Arbeidsomstandigheden in de Houtindustrie ... - Inspectie SZW

InhoudsopgaveVoorwoord 31. Opzet en uitvoering van de inspectie 51.1 Aanleiding 51.2 Opzet 51.3 Communicatie 62. Inspectieresultaten 92.1 Per subsector 92.2 Machineveiligheid 102.3 Blootstelling aan houtstof 112.4 Houtstofexplosiegevaar (ATEX) 112.5 Dieselmotoremissie (DME) 112.6 Overige risico’s 112.7 Bekendheid branchebrochure 123. Conclusies 154. Acties en aanbevelingen 174.1 Gedragsverandering op de werkvloer 174.2 Acties sociale partners 174.3 Acties Arbeidsinspectie 17Colofon 202 | Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie

Je bent pas een echte vakman als je ook aandacht schenkt aan je veiligheid en gezondheid4 | Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie

1. Opzet en uitvoering van deinspectie1.1 AanleidingOp basis van branchecijfers over ongevallen en aandoeningen,instroomcijfers van WAO en WIA, en inschattingscijfersvan de Arbeidsinspectie zelf zijn de belangrijkste risico’sbepaald in de hout-, timmer-, en meubelindustrie. Debelangrijkste zijn:• machineveiligheid• blootstelling aan houtstof (kan leiden tot allergie enkanker)• explosiegevaarlijke stoffen (houtstof kan tot explosievesituaties leiden)• blootstelling aan dieselmotoremissieIn 2006 en 2007 heeft de Arbeidsinspectie op deze risico’sgeïnspecteerd. Uit die inspecties kwam scherp naar vorendat vooral het werken met houtbewerkingsmachinesgepaard ging met veel overtredingen. Ook hadden veelbedrijven onvoldoende maatregelen genomen om deblootstelling aan houtstof te beperken en explosie dooropeenhoping van houtstof te voorkomen.Na de inspecties in 2006 en 2007 is besloten om in 2009opnieuw in deze sector te inspecteren op deze risico’s.1.2 OpzetVan 1 januari tot en met 31 augustus 2009 heeft deArbeidsinspectie bedrijven geïnspecteerd in de volgendesubsectoren:Houtverwerkende industrieEmballage-industrie, de palletindustrie, maar bijvoorbeeldook de makers van klompen, potloden, (industriële)borstels, kwasten, duimstokken en (houten) speelgoed. Veelvoorkomende functies zijn: machinaal houtbewerker,machinaal- of handmatig kwastenmaker, palletlijnbediende,lakker/spuiter, palletsorteerder, reparateur.HouthandelHout- en plaatmateriaal wordt voor een deel geïmporteerduit het buitenland en voor een ander deel geoogst inNederland. Via de houthandel komt het hout- en plaatmateriaalterecht in de industrie, de doe-het-zelf-handel, debouw en de scheepsbouw. Steeds vaker wordt hout zonderbewerking geleverd en verhandeld. Veel voorkomendefuncties zijn: bestekzoeker en medewerker machinalehoutbewerking.TimmerindustrieDe timmerindustrie vervaardigt (houten) kozijnen, ramen,trappen, deuren, gevelvullende elementen, betonmallen endecoratieve producten voor de tuin. Lijmbouw, houtbouwen wagenbouw vallen ook onder timmerwerk. Veelvoorkomende functies zijn: houtoplatter, machinalehoutbewerker, medewerker assemblage, opsluiter,afhanger, schilder/spuiter, timmerman, slijper/steller,onderhoudsmonteur en eindcontroleur.MeubelindustrieDe meubelindustrie bestaat uit ambachtelijke en industriëlebedrijven. Het inspectieproject richtte zich op meubelfabriekenwaar houtbewerking plaatsvindt. Veel voorkomendefuncties zijn: machinale houtbewerker, meubelmaker,hout- en fineeropzoeker en -uitlijner, spuiter, afwerker,kleurmaker, patineerder en meubelstoffeerder.De inspecteurs hebben gecontroleerd op machineveiligheid,blootstelling aan houtstof, explosiegevaarlijke stoffen(ATEX) en blootstelling aan dieselmotoremissie (DME). In2008 hebben alle bedrijven in de sector een branchebrochureontvangen met daarin de belangrijkste arbeidsrisico’sen praktische aanwijzingen voor risicobeperking. Ook staatbeschreven hoe en waarop de Arbeidsinspectie controleert.De verwachting was dat bedrijven daarvan nota zoudennemen en maatregelen zouden nemen om de risico’s tevoorkomen of beperken. Bij de inspectiebezoeken is debekendheid met deze brochures gemonitord.Bij de inspecties in 2006 en 2007 zijn gegevens van de Kamervan Koophandel gebruikt. Tijdens dat project werd duidelijkdat veel van die bedrijfsgegevens waren verouderd. Bij dehuidige inspecties zijn daarom gegevens gebruikt vanbedrijven die verplicht zijn aangesloten bij de cao-fondsenin deze sectoren. Cao’s zijn afgesloten door de brancheorganisatiesmet de werknemersorganisaties FNV Meubel enHout en CNV Vakmensen (voorheen CNV Hout en Bouw).In totaal zijn er 3.748 bedrijven aangesloten bij de cao-fondsen,waarvan de Arbeidsinspectie 656 bedrijven (18%) heeftMinisterie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 | 5

