Nota van Uitgangspunten Ginneken - Gemeente Breda

breda.nl

Nota van Uitgangspunten Ginneken - Gemeente Breda

Nota van UitgangspuntenGinneken


Nota van UitgangspuntenGinnekenGemeente Breda, maart 2009


Inhoudsopgave>Voorwoord Stichting Leefbaar Ginneken ....................................................................... 3Voorwoord wethouder Oomen ....................................................................................... 51 Inleiding............................................................................................................................. 72 Het bestemmingsplan .................................................................................................... 113 Visie Ginneken ................................................................................................................ 154 Ontwikkelingen in Ginneken......................................................................................... 195 Uitgangspunten ten behoeve van het bestemmingsplan ........................................... 255.1 Historisch karakter .................................................................................................... 255.2 Buitenruimte en Flora en Fauna .............................................................................. 275.3 Verkeer ...................................................................................................................... 285.4 Maatschappelijke voorzieningen............................................................................. 285.5 Wonen ....................................................................................................................... 295.6 Horeca en detailhandel ............................................................................................ 296 Uitvoeringsprogramma Ginneken ................................................................................. 316.1 Historisch karakter .................................................................................................... 316.2 Buitenruimte en Flora en Fauna .............................................................................. 336.3 Verkeer ...................................................................................................................... 356.4 Maatschappelijke voorzieningen............................................................................. 366.5 Wonen ....................................................................................................................... 366.6 Horeca en detailhandel ............................................................................................ 376.7 Communicatie met bewoners & inspraak op de planvorming............................... 376.8 Saamhorigheid in Ginneken .................................................................................... 37Colofon ............................................................................................................................ 39Bijlage I Stichtingen en Verenigingen .......................................................................... 41Bijlage II Bewonersadvies Ginneken 2020 .................................................................... 430089_09 Nota_V8 uitgangspunten GinnekenNota van Uitgangspunten Ginneken 1


Nota van Uitgangspunten Ginneken 2


VoorwoordDit document vertelt u hoe inwoners van het Ginneken de toekomst van hun wijk zien enwelke instrumenten er binnen de Gemeente zijn om daar invulling aan te geven. Iedereen dieiets wil doen in het Ginneken bevelen we van harte aan het hele document te lezen. Alleendan weet u wat we verstaan onder de eigenheid van het Ginneken en hoe we die eigenheidin de toekomst vast willen houden.Het enthousiasme waarmee veel wijkgenoten meewerkten aan het bewonersadvies verrasttezowel de initiatiefnemers van de Stichting Leefbaar Ginneken als de leden van de klankbordgroep.Dit bewonersadvies is voor ons de belangrijkste pijler onder dit document. Het is degouden rand om de puzzel die we met elkaar gelegd hebben tijdens de klankbordbijeenkomsten.Het proces dat we samen in de klankbordgroep hebben doorlopen, laat zich ook het bestvergelijken met een legpuzzel. Een hele uitdaging om die te leggen, zeker als vijftien mensendat samen willen doen. Vijftien betrokken mensen met een eigen karakter, achtergrond enverhaal. Het leidde tot boeiende bijeenkomsten rondom de uitgangspunten die in hetinitiatiefvoorstel waren vastgelegd. Natuurlijk was er kritiek. En natuurlijk waren de discussiessoms heftig. Maar steeds kwamen we er samen uit. De puzzel is gelegd. Deze klus is geklaard.We hebben een gemeenschappelijke visie voor het Ginneken en daar zijn we trots op.Op vakkundige wijze heeft de Gemeente Breda ons begeleid in dit traject. Wij bedanken allebetrokken ambtenaren voor hun inbreng en betrokkenheid bij het opstellen van de visieGinneken.Namens de leden van de klankbordgroep ‘visie Ginneken’Peter Moerenhout & Jeroen LeemansNota van Uitgangspunten Ginneken 3


Nota van Uitgangspunten Ginneken 4


VoorwoordEen wandeling in het Mastbos en neerstrijken op één van de terrassen op de Ginnekenmarkt. Veel mensen zullen het met mij eens zijn. Je voelt je thuis in het Ginneken. Het is er dorps, Bourgondisch, met volop groen in de omgeving. Dát moet vooral zo blijven. Nu en in de toekomst. Leefbaar Ginneken heeft zich de afgelopen tijd bijzonder hard gemaakt om deze unieke Ginnekse kwaliteiten ook voor de toekomst te behouden. Zij zette de toekomst van Ginneken op de politieke agenda en bracht het tot het eerste burgerinitiatief van Breda. De Stichting verdient hiervoor een grote pluim.Een visie op de toekomst komt natuurlijk niet zo maar uit de lucht vallen. Ginneken dacht mee, praatte mee en deed mee. Het afgelopen jaar klaarde de klankbordgroep Ginneken een enorme klus. Thema na thema werd verkend. Er werd gewikt, gewogen en knopen doorgehakt.Ik waardeer dat bijzonder. Maar er gebeurde meer. Naast de klankbordgroep toonden veel bewoners van Ginneken zich uitermate betrokken bij de ontwikkeling van de wijk in de toekomst. Dat is nog zo’n bijzondere kwaliteit van de wijk. Ruim 248 bewoners deden actief mee, maakten reisjes door de wijk, stelden hun huis beschikbaar, spraken over de toekomst en kwamen tot een onafhankelijk bewonersadvies. Het resultaat ligt voor u. Een gedegen nota die het unieke, historische karakter van Ginneken zeker moet stellen voor de toekomst. Een nota die is gemaakt voor en door het Ginneken en gedragen wordt door de klankbordgroep. Stichting Leefbaar Ginneken, klankbordgroep Ginneken, en tot slot, alle bewoners van Ginneken: bedankt voor uw expertise en enthousiasme.Als wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling ben ik buitengewoon tevreden met het resultaat.Janus OomenWethouder Ruimtelijke Ontwikkeling, Ontwerp en beheer buitenruimte van de Gemeente BredaNota van Uitgangspunten Ginneken 5


Inleiding1AanleidingOp 20 september 2007 stemde de gemeenteraad in met het burgerinitiatiefvoorstelvan de Stichting Leefbaar Ginneken om een visie te ontwikkelen. De visie moest gaanover het gebied dat wordt begrensd door de Zuidelijke Rondweg, Fatimastraat,Allerheiligenweg, de rivier Mark, Duivelsbruglaan en Baronielaan. Eerder genomenbestuurlijke besluiten ten aanzien van bouwinitiatieven op ontwikkelingslocatiesmoesten als vaststaand worden opgenomen. Op 20 november 2007 stemde hetcollege van burgemeester en wethouders in met de startnotitie visie Ginneken en op8 juli 2008 met het projectvoorstel visie en bestemmingsplan Ginneken.Het burgerinitiatief werd ingediend naar aanleiding van een aantal nieuwbouwplannen inGinneken. Het bleek dat bewoners zich in een te laat stadium geconfronteerd voelden metnieuwbouwplannen van ontwikkelaars. Zij willen juist in een eerder stadium inspraak hebbenin de planvorming. Door middel van het ontwikkelen van een ruimtelijke visie - met huninhoudelijke inbreng - hopen zij te voorkomen opnieuw voor voldongen feiten te staan.Betrokkenheid bewonersEén van de voorwaarden die de gemeenteraad heeft gesteld, is dat de visie in goed overlegmet de wijk tot stand wordt gebracht. Daarom is een klankbordgroep samengesteld. In dezeklankbordgroep hebben zitting leden van de Wijkraad Ginneken = Ginneken, StichtingLeefbaar Ginneken en Ginneken Bewonersbelangen, een lid van de ondernemersverenigingGinneken en bewoners. De klankbordgroep is geformeerd na een brede oproep tijdens debewonersavond in Ginneken op 28 januari 2008.ProcesVanaf april 2008 zijn met de klankbordgroep op een interactieve wijze onderwerpenbesproken. De volgende thema’s zijn daarbij behandeld:1. Historisch karakter2. Buitenruimte en flora en fauna3. Verkeer4. Maatschappelijke voorzieningen5. Wonen6. Horeca en detailhandelVoor ieder thema is een afzonderlijke werkwijze bedacht om de thema’s zo goed mogelijkmet elkaar te kunnen bespreken. Hierbij waren telkens alle klankbordgroepleden uitgenodigden per thema ook een inhoudelijk gemeentelijk deskundige.Iedere bijeenkomst resulteerde in een notitie waarin de uitgangspunten met betrekking tot hetthema zijn verwoord. Daarbij is steeds een ambtelijke reactie op de uitgangspunten gegeven.Op basis van de thematische besprekingen en uitkomsten daarvan is voorliggende nota vanuitgangspunten tot standgekomen.In 2009 start de Gemeente Breda met het opstellen van het bestemmingsplan Ginneken.Voorliggende nota van uitgangspunten geeft onder andere richting aan het bestemmingsplan.Nota van Uitgangspunten Ginneken 7


De uitgangspunten moeten passen bij de karakteristiek van Ginneken, binnen de wettelijkekaders zoals geschetst in de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro, op 1 juli 2008 in werkinggetreden). Daarnaast zijn de uitgangspunten getoetst aan het gemeentelijke beleidskader.In deze nota wordt tevens aangegeven hoe kan worden omgegaan met het bouwen in hetlicht van het beschermd stads- en dorpsgezicht en welke ontwikkelingen er spelen inGinneken.Doel van deze nota is het vertalen van de ideeën vanuit de klankbordgroep, het bewonersadviesen het gemeentelijke beleid op hoofdlijnen.Procedure van voorliggende notaVoordat de Gemeente Breda de uitgangspunten vertaalt in een concept ontwerp-bestemmingsplan(waarover inspraak en overleg gevoerd kan worden) is het van belang te weten of erdraagvlak is voor de uitgangspunten bij het gemeentebestuur. Daarom wordt voorliggendenota van uitgangspunten na bespreking met de klankbordgroep ter vaststelling aangebodenaan de gemeenteraad. Hieraan voorafgaand wordt de nota besproken met het college vanB&W en de commissie Bouwen en Wonen. De Nota van Uitgangspunten en het Bewonersadvies2020 kunnen enerzijds gezien worden als een eindproduct, omdat de meningen vanvelen erin zijn verwerkt. Anderzijds vormen deze twee producten juist ook een begin.De Nota van Uitgangspunten leidt namelijk niet alleen tot een nieuw bestemmingsplan voorGinneken maar omvat ook een uitvoeringsprogramma waarin vervolgacties worden benoemd.En ook in het bewoneradvies worden acties genoemd die lopen of waar op korte termijninvulling aan wordt gegeven.Werken aan vertrouwenVanuit het burgerinitiatiefvoorstel, maar ook uit het bewonersadvies komt naar voren datbewoners het vertrouwen in de gemeente kwijt zijn waar het gaat om luisteren naar deinwoners van Ginneken. Tegelijk zijn mensen verrast over de veranderde manier van communiceren,namelijk door eerst te luisteren naar de ideeën van de bewoners en daarna pasplannen te maken. Dit met de bedoeling dat de bewoners zich zullen herkennen in deuiteindelijke plannen en begrijpen waarom bepaalde keuzes gemaakt worden.Om de uitgangspunten en de relatie die de uitgangspunten hebben met het bestemmingsplante kunnen plaatsen, gaat hoofdstuk twee in op het bestemmingsplan. Vervolgens geefthoofdstuk 3 de visie van Ginneken weer. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de ontwikkelingendie spelen of afgelopen jaar hebben gespeeld. Hierna wordt in hoofdstuk 5 ingegaan op deuitgangspunten die vertaald worden naar het bestemmingsplan waarbij tevens wordtaangegeven hoe deze verankerd worden. Tot slot staat centraal in hoofdstuk 6 het uitvoeringsprogrammamet uitgangspunten die op een andere wijze verankerd moeten worden.Nota van Uitgangspunten Ginneken 9


Nota van Uitgangspunten Ginneken10


Het bestemmingsplan2Elk nieuw bestemmingsplan ontstaat uit een initiatief. De aanleiding in Ginnekenvoor het maken van een nieuw bestemmingsplan is het burgerinitiatiefvoorstel enhet actualiseren van het vigerende bestemmingsplan Breda Zuid voor de wijkGinneken.Het bestemmingsplan is een bijzonder plan. Het is namelijk een bindend plan voorzowel overheid als burgers. De gemeenteraad stelt het bestemmingsplan vast. Zewijst daarin de bestemming, ofwel functie van de grond aan. Ook geeft ze regelsover het gebruik van de grond en hetgeen daarop gebouwd is (bouwwerken).Bouwvergunningen moeten worden getoetst aan het bestemmingsplan. Het bestemmingsplanbepaalt daardoor mede of ergens wel of niet gebouwd mag worden enwaar welke functies een plek hebben.OpbouwEen bestemmingsplan bestaat uit drie onderdelen. Planregels (voor 1 juli 2008 werden dit devoorschriften genoemd), een verbeelding (voorheen de plankaart) en een toelichting. In detoelichting wordt gemotiveerd waarom sprake is van een goede ruimtelijke ordening enworden de regels en de verbeelding uitgelegd. De regels en de verbeelding zijn de bindendeonderdelen van het bestemmingsplan. Op de verbeelding wordt de bestemming aangegeven.Per bestemming worden in elk geval planregels gegeven met betrekking tot de functie of hetdoel van de gronden, het bouwen en het gebruik.Uniforme regelsIn Nederland zijn sinds kort regels afgesproken over de naamgeving, de opbouw van deplanregels en hoe deze worden verbeeld. Dit wordt de Standaard Vergelijkbare bestemmingsplannen(SVBP) genoemd. Dit alles om alle bestemmingsplannen in Nederland beter tekunnen vergelijken en ze ook digitaal uitwisselbaar te maken. Per 1 juli 2009 is dezedigitalisering verplicht. Voor het bestemmingsplan Ginneken zal de Gemeente Breda moetenvoldoen aan deze landelijke richtlijnen en standaarden. De afbeelding laat een uitsnede zienvan een digitale verbeelding.ToetsingAls een burger iets wil bouwen, dan moet bij de gemeente geïnformeerd worden of dat pastbinnen de planregels van het bestemmingsplan. Past dat niet, en het betreft wel eenwenselijke ontwikkeling dan moet het bestemmingsplan worden herzien; er moet een nieuwbestemmingsplan worden vastgesteld door de gemeenteraad.Vastleggen en ontwikkelenEen bestemmingsplan heeft twee functies; een functie om dat wat er is vast te leggen en tebeheersen en een tweede functie om iets nieuws mogelijk te maken. Als een initiatiefnemer(dat kan de gemeente zelf zijn, maar bijvoorbeeld ook een burger of een ontwikkelaar)ergens iets wil gaan ontwikkelen, dan moet dit eerst in een bestemmingsplan mogelijkworden gemaakt. Voor het herzien van een bestemmingsplan moet een procedure wordendoorlopen. De gemeente kan ook een zogenaamd projectbesluit nemen. Dit instrument isniet vergelijkbaar met de artikel 19.1 WRO procedure omdat met de nieuwe Wro binnen eenjaar het projectbesluit alsnog vertaald moet worden in een bestemmingsplan. De meerwaardenvan een projectbesluit zijn zeer beperkt. Om deze reden en de reden dat het maken van eenbestemmingsplan efficiënter is, heeft de gemeenteraad van Breda besloten vooralsnog geenNota van Uitgangspunten Ginneken 11


gebruik te maken van het instrument projectbesluit. Indien er zich een ontwikkeling voordoetdie niet past in het bestemmingsplan kan voor dat deel een nieuw (postzegel) bestemmingsplanworden gemaakt.Als er geen ontwikkelingen zijn, legt het bestemmingsplan de huidige ruimtelijke situatie‘vast’. Om te voorkomen dat voor kleine 'ontwikkelingen' zoals het uitbreiden van eenwoning steeds een herziening van het bestemmingsplan nodig is, kunnen in het bestemmingsplanbouwmogelijkheden worden gegeven, afgestemd op wat in de situatie ter plekkeruimtelijk aanvaardbaar is.Relatie Nota van Uitgangspunten & BestemmingsplanDe uitgangspunten zullen uiteindelijk zodanig verankerd worden in het bestemmingsplanGinneken dat een goede balans ontstaat tussen globale en/of flexibele planregels en meerbeschermende gedetailleerde regels.Beperkingen bestemmingsplanIn de klankbordgroep zijn zes thema’s besproken. Duidelijk is dat sommige onderwerpen of ontwikkelingen niet in een bestemmingsplan geregeld kunnen worden. In deze nota zijn de onderwerpen aangeduid waaraan de komende jaren aandacht moet wordengegeven. Dit kan leiden tot het ontwikkelen of aanscherpen van het gemeentelijk beleid. Voorzover de onderwerpen ruimtelijk-functionele aspecten betreffen, is dit beleid te vertalen in het bestemmingsplan. Voor op te stellen beleid dat niet ruimtelijk-functioneel van aard is, of waarvoor een bestemmingsplan niet het meest voor de handliggende instrument is, is een Uitvoeringsprogramma Ginneken (Hoofdstuk 6) opgenomen. Nota van Uitgangspunten Ginneken 12


