jaarverslag 2009 - CBF

jaarverslag 2009

Simavi bedankt iedereen die heeft bijgedragen aan dit jaarverslagHet jaarverslag is ook digitaal beschikbaar via www.simavi.nl/jaarverslagTekstMedewerkers Simavi(Eind)redactieNicole van Zurk, SimaviVormgevingVilla DMFoto’sFoto’s in dit jaarverslag zijn gemaakt door (oud-)medewerkers van Simavi en vanonze partnerorganisaties, Ed van Rijswijk, Michiel Wijnbergh, Alexandra Aubertin,Klaas Drupsteen en Olivia Arthur.EindredactieSimaviFoto omslagSimavi werkt met moeders in ontwikkelingslanden aan een goede gezondheid,zoals met deze moeder uit Ghana.SimaviFonteinlaan 52012 JG Haarlem023 531 80 55simavi@simavi.nlwww.simavi.nlDonaties zijn welkom op giro 300100Simavi bestaat sinds 1925Beschermvrouwe: Hare Majesteit de KoninginSimavi is in het bezit van het CBF-keurmerk (Dit keurmerk van het Centraal Bureauvoor de Fondsenwerving staat voor verantwoorde fondsenwerving en -besteding)en het ISO-certificaat (ISO 9001:2008) (Deze kwaliteitsnorm is toegekend aanSimavi door bureau Certiked, certificeerder voor kennisintensieve dienstverleners).

VoorwoordHet jaar 2009 was in vele opzichten spannend. De economischecrisis bracht voor iedereen onzekerheden. Voor mensen inontwikkelingslanden die het hardst getroffen werden, maar ookvoor Nederland. Daarom is het geweldig dat de inkomsten vanSimavi toenamen door groeiende particuliere donaties encollecte opbrengsten. Mensen hebben ons juist extra gesteund indeze onzekere tijd. Hierdoor konden we meer mensen bereikenmet ons werk; door onze programma’s is de gezondheidssituatievan zeker 2 miljoen mensen verbeterd.Vitens-Evides International, om de twee grootste drinkwaterbedrijvenvan Malawi te versterken om 1,6 miljoen bewoners vanMalawi van veilig water te voorzien. Ook in diverse andere landenwerden nieuwe programma’s opgestart in samenwerking metanderen. Het kost tijd om partijen op een lijn te krijgen, maar hetlevert veel op. Vaak kunnen onze partners door die samenwerkingook andere financiële bronnen aanboren in het land zelf, zoalsoverheidsbudgetten. Zo werkt de financiering van Simavi lokaalals hefboom voor ander geld.De grote steun vanuit de samenleving is belangrijk voor Simavi.Financieel, maar ook moreel. Elke donatie is een blijk vanvertrouwen in ons werk. Voor Simavi is het belangrijk dat wijdicht bij mensen staan, maar altijd professioneel werken. Dit geldtzowel voor ons werk in ontwikkelingslanden als onze acties inNederland. We richten ons op directe en structurele verbeteringvan de gezondheid van mensen. Zo dicht mogelijk bij hen en metzo veel mogelijk resultaat. Vooral door ziektes te voorkomen.We zijn ervan overtuigd dat die betrokkenheid van mens totmens – waarbij Simavi als het ware een brug vormt – deel is vande essentie van de particuliere hulp. Tegelijk kunnen wij en onzepartners door die (politieke) onafhankelijkheid ons uitsprekenover misstanden in de samenleving die armoede creëren.Het effect van deze persoonlijke betrokkenheid mocht ik opnieuwzien tijdens een werkbezoek aan Oeganda samen met deNationale Postcode Loterij. We ontmoetten jonge meisjes diedoor armoede gedreven in de prostitutie terecht kwamen. Dat blijftschokkend. Door Simavi kregen zij, en meisjes die nog net nietin die uitzichtloze situatie waren gekomen, goede voorlichting entoegang tot aids-testen, condooms en medicijnen. In een anderdorp zagen we scholen waar wc’s waren gebouwd, apart voorjongens en meisjes, en een plek waar meisjes die ongesteld zijnzich in privacy konden verschonen. Dit is essentieel om meisjesop school te houden en te beschermen. Een geweldige verbetering!Met deze projecten tonen onze partners in Oeganda bovendienaan de lokale overheid dat deze zaken structureel aandachtvereisen. Zij mobiliseren zo de overheid om de aanpak over tenemen en te zorgen dat het niet bij een eenmalig project blijft.In Nederland hebben we ons gericht op het bouwen van tweegrote allianties met andere organisaties: Water, Sanitatie enHygiëne (WASH) en Seksuele en Reproductieve Gezondheid enRechten (SRHR). Simavi trekt de WASH-alliantie. Beide alliantieshebben een subsidieverzoek voor de periode 2011-2015 ingediendbij de overheid. Die zijn in aanvang positief ontvangen en moetenin 2010 in detail worden uitgewerkt voor definitieve indiening.Om Nederlanders te mobiliseren voor ontwikkelingssamenwerkingwerd in 2009 een nieuwe activiteit gestart; de Estafettevoor Wereldmoeders. In samenwerking met Millennium Gemeentenen tijdschrift esta werden door het hele land manifestatiesgehouden rond de problematiek van moedersterfte. Nog steedseen enorm probleem. Het enthousiasme was groot. De bestaandeactiviteiten met vrijwilligers zoals de collecte, Wandelen voorWater en de Hoge Noot actie met zanggroepen groeiden.Ook hieruit blijkt weer dat mensen in Nederland belang hechtenaan ontwikkelingsvraagstukken, ook in tijden van economischecrisis. Een boodschap voor de politiek!Wij bedanken iedereen vooreen geweldige inzet, samenwerkingen vertrouwen.Simavi rekent op uw steunom in 2010 te blijven werkenaan een duurzame, gezondeen rechtvaardige wereld.Rolien Sasse, directeurSimavi is in 2009 zeer actief geweest in het opzetten van samenwerkingsverbanden.Zo werkt Simavi met het drinkwaterbedrijf4

Deel I:Simavi1.1. Inleiding 61.2 Contextanalyse 8

1.2 ContextanalyseWij inspireren mensenVanuit onze betrokkenheid met mensen werken wij actief samenmet anderen. We streven ernaar mensen te inspireren om ingezamenlijkheid verantwoordelijkheid te nemen voor ons eigenleven en het leven van anderen.Wij werken vanuit gelijkwaardigheidSimavi heeft respect voor verschillen tussen mensen, culturenen organisaties en werkt op een gelijkwaardige manier aanontwikkeling.Wij richten ons op het behalen van duurzame resultatenWij werken op een efficiënte, kostenbewuste, resultaatgerichte,kwalitatief hoogwaardige en duurzame manier aan het bereikenvan onze doelen.1.1.4 Thematische focus eninterventiegebiedenIn de Strategische Visie 2009-2011 is besloten dat Simavi zichals gezondheidsorganisatie specifiek zal richten op preventievegezondheidszorg. Simavi staat daarbij een geïntegreerde benaderingvoor die zich richt op basisgezondheidszorg, die hetgezondheidssysteem versterkt en aan laat sluiten op gemarginaliseerdebevolkingsgroepen. Thematisch geeft Simavi daarinspeciale aandacht aan:1. Water, sanitatie en hygiëne (WASH)2. Seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR)3. Preventie van meest voorkomende ziektesSimavi geeft daarbij speciale aandacht aan gender en duurzaamheid.Simavi ondersteunt lokale organisaties in ontwikkelingslandenmet financiering, kennis en contacten. Daarbij richten wij onsop drie interventieniveaus:1. Structurele armoedebestrijding2. Capaciteitsopbouw van maatschappelijke organisaties3. Beleidsbeïnvloeding in ontwikkelingslanden (met nameop lokaal niveau) en in Nederland.Meer hierover in Deel III Verslag activiteiten.1.2.1 Simavi en ontwikkelingenin de wereld in 2009Simavi werkt zowel in Nederland als in ontwikkelingslanden binneneen maatschappelijke context die steeds aan veranderingonderhevig is. Een aantal voor Simavi relevante ontwikkelingenvan het afgelopen jaar wordt hieronder beschreven.MillenniumdoelenIn 2000 spraken de regeringsleiders van 189 landen af omvóór 2015 de belangrijkste wereldproblemen aan te pakken.Hiervoor zijn acht millenniumdoelen (Millennium DevelopmentGoals) vastgesteld, waaraan Simavi ook een bijdrage levert.De Verenigde Naties luidde in 2009 de noodklok over de millenniumdoelen.Uit de rapportage van de VN blijkt dat er weliswaarvooruitgang geboekt is bij veel millenniumdoelen, maar nietgenoeg. De economische recessie, de voedselcrisis en klimaatveranderingbrengen de acht doelen in gevaar. Zo is meer inzetnodig om moedersterfte te voorkomen. Vooral in Sub-SaharaAfrika en Zuid-Azië blijft dit doel ver achter. Op het gebied vankindersterfte is de afgelopen jaren wel progressie gemaakt maardeze blijft het hoogst in Sub-Sahara Afrika. Donorgelden nemenvoor seksuele en reproductieve gezondheid en rechten (SRGR)in de rijke landen sinds het midden van de jaren ’90 drastischaf, terwijl SRGR een belangrijke rol spelen in de gezondheidvan moeders en kinderen. Daarnaast stelt het rapport dat ersnel meer moet gebeuren op het gebied van sanitatie. Met dehuidige snelheid van ontwikkeling zal dit doel waarschijnlijk nietworden gehaald en lijkt de vooruitgang er nog slechter uit tezien dan aanvankelijk was gedacht. Het lijkt wel te gaan lukkenom het percentage van mensen zonder toegang tot veilig drinkwaterin 2015 te halveren ten opzichte van 1990. Toch blijven ertegelijkertijd nog veel mensen zonder veilig drinkwater achter,die ook recht hebben op deze basisbehoefte. In 2010 zullennieuwe gegevens worden gepubliceerd over de voortgang vanmillenniumdoel 7 voor water en sanitatie. Ook organiseert deVN een zogeheten ‘High Level Meeting on Water and Sanitation’om wereldleiders te mobiliseren dit millenniumdoel hoog opde agenda te houden. Ook Simavi blijft zich de komende jareninzetten voor de millenniumdoelen.8

MillenniumdoelenSimavi richt zich op de volgende millenniumdoelen:Doel 4 - vermindering kindersterfteDoel 5 - vermindering moedersterfteDoel 6 - bestrijding hiv/aids, malaria en andere ziektesDoel 7 - meer mensen met toegang tot veilig drinkwateren sanitaire voorzieningenIndirect levert Simavi een bijdrage aan de anderevier millenniumdoelen:Doel 1 - vermindering armoede en hongerDoel 2 - alle kinderen naar de basisschoolDoel 3 - alle vrouwen en mannen gelijkwaardigDoel 8 - eerlijkere internationale samenwerkingDe hele gemeenschap is betrokken bij het plannen van een water- en sanitatieproject in een dorp in Bangladesh.9

Economische recessieIn 2009 zette de wereldwijde financiële en economische recessiedoor. En hoewel de landen waarin wij werken de recessieniet hebben veroorzaakt, worden ze wel zwaarder getroffen dande rijke landen. Met een verwachte stijging van de werkloosheidmet 23 miljoen banen en tussen 200.000 en 400.000 extragevallen van zuigelingensterfte per jaar, lijden de ontwikkelingslandenhet meest aan de gevolgen van de financiële recessie.De Nederlandse regering heeft door de economische recessie300 miljoen euro minder beschikbaar voor ontwikkelingssamenwerkingin 2009. Samen met vele andere partijen maakt Simavizich dan ook ernstig zorgen over de gevolgen van de financiëleen economische recessie. Zo steunde Simavi in februari 2009een oproep van branchevereniging Partos aan het kabinet omde armsten niet van tafel te schuiven. Opgeroepen werd omgemarginaliseerde groepen te betrekken bij het overleg overde aanpak van de financiële recessie in Nederland en om teinvesteren in wereldwijde duurzame en milieuvriendelijke ontwikkeling1 . Ook het Europees Parlement laste in oktober 2009een speciaal debat in over de gevolgen van de financiële eneconomische recessie in ontwikkelingslanden en concludeerdedat de recessie tot een noodsituatie voor het ontwikkelingsprocesheeft geleid. Er werd gevreesd dat hierdoor de moeizaambereikte vooruitgang in gevaar komt betreffende armoede,honger, moeder- en kindsterfte, basisonderwijs, gender-gelijkheid,drinkwater- en sanitaire voorzieningen. Bovendien was hetEuropees Parlement bezorgd over de verstrekking van leningen,omdat 82 procent van de nieuwe leningen van het InternationaalMonetair Fonds (IMF) naar Europese landen is gegaan enslechts 1,6 procent naar Afrikaanse landen. Naar aanleidinghiervan riepen Europese Parlementsleden op tot een consistentontwikkelingsbeleid op terreinen als economie, handel, milieuen landbouw, om te voorkomen dat de mondiale economischeen financiële recessie nog slechter voor de ontwikkelingslandenuitpakt.1Notitie ‘Schuif de armsten niet van tafel’ door Oxfam Novib,Cordaid, Hivos en ICCO en ondersteund door Partos,brancheorganisatie van ontwikkelingsorganisatiesKlimaatveranderingNaast de economische recessie worden ontwikkelingslandenook het meeste geraakt door klimaatverandering. Verwachtwordt dat 75 tot 80 procent van de potentiële schade doorklimaat verandering in ontwikkelingslanden zal plaatsvinden,terwijl zij daar zelf het minste aan hebben veroorzaakt.De klimaattop in Kopenhagen in december 2009, die door dehele wereld met spanning werd gevolgd, zorgde niet voor eenbindend juridisch of politiek akkoord.Op de klimaattop in Kopenhagen waren de aanwezige landen heterover eens dat de 2 graden temperatuursstijging niet mag wordenoverschreden om de ergste gevolgen van klimaatveranderingte voorkomen. Tegelijkertijd leiden de huidige voorstellen tot eentemperatuursstijging van 3,9 graden Celsius. Landen mogenvooralsnog zelf hun klimaatdoelstellingen formuleren; er vindtgeen controle plaats en er zijn geen sancties voor landen dieniets of weinig doen om klimaatverandering tegen te gaan. Daarnaastzijn voor grote industriële uitstoters van broeikasgassen alsde luchtvaart, scheepvaart en houtindustrie geen doelstellingenvoor CO2-vermindering opgenomen. Ontwikkelingslanden hebbenwel geld toegezegd gekregen om de gevolgen van klimaatveranderingop te kunnen vangen, maar het is onduidelijk waardit geld vandaan zal komen en hoe het wordt verdeeld. Misschienwordt dit duidelijk op de klimaattop in Mexico, november 2010.Simavi ervaart in haar programma’s in ontwikkelingslanden degevolgen van klimaatverandering, vaak in combinatie met factorenzoals ontbossing, intensiever gebruik van waterbronnen en degrond door bevolkingsgroei, milieu degradatie door economischegroei en de aanleg van dammen. Daarom werken we in Nepalaan regenwateropslag, omdat het vinden van veilig drinkwaterdoor het terugtrekken van de gletsjers en de ontbossing moeilijkerwordt. In Bangladesh heeft de bevolking vaker te makenmet cyclonen en in veel landen nemen zowel overstromingen alsdroogtes toe en is de regenval minder voorspelbaar. Simavi heeftin 2009 een bijdrage geleverd aan het debat over klimaat met denationale klimaatcampagne HIER2 en de campagne ‘Daar benik!’ (zie ook deel 3.3.4 Beleidsbeïnvloeding in Nederland).Water, sanitatie en hygiëne (WASH)Was 2008 het Jaar van de Sanitatie, 2009 stond wereldwijdvooral in het teken van de klimaatonderhandelingen in Kopen-10