ezocht. Hier waren ook bedrijven bij die nog niet eerderdoor de Arbeidsinspectie waren geïnspecteerd. De resultatenvan de inspecties zijn niet representatief voor de helesector, maar geven wel een goede indicatie van de huidigearbeidsomstandigheden.1.3 CommunicatieDe sociale partners hebben sinds de inspecties in 2006 en2007 veel energie gestoken in het voorlichten van de sectormet behulp van veiligheidsinstructiekaarten, een arbotoolboxen een video over veilig werken met houtbewerkingsmachines.Er waren tijdens het inspectieproject geenarbocatalogi beschikbaar.De sociale partners hebben ook afspraken gemaakt metleveranciers van afzuiginstallaties over houtstofexplosiegevaaren de recirculatie van lucht. De ErkenningsregelingKeurmerk Houtstofafzuiginstallaties houdt in dat allenieuwe houtstofinstallaties aan de arboregelgeving voldoenen dat bestaande installaties jaarlijks steekproefsgewijsworden gecontroleerd. De houthandel heeft bovendien eencampagne opgezet met oog op de gevaren van ATEX en hetvervangen van dieselheftrucks die DME produceren.In de voorbereiding heeft de Arbeidsinspectie overlegd metzowel werkgevers- als werknemersorganisaties. Veel van degeïnspecteerde bedrijven zijn aangesloten bij één van devolgende brancheorganisaties:• Vereniging HAS;• Nederlandse Emballage- en Palletindustrie Vereniging(EPV);• Vereniging van Nederlands Borstelfabrikanten (VNB);• Nederlandse Vereniging van Klompenfabrikanten;• Koninklijke Vereniging van NederlandseHoutondernemingen (Kon. VVNH);• Nederlandse Bond Van Timmerfabrikanten (NBvT);• Centrale Bond van Meubelfabrikanten (CBM).Om de bedrijven op de hoogte te brengen van de aanstaandeinspecties is een persbericht opgesteld voor de verschillendevakbladen. Naar aanleiding daarvan zijn verschillendeartikelen verschenen. De bedrijven zijn ook via de brancheorganisatiesgeïnformeerd over de inspecties eninspectieonderwerpen.6 | Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie

Vooral stof van hardhout is kankerverwekkendMinisterie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 | 7

Sociale partners hebben een breed assortiment aan veiligheidsinstructiekaarten laten maken8 | Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie

