Akkerbouw Docentenboek A4 franklin - Akkerbouw.info

Docentenhandleiding met circuitles over akkerbouwvoor de bovenbouw van het basisonderwijsAkkerwijzer

Handleiding AkkerwijzerDeze docentenhandleiding hoort bij het leerlingenboekje Akkerwijzer. Dit bevat korte artikelenover akkerbouw in Nederland. In deze docentenhandleiding staat een doe-les over akkerbouw.Het project is uitstekend te combineren met een bezoek aan een akkerbouwbedrijf.2www.akkerbouw.infoAlle informatie in deze docentenhandleiding en het leerlingenboekje kunt u ook vinden opwww.akkerbouw.info Op deze site staan tevens de werkbladen en notatieformulieren voor alleopdrachten. Deze kunt u op eenvoudige wijze printen.Het leerlingenboekjeHet leerlingenboekje vormt de basis voor de doe-les in deze handleiding. Daarnaast kan het dienenals informatiebron voor leerlingen die een spreekbeurt of werkstuk voorbereiden. De tekeningen opde werkbladen kunnen gebruikt worden bij een opstel of werkstuk.Bij dit lespakket worden vijf exemplaren van het leerlingenboekje geleverd. Deze kunt u gebruiken bijde opdrachten in de doe-les. Het leerlingenboekje staat ook als PDF-file op www.akkerbouw.info.U kunt het downloaden en printen.Doe-lesDe doe-les in deze handleiding gaat volgens het circuitmodel. Tijdens deze les gaan leerlingen inkleine groepjes aan de slag met het leerlingenboekje en de werkbladen. Voor sommige opdrachtenzijn diverse materialen nodig. U kunt de materialen verzamelen als u met uw groep een akkerbouwbedrijfbezoekt. Ook in natuur(voeding)winkels zijn de meeste materialen te verkrijgen. Overigens,ook zonder de vereiste materialen zijn er voldoende opdrachten om een succesvolle circuitles teorganiseren.Na het lezen van het leerlingenboekje en het doen van de circuitles over akkerbouw kunnen uwleerlingen vertellen:• wat de belangrijkste akkerbouwgewassen zijn en wat ervan gemaakt wordt• welke grondsoorten in Nederland voorkomen• hoe een akkerbouwbedrijf eruit ziet• wat de belangrijkste werkzaamheden op een akker zijn• hoe machines de akkerbouwer helpen bij het werk• welke rol de seizoenen spelen bij akkerbouw• hoe belangrijk het weer is voor een akkerbouwer• wat biobrandstof is• welke dieren op een akker levenHet Kleine LooHet Kleine Loo is een onderwijstijdschrift over de wereld van land- en tuinbouw en verschijnt vierkeer per jaar. De informatie van Het Kleine Loo kan een uitstekende voorbereiding of aanvulling voordit project zijn. Kijk op www.hetkleineloo.nl en klik op het akkerbouwicoon.

De boer opWat is er leuker dan met uw groep een bezoek brengen aan een akkerbouwbedrijf?Via www.akkerbouw.info kunt u uw groep opgeven voor een bedrijfsbezoek. Op www.hetkleineloo.nlvindt u informatie over hoe u het bezoek kunt voorbereiden in uw groep. Klik hiervoor op Leerkrachten,lessen over land- en tuinbouw en vervolgens op het akkerbouwicoon. Afhankelijk van hetseizoen kunt u tijdens het bezoek materialen verzamelen die u tijdens de doe-les kunt gebruiken.KerndoelenDit lesproject over akkerbouw sluit aan bij een aantal vakoverstijgende en vakspecifieke kerndoelenen kan een of meerdere lessen uit uw gebruikelijke methode vervangen.3Vakoverstijgende kerndoelen:• gebruik van uiteenlopende leerstrategieën• sociaal gedragVakspecifieke kerndoelen voor aardrijkskunde:• domein geografisch perspectief, kerndoel 2• domein ruimtelijke inrichting, kerndoel 5 en 6Vakspecifieke kerndoel voor mileu:• kerndoel 21Vakspecifieke kerndoelen voor natuuronderwijs:• domein mensen, planten en dieren, kerndoelen 30 en 32• domein materialen en verschijnselen, kerndoel 34VoorbereidingLees de opdrachten door en kies er vijf of zes uit. Houd een opdracht achter de hand voor als eengroepje meer tijd nodig heeft. Inventariseer welke materialen nodig zijn en betrek de leerlingen bijhet verzamelen ervan. Zet de materialen per opdracht neer en geef alle opdrachten een nummer.Schrijf of kopieer bij elke opdracht op een kaartje de opdracht(en) voor de leerlingen. Gebruik hiervoorde teksten uit deze docentenhandleiding.IntroductieLaat de leerlingen ter introductie op de circuitles het leerlingenboekje lezen. Leg hen uit wat ze bijelke opdracht moeten doen en welke route ze moeten volgen. Maak groepjes van vier of vijf leerlingenen laat elk groepje met een andere opdracht beginnen. Laat ze telkens ongeveer tien à vijftienminuten aan een opdracht werken.

