De bijdrage van de cementindustrie tot de beperking ... - Febelcem

febelcem.be

De bijdrage van de cementindustrie tot de beperking ... - Febelcem

De bijdrage vande cementindustrietot de beperking vande CO 2 -uitstootFoto : J. Van HevelL i d va n Fo r te aPartner van infobeton.be


De productie van cement,het meest gebruiktebouwmateriaal ter wereld.3Cement, van het Latijnse caementum,“natuursteen”,wordt gemaakt van overvloedig aanwezigegrondstoffen, namelijk kalk en klei. Cementbereidingen(Portland-cement, hoogovencement,enz.) worden verkregen door sintering van deze tweegrondstoffen bij 1.450° C. De sintering gebeurt ineen draaioven, een koker van 50 tot 90 meter langvoor de droge weg (DW) en ongeveer 200 metervoor de natte weg (NW). Aan het uiteinde van diekoker produceren de aangevoerde brandstoffen eenvlam van 2.000° C. Zonder deze fysisch-chemischecombinatie bij extreem hoge temperatuur zou devorming van cement onmogelijk zijn.Cement is het basisbestanddeel voorde betonproductie.Belangrijkste stadia vande cementproductie Een vlam van 2.000°Cement kanalleen wordenverkregen bijextreem hogesintertemperaturen.Tijdens de sintering van kalkkomt er een chemische reactieop gang waarbij CO 2vrijkomt:de decarbonatatie, eenverschijnsel dat inherent isaan de productie van cement.CaCO 3➞ CaO + CO 2Terugdringen van de broeikasgassen: een planetaireuitdaging om de toekomst te vrijwaren.De beperking van de uitstoot van broeikasgassen * en danvooral van CO 2, dat goed is voor 80% van de door de industrielandenuitgestoten broeikasgassen, is vandaag eenplanetaire uitdaging, vastgelegd in het Kyotoprotocol. Datprotocol heeft ertoe geleid dat de wereldgemeenschap nuhaar energieverbruik probeert te beperken en de energiebronnenvan fossiele oorsprong (steenkool, olie…) probeertte vervangen door hernieuwbare en vervangingsenergie.Waar komt de CO 2vandaan die vrijkomtbij de productie van cement?• Van een proces dat gebaseerd is op een fysischchemischecombinatie bij een extreem hoge temperatuur,waarbij energie wordt verbruikt.• Van het verschijnsel waarbij kalk (CaCO 3) onder invloedvan warmte wordt omgezet in calciumoxide (CaO) enkooldioxide (CO 2). Meer dan 60% van de CO 2-emissiesbij de productie van cement is toe te schrijven aan die“decarbonatatie”.*De 6 broeikasgassen zijn: kooldioxide (CO 2), methaan (CH 4),distikstofoxide (N 2O), fluorkoolwaterstoffen (HFC), perfluorkoolwaterstoffen (PFC),zwavelhexafluoride (SF 6).


Industriële ecologie:systematische controles.7Een uiterst streng controle- entraceringsprotocol.Het gebruik van afval is onderworpen aan eenadministratieve goedkeuring. Eerst wordt er gecontroleerdof het cementproces alle geselecteerde afvalsoortenveilig vernietigt. Dat gebeurt onder toezicht van deWaalse Afvalstoffendienst. Vervolgens worden er interneprocedures voor aanvaarding en ontvangst van het afvalin de cementindustrie uitgewerkt, zodat de producentenzich ervan kunnen verzekeren dat het afval voldoet aande uiterst strenge bestekvoorschriften.met de CO 2-uitstoot van 20.000 huisgezinnen.Inzake energie-efficiëntie laat de sector een verbeteringvan de IEE-index (index van de energie-efficiëntie)met 5,5% optekenen in vergelijking met 1990. Deenergiebesparing komt hier overeen met de jaarproductievan meer dan 200 windmolens.Om die belangrijke streefdoelen te halen werden erverschillende maatregelen uitgewerkt. Die hebbenonder meer betrekking op een toenemend gebruik vanvervangingsbrandstoffen en biomassa, een verhoging vande vliegasconcentratie in de ruwpap, een beter beheervan het elektriciteitsverbruik, de optimalisering vande ovenwerking, enzovoort. De doeltreffendheid vande maatregelen staat buiten kijf: tussen 1999 en 2005hebben zij effectief een aanzienlijke beperking van hetverbruik en van de CO 2-uitstoot mogelijk gemaakt.Foto : J. Van HevelBeperking van de CO 2-emissies: Belgischecementindustrie neemt voorsprong op haarstreefcijfers.De cementsector is intussen goed op weg zijn streefdoelmet betrekking tot de vermindering van de CO 2-emissiesen de verbetering van de energie-efficiëntie zoalsbeschreven in het sectorakkoord met het Waals Gewest,waar te maken.Wat de terugdringing van de CO 2-emissies betreft zit desector nog steeds boven de streefdoelen voor de horizon2010-2012: in 2006 registreerde hij een verbetering vande IBKG-index (index van de broeikasgassenemissie) met11,5% ten opzichte van 1990. Die winst stemt overeenWist u dit?• Een inwoner van een industrieland stoot tot vijf ton CO 2per jaar uit, tegenover 400 kg voor een inwoner vaneen ontwikkelingsland.• Procentueel aandeel in de broeikasgasemissiein België * :verwarming van gebouwen: 21,8%industrie (energie): 19,4%energietransformatie (elektriciteitsproductie enolieraffinage): 20,8%transport: 18,4%industrie (processen): 10,2%overige: 9,4%• Het aandeel van het Vlaams, het Waals en hetBrussels Hoofdstedelijk Gewest in de nationalebroeikasgasemissie bedraagt respectievelijk 62,5%,34,5% en 3,0% (cijfers 2005).*Bron: Comité voor de Coördinatie van het Internationale Milieubeleid(www.climat.be - cijfers 2005)