hagen. Beleidsmakers van de WASH-sector richtten zich in2009 vooral op het voorbereiden van politieke momenten in2010, waarin nieuwe rapporten over de voortgang van demillenniumdoelen uitkomen en wereldleiders samen pratenover water en sanitatie. Bovendien komt de VN in 2010 ook meteen nieuw rapport over de ontwikkelingen in deze sector; hetGLAAS rapport (Global Annual Assessment of Sanitation andDrinking Water). In de aanloop naar dit rapport werd tijdens deInternationale Wereld Water Week in Stockholm in augustus2009 al bekend dat slechts 15 procent van het geld dat overhedenen internationale instellingen investeren in de watersectornaar basisvoorzieningen gaat. De rest van het geld wordt besteedaan veelal grootschalige projecten, die volgens de cijfersweinig zullen bijdragen aan het bereiken van millenniumdoel7; meer mensen met toegang tot veilig drinkwater en sanitairevoorzieningen. Nederland blijkt uit deze cijfers ten opzichte vanandere landen, haar financiële bijdrage het meest te bestedenaan basisvoorzieningen. Maar ook van de hulp van de Nederlandseoverheid gaat 50 procent niet naar basisvoorzieningenen slechts een derde naar basisvoorzieningen in de armste landenvan de wereld. Gemarginaliseerde groepen hebben de hulpjuist het hardste nodig. Daarom blijft Simavi werken in de armstegebieden van ontwikkelingslanden en komen we op voor de belangenvan mensen, zoals het recht hebben op veilig drinkwateren sanitatie (zie deel 3.3.4 Beleidsbeïnvloeding in Nederland endeel 3.2.3 Beleidsbeïnvloeding in Azië en Afrika).Seksuele en reproductieve gezondheiden rechten (SRGR)Simavi zet zich in voor de zelfbeschikking van vrouwen vanuit deovertuiging dat zij het meest kwetsbaar zijn, maar tegelijkertijd dekar trekken bij positieve veranderingen binnen het gezin en lokalegemeenschappen. Er is nog een lange weg te gaan in het werkenaan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. De VNconstateert uit onderzoek dat sinds de jaren ’90 een drastischedaling te zien is in beschikbare middelen voor voorlichting overseksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Op het gebiedvan moedersterfte is de afgelopen jaren vooral in Sub-SaharaAfrika en Zuid-Azië bijna geen vooruitgang geboekt. Dit toontaan dat de risico’s voor zwangere vrouwen in deze delen van dewereld nog steeds enorm groot zijn. In Afrika is de kans dat eenvrouw overlijdt tijdens de zwangerschap of tijdens de bevalling1 op 26. Ter vergelijking in Nederland is de kans 12 op 100.000.Simavi zet zich juist in voor kwetsbare groepen in de samenlevingen financiert programma’s om door middel van voorlichting entraining de positie van vrouwen in de samenleving te versterken.Op internationaal vlak vond in 2009 de ICPD (InternationalConference on Population and Development) +15 conferentieplaats, waar de rijke en ontwikkelingslanden zich opnieuw committeerdenaan de destijds gemaakte afspraken in Cairo. Hierwerd in 1994 het eerste internationale forum gehouden over derol van vrouwen en seksuele en reproductieve gezondheid enrechten. In 2009 leidde de VN-wereldtop tot nieuwe initiatievenom de achterstand vooral op het gebied van millenniumdoel 5(moedersterfte) aan te pakken.Binnen haar seksuele en reproductieve gezondheidszorgprogramma’s werkte Simavi ook in 2009 aan de preventie vanhiv/aids. Het aantal mensen met hiv is wereldwijd gegroeid,waardoor ongeveer 33,4 miljoen mensen besmet zijn geraakt.In 2009 was het aantal mensen dat met het virus leeft, volgensde VN-organisatie UNAIDS 20 procent meer dan in 2000. Nogaltijd treft hiv/aids vooral Sub-Sahara Afrika. UNAIDS publiceerdein 2009 cijfers waaruit blijkt dat 71 procent van alle nieuwehiv-besmettingen plaatsvond in Sub-Sahara Afrika. In deze regiosterven wereldwijd de meeste mensen, doordat er zoveel besmettingenover de jaren plaatsvinden. Van de hiv-besmettingenin Sub-Sahara Afrika treft 60 procent vrouwen en meisjes.Simavi steunt partners die voorstander zijn van het aanbiedenvan het totaalpakket op het gebied van seksuele en reproductievegezondheid en rechten. Dat wil zeggen dat er in voorlichtingook over het gebruik van condooms en andere moderne anticonceptie(en veilige abortus) gesproken moet worden en datdeze ook beschikbaar moeten zijn voor jongeren en getrouwdestellen. De lokale organisaties waar Simavi mee samenwerktondervinden veel weerstand van conservatieve tegenstromingen.Het conservatieve beleid van de Verenigde Staten onderpresident Bush heeft veel organisaties en regeringen ertoe gebrachthun beleid aan te passen, omdat ze anders fondsen miszouden lopen. Simavi en de organisaties waar we mee samenwerkenjuichen het liberalere beleid van president Obama toe.11

1.2.2 Simavi en ontwikkelingenin Nederland in 2009Op 3 oktober 2009 was het precies 60 jaar geleden dat deNederlandse regering besloot 1,5 miljoen gulden ter beschikkingte stellen voor een hulpprogramma van de VerenigdeNaties. Dit feit werd op 26 september gevierd tijdens het evenementontwikkelingssamenwerking.nu in de Fokker Terminal inDen Haag. Zestig jaar na dato staat ontwikkelingssamenwerkingin Nederland nog steeds volop in de belangstelling van hetpubliek en de politiek. Maar er is ook kritiek over de resultatenen de beste manier om armoede te bestrijden.DraagvlakOndanks de kritiek blijkt uit onderzoek van NCDO (NationaleCommissie voor Internationale Samenwerking en DuurzameOntwikkeling) dat het merendeel van de Nederlanders positief isten opzichte van ontwikkelingssamenwerking. Circa twee derdevan de Nederlanders vindt het (zeer) belangrijk om mensen inarme landen te helpen zich te ontwikkelen en is van mening datde problemen in de ontwikkelingslanden zo groot zijn dat weniet kunnen toekijken zonder te helpen. De Adviesraad InternationaleVraagstukken (AIV) die in mei een advies uitbrachtover nut en noodzaak van draagvlak merkte hierover op: “Inde afgelopen tijd lijkt een deel van het politieke draagvlak aanerosie onderhevig. Te denken valt aan opvattingen van enkelepolitieke partijen en hun oproep om het budget voor ontwikkelingssamenwerking(substantieel) te verlagen. Het toegenomengeluid van tegenstanders en sceptici kan tevens de indruk doenpostvatten dat het maatschappelijk draagvlak afneemt (…)feiten wijzen uit dat die niet of nauwelijks kleiner worden.” Enuit het onderzoek ‘Geven in Nederland’ van de Vrije UniversiteitAmsterdam blijkt dat internationale hulp nog steeds tot de meestbelangrijke doelen behoort van de Nederlandse donateur.Draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking is echter geennatuurverschijnsel. Hier moet hard aan worden gewerkt.Om armoede te bestrijden zijn structurele veranderingen noodzakelijkin zowel het zuiden als in het noorden. Simavi maaktzich dan ook zorgen dat minister Koenders in 2009 het budgetvoor draagvlakversterkende activiteiten met 30 miljoen euroheeft verlaagd. De vaak ongenuanceerde kritiek op ontwikkelingssamenwerkingvraagt om een zorgvuldig weerwoord vande sector en dat wordt door deze bezuiniging bemoeilijkt.Bekendheid en waarderingHoewel het draagvlak voor internationale samenwerking grootis, is het publiek wel kritisch over ontwikkelingsorganisaties.Jaarlijks wordt door de charitatieve sector onderzoek gedaannaar de bekendheid en waardering van 107 aangeslotenorganisaties. En de negatieve trend, die eerder zichtbaar begonte worden, zet door bij de bekendheid van organisaties en dewaardering voor hun werk. Ook voor Simavi is dit het geval.Deels zal dit komen doordat steeds meer nieuwe spelers aandachtvragen van het publiek. Daarnaast spelen de affairesrond salarissen van enkele directeuren van collega-organisatieseen rol. Deze affaires en andere negatieve publicaties hebbenhelaas altijd impact op de hele sector.Beleid Nederlandse overheid: Water enSanitatieNederland en Engeland hebben in 2008 het initiatief genomenom met andere donoren af te stemmen dat hun gezamenlijkgeld gerichter wordt ingezet op díe landen en groepen die nuachterblijven. Dit initiatief, the Global Framework for Action,kreeg bijval van verschillende andere landen in 2009. Doordater minder economische groei was, werd in de rijksbegrotingvoor 2010 minder geld beschikbaar gesteld voor ontwikkelingssamenwerking.Minister Koenders kondigde aan dat er 30procent bezuinigd zal worden op het budget voor drinkwateren sanitatie. Simavi maakt zich zorgen over deze onevenredigzware bezuiniging op het WASH-budget (zie deel 3.3.4 Beleidsbeïnvloedingin Nederland). Met deze bezuiniging komt de doelstellingvan de Nederlandse overheid om vijftig miljoen mensenvan water en sanitatie te voorzien in gevaar.In 2009 werd ook het Nationaal Waterplan gepresenteerd en inde ministerraad besproken. Het ontwerp Nationaal Waterplan isde opvolger van de Vierde Nota Waterhuishouding uit 1998 engeeft op hoofdlijnen aan welk beleid de overheid de komendejaren zal voeren om te komen tot een duurzaam waterbeheer.Simavi heeft via het Netherlands Water Partnership (NWP) 2kamervragen gesteld over het hoofdstuk dat zich richt op12

