ons leven de pijn niet te hoeven voelen. Ik hebweer op moesten pakken. “We gaan door veertien jaar lang, elke dag pijn gehad.zeiden mijn ouders. We moeten door. Alsgezin.” Maar voor mij zeiden die woordenniet dat mijn lichaam voor de rest ik meer met krukken, dan zonder liep. IkOp mijn twintigste had ik zoveel pijn datvan mijn leven verminkt was.heb toen overwogen mijn been te latenamputeren. Ook toen zocht ik naarDat gezin is in mijn pubertijd uit elkaar troost. Ik bedacht me, dat als ik nu mijngevallen. Ik kon mijn handicaps niet been liet amputeren en een paar jaaraccepteren (Ik ben ook slechthorend) en revalideerde, dat ik dan niet ook nogook mijn ouders konden het maar moeizaameen plekje geven. Ik ben uit huis het ziekenhuis. Als ik nu leerde levenmijn volwassen zijn zou verliezen aangeplaatst. Ik ben de rest van mijn tienerjarengevormd door hulpverleners, bege-been zou moeten amputeren, zou ik allesmet de pijn, maar over 25 jaar toch mijnleiders en huisgenoten. Er is er nooit één verliezen wat ik dacht te hebben bereikt.geweest in die jaren, die er bij stil heeft Ik was verslaafd aan harddrugs en leefdegestaan dat ik nooit trauma begeleiding merendeels op de straat. Daar vond ik deheb gehad na het ongeluk. Geen psychologischebegeleiding, slachtofferhulp ven. Ik moest deze keuze zelf uitvechten.hardheid, die ik nodig had om te overle-bestond toen nog niet. Ik vocht nog Mijn ouders wilden hierin geen verantwoordelijkheid,dat was TE zwaar, mijnsteeds. Tegen mijn lichaam. Wat ik toenniet erkende. Ik deed alles wat ik juist hulpverleners beperkten zich, in die periode,tot het stigma, voorziener van bed,bad en maaltijd. Voor persoonlijke begeleidingbijna geen invulling.Ik heb God aangeroepen, tijdens eenopname voor een corrigerende operatie.Hij heeft mij vrij gezet van die helse pijnen,toen de mensen in de kerk voor mebaden. Ik liet me opnemen in hetchristelijk therapeutisch centrum “ stichtingOp de rots”. Daar ben ik afgekickt.Vanaf dat moment heb ik leren leven,zonder de pijn die mijn leven al die jarenhad verkleurd. Zonder de drugs die mezo hadden verdoofd. Als het kind, datik zo kort heb kunnen zijn. Daar begonhet genezingsproces, accepteren dat ikeen handicap heb. En ermee leren leven.Dat is iets tussen God en mij. Ik ben ernog lang niet, maar weet nu dat Hij mebijstaat. Ik heb zelfs de man die mijn ditaangedaan heeft, vergeven.Vader, ik vergeef de man die mijn jongekinderlichaam zo verminkt heeft. Ik vergeefhem dat hij mijn leven geruïneerdheeft, ik vergeef hem dat hij niks vanzich heeft laten horen, ik vergeef hemdat hij niet de moed heeft mij bij testaan. Ik vergeef hem Heer, en bid dat Uhem wilt leiden in zijn verwerking. InJezus naam, Amen.Hier is mijn zoektocht naar troost begonnen.Je probeert een plek te geven watjou zo heeft gevormd, maar je probeertook kracht te vinden, om ermee te lerenomgaan. En toen kwam de Volendamramp. Zoveel jonge mensen, voor hetleven getekend. De hele wereld wasbezig met hun rouwverwerking, met deschoonheid die hun gestolen is.Het was een warme zomerdag en ik zatmet mijn moeder in de tuin. We sprakenover mijn littekens, het gevecht dat wordtgestreden. ’Tja Stef’ zegt mijn moeder, enspreekt gouden woorden die de rest vanmijn leven, troost heten. ‘Jij kan je voettenminste nog in een schoen stoppen, datkunnen de slachtoffers van Volendamniet............’Bittere troost.Stephanie-Joy Eerhart[19]