Vaak gestelde vragen9Wat is het broeikaseffect?Het broeikaseffect is in de eerste plaats een noodzakelijknatuurverschijnsel zonder hetwelk de gemiddeldetemperatuur van het aardoppervlak zou dalen totongeveer -18° C, te koud om enige vorm van leven toete laten. Bepaalde gassen in de atmosfeer werken als deglaspanelen van een serre en houden de infraroodstralen“gevangen”, waardoor de temperatuur stijgt. Waterdamp,methaan, chloorfluorkoolwaterstoffen (CFK’s) en vooralkoolzuur (of kooldioxide, CO 2) zijn de belangrijkstegassen die verantwoordelijk zijn voor het broeikaseffect.Sinds 1750 stellen analisten een gevoelige wijziging vande concentratie van die broeikasgassen en dan vooral CO 2in de atmosfeer vast, met name een stijging die op 30%wordt geraamd. Een van de belangrijkste gevolgen dieaan deze toegenomen concentratie wordt toegeschreven,is de opwarming van de planeet. Sinds het einde van deXIXe eeuw is de temperatuur op aarde met 0,3 tot 0,6° Ctoegenomen en over dezelfde periode is het waterpeil vande oceanen met 10 tot 25 centimeter gestegen.Hoewel die klimaatwijzigingen waarschijnlijk nietuitsluitend mogen worden toegeschreven aan hetbroeikaseffect en de menselijke activiteit, zijn alleanalisten het er toch over eens dat die activiteit weldegelijk een invloed heeft op het klimaat.In juni 1992 werd op de Top van de Aarde eenkaderovereenkomst over de klimaatveranderingenondertekend. Die overeenkomst werd van kracht in maart1994 en heeft tot doel de concentratie van broeikasgassenin de atmosfeer te stabiliseren. De industrielanden, deEuropese Unie en de ontwikkelingslanden verbondenzich ertoe hun uitstoot tegen 2000 te handhaven op hetniveau van 1990. Het Kyotoprotocol, ondertekend in1997, heeft streefcijfers uitgewerkt om de uitstoot vanbroeikasgassen terug te schroeven en heeft 38 landen,waaronder België, opgelegd hun emissies in 2008-2012met gemiddeld 5,2% terug te dringen in vergelijking met1990.Wat is het aandeel van de cementindustriein de CO 2-emissies?De totale broeikasgasemissies in België liepen in 2005op tot 143,8 miljoen ton CO 2-equivalent. Hoewel deglobale uitstoot van rechtstreeks aan de bedrijfswereldtoe te schrijven CO 2(energieverbruik + productieproces+ energietransformatie) bijna 50,4% bedraagt, is hetaandeel van de cementindustrie daarin erg klein.De cementindustrie neemt vandaag nauwelijks4% van de totale CO 2-uitstoot in België voorhaar rekening. Dat belet haar evenwel niet vrijwilligmaatregelen te treffen om dat aandeel nog verder terugte dringen.Foto : Shutterstock