wereldwijde samenwerking op het gebied van water. In 2010zal het Nationaal Waterplan in de kamer worden besproken.Tegelijkertijd werd het programma Water Mondiaal opgezet, dateen meer concrete uitwerking is van het Nationaal Waterplan.Ook hier heeft Simavi suggesties voor gedaan via het NWPnetwerk (zie deel 3.3.4 Beleidsbeïnvloeding in Nederland).2Het NWP is een publiekprivate netwerkorganisatie dieoptreedt als onafhankelijk coördinatie- en informatiepuntvoor de Nederlandse watersectorBeleid Nederlandse overheid: SRGRIn 2009 organiseerde de Nederlandse overheid samen metUNFPA (United Nations Population Fund) een ‘High LevelMeeting’ over millenniumdoel 5; vermindering van moedersterfte.Hier kwam de ‘Addis Call’ uit voort, die prioriteit geeftaan family planning, de focus op jongeren, en het versterkenvan gezondheidssystemen met de focus op dienstverleningvoor seksuele en reproductieve gezondheid voor vrouwen.Het beleid richt zich op drie speerpunten:• Samenwerken: Jaarlijks ontstaan nieuwe initiatieven op hetgebied van ontwikkelingssamenwerking. Het particuliereveld is in Nederland en in ontwikkelingslanden versnipperd.Ngo’s worden in het beleid gestimuleerd meer samen tewerken. Eén van de implicaties is dat subsidieaanvragen diein coalitieverband van twee of meer organisaties zijn ingediendprioriteit krijgen. Een andere implicatie is dat niet meerdan 30 aanvragen zullen worden gehonoreerd. Dit betekenteen sterke teruggang ten opzichte van het verleden.Daarnaast moet beter en expliciet worden samengewerktmet andere actoren; bedrijven, kennisinstellingen, nieuweorganisaties, migrantenorganisaties, overheden en internationaleorganisaties.Simavi organiseerde aan de vooravond van de High LevelMeeting de ‘Estafette voor Wereldmoeders’ (zie ook deel 3.3.4Beleidsbeïnvloeding in Nederland). Tijdens de estafette lietenKamerleden van de regeringspartijen PvdA en CDA en van deoppositiepartij SP al weten dat de voorgenomen bezuinigingop het gebied van ontwikkelingssamenwerking, in verband metde teruglopende economie, niet ten koste mag gaan van hetbudget dat beschikbaar is voor het voorkomen van moedersterfte.Tijdens de bespreking van de begroting vanontwikkelings samenwerking in november 2009 bleek ditinderdaad niet het geval te zijn.Beleid Nederlandse overheid: MFS IIIn april 2009 presenteerde minister Koenders zijn nieuwe beleidten aanzien van maatschappelijke organisaties met als titel’Samenwerken, maatwerk, meerwaarde’. Het beleid werd naderuitgewerkt in een nieuw subsidiekader voor medefinancieringvan ngo’s (het Mede Financieringsstelsel, MFS II) door de overheid,dat 31 juli uitkwam. Dit kader bood ngo’s de kans om tot1 december 2009 subsidieaanvragen in te dienen voor deperiode 2011-2015.Ter afsluiting van de Estafette voor Wereldmoeders gevenSylvana Simons, ambassadeur van Simavi en directeur vanSimavi Rolien Sasse het stokje door aan Minister Koenders,onder toeziend oog van Marije de Jong, hoofdredacteur vanesta, burgemeester Jan Hoekema van Wassenaar namens deMillennium Gemeenten en de estafette ambassadeurs. Tijdensde overdracht zei Minister Koenders het onderwerp moedersterftezeer belangrijk te vinden en Simavi te blijven steunen.13

• Maatwerk: Programma’s moeten goed aansluiten op despecifieke context waarin men werkt, namelijk bij het profielen het overheidsbeleid van het betrokken land en de behoeftendie daar bestaan. De gekozen strategie moet passen bijde vraag. Een goede contextanalyse vooraf op landenniveauis daarvoor essentieel en vereist.• Meerwaarde: Ngo’s moeten een duidelijke meerwaardehebben ten opzichte van andere kanalen van ontwikkelingssamenwerking;de bilaterale en multilaterale hulp. Maar ookten opzichte van elkaar; de zuidelijke en noordelijke partnerswaarmee men werkt. Er moet dus een passende visie op derol van maatschappelijke organisaties zijn en de gekozenstrategie moet daarop passen.Verder stelt het beleid dat de maatschappelijke organisatiesmoeten bijdragen aan de beleidsdoelstellingen van de minister,zoals verwoord in zijn eerdere beleidsdocumenten. Dit beleidricht zich onder meer op:• Harmonisatie en coördinatie van de ontwikkelingshulp,strevend naar effectiviteit, complementariteit en meer vraaggestuurdehulp (conform de ‘Verklaring van Parijs’)• Verbreding van de ontwikkelingssamenwerking naar anderemaatschappelijke actoren in Nederland, zoals publieke enprivate instellingen en particuliere initiatieven• Vier thema’s voor speciale beleidsintensivering- groei en verdeling van middelen (duurzame economischeontwikkeling, landbouw, eerlijke handel etc.)- gender, seksuele en reproductieve gezondheid en rechtenen hiv/aids- vrede en veiligheid, met name gericht op fragiele staten- milieu, energie en duurzaamheid, met name in de contextvan klimaatveranderingSimavi kan zich qua visie en doelstellingen goed vinden in hetbeleid van de minister. Ook staat Simavi voor samenwerken,vraaggestuurd werken en een contextspecifieke aanpak.De uitwerking in het subsidiekader is echter complex en roeptvragen op omdat in de uitwerking soms tegengestelde politiekeagenda’s een rol lijken te spelen.In de beleidsnota wordt erkend dat een meerwaarde van maatschappelijkeorganisaties is dat zij het democratisch- en politiekproces in een land kunnen versterken. Zij kunnen rollen vervullenals tegenmacht, waakhond, stem van de armen en autonomemaatschappelijke organisaties in een land versterken.Tegelijk worden de Nederlandse ngo’s benaderd als een kanaalom het Nederlandse overheidsbeleid uit te voeren. Dit contrasteertmet de onafhankelijke rol van maatschappelijke organisatiesom een eigen beleid te voeren, los van dat van de overheid.Versnippering in de ontwikkelingssamenwerking wordt door deminister als een negatief proces gezien. Tegelijk stimuleert deoverheid expliciet de verbreding van de hulp, door particulieren,bedrijven en publieke instellingen op te roepen zich direct metontwikkelingssamenwerking bezig te houden en hen te financieren.Dit heeft het aantal actoren in het veld van ontwikkelingssamenwerkingverbreed, maar ook vergroot. Anderzijds zijn devoorwaarden voor MFS II zo opgesteld dat dergelijke ‘brede’actoren geen aanvraag konden indienen. Alliantievormingtussen Nederlandse ngo’s is vereist en dit is op grote schaalgedaan. Ook Simavi participeert in twee allianties. Dezealliantievorming heeft samenwerking tussen ngo’s een groteimpuls gegeven. Maar de korte aanlooptijd en het juridisch enplanmatig dichtgetimmerde kader levert ook veel risico’s op.Zo bemoeilijkt de alliantievorming vraaggestuurd werken vanuitontwikkelingslanden, maakt het een procesmatige opbouw vanin de context passende samenwerkingsvormen onmogelijk envereist het een enorme voorinvestering in tijd en geld.Bij minister Koenders zijn 43 aanvragen ingediend voor eenbedrag van 740 miljoen euro, terwijl er 450 miljoen eurobeschikbaar is. Op 1 april 2010 wordt duidelijk welke 30 aanvragendoor mogen en een gedetailleerd gezamenlijk vijfjarenplanvoor financiering mogen neerleggen. Uiteindelijk wordtop 1 november 2010 het besluit openbaar wie per 1 januari2011 hoeveel geld vanuit de overheid zal ontvangen om haarprogramma’s uit te voeren. De risico’s die deze planning metzich dragen voor de Nederlandse ngo’s en voor hun zuidelijkecounterparts zijn erg groot en eigenlijk in conflict met goeddonorschap (waarbij uitfasering van externe steun gelijkmatigen tijdig gepland wordt). Het is een groot goed dat Simavi erin het verleden naar heeft gestreefd slechts voor een beperktdeel van de begroting afhankelijk te zijn van overheidssubsidie.Hierdoor blijft het mogelijk onze partners ook uit andere fondsente financieren.14

Deel II:Verslag raad van toezicht2.1 Verantwoordingsverklaring 162.2 Verslag raad van toezicht 2009 182.3 Overzicht leden raad van toezicht 192.4 Interview interim-voorzitter raad van toezicht 2015

2.1 VerantwoordingsverklaringCode goed bestuur voor goede doelenDe raad van toezicht en de directie van Simavi onderschrijvende Code Goed Bestuur voor Goede Doelen (‘Code Wijffels’)en handelen overeenkomstig deze code. Het CBF ziet in haarcontroles hierop toe. De principes van goed bestuur, waarbij hetscheiden van de functies toezicht houden, besturen en verantwoordenvoorop staan, zijn verankerd in het besturingsmodeldat Simavi sinds 2007 kent. In oktober 2009 bracht Simavi eenkleine wijziging aan in haar statuten, waardoor de organisatienu volledig voldoet aan de eisen van de Code Goed Bestuur.De wijziging betrof de toevoeging van een artikel aan destatuten met betrekking tot de bestemming van de middelenna eventuele opheffing van de stichting.Taken en verantwoordelijkhedenraad van toezicht en directieSinds 2007 heeft Simavi een structuur waarbij het bestuur inhanden is van de directeur en een raad van toezicht toeziet ophet functioneren van het bestuur en de algemene gang vanzake. De directeur/bestuurder wordt hierin bijgestaan door eenmanagementteam, dat bestaat uit de drie afdelingshoofden.Twee leden van de raad van toezicht vormen een auditcommissieen houden specifiek toezicht op de financiën en de internekwaliteitsbewaking. Naast een toezichthoudende taak fungeert deraad ook als klankbord en inspirator voor het bestuur en zetten deleden hun individuele kennis en netwerk op verzoek voor Simaviin. Samenstelling en functioneren van de raad van toezicht enhet bestuur zijn vastgelegd in de statuten; een bestuursstatuut eneen reglement voor de raad van toezicht, een reglement voor deauditcommissie en een reglement voor het bestuur.Het functioneren van de directie is vastgelegd in een reglementvoor het bestuur en een reglement voor het managementteam.Deze reglementen zijn voor het laatst vastgesteld in februari 2007door de raad van toezicht en zijn op aanvraag beschikbaar.Benoeming, bezoldiging en aftredenraad van toezichtDe raad van toezicht van Simavi bestaat uit minimaal drie enmaximaal zeven leden. In 2009 waren er 5 leden en werd noggezocht naar invulling van de vacature voor de positie van voorzitter.Raadsleden worden door de raad zelf benoemd, op basisvan een vooraf door de raad en de directie opgesteld profiel, datgebaseerd is op meer algemene functieprofielen die zijnbeschreven in het reglement. Uitgangspunt hierbij is, datverschillende relevante expertises en netwerken in de raad vantoezicht zijn vertegenwoordigd. Raadsleden worden benoemdvoor een periode van vier jaar en kunnen één keer wordenherbenoemd. Er is een rooster van aftreden opgesteld, waarbijook de herbenoemingen zijn vastgelegd. Raadsleden zijnvrijwillig verbonden aan Simavi en ontvangen geen betaling.Zij mogen onkosten declareren op basis van werkelijk gemaaktekosten, conform het declaratiebeleid van Simavi.Binnen de raad is een portefeuilleverdeling gemaakt op basisvan de diverse expertises van de raadsleden. Er is een voorzitteren een vicevoorzitter. De positie van voorzitter werd in 2009tijdelijk vervuld door de vicevoorzitter. Twee leden hebben zittingin de auditcommissie en één lid houdt zich bezig met personelezaken en is vertrouwenspersoon voor medewerkers van Simavi.Eenmaal per jaar praat zij onafhankelijk met de personeelsvertegenwoordiging.De raad van toezicht evalueert haar eigen functioneren jaarlijks.In de evaluatie van 2009 werd met name aandacht gegeven aande manier waarop Simavi haar raadsleden het beste kan informerenen betrokken kan houden bij de organisatie. Aangegevenwerd dat belangrijk is dat de directeur aan informatie die gedeeldwordt duidelijk een eventueel standpunt, risico of consequentiekoppelt en dat raadsleden middels ad-hocwerkgroepenen een portefeuilleverdeling beter betrokken kunnen zijn.Controle op het functioneren van deorganisatieDe kwaliteit van de organisatie van Simavi is gewaarborgd dooreen kwaliteitssysteem. Deze is verankerd in interne handboeken,waarin de processen, procedures en beleidslijnen zijn vastgelegd.Op basis van interne audits of verbeterpunten werkende medewerkers van Simavi deze handboeken regelmatig bij.Het managementteam, onder leiding van de directeur, ziet toeop een goede navolging van dit beleid. De directeur is hiervooreindverantwoordelijk.Met ingang van 2009 voert Simavi jaarlijks interne audits uit.Er is hiervoor een planning gemaakt, zodat alle belangrijke16