Impuls cursus“Impuls steunt mensen met psychiatrische problematiek bijhet kiezen van een geschikte (beroeps)opleiding.” Zo staathet in de folder. Deze zogeheten toeleidingscursus wordtgegeven bij het Zadkine en steunt mensen met een achtergrondin de psychiatrie bij het kiezen van en voorbereidenop een opleiding. Hoog tijd om daar als Denkraam een kijkjete nemen wat deze cursus inhoudtIn de hal van het Zadkine college, waarde Impuls training wordt gegeven, wordik ontvangen door René Poots (coördinatoren docent) en Jan Willem Stolk(docent). Ze zijn net bezig met het voorbereidenvan de intake gesprekken vande volgende cursusronde. “Dit is de eerstegespreksronde, waarin het papierwerkwordt afgehandeld”, aldus René.Impuls biedt een toeleidingscursus: erwordt tijdens de cursus gekeken welkecursus of opleiding je wilt gaan doen enwelke vaardigheden je hiervoor nodighebt. “Mensen komen zonder een opleidingnaar binnen, en gaan mét eenopleiding naar buiten”, zo legt René uit,“In de cursus wordt gekeken naar waarje op moet letten als student. Het gaatom het aanleren van vaardigheden: watkan je zélf doen.” Het is echter welbelangrijk dat deelnemers zélf de keuzemaken.“Het ‘geheim’ van Impuls is dat het gaatom een omslag van cliënt naar student,”zo vult Jan Willem aan. “Het gaat om hetgeloof dat het kán gebeuren, dat mensenkúnnen veranderen. Dat is mijn drive.Mensen moeten echter wel gemotiveerdzijn om te veranderen.” En mensen moeteneen opleidingswens hebben. Hetmaakt hierbij niet uit om welke cursusof opleiding het gaat. Hierbij moetenmensen wel erkennen dat ze problemenhebben. “Dit is de bagage die ze bij zichdragen,” aldus Jan Willem, “in deze cursuswillen we de mensen inzicht latenkrijgen in vragen als: wat kan ik goed?En wat kan ik verbeteren?”De nadruk ligt op het ervaren: er wordtgereflecteerd op wat je gedaan hebt. Bijde cursus wordt gewerkt met de IndividueleRehabilitatie Benadering (IRB): verkennen,kiezen, verkrijgen en behouden.Iedereen doet dit in zijn of haar eigentempo. De cursus wordt groepsgewijsgegeven, maar er wordt rekening gehoudenmet de individu. Mensen werkenvoor zichzelf, aan hun eigen kwaliteiten,om zo een portfolio te maken van hunkwaliteiten en mogelijkheden. Er isbewust gekozen voor een groepsgewijzecursus: “Mensen kunnen meer leren ineen groep, ze leren van elkaar studie- enberoepsvaardigheden. De groep ondersteuntelkaar. Het is belangrijk dat je ineen groep leert werken, het is ook lerenom student te zijn. Ook hier gaat het omde omslag, het ombuigen van je rol als‘patiënt’ naar terugkeer in de maatschappij.”De cursus bestaat uit twintig lessen, verspreidover tien weken, elke woensdagen vrijdagochtend van half tien tot tweeuur. “We hebben bewust gekozen voorhet tijdstip van half tien,” legt René uit,“sommige mensen hebben moeite metopstaan, maar in deze cursus proberenwe juist te werken aan hindernissen. Wekijken waar het probleem zit, om er vervolgensaan te werken. We laten de mensenhierbij kiezen wat bij hun past. Somskomen mensen met de oplossing ‘laatRené me ’s ochtends bellen’, maar datdoen we niet. ‘Koop dan een wekker’, isons antwoord. We geven wel steun, maarmoeten hierbij wel reëel zijn. Docentenzijn slechts tijdelijk van aard.”Wel is het zo dat voor na de cursus steungeorganiseerd kan worden om de gekozenopleiding te behouden en af te ronden.Vanuit het Zadkine Service Centrumkan er ondersteuning gevraagd worden,bijvoorbeeld via een student gebondenfinanciering. De ondersteuning kanalleen geboden worden binnen de opleidingenvan het Zadkine College. Voorondersteuning erbuiten zijn er afsprakengemaakt met de Bavo Europoort. Als ideegeven René en Jan Willem mee om teproberen een PGB (PersoonsgebondenBudget) aan te vragen: “Hiermee kan jezelf begeleiding en ondersteuninginkopen. Je kan zo zelf de regie houden.Maar nogmaals, het is een idee. Voorzover wij weten heeft niemand dit noggedaan. Wel adviseren we om steun in teschakelen: ook ‘gezonde’ mensen zoekensteun, bijvoorbeeld bij familie of vrienden.”Tijdens de cursus wordt er gewerkt aanhet duidelijk krijgen van de