Kleine methodologie voor ontwerpend onderzoek - TU Delft

71 Het sterrenbeeld de Leeuw maakt dus geen deel UIt vanI11IJn wereld als het erom gaat besllssmgen voor de toekomst tenemen Daartoe reduceer Ik de ver chlJn e1en 0111 mIJ heen meteen wat grovere korrel tot een hanteerbare agendaHetzelfde doet de arctutect d,e met blijft stilstaan bIJ elke atomaIreverblndmg van elke baksteen d,e hiJ WIl toepassen: dat gebIed,dIe schaal hoort met tot zIJn wereld. De stedebouwkundIgetaat op zIJn beurt met stil bIJ de vormgevmg van elke dcurklinkIn het gebIed waarvoor van hem een ontwerp wordt gevraagd.72 Dat betekent dus met dat er om te kunnen waarnemenook een tweede verband moet zIJn Wu kunnen eenmalig verschillenen veranderingen waarnClnen \\.'aanTl geen duur te bekennenvalt, zodat ZIJ met mets In verband kunllen worden gebracht.Wu 'nemen' dus voor 'waar' aan dat WIJ hebben gezIenwat WIJ hebben gezIen, maar zonder een tweede waarnemmgwaaruIt blIjkt dat er van duur prake IS, IS dat mets meer dan eentau tologle.Overigens dreIgt hIer een strijdIgheId met het eerste hoofdstuk,waarin 'waarnemen' ten tonele werd gevoerd als Indrukd,e gelijkheId van plaats enlof tijdstip vooronderstelt. In dithoofdstuk vooronderstelt waarnemen bovend,en een 'eersteverband', zodat het UIt een oogpunt van strikte voorwaardeliJkheIdm het eerste hoofdstuk met aan de orde had 1110gen komen.Men kan deze fout herstellen door het eer te hoofdstuk te herschriJvenmet vervangmg van begrippen als 'waarnemen', 'indruk'en 'ultdrukkmg' door begrippen die men ZIch met emgemoeite wel kan voorstellen, maar waarvoor de taal geen naambesch,kbaar heeft. D,t maakt het betoog met begrijpelijker ennodeloos mgewlkkdd. Desgewenst kan men tot Iller lezen'waarnemmg-zander-verband' en vanaf l11er 'waarncn1mgmet-verband'.vergelijkbaar met het oudere psychologIsche onde"cheldtussen perceptie en apperceptieMen treft hIer een van de voorbeelden van verstrikt raken Inbegrippen wanneer men over het denken denkt Men raakt onherroepelIJkm C1rkelredenerlllgen verward. wanneer men metergens een beglIl kiest. De eerste stelling van het tractaat konook al met geschreven worden zonder de vooronderstelllllg datcr een taal IS die door levende wezens met l'en functionerend