procedures in drie jaar tijd worden geaudit. De kwaliteit van deinterne organisatie wordt ook extern getoetst. Jaarlijks voerenexterne accountants (KPMG Accountants N.V.) een financiëleevaluatie uit. Het kwaliteitssysteem van Simavi is in 2009 ookvoor het eerst extern getoetst (door Certiked) op ISO-norm9001:2008. Het resultaat was positief en Simavi is nu ISOgecertificeerd.Dit zal jaarlijks gecontroleerd worden. Verder isde kwaliteit gewaarborgd door het CBF-keurmerk dat Simavisinds 1997 mag voeren. Deze periode is in 2007 met nog eensvier jaar verlengd. In de verschillende toetsingsverslagen wordenaanbevelingen gedaan die in de volgende controle opnieuwaan de orde komen. De raad van toezicht ontvangt een afschriftvan alle toetsingsrapporten en deze worden besproken met deauditcommissie, die ook aanwezig is bij het jaarlijkse gesprekmet de externe accountant. Bovendien voldoet Simavi aande organisatietoets van het ministerie van Buitenlandse Zaken(laatst beoordeeld in 2005) en aan de streefwaarden vanbranchevereniging Partos (laatst beoordeeld in 2008).De programma’s en projecten die Simavi ondersteunt, wordenbij afsluiting extern geëvalueerd (met uitzondering van zeerkleine, incidentele, projecten). De leringen uit deze evaluatiesworden jaarlijks gebundeld in een meta-evaluatie (zie deel 3.2.4Monitoring en evaluatie). Daarnaast verricht Simavi elke tweejaar onafhankelijke tevredenheidsonderzoeken onder de belangrijkstestakeholders. Deze onderzoeken zijn in 2007/2008 uitgevoerden staan weer gepland voor 2010. Onder medewerkerswordt jaarlijks de tevredenheid onderzocht (zie deel 3.4 Simaviin Haarlem: Interne organisatie).VerantwoordenDe raad van toezicht komt ten minste vier keer per jaar bijeen.De directeur en leden van het managementteam zijn uitgenodigdom de vergaderingen van de raad bij te wonen, tenzij deraad in beslotenheid wil vergaderen. Dit gebeurt bijvoorbeeldwanneer het functioneren van de directeur of het eigen functionerenvan de raad - of een van haar leden - op de agenda staat.Dat gebeurt ten minste eenmaal per jaar. De auditcommissiekomt ten minste tweemaal per jaar bijeen om de financiëlevoortgang, de administratieve organisatie en het internekwaliteitsbeheer binnen Simavi te bespreken.Simavi kent een planning- en controle cyclus die als volgtfunctioneert. Op basis van een meerjarig strategisch plan eneen meerjarenbudget stelt de organisatie jaarlijks een jaarplanen budget op. De raad van toezicht geeft goedkeuring aan dezedocumenten, die zijn voorzien van heldere doelstellingen enmeetbare indicatoren op output, outcome en impact niveau.Elk kwartaal rapporteert het managementteam aan de raad vantoezicht over de voortgang van de organisatie, op basis van deplannen en indicatoren die in het jaarplan vastgesteld zijn.Deze rapportage bevat tevens een financieel verslag van derealisatie en de prognose, in vergelijking tot de begroting.Jaarlijks stelt de directie een jaarverslag en een jaarrekeningop, die de raad van toezicht eveneens goedkeurt. Hierin wordtverslag gedaan aan de hand van de doelstellingen en indicatorenin het jaarplan en de begroting.Met ingang van 2009 beoordeelt het managementteam elk jaar(in juni) alle resultaten uit interne en externe rapportages enevaluaties in een management review, waarin ook verbeterpuntenworden opgenomen. Daarna bespreekt het managementteamhet verslag van deze review met de raad van toezicht.Begin 2009 werd bovendien een extra risicoanalyse uitgevoerd,in het kader van de economische recessie. Het risico op kortetermijn bij Simavi werd als beperkt beoordeeld, door de grotespreiding van inkomsten, waaronder meerdere langetermijncontracten.Risico’s op middellange termijn werden opgemerkt metname door veranderend overheidsbeleid. Gezien de diversiteitvan inkomsten en de goede mogelijkheden voor Simavi, ookbinnen dat nieuwe beleid, werd dit risico niet als existentieelbeoordeeld. Besloten is om extra menskracht aan te trekkenom goede subsidievoorstellen voor te bereiden.Optimale bestedingDe interne organisatie van Simavi is erop ingesteld om toe tezien op een optimale besteding van de middelen. De geworvenfondsen dienen zoveel als mogelijk te worden besteed aan deprimaire doelstellingen van Simavi. Daarom is bepaald dat hetpercentage kosten voor fondsenwerving in principe niet hogermag zijn dan 25 procent. Intern is vastgesteld dat ook de totalekosten van de organisatie niet hoger mogen zijn dan 25 procentvan de totale begroting. In 2009 is besloten dat bovendien hetmaximumpercentage dat de organisatie mag besteden aanadministratie en beheer wordt gesteld op 6,9 procent. De in-17

2.2 Verslag raadvan toezicht 2009terne besluitvorming rond de besteding van middelen ziet verdertoe op een doelmatige besteding van middelen. Zo wordensubsidie toekenningen aan projecten en programma’s binnen deprogramma afdeling door een programma medewerker systematischgetoetst aan een aantal criteria en prioriteiten, die zijnvastgelegd in een vast aanvraagstramien; het programmabeleiden een landenbeleidsplan. Projecten onder de 10.000 euro wordengoedgekeurd door de programma medewerker en het hoofdvan de programma afdeling. Projecten en programma’s groterdan 10.000 euro worden daarnaast voorgelegd aan twee andereprogramma medewerkers, en indien groter dan 75.000 euroaan de gehele programma afdeling en de directeur (zie deel3.4 Simavi in Haarlem: Interne organisatie). Vervolgens wordenprogramma’s gemonitord en geëvalueerd (zie deel 3.2 Simaviin Azië en Afrika: Programma’s). Besluiten over bestedingen inhet kader van communicatie, fondsenwerving en administratieworden eveneens getrapt genomen, afhankelijk van de omvangvan de besteding (zie deel 3.4 Simavi in Haarlem: Interne organisatie).Zij dienen bovendien te passen binnen de vooraf doorde raad van toezicht goedgekeurde begroting en het jaarplan.Relaties belanghebbendenSimavi streeft naar een open dialoog met alle belanghebbenden,die te verdelen zijn in vrijwilligers en beroepsmedewerkers,donateurs, schenkers en relaties, uitvoerende partnerorganisaties,samenwerkende collega-organisaties en overheden. Despecifieke doelgroepen worden geïnformeerd over operationelezaken, bestuur en beleid, fondsenwerving en financiële zaken.Evaluaties worden op afgesproken momenten uitgevoerd overprojecten en programma’s waarbij Simavi is betrokken. Drie keerper jaar ontvangen onze relaties een nieuwsbrief. Het jaarverslagen de jaarrekening, gepubliceerd in het Nederlands en hetEngels, zijn opvraagbaar en staan in zijn geheel op de websitevan Simavi. Indien er formele klachten bij Simavi binnenkomen,dan worden deze geregistreerd en binnen twee wekenafgehandeld. Hiervoor wordt een klachtenregister bijgehouden.Omdat het blijkt dat mensen zelden een formele klacht indienenworden sinds medio 2009 ook niet-formele klachten (kritischereacties per telefoon, email of post) bijgehouden.Alle leden van de raad van toezicht en de directie van Simavihebben deze verantwoordingsverklaring onderschreven engoedgekeurd op 6 april 2010.De raad van toezicht kwam in 2009 in totaal 3 keer bijeen,waarbij het managementteam bij alle overleggen aanwezig was.Bij agendapunten die het functioneren van personen of de raadzelf betroffen, verliet het managementteam de vergadering.Het geplande vierde overleg van 17 december is wegens deweersomstandigheden verplaatst naar 26 januari 2010. Vanalle vergaderingen zijn notulen gemaakt met een actielijst.Tussendoor zijn diverse malen kleine werkgroepen van de raadvan toezicht bijeengekomen. Dit betrof: de auditcommissie,een werkgroep rond vacatures in de raad van toezicht en eenwerkgroep over alliantievorming en MFS II. Individuele toezichthoudershadden in aanvulling daarop ook individueel contactmet medewerkers van Simavi met betrekking tot het thema dattot hun speciale aandachtsgebied behoort (personeel, communicatie,financieel, water thematiek).De raad van toezicht besprak in 2009 diverse agendapunten dieelk jaar vast op de agenda staan, zoals jaarplan en begroting,jaarverslag, kwartaalrapportages en voortgang van de organisatie,beoordeling van de directeur / bestuurder en vacatures in deraad van toezicht.De volgende thema’s kregen in 2009 speciale aandacht:• Strategische Visie 2009-2011: Deze werd vastgesteld.Aandacht ging met name uit naar de streefwaarden. Laterin het jaar is de voortgang van de strategische visie besproken,evenals de uitwerking ervan in het merkdocument.• ISO-certificatie: Besproken is dat dit zeer waardevol is,maar dat Simavi ervoor moet waken dat de organisatie doorhet ISO-proces niet te zwaar en bureaucratisch wordt. ISOmoet kwaliteitsverhogend werken en geen last en doel opzich worden.• MFS II-subsidie aanvragen en alliantievorming in hetkader van de aanvragen: Dit is het hele jaar een vastitem op de agenda geweest en er is ook in kleiner verbandmeegekeken. Punten van aandacht waren partnerkeuze,strategie, haalbaarheid en de juridische en organisatorischeimplicaties. Zorg bestond over de grote belasting op de organisatieen de omvang van de investeringen in relatie tot hetrendement en het risico niet te slagen.• Risicoanalyse en management review: De raad was zeertevreden met deze exercities en verslagen. Afgesprokenwerd dat de financiële risico’s in januari 2010 nader worden18

2.3 Overzichtleden raad vantoezichtuitgewerkt in scenario’s met implicaties.• Het Comité van Aanbeveling: Dit is in oprichting engesproken is over hoe dit op te zetten, wie ervoor te vragenen welke rol mensen in het comité zouden vervullen.• Onkostenvergoedingsregeling voor raadsleden en vrijwilligers:Dit document is vastgesteld.• Statutenwijziging: Bij de statutenwijziging in 2007 is perabuis het laatste artikel (over de afwikkeling van de boedelbij opheffing van de stichting) niet goed in het documentgekomen. Dit was echter pas na vaststelling geconstateerden is in 2009 met een nieuwe statutenwijziging gecorrigeerd.Verder waren er geen wijzigingen.In december 2009 stond een evaluatie van de raad van toezichtgepland. Deze is in verband met de beschikbaarheid van diverseleden van de raad van toezicht verplaatst naar april 2010.Op 1 januari 2009 namen twee toezichthouders afscheid:Lodewijk van der Peet, de voorzitter met een communicatieachtergrond en Koos van der Velden, raadslid met een wetenschappelijke-en gezondheidsachtergrond. Beiden haddentwee termijnen in het bestuur en later de raad van toezicht vanSimavi gediend. Froukje Runia verving de voorzitter tijdelijk alsinterim voorzitter, terwijl de raad op zoek ging naar een nieuwevoorzitter. Vervanging van Koos van der Velden zal plaatsvindennadat een nieuwe voorzitter is aangetreden. Het lidmaatschapvan Hans Kruijssen als raadslid werd op expliciet en unaniemverzoek van de raad met een tweede termijn verlengd. Metname zijn geweldige kennis van het ontwikkelingsveld en zijnbrede netwerk werden essentieel bevonden. In april 2010 zalMaria Martens, voorheen Europarlementariër voor het CDA,aantreden als nieuwe voorzitter. De selectie van voorzitter vondplaats op basis van een vooraf opgesteld profiel. Oriënterendegesprekken zijn gevoerd met diverse kandidaten.Onderstaand een overzicht van de leden van de raad van toezicht (rvt) in 2009 (per 31-12-2009):NaamFunctie(aandachtsgebied)Functie in hetdagelijks levenRelvantenevenfunctiesBenoemdsindsAftredend per (wel/niet herverkiesbaar)Mevr. drs. F.Y. RuniaInterim voorzitter,als vicevoorzitter(personele zaken envertrouwenspersoon)HuisartsLid werkgroepWHIG van NederlandseVerenigingTropische Geneeskunde(NVTG)23-06-200323-06-2011 (niet)Dhr. C.A.A.van Dongen RAToezichthouder enLid Audit Commissie(financieel)GepensioneerdNiet relevant24-11-200324-11-2011 (niet)Dhr. H. KruijssenToezichthouder enLid Auditcommissie(ISO, MFS, vacatures rvt)GepensioneerdLid bestuurWilde Ganzen12-09-200512-09-2013 (niet)Dhr. R.I.F. ThiemannToezichthouder(water, MFS, vacaturesrvt)DirectieteamDeltaresNiet relevant20-11-200620-11-2010 (wel)Dhr. F. F. BlanchardToezichthouder(communicatie, MFS)DirecteurVereniging vanCommunicatie-Adviesbureaus- BestuurslidKOAG/KAG- Lid ledenraadEureko24-11-200824-11-2012 (wel)19

2.4. Interview voorzitter Froukje Runia“Samenwerken met de lokale bevolking,dat is de kracht van Simavi”“Al jong wist ik dat ik als dokter in Afrika wilde gaan werken. Ikdeed mee aan de oprichting van de eerste wereldwinkel in mijnwoonplaats eind jaren zestig. En mijn aardrijkskunde leraar inspireerdeme door zijn filosofie op ontwikkelingshulp, zo heette dattoen nog. En zo werkte ik jaren later als tropenarts in Kameroenen Zimbabwe. We deden ons werk met behulp van auto’s vanSimavi, want in die tijd leverde Simavi nog goederen. Maar opzich ken ik Simavi al mijn hele leven, mijn moeder was collectecoördinator,en toen ik gevraagd werd voor het bestuur, hoefde ikniet lang na te denken om ‘ja’ te zeggen. Het is geweldig om opvrijwillige basis als lid van de raad van toezicht aan het werk tezijn. Het is een ontzettend leuke club om bij te mogen horen.”In 2009 was Froukje Runia interim-voorzitter van de raad vantoezicht van Simavi. In 2003 werd Froukje, in het dagelijks levenhuisarts, gevraagd om plaats te nemen in het bestuur vanSimavi, dat in 2007 werd omgevormd tot raad van toezicht.Dit jaar geeft ze het stokje door aan Maria Martens, maar blijfttot 2011 deel uitmaken van de raad van toezicht.Wat maakte 2009 voor Simavi een bijzonderjaar?“Naast het reguliere werk van Simavi is er dit jaar hard gewerktaan de opzet van twee allianties voor de MFS II subsidieaanvraag.De slag van projectmatig naar programmatischwerken met de allianties, is een tijdrovende maar zinvolleexercitie geweest. De identiteitsdiscussie die we binnen enbuiten Simavi in 2008 hebben gevoerd, is uitgewerkt in eenmerkdocument, waarbij de focus op moeders ligt. Het betrekkenvan Nederlanders bij ons werk groeit door onze succesvolleevenementen. Bovendien zijn we dit jaar ISO-gecertificeerd.Al deze werkzaamheden hebben een enorme druk gelegd opde medewerkers van Simavi. Hun inzet waardeer ik enorm.”Hoe ben je bij het werk van Simavibetrokken geraakt?Op welke manier heb je Simavi door dejaren heen zien veranderen?“Vroeger was Simavi een hulpgevende ofwel service verlenendeclub, een hardware organisatie; er werden boten geleverd inIndonesië zodat Westerse artsen eilanden konden bezoeken,röntgenapparaten en pillen werden verscheept. Nu is dat veranderd,er wordt gekeken naar de software. We zijn een organisatievoor structurele ontwikkelingssamenwerking geworden endat spreekt me aan. We werken samen met lokale organisatiesaan de gezondheid van de lokale bevolking. Met hen kijken wehoe mensen in hun eigen gereedschapskist de tools kunnenvinden om daarmee aan het werk te gaan, met zichzelf en hunomgeving. Dat Simavi dat via moeders doet, vind ik prachtig.Zelf ben ik ook moeder en uit ervaring weet ik dat je rol eninvloed op de gezondheid van je familie van groot belang is.”Waarom is het werk van Simavi belangrijk?“Als tropenarts heb ik destijds van dichtbij gezien dat je veelziektes en sterfte kunt voorkomen. Zo zijn veilig water, sanitatieen hygiëne een voorwaarde voor een goede gezondheid vanmensen. Veel schoolkinderen in Zimbabwe hadden diarree; zewaren vaak ziek, konden daardoor niet naar school en moestenzelfs naar ons ziekenhuis. Simavi heeft toen bijgedragen aan hetopzetten van een water- en sanitatieproject in het dorp. Zo heb iksinds mijn betrokkenheid bij Simavi enorm veel mooie projectengezien. We werken met lokale organisaties, niet met grote overheden,maar met de mensen op locatie. Dat is onze kracht.”20