Vaak gestelde vragen11Foto : Diathèque CBRWaarom stoot de cementindustrie CO 2uit?Het cementproductieproces is gebaseerd op de sinteringvan materiaal bij extreem hoge temperaturen. Daarbijwordt veel energie verbruikt en CO 2uitgestoten.Overigens wordt cement gevormd door de omzetting(onder invloed van warmte) van kalk (CaCO 3) incalciumtrioxide (CaO 3) en kooldioxide (CO 2).Meer dan 60% van de CO 2die bij de cementproductiewordt uitgestoten, is afkomstig van die “decarbonatatie”.Wat doet de cementindustrie om haar CO 2-emissies terug te dringen?De cementindustrie past al vele jaren verschillendemethodes toe om haar CO 2-emissies terug te schroeven:• Terugschroeven van de energie die nodig is voor deproductie van één ton cement.• Beperken van de CO 2als gevolg van decarbonatatie,ofwel door vervanging van een deel van de tesinteren grondstoffen door producten die algedecarbonateerd zijn, ofwel door toevoeging nade sintering van andere materialen, waardoorde sinterhoeveelheid evenredig kan wordenverminderd.• Beperken van de CO 2-uitstoot als gevolg vanhet verbruik van fossiele brandstoffen door ze tevervangen door afval: elk gebruik van afval alsbrandstof voor de productie van cement is een“valorisatie”, omdat er energie wordt uitgespaard endus ook de CO 2-uitstoot vermindert.Dankzij deze oplossingen is de Belgischecementindustrie er in de periode 1990-2000 ingeslaagd haar CO 2-uitstoot per ton cement met 20%terug te dringen.Wat zijn de belangrijkste bronnen vanCO 2-uitstoot in een gebouw?Alle studies, uitgevoerd in de verschillende stadiavan de levensduur van een gebouw, tonen aan dathet aandeel van de CO 2-emissies als gevolg van deexploitatie van een gebouw gedurende meerderedecennia veel groter is dan dat van de bouw zelf. Metname de verwarming is verantwoordelijk voor meerdan 20% van de CO 2-emissies in België.Het ontwerp van een gebouw moet er dus op gerichtzijn het globale energieverbruik zoveel mogelijk tebeperken door de keuze van aangepaste materialen envoorzieningen.De oplossingen van de betonbouw en de troevenvan beton op het vlak van thermische inertie spelenprofessionals de middelen in handen om aan die eiste voldoen.


De cementindustrie in BelgiëDe Belgische cementindustrie steunt op drieondernemingen: CBR, CCB en Holcim. Haar omzetbedraagt bijna 500 miljoen euro en zij telt ongeveer 1.200werknemers. In België wordt jaarlijks zowat zes miljoen toncement verbruikt.Beroepen ten dienste van de kwaliteitDe vele en gevarieerde beroepen in deze sector vereisen eensteeds hogere kwalificatie, zodat de evolutie van de processencontinu kan worden bijgestuurd en de productkwaliteitconstant kan worden verbeterd.Nabijheid en serviceEen tiental productiecentra zijn verspreid over het Belgischegrondgebied, vertegenwoordigd door verkoopkantoren die decontacten met de klanten-gebruikers onderhouden.Innovatie en spitstechnologieDe cementindustrie is innovatief, speelt in op de vraag vande markt en trekt veel geld uit voor onderzoek en ontwikkelingvan nieuwe technologie. Haar gespecialiseerde laboratoriaen de vele hooggeschoolde laboranten werken samenmet Belgische en internationale onderzoekscentra.Voluntaristische milieuzorgInzake milieuzorg volgt de cementindustrie een voluntaristischbeleid, zoals blijkt uit de frequente acties ten gunstevan de herinrichting van de groeven, haar inspanningen omde emissies in de atmosfeer terug te dringen en het verbruikvan fossiele energie en grondstoffen te beperken.Producten die de levensstandaard verhogenCement stelt ons in staat constructies te bouwen voor deontwikkeling, de bescherming en de beveiliging van onzesteden, onze industrieën en onze nationale infrastructuur.De vele kwaliteiten van beton, de belangrijkste toepassingvan cement, dragen bij tot het comfort en de beschermingvan ieder van ons in ons dagelijks leven.Verantwoordelijke uitgever: J-P. Jacobs, Voltatsraat 8, 1050 Brussel – Grafisch ontwerp: Images de Marc – 2007 Deze folder kwam tot stand met de medewerking van het Syndicat Français de l’Industrie Cimentière.

More magazines by this user
Similar magazines