Afbeelding 2.1. Voorbeeld digitale verbeeldingNota van Uitgangspunten Ginneken13


Nota van Uitgangspunten Ginneken14


Visie Ginneken3Ginneken is van oorsprong een dorp in de nabijheid van de stad Breda. Door deindustriële ontwikkeling aan het eind van de 19de eeuw groeit de stad buiten devestingwerken. Gegoede burgerij uit Breda vindt in Ginneken een goed woonmilieu.Langs de Ginnekenweg ontstaat zogenaamde lintbebouwing (individueel tot standgekomen bebouwing). Ook langs de andere wegen ontstaat dergelijke bebouwing.Aan het eind van de 19de eeuw wordt aan de westzijde van het dorp de Baronielaanaangelegd. Vanaf het begin van de 20ste eeuw ontstaat op de weiden/akkers tussen dezewegen planmatig ontwikkelde woningbouw. Deze complexen zijn van een divers karakter enformaat. Het dorp Ginneken en de stad Breda zijn nu zowel ruimtelijk als functioneel metelkaar vergroeid zodat in 1942 een bestuurlijke samenvoeging plaats vindt.In de jaren ’60 van de vorige eeuw vindt een grootschalige ingreep plaats. Aan de oostzijdevan het bebouwde gebied wordt de Allerheiligenweg /Fatimastraat aangelegd en worden delaatste onbebouwde ruimten bebouwd.Afbeelding 3.1 Uitnodigingskaart t.b.v. bewonersonderzoek0OSTZEGELNIET NODIG"ESTE 'INNEKENAREN EN 'INNEKENEZEN/F JE NU IN HET 'INNEKEN BENT GEBOREN EN GETOGEN OF ³IMPORT´ BENT JE WEET DAT JEWOONT IN EEN UNIEK DEEL VAN "REDA (IER IS HET NOG ³DORPS´ GROEN EN ER WONEN GEZELLIGEMENSEN $AAROM WOON JE GRAAG IN HET 'INNEKEN%R IS IN HET 'INNEKEN DE AFGELOPEN EEUW VEEL VERANDERD 4OT IS HET EEN DORP METKLEINE HUISJES !LS DE STADSWALLEN WORDEN AFGEBROKEN EN "REDA KAN UITBREIDEN BOUWENDE RIJKERE "REDANAREN ZICH EEN WEG NAAR HET AANTREKKELIJKE LANDELIJKE 'INNEKEN6ANAF DE JAREN ZEVENTIG WORDEN DE WONINGEN GOUD WAARD 6EEL 'INNEKENAREN SLAANHUN SLAG $E 'INNEKSE BEVOLKINGS SAMENSTELLING VERANDERT IN KORTE TIJD STERK*ULLIE ALS BEWONERS HEBBEN LATEN WETEN ACTIEF BETROKKEN TE WILLEN ZIJN BIJ DE ONTWIKKELING VAN HET 'INNEKEN IN DE TOEKOMST (ET MOET GROEN EN LANDELIJK BLIJVEN DEVERKEERSSITUATIE ROEPT OM EEN OPLOSSING EN HET DORPSKARAKTER MAG NIET VERLOREN GAAN4OEKOMSTIGE NIEUWBOUW MOET DE SFEER VAN HET 'INNEKEN ADEMEN /P JULLIE INITIATIEFWORDT NU EEN TOEKOMSTVISIE GEMAAKT VOOR HET 'INNEKEN DE KOMENDE TIEN JAAR $EGEMEENTE "REDA HEEFT ONS GEVRAAGD OM OP BASIS VAN JULLIE INBRENG EEN BEWONERSADVIES TE SCHRIJVENTAV )NGRID VAN DER -UREN!NTWOORDNUMMER 7" "REDA(ET IS BELANGRIJK DAT JE N{ LAAT HOREN HOE JE DE TOEKOMST ZIET ZODAT HET 'INNEKEN IN NOG STEEDS DIE WIJK IS WAAR JE GRAAG WILT WONEN -IDDELS DE BIJGAANDE ANTWOORDKAART KUN JE KORT JE IDEEpN AANGEVEN ZODAT WE DIE MEE KUNNEN NEMEN$AARNAAST IS HET NODIG DAT ZOVEEL MOGELIJK BEWONERS ACTIEF MEEDOEN $AT DOEN WEIN STIJL DOOR MET KLEINE GROEPEN EEN EXCLUSIEF REISJE DOOR JE EIGEN WIJK TE MAKEN/NDERWEG ONTMOET JE BUURTGENOTEN MET WIE JE EEN INSPIREREND GESPREK HEBT OVER GROENVERKEER KARAKTER OF NIEUWBOUW *E ZIET ONDERWEG DINGEN DIE JE NOOIT EERDER OPVIELEN)N EEN PAAR UURTJES TIJD LEVER JE EEN ONMISBARE BIJDRAGE AAN EEN NvG MOOIER 'INNEKEN7E NODIGEN JE VAN HARTE UIT OM JOUW INBRENG VOOR DE TOEKOMSTVISIE VAN HET 'INNEKENTE LATEN HOREN 'RAAG TOT ZIENS EN DE GROETEN UIT 'INNEKEN 0IEN 2OSMALEN EN !N VAN $IXHOORN INFO BINMOTIONNL OVV 'INNEKEN Nota van Uitgangspunten Ginneken 15


In de afgelopen decennia vond een ontwikkeling plaats waarbij bedrijfsgebouwen, oudewoningen en andere in onbruik geraakte bebouwing worden omgezet naar woningen.De ruimtelijke structuur van het gebied Ginneken kenmerkt zich door deze ontstaanswijze enkarakteristieke lintbebouwing met daar tussen planmatig tot stand gekomen woningbouwcomplexen.Deze ruimtelijke karakteristiek uit zich in de beleving van bewoners vooral in dewaardering van het dorpse karakter (of meer formeel ‘de historische kwaliteit’). Vooral inparagraaf 5.1 wordt verder ingegaan op de waardering van de historische kwaliteit vanGinneken.Afbeelding 3.2 Historische ontwikkeling Ginneken in een reeks± 18501880-1890± 19201940-1950± 1960NuNota van Uitgangspunten Ginneken 16


Het dorpse karakter van Ginneken betekent voor de bewoners veel. De nadruk ligt hierbij opde kleinschaligheid, de rust en het gevoel van een dorp in een stad. Toen in 1942 Ginnekendoor de Gemeente Breda werd geannexeerd, veranderde dorp in dorps. Het dorp Ginnekenkreeg te maken met verstedelijking. Maar al is Ginneken geen dorp meer, het karakter is nogaanwezig, deels besloten in de architectuur en stedenbouw van Ginneken. De klankbordgroeponderschrijft de visie zoals weergegeven in het bewonersadvies ‘Ginneken 2020’ dat isopgenomen in bijlage Ⅱ.Het karakter van Ginneken moet worden behoed voor verdere aantasting door zorgvuldigeoverwegingen bij nieuwe ontwikkelingen. De echt belangrijke architectuur en stedenbouwwordt beschermd door een monumentenstatus, voor het overige moet gezorgd worden vooreen passende oplossing, die echter niet mag leiden tot volledige stilstand in Ginneken. Geenkaasstolp over Ginneken dus, maar behoud door ontwikkeling. Daarvoor zijn het bestemmingsplanen welstand middelen.Bovenstaande visie wordt vertaald naar een bestemmingsplan met een consoliderendkarakter. Deze benadering richt zich op het beheren en behouden van de bestaande situatie.Ingrijpende herontwikkelingen waarbij het gebruik of de bebouwing op een locatie verandert,moet het bestemmingsplan uitsluiten.Binnen deze consoliderende benadering is een gradatie qua bescherming aan te geven. Hetwoon- en leefmilieu van Ginneken wordt o.a. bepaald door het karakter van de Ginnekenwegen de Ginnekenmarkt. Deze route, inclusief de aanliggende bebouwing en de aanzetvan de oude wegen, dient beschermd te worden. Het kernwoord is hier ”koesteren”. Deplanregels van het bestemmingsplan Ginneken worden in dit gebied gedetailleerd en hierdoorsturender en beperkender. Door aan te sluiten op het Beschermd Dorpsgezicht, wordt de rolvan de Welstandcommissie nadrukkelijker. Ook voor de Baronielaan wordt deze benaderinggekozen.Voor de overige gebieden van Ginneken spelen de architectonische en historische waardenminder. Hier is het kernwoord “beheren” van toepassing. De planregels zijn hier gericht ophet behoud, maar bieden ook ruimte voor kleinschalige veranderingen.Afbeelding 3.3 Koesteren versus beherenNota van Uitgangspunten Ginneken 17


Nota van Uitgangspunten Ginneken18


Ontwikkelingen in Ginneken4In Ginneken spelen enkele ontwikkelingen. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op hoedaar mee om gegaan wordt in het bestemmingsplan.Aanvragen voor een artikel 19 WRO procedure die na 1 juli 2008 ingediend zijn bij deGemeente Breda, kunnen niet meer in behandeling worden genomen. De reden hiervoor isdat in de nieuwe wet op de ruimtelijke ordening dit instrument niet meer is opgenomen. Opdit moment is er een aantal ontwikkelingen gaande die nog met artikel 19.1/ 19.2 WROprocedures worden ontwikkeld. Dit omdat alle initiatieven die voor 1 juli 2008 zijn ingediendbij de gemeenten, nog op basis van de oude Wet Ruimtelijke Ordening (WRO) afgerondmoeten worden. De projecten waar het om gaat zijn in het projectvoorstel benoemd.Voor een aantal van die ontwikkelingen is afgelopen jaar een aparte vrijstellingsproceduregevolgd (artikel 19 WRO). Indien de procedures doorlopen zijn, worden deze als zodanigvertaald in het nieuwe bestemmingsplan.Globaal zijn er drie typen ontwikkelingen te onderscheiden:1. Een ontwikkeling die concreet is, en planologisch haalbaar is. Deze wordt direct opgenomenin het bestemmingsplan Ginneken zodat op basis van het bestemmingsplan de ontwikkelinggerealiseerd kan worden.2. Een ontwikkeling die niet concreet is maar waarvan wel duidelijk is wat wenselijk is vooreen locatie én die binnen nu en 10 jaar ontwikkeld wordt. Voor deze ontwikkelingen kaneen zogenaamde Wijzigingsbevoegheid worden opgenomen in het bestemmingsplan.Voordeel is dat vooraf richting gegeven wordt aan de invulling van een locatie.3. Een ontwikkeling die nog onduidelijk is en waarvan onzeker is binnen welke termijn dezetot ontwikkeling komt. Deze worden niet meegenomen in het bestemmingsplan Ginneken.Wel zal in de plantoelichting aandacht besteed worden aan ontwikkelingen die in detoekomst zouden kunnen leiden tot een herziening van het bestemmingsplan.WijzigingsbevoegdheidBij een bestemmingsplan kan worden bepaald dat het college van Burgemeester en Wethouders,volgens in het plan opgenomen planregels, dit plan kunnen wijzigen. Dit wordt een Wijzigingsbevoegdheidgenoemd. In het bestemmingsplan worden de randvoorwaarden opgenomenen wordt vastgelegd op welke wijze belanghebbenden in de gelegenheid worden gesteld hunzienswijzen over de wijziging naar voren te brengen. Het ontwerpplan moet zes weken terinzage liggen en binnen deze termijn kunnen belanghebbenden mondeling of schriftelijkzienswijzen naar voren brengen. Binnen acht weken na afloop van deze termijn moet hetcollege van B&W een besluit nemen over de planvorming.Overeenkomstig het raadsbesluit van 20 september 2007 is in het projectvoorstel van 8 juli2008 opgenomen dat er een aantal ontwikkelingslocaties is in Ginneken. In het projectvoorstelis tevens opgenomen dat die ontwikkelingen, waarover het college van B&W een besluitheeft genomen als vaststaand gegeven worden beschouwd.Nota van Uitgangspunten Ginneken 19


Afbeelding 4.1 OntwikkellocatiesOnderstaand worden de locaties benoemd en wordt aangegeven wat ermee wordt gedaan inrelatie tot het bestemmingsplan Ginneken.1. Eleonorastraat: de realisatie van 31 woningen. De artikel 19.2 WRO procedure is afgeronden de bouwvergunning is verleend. Deze locatie wordt conform gevoerde artikel 19 WROvertaald naar het bestemmingsplan.2. Vogelenzanglaan: de realisatie van 38 woningen en een zorgsteunpunt (AHOED). HetCollege heeft randvoorwaarden vastgesteld op 01-11-2005. Een artikel 19.2 WROverzoek is ingediend. De inspraakavond heeft plaatsgevonden en duidelijk is dat er veelreacties zijn van omwonenden. Het College van B&W moet nog een besluit nemen overwel of geen aanpassingen van het plan naar aanleiding van de reacties. De uitkomst vanhet genomen besluit is bepalend voor de wijze waarop deze ontwikkeling wordt vertaaldnaar het bestemmingsplan.Nota van Uitgangspunten Ginneken 20


3. Burgemeester Middelaerlaan: de realisatie van 15 woningen. Het college van B&W heeftrandvoorwaarden vastgesteld op 1-11-2005. De locatie wordt in samenhang gezien metde naastgelegen locatie met de tijdelijke schoollokalen bij het buurthuis. De locatie ligtmomenteel braak. Op dit moment is er nog geen plan ingediend. In het bestemmingsplanGinneken wordt voor deze locatie een wijzigingsbevoegdheid opgenomen. De afgegevenrandvoorwaarden worden opgenomen in de planregels van deze Wijzigingsbevoegdheid.4. Viandenlaan: de ontwikkeling van een schoolgebouw. Het postkantoor (Viandenlaan 2)wordt bij de naastgelegen scholenlocatie betrokken. Er worden 7-8 lokalen en 2 gymzalengerealiseerd. Op 8 oktober 2008 heeft een informatieavond plaatsgevonden. Het collegevan B&W moet nog een besluit nemen over het wel of niet aanpassen van het plan naaraanleiding van de bezwaren. De uitkomst van het genomen besluit is bepalend voor dewijze waarop deze ontwikkeling wordt vertaald naar het bestemmingsplan.5. Dillenburgstraat 10: de realisatie van één woning. Het college van B&W heeft ingestemdmet deze ontwikkeling en de artikel 19.2 WRO procedure is opgestart. Deze locatie wordtconform gevoerde artikel 19 WRO vertaald naar het bestemmingsplan Ginneken.6. Cartier van Disselstraat: de sloop van het garagebedrijf en de realisatie van een kantoormet 2 woningen. De artikel 19 WRO procedure is afgerond. Deze locatie wordt conformgevoerde artikel 19 WRO vertaald naar het bestemmingsplan Ginneken.7. De Marckhoek: de sloop van de serviceflat en de realisatie van een nieuw gebouw. DeMarckhoek heeft in overleg met ontwikkelende partijen een herontwikkelingsvisie opgesteld.Voor de ontwikkeling van deze locatie is een aparte klankbordgroep in het levengeroepen. Het college van B&W heeft op 16 december 2008 ingestemd met deze ontwikkeling.In het bestemmingsplan Ginneken wordt voor deze locatie een Wijzigingsbevoegdheidopgenomen. Het door het college van B&W genomen besluit wordt vertaald naarhet bestemmingsplan.8. Van Schootenstraat 25: de verbouw van het bedrijfspand tot een buitenschoolse opvangen kinderopvang. Het project past binnen het vigerende bestemmingsplan. Deze locatiewordt conform het bouwplan vertaald naar het bestemmingsplan.9. Keermanslaan/ Allerheiligenweg: de sloop van een school en de realisatie van woningen.Het college van B&W heeft in februari 2006 ingestemd met deze ontwikkeling en heeftdaarbij randvoorwaarden afgegeven. Deze randvoorwaarden worden opgenomen in deplanregels van de op te nemen Wijzigingsbevoegdheid.10. Werfstraat: de realisatie van een Kruissteunpunt bij de Werve. Deze ontwikkeling pastbinnen het huidige bestemmingsplan. De ontwikkeling van een Kruissteunpunt op dezelocatie gaat niet door.11. Werfstraat 10: de realisatie van een nieuwe woning. Hiervoor is een artikel 19 WRO proceduregevolgd. De woning wordt op dit moment gebouwd. Deze locatie wordt conformhet bouwplan vertaald naar het bestemmingsplan.12. Prins Hendrikstraat, Beukenhof: de sloop van een aannemersbedrijf en de realisatie vanwoningen. De bouwvergunning is verleend, maar beroepsprocedures lopen nog. De uiteindelijkeuitspraak is bepalend voor de wijze waarop deze ontwikkeling wordt vertaaldnaar het bestemmingsplan.13. Taxandrialaan / Prins Hendrikstraat: de nieuwbouw van appartementen en 47 garages.Recent is gestart met de bouw. Deze locatie wordt conform het bouwplan vertaald naarhet bestemmingsplan.Nota van Uitgangspunten Ginneken 21