Deel III:Verslag activiteiten3.1 Doelstellingen 223.2 Simavi in Azië en Afrika: Programma’s 233.3 Simavi in Nederland: Communicatie en fondsenwerving 443.4 Simavi in Haarlem: Interne organisatie 643.5 Simavi en samenwerkingsverbanden 753.6 Simavi in de toekomst: Vooruitblik 2010 803.7 Risicoanalyse Simavi 8121

3.1 DoelstellingenIn het strategisch meerjarenplan 2005-2009 formuleerde Simavidrie hoofddoelen (zie onder). Het jaarplan 2009 is opgesteld inaugustus 2008 en dus gebaseerd op het strategisch meerjarenplan2005-2009. Begin 2009 werd de Strategische Visie 2009-2011 vastgesteld. Het jaarplan van 2009 is op deze nieuwe visieaangepast qua strategie, maar streefde nog steeds naar dezelfderesultaten als opgenomen in het oude plan (zie deel 3.4Simavi in Haarlem: Interne organisatie). In dit hoofdstuk wordtverslag gedaan van de voortgang op de doelen en de behaalderesultaten zoals geformuleerd in het jaarplan 2009 (op basis vanhet strategisch plan 2005-2009).I. Verbeteren van de gezondheid van arme mensen inAfrika en Azië- Verbeteren van de toegang tot basisgezondheidszorgvoor jongeren, vrouwen en kinderen- Vergroten van de toegang tot veilig drinkwater,sanitatie en hygiëne- Versterken van de capaciteit van lokale organisaties diewerken aan de verbetering van de gezondheid van degemeenschap (zie deel 3.2 Simavi in Azië en Afrika:Programma’s)II. Betrekken van de Nederlandse bevolking bij ontwikkelingssamenwerkingin het algemeen en bij het werk vanSimavi in het bijzonder- Vergroten van het inzicht van de Nederlandse samenlevingin de ontwikkelingsthema’s waarop Simavi werkt- Vergroten van het draagvlak in de Nederlandse samenlevingvoor ontwikkelingssamenwerking in het algemeenen voor Simavi’ s werk in het bijzonder (zie deel 3.3Simavi in Nederland: Communicatie en fondsenwerving)III. Versterken van Simavi tot een slagvaardige en duurzameorganisatie- Versterken van de bedrijfsvoering- Evalueren en inzichtelijk maken van de resultaten- Meer diversiteit in de bronnen van inkomsten (zie deel 3.4Simavi in Haarlem: Interne organisatie)Afrikaanse vrouwen kunnen niet altijd veilig bevallen zoals deze vrouw in Kenia.22

3.2 Simavi in Azië en Afrika:Programma’sDoelgroepSimavi werkt aan het verbeteren van de gezondheid vanmoeders en hun gezin en aan het vergroten van de toegang totveilig drinkwater, sanitatie en hygiëne door steun te geven aanlokale organisaties veelal op districtsniveau, want zij wetenals geen ander wat nodig is om blijvende resultaten te boeken.Daarmee draagt Simavi ook bij aan het halen van de millenniumdoelenvoor moeder- en kindsterfte, bestrijding hiv/aids,malaria en andere ziektes en toegang tot veilig drinkwater ensanitaire voorzieningen (millenniumdoelen 4, 5, 6 en 7).Deze thematische keuze is door Simavi verder uitgewerkt in2009. Moeder- en kindsterfte is vertaald naar het financierenvan programma’s en partnerorganisaties met speciale aandachtvoor seksuele en reproductieve gezondheid van moedersen jongeren (SRGR). Voor een duurzame leefomgevingzet Simavi haar ervaring in op het terrein van water en sanitatie(WASH).Programma-ontwikkeling en strategischefinancieringSimavi heeft de nieuwe aanpak, het programmatisch werken,in 2009 ingevoerd in de landen waar Simavi actief is. Dit houdtin dat Simavi de afstemming en samenwerking bevorderttussen (lokale) ngo’s onderling en met andere actoren in hetontwikkelingsproces, zoals overheidsinstanties, de privatesector en/of kennisinstituten. Deze aanpak combineert vieronderdelen, die tot betere en meer duurzame resultaten leiden:3) Beleidsbeïnvloeding door lokale partnerorganisaties vanSimavi in Afrika en Azië, én door Simavi zelf én door samenmet gelijkgezinden het ontwikkelingsbeleid in Nederland enop internationale fora te beïnvloeden.4) Monitoring en evaluatie van de resultaten op alle genoemdeterreinen om te zien of de resultaten werkelijk zijnbehaald.Concreet heeft dit in 2009 geleid tot de financiering van eenaantal programma’s (minimaal een per land) en tot het aangaanvan allianties met een thematische focus, zoals de Water,Sanitatie en Hygiëne alliantie (WASH), de Seksuele en ReproductieveGezondheid en Rechten alliantie (SRGR), het WASH-Indonesië programma en de samenwerkingsovereenkomst methet drinkwaterbedrijf Vitens in Malawi. In de meeste van de10 landen waar Simavi actief is, zijn landelijke programma’s gestart(zie deel 3.2.1 Het werkveld van Simavi in Azië en Afrika).3.2.1 Het werkveld vanSimavi in Azië en AfrikaHet werkgebied van Simavi bevindt zich in Afrika en Azië, waarwe in totaal in 10 landen werken. In Afrika zijn dat: Ghana,Kenia, Malawi, Oeganda, Tanzania en Zambia. En in Azië isSimavi actief in Bangladesh, India, Indonesië en Nepal.1) Strategisch financieren van lokale ngo’s en hun programma’sdoor het kiezen / selecteren van succesvolle enbetrouwbare samenwerkingspartners voor de ontwikkelingvan een bepaald land of regio; het betekent ook het vindenvan donoren voor Simavi, die passen bij de programma’sen deze willen financieren.2) Capaciteitsopbouw van samenwerkingspartners doortraining, het inzetten van consultants, uitwisseling vanervaringen en samenwerking met collega-organisaties,trainingsinstituten, kennisinstituten, en bedrijven.In 2008 is besloten het werk in Zimbabwe af te bouwen.Er werden vanwege de politieke situatie in het land al jarenminder projecten ondersteund. Simavi werkt expliciet in stabielelanden omdat we vinden dat we daar de meest duurzameimpact kunnen bereiken. Gezien de beperkte middelen vanSimavi en het streven ons werk meer te bundelen, is beslotendat het onverstandig zou zijn een nieuw programma inZimbabwe op te bouwen, zelfs wanneer de politieke situatieverbetert. Ook is het niet zinnig om op zeer beperkte schaalin dit land actief te blijven, de kosten voor goede monitoringen begeleiding zijn dan te hoog.23

Landen waar Simavi actief isSimavi’s partnerorganisatie Emesco leidt inOeganda vrijwilligers en traditionele vroedvrouwenop tot gezondheidswerkers, dievervolgens meewerken aan de constructie vanwatervoorzieningen, de promotie van diversesanitatie maatregelen, behandelen van eenvoudigte behandelen ziektes en de promotie vanmuskietennetten. Lees verder op pagina 35.In Ghana werkt een consortium van organisatiessamen om in 4 districten efficiënter kennismanagementop te zetten voor de water- ensanitatieproblematiek. Lees verder op pagina 32.In Kenia leert SimavipartnerSANA kleine gemeenschapsorganisatiesaanvragen voor fondsenop te stellen en zorgt deorganisatie ervoor dat dezefondsen, veelal overheidsbijdragen,ook daadwerkelijkgoed worden besteed.Lees verder op pagina 36.Simavi’s partnerorganisatie Thandizanizorgde ervoor dat 27.000 mensen inZambia zich vrijwillig konden testen ophiv/aids en zich tevens konden behandelen.Lees verder op pagina 34.Frank Kasonga van Simavi’s partnerorganisatieCAVWOC maakt zich in Malawi hard voor devermindering van moedersterfte, door mannente betrekken bij de gezondheid van hun gezin.Lees verder op pagina 39.24

Veilig water door regenopvangvoor de inwoners van 9 dorpen inNepal. Lees verder op pagina 29.Sipra Biswas uit Bangladesh kan haarinkomen dat vroeger opging aan medicijnen,nu aan andere dingen besteden,zoals betere voeding en aan school vanhaar kinderen. Lees verder op pagina 27.Doordat Joba Devi uit India informatie kreeg overgezondheidszorg, voelt ze zich sterk genoeg omvoor haar recht op goede gezondheidszorg op tekomen. Lees verder op pagina 33.Volgens Christina Aristanti van deIndonesische organisatie YDDheeft het bouwen van toiletten enzorgen voor veilig water alleen nut alsmensen er zelf verantwoordelijk voorworden en hun gedrag aanpassen.Lees verder op pagina 31.Het dorp van Hamisi Omari in Tanzania isveranderd door kennisoverdracht op het gebiedvan veilig moederschap. Baby’s wordenvoortaan ingeënt, zwangere vrouwen lettenop hun voeding en mannen sturen hun vrouwvoor een bezoek aan een gezondheidskliniek.Lees verder op pagina 37.25

BangladeshDe Simavi partners zijn positief over de nieuwe regering dieeind december 2008 gekozen is. De Awami League onderleiding van Sheikh Hasina kreeg wederom de macht. Eerderbeschuldigd van grootschalige corruptie, belangenverstrengelingen nepotisme, heeft ze nu gezworen Bangladesh te dienenen de armoede aan te pakken. Prioriteit zijn het tegengaan vancorruptie, het onderwijssysteem uit de jaren ‘70 te hervormenen te zorgen dat meer mensen kunnen lezen en schrijven.De nieuwe regering heeft ervoor gekozen om sociale dienstverleningvoor de allerarmsten te verbeteren. Zo heeft deoverheid het project ‘moederschapbijdrage’ van onze partnerDORP opgenomen in haar beleid en is nu bezig met de uitvoeringhiervan. Deze ‘moederschapbijdrage’ is een klein bedragdat zeer arme vrouwen 2 jaar krijgen uitgekeerd, zodat zijbetere voeding voor zichzelf kunnen aanschaffen en daardoorniet genoodzaakt zijn om veel uren achter elkaar zware arbeidte doen. Als tegenprestatie moeten de jonge moeders ervoorzorgen dat hun kind onder meer een geboortecertificaat krijgten het zuigeling vaccinatieprogramma van de overheid volgt.Wat betreft de gezondheidssituatie heeft Bangladesh demoedersterfte weten terug te brengen van 574 in 1990 naar365 per 100.000 levend geborenen in 2008. Dit is echter nogver verwijderd van de doelstelling van 143 in 2015. Een belangrijkevoorwaarde om hieraan te voldoen is de armoede omlaagte brengen. Nog altijd leeft bijna een derde van de bevolkingonder de armoede grens. De explosieve stijging van de prijzenvoor voedsel en andere basisproducten hebben hier sterk aanbijgedragen. Met name de gebieden waar Simavi actief is, dezuidelijke kustgebieden en de Chittagong Hills, blijven achterbij de rest van het land. Het lijkt erop dat vooral millenniumdoel5 (‘vermindering moedersterfte’), niet gehaald gaat worden inde huidige trend. Ook ligt millenniumdoel 7 (‘meer mensen mettoegang tot veilig drinkwater en sanitaire voorzieningen’) metname in de rurale gebieden ver achter op schema.Simavi werkt samen met haar partners aan deze doelstellingen,door onder meer sterkere samenwerking tussen maatschappelijkeorganisaties en overheden te bewerkstelligen. Ook komtSimavi op voor de belangen van mensen en het recht dat zehebben op gezondheidszorg en toegang tot veilig drinkwater ensanitaire voorzieningen (zie verhaal van Sipra Biswas uitBangladesh op p. 27).Simavi participeert actief in het BOOM platform (BangladeshOverleg Ontwikkelingssamenwerking en Mensenrechten)waarin Nederlandse ontwikkelingsorganisaties en de NederlandseAmbassade in Dhaka zich gezamenlijk inzetten om huninspanningen waar mogelijk op elkaar af te stemmen en aandachtvragen voor mensenrechtenzaken. Simavi werkt samenmet 3 andere Nederlandse organisaties en 6 Bengaalse partnersom de gezondheidsuitgaven voor moeder- en kindzorg tevolgen in een aantal districten zodat moeders en kinderen dezorg krijgen waar ze recht op hebben. Dit resulteert in steedsbetere gezondheidszorg en een overheid die meer verantwoordelijkheidneemt deze zorg te leveren.Samen met Wemos en Cordaid ondersteunt en versterkt Simavide lokale controle op de publieke gezondheidsuitgaven binneneen aantal subdistricten. Op basis van de bevindingen zettenlokale groepen in overleg met autoriteiten zich in om de kwaliteiten effectiviteit te verbeteren. Zo zorgen ze er bijvoorbeeld voordat er in een moeder- en kindkliniek een professionele vroedvrouwof gynaecoloog komt.Op het gebied van veilig (drink)water ontwikkelt Simavi metBoth ENDS en drie lokale partnerorganisaties een langdurigprogramma. De nadruk ligt op het creëren van draagvlak omeen daadkrachtige lobby op te zetten om beleidsmakers enondernemers te beïnvloeden, en om nieuwe drinkwatertechniekente introduceren. De vele overstromingen in Bangladeshdie ervoor zorgen dat (drink)water verzilt wordt, zouden namelijkkunnen worden beperkt door de oorzaken aan te pakken.Het gaat om bepoldering, kanaliseren van rivieren en grootschaligegarnalenkweek. In 2009 werd Bangladesh getroffendoor cycloon Alia. Deze veroorzaakte vloedgolven tot wel viermeter hoog. Door zware regenval ontstonden daarop overstromingenen modderstromen. Een half miljoen Bengalen konworden opgevangen in tijdelijke onderkomens. In totaal zijnbijna 3 miljoen mensen getroffen, met name in het zuidwesten,een van de focusgebieden voor Simavi. Veel van onze partnersboden noodhulp en assisteren gemeenschappen bij de wederopbouw.26

