Klik hier voor de presentatie - cms.dynaweb.nl

GastrostomaMarlaine HammenVerpleegkundigconsulentKinderchirurgieWond- en stomazorg

Inhoud presentatie• Maagdarmstelsel• Wat is een Gastrostomie• Indicaties / contra-indicaties• Voordelen / nadelen t.o.v. nasale sonde• Verschillende procedures• Keten UMCN• Mic-Key button• Complicaties latere termijn• Aandachtspunten2

Maag-darmstelsel3

Gastrostomie(maagfistel; voedingsfistel)Kunstmatige directe verbinding via buikwandnaar de maag4

Indicatiestelling Gastrostomie• > 3 maanden enterale voeding nodig (normaalwerkend maag-darmstelsel)• Slikproblemen, voedingsweigering• Veelvuldig braken (cave reflux, fundoplicatie)• Problemen met de neus-maag sonde• Recidiverende luchtweginfecties5

Indicaties• Kinderen met neonatale chirurgische problematiek(bijv. oesophagusatresie, short bowel)• Kinderen vanuit andere specialismen• 70% neurologie (mentale retardatie)• gastro-enterologie• metabole aandoeningen• cardiologie• Nefrologie• Incidenteel oncologie• Spierziekten6

Contra-indicaties• VP drain (infectie)• Slechte maagperistaltiek/maagontlediging (distaleobstructie)• Peritoneaal dialyseSpecifiek voor PEG• Slokdarmstenose• Verse oesofagusnaad• Vroegere maag- en bovenbuik operaties• Kinderen < 1 jaar < 8 kg7

VoordelenGastrostomie versus nasale sonde• Geen slang in neus• Verwisselen makkelijker, à 3 maanden door ouderste leren• Minder makkelijk uit te trekken• Minder kans op aspiratie → luchtweginfecties• Mogelijk minder braken (!)• Minder negatieve prikkels mondgebied →bevordering orale intake• Minder stress rondom voeding8

Nadelen gastrostomie algemeen• Narcose nodig (PEG 2 maal)• Mogelijk (toename) braken/reflux door veranderingligging maag en locatie cathetertip in de maag(dumping)• Stoma problemen• Lekkage voeding/wondvocht• Infecties, huidirritaties• Hypergranulatieweefsel (wild vlees) ( meest voorkomend!)• Allergische reactie op catheter9

3 procedures aanleggenGastrostomie• Endoscopisch:Percutane Endoscopische Gastrostomie (PEG)(catheter met een plaatje in de maag) Maag wordtrechtstreeks aageprikt door de huid.10

Chirurgisch(ballon catheter in de maag)• Er wordt een maagfistel in de maag gemaakt endoor de buikwand naar buiten geleid.• Laparoscopisch (kijkoperatie)• Laparotomisch (kleine incisie)11

Gastrostomiecathetermet inwendige vulbare ballon12

Dus:• Een ballonmaagkatheter met uitwendigfixatieplaatje en een ballonnetje in de maag (flocarekatheter) die operatief is ingebracht heet eengastrostomiecatheter• Een maagkatheter met zowel een inwendig alsuitwendig fixatieplaatje wordt endoscopischingebracht en heet een PEG catheter13

Keten in UMCNPoliklinisch• Uitgebreide verwijsbrief.• Consult kinderchirurg, verpleegkundig specialistkinderchirurgie, anesthesist en diëtist (tel.)• Diagnostiek ph-metrie, contrast passage fotoslokdarm/maag14

Benodigde informatie vooringreep/opname• Samenvatting onderliggende pathologie envoorgeschiedenis• Indicatiestelling Gastrostomie• Overweging/Indicatie voor fundoplicatie?• Medicatie• Mobiliteit (rolstoel/bedlegerig)• Psychomotore retardatie?15

Poliklinisch• Informatie aan ouders• Procedure; ingreep: complicaties• Opnameprocedure en foldermateriaal• Mogelijkheid voor telefonische consultatie• Uitleg nazorg procedure poliklinisch17

Tijdens opname• Dag voor ingreep opname• Gesprek met afdelingsarts, verpleegkundige,pedagogisch medewerker, kinderchirurg,anesthesist en evt.diëtist• Lichamelijk onderzoek• Bloedonderzoek18