14. Rozenlaan: de ontwikkeling voorzag in de sloop van 4 bestaande woningen en de realisatievan nieuwe woningen / appartementen. Het college van B&W heeft hiervoor randvoorwaardenafgegeven. Op dit moment is er geen plan ingediend. Het is niet wenselijk dewoningen te slopen, wenselijk is dat de grondgebonden woningen aan de Rozenlaanbehouden blijven.15. Dillenburgstraat: het opknappen van het pand met daarin studenteneenheden tot éénwoning. Deze ontwikkeling is passend binnen het huidige bestemmingsplan en wordtmomenteel gerealiseerd.16. Fatimastraat: de sloop van een loods en nieuwbouw van een loods van Van Hooijdonk(groente- en bloemenzaak aan Valkeniersplein). Artikel 19 WRO procedure is afgerond.Deze locatie wordt conform gevoerde artikel 19 WRO vertaald naar het bestemmingsplan.17. Fatimastraat: de verbouw van de winkel van Ben de Graaf. De bezwarenprocedure looptnog, maar de bouw is klaar. Deze locatie wordt conform gevoerde artikel 19 WRO vertaaldnaar het bestemmingsplanNota van Uitgangspunten Ginneken 22


Nota van Uitgangspunten Ginneken 23


Nota van Uitgangspunten Ginneken24


Uitgangspunten voor het bestemmingsplan5Dit hoofdstuk geeft per thema de uitgangspunten weer die verankerd worden in hetbestemmingsplan Ginneken. Bij een aantal thema’s is in het tekstvak ter illustratieeen korte passage uit het bewonersadvies opgenomen.5.1 Historisch karakterUit de bijeenkomsten met de klankbordgroep en uit het bewonersonderzoek blijkt dat deinwoners van Ginneken zeer veel waarde hechten aan het historische en dorpse karakter vanGinneken. Het gevoel van een dorp in een stad en de kleinschaligheid worden deels bepaalddoor de voor een dorp specifieke (historische) architectuur en stedenbouw.Binnen dit kader van architectuur en stedenbouw heeft de Gemeente Breda enkele instrumentenom dit historische karakter te behouden. Deze zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma.Uitgangspunt 1: Bebouwingsmogelijkheden in Ginneken moeten aansluiten bij de oude lintenof de kleinschalige planontwikkelingen en zich verhouden tot bestaande bebouwing.Dit betekent dat de maat en schaal van ontwikkelingen moeten aansluiten bij de bestaandebebouwingsstructuur. Het karakter van Ginneken wordt bepaald door de oude linten endaarbinnen op een kleinschalige wijze tot stand gekomen planmatige ontwikkelingen.Het uitgangspunt voor het bestemmingsplan is dat de bebouwingsmogelijkheden aansluitenbij de oude linten of de kleinschalige planontwikkelingen. In het bestemmingsplan wordt dituitgangspunt verankerd door het toewijzen van bestemmingen en het bieden van adequatebouwvoorschriften. Bij nieuwbouw en vervanging van gesloopte panden moeten de bouwhoogteen bouwmassa passend zijn binnen de bestaande bebouwingsstructuur. In hetbestemmingsplan wordt dit verankerd door het opnemen van adequate bouwhoogten enbouwmassa.Uitgangspunt 2: Bij nieuwe ontwikkelingen in de oude linten van Ginneken moet de structuurmet een verspringende rooilijn gerespecteerd worden.De oude linten van Ginneken worden gekenmerkt door verspringende rooilijnen. Dituitgangspunt wordt in de verbeelding en planregels van het bestemmingsplan vertaald.Uitgangspunt 3: Het buitengebied blijft zichtbaar vanaf het stedelijke gebied.In Ginneken wordt het historische karakter gevormd door de directe relatie met het omliggendebuitengebied aan de zuid- en zuidwest zijde van Ginneken. Dit is zeer waardevolen dient behouden te blijven door het buitengebied zichtbaar te houden vanaf het stedelijkegebied. Dit betreft een uitgangspunt dat voor het grootste deel gewaarborgd is in het bestemmingsplan‘Buitengebied Zuid’. Een klein deel van het Markdal moet in het bestemmingsplanGinneken geborgd worden in de verbeelding en de planregels. Op de uitsnede van deplankaart van het bestemmingsplan Buitengebied is te zien waar de grens loopt.“We hebben zorgen over het volbouwen van ieder leeg vallend plekje”Bron: Bewonersadvies ‘Ginneken 2020’Nota van Uitgangspunten Ginneken 25


Afbeelding 5.1. Uitsnede kaart bestemmingsplan Buitengebied ZuidUitgangspunt 4: Het Markdal dient onbebouwd te blijven.Het Markdal is van grote kwaliteit voor de omgeving en dient onbebouwd te blijven. Een deelvan het Markdal behoort tot het plangebied Ginneken. Het grootste deel behoort tot hetbestemmingsplan buitengebied Zuid. Voor het deel van het Markdal dat in het plangebiedGinneken valt, worden geen bouwmogelijkheden opgenomen (vertaald in de verbeelding ende planregels).Uitgangspunt 5: De aanwezigheid van voorzieningen (o.a. scholen, huisartsen, kinderdagverblijven,buitenschoolse opvang locaties) is bepalend voor de leefbaarheid van een woongebieden het dorpse karakter.In het nieuwe bestemmingsplan Ginneken worden daarom de bestaande voorzieningen in debestemming Maatschappelijke Doeleinden opgenomen en voorzien van passende bouwregels.Deze bouwregels dienen aan te sluiten bij de bebouwing in de omgeving.Nota van Uitgangspunten Ginneken 26


Uitgangspunt 6: De pleinen, de kerken, de hofjes, de begraafplaatsen, het Pools MilitairEreveld, het oude raadhuis, het Tramhuisje, de Pomp en de oude structuren in Ginnekenmoeten behouden blijven.In Ginneken is een aantal panden met een beschermde status conform de Monumentenwetvan 1988 en de Monumentenverordening Breda 1994. Monumenten worden in het bestemmingsplanvertaald in de bestemming, doeleindenomschrijving en bebouwingsregeling.Buiten deze monumenten is er een aantal panden die een zekere meerwaarde hebben voorhet historische karakter Ginneken. Voor het behoud van het historische karakter is het vanbelang dat deze panden geïnventariseerd en waar mogelijk beschermd worden. In hoofdstuk 6wordt hier nader op in gegaan.De pleinen, de kerken, de hofjes, de begraafplaatsen, het Pools Militair Ereveld, het ouderaadhuis, het tramhuisje en de pomp dragen bij aan het behoud van het historische karakter.Zonder uitputtend te zijn, dienen deze plekken, gebouwen en structuren die verwijzen naarde historie van Ginneken, behouden te blijven. De kwaliteit dient uitgangspunt te zijn bijnieuwe ontwikkelingen. Dit uitgangspunt wordt vertaald door middel van het toewijzen vandeze plekken in een gedetailleerde bestemming, doeleindenomschrijving en bebouwingsregeling.Uitgangspunt 7: Voortuinen mogen niet meer opgeofferd worden voor het parkeren.Het is in theorie mogelijk in een bestemmingsplan voorwaarden op te nemen die voorkomendat er in voortuinen geparkeerd wordt. In de dagelijkse praktijk is de effectiviteit van dezevoorwaarden beperkt. In het gebied van het Beschermd Stads en Dorpsgezicht wordt overwogenom de bestemming ‘Tuin’ op te nemen. Hierbij moet echter worden opgemerkt datmomenteel al in enkele voortuinen wordt geparkeerd en dat dit niet noodzakelijkerwijs toteen verlies aan ruimtelijke kwaliteit leidt. Nader onderzoek moet uitwijzen of deze mogelijkheidleidt tot een praktisch nut. Dit onderzoek zal in het kader van het bestemmingsplanGinneken uitgevoerd worden.“Meest versteende wijk van Breda,maar ervaring is anders door aanwezigheid Mastbos en Markdal”Bron: Bewonersadvies ‘Ginneken 2020’5.2 Buitenruimte en Flora en FaunaUitgangspunt 8: De openbare ruimte mag niet kleiner worden.Ginneken is compact opgezet waardoor er weinig openbare ruimte meer aanwezig is. Hetuitgangspunt is dat alle openbare ruimte die er nu is, behouden blijft voor de toekomst. Dusin het bestemmingsplan worden geen mogelijkheden geboden om openbare ruimte om tevormen naar een andere functie.“Meer plek om te spelen”Bron: Bewonersadvies ‘Ginneken 2020’Uitgangspunt 9: Bij herontwikkeling moet ingezet worden op het toevoegen van openbareruimte.Dit uitgangspunt wordt opgenomen in de toelichting van het bestemmingsplan. Indien erontwikkellocaties worden opgenomen in het bestemmingsplan, wordt dit uitgangspunt alsrandvoorwaarde opgenomen.Uitgangspunt 10: Het Schoolakkerplein moet zijn functie voor het (gratis) parkeren behouden.Het meest optimaal zou zijn om het parkeren ondergronds te realiseren, zodat het gebiedzowel boven- als ondergronds gebruikt kan worden. De functie van het Schoolakkerpleinwordt vertaald in het bestemmingsplan (Bestemming ‘Verkeer’; gebruiksdoel parkeerterrein).Uitgangspunt 11: De kwaliteit van de Ginnekenmarkt moet behouden blijven.De markt moet voor wat betreft functies en gezelligheid op zijn minst zo blijven als nu; quafuncties en voorzieningen functioneert de Ginnekenmarkt prima. Horeca en terrassen moetenniet de overhand krijgen en er zou weer ruimte moeten kunnen komen voor andere activiteitendie ontmoetingen mogelijk maken. Een begrip als ‘gezelligheid’ is niet in een ruimtelijk plante regelen. Wel de toegestane functies van de gebouwen en de maximale omvang hiervan.Nota van Uitgangspunten Ginneken 27


De bepalingen voor de Ginnekenmarkt zoals opgenomen in het bestemmingsplan Breda Zuidonder ‘Gemengde Doeleinden’ lijken passend en actueel en bieden een goede basis voor denieuwe bouwregels in het nieuwe bestemmingsplan.Uitgangspunt 12: Het voormalige Oranjeplein moet weer een visitekaartje worden.Het Oranjeplein vormt één van de entrees van Ginneken en zou een visitekaartje voorGinneken moeten zijn. Dit is nu niet het geval. Een ruimtelijke ontwikkeling moet in de maatworden gezet van deze omgeving. Enkele mogelijkheden die worden genoemd zijn: herstelhet oude lint in ere en creëer extra groen langs beide kanten, bijvoorbeeld kleine bomenboven het viaduct of het overkappen van de zuidelijke rondweg en opnieuw aankleden metgroen. De functie van een gebied wordt in een bestemmingsplan opgenomen. Een ontwikkelingwordt meegenomen in het bestemmingsplan als deze ontwikkeling concreet en haalbaar is.Dat is bij genoemd idee niet het geval. Wel wordt in de toelichting van het bestemmingsplanGinneken een passage gewijd aan het Oranjeplein zodat indien zich er toch een ontwikkelingvoordoet randvoorwaarden gesteld kunnen worden op basis waarvan een postzegelbestemmingsplangemaakt kan worden.“Het wordt drukker in ‘t Ginneken”“Er wordt veel te hard gereden”Bron: Bewonersadvies ‘Ginneken 2020’5.3 VerkeerUitgangspunt 13: Ginneken moet toegankelijk zijn voor het bestemmingsverkeer (t.b.v. defuncties wonen, werken en voorzieningen).Het doorgaande verkeer moet zijn route vinden langs wegen rondom Ginneken. In hetbestemmingsplan wordt de verkeersruimte bestemd in de vorm van de bestemming ‘verkeer’.Hierbinnen worden alle infrastructurele voorzieningen, waaronder wegen, maar ookviaducten en taluds van wegen ondergebracht. De woonstraten en gebieden waarbinnen een30 km zone is ingesteld en waarbij het gemotoriseerd verkeer ondergeschikt is, krijgen debestemming Verkeer/Verblijfsgebied.5.4 Maatschappelijke voorzieningenUitgangspunt 14: De voorzieningen die er zijn, moeten behouden blijven.In Ginneken zijn diverse voorzieningen aanwezig die gewaardeerd worden. De volgendevoorzieningen worden genoemd: het Markdal, het Mastbos, Valkeniersplein, cafe’s, scholen,gemeenschapshuis Vianden, speeltuin Ploegstraat, Schoolakkerplein (de ruimte vooractiviteiten zoals de kermis en de parkeerruimte) Bibliotheek en Ginnekenmarkt.In het bestemmingsplan wordt ruimte geboden aan diverse functies waaronder de maatschappelijkevoorzieningen en ook de functie van detailhandel. De maatschappelijke endetailhandelsvoorzieningen die belangrijk zijn voor Ginneken worden allemaal opgenomen inde plantoelichting en als zodanig bestemd. Hiermee worden randvoorwaarden gecreëerdvoor het behoud van deze voorzieningen.Het Markdal en het Mastbos vormen een belangrijke ‘voorziening’ voor Ginneken. Het behoudhiervan wordt voor het grootste deel verankerd in het bestemmingsplan ‘Buitengebied Zuid’.Het noordelijke deel van het Markdal dat in het plangebied Ginneken valt, zal in het bestemmingsplanGinneken geborgd worden (in de verbeelding en de planregels).In de omgeving van Ginneken zijn voldoende voorzieningen aanwezig die mede bepalend zijnvoor de woonkwaliteit in Ginneken (diverse sportvoorzieningen, tandarts, bibliotheek,consultatiebureau). De Gemeente Breda hanteert normen voor voorzieningen. Zo is berekendhoeveel vierkante meter school er in een wijk aanwezig moet zijn door een berekening vanhet aantal kinderen in een wijk gerelateerd aan de norm. Uit de kwantitatieve analyse blijktdat er geen tekorten zijn in Ginneken. Dit neemt niet weg dat er in kwalitatieve zin tekortkomingenkunnen zijn. Gelet op het aantal schoolgaande kinderen is duidelijk dat de scholenin Ginneken kampen met ruimtetekort.Nota van Uitgangspunten Ginneken 28