“Investeren in betere voeding enscholing door de komst van veiligwater”Simavi zorgde in 2009 dat ruim 1,8 miljoen armemensen veilig drinkwater kregen. Een van hen isSipra Biswas uit Bangladesh.“Het kwam heel vaak voor dat iemand in ons dorp ziek werd nahet drinken van water,” zegt Sipra Biswas. “Bijna elk jaar gingener mensen dood aan diarree. Maar nu weten we gelukkig wat debelangrijkste oorzaak is van de ziektes. Dat komt namelijk doorhet drinken van onveilig water en het gebruik van vieze wc’s.”De 38-jarige Sipra woont in het dorpje Bailgram in Bangladesh,een arm dorp dat bestaat uit zelfgemaakte hutten van bamboe.De meeste inwoners proberen te overleven van minder dan 1dollar per dag. Ze hebben vaak geen vast inkomen, maar werkenop het land van een landheer, waar ze slechts een percentagevan de oogst krijgen. Ook Sipra’s man had een mager inkomen.En toen hij tien jaar geleden overleed, had Sipra nauwelijksgeld voor de opvoeding van haar zoon en vier dochters. Ze hadgeen geld om haar kinderen naar school te laten gaan en zekon zich maar twee maaltijden per dag veroorloven. De familiewas vaak ziek. Regelmatig hadden ze diarree, dysenterie engeelzucht. Toen haar zoon met ernstige diarree moest wordenopgenomen in het ziekenhuis, verkocht ze de enige koe die zebezat, om de rekeningen te kunnen betalen.Een paar jaar geleden verbeterde hun situatie aanzienlijk, toenSipra en haar familie in contact kwamen met een gezondheidswerkervan SUSG. Dit is een van de organisaties die deprojecten van Simavi in Bangladesh uitvoert. SUSG onderzochtde kwaliteit van het drinkwater van het dorp en kwam erachterdat Sipra en de andere bewoners al jarenlang vervuild waterdronken. In het dorp is geen stromend water. De bewonerswaren afhankelijk van water uit een vijver. Dit water zat vol metarsenicum en bacteriën die ziektes kunnen veroorzaken. Degezondheidswerker van SUSG organiseerde een buurtbijeenkomst,waarin het hele dorp informatie kreeg over het belangvan schoon drinkwater, schone wc’s en een goede hygiëne omziektes te voorkomen. Bovendien werd er een pomp gebouwd,die veilig water naar boven pompt, waardoor de bewoners overveilig water beschikten. Het resultaat was dat de mensen in hetdorp minder vaak ziek werden. Nu ze minder geld hoeven tespenderen aan medicijnen, kunnen ze hun schamele inkomensaan andere dingen besteden, zoals betere voeding of schoolvoor hun kinderen. “We gebruiken nu schone wc’s en letten oponze hygiëne,” zegt Sipra. “Mijn familie heeft sinds 2008 geendiarree en dysenterie meer gekregen en we voelen ons nu gezonderen veiliger. We zijn zo blij met het schone water en willenal onze donateurs die zo gul zijn geweest om ons te sponsoren,heel hartelijk bedanken!”Sipra Biswas kan haar inkomen dat vroeger opging aan medicijnen, nu aan andere dingen besteden, zoals betere voeding enschool voor haar kinderen.27

NepalNepal is één van de armste landen ter wereld en heeft groteproblemen op het gebied van veilig drinkwater en goedesanitaire voorzieningen. De afstand tot waterbronnen speelteen grote rol, vooral voor de mensen die in de berggebiedenwonen. Ziektes veroorzaakt door het drinken van vervuildwater komen hierdoor veel voor. Een derde van alle sterftegevallenbetreft kinderen onder de vijf jaar, voornamelijkveroorzaakt door diarree. Jaarlijks lijden zo’n 10 miljoen mensenin Nepal aan diarree en ander watergerelateerde ziektes.Na jarenlang conflict, heerst er sinds de afschaffing van demonarchie in 2008 en het aantreden van de president een politiekstabieler klimaat. In 2010 wil de regering de nieuwe grondwetgereed hebben en in 2011 staan de verkiezingen gepland.Het is de vraag of de Nepalese overheid in staat is binnen afzienbaretijd antwoord te hebben op de water- en gezondheidssituatie,omdat een duidelijk beleid hierop nu nog ontbreekt.De lokale partnerorganisaties van Simavi werken samen metpartners van Plan Nederland in dit bergachtige land om bevolkingsgroepenin afgelegen gebieden binnen de programma’stoch van veilig drinkwater te voorzien. Waar een regulier waterleidingsysteemniet mogelijk is, gebeurt dit door regenwaterop te opvangen. Dit is een alternatief systeem dat zorgt datmensen ook onder andere klimatologische omstandighedenover veilig drinkwater kunnen beschikken gedurende het jaar.Door klimaatverandering valt regen nu vaak in kortereperioden en met hogere intensiteit. Met de nieuwe systemenkunnen mensen dit water langer tot hun beschikking houden.Ook worden dorpsbewoners opgeleid om de systemenoperationeel en financieel te onderhouden. Daarnaast is ernauwelijks kennis van het belang van hygiëne en ontbrekenin veel dorpen sanitaire voorzieningen. Hierdoor zijn mensengenoodzaakt hun behoefte in de buitenlucht te doen, metgrote gevolgen voor de gezondheid.Het aantal kinderen dat vanwege aanhoudende diarree sterft,is hoog in deze gebieden. Daarom geven de lokale partnerorganisatiesvan Simavi informatie aan de lokale bevolkingover het belang van hygiëne, gebruik van wc’s en worden dedorpelingen gemotiveerd om niet meer in het openbaar hunbehoefte. Ook voeren Simavi’s partners ‘pilots’ uit om te kijkenhoe ontlasting en urine kan worden gebruikt om akkertjes tebemesten of energie te genereren.Simavi’s partner NEWAH speelt binnen dit geheel een belangrijkerol, doordat zij zowel lokale organisaties traint, zelfprojecten in dorpen implementeert, maar ook samen metandere organisaties lobbyt voor een beter beleid op het gebiedvan watervoorziening in Nepal. In 2009 sloot Simavi een nieuwlangdurig samenwerkingsverband met NEWAH om de rol vandeze organisatie als bindende factor, pleiter, trainer en netwerkorganisatieverder te versterken. Ook in de toekomst zal Simavimet NEWAH samen met andere Nepalese organisaties dewaterproblematiek blijven aanpakken (voor een voorbeeld vaneen van de projecten zie p. 29).Andere partners van Simavi richten zich op het trainen vanlokaal overheidspersoneel om gezondheidsdiensten in dorpenaan te bieden. Inmiddels zijn gezondheidswerkers opgeleid enverbonden aan de dorpen. De dorpsbewoners kunnen voor debehandeling van hun gezondheidsklachten hiernaartoe.IndonesiëDe parlementaire verkiezingen in Indonesië op 9 april 2009hebben ertoe geleid dat de traditionele partijen veel zetelsmoesten inleveren en de Democratische Partij 20 procent vande zetels wist binnen te slepen. Mede hierdoor werd presidentSusilo Bambang Yudhyono in juli herkozen met 61 procent vande stemmen. Hoewel de president eerder hard inzette op hetbestrijden van corruptie, zijn in 2009 een aantal zaken opgedokendie hem in diskrediet zouden kunnen brengen. Vooralsnogheeft hij de anticorruptiebestrijding opnieuw op de politiekeagenda gezet. Daarnaast krijgen de millenniumdoelen aandacht.Indonesië ligt redelijk op schema, maar er zijn nog eenaantal uitdagingen in het behalen van de millenniumdoelstellingen.Meer dan 35 miljoen mensen, ofwel 15,4 procent van deIndonesische bevolking, leeft nog onder de nationale armoedegrens. Het aantal inwoners dat toegang heeft tot schoon drinkwateren sanitaire voorzieningen is niet significant toegenomen,met name niet op het platteland. Meer dan 30 procent van destedelijke- en meer dan 50 procent van de rurale bevolking heeftgeen toegang tot veilig water. Slechts 37 procent van de bevolkingop het platteland heeft toegang tot zogenaamde verbeterde28

Projectvoorbeeld IVeilig water door regenopvang in NepalSituatieMaar liefst 72 procent van alle ziektes bij kinderen in Nepalwordt veroorzaakt door vervuild water. Hierdoor overlijdenjaarlijks 15.000 kinderen jonger dan 5 jaar. Door de bergachtigeomgeving en een gebrek aan oppervlaktebronnen inhoger gelegen gebieden, is het voor Nepalezen in afgelegendorpen moeilijk om aan veilig drinkwater te komen. Daaromdrinken ze (vervuild) water uit stroompjes. Ook gebrek aankennis speelt een belangrijke rol. De bevolking is niet goedop de hoogte van watergerelateerde ziektes, zoals wormen,tyfus en diarree en het belang van sanitatie en hygiëne.Dit heeft direct invloed op de gezondheid van de bevolking.Mede hierdoor verslechteren de sociaaleconomischeomstandigheden. Immers, het verzamelen van water kostveel tijd en het behandelen van ziektes veroorzaakt doorvervuild water, kost veel geld. Bijkomend probleem is dater ook geen water en sanitaire voorzieningen zijn bij descholen. Dit is met name voor menstruerende meisjes lastig.Omdat ze hierdoor tijdens hun menstruatie vaak thuisblijven,missen ze veel schooldagen.AanpakIn West-Nepal wordt het gebrek aan veilig drinkwater aangepaktdoor regenwateropvang te bouwen bij scholen enwoningen. Regenwater is namelijk schoner dan rivierwater.Daarnaast zorgt Simavi’s partnerorganisatie NEWAH – insamenwerking met kleinere, lokale organisaties en financieelgesteund door de Nationale Postcode Loterij – dat iedereenin de gemeenschap over sanitair beschikt. NEWAH (NepalWater for Health) geeft ook voorlichting aan de bevolking overde gevolgen van in het openbaar je behoefte doen. Voor deallerarmsten worden de toiletten gesubsidieerd. De minderarme huishoudens kunnen geld lenen uit een speciaal fonds.Momenteel lopen er 9 projecten in 6 dorpen.ResultaatIn elk dorp is een water-sanitatie comité opgericht dat kijkt ofvoorzieningen goed worden onderhouden. Daarnaast is perdorp iemand opgeleid die wc’s en watervoorzieningen kanbouwen en onderhouden. En er is een gezondheidswerkerdie voorlichting geeft. Door deze inzet weten de inwonersvan de dorpen nu meer over het belang van goede hygiëne,wat resulteert in gedragsverandering.Het project loopt nu een jaar. In 2 van de 9 dorpen doen deinwoners hun behoefte helemaal niet meer buiten. Daarnaasthouden de dorpelingen hun omgeving nu beter schoon. Deandere dorpen krijgen hierover nog voorlichting. Er zijn nu 34regenwateropvangpunten en 39 wc’s gebouwd en er zijn 25vuilverzamelpunten opgezet. In de dorpen zijn verschillendevoorlichtingslessen en bijeenkomsten geweest over het belangvan hygiëne, veilig water en het voorkomen van ziektes.ToekomstRegenwateropvang blijkt ook hier de geschiktste, alternatievemethode om mensen in deze afgelegen bergachtige gebiedenvan drinkwater te voorzien. In de toekomst gaat NEWAHde projecten implementeren in andere dorpen.In een dorpsbijeenkomst geeft Simavi’s partnerorganisatie NEWAH informatie over het belang van veilig water, goede hygiëneen hoe je ziektes kunt voorkomen.29

