Kleine methodologie voor ontwerpend onderzoek - TU Delft

schappeluke taak, het maken van voorstellen tot verandenngeen ontwerptaak.60. GelIjkheId m verandenng kan men UIt het oogpunt vanwaarnClnen als voorwaarde van orde noemen, ult het oogpuntvan waarmaken zou 111CIl van coördilldtie kunnen sprckt.:'ll. BIJ (0­ordmatle gaat het dan om gehJkheld van plaats en. oftiJdstip, bIJsy"ch'OlllsatlC meer specIfiek om gehJkheld van tijdstip Deze begnppenspelen een grote rol m de technIek, bIJ bIOlogISche enmaatschappeluke processen. ZIJ komen m het tractaat h,er llIetaan de orde, omdat ZIJ ook vooronderstellen dat er een verbandaan de gebeurtelllssen kan worden opgelegd, en dat IS h,er nogIllet aan de orde6 r Ik laat hIer 111 het mIdden of wanorde dan 'verschllm \'Crandenng'vooronderstelt. Zonder een vergehJkmgsbasls opgrond waarvan versch,llende 'soorten' veranderll1g kunnenworden onder ehelden IS 'verscluim verandenng' mIjns mZlensonvoorstelbaar Toch IS 'versclul m verandenng' zoals h,erbhJkt wel uItdrukbaar.MIssch,en IS entropIe zo'n vergehJkmgsbasls van versclllllendesoorten verandermg.Mlssch,Cll IS het begnp 'wanorde' ook de ultdrukkmg van hetonvermogen Zich lets te kunnen voorstellen wanneer cr geen gchJkheld111 de veranderll1g kan worden herkend.62. Ten aanZlCn van het zonderlmge begnp 'toeval' geldt letSdergehJks als bIJ het begnp 'wanorde'. Moet Ik mu hIerbIj nu'verandenng m verandenng' voorstellen en zo Ja, hoc stel Ik datmIJ voor' Er IS echter een verschIl: Ik besch,k nu over het begnp'gehJkheld m verandenng' zodat Ik een vergehJkmgsgrond (bUvoorbeeld het entrop,ebegnp) en verschIllende 'soorten verandenng'mag vooronderstellen.BIJ de overgang van de ene soort verandenng m de anderesoort (zoals wanneer de conceptie ofde dood van een orgalJlsmeeen lagere ofhogere trap van entropIe m de \'CranderllJkheld vande samen tellende verbmdmgen mluldt) kan Ik mIJ 'toeval"voorstellen als \'erandenng m verandenng.Het I de vraag of dergehJke overwegmgen 111 het mtuitle\'edagelIJk e gebrUIk van het begrIp 'toeval', ook al IS het Illlph­Clet, een rol spelen Gesteld bIJ voorbeeld dat Iemand beweertIllet m het toeval te geloven In dIt taalgebrUIk IS het toeval geen