Dag van ingreep• Nuchter en NPO t.n.o.• Infuus tijdens narcose (soms voor operatie)• 1 gift antibiotica op ok• Maagretentie• Pijnbestrijding• Wondcontrole• Controles zonodig monitoring• Vochtbalans• Stimuleren ophoesten• PIL lijst19

Complicaties tijdens ingreep• Beschadiging lever, dunne darm en colon• Fistelvorming door verkeerde plaatsing• Peritonitis• Risico anaesthesie• Nabloeding• Infectie postoperatief20

Post operatieve zorg tot ontslag• Start enterale voeding via gastrostomie(bij laparoscopie 1 e dag p.o. bij PEG vaak start na 6uur, voeding wordtiedere dag uitgebreid) ( voor en na geven van voeding goed doorspuitenmet water)• Infuusbeleid aanpassen aan intake voeding• Start ouderinstructie verzorging maagcatheter(checklist ouderinstructie bijhouden)• Bestellen materialen voor thuis (pomp)• Stimuleren met doorademen, ophoesten• Verzorging vlgs protocol(let op bij een laparoscopische gastrostomie zit cathetervastgehecht)21

Verzorging 1 e 3 weken na operatie• Het fixatieplaatje wat opwippen en de insteekplaatsen onderkant van het plaatje desinfecteren metchloorhexedine• Een steriel ingeknipt gaasje of draingaasje rondominsteekopening leggen• Gaasje fixeren met pleister• Plak catheter nogmaals extra vast met een pleisterop de huid22

Voedingspomp23

Voedingspomp24

Poli controle 3 weken• Evalueren postoperatieve periode• Bij chirurgische ingreep (HV,balloncontrole)• Draaien en dompelen, water verschonen in ballon• Wondcontrole• Aanmeten, bestellen button bij laparoscopischeingreep• Hypergranulatieweefsel in beginsel accepteren enpas na 3-6 weken aanstippen met zilvernitraat,gebruik terracortrilzalf e.d.25

Verzorging gastrostoma• Na 5- 10 dagen mag kind douchen of kort in bad.• Insteekopening verzorgen met water (en milde zeep), naeerste policontrole (3 weken na operatie).• Bij verzorging kan nu het fixatieplaatje naarachteren geschoven worden.26

Poli controle na 6 weken( bij chirurgisch ingebrachte catheter)• Evaluatie resultaat operatie met ouders/kind• Wisselen catheter voor een Mic-Key button (lengtemaatafhankelijk van dikte buikwand)• Ouderinstructie inbrengen Mic-Key button27

Policontrole na 3 maandenBij gastro-enteroloog na PEG plaatsing• Gesprek met gastro-enteroloog voor planningwisseling PEG catheter naar Mickey Button• Op dagbehandeling vindt wisseling plaats• Voor 1 week een flocarecatheter geplaatst• Ouders moeten zelf Mickey Button bestellen• Na 1 week policontrole en plaatsing Mickey Button28

Mic-Key button• Juiste maat (lengte) en dikte (charrière) bij plaatsing• Voedingslijntje / verbindingsstukje• 1x in 3 - 4 maanden vervangen• Advies 1x per jaar maat fistelkanaaltje opmetenmbv meetcathetertje29

Medicatie• Tabletten zeer goed fijn malen en oplossen• Liever in vloeibare vorm geven• Altijd voor en na geven van medicatie naspuitenmet water!!!!30

Complicaties latere termijn• Migratie catheter naar duodenum → obstructie(goede controle aftekenstreepje)• Burried bumper (ballon/inwendig plaatje in maagslijmvlies )• Infecties vaak van binnenuit (kweek afnemen, z.nbehandelen met AB, fucidinecrème, betadine jodium of antischimmelcrème)• Huidirritaties (transpiratie)• Hypergranulatieweefsel (wild vlees)• Lekkage langs catheter• Slijtageproblemen31

Aandachtspunten !!!• Verstopping catheter (goed naspoelen met water,ook voor en na de voeding)• Materiaalmoeheid (juist gebruik, hulpmiddelen)• Lekkage (> vulling ballon (!), niet te veel spelingtussen ballon en plaatje)• Uittrekken balloncatheter / Mic-Key (goede vullingen fixatie)• Abusievelijk gebruik van ballonpoort! (ballon knapt)32

Bedankt voor uwaandacht!33