2. Inspectieresultaten2.1 Per subsectorVan 1 januari tot en met 31 augustus 2009 zijn 656 bedrijvenbezocht in de houtverwerkende industrie, houthandel,timmerindustrie en meubelindustrie.Bij 459 bedrijven (70%) heeft de Arbeidsinspectie één ofmeerdere overtredingen vastgesteld. In totaal zijn er 1321overtredingen geconstateerd, dus gemiddeld 2,9 per overtredendbedrijf. Bijna de helft van de overtredingen had betrekkingop machineveiligheid (647 overtredingen, 49%), gevolgddoor blootstelling aan houtstof (264 overtredingen, 20%).In totaal heeft de Arbeidsinspectie 1302 keer gehandhaafd,in de meeste gevallen door een waarschuwing te geven. Is ersprake van een overtreding zonder direct gevaar, dan geeftde inspecteur een waarschuwing, bij een ernstige overtredingwaar direct gevaar is voor de medewerkers wordt hetwerk (gedeeltelijk) stilgelegd totdat de overtreding isopgeheven. De inspecteurs gaven aan dat de bezochtebedrijven zich over het algemeen bewust zijn van dearbeidsrisico’s en die ook willen aanpakken, maar dat debedrijven daar hulp of stimulans van buitenaf voor nodighebben. Bijvoorbeeld in de vorm van adviseurs of keuringsinspecteurswaardoor de directe leidinggevenden eenhogere prioriteit geven aan veiligheid en gezondheid bij dedagelijkse werkzaamheden.Houtverwerkende industrieBij 39 bedrijven (78%) in de houtverwerkende industrieheeft de Arbeidsinspectie 109 overtredingen geconstateerd,gemiddeld 2,8 per overtredend bedrijf. De meeste overtredingenhadden betrekking op machineveiligheid (47%),gevolgd door een te hoge blootstelling aan houtstof (21%).De Arbeidsinspectie heeft 88 keer een waarschuwinggegeven voor een overtreding en 13 keer de werkzaamhedenstilgelegd vanwege direct gevaar.HouthandelBij 93 bedrijven (64%) in de houthandel heeft deArbeidsinspectie 266 overtredingen geconstateerd, gemiddeld2,9 per overtredend bedrijf. De meeste overtredingenhadden betrekking op machineveiligheid (47%), gevolgddoor een te hoge blootstelling aan houtstof (19%). Opvallendis dat ten opzichte van de andere sectoren meer overtredingenzijn gemaakt op het gebied van dieselmotoremissie(DME). Dit is verklaarbaar doordat in deze subsector meermet heftrucks wordt gewerkt dan in de andere subsectoren.De inspecteurs hebben 193 keer een waarschuwing gegevenvoor een overtreding en 35 keer de werkzaamhedenstilgelegd vanwege direct gevaar.Tabel 1: bezochte bedrijven per subsectorSubsectorAantal bedrijvenbekend bij cao-fondsAantal bezochtebedrijvenIn %Houtverwerkende industrie 307 50 16%Houthandel 502 145 29%Timmerindustrie 925 219 24%Meubelindustrie 2014 242 12%Tabel 2: bedrijven in orde/niet in orde per subsectorSubsector% bedrijven zonderovertredingen% bedrijven metovertreding(en)Houtverwerkende industrie 22% 78%Houthandel 36% 64%Timmerindustrie 27% 73%Meubelindustrie 34% 66%Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 | 9

TimmerindustrieBij 160 bedrijven (73%) in de timmerindustrie constateerdede Arbeidsinspectie 479 overtredingen, gemiddeld 3 perovertredend bedrijf. Meer dan de helft van de overtredingenhad betrekking op machineveiligheid (52%), gevolgd dooreen te hoge blootstelling aan houtstof (21%).De inspecteurs hebben 378 keer een waarschuwing gegevenvoor een overtreding en 44 keer de werkzaamhedenstilgelegd vanwege direct gevaar.bedrijven ook moderne CNC-bestuurde machines tot hunbeschikking hebben die vanuit de fabriek beter zijnbeveiligd. Bij oude machines moet het hout nog handmatigworden aangevoerd, waardoor het arbeidsrisico groot is enmen zich aan veel veiligheidsmaatregelen moeten houdenom ongevallen te voorkomen.Van de 123 keer dat de Arbeidsinspectie de werkzaamhedenheeft stilgelegd, was er 114 keer sprake van onvoldoendemachineveiligheid.MeubelindustrieBij 160 bedrijven (66%) in de meubelindustrie heeft deArbeidsinspectie 467 overtredingen vastgesteld, gemiddeld2,9 per bedrijf. De meeste overtredingen hadden betrekkingop machineveiligheid (47%), gevolgd door een te hogeblootstelling aan houtstof (19%).De inspecteurs hebben 407 keer een waarschuwing gegevenen 31 keer de werkzaamheden stilgelegd vanwege directgevaar.2.2 MachineveiligheidIn deze sectoren wordt veel gewerkt met houtbewerkingsmachines.Dit zijn gevaarlijke apparaten met bewegendedelen en scherpe snijgereedschappen zoals zaagbladen,beitels en frezen. De scherpe snijgereedschappen roterenmet grote snelheid en de handen zijn vaak dicht bij hetsnijgereedschap. De machines en gereedschappen moetencorrect worden gebruikt en deugdelijk zijn afgeschermd omongevallen te voorkomen.De helft van alle vastgestelde overtredingen heeft te makenmet machineveiligheid. Meestal komt dit doordat men deafschermingen heeft weggehaald waardoor de bewegendedelen van machines niet of onvoldoende zijn afgeschermd.Ook hebben de inspecteurs regelmatig vastgesteld dat erverkeerde snijgereedschappen werden gebruikt of dat oudesnijgereedschappen niet zijn voorzien van een aanduidingvoor handmatige of mechanische aanvoer (MAN- ofMEC-aanduiding). Bij handmatige aanvoer wordt hetmateriaal met de handen langs het zeer snel draaiendesnijgereedschap geleid, en tegengesteld aan de draairichtingvan het snijgereedschap. Bij gebruik van de verkeerdesnijgereedschappen is er geen voorziening die terugslag vanhet materiaal kan voorkomen, met ernstige verwondingentot gevolg.Een ander probleem bij machineveiligheid zijn de oudemachines, van voor 1995, die nog steeds voor gebruikgereed staan en in vooral de ambachtelijke bedrijven nogworden gebruikt. Maar ook bij de industriële bedrijvenkomen deze machines nog voor, ondanks het feit dat veelSnijgereedschappen moeten van een aanduiding voor handmatige ofmechanische aanvoer zijn voorzien.10 | Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie

De inspecteurs constateerden verder dat er bij 46% van debezochte bedrijven onvoldoende aandacht was voor hetperiodiek keuren van arbeidsmiddelen. Als bedrijven ditregelmatig doen, worden gevaarlijke situaties aan machineseerder opgemerkt.2.3 Blootstelling aan houtstofBlootstelling aan houtstof kan leiden tot allergische reactiesen zelfs tot kanker. De wettelijke grenswaarde voorhardhoutstof is 2 mg/m 3 en de streefwaarde is 0,2 mg/m 3 .De streefwaarde is het uitgangspunt voor de inzet vantechnische beheersmaatregelen. Dat wil zeggen dat hetbedrijf als dat technisch mogelijk is, een lagere blootstellingdan de wettelijke grenswaarde moet realiseren. Werknemerskunnen aan houtstof worden blootgesteld als de afzuigingvan machines onvoldoende is, als een afzuiginstallatie nietgoed werkt of als de werkplek niet of op een verkeerdemanier wordt schoongehouden.In totaal had 20% van de overtredingen betrekking op een tehoge blootstelling aan houtstof voornamelijk doordat dewerkplek niet goed werd schoongehouden. Inspecteurstroffen houtstof aan, niet alleen rond de directe omgevingvan de machines, maar ook op andere plekken in dewerkplaats. Een teken dat er in de lucht van de werkplaatsente veel houtstof aanwezig is, en er te weinig wordt schoongemaakt.In veel gevallen werd de werkplaats nog schoongemaaktmet behulp van bezems en spuiten met perslucht,in plaats van geschikte stofzuigers.2.4 Houtstofexplosiegevaar (ATEX)Een laagje houtstof van een halve millimeter kan al voorexplosiegevaar zorgen. Het is te voorkomen door een goedeafzuiging en door de werkplek schoon te houden.Van de overtredingen had 3% betrekking op het gevaar vanhoutstofexplosie. En ook hier kwam dit meestal doordat dewerkplek niet goed werd schoongehouden. Daarnaaststonden de juiste schuiven bij de houtbewerkingsmachinesniet altijd op het juiste moment open en dicht, waardoor deafzuiging niet altijd maximaal was.Veel schuiven in de afzuiging worden automatisch bediend: ze gaan pasopen als de machine in werking is en sluiten daarna automatisch als demachine wordt uitgezet.2.5 Dieselmotoremissie (DME)Blootstelling aan dieselmotoremissies kan kanker veroorzaken.Bij het gebruik van dieselheftrucks in een omslotenruimte kan snel sprake zijn van blootstelling aan verhoogdeconcentraties dieselmotoremissie.In totaal constateerden de inspecteurs in 2% van deovertredingen een blootstelling aan dieselmotoremissiedoor het gebruik van dieselheftrucks zonder roetfilters.2.6 Overige risico’sEr zijn momenteel goede oplossingen voor het schoonhouden van dewerkomgeving.Naast de belangrijkste arbeidsrisico’s heeft deArbeidsinspectie ook gekeken naar het gebruik vanpersoonlijke beschermingsmiddelen, de RisicoInventarisatie en –Evaluatie (RI&E), voorlichting enonderricht over de belangrijkste arbeidsrisico’s.Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 | 11