Opdrachten voor de circuitles4Tarwe malenTipNodigOpdrachtMet behulp van een gourmetstel kunt u van het meel dat de leerlingen maken,pannenkoeken bakken.Tarwekorrels, een vijzel of twee stenen, zeefVan tarwekorrels wordt meel gemaakt. Maak de tarwekorrels fijn in een vijzel oftussen twee stenen. De velletjes van de tarwekorrels kun je er met een zeef uitzeven.Kijk en vergelijkNodig Zaden van rogge, haver, blauwmaanzaad en koolzaad, Akkerwijzer, pen, kleurpotloden,plakband, notatieformulier ‘kijk en vergelijk’ (of schrijfpapier)OpdrachtPlak met plakband een zaadje van elke soort op je blad en schrijf de namen erbij.Bedenk waarvoor die zaden gebruikt worden en schrijf dat op. Teken bij de zadende planten. In Akkerwijzer kun je plaatjes van de planten vinden.Het hele jaar werkNodig Kaartjes met de teksten: ploegen, zaaien, bemesten, schoffelen, oogsten, onderhoudmachines, lente, zomer, herfst, winter.OpdrachtDe akkerbouwer heeft het hele jaar werk. Leg de kaartjes in de goede volgorde.Begin met het kaartje waar ‘zaaien’ op staat. Leg daarna de kaartjes met de seizoenenin de goede volgorde boven de kaartjes met de taken.Olie uit zaadNodigOpdrachtVoor elk groepje een aantal koolzaadkorrels, een hamer of een grote kei, keukenrolUit koolzaad wordt olie geperst. Probeer het zelf maar eens. Leg de koolzaadkorrelop een stukje keukenrol en druk met de hamer de korrel plat. Je zult zien dat er eenvochtig plekje op het stukje keukenrol ontstaat. Dat is de olie. Bekijk de binnenkantvan de koolzaadkorrel. Wat valt je op?Een plattegrond makenNodig Liniaal, potlood, gum, notatieformulier ‘een plattegrond maken’ (of rekenpapier, formaatA4 met vakjes van 1 x 1 cm)OpdrachtOp het rekenvel gaan jullie een plattegrond van een akkerbouwbedrijf maken.De schaal is 1 cm :1000 cm. De afmetingen van het totale bedrijf zijn 150 x 150meter. Bereken hoeveel centimeter dat is en teken dit op het rekenvel. Verdeeldaarna de grond met behulp van de volgende aanwijzingen. Begin bij opdracht a,dan opdracht b, c enz.a. De loods voor de machines is 20 meter breed en 40 meter lang en ligt op eenhoek.b. De bietenakker is 70 meter breed en 70 meter lang en grenst aan de lange zijdevan de loods voor de machines.c. De tarweakker is 60 meter breed en 100 meter lang en ligt naast de bietenakker.d. De aardappelakker is 50 meter breed en 90 meter lang grenst aan de kortstezijde van de tarweakker.e. De opslagschuur ligt naast de aardappelakker, maar niet naast de tarweakker.De schuur is 20 meter breed en 30 meter lang.f. Naast de opslagschuur ligt een akker met vlas. Deze is 30 meter breed en 40meter lang.g. Het woonhuis ligt ongeveer midden op het bedrijf en is 20 meter breed en 30meter lang.h. Deel de rest van de grond zelf in. Maak een keuze uit een extra akker, een grotetuin, parkeerplaatsen voor de bezoekers of een combinatie hiervan.i. Vergelijk, als je klaar bent, jouw indeling met die van je groepsgenoten.