5.5 WonenUitgangspunt 15: Creëren van meer kansen voor starters en senioren.Het is zeer prettig wonen in Ginneken en men is positief over de toekomst. Uitgangspunt isdat het prettig wonen moet blijven in Ginneken. Het ‘prettig wonen’ heeft met zowel sociale,fysieke als economische aspecten te maken. Het nieuwe bestemmingsplan Ginneken vormtvoor het ruimtelijke aspect het planologisch juridisch kader. Het belangrijkste speerpunt ophet gebied van wonen voor Ginneken is het creëren van meer kansen voor starters ensenioren. Deze groep wenst te wonen in appartementen, bereikbare en middeldure huurwoningenen ook middeldure koopwoningen. In Ginneken zou meer aanbod moeten komenin het segment ouderenwoningen en dan niet alleen in de duurdere sector, maar ook in debereikbare en middeldure huur. Dit uitgangspunt wordt opgenomen in de toelichting van hetbestemmingsplan.In het bestemmingsplan kunnen percentages woningbouwcategorieën opgenomen wordenwanneer het bestemmingsplan ontwikkelingslocaties bevat. De haalbaarheid van het planmoet dan wel aangetoond zijn en het percentage moet door de gemeente gemotiveerdworden. In het bestemmingsplan wordt aangegeven dat het nieuwbouwprogramma 30-35%sociale huur- en koopwoningen moet bevatten. Een wens is om deze woningen op eencreatieve manier te laten passen bij de huidige uitstraling van Ginneken. Daarnaast wordt inhet bestemmingsplan opgenomen dat 10% van de nieuwbouw in bouwen in eigen beheer(CPO) gerealiseerd dient te worden. Indien gekozen wordt voor het opnemen van wijzigingsbevoegdhedenin het bestemmingsplan (om bijvoorbeeld invulling te geven aan bepaaldeontwikkelingen op termijn) worden de genoemde percentages ook hierin opgenomen.5.6 Horeca en DetailhandelUitgangspunt 16: De aanwezige detailhandel moet in balans blijven.De huidige omvang (kleinschalig) en kwaliteit (hoogwaardig en divers) van de detailhandel inGinneken is passend en in evenwicht binnen Ginneken en moet behouden blijven voor detoekomst. Het bestemmingsplan regelt de ruimte voor de functie ‘detailhandel’. Ook deomvang (grootschalig/ kleinschalig) wordt geregeld in het bestemmingsplan. De kwaliteit vande detailhandelsvestigingen is de verantwoordelijkheid van de ondernemer en kan nietgeregeld worden in een bestemmingsplan. Gelet op de huidige situatie is het wenselijk alledetailhandelsvestigingen positief te bestemmen en de ruimte voor nieuwe detailhandelsruimtete beperken tot de Ginnekenmarkt en Ginnekenweg door het opnemen van de bestemming‘Gemengde doeleinden’. In deze bestemming wordt de zakelijke dienstverlening uitgesloten.“Het behoud van het goeie”“Er moet niet meer horeca bijkomen”Bron: Bewonersadvies ‘Ginneken 2020’Uitgangspunt 17: Geen uitbreidingsmogelijkheden voor horeca.Het huidige aanbod aan horecavestigingen (cafe’s en restaurants) is het maximum. Het is nietwenselijk het aanbod uit te breiden, omdat dat ten koste gaat van het woon- en leefklimaat.Het bestemmingsplan regelt de ruimte voor de functie ‘horeca’. Ook de omvang (grootschalig/kleinschalig) wordt geregeld in het bestemmingsplan. Uitbreiding van horeca is onwenselijken het bestemmingsplan moet zodanig worden vormgegeven dat er geen ruimte is voornieuwe horeca.Nota van Uitgangspunten Ginneken 29


Nota van Uitgangspunten Ginneken30


Uitvoeringsprogramma6Tijdens de themagesprekken die met de klankbordgroep zijn gevoerd en de bijeenkomstendie georganiseerd zijn ten behoeve van het bewonersonderzoek, zijn nietalleen onderwerpen met een ruimtelijke component aan de orde gekomen. Zo zijnook andere onderwerpen besproken die de leef- en woonkwaliteit van Ginnekenraken. Voorliggende Nota van Uitgangspunten, met hierin opgenomen het bewonersadvies,kan enerzijds gezien worden als een eindproduct, omdat de meningen vanvelen erin zijn verwerkt. Anderzijds vormen deze twee producten juist ook een begin.De Nota van Uitgangspunten leidt namelijk niet alleen tot een nieuw bestemmingsplanvoor Ginneken maar omvat ook een uitvoeringsprogramma waarin vervolgactiesworden benoemd. En ook in het bewonersadvies worden acties genoemd die lopenof waar op korte termijn invulling aan wordt gegeven.De Nota van Uitgangspunten Ginneken dient als basis voor het bepalen van deonderwerpen waar de gemeente, externe partijen en bewoners de komende jarenaandacht aan zullen moeten besteden.6.1 Historisch karakterUitgangspunt 18: Behoud van het historisch karakter.De Gemeente Breda (Bureau Cultureel Erfgoed (BCE) wil panden beschermen die beschermingswaardigzijn. Daartoe heeft de gemeente enkele instrumenten tot haar beschikking. Daarnaastwil de Gemeente Breda helder in beeld hebben welke panden als monument kunnen wordenaangemerkt en welke niet.Iets is beschermd als Monument als het wordt aangewezen in de zin van de Monumentenwet1988 of de Monumentenverordening Breda 1994. Het Rijksbeschermd stads- of dorpsgezichten het gemeentelijk beschermd stadsgezicht vallen onder deze wetgeving.Nota van Uitgangspunten Ginneken 31


Afbeelding 6.1 Rijksbeschermd Stads- en DorpsgezichtNota van Uitgangspunten Ginneken32


Het Rijksbeschermd Stadsgezicht van de Gemeente Breda en de in aanwijzing zijndeuitbreiding daarvan, omvat een deel van Ginneken. Deze selectie van het gebied is op basisvan een inventarisatie en waardering gemaakt. Dat betekent dat de rest van het grondgebiedvan Ginneken, buiten de vastgestelde grens van het toekomstig Rijksbeschermd Stadsgezichtvalt. Dit is gebaseerd op basis van de huidige inzichten waaruit blijkt dat er onvoldoendecultuurhistorische waarden zijn om in aanmerking te komen voor een bescherming in devorm van een Rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht of een gemeentelijk beschermdstadsgezicht.Een inventarisatie waarbij de mogelijkheden worden onderzocht tot de toekenning van eenmonumentenstatus, wordt altijd getoetst volgens algemeen geldende criteria voor hetbepalen van cultuurhistorische waarden. Inventarisatie en waardering gebeuren op basis vande expertise binnen Bureau Cultureel Erfgoed en indien noodzakelijk externe expertise.Toetsing en waardering vindt altijd plaats binnen de lokale, regionale en/ of nationale context.De Gemeente Breda (BCE) erkent dat er wel degelijk een bepaalde architectonische enstedenbouwkundige kwaliteit aanwezig lijkt te zijn in bepaalde delen van Ginneken buitenhet Rijksbeschermd Stadsgezicht. Deze kwaliteit zou een zekere, nader te bepalen, meerwaardekunnen hebben voor het historische karakter. Regulering en sturing in deze delen vanGinneken zou daarom wenselijk zijn. Op dit moment wordt onderzocht of een bestemmingsplanen/ of de toetsing door de Commissie Welstand en Monumenten mogelijkheden daartoekunnen bieden. Concreet betekent dit dat:• het in aanwijzing zijnde Rijksbeschermde Stadsgezicht een deel van Ginneken beslaat.• dit deel voor Ginneken niet verder wordt uitgebreid vanwege te weinig cultuurhistorischewaarde.• voor de rest van het grondgebied van Ginneken (zie kaart) geldt dat waar nodig verderwordt onderzocht of er waarden (lees: architectonische of stedenbouwkundige kwaliteitmet een meerwaarde voor het historisch karakter) zijn, die een regulering of sturingnodig hebben middels andere beleidsinstrumenten.• onderzocht wordt of en hoe het bestemmingsplan en/ of toetsing binnen de CommissieWelstand en Monumenten kunnen dienen als beleidsinstrumenten voor regulering ofsturing met betrekking tot de voornoemde waarden.6.2 Buitenruimte en Flora en FaunaUitgangspunt 19: Voldoende buitenruimte met een goede kwaliteit.Op dit moment werkt de Gemeente Breda aan de Visie Openbare Ruimte 2020. De visie richtzich niet alleen op het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, maar ook op deinrichting ervan. De verwachting is dat de visie in april 2009 ter goedkeuring aan de gemeenteraadwordt aangeboden. In de Visie Openbare Ruimte 2020 staat de gebruiker van deopenbare ruimte centraal. Het gebruik, de inrichting en het beheer bevorderen het goedeverblijf en toeven in de openbare ruimte. De gemeente kiest voor een gedeelde, herkenbareen duurzame openbare ruimte.Het beleidsveld openbare ruimte wordt belast met de integrale regie over de openbareruimte. Binnen dit beleidsveld worden de afwegingen gemaakt die vanuit sociaal, verkeerskundig,ruimtelijk, civiel, milieu, exploitatie, afval, hulpdienstenbeleid noodzakelijk zijn. Deafstemming tussen gebruik (en het daarbij horende toezicht en handhavingsbeleid), inrichtingen onderhoud wordt optimaal gewaarborgd.De Gemeente Breda zorgt voor het aanleggen van nieuwe openbare ruimte of laat dieaanleggen door derden (ontwikkelaars). In beide gevallen worden randvoorwaarden en eisengesteld om ervoor te zorgen dat de in te richten openbare ruimte voldoet aan de gemeentelijkedoelstellingen. In de komende periode wordt een traject opgestart dat er in voorziet omper wijk op interactieve wijze een wijkgericht programma van eisen op te stellen.Nota van Uitgangspunten Ginneken 33


Uitgangspunt 20: Bewoners nemen zelf initiatief voor het verbeteren van Ginneken.Om burgers mede verantwoordelijk te laten zijn en zelf mee te laten werken aan een prettige,leefbare en veilige buurt, nodigt de gemeente de burgers van Breda uit om met eigeninitiatieven te komen ter verbetering van de leefbaarheid van hun eigen omgeving.Via het project “Hart voor je Buurt” kan max. € 5.000,- subsidie gekregen worden voorbuurtprojecten. Een andere subsidie is het “buurtbudget”. Dit wordt beheerd door de wijkendorpsraden. In overleg met de wijk- en dorpsraden kan men als bewoner een bedragaanvragen voor sociale initiatieven of kleine projecten in de openbare ruimte.Uitgangspunt 21: Bij het ontwerp van de buitenruimte (bij nieuwe ontwikkelingen) wordtnadrukkelijk gelet op het toevoegen van bomen in de wijk.In de Ginnekense lanen zijn de bomen soms verdwenen. Het is wenselijk deze weer terug tebrengen. Van groot belang is dat bij nieuwe ontwikkelingen waar mogelijk nieuwe buitenruimtewordt gecreëerd met bomen.Uitgangspunt 22: Het Schoolakkerplein moet een functioneel plein blijven en een mooiereuitstraling krijgen.Het Schoolakkerplein is een gewaardeerde functionele ruimte als parkeerruimte voor auto’s.Qua beeldkwaliteit kan het veel beter door er een ontmoetingsplek van te maken. Deuitstraling van een brink (o.a. bomen) is een wensbeeld. Jaarlijks wordt het Schoolakkerpleinvrijgemaakt voor de kermis. Deze is kleinschalig en passend binnen Ginneken. Een idee dat isgeopperd is om het parkeren onder de grond te brengen en het plein een andere inrichting tegeven (groen). Dit hangt af van de financiële haalbaarheid. Komende periode wordt alsgevolg van de Visie Openbare Ruimte 2020 een traject opgestart dat er in voorziet om perwijk op interactieve wijze een wijkgericht programma van eisen op te stellen. De input vanuitvoorliggende nota wordt meegenomen in het opstellen van het wijkgerichte programma.Uitgangspunt 23: De Ginnekenmarkt moet voor wat betreft functies en gezelligheid op zijnminst zo blijven als nu.Qua functies en voorzieningen functioneert de Ginnekenmarkt prima. Horeca en terrassenmoeten niet de overhand krijgen en er zou weer ruimte moeten kunnen komen voor andereactiviteiten. Een en ander is geregeld in het Reglement gebruik Ginnekenmarkt. Voor watbetreft het gebruik wordt de Ginnekenmarkt geclaimd door verschillende functies. Juist ditmultifunctionele gebruik bepaalt enerzijds de overlast maar anderzijds ook de gezelligheid.Indien er onrechtmatig gebruik van de Ginnekenmarkt wordt gemaakt, is het van belang dater gehandhaafd wordt. Handhaving vindt plaats o.a. op basis van het bestemmingsplan.Handhavend optreden tegen ongewenst gebruik in de openbare ruimte vindt plaats op basisvan de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) of op basis van de Wegenverkeerswet.Uitgangspunt 24: Beter begaanbare trottoirs in Ginneken.Indien dit betekent dat bomen gerooid moeten worden dan gaat de aanwezigheid vanbomen (met als consequentie imperfecte trottoirs) voor. Dit uitgangspunt is een punt watmeegenomen kan worden in de uitwerkingen van de Visie Openbare Ruimte 2020. Deze visiewordt binnenkort vastgesteld door de gemeenteraad. Daarnaast kan dit uitgangspunt eenplek krijgen in de jaarlijkse schouwlijst. Jaarlijks doet de Gemeente Breda in samenwerkingmet de wijk- en dorpsraden een Schouw. Dit op basis van aangedragen punten van de wijkendorpsraden.Uitgangspunt 25: Op microniveau is het wenselijk dat Ginneken een groenere uitstralingkrijgt.Om dit voor elkaar te krijgen kunnen bewoners hun gevels laten begroeien. Hierin heeft dewijkraad Ginneken = Ginneken een stimulerende rol. Wellicht is het ook een idee voor een‘Hart voor je Buurt’ project of om dit project bij de ‘Buurtbudgetten’ in te dienen.Uitgangspunt 26: Creëren van ontmoetingsplekken.Een idee dat is geopperd door bewoners is het open stellen van tuinen voor buurtgenoten.De wijkraad Ginneken = Ginneken heeft dit al eens georganiseerd. Dit initiatief zou bestherhaald kunnen worden.Nota van Uitgangspunten Ginneken 34


6.3 VerkeerUitgangspunt 27: Ginneken moet goed bereikbaar zijn per auto, langzaam verkeer enopenbaar vervoer.Ten aanzien van het autoverkeer vormt het op te stellen Verkeer Circulatie Plan (VCP) hetuitgangspunt. Na de evaluatie van de effecten van de maatregelen aan de ZuidelijkeRondweg wordt het VCP Ginneken in 2009 mogelijk opgepakt. Om verder te komen in demoeizame verkeersdiscussie stellen de bewoners een bijzondere bijeenkomst voor tussenwijkbewoners en de afdeling verkeer van de Gemeente Breda. Het is uitdrukkelijk niet debedoeling om het hele debat opnieuw te voeren.Uitgangspunt 28: Ginneken moet toegankelijk zijn voor het bestemmingsverkeer (t.b.v.wonen, werken en voorzieningen).Het doorgaande verkeer moet zijn route vinden langs wegen rondom Ginneken. In het VCPwordt dit uitgangspunt meegenomen.Uitgangspunt 29: Het moet weer veilig worden waardoor op straat gespeeld kan worden.Sfeer wordt o.a. bepaald doordat er op straat gespeeld kan worden. In Ginneken is dit nuveelal niet mogelijk. Uitgangspunt is dat de straten overzichtelijk zijn en er rustig wordtgereden. Het is niet mogelijk dit uitgangspunt te verankeren omdat het enerzijds te makenheeft met de inrichting van de straat wat veelal een gegeven is. Anderzijds omdat het met dehouding en het gedrag van mensen te maken heeft.Uitgangspunt 30: Er moet meer aandacht komen voor directe langzaamverkeersroutes.Bij de ontwikkeling van nieuwe locaties en herinrichting van straten worden de mogelijkhedenvoor langzaamverkeersroutes onderzocht. Bij de herinrichting van straten wordt het principevan Shared Spaces meegenomen.Uitgangspunt 31: De inrichting van de 30 km zones moet verbeterd worden.Er zijn enkele uitgangspunten ter verbetering van de verkeersveiligheid. Zo zijn er 30 km/uurstraten die niet naar wens zijn ingericht als 30 km/uur gebied waarbij de verblijfsfunctie vaneen gebied centraal staat. In een 30 km/uur zone is het niet gebruikelijk een oversteekplaatste creëren, slechts bij scholen wordt incidenteel overgegaan tot extra maatregelen. Door hetontbreken van veilige voetgangersoversteekplaatsen en afdoende 30 km/uur inrichting vanwegen is er een aantal gevaarlijke oversteken in de wijk (o.a. Valkeniersplein en Viandenlaan).De Gemeente Breda heeft gekozen voor een sobere en doelmatige inrichting van de 30 kmzones. Dit is een probleem dat in alle wijken van Breda speelt en waarvoor op korte termijnweinig oplossingen zijn. Verkeersveiligheid moet een belangrijk uitgangspunt zijn bij hetontwerp van ontwikkelingslocaties.Uitgangspunt 32: Ginneken moet goed bereikbaar blijven met het openbaar vervoer.Ginneken is goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Uitgangspunt is dat bussen gedurendede dag (inclusief avond en weekend) frequent rijden. Het openbaar vervoer (inclusief routes,frequentie, plek van haltes) is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de provincieNoord-Brabant, de Gemeente Breda en de vervoerder. Elk hebben ze hun eigen verantwoordelijkheidover de lijnvoering. Indien hier op termijn veranderingen nodig en wenselijk zijn,maakt de gemeente dit in overleg met de provincie Noord-Brabant en de vervoerder bespreekbaar.Uitgangspunt 33: De openbare ruimte mag niet opgeofferd worden aan het parkeren.Het idee wordt geopperd om bijvoorbeeld een maximaal aantal parkeerplaatsen per huishoudenen/of een vergunningenstelsel in te voeren. De genoemde ideeën neemt de Gemeente Bredamee in overweging bij de herijking van het verkeersbeleid en parkeerbeleid in de GemeenteBreda en de op te stellen visie openbare ruimte.Een aantal bewoners heeft het idee opgevat om te onderzoeken hoe de ruimte voor parkeerplaatsenbeter kan worden benut. De bewoners hebben het er over gehad om dit zelf op tepakken door NHTV studenten in te schakelen om het parkeerprobleem te bestuderen.Nota van Uitgangspunten Ginneken 35