De inspecteurs oordeelden bij 45% van de bedrijven goedover de voorlichting en instructies. Bij 46% van de bedrijvenvonden zij dit redelijk. Ook stelden de inspecteurs vast datbij 62% van de bedrijven alle werknemers werkten volgensde arbovoorschriften. Bij 31% van de bedrijven was dit niethet geval.2.7 Bekendheid branchebrochureIn 2008 heeft de Arbeidsinspectie branchebrochuresuitgebracht voor de houthandel, timmerindustrie enmeubelindustrie. Van de geïnspecteerde bedrijven in dezesubsectoren gaf 37% aan één van de brochures te hebbenontvangen, 60% hiervan kon de inhoud van de brochurereproduceren en 20% gaf aan naar aanleiding van debrochure maatregelen te hebben genomen.De branchebrochures zijn door de geïnspecteerde bedrijvengemiddeld beoordeeld met een 6,9 op een schaal van 1(slecht) tot 10 (uitstekend).Bij bedrijven die bekend zijn met de branchebrochure is hetnalevingsniveau op alle geïnspecteerde onderwerpen hogerdan het gemiddelde nalevingsniveau.12 | Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie

Snijgereedschappen met een aanduiding voor handmatige of mechanische aanvoer, moeten gescheiden van elkaar zijn opgeslagenMinisterie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 | 13

Een goede afzuiging aan de bron voorkomt blootstelling aan houtstof.14 | Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie

3. ConclusiesDe subsectoren ontlopen elkaar niet veel als het gaat om denaleving van de Arbowet, de Arbeidsinspectie heeft geensignificante verschillen opgemerkt.Tijdens de inspecties in 2006 en 2007 is gewerkt metbedrijfsgegevens van de Kamer van Koophandel die in veelgevallen niet volledig bleken te zijn. Omdat nu gegevensvan de cao-fondsen zijn gebruikt en bovendien meer (voorde Arbeidsinspectie) onbekende bedrijven zijn geïnspecteerd,zijn de resultaten op detailniveau lastig met elkaar tevergelijken.Toch concludeert de Arbeidsinspectie dat de gemiddeldenaleving van de Arbowet in de subsectoren licht is verbeterdten opzichte van de eerdere inspecties. Want bij deinspecties in 2006 en 2007 was het percentage bedrijvenmet overtredingen en het gemiddeld aantal overtredingenhoger. Een concrete oorzaak hiervoor is niet aan te geven,daarvoor is de verbetering te beperkt.MachineveiligheidMachineveiligheid is een structureel probleem binnen desector. De meeste overtredingen hebben nog steeds temaken met machineveiligheid en het aantal overtredingenblijft hoog. Er is sinds de inspecties in 2006 en 2007 geenduidelijke verbetering zichtbaar.Een positieve tendens is dat met name industriële bedrijvensteeds meer overstappen op CNC-bestuurde machines, dievanuit de fabriek beter zijn beveiligd. De inspecteurshebben nog veel oudere en risicovolle machines aangetroffendie onvoldoende zijn afgeschermd of verkeerd wordengebruikt, maar het aantal neemt af.Deze afname brengt wel een arbeidsrisico met zich mee.Omdat werknemers de oude machines minder vaakgebruiken, neemt ook de ervaring en kennis van deveiligheidsvoorzieningen af. Een gevaarlijke ontwikkelingomdat machineveiligheid toch al een structureel probleemis in de sector.Ongevallen per subsectorBlootstelling aan houtstofDe blootstelling aan houtstof is bij de geïnspecteerdebedrijven nog steeds hoog doordat men de werkplek nietgoed schoonhoudt. Dit ondanks het feit dat er sinds delaatste inspecties betere mogelijkheden beschikbaar zijn inde markt om de werkplek schoon te houden. Goedeafzuigsystemen bijvoorbeeld, ook voor handgereedschapzoals schuurmachines. De Arbeidsinspectie concludeert datwerknemers onnodig vaak worden blootgesteld aan ditarbeidsrisico.Bij eerdere inspectieprojecten trof de Arbeidsinspectie vaakverkeerde filters in de afzuiginstallaties aan, waardoor derecirculatielucht meer houtstof bevatte dan de norm van 0,2mg/m 3 (10% van de grenswaarde). Dit probleem is sindsdiengoed opgepakt: de huidige afzuiginstallaties voldoendoorgaans wel aan deze norm.Houtstofexplosiegevaar (ATEX)Het risico op houtstofexplosie is serieus aangepakt door desector. De sociale partners hebben in samenwerking met deArbeidsinspectie veel energie gestoken in voorlichting overdit onderwerp en dat werpt zijn vruchten af. Trof in 2006nog meer dan de helft van de geïnspecteerde timmerbedrijvenbijvoorbeeld géén maatregelen tegen houtstofexplosiegevaar,nu is dat bij 4% het geval. Dit arbeidsrisico is dusflink teruggedrongen.Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 | 15