sanitaire voorzieningen. Dit laatste is voor Simavi een belangrijkaandachtspunt. Bovendien is de moedersterfte in Indonesië met307 per 100.000 geboortes een van de hoogste in Zuidoost-Azië. Daarom ondersteunt Simavi een aantal lokale organisaties(Pelkesi, GKE en CD Bethesda) die in zeer ontoegankelijke gebiedenop Kalimantan en Papua gezondheidszorg aan moedersen kinderen geven. Afgelopen jaar is het aantal hiv-besmettingenaanzienlijk gestegen. Met name op Papua en in een aantalsteden in Indonesië is deze stijging verontrustend.De president zal naar verwachting zijn visie op meer economischegroei voor de armen, investeringen in sociale sectoren decentraliseren van beleid naar de provincies en districtenverder vorm geven. Simavi heeft al met succes een samenwerkingsverbandopgezet tussen lokale organisaties, lokale overhedenen andere ontwikkelingspartners om gezamenlijk vanuitde gemeenschappen behoeften en prioriteiten aan te pakken.Simavi ondersteunt partner Rumsram op Biak in Papua in hetbegeleiden van de overheid in de planning en uitvoering vanhet verbeteren van drinkwater voorzieningen en de hygiëne ineen groot aantal dorpen.Daarnaast is Simavi nauw betrokken om samen met 4 vanonze partners, de overheid en Unicef in Oost-Indonesië eengrootschalig drinkwater- en sanitatieprogramma te ontwikkelenvoor 150.000 huishoudens. Dit moet bijdragen aan het behalenvan de millenniumdoelstellingen. Voor het eerst wordt er inIndonesië actief vanuit alle betrokken partijen samengewerkt engebruikgemaakt van elkaar’s expertise. Simavi’s partners gaanzich vooral bezighouden met hygiënepromotie en het versterkenvan de private sector om toilet- en drinkwateraccessoires te verkopendie nodig zijn voor kwalitatief goede en duurzame voorzieningen.Daarnaast gaat Simavi met Unicef de overheden inIndonesië versterken in het plannen en monitoren op dit gebied.succesformule geroemd. De overheid wil nu ook elders op heteiland deze samenwerking voortzetten.IndiaOmdat de monsoenregens in 2009 pas laat kwamen, gingenoogsten verloren en leden in 2009 veel mensen in India honger.Dit leidde tot grote migratie van mannen en hele families naarde stad voor werk. Voor Simavi betekende dit dat activiteitenvan onze programma’s vertraging opliepen. Er moest vervangingworden gezocht, bijvoorbeeld in het dorpscomité, omdatsommige mensen waren vertrokken naar de stad. Daarnaastwerden enkele projecten van Simavi belemmerd door aanslagenop overheid- en politiegebouwen door Naxilites, extreem linkseradicalen, en het door hen vaak afgekondigde verbod op reizen.De lokale partners zijn gewend aan deze onrusten, waardoor deprojecten toch goed konden worden gevolgd.De wereldwijde economische recessie heeft India mindergeraakt dan andere landen. Toch is de jaarlijkse economischegroei van India afgenomen, wat een negatieve impact heeft opde werkgelegenheid. De Indiase overheid heeft een wet aangenomenom mensen in rurale gebieden met subsidies aanhetwerk te helpen. SRADHA, Simavi’s partner in Orissa, maakthiervan gebruik om zo meer regenwateropvangsystemen enlatrines te bouwen. SRADHA heeft een manier gevonden omregenwater op te vangen en langer vast te houden, zodat hetgrondwaterpeil stijgt en mensen gedurende langere periodenin het jaar over water kunnen beschikken. Samen met de voorlichtingover hygiëne die de organisatie aan de lokale bevolkinggeeft, heeft dit er in dit gebied toe geleid dat er geen kinderenaan diarree zijn overleden. Terwijl in de rest van de deelstaatOrissa er juist wel veel kinderen aan stierven. SRADHA gaat numet andere lokale ngo’s lobbyen bij de lokale overheid om hunsuccesvolle model te dupliceren in andere delen van Orissa.Onze partner YMP heeft van de Indonesische overheid eenofficiële erkenning gekregen voor haar essentiële bijdrage aanhet substantieel verbeteren van de gezondheid van de lokalebevolking in het oostelijke district op Lombok. Met name deproactieve houding van de gemeenschappen zelf als gevolg vande begeleiding van onze partner, de verbetering van hygiëneen investeringen in schoon drinkwater en sanitatie werden alsHet Indiase parlement heeft voor het eerst een vrouwelijkeparlementsvoorzitter gekozen. Bovendien is ze Dalit, de laagstekaste uit het kastensysteem. Dalits worden in de hindoe cultuurals paria’s gezien. De verkiezing kwam op een belangrijkmoment, omdat vrouwenthema’s op de agenda staan, zoalshet aborteren van vrouwelijke foetussen, huiselijk geweld enbruidschat(zelf)moorden. Het belangrijkste is dat de zogenaam-30

Interview Simavi-partner IndonesiëBetere levensomstandigheden doorverantwoordelijkheid en gedragsveranderingenChristina Aristanti brengt samen met de lokale bevolking de problemen in de dorpen op het gebied van drinkwater ensanitatie in kaart.Volgens Christina Aristanti van de Indonesische organisatieYayasan Dian Desa (YDD) heeft het bouwen van toilettenen het zorgen voor veilig water alleen nut als mensen erzelf verantwoordelijk voor worden en hun gedrag aanpassen.Simavi werkt samen met de lokale organisatie YDD, in1972 opgericht, om voor minderbedeelde bevolkingsgroepenbetere levensomstandigheden te creëren.Hoe werken jullie?“We bouwen toiletten voor bevolkingsgroepen die geensanitaire voorzieningen hebben, promoten actief het gebruikvan wc’s en maken ze verantwoordelijk voor het onderhoudervan. Daarnaast leren we de bevolking technieken en vaardighedenom over veilig water te beschikken. Ook helpen weafgelegen huishoudens aan veilig water en laten hen zienhoe ze dit tegen minimale kosten en minimale inzet, duurzaamkunnen gebruiken.”Jullie betrekken huishoudens bij hetfinancieren van de projecten.Kun je deze mensen - die veel moeitemoeten doen om rond te komen -wel vragen om bij te dragen?“In bepaalde dorpen heeft de lokale bevolking zelf beslotendat iedereen eenzelfde bedrag moet bijdragen voor de bouwen het onderhoud van de voorzieningen. Je hebt natuurlijkte maken met heel arme en iets minder arme mensen. Vaaklenen de minder arme mensen, veelalwinkeliers, geld aan de armere dorpsbewoners om hun bijdragete kunnen betalen. Zij regelen met elkaar de afbetaling.Ik moet toegeven dat er nog wel arme huishoudens zijn dieecht geen geld hebben om sanitaire voorzieningen te bouwen.Maar die mogen dan bijvoorbeeld bij de buren gebruikmakenvan het toilet. Of andere bewoners zijn bereid om iets meer tebetalen. Dat regelen ze onderling prima.”En voelen mensen zich ook daadwerkelijkverantwoordelijk?“De inwoners van de dorpen krijgen een verantwoordelijkheidsgevoelomdat ze zelf hun eigen prestatie moetenbeoordelen vanwege de methodiek die wij gebruiken.Toch controleren we wel. We bezoeken huishoudens omte zien of de sanitaire voorzieningen werkelijk in gebruik zijnen in welke staat ze zijn. Dat werkt in de praktijk goed.”Een deel van jullie werkwijze bestaatuit gedragsverandering.Hoe bereik je die?“Dat is inderdaad moeilijk. Maar omdat we via een participatiesysteemwerken, waarbij de mensen binnen een gemeenschapde regie in handen hebben, gaat dat goed. Alsde voorzieningen zijn gerealiseerd, moet men elkaar op hungedrag aanspreken. Dat betekent elkaar controleren, maarook plannen en monitoren. Zo worden de inwoners van eendorp zelf verantwoordelijk gemaakt en kunnen ze zien welkeinvloed hun gedrag op bijvoorbeeld hygiëne heeft.”31

de Vrouwenwet, die al sinds 1997 in behandeling is, eindelijkeen kans heeft goedgekeurd te worden. Daarin staat dat 33procent van de zetels in de nationale en deelstaatparlementenvoorbestemd zijn voor vrouwen. Veel Simavi projecten komenop voor de rechten van (Dalit)vrouwen. Zo werkt partnerorganisatieBVHA in Bihar, waar vrouwelijke foetussen vaak geaborteerdworden vanwege de voorkeur voor een zoon. BVHA steltprenatale sekseselectie aan de orde door voorlichting te gevenover de negatieve gevolgen van minder meisjes binnen desamen leving. Ook lobbyt BVHA voor betere implementatie vannationale wetten die deze selectie verbieden. Simavi’s lokalepartners VHAI en BVHA ontwikkelden samen met partners vanPlan Nederland een programma om het succesvolle project vanBVHA op grotere schaal te implementeren en meer succes tehebben met lobby op nationaal niveau. Helaas is tot op hedennog geen donor gevonden voor dit programma.In de deelstaat Jharkhand werkt Simavi aan het verbeteren vanhet gezondheidssysteem. Simavi’s lokale partner NEEDS heeftvrouwen uit dit district opgeleid om gezondheidscomités te leiden.Deze comités discussiëren inmiddels tot op districts niveaumet elkaar en met lokale autoriteiten over vrouwenrechten enhoe hun dorpen toch toegang kunnen krijgen tot gezondheidszorg.Met als resultaat dat deze vrouwen nu zelf gezondheidszorgkunnen verlenen en dat ze veel dorpen hebben kunnenverbinden aan het reguliere gezondheidszorgsysteem (zoalsJoba Devi uit India vertelt op p. 33). Momenteel ontwikkeltNEEDS met de overheid van Jharkhand een programma omdeze succesvolle strategie in een groter gebied van de deelstaatte implementeren.GhanaVeel Ghanezen zijn trots op de vreedzaam en eerlijk verlopenverkiezingen eind 2008 en voelen zich een voorbeeld voor derest van Afrika. De nieuwe regering had een langzame start.De nieuwe president Professor John Evens Attah Mills, in januari2009 aangesteld, had drie maanden nodig om zijn regeringsploegte formeren. Deze regering streeft naar continuering vande liberale economische politiek en wil de principes van goedbestuur in de praktijk brengen. Ze keurde de wetgeving goed diemeer persvrijheid garandeert en accepteerde een aantal gerechtelijkeuitspraken tegen de overheid. De voortgaandeinspanningen om een stabiele democratie op te bouwen,werden beloond met een bezoek van de President van deVerenigde Staten, Barack Obama, in juli. Tijdens zijn bezoekonderstreepte hij dat vier zaken doorslaggevend zijn voor detoekomst van Afrika; democratie, kansen om economisch teontwikkelen, gezondheid en vreedzame oplossing van conflicten.Hij benadrukte dat Afrika geen ‘sterke mannen’ maar sterkeinstituties nodig heeft en pleitte voor voortzetting van de steunaan de publieke gezondheidszorg in Afrika.De grootste gezondheidsproblemen blijven infectieziektes,slechte sanitaire voorzieningen en eenzijdige voeding en eentekort eraan. Het overheidsbeleid richt zich sterk op verbeterdepublieke gezondheidszorg, maar komt middelen en menskrachttekort; de ‘brain drain’ van geschoold gezondheidspersoneel blijfteen groot probleem. In de meeste rurale gemeenschappen iseen tekort aan adequate drinkwater en sanitaire voorzieningen.Daarentegen heeft Ghana een van de laagste hiv/aidsbesmettingpercentagesvan Afrika, mede doordat het type virus minderbesmettelijk is dan in oostelijk Afrika.Naast doorgaande ondersteuning van alle lopende projectenheeft Simavi in 2009 een actieve rol gespeeld bij de identificatievan een water- en sanitatie programma in de noordelijke regio,dat wordt geleid door New Energy. De eerste fase van één jaaris goedgekeurd. Het is de bedoeling dat het programma wordtuitgebouwd en ten minste 5 jaar gaat lopen. Een consortiumvan organisaties werkt samen om in vier districten bij te dragenaan water en sanitatie. Door hun krachten te bundelen hopen zevan elkaars kennis en sterke punten te profiteren en een sterkeren efficiënter kennismanagement op te zetten, en zo de kwaliteiten duurzaamheid van hun werk verder te verbeteren. Bovendienkunnen ze beter gezamenlijk beleid beïnvloeden dan iedereorganisatie apart en zo’n samenwerkingsverband biedt beterekansen voor institutionele fondsenwerving bij andere donororganisaties.Daarnaast heeft Simavi een 3-jarig waterensanitatie project goedgekeurd in het noordoosten, dat wordtuitgevoerd door de ontwikkelingsafdeling van de katholieke kerkin Navrongo-Bolgatanga.Simavi is ook een identificatietraject gestart met ISODECTamale voor de voortzetting van een programma op het gebied32