6.4 Maatschappelijke voorzieningenUitgangspunt 34: In Ginneken moet het verenigingsleven weer meer ruimte krijgen.Het gevoel is dat teveel ruimte weggedrukt wordt door cafe’s. Daarnaast zouden er meervoorzieningen (en ruimte in de vorm van trapveldjes) voor pubers moeten komen. In mei2009 wordt in gemeenschapshuis Vianden een jongerenruimte geopend, waardoor aan dewens vanuit de klankbordgroep tegemoet wordt gekomen. Ook is er ruimte voor hetverenigingsleven in Ginneken in datzelfde gemeenschapshuis. Ten aanzien van de trapveldjesvormt het een probleem in Ginneken dat er fysiek beperkte ruimte is door de compactebebouwingsstructuur.Uitgangspunt 35: Nieuwe gebouwen voor voorzieningen moeten multifunctioneel inzetbaar zijn.De gebouwen kunnen dan voor verschillende functies, afhankelijk van de vraag in eenbepaalde fase, ingezet worden. Het bestemmingsplan geeft verschillende functies een plaats.In de bestemming ‘maatschappelijke voorziening’ kunnen verschillende functies een plekkrijgen. Zo vindt onder de noemer maatschappelijke voorziening een school, kinderdagverblijf,gemeenschapshuis een plek. Het flexibel gebruik van het gebouw betreft een ontwerpvraagstukper individueel bouwplan en gebouw. Ten aanzien van die voorzieningen waarvoorde gemeente opdrachtgever is, kan invloed uitgeoefend worden. Voor particuliere voorzieningenen detailhandel is die invloed niet aanwezig en kan er enkel in stimulerende zin aandachtvoor gevraagd worden.Uitgangspunt 36: De speerpunten ten aanzien van maatschappelijke voorzieningen voor dewijk Ginneken moeten verankerd worden.Door de vergrijzing in Ginneken zijn meer kleinschalige voorzieningen voor ouderen nodig. InBreda wordt voor iedere wijk het concept Geschikt Wonen voor Iedereen (GWI) uitgewerkt.Voor de wijken Ginneken, Blauwe Kei en Ypelaar zal deze analyse in het voorjaar van 2009beschikbaar zijn en op basis van deze analyse zal gekeken worden voor welke voorzieningenruimte moet worden gezocht.Op dit moment werkt de Gemeente Breda aan de Maatschappelijke Visie 2020. Deze visie zalin het voorjaar worden aangeboden aan de gemeenteraad. Er worden geen specifieke zakenrondom Ginneken genoemd, wel algemene zaken over buurten en wijken.6.5 WonenUitgangspunt 37: De speerpunten ten aanzien van het wonen voor de wijk Ginneken moetenverankerd worden in de Gebiedsdoelen Wonen.Vanuit de Maand van het Wonen (oktober 2008) zijn enkele speerpunten te benoemen voorhet wonen in Ginneken zoals de wens voor woningen voor ouderen, starters en in eencollectief bouwen. Uit de reeds vastgestelde Woonvisie uit 2007 volgt de doelstelling dat vande nieuwbouwwoningen in Ginneken 30-35% bereikbare nieuwbouwwoningen moeten zijn.Voorafgaand aan het tweede Stadsgesprek Wonen dat gehouden gaat worden medio april2009 zal het college van burgemeester en wethouders de concept gebiedsdoelen wonenvaststellen. Dat wil zeggen dat de speerpunten per woongebied hierin worden benoemd. Ditwordt gemotiveerd vanuit de verzamelde meningen, wensen en ideeën over wonen. Deuitgangspunten zoals verwoord in deze Nota van Uitgangspunten worden hierin meegenomen.In het tweede stadsgesprek van april 2009 wordt de nadruk gelegd op de mogelijkheden ominvulling te geven aan de speerpunten ten aanzien van wonen. Wat zijn haalbare doelen tot2020? Wat zijn de mogelijkheden? Zijn er al projecten vastgesteld en wat zijn de kansen voornieuwe projecten? Is nieuwbouw eenvoudig te realiseren of dient er eerder gedacht teworden aan het splitsen van woningen of aan de woonruimtebemiddeling (labelen huurwoningenvoor ouderen en starters)? Uit het tweede stadgesprek zal een uitvoeringsparagraafvoortvloeien.In de zomer van 2009 stelt de gemeenteraad naar verwachting de gebiedsdoelen wonen vast.Nota van Uitgangspunten Ginneken 36


6.6 Horeca en detailhandelUitgangspunt 38: De speerpunten ten aanzien van horeca voor de wijk Ginneken moetenverankerd worden in het nieuwe beleidskader horeca.De gemeente is gestart met het actualiseren van het detailhandels- en horecabeleid. Deopgenomen uitgangspunten worden meegenomen in het nieuwe beleidskader dat opgesteldwordt in 2009.6.7 Communicatie met bewoners & inspraak op de planvormingUitgangspunt 39: De Gemeente Breda blijft werken aan het verbeteren van de communicatie.De bewoners verwachten van de Gemeente Breda dat hun inbreng serieus wordt genomenen dat aangegeven wordt welke afweging en keuzes worden gemaakt. Daarbij zijn transparantieen vertrouwen noodzakelijk. De gemeente dient uit te leggen wat de achtergrond vanbepaalde beslissingen of keuzes is wanneer die niet overeenkomstig de voorkeur vanbewoners uitpakken.De bewoners vinden het wenselijk dat er contact gezocht wordt door de gemeente en/ofinitiatiefnemer met bewoners als er veranderingen op stapel staan. Een goede manierhiervoor is een tijdig signaal op het moment dat er plannen zijn voor een aanzienlijkeontwikkeling.Wat betreft de inspraak van de bewoners op de planvorming; een gemeentebestuur kan metbetrekking tot welstand kiezen voor een stadsbouwmeester, een welstandscommissie ofervoor kiezen om het gemeentelijke grondgebied (deels) welstandsvrij te verklaren. In deGemeente Breda is gekozen voor een Commissie Welstand en Monumenten. Bewonerskunnen hun visie neerleggen via de daarvoor geldende procedures.Met betrekking tot potentieel erfgoed kunnen burgemeester en wethouders al dan niet opverzoek van (een) belanghebbende(n) een gemeentelijk monument aanwijzen op grond vande gemeentelijke monumentenverordening. Belanghebbenden zijn de eigenaar, zakelijkgerechtigden of een vereniging of stichting ten behoud van monumenten.Met betrekking tot het bestemmingsplan is de gemeente verplicht ruimtelijke procedures tedoorlopen waarin de publicatievereisten en bezwaar- en beroepsmogelijkheden zijn verankerd.6.8 Saamhorigheid in GinnekenUitgangspunt 40: Gezamenlijk de saamhorigheid in Ginneken versterken.Om de saamhorigheid in Ginneken te versterken worden door de bewoners de volgendeaanbevelingen gedaan:1. Voor activiteiten: meld je bijvoorbeeld aan als vrijwilliger bij een vereniging of stichtingdie in Ginneken actief is. In bijlage Ⅰ zijn de namen van Verenigingen en Stichtingenopgenomen.2. Dien een kleinschalig buurtinitiatief in bij de Gemeente Breda in het kader van ‘Hart voor je Buurt’.3. Als je een buurtverbetering wil doorvoeren, maak dan gebruik van de expertise in dewijk en presenteer aan de Gemeente Breda een uitgewerkt plan. Er zijn buurtbudgettenbeschikbaar.4. Zoek in je straat een vertegenwoordiger die de kwaliteit heeft om een initiatief te dragenzodat het niet bij fantaseren blijft.5. Zet je ‘droom’ voor Ginneken op www.breda-morgen.nl.Nota van Uitgangspunten Ginneken 37


Nota van Uitgangspunten Ginneken 38


ColofonAan deze nota werkten mee vanuit de Klankbordgroep Ginneken:Dhr. R. AgasiDhr. P. BakkerDhr. P. van den BergMevr. T. de Bruijn- GoumansDhr. M. CrinceDhr. J. FrenckenDhr. R. van der GeestMevr. S van der HeijdenDhr. L. LaarhovenDhr. O. KnitelDhr. J LeemansDhr. P. MoerenhoutMevr. A. OomensDhr. W. SiegmundDhr. T. VermaasUitgaveGemeente Breda, maart 2009BeeldmateriaalR. AgasiW. KeizerO. KnitelW. SiegmundVormgevingGemeente Breda, SCCDrukwerkGemeente Breda, SCCInlichtingenIngrid van der MurenMerel MuldersU kunt deze uitgave downloaden via de De website van de Gemeente Bredawww.breda.nlGemeente BredaPostbus 3920 4800 DX BredaNota van Uitgangspunten Ginneken 39


Nota van Uitgangspunten Ginneken 40


Stichtingen en VerenigingenB ⅠOnderstaande lijst toont een overzicht van de Ginnekense Stichtingen en Verenigingen (voorzover bekend).Cultuur en vrije tijd(Jeugd)Comité Ginneken ’t Lestogenblik Theatergroep Ut GinnekeScouting Ginneken Stichting Bruisend GinnekenMuziekGemengd koor CantabileHarmonie ConcordiaKerk en samenlevingJeruzalem parochie Protestante Gemeente Ginneken SportBredase Lawn Tennisvereniging Handboogvereniging Prins HendrikHockeyclub Zwart WitTafel Tennis Vereniging Breda Voetbalvereniging Baronie Wijk- en buurtverenigingenComité Prins HendrikstraatDillenburgstraat Ginneken Bewonersbelangen Ginneken=GinnekenOns Belang (Ploegstraat)Stichting Bewoners DuivelsbruglaanStichting Leefbaar Ginneken WerfstraatNota van Uitgangspunten Ginneken 41


Nota van Uitgangspunten Ginneken 42


Bewonersadvies B ⅡNota van Uitgangspunten Ginneken 43


Nota van Uitgangspunten Ginneken 44


BewonersadviesWensen, zorgen, ideeën en tipsvan 248 Ginnekenaren1


VoorwoordDe bewoners van het Ginneken hebben met het burgerinitiatief van de Stichting Leefbaar Ginnekenaangegeven dat ze in een eerder stadium betrokken willen worden bij nieuwe ontwikkelingen in dewijk. Door projecten als de Vogelenzanglaan, de Beukenhof en Marckhoek voelen de bewoners zich‘overvallen’. Er wordt een rigoureuze ingreep gedaan in een deel van de buurt zonder dat de bewonersdaar veel inbreng in kunnen hebben. De Gemeente Breda neemt zich met het aannemen van hetburgerinitiatief voor om bewoners in een eerder stadium te betrekken bij nieuwe ontwikkelingen.B_in motion heeft in opdracht van de Gemeente Breda de wensen en ideeën van maar liefst 248huishoudens verwerkt in dit bewonersadvies. Uit dit advies komt zeer sterk naar voren dat hetvooral de verandering van de aard van de wijk en de verkeersdruk is, waar de bewoners zich zorgenover maken.Samen met de visie van de klankbordgroep zal dit document als basis dienen voor het bestemmingsplanvoor het Ginneken in 2020. Maar dat niet alleen, Ginneken 2020 is ook een investering in contactenonderling. Bewoners hebben elkaar leren kennen en elkaar op weg kunnen helpen bij het vormgevenvan hun ideeën. Een wijk mooier en prettiger maken kun je voor een deel zelf doen.Verantwoordelijkheid nemen voor je eigen buurt zorgt voor leefbaarheid. Ook deze initiatieven vindje terug in dit advies.3


Onze werkwijzeEind augustus 2008 krijgen alle huishoudens in het Ginneken een grote ansichtkaart met Groeten uitGinneken 2020 in de bus. Iedereen wordt uitgenodigd om samen met buurtgenoten een wandelingdoor het Ginneken te maken waarbij je drie buurtgenoten thuis ontmoet. De gastheer of ­vrouw heefteen thema dat hij/zij aan de kaak wil stellen voorbereid en bespreekt dat met de groep bezoekers. Naeen half uur brainstormen vertrekt de groep weer naar het volgende adres en het volgende onderwerp.Op de kaart staan ook vijf open vragen over het dorpse karakter, verkeer, nieuwbouw, markanteplekken en groen. Het dient als voorinventarisatie en als mini­enquête. Tot onze grote verassing blijvende kaarten binnenstromen. Aan het eind tellen we er 248. Dit is bijna 10% van alle verstuurde kaarten.Een topscore. En een bewijs dat het de Ginnekenaren serieus is als het gaat om de toekomst van hunmooie wijk. Ruim 160 mensen hebben zich opgegeven voor een ontmoetingsreis en/of als gastadres.145 Mensen gaan ook daadwerkelijk mee. Tot onze vreugde zijn bijna alle straten van de wijk op eenevenredige manier vertegenwoordigd. Een iets kleinere opkomst zien we in de straten met huurwoningenzoals de Allerheiligenweg en rondom het Schoolakkerplein. We kunnen derhalve volmondigzeggen dat de ideeën in dit bewonersadvies uit de voltallige wijk komen.De bewoners doen mee om hun steentje bij te dragen, om hun wijk eens op een andere manier te belevenen vooral ook om elkaar te ontmoeten. Hier ligt een goede basis voor meer saamhorigheid in 2020.Onder de reizigers bevinden zich ook genoeg sceptici die meedoen “om te kijken wat het oplevert”.Er blijkt weinig vertrouwen te zijn in de Gemeente Breda waar het gaat om luisteren naar de inwonersvan het Ginneken. Tegelijkertijd zijn er veel mensen aangenaam verrast over deze manier van communiceren.“Ik heb op veel plaatsen in Nederland gewoond maar nog nooit meegemaakt dat een gemeenteop deze manier en in dit stadium zoveel mensen hoort”, vertelt een van de deelnemers.Het project Ginneken 2020 is onderdeel van een nieuwe manier van communiceren die de gemeentewil inzetten op vele terreinen. Eerst luisteren naar de ideeën van de bewoners en daarna pas plannengaan maken. Met de bedoeling dat de bewoners zich zullen herkennen in de uiteindelijke plannen enbegrijpen waarom bepaalde keuzes gemaakt worden.De afgelopen maanden hebben maar liefst zeventien groepen van gemiddeld acht à negen deelnemershun buurt op een bijzondere manier ervaren. Van de werkplaats van instrumentenmaker Bram Eigemannaar het statige huis van de 88­jarige mevrouw Bergsma. In het poppenhuis van Mieke en Jos, hethoedenatelier van Liesbeth, de kerk van Marlieke en François maar ook het in ere herstelde bankgebouwvan Otto keken we onze ogen uit. In de groep zat altijd wel iemand die van alles wist over debuurt: van het koppige varkentje Marieke tot de historie van de overgebleven boerderijen en deannexatieboom. We kregen meteen ideeën over een wandeling langs ‘verborgen stekjes’ van hetGinneken zoals de volkstuintjes achter de Keermanslaan, de geconfisqueerde brandgang van Heleenen al die schitterende tuinen.Kortom, 145 bijzondere mensen ontmoetten elkaar en dat smaakte naar meer! Zij realiseren zich hoebevoorrecht zij als bewoners van het Ginneken zijn en opperden vele ideeën en plannen om hetGinneken nog mooier te maken.4