Voedsel van de akkerTipNa afloop van de les kunt u de lijsten bespreken en kunnen de leerlingen hun lijstenaanvullen.NodigOpdrachtAkkerwijzer, pen, notatieformulier ‘voedsel van de akker’ (of schrijfpapier)Op de akker groeit veel van ons voedsel. Zoek in Akkerwijzer naar voedingsmiddelendie we rechtstreeks van de akker eten, zoals aardappelen. Maak een lijst. Op deakker groeien ook gewassen waar wij producten van maken, bijvoorbeeld tarwe waarwe brood van maken. Bedenk nog meer gewassen en de producten die we daarvanmaken. Maar hier ook een lijst van. Overleg met je groepsgenoten.5Chips makenTipNodigOpdrachtDe leerlingen schillen en snijden de aardappels in plakjes, u bakt ze in de friteuse.Aan het einde van de doe-les verdeelt u de chips.Voor elke leerling een aardappel, vijf aardappelmesjes, schaaf, friteuse, olie, keukenpapier,zout, schaal.Jullie gaan zelf chips maken. Schil de aardappelen en schaaf ze in zo dun mogelijkeplakjes. Dep de aardappelschijfjes met keukenpapier droog. Daarna worden dechips gefrituurd. Als de chips afgekoeld zijn, strooi je er een beetje zout over.Maanzaadbroodjes makenNodig Voor elke leerling een wit afbakbroodje, 5 geklopte eieren, kwastjes, maanzaad, oven.OpdrachtMaanzaad is een mooie versiering voor brood. Maak je eigen maanzaadbroodje.Doop het kwastje in het eimengsel en schrijf je naam op het broodje. Strooi danmaanzaad over het broodje en schudt de losse maanzaadjes eraf. Daarna bakkenwe het broodje in de oven.GrondsoortenNodigOpdrachtAkkerwijzer, pen, notatieformulier ‘grondsoorten’ (of schrijfpapier)Nederland heeft verschillende soorten grond. Maak een lijst van alle provincies.Schrijf per provincie op welke grondsoorten daar voorkomen. Gebruik Akkerwijzerals je iets niet weet.Het weerNodigOpdrachtVoor elke leerling een ander weerbericht uit de krant of van internet, pen, notatieformulier‘het weer’ (of schrijfpapier)Het weer is heel belangrijk voor een akkerbouwer. Hij volgt de weerberichten danook heel goed. Iedereen uit het groepje bekijkt een weerbericht. Daarna vertellenjullie als echte weermannen en -vrouwen wat voor weer het wordt. Bespreek daarnamet welk weerbericht een akkerbouwer blij zou zijn. Schrijf op waarom.

Werkblad Machines en werktuigen van een akkerbouwerOp dit werkblad staan tekeningen van machines en werktuigen die de akkerbouwer nodig heeft.Schrijf bij elke machine of werktuig waarvoor de akkerbouwer deze nodig heeft. Gebruik Akkerwijzerals je iets niet weet. Kleur de machines in.

Werkblad Bescherm de akkerOp de akker krijgen de producten met allerlei omstandigheden te maken. Harde regen, insecten diede planten op willen eten enz. De akkerbouwer wil zijn gewas beschermen. Schrijf onder elke tekeningwelke maatregelen de akkerbouwer kan nemen.

Werkblad BeestenboelIn, op en boven de akker leven allerlei dieren. Op dit werkblad staan tekeningen van deze dieren.Kleur de tekeningen in en knip ze uit. Plak ze daarna op de juiste plek in de tekening en schrijf in hetvakje welk dier het is.