vaardigheden,en deze te trainen. Hierbij wordtook gekeken naar het tekort aan vaardigheden.Mensen krijgen praktischeopdrachten, er wordt gekeken hoe datgaat en het wordt groepsgewijs besproken.Het gaat om bewustwording, enleren met elkaar te communiceren. Veelopdrachten zijn gericht om inzicht tekrijgen in de vaardigheden, en deze tetrainen. In het keuzetraject wordt gekekennaar de opleiding die je wilt gaandoen: wat moet je daarvoor kennen enkunnen. Welke persoonlijke vaardighedenheeft iemand, en welke daarvanpassen bij de opleiding die hij of zij wilgaan volgen.Bij de kennismakingsactiviteiten speeltcreativiteit een belangrijke rol. Een vastonderdeel in de cursus is de vraag: ‘watwil je morgen leren? Waar wil je aanwerken?’ Dit is allemaal gericht op deopleiding die je wilt gaan volgen. Eenvoorbeeld van een opdracht is het organiserenvan een kennismakingslunch. Zoleer je bijvoorbeeld organiseren ensamenwerken. Aan het eind van eenopdracht volgt er een evaluatie, metfeedback vanuit de groep. Elke les krijgenmensen een maatje en elke les wordener leerdoelen gesteld.Doordat er in de cursus wordt gewerktaan het kiezen van een opleiding en eenvaardigheidstraining, biedt het ook een[20]


eetje ‘empowerment’. Vaak krijgen de er zijn geen andere toeleidingscursussen.docenten na afloop te horen: “ik kan Deelnemers komen niet alleen uit demeer dan ik gedacht had”, en “ik heb het regio Rijnmond, maar van Leiden totgevoel dat ik het nu kan.” Soms vallen er Dordrecht tot Hoek van Holland. “Als jemensen af, maar dat is niet erg. “Herstel kunt reizen, kan je de cursus volgen”, zois geen rechte lijn, soms is er een terugval”,aldus René, “iemand die twee jaar zijn divers: van jong tot oud (de jongsteleggen de docenten uit. De deelnemersgeleden afhaakte bij Impuls, gaat nu de deelnemer nu is 16, de oudste 40),BGE-opleiding doen, hier bij Zadkine. Het autochtoon, allochtoon. Als tips voorgaat om de wens, het herstel. Dat moet mensen die de Impuls cursus wil volgen,je zelf doen.” Na de cursus en opleiding geven René en Jan Willem:gaan mensen vaak werken, krijgen een “Maak gebruik van je mogelijkheden. Errol en worden gewaardeerd. “En dat is is meer mogelijk dan je misschien denkt.niet niks!”Weet wat je handicap is, maar kijk verderdan dat. Weet wat je kunt. ZoekDe deelnemerskosten van de cursusbedragen €200,- Voor veel mensen is dit medestanders, mensen die er in geloven.”een hoog bedrag. “Sozawe heeft echterde toezegging gedaan dat het eventueel “Geloof in jezelf. Als je dat kan, dan komvergoed kan worden uit de bijzondere je een heel eind. Je kan de hele wereldbijstand,” aldus René, “bij het UWV zijn aan. Impuls kan een bijdrage leverenmogelijkheden, als het past binnen het aan het geloof in je zelf. Doorbreek jereïntegratietraject. Overleg het wel goed oude gewoonten en patronen, dan gaatmet je uitkeringsinstantie. Als mensen er een wereld voor je open.”het uit zichzelf gaan doen, willen de De Impuls cursus wordt vier keer perbetrokken organisaties wel eens moeilijk jaar gegeven bij het Zadkine College Rotterdam.Voor meer informatie en aan-gaan doen.” Toch wordt het ‘begeleidleren’ steeds meer erkend, iets waar de melding kunt u contact opnemen metmensen baat bij hebben. “Dit is niet René Poots via 010 – 2433499 of kijkenaltijd zo geweest, maar daarentegen gaat op de website: www.zadkine.nl (zoekenhet nu ook niet altijd van een leien naar Impuls).dakje.”De Impuls-cursus is uniek in Nederland: Bas van Bellen[gedicht]WijStervelingen moeten de eeuwigheidNiet te ernstig nemenWij moeten leven van dag tot dagStruikelend als idiotenEn dus in staat om gelukkig te zijn.Het gelukWaar jij het over had wordt geprediktOm mensen zoet te houdenZo proberen ze ons al eeuwenHet grote alles te