Blootstelling aan dieselmotoremissie (DME)Ook als het gaat om dieselmotoremissie trekt deArbeidsinspectie de conclusie dat dit risico niet meer opgrote schaal in de sector voorkomt. De inspecteurs hebbenweinig overtredingen aangetroffen: was er in 2007 nog in13% van de overtredingen in de houthandel sprake vanblootstelling aan DME, nu bleek dat bij 5% van de overtredingenhet geval. In volgende inspecties zal op dit onderwerpniet meer worden gecontroleerd.VoorlichtingBij de eerdere inspectieprojecten constateerde deArbeidsinspectie al dat de voorlichtende activiteiten van dearboconvenanten, waarbij tezamen met sociale partnersmaatwerkafspraken werden gemaakt voor de aanpak van dearbeidsomstandigheden, een positieve uitwerking hadden opmet name fysieke belasting. Nu is duidelijk dat ook devoorlichtingscampagnes van sociale partners over houtstofexplosiegevaaren dieselmotoremissie tot verbeteringen heeftgeleid. En bedrijven die bekend zijn met de branchebrochurevan de Arbeidsinspectie leven de Arbowet beter na.16 | Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie

4. Acties en aanbevelingen4.1 Gedragsverandering op de werkvloerDe Arbeidsinspectie raadt de sector aan om de komendejaren veel prioriteit te geven aan het bewerkstelligen vaneen gedragsverandering op de werkvloer. Werknemersenerzijds moeten met name beseffen hoe belangrijk het isom veilig met machines te werken en blootstelling aanhoutstof te voorkomen.Werkgevers anderzijds moeten zich ervan bewust zijn dat zijprimair verantwoordelijk zijn voor veilige en gezondearbeidsomstandigheden. En er bovendien strenger optoezien dat hun werknemers voldoende zijn opgeleid,geïnstrueerd en hun werkzaamheden in de praktijk op eenverantwoorde wijze uitvoeren. Hier is nog veel winst teboeken.4.3 Acties ArbeidsinspectieDe Arbeidsinspectie blijft de houtverwerkende industrie,houthandel, timmerindustrie en meubelindustrie dekomende jaren actief inspecteren. Nog dít jaar inspecteertzij opnieuw de bedrijven waar veel en/of ernstige overtredingenzijn vastgesteld.Maar inspecteren alleen volstaat niet meer voor deArbeidsinspectie. De Arbeidsinspectie gaat daarom ookgerichte acties ondernemen om de naleving op structurelewijze te bevorderen. Deze acties zullen nauw aansluiten bijde motieven van de bedrijven om de Arbowet niet na televen. De Arbeidsinspectie zal dit doen in samenwerkingmet de brancheorganisaties.Ook blijft extra voorlichting nodig over het veilig gebruikenvan oudere machines met een handmatige invoer van hout,het werken met de juiste snijgereedschappen en hetverminderen van de blootstelling aan houtstof. Die kennisen ervaring dreigt anders verloren te gaan. Concreteoplossingen voor bijvoorbeeld de vermindering vanblootstelling aan houtstof kunnen worden aangereikt viaarbocatalogi.4.2 Acties sociale partnersDe sociale partners hebben mede naar aanleiding van deresultaten van de inspecties aangegeven dat ze dit jaar deeigen publicaties op het gebied van de Arbowet gaanupdaten en onder de aandacht gaan brengen in de sector.Technische scholen willen zij benaderen met een voorlichtingspakketop het gebied van veiligheid en gezondheid inde houtbewerking. Op die manier hopen zij de toekomstigewerknemers al in een vroeg stadium te bereiken. Ook willenze ondernemingsraden en personeelsvertegenwoordigingenmeer gaan betrekken bij Arbo. De activiteiten voorarbocatalogi zijn in een paar sectoren in een vergevorderdstadium.Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie Hout-, Timmer-, en Meubelindustrie A907 | 17

ColofonProjectnummer A907Inspectieonderwerpen• machineveiligheid• blootstelling aan houtstof• houtstofexplosiegevaar (ATEX)• dieselmotoremissie (DME)Landelijk projectleiderJohn BroereLandelijk projectsecretarisPeter TerstallCorrespondentieadresArbeidsinspectiet.a.v. P. TerstallPostbus 8203500 AV Utrechtvijfkeerblauw.nl | S08-281546