“Sterk zijn om gezondheidszorgte eisen”Simavi zorgde ervoor dat ruim 4,5 miljoen mensenin ontwikkelingslanden kennis kregen om ziekteste voorkomen. Ruim 2,5 miljoen mensen kregeninformatie over reproductieve gezondheid. Een vanhen was Joba Devi uit India.“We wisten in mijn dorp niet veel over gezondheidszorg,”zegt de 25-jarige Joba Devi. “Er waren veel zieken en deweg naar een medische post was moeilijk. We hadden geenidee wat te doen en niemand luisterde naar onze problemen.”Joba Devi woont in Naukadih, in de staat Jharkhand,het oosten van India. Jharkhand telt 269 miljoen inwoners,van wie 80 procent op het platteland woont. Daar zijn nauwelijksmedische voorzieningen, omdat doktoren liever in eenprivé kliniek in de stad werken. De bevolking is arm, kamptmet honger, slechte hygiëne, onveilig drinkwater en heeftweinig kennis van gezondheidszorg.Een paar jaar geleden zette Simavi met lokale partnerorganisatieNEEDS (Network for Enterprise Enhancementand Development Support) een gezondheidsproject op inDevi’s dorp. De organisatie praatte met bewoners om tekijken hoe hun gezondheidssituatie kon worden verbeterd.Vervolgens organiseerde NEEDS bijeenkomsten, waarin deinwoners informatie kregen over gezondheid. “Deze trainingenzijn heel belangrijk geweest voor ons dorp,” zegt Devi.“Zo leerde ik bijvoorbeeld het belang van hygiëne, dat jedoor gevarieerd eten gezonder wordt en hoe je kunt wetenof je zwanger bent.” Op het moment dat Devi meedeed aanhet project was ze net zwanger. Ze is blij dat ze tijdens debijeenkomsten werd geïnformeerd over geboortebeperkingen gezonde zwangerschappen: “Als ik niet had meegedaanaan dit project zou ik waarschijnlijk nu drie kinderen hebben,die ik moeilijk zou kunnen onderhouden. Gelukkig weet iknu hoe ik kan voorkomen telkens zwanger te zijn en heb ikéén gezonde dochter. Bovendien heb ik geleerd hoe ik kanzorgen dat mijn kind niet ondervoed raakt.”gebruik van kunnen maken. Toen ze hiervan op de hoogtewaren, vormden enkele vrouwen uit het dorp een comité envroegen opheldering bij de lokale overheid over het gebrekaan gezondheidszorg in de regio. Hierdoor namen de lokalegezondheidsinstellingen actie en verbeterde de toegang totgezondheidszorg voor de inwoners. “Ik ben heel blij dat degezondheidssituatie is vooruitgegaan, niet alleen van mijnfamilie, maar van het hele dorp,” vertelt Devi. “We houden nubijeenkomsten om gezondheidsproblemen aan te pakken.Ik heb geleerd waar ik naartoe moet als mijn kind ziek is.We zijn nu sterk genoeg om voor onze rechten op te komenen het is fijn om betere toegang tot gezondheidsinstellingente hebben, maar de kwaliteit is laag. Nu we dankzij NEEDSde juiste informatie hebben, hoop ik dat we kunnen zorgenvoor goede gezondheidszorg voor iedereen in ons dorp.”Organisatie NEEDS informeerde de inwoners van Naukadihook over hun recht op gezondheidszorg. Zo zouden er doorde overheid opgezette programma’s moeten zijn voor vaccinatiesen medische faciliteiten in de omgeving, waar inwonersJoba Devi kan haar dochter nu een gezonde toekomst geven.33

van seksuele en reproductieve gezondheidszorg. Het programmawordt uitgevoerd in 14 districten in de noordelijke regio en issamen met de Nederlandse Ambassade geëvalueerd. Met deresultaten van deze evaluatie in de hand wordt bepaald hoe weonze ondersteuning hieraan kunnen voortzetten en eventueeluitbreiden. In 2010 hopen we een sterk programma te kunnengoedkeuren.ZambiaDe verkiezingskoorts voor de 2011 verkiezingen, ontstaan nahet overlijden van president Mwanawasa in augustus 2008,bleef ook in 2009 prominent aanwezig in Zambia. Een politiekeverzoening tussen de twee oppositiepartijen PF en UPNDdreigt regeringspartij MMD na 20 jaar uit de regeringszetelte verdrijven. Met name de trage vorderingen van het constitutionelehervormingsproces en de boycot hiervan door eendeel van de oppositie zorgde voor onrust. Omdat de nieuwegrondwet waarschijnlijk onderworpen wordt aan een referendum,is het cruciaal dat zoveel mogelijk groeperingen vanuitde samenleving betrokken worden in het proces. Voor Simavi’spartners is de ‘Bill of Rights’ van belang over ondermeer hetrecht op gezondheid, water, sanitatie en sekse gelijkheid.Het Ministerie van Gezondheid in Zambia is officieel beschuldigdvan corruptie op het gebied van hulpgelden van de Nederlandseen Zweedse overheid, bestemd voor Zambia’s strijdtegen hiv/aids en andere gezondheidsprogramma’s.In mei 2009 hebben de Nederlandse en Zweedse overheidhiertoe 33 miljoen US dollar budgetsteun aan de Zambiaanseoverheid bevroren. Meer dan de helft (55 procent) van Zambia’sbudget voor gezondheid wordt gefinancierd door internationaledonoren. De fondsen bleven bevroren tot en met eind2009 en men vreest dat het tekort aan hulpgelden een desastreuzeimpact zal hebben in rurale gebieden, waar leveringvan medicatie, medische apparatuur, gezondheidspersoneelen preventieve gezondheidsprogramma’s meer dan een halfjaar heeft stilgestaan.Ondanks het verwachte negatieve effect van bovengenoemdcorruptieschandaal, neemt het aantal doden door malaria enhiv/aids gradueel af in Zambia, vooral door effectieve verspreidingvan medicijnen. In 2009 heeft Thandizani, een belangrijkepartner van Simavi op het gebied van hiv/aids, een project uitgevoerdwaardoor 27.000 mensen in het Lundazi district ondermeer toegang kregen tot vrijwillige hiv/aids testen en behandeling.Daarnaast is Simavi in 2009 samen met een aantal vanhaar partners in Zambia, waaronder Thandizani, lid gewordenvan het ‘Human Resources for Health Netwerk’. Dit netwerkis in 2008 geïnitieerd in samenwerking met Cordaid, Wemos,Plan Nederland, NIMD en de Nederlandse ambassade ominitiatieven op het gebied van gezondheid beter op elkaar afte stemmen en om een platform te bieden aan partnerorganisaties,overheid, donoren en andere belanghebbenden omde kwaliteit van gezondheidszorg in Zambia te bespreken ente verbeteren.Op het gebied van water en sanitatie heeft de overheid in april2009 een rapport uitgebracht, de ‘Zambia Demographic andHealth Survey’. Hieruit blijkt dat nog geen 60 procent van debevolking toegang heeft tot sanitatie en veilig drinkwater endat Zambia nog steeds een van de hoogste percentages aankindersterfte heeft wegens gebrek aan veilig water en sanitatie.De overheid heeft gereageerd op dit rapport door een verhogingvan het budget van 2,7 procent in 2009 naar 5 procentin 2010 en door het ‘National Water and Sanitation Council’(NWASCO) op te zetten die de uitvoering van de plannen ophet gebied van water en sanitatie moet gaan coördineren enmonitoren. Of deze veelbelovende plannen werkelijk verbeteringenopleveren, zal door vele lokale ngo’s op de voet gevolgdworden, waaronder Simavi’s partner ‘Zambia Water andSanitation Alliance’ (ZWASA), een belangrijke organisatie ophet gebied van water en sanitatie in het Kasempa district.ZWASA lobbyt namens vele lokale organisaties voor beteretoegang tot water en sanitatie faciliteiten.TanzaniaIn 2009 had een groot deel van Tanzania last van droogte;de regen kwam later en er viel minder dan normaal. Voor veelkleine boeren betekende dit dat hun oogst mislukte en hetgrasland voor vee schaars was. Door de wereldwijde economischerecessie verloren een groot aantal arbeiders hun werk.De vraag naar en de prijs van Tanzania’s exportproductenzoals katoen, koffie en tuinbouwproducten was lager dan verwacht.Ook het toerisme, transport van goederen en de buiten-34

landse investeringen bleven achter. Dit alles zorgde voor eeneconomische groei van 2,8 procent terwijl in de voorafgaandejaren (tussen 2002 en 2008) de economische groei jaarlijksrond de 7 procent lag.Het afgelopen jaar heeft Simavi een evaluatie gedaan naar desamenwerking tussen 6 partners in het District’s water-, sanitatie-en gezondheidsprogramma wat al enkele jaren loopt in dedistricten Kongwa en Mpwapwa in Dodoma regio. Dit programmais in 2005 ontwikkeld in samenwerking met de provinciale- endistrictsoverheden, WaterAid Tanzania en lokale ngo’s. De 6uitvoerende organisaties hebben in 2009 steun gekregen vaneen lokale expert om de kwaliteit van hun projecten te verbeteren.Onderling blijken de partners een goede werkrelatie metelkaar te hebben en met de districtsautoriteiten, en de activiteitencomplementeren elkaar. De lokale overheid is zeer te sprekenover het werk van onze partners en draagt ook financieel bijaan de activiteiten. Toch is er nog een verbeterpunt op te merken.De samenwerking tussen de partners onderling en met delokale overheid zou namelijk nog versterkt kunnen worden alser meer aandacht wordt besteed aan het delen van leringen enhet tussentijds gezamenlijk monitoren van de voortgang en deimpact van projecten. De meeste projecten onder het District’swater-, sanitatie- en gezondheidsprogramma lopen nog door enin 2010 zal worden gewerkt aan het versterken van de onderlingesamenwerking.projectgebied beheert. Uit dit businessplan blijkt dat het lokalewaterbedrijf, dat ondertussen goede inkomsten heeft, zelf eendeel van de nog benodigde investeringen zal kunnen betalen.In 2010 zal dit project een volgende fase in gaan.OegandaIn Oeganda steunt Simavi onder meer organisaties dieseksuele voorlichting geven op scholen ter voorkoming vanseksueel overdraagbare ziektes inclusief hiv/aids en ongewenstezwangerschappen. Oeganda was eens succesvol inhet terugbrengen van het aantal nieuwe hiv-geïnfecteerden.Het liberale beleid waarin ook het gebruik van condooms alspreventiemiddel werd gestimuleerd, veranderde tijdens deregering Bush onder druk van de Verenigde Staten in eenzeer conservatief beleid dat alleen nog onthouding en trouwstimuleert. Praten over anticonceptie en condoomgebruik isuit het schoolcurriculum gehaald. Ook veranderde het beleiddoordat moderne anticonceptie alleen nog aan getrouwdevrouwen werd verstrekt. Dit bemoeilijkte voor organisatieshet gebruik van condooms ter sprake te brengen tijdens hunvoorlichtingsactiviteiten op scholen. Simavi is blij dat partnersmanieren hebben gevonden ook deze onderwerpen teinte greren in hun voorlichting. President Obama heeft eenliberaler beleid aangenomen dat ook zijn weerslag vindt inhet gezondheidsbeleid van Oeganda. Simavi en haar partnerszullen hier in elk geval voor pleiten.De tweede fase van het water en gezondheidsproject nabijArusha is afgerond in 2009, waardoor ongeveer 6.600 extramensen onder andere een verbeterde toegang tot veilig drinkwaterhebben gekregen. Ook deze tweede fase van het projectis medegefinancierd door PWN via Aqua for All (zie deel 3.5Simavi en samenwerkingsverbanden). Gedurende 2009 isonderzoek gedaan naar het milieu in het projectgebied enwelke economische mogelijkheden het waterproject nogmeer biedt. Het blijkt dat door de toegang tot water het lokaleonder nemersschap wordt gestimuleerd. In 2009 zijn de mogelijkhedenonderzocht om in samenwerking met lokale verstrekkersvan microkrediet de ontwikkeling van deze ondernemersverder te versterken. De Micro Water Facility heeft in opdrachtvan Simavi een businessplan ontwikkeld voor het lokale waterbedrijfwat de watervoorziening voor de 18.000 mensen in hetNa een positieve evaluatie heeft Simavi het programma vanpartnerorganisatie Emesco voortgezet. Het programma slaagterin om diverse gezondheidsmaatregelen te integreren.Zo worden vrijwilligers en traditionele vroedvrouwen opgeleidtot gezondheidswerkers die vervolgens meewerken aan deconstructie van watervoorzieningen, promotie van diversesanitatie maatregelingen, behandelen van eenvoudig tebehandelen ziektes en promotie van muskietennetten.Traditionele vroedvrouwen spelen in het werkgebied vanEmesco een belangrijke rol waar toegang tot geschooldeverloskundigen nog geen realiteit is. Volgens het officiëlebeleid in Oeganda moeten vrouwen onder begeleiding vangeschoolde verloskundigen bevallen. Simavi-partner Emescowerkt samen met de overheid en de traditionele vroedvrouwen(TBA’s) aan het verwezenlijken hiervan.35

Sinds 2008 maakt Simavi deel uit van een samenwerkingsverbandtussen IRC, SNV, Netwas, FORUD, HEWASA, YODEOen de overheid om van elkaars ervaringen te leren op het gebiedvan hygiëne en sanitatie promotie. In een pilotprojectwerden onder andere verschillende types eco-latrines gebouwd.De eerste fase van het project is in 2009 geëvalueerd. Hierkwamen positieve resultaten uit, maar ook