Mini enqueteHet dorps karakter van het Ginneken betekent voor mij…Ruim 23% benoemt de gezelligheid, gemoedelijkheid en het Bourgondische van ‘t Ginneken als kernvan het dorpse karakter. Het grootste deel van de antwoorden (34%) heeft betrekking op rust, hetgevoel van een dorp in de stad en kleinschaligheid.Een belangrijk verkeersknelpunt is voor mij…Als het over verkeersknelpunten gaat noemt ruim 24%, het Valkeniersplein. Maar er is ook veel ergernisin de Dillenburgstraat, Ginnekenweg, Prins Hendrikstraat en de Koningin Emmalaan/Cartier vanDisselstraat. Opvallend is dat de van Duijvenvoordestraat alleen door de bewoners van die straatwordt genoemd. Deze straat wordt dan wel veel minder algemeen gebruikt, maar hier zie je letterlijkknelpunten waar voetgangers en fietsers niet samen met auto’s door de straat kunnen.Bij nieuwbouw denk ik aan…Nieuwbouw moet passen bij de huidige bebouwing: niet te hoog (dorps karakter 59%) en het mag bestafwijkende architectuur zijn, als het maar aansluit bij de sfeer. De meningen zijn erg verdeeld over watmooi of niet mooi is, de één vindt nostalgisch bouwen à la 30­er jaren mooi, de ander gruwt daar van.De belangrijkste klacht is dat alle ruimte die er in het Ginneken ontstaat met het wegvallen vanbedrijventerreinen wordt volgebouwd. Er blijft volgens de bewoners heel weinig ruimte over voorspelen en parkeren. De bewoners vragen om creatieve oplossingen, waarbij ruimte is voor diversiteit,ondernemers, groen en ontmoetingsplekken.Een markante plek in het Ginneken vind ik…Uiteraard gaan de meeste stemmen voor de markantste plek van het Ginneken naar de Ginnekenmarkten het Markdal/Mastbos. Maar ook de speeltuin Ploegstraat scoort goed en dat geldt ook voorandere plaatsen waar je buurtbewoners ontmoet.Het groen in en om het Ginneken mag voor mij…De bewoners zijn heel tevreden over het groen om de wijk heen. Het groen in de wijk behoeft wel extraaandacht. Met name de mensen met pubers, kleine kinderen en honden vinden dat er meer ruimte inde wijk mag zijn voor speelplekken en uitlaatplaatsen. Zeker ouderen die slecht ter been zijn moeteneen eind lopen om een groenstrook te vinden voor de hond.62% vindt dat er meer ruimte voor groen, speelplekken en beter onderhoud moet zijn.36% vindt het prima zo en houdt het graag zoals het is. Slechts één persoon vult in dat het groen ookminder mag.5


Ginneken 2020“Wij hebben op veel plaatsen in Nederland naar een huis gezocht. Van Wassenaar en Delft tot deAmsterdamse Eilanden maar er ontbrak steeds iets. Toen wij hier in Breda kwamen voelden we meteen:het Ginneken klopt!”En wát dat dan is, dat zo klopt, móet wel het hart van het Ginneken zijn, de ziel van ‘het dorp in destad’ dat de bewoners zo bijzonder vinden. Waar de ouderen de tijden van toen in herkennen en dejongeren de luxe van gezelligheid, rust en geborgenheid zonder dat ze de geneugten van het stadscentrumhoeven te missen.Het Ginneken moet wel blíjven kloppen. “De ouderwetse sfeer verdwijnt”, zeggen veel ouderen. “Hetvoormalige dorpse karakter van Ginneken betekende voor mij heel veel! Maar ’t gaat verloren, doordatalles volgebouwd wordt. Voller dan ’t ooit was. Het dorpse karakter bestaat niet meer”, klinkt hetsoms bitter. Tegelijkertijd zijn er genoeg mensen die het Ginneken nog altijd als volgt omschrijven:“linksaf is de school, rechtsaf het café en daartussen de kerk”. En als je dan ziet dat het bij de hoofdonderwerpenals verkeer en nieuwbouw draait om de bedreiging van de rust, de veiligheid, de karaktervolleen knusse uitstraling, dan kun je gerust zeggen dat hét punt waar het om draait in het Ginnekenhet dorpse karakter is. Want is het Ginneken dan voor de één geen echt dorp meer, het karakter is erzeker wel. En in 2020 willen de bewoners dit nog steeds kunnen ervaren! “Want dit”, zeggen ze, “isde basis van de wijk”.Dus is het zaak om dat dorpse karakter, de basis van de wijk, zo nauwkeurig mogelijk te omschrijven endaar het bestemmingsplan passend op te maken.Van dorp naar dorpsDe geschiedenis van het Ginneken vertelt een verhaal van een dorp dat gedeeltelijk is opgeslokt doorwelgestelde mensen. Na de afbraak van de stadswallen in 1900 bouwden rijkere Bredanaars zich metstatige panden een weg naar het landelijke dorp Ginneken. De oorspronkelijke bouwstijl vind je terugaan de oostkant van de Ginnekenweg. De ‘gehaktbuurt’ noemen sommige bewoners dit, omdat hierveel mensen in kleinere, arbeiderswoningen wonen. De westkant heet dan ‘biefstukkenbuurt’: dewelgesteldere bewoner woont hier. Door het unieke karakter van het Ginneken zijn de huizenprijzennavenant. Ook de kleinere arbeiderswoningen zijn niet meer voor iedereen bereikbaar. De ‘gehaktbuurt’wordt langzaam maar zeker ook van het kaliber ‘biefstuk’. Bij het onderwerp ‘diversiteit’ komenwe hier op terug. Toen in 1942 het dorp Ginneken geannexeerd werd door de gemeente Breda veranderde‘dorp’ in ‘dorps’. Een 80­jarige bewoner: “het is voor mij nu een soort bezet gebied geworden”.Deze uitspraak klinkt kras, maar de angst van de mensen in het Ginneken vandaag de dag is dat hetdorpse wát er van de buurt is overgebleven verloren gaat door – wat zij noemen – ‘niet passende’nieuwbouwprojecten. Zoals in relatief korte tijd de aard van het Ginneken veranderde door onderandere grote huizen, een ander slag bewoners, annexatie, verstedelijking en verkeer. De angst voorteloorgang van het huidige karakter komt daaruit voort.Dorps karakter anno 2008Zichtbaar Het Ginneken is géén dorp maar een stadsdeel waarin de oude dorpse contouren nogzichtbaar zijn: karakteristieke bouw, laagbouw, kleinschaligheid (alles op loopafstand), restanten van6


ambachtelijke bedrijvigheid (groentenboer, glas­in­lood­, instrumentenmaker), afwisseling vanarbeiderswoningen en statige panden, straten niet rechttoe rechtaan, landelijk gebied in de buurt, eenmarkant pleintje met dorpspomp en café’s. Het zichtbare ervaart iedereen op een soortgelijke manier.Voelbaar Mensen noemen gemoedelijkheid, gezelligheid, Bourgondische uitstraling, rust, veilig gevoelen saamhorigheid. De mix van jong en oud is goed, maar de diversiteit van bewoners wat betreftautochtoon of allochtoon is wat betreft deelnemers aan deze ontmoetingen te verwaarlozen. In hetGinneken is 86,5 % van de bewoners autochtoon, vergelijkbaar met wijken als Ypelaar, Blauwe Kei,Overakker en Boeimeer. Allochtone Ginnekenezen hebben helaas niet gereageerd op de oproep. Hoeeen dorps karakter ‘voelt’ is voor ieder anders. Grofweg zien de oudere bewoners dat ouderwetsesaamhorigheidsgevoel met de tijd tussen hun vingers wegglippen. “Ik voel me een toerist in mijn eigenbuurt”, horen we. Dat is niet iets typisch Ginnekens. Het gebeurt wereldwijd.De nieuwkomers voelen die saamhorigheid wel. Vooral als ze uit een stad komen. Ze ervaren hetGinneken als een warm bad. Het zit er dus nog in, maar het verandert wel met de tijd. De bewonerskunnen in het behoud van dat gevoel zelf een actieve rol spelen.Merkbaar Vele buurtbewoners weten de weg naar Hart voor je Buurt te vinden en organiseren gesubsidieerdestraatfeesten. Het Comité Ginneken organiseert ieder jaar weer drukbezochte kinderfeestenals Sinterklaas, carnaval, paaseieren zoeken en de kerstboomverbranding. Bruisend Ginneken (gedragendoor ondernemers) doet haar best om festiviteiten te organiseren die passen bij de buurt, dus nietalleen kermis en handel maar ook steeds meer ruimte voor plaatselijke kunst en cultuur. Er zijn ookhorecaondernemers die gezamenlijk proberen dat ouderwetse persoonlijke sfeertje weer uit te stralen.Een combinatie van nostalgie en het moderne leven: Je geniet in het Ginneken van de exclusiviteit vande goeie ouwe sfeer.Suggesties van de bewonersMensen missen in de idylle van het dorpse denken de functionele winkels op de Ginnekenweg en deGinnekenmarkt. Het Valkeniersplein heeft wat boodschappen betreft veel te bieden maar dat is vooralvoor ouderen geen uitstap die je te voet maakt. Een buurtwinkel aan de Ginnekenweg wordt regelmatigals wens geuit. Die zou dan als ontmoetingsplek kunnen functioneren. “Maar dan zullen wij alsbewoners wel moeten zorgen dat zo’n winkel het hoofd boven water kan houden”, merkt een bewonervan Het Ginnekenhof op. Mensen tippen een weekmarkt om het gemis aan levensmiddelenwinkels ende gezelligheid die daar bij hoort op te heffen. De hoge prijzen aan de Ginnekenweg maakt dat desamenstelling van het winkelaanbod eenzijdig exclusief is.Zouden er meer plekken als beschermd dorpsgezicht in aanmerking kunnen komen? Een bewoonstervan de Ploegstraat laat een nostalgische foto van de straat zien uit 1900: een boerenstraatje metbomen. De bomen in de Ploegstraat zijn gedeeltelijk verdwenen. Ze hebben plaatsgemaakt voorparkeerplaatsen. De groep heeft gebrainstormd over oplossingen en komt met ideeën om te onderzoekenhoe een straat als de Ploegstraat in ere hersteld zou kunnen worden. Zou het zelfs een monumentkunnen worden? Dit is iets wat de bewoners kunnen onderzoeken. Voor de Franklin Roosveltlaankomen dezelfde soort ideeën. Eerherstel voor deze straat als een brede laan met bomen. Wellicht meteen duiker onder de Ginnekenweg, maar dan een brede, waardoor de verbinding met het centrumhersteld wordt en er ruimte ontstaat voor een mooie entree van het Ginneken.7


Van Heleen uit de Viandenlaan“Pauline’s wasmachine is kapot gegaan. Vandaag twee wassen gedraaid voor haar.Met mijn man (bijna 82 jaar) gisteren met een groot probleem (op zondag) naar deeerste hulp en door naar het ziekenhuis geweest. Gelukkig relatief meegevallen.Buurvrouw aan de andere kant van onze woning gaat naar de apotheek voor ons.Haar man, heel handig, helpt ons met klusjes die bij ons niet meer lukken.Een andere buurvrouw (de enige huurwoning in het rijtje) is geopereerd aan darmkanker.Onze poort staat open. Zij komt regelmatig aanlopen met wat haar allemaalbezighoudt. Gelukkig gaat het relatief goed met haar.Vele gesprekken in de tuin en binnen.Het buurjongetje en zijn zusje wonen verderop in een huurwoning op het Schoolakkerpleinbij opa en oma (problemen met de ouders). Ze komen even bijpraten ennatuurlijk is af en toe een snoepje welkom.Dit is mijn ervaring als Rotterdamse in het Ginneken. Warm, maar je moet er zelf welvoor open staan.Voor mij maakt dit het leven de moeite waard.”Nieuwbouw en behoud“Als je eenmaal met hoogbouw begint is het hek van de dam”. Het komt bij ieder gesprek aan de orde.“Het is simpel: bouw niet hoger dan de boomtop” zegt één van de gastheren. “Alleen de kerktoren steekt uit boven het dorp”. Het zal voor iedereen klip en klaar zijn dat óók het uiterlijk en de uitstraling van het Ginneken drastisch verandert als je niet ingrijpt. De Gemeente Breda zal een keuze moeten maken: verder verstedelijken of inzetten op kleinschalige vernieuwing en behoud. In het laatste geval blijft de dorpse karakter uiteraard het best gewaarborgd. En dát is wat de bewoners van het Ginneken willen.Het Ginneken evolueerde al van landelijk dorp naar verstedelijkt gebied met een bijna folkloristisch extraatje: het dorp. “Bewaar het goede dat er nog is, doe daar je best voor”, klinkt het uit menig mond.De zorg over het “volproppen”, het “volbouwen van ieder leeg vallend plekje” wordt zeer breed gedragen. We zijn bij een gezin geweest dat een bedrijventerrein achter het huis in bezit heeft. Verschil­lende plannen om er klinkende munt uit te slaan zijn bij hen de revue gepasseerd, maar mede doordatzij zien dat de wijk “dreigt te verstikken” fantaseren ze nu over alternatieven. Bijvoorbeeld een open ruimte, een zorgcentrum of iets met een gemeenschapsbestemming.Er zijn grote zorgen over bijvoorbeeld het terrein van tuinder Van der Zwaard tussen de Cartier van Dissel­ en de Burgemeester Passtoorstraat. “Wie gaat het kopen?“,“Wanneer komt er een woonkolos?”“En als er dan gebouwd wordt laat het dan passende nieuwbouw zijn”, staat op de helft van de ingezonden kaarten. Wat is dat? Passende nieuwbouw?Veel mensen noemen als voorbeeld de hoek Dillenburgstraat/Viandenlaan want “dat valt niet op”.Velen roemen de jaren 30 stijl van het Wagemakerspark. Maar dat geldt zeker niet voor iedereen!“Het mag best modern zijn maar laat het passen in de omgeving”, is een veelgehoorde reactie. Een opvallende suggestie van een bewoner is de welstandscommissie vervangen door een bewoners­commissie…De Ginnekenaren en Ginnekenezen zijn eensgezind: Het Ginneken moet niet een gewone Bredase woonwijk worden, maar juist zijn eigenheid behouden.8