verkopen en verzwijgenDat je met niets tevreden kunt zijn.Yvonne BarningSteunpuntButterflyvliegt uit!Vrijdag 8 juni 2007, vlak voor de zomer, ishet zover: Steunpunt Butterfly vliegt uit.Tijdens een bijeenkomst in wijkgebouwde Oriënt. De opening heeft een officieeltintje: Wethouder Kriens verricht de startvan Butterfly, samen met Bert Spaans(oprichter en projectleider van Butterfly)en Tineke van den Burg (SBAW, bureauvoor projectontwikkeling in Rotterdam).Na het officiële gedeelte is het tijd voorfeest: zangeres Dayane verzorgt demuziek, er wordt gedanst en gezongen.Voor een van de werkgroepleden van Butterflyheeft de avond een verrassing inpetto: Cindy wordt door haar vriend tenhuwelijk gevraagd. Met de knieën op degrond vraagt hij haar hand. En haar antwoordis…..ja!Vervolgens gaat het feest door, er wordtgezellig nog wat gedronken. “Het is eendag om nooit te vergeten”, aldus BertSpaans, “we zien nu al uit naar volgendjaar, als we één jaar bestaan!”Butterfly is een lotgenotengroep, welkeactiviteiten organiseert in Rotterdam oost(Ommoord, Zevenkamp, Alexanderpolder).Elke laatste vrijdag van de maand is erlotgenotencontact van Butterfly in wijkgebouwde Oriënt (Kobehog 5, Rotterdam)van 19.00 tot 22.30 uur.Bert SpaansFotografie: Helena Katz[21]


[22][henkiedenkie]


[recept]KiptajineVoor 4 personenIngrediëntenCa. 600 gram kipfilet, in blokjesZout, vers gemalen peper1 theelepel gemalen komijn1 theelepel kaneel1 theelepel gemberpoeder1 theelepel geelwortel (kurkuma)1 teentje knoflook, geperst2 eetlepels (olijf)olie2 deciliter kippen -of groentebouillon600 gram wortels, in plakjes4 eetlepels rozijnen2 eetlepels blanke amandelenBereidingMeng de kipfilet met de komijn, kaneel,gemberpoeder, geelwortel, knoflook, olieen zout en peper naar smaak in eenkom. Laat dit, afgedekt, minimaal vijftienminuten intrekken.Verhit een braadpan zonder vet op hoogvuur. Doe de kip in de pan en bak deze,al roerend, op matig vuur totdat de specerijenbeginnen te geuren en het vleesdichtgeschroeid is.Voeg de bouillon, wortel en rozijnen toeen stoof de kip met het deksel op de panin ongeveer vijftien minuten gaar.Rooster de amandelen in een droge koekenpanen snijd ze grof. Strooi de amandelenover de kip.Dit gerecht is erg lekker in combinatiemet couscous en salade.Wendy van MontfoortHet Basisberaad Rijnmond zoekt:Bestuursleden m/vHet bestuur van de Stichting Basisberaad Rijnmond wordt gevormd door zeven vrijwilligers,waarvan vier ervaringsdeskundigen. Ter aanvulling van het bestuur zoeken wij nieuwe bestuursleden, die ervaring hebben als cliënt inde sectoren Geestelijke Gezondheidszorg, Maatschappelijke Opvang of Verslavingszorg.Voor deze bestuurskandidaten gelden daarnaast de volgende eisen:woonachtig in de regio Rijnmond;een visie hebben op de cliëntenbeweging;minstens één maal per maand, ongeveer vijf uur, tijd hebben voor onder meer de bestuursvergaderingen, externe overleggen en dePlenaire Vergadering.Het is wenselijk dat bestuursleden voldoen aan een of meer van de volgende criteria:bestuursleden een netwerk hebben in de genoemde sectoren in Rijnmond;ervaring hebben met personeelsbeleid;financiële kennis hebben;kennis van de instellingen in genoemde sectoren in Rijnmond hebben;kennis hebben van het bestuur of de politiek in Rijnmond.Van bestuursleden wordt verwacht dat zij affiniteit hebben met de doelgroepen en de medewerkers van het Basisberaad Rijnmond.Inlichtingen kunnen ingewonnen worden bij: de heer Jaap Meeuwsen, directeur Basisberaad, tel 010-4665962, j.meeuwsen@basisberaad.nlSchriftelijke reacties kunnen gestuurd worden naar:Basisberaad, postbus 21078, 3001 AB, Rotterdam.t.a.v. Jaap Meeuwsen, alsmede een beknopt Curriculum Vitae[23]

More magazines by this user
Similar magazines