Vooruit kijkenAllereerst eens even terugkijken. “verniel geen waardevolle dingen” zegt een architect. Hij laat zijneigen huis zien dat hij in de jaren zeventig “verpeste” met een verlaagd plafond. Ook de jaren tachtignieuwbouw kan vandaag de dag niemand meer bekoren. Het Ginneken ademt historie. Laat diehistorie, die zo waardevol is in deze tijd dan niet verloren gaan. We hebben gekeken naar prachtigeprojecten zoals het vroegere postkantoor in de Dillenburgstraat dat door een Ginnekense architectwordt gerenoveerd. Of het huis waar de hele voorgevel uit was gezaagd voor de vestiging van eenbank en dat de nieuwe bewoner geheel in oude stijl opnieuw heeft opgebouwd. Hij heeft daarbijmaterialen en oude onderdelen uit het bankkantoor gebruikt.De bewoners vragen de gemeente zorgvuldig om te gaan met gezichtsbepalende panden. Zij willengraag weten of er mogelijkheden zijn om het dorpsgezicht te handhaven? Wanneer kan de gemeenteiemand verplichten zijn pand op te knappen?Bestemmingsplannen“Wat is een bestemmingsplan waard als de gemeente gemakkelijk met een art. 19 procedure kandoordrukken wat ze wil?”. Er was bijna geen gesprek waar dit onderwerp niet aan de orde kwam. Hetfrustreert de bewoners dat zij –ook nu weer­ meepraten en meedenken over een bestemmingsplan datop elk moment weer gewijzigd kan worden als dat zo uitkomt. Dit is een verlammende factor in departicipatie van bewoners bij nieuwe ontwikkelingen. Zorgvuldigheid van de kant van de gemeente isdaarin geboden, om het vertrouwen van de bewoners te herwinnen en te laten zien wat er daadwerkelijkmet de ideeën en meningen van de bewoners wordt gedaan.“Dan kan ik me wel herkennen in het plan, maar uiteindelijk doen ze het toch weer anders”, merktmenigeen op.De nieuwe Wet op Ruimtelijke Ordening verbiedt de zogenoemde artikel 19 procedure. Het wordt opdeze manier een stuk moeilijker om een bestemmingsplan tijdens de looptijd aan te passen. Daar is bijde bewoners weinig over bekend. In ieder geval: men heeft er geen fiducie in dat het probleem wordtopgelost: “er is toch wel weer een uitweg”.Suggesties van de bewonersBewoners moeten zelf alert en actief zijn. “We kunnen per straat een contactpersoon aanwijzen diealle ontwikkelingen namens de straat bij houdt”, wordt geopperd. “Je moet zorgen dat er een enormebetrokkenheid is”, drukt één van de gastheren de groep op het hart. “Misschien moeten we eenprofessioneel lobbyist uit de wijk aanstellen en dat met de wijk betalen? Zijn er politici in de wijk omdeuren naar de politiek te openen?”. Op deze manier tonen de Ginnekenaren zich van hun strijdbarekant. Om het bijzondere karakter te waarborgen zullen de bewoners van het Ginneken zelf zeer alertmoeten zijn.“Een early call” is één van de ideeën van bewoners. Als er ideeën zijn om een bestemmingsplan tewijzigen dan worden de omwonenden hiervan op de hoogte gesteld. Dan is er tijd genoeg om met debewoners te overleggen. Hier is het onder andere bij Bouvigne en Marckhoek mis gegaan. De bij dezeprojecten betrokken bewoners willen met dit bewonersadvies een signaal afgeven voor de toekomst.Sommige bewoners rondom de Vogelenzanglaan hopen zelfs dat ze met dit advies toch nog enigeinvloed kunnen uitoefenen op de ontwikkelingen van het nieuwbouwcomplex met zorgkruispunt envijf lagen. Dat vindt de buurt te hoog. De omwonenden van Villa Beukenhof, aan de Prins Hendrikstraatwaar een ouderencomplex met een woontoren van zes hoog komt, zijn nog niet uitgestreden.Deze bewoners, vooral uit de Strijenlaan en de Franklin Rooseveltlaan, storen zich aan het gebrek aancontact. De gemeente verwijst hen naar de projectontwikkelaar maar deze houdt de boot af. Wat de9


gemeente zou kunnen doen tijdens de ontwikkeling van een terrein midden in de woonwijk is beterzorg dragen voor hoe het er bij ligt. Al was het alleen maar om gevaar –zoals de omgewaaide muuraan de Prins Hendrikstraat!­ af te wenden. Braakliggende terreinen stralen troosteloosheid uit. Er ligtsoms puin op de stoep. Het is niet bevorderend voor de sfeer. Uit verschillen hoeken komen ludiekeideeën van een reizende buurtkinderboerderij tot een tijdelijke tuin die aangelegd wordt op een teontwikkelen terrein. Ondersteun deze initiatieven en maak met projectontwikkelaars afspraken overhet onderhoud van het bouwterrein en het contact met omwonenden.DiversiteitHet frappante van het dorpse Ginneken is dat er veel waarde wordt gehecht aan afwisseling, nietrechttoe rechtaan, een mix van jong en oud in woningen en bedrijvigheid. Het geeft “ziel” aan de wijk.Maar als je tegelijkertijd kijkt naar de bevolkingssamenstelling dan is die juist redelijk homogeen. Hetwordt ook wel aangegeven als voordeel door bewoners. Termen als “lotsverbondenheid” en “het zelfdeniveau” horen daar dan bij. Het Ginneken heeft veel gezinnen met kleine kinderen. De leeftijdsgroep35­60 is zwaar in de meerderheid terwijl er zeer weinig jongeren in het Ginneken wonen. Dus een mixvan jong en oud moet gezien worden als de mix van jonge gezinnen met ouderen. Waarvan de ouderendus nog weten hoe het “vroeger was in het dorp”.Biefstuk en gehaktDe Ginnekenweg verdeelt de wijk grofweg in twee delen. De westkant wordt afgebakend door deBaronielaan en de oostkant wordt begrensd door de Fatimastraat en de Allerheiligenweg. Al eerderkwam de term ‘biefstukkenbuurt’ voor het westen en ‘gehaktbuurt’ voor het oosten ter sprake. Debewoners begrijpen deze ludiek bedoelde termen direct. De grote huizen in het ­ van oorsprongprotestantse ­ deel en de arbeiderswoningen in het katholieke. Het is een leuke mix vinden de bewoners.Ook historisch gezien genieten de mensen tijdens de ontmoetingsreisjes van deze wetenschap.Want ook dit hoort bij een dorp.Er komen steeds meer jonge stellen met dubbele inkomens in de meest gewilde wijk van Bredawonen. De huizen worden almaar duurder. De lagere inkomens verdwijnen uit de wijk. De mix tussenmensen wordt minder en dat vinden de bewoners jammer. Gehakt wordt biefstuk. Biefstuk wordtkogelbiefstuk!De bewoners willen dat daar tot op zekere hoogte iets mee gedaan wordt. Een goede mix werkt in eenwijk als Ginneken. Een goed voorbeeld is de Postlaan met grote oude huizen tegenover goedkoperenieuwbouwwoningen. De straat onderneemt van alles samen. Er is zelfs een straatkrantje. En debewoners hebben op eigen initiatief hard rijdende brommers aangepakt door zelf drempels te leggendie ieder jaar opnieuw door de kinderen vrolijk worden beschilderd. Zo’n goede mix kan alleen als ernaast dure koopwoningen ook bereikbare koop­ en huurwoningen zijn. Voor een deel moeten we danbij de woningbouwverenigingen te rade gaan, maar de gemeente kan wellicht in het bestemmingsplanvastleggen welk percentage sociale woningbouw het Ginneken in 2020 moet hebben. Hetzelfde geldtvoor bereikbare ouderenwoningen.Mijmeren over die leuke mix in het Ginneken geldt niet voor de mix autochtoon en allochtoon. Bijna87% van de bewoners van het Ginneken is van Nederlandse komaf tegenover krap 80% in heel Breda.Wij zijn tijdens de ontmoetingsreisjes geen allochtonen tegen gekomen. Veel bewoners missen dit wel.Het zit hem onder andere in zorgen om kinderen die op school spontaan weinig van alle leefwijzen10


meekrijgen. Een bewoonster zegt: “allochtonen weten hoe Ginnekenezen leven maar andersom wetenze dat niet.”“Misschien moeten we eens een brug slaan naar Breda­Noord”, komt er wel eens uit degesprekken. Buurtbewoonster Liesbeth van Well heeft een project waarmee ze een omgebouwde busheeft ontwikkeld waarin films vertoond worden van allochtone opa’s en oma’s die aan kinderen hunverhaal vertellen. De bus dient als filmzaal en ontmoetingsruimte. Je kunt hem huren. “Hoe krijg ik diebus op het Schoolakkerplein?“, is haar vraag aan de groep. Er wordt getipt om bij Bruisend Ginneken terade te gaan en inmiddels zijn er vergevorderde plannen om dit Ginnekens integratie initiatief een plekte geven op het zomerfestival.Er moet wel bijgezegd worden dat een deel van de mensen ook een dubbel gevoel heeft bij bereikbarewoningen zodat er wellicht meer allochtonen en lagere inkomens in de wijk komen wonen.“Gedifferentieerde woningbouw waar oud, jong, duur en goedkoop naast elkaar leven is erg belangrijkvoor de toekomst”, merkt weer een andere reiziger op.Horeca en winkelsHoreca is belangrijk voor het Ginneken. Nieuwe mensen komen er wonen omdat je altijd op loopafstandeen gezellige kroeg of restaurant hebt. Een beetje ‘leven’, een ander noemt het ‘herrie’, hoortdaar bij. Een bewoonster merkt op “vroeger was het lawaaieriger dan nu”. Horeca past bij het dorpsekarakter. “Maar het mag niet de gemoedelijke sfeer overrulen”. Klachten over uitdijende terrassen,glas en troep zien de bewoners graag opgelost door goede handhaving van de gemeente maar ookdoor goede contacten met de horecabazen zelf. Uit bezoeken aan café’s met de baas als gastheer, blijktdat ook de horeca ziet dat het behouden en zelfs terughalen van die ouderwetse dorpse sfeer vanbelang is om het Ginneken ook in 2020 gezellig te houden. Ze pikken het dus zelf al op. Persoonlijkcontact hoort daar bij. De kastelein die je naam kent. Zodat je als buur gewoon even binnenloopt als jelast hebt van muziek of een terras dat de stoep verspert. Maar dat die kastelein dan ook een luisterendoor aan jou biedt.SuggestiesHoreca gaat een goed contact met bewoners stimuleren. Tegelijkertijd wordt ook opgemerkt dat debewoners ook best achter de horeca mogen gaan staan. De negatieve aspecten komen in het nieuwsmaar de positieve kanten hoor je niet. En dat terwijl alle bewoners zeggen te genieten van een kroegjeof een restaurantje op zijn tijd. Van de ouderen horen we dat met het rookverbod ook de drempel naarhet café is verlaagd. Er zou iets moeten worden verzonnen om de positieve kanten van de Ginnekensehoreca te communiceren. Dit moet vanuit de ondernemers en de bewoners zelf komen. De gemeentekan hier in helpen door op het Ginneken toegespitste regels te stellen waar de horeca zich aan houdtzodat iedereen tevreden kan zijn. Van de bewoners wordt tolerantie tijdens evenementen gevraagd.Evenementen horen bij het gemeenschapsgevoel. En dat willen de Ginnekenaren. Als het maar eenpassend evenement is. Daar is bij de Stichting Bruisend Ginneken volop aandacht voor. Bewoners zijnvan harte welkom om zich bij de stichting aan te sluiten.Voor ondernemers is het erg duur om in het Ginneken te ondernemen. Dat maakt het zoals eerdergesteld, voor veel types bedrijvigheid niet mogelijk om op deze locatie te gaan zitten. Het winkelaanbodwordt eenzijdig. Veel makelaars en boetiekjes. Wil je de gevarieerdheid in winkels behouden enook verschillende mensen trekken, dan is daar extra aandacht voor nodig. De bewoners en onderne­11


mers denken hierbij niet aan subsidies maar wellicht aan regelgeving die het beter mogelijk maakt om er een zaak te runnen.Alle suggesties zitten hem in het terughalen en het behoud van “het goeie”. Met deze opdracht in hetvizier is iedereen het er over eens dat er niet méér horeca bij moet komen.VerkeerHet verkeer is logischerwijs een steeds terugkerend en moeilijk onderwerp. Het is druk in het Ginneken.De mensen hebben relatief hoge inkomens en bijbehorende auto’s. Kortom: er zullen geen auto’s afgaan. Wel kan het verkeer dat niet in het Ginneken hoeft te zijn geweerd worden. Daar is door deklankbordgroep een verkeerscirculatieplan voor opgesteld dat wordt meegenomen door de verkeersdeskundigenvan de gemeente. Het plan spreekt veel bewoners aan. Hier zou een oplossing in kunnenzitten voor het gevaarlijke en moeilijk overzichtelijke kruispunt Cartier van Disselstraat, Baronielaan,Chopinstraat. Dé doorgangsroute van het Ginneken. Als oplossing wordt ook hier eenrichtingsverkeerin de Chopinstraat genoemd. Ook de doorgangsroute Werfstraat/Koningin Emmalaan roept een zelfdesoort reactie op bij de bewoners.Verdere suggesties in het kader van het verkeersprobleem zijn langzamer rijden, drempels, bloembakkenen woonerven. “De Ginnekenmarkt zou een deel van de week autovrij kunnen zijn. Of overdagdicht en ’s avonds vrij zoals dat in de Albert Cuijpstraat in Amsterdam gaat”, wordt regelmatig alsoplossing met voorbeeld genoemd.In de meeste straten gaat het om te hard rijden. Het gehele Ginneken is een 30­kilometer zone. Maardat weten veel mensen niet. Herinneringsborden kunnen helpen. Mensen komen met de gebruikelijkemaatregelen zoals ‘smiley’s’. Tijdens een ontmoeting met groep 7 van KBS Laurentius kregen dekinderen de vraag: “zouden jullie later zelf rustiger rijden?”. Het antwoord: “Ik denk dat we dat dan alzijn vergeten omdat iedereen het doet (hard rijden)!!”. Hier zit een belangrijke les in…Originele ideeënDat de bewoners oplossingsgericht denken blijkt uit dezeoriginele ideeën.• Slow management: hef alle éénrichtingsverkeer op, danloopt het vanzelf vast en reguleert het zich ook vanzelf weer• Fietsen promoten• SUV’s ontmoedigen• Begin bij je zelf, neem een kleine auto• Wat ben jij bereid te offeren voor een betere doorstroming?• Tweede auto verbieden of met vergunning• Denk aan je eigen snelheid• Kwestie van wennen• Hef alle stoepen en verkeersborden op. Dan houdt iedereenautomatisch rekening met elkaar (shared spaces)12


Tot één van de echte verkeersknelpunten hoort de Van Duijvenvoordestraat. Hier kun je met moeitedoorheen rijden. Als auto en fietser elkaar tegenkomen levert dat gevaarlijke situaties op. “Dit zou eenwoonerf moeten zijn”, zeggen sommigen. Ook de Rozenlaan en een deel van de Dillenburgstraatkampen met dezelfde gevaren. Een oplossing voor dit soort smalle straten waar 30 kilometer eigenlijknog te hard is geeft oud­huisarts Gommers: “plaats ‘paracetamollen’ (noppen) op de weg waar jedoorheen moet slingeren”.ParkerenHet houdt de gemoederen bezig. Parkeren doe je natuurlijk het liefst pal voor de deur. Veel straten zijner niet op gebouwd om aan twee kanten auto’s te herbergen. Voorbeelden zijn de Werfstraat, deDillenburgstraat en de van Duijvenvoordestraat. De auto elders parkeren zien de mensen toch in eenondergrondse parkeergarage. “Ze betalen hier €30.000 voor een garagebox dus men heeft er best ietsvoor over”, hebben we gehoord. Daar zou je best een ondergrondse garage mee kunnen financieren.Het is een dure optie maar wellicht toch het uitrekenen waard.“Een vergunningenstelsel is een kwestie van tijd”, denken sommigen. Een vergunning voor een tweedeauto die dan geparkeerd wordt op bijvoorbeeld het Schoolakkerplein is het onderzoeken waard.BereikbaarheidDe begaanbaarheid van het Ginneken is voor ouderen en invaliden niet optimaal. De drempel vankinderkopjes in de van Duijvenvoordestraat is een voorbeeld van hoe het niet moet. De rollatorshangen scheef en de voegen zijn te diep en te breed. Om in 2020 rekening te houden met de grotegroep bewoners die dan 70+ zal zijn verdient het een sterke aanbeveling om te onderzoeken hoeouderen, invaliden maar ook kinderwagens veilig van a naar b kunnen. Ook hier zijn het (geparkeerde)auto’s die de doorgang belemmeren. De trottoirs zijn op veel plaatsen te smal.De bewoners komen met oplossingen als het caféterras op parkeerplaatsen (nu krijg je daar een boetevoor). De stoep is dan vrij. Een veilige route naar sleutellocaties voor invaliden en ouderen. Er is eenvoetstappenroute in het Ginneken. Wij denken eerder aan een traject waarop de bovenstaandeknelpunten zijn weggewerkt.Hetzelfde geldt voor de routes naar school. Er staat in 2020 een nieuw schoolgebouw aan de Viandenlaan.Op deze plek rijdt het verkeer anno 2008 hard. De kinderen komen met ideeën als flitspalen endrempels. De bewoners denken aan het weren van het doorgaand verkeer zoals dat nu in het verkeerscirculatieplanwordt onderzocht. Er moeten ook voor schoolkinderen veilige routes mogelijk zijn.Daarnaast wordt gepleit voor duidelijke fietspaden en meer ruimte voor de fiets. Daarvoor zal ook heelwat “blik moeten worden weggewerkt”.GroenBij dorps hoort landelijk groen. De mooie tuinen van veel Ginnekenaren herbergen veel onzichtbaargroen. Voor het oog is het Ginneken als buurt de minst groene wijk van Breda. Bewoners hebben hetwel over “een versteende wijk”. De ervaring is dankzij het scherpe contrast met het Markdal en hetMastbos echter heel anders. Ginnekenaren genieten volop van de natuur. Op de enquêtekaarten geeftmaar één van 248 mensen aan dat het groen in de wijk mag verdwijnen. Er zijn zorgen over het dichtbouwen van de wijk. Er is argwaan over de zorg waarmee de Gemeente Breda omgaat met het groen:“er komt dan een boomchirurg, die spuit dan wat in de boom en dan gaat ie dood”. “Het is weten­13


schappelijk bewezen dat je de zuurstof uit bomen nodig hebt voor je gezondheid”, zegt een bezorgdebewoonster. De kinderen van groep 7 van KBS Laurentius doen hun ogen dicht en denken aan 2020: Zezien “een veldje”,“water waar ik kan vissen”,“mooie bomen”. De conclusie uit de gesprekken is datgroen niet alleen gezond is maar ook als rustpunt dient. De oprukkende bebouwing geeft veel bewonerseen “verstikkend gevoel”. We hebben mooie voorbeelden gezien waarbij bewoners zelf een groeneoase creëerden. Zoals Heleen die de brandgang confisqueerde, daar een veldje aanlegde, wat hortensia’splantte en haar eigen poort permanent open heeft gezet. “De kinderen komen hier een beetjehockeyen, kleintjes spelen hier veilig en beschut, de mensen genieten van de bloemen, het heeft voorheel veel leuke contacten met buren gezorgd”, zegt Heleen tevreden. In nieuwe ontwikkelingenadviseren de bewoners dan ook om een plekje vrij te maken waar kinderen veilig kunnen spelen. Eensuggestie die regelmatig valt is dat eigenaren een deel van de binnenterreinen die vrij komen door hetverdwijnen van bedrijven, ter beschikking stelt als speelplek of moestuin.In 2020 hopen de ouders van de vele kleine kindjes in het Ginneken dat hun pubers dan meer plaatshebben om te spelen. Nu worden schoolpleinen als trapveld gebruikt. Er komt bij de nieuwe Laurentiusschoolwel een stuk groen dat ook open zal zijn voor de kinderen in de buurt, maar hoe dat er uit komtte zien is bij de bewoners niet bekend.De ‘groenervaring’ kan volgens de bewoners beter binnen het Ginneken. Zorgvuldig onderhoud van hetbestaande groen en plekken vrijwaren van bebouwing zijn daarvoor handreikingen.De ene bewoner pleit voor meer hondenuitlaatplaatsen terwijl een ander dit groen liever zelf gebruikten denkt aan standaards met plastic zakjes waar de hondenbezitter de uitwerpselen verplicht inopruimt: “in het buitenland werkt dit”.Een wandelboulevard aan het water bij de Burgemeester Passtoorstraat is één van de gedachten vooreen betere ‘groenbeleving’. Er zijn in de buurt ideeën om het groen van het Markdal en het bos, maarook het nieuwe water uit het centrum,“meer de wijk in te halen”. Ook uit de Burgemeester Passtoorstraatkomt het idee voor een aanlegsteiger. De horeca zou op deze manier een rol kunnen spelen ineen verbinding tussen het uitgaansleven van het centrum en het Ginneken.OuderenEr is veel gesproken over prettig ouder worden in het Ginneken. Dit heeft veel te maken met gemeenschapsgevoel,burenhulp en een goed zorgkruispunt in de wijk. Maar waar de klemtoon vooral ligt isdat ouderen bang zijn om ouder te worden in het Ginneken. Het is te duur om in het Ginneken eenwoning te kopen als ze ouder zijn. De nieuwe projecten aan de Vogelenzanglaan, de Beukenhof enMarckhoek bieden te weinig plaats voor ouderen die in het Ginneken willen blijven. Daarnaast zijn hetdure woningen. Ook hier pleiten we voor een bestemming met betaalbare ouderenwoningen.Nieuwe ouderenwoningen zijn vaak ‘koop’ en duur.Prettig ouder worden in het Ginneken, daar kun je ook met elkaar voor zorgen. Een bewoner van deTaxandrialaan vertelt over een 102­jarige dame die daar nog alleen woont. De buurt houdt oogje inhet zeil. Dat is ook het Ginneken. Dit zouden meerdere ouderen wel willen. Een bewoonster suggereertdat “wij als bewoners een zelfstandige bejaarde zouden moeten adopteren”. Een ouderencafé wordtook genoemd. Hier ligt een kans voor de Ginnekense horeca.14


SchoolakkerpleinEen steeds terugkerend onderwerp bij de bezoeken is het Schoolakkerplein. Een grote ruimte dievolgens velen toe is aan herinrichting. De bewoners kunnen over het Schoolakkerplein fantaseren envoelen grote behoefte om dat gezamenlijk met de Ginnekenaren te doen. Want als er ergens in hetGinneken ruimte is voor herinrichting ten behoeve van verschillende doelgroepen dan is het hier. Hetplein zou het dorpse karakter invulling kunnen geven door middel van ruimte en extra groen,“omtoverentot park”,“aankleding”,“mobiele plantenbakken/planten”, mogelijkheid voor optredens, zitjes,een hangplek voor ouderen en jongeren, een praathoek, ruimte voor spel, en een grotere rol voor ZaalVianden, ruimte om te parkeren met de mogelijkheid om parkeergelegenheid uit te breiden bij specialegelegenheden en….ruimte voor de kermis natuurlijk. Als voorbeeld noemen bewoners het Hyacintpleinin de wijk Zandberg, hier hebben de bewoners echt dé ontmoetingsplek van de buurt van gemaakt.AanbevelingenOm prettig te kunnen wonen in een wijk zoek je geborgenheid, rust, gezelligheid, gemoedelijkheid,saamhorigheid, authenticiteit… allemaal termen die in grote getale voorkomen in de antwoorden vande bewoners. Het is een reden om hier grote waarde aan te hechten. Het is uniek dat al deze positievekenmerken in één wijk zijn te vinden. Is de gemeente Breda bereid om een inspanning te leveren omhet dorpse karakter van het Ginneken – waar de bewoners unaniem voor gaan – te behouden?Ginneken 2020• Het Ginneken mag niet verder verstedelijken. Hecht waarde aan de historie en de bijpassende sfeer.Behoudt het dorpse karakter.• Vanuit dat dorpse karakter: de hoogte van de woningbouw mag niet hoger zijn dan vier verdiepingen.• Bepaal mede met de bewoners wat passende nieuwbouw is.• Zoek in de wijk mogelijkheden voor behoud van open (vallende) ruimte en leg deze vast in hetbestemmingsplan, als gebaar naar de bewoners die zich zorgen maken dat het Ginneken ‘verstikt’.Met behulp van de bewoners kan de gemeente ervoor zorgdragen dat vrijgevallen ruimte eengezamenlijke bestemming krijgt.Diversiteit• Zorg ervoor dat er plaats blijft voor goedkopere woningen die dan uiteraard op een creatieve maniertoch passen bij de huidige uitstraling van het Ginneken.• Weet dat in 2020 een aanzienlijk deel van de bevolking 65+ is. Op dit moment is de grootste bevolkingsgroeptussen de 40 en 60 jaar. Maak ruimte voor bereikbare ouderenwoningen.Verkeer• Om verder te komen in de moeizame verkeersdiscussie stellen wij een bijzondere bijeenkomst voortussen wijkbewoners, de Gemeente Breda en voorbeeldgasten uit andere delen van het land of zelfshet buitenland. Met voorbeelden van prikkelende en onorthodoxe manieren om de verkeersproblematiekaan te pakken krijgt het vraagstuk een verrassende en misschien heel onverwachte impuls.Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling om het hele debat opnieuw te voeren!15


• Onderzoek hoe de ruimte voor parkeerplaatsen beter kan worden benut. De bewoners hebben het erover gehad om dit zelf op te pikken door NHTV studenten in te schakelen om het parkeerprobleem tebestuderen.Groen• Het groen in de wijk is een kostbaar goed. Behoudt en onderhoudt het bestaande groen. Het verdientaanbeveling om de kwaliteit van het groen te verbeteren. Hier kunnen ook bewoners een rol inspelen. Er zijn buurtbudgetten die daar eventueel voor kunnen worden aangesproken. Een leuk ideeis om de tuinen een keer open te stellen voor buurtgenoten. Ginneken = Ginneken heeft dit al eensgeorganiseerd. Dat zou best in de herhaling kunnen.Horeca• De bewoners willen het huidige horeca aanbod behouden en niet uitbreiden.• Duidelijke regels toegespitst op de aard van het Ginnekens centrum en niet het stadscentrum.Communicatie met bewoners• Laat de bewoners zien dat hun inbreng serieus wordt genomen en geef aan welke keuzes wordengemaakt. Zorg voor transparantie en vertrouwen. Leg uit wat de achtergrond van bepaalde beslissingenof keuzes is, die niet overeenkomstig de voorkeur van bewoners uitpakken. Sommige bewonersgeven aan dat ze best bereid zijn om zich in te zetten voor de wijk als ze maar zeker weten dat degemeente ook iets doet met hun inspanningen. Er is naast enthousiasme onder de bewoners ook veelscepsis over het nut van de moeite die men er in steekt. “Eerst zien en dan geloven” zeggen ze. Het isbelangrijk dat de gemeente nu laat zien dat deze manier van communiceren nieuw is en meerinspraak voor de bewoners oplevert.• Contact met bewoners zoeken als er veranderingen op stapel staan. Een goede manier hiervoor is eentijdige waarschuwing op het moment dat er plannen zijn voor een aanzienlijke ontwikkeling of omhet bestaande plan aan te passen. Deze persoonlijke aanpak past bij het dorpse karakter van hetGinneken.• Leg de afspraken over de procedure van de ontwikkeling met de bewoners duidelijk vast.• Een kans voor de Gemeente Breda om de betrokkenheid van de bewoners te behouden is met debuurt kijken naar het Schoolakkerplein. Het wordt een echt Ginnekens multifunctioneel plein alsiedereen meehelpt met de inrichting. Het profiel is deels al spontaan uit het project gerold!Bestemmingsplan saamhorigheidBij ‘dorps’ hoort iets van een gemeenschappelijk gevoel. Dat vind je als je elkaar kent, betrokken bentbij elkaar en samen werkt aan een mooiere en leukere buurt. Zoiets leg je niet in een gemeentelijkbestemmingsplan vast. Maar een bestemmingsplan waar je achter staat kan wel een basis zijn om ookals bewoner te gaan voor meer betrokkenheid. Dat hebben sommige bewoners zo ook letterlijk gezegd.Het project Ginneken 2020 is, zoals aan het begin van dit document al gesteld, tweeledig: naast inputvoor de gemeente geeft het ook een impuls aan de onderlinge contacten.“Ouderen vinden het belangrijk dat er buurttoezicht is maar dat wordt minder door de komst van veelnieuwkomers die allebei werken en overdag niet thuis zijn. Je kent elkaar niet persoonlijk”, is eenbelangrijke opmerking. “We moeten iets verzinnen om ze erbij te betrekken”. Een jong stel dat nieuw16


in een straat kwam wonen was blij verrast doordat ze welkom werden geheten door het buurtcomité.“Misschien is het iets om bordjes met ‘wij zeggen hallo!’ in de straat te hangen?”, is een tip uit de VanDuijvenvoordestraat. Kortom: “nieuwe mensen moeten energie en liefde in de buurt willen steken”,Volgens de bewoners van het Ginneken kun je dat bereiken met het gevoel dat jouw stemt telt: “als ikhet gevoel krijg dat de gemeente iets met mijn ideeën doet dan ben ik ook bereid om me in te zetten”.Gesprekken over straatfeesten, buurtborrels en een ‘buurt tamtam’ om de saamhorigheid te bevorderenzijn legio.Over het soort activiteiten in het Ginneken komt ook wel consensus. Het heeft iets met een bepaalde‘kwaliteit’ en kleinschaligheid te maken: een antiekmarkt, muziek uit de buurt, de weekmarkt, hetjazzfestival en een “niet te yupperige braderie waarbij het straattoneel weer terug komt”,“het magbest wel wat artistieker”. De integratiebus van Liesbeth van Well is al ter sprake geweest en ook hetidee van een bewoonster van de burgemeester Passtoorstraat om er een ‘wandelboulevard aan teleggen’ werd tijdens de ontmoetingsreis enthousiast omarmd en gevoed door de buren. IngeborgHoevenaars wil in contact komen met alle bewoners die mee willen denken over nieuwe buurtfunctiesvan het Schoolakkerplein. “We hebben in het Ginneken een schat aan expertise. Er wonen veel hoogopgeleidemensen met interessante beroepen. Daar moeten we iets mee doen”, is meer dan eens opgemerkt.In dit kader is het ook denkbaar dat bewoners samen gaan kijken naar mogelijkheden in dewijk. Bijvoorbeeld waar nog ruimte is voor spelen, groen of zelfs parkeren. Een voorbeeld in de wijk isde buurttuin achter de Vogelenzanglaan waartoe de bewoners een vrijvallend stukje gemeentegrondwisten te bemachtigen. Veel kun je zelf oppikken. Met de bewoners van de Ploegstraat hebben wegefantaseerd over de Ploegstraat anno 1900. “Wat kun je doen om de straat die monumentale uitstralingterug te geven?”, werd er gevraagd. “waarom zoek je dat niet uit met de straat?”, was het antwoord.Zoiets is het onderzoeken waard, en al wordt de Ploegstraat uiteindelijk geen beschermdmonument of iets dergelijks, het is leuk om er met je buurt aan te werken. Er vloeit allicht iets andersmoois uit voort.Aanbevelingen bewoners• Voor activiteiten: meld je aan als vrijwilliger bij de Stichting Bruisend Ginneken. Voor jeugdactiviteitenmoet je bij Comité Ginneken zijn.• Dien een kleinschalig buurtinitiatief in bij Hart voor je Buurt.• Als je een buurtverbetering wil doorvoeren, maak dan gebruik van de expertise in de wijk en presenteeraan de Gemeente Breda een uitgewerkt plan. Er zijn buurtbudgetten beschikbaar.• Zoek in je straat een vertegenwoordiger die de kwaliteit heeft om een initiatief te dragen zodat hetniet bij fantaseren blijft.• Zet je ‘droom’ voor het Ginneken op www.breda­morgen.nl .Tenslotte…Veel bewoners snappen weinig van de “drie Ginneken verenigingen die er zijn”. Ze geven aan dat zemet de ontmoetingsreis meedoen om onafhankelijk iets van zich te kunnen laten horen. Er is een groteeensgezindheid over de sfeer en de uitstraling van het Ginneken. Als de Ginnekense volkvertegenwoordiginger in slaagt om alle neuzen dezelfde kant op te laten staan dan staat het Ginneken veel sterkerin het waarborgen en bewaken van het dorpse karakter van de buurt.17


20De gastadressen van de ontmoetingsreisjes Ginneken 2020


ColofonProjectuitvoering en tekst: B_in motion (Pien Rosmalen en An van Dixhoorn)Ontwerp en opmaak: De Ontwerpers (Marjet van Hartskamp en Peggy Theeuwen)Met dank aan alle bewoners, ondernemers en schoolkinderen die zo enthousiasthebben meegereisd in en meegedacht over hun mooie Ginneken. Extra dank aan demensen die ons gastvrij thuis ontvingen met koffie, thee, wijn, bier en allerleiheerlijkheden. Het maakte de ontmoetingen nog inspirerender en gezelliger!B_in motion is een Bredaas bureau dat eigenzinnige ontmoetingen organiseert.Persoonlijke gesprekken met bijzondere Bredanaars zetten je tijdens teambuilding,bedrijfs­ of particuliere uitstapjes even op andere gedachten.Deze ontmoetingen vinden ook op grotere schaal plaats en daarin werken wesamen met De Ontwerpers. De creatieve journalistieke en sociale achtergrond vanB_in motion en de originele en conceptuele aanpak van De Ontwerpers vormen eensuccesvolle combinatie. Met een persoonlijke aanpak proberen we zoveel mogelijkbewoners te bereiken om mee te denken over vraagstukken als veiligheid,integratie, herstructurering of de toekomst van hun buurt of woonomgeving.En, minstens zo belangrijk, we zorgen voor meer betrokkenheid bij de buurt, destad en tussen bewoners onderling.21

More magazines by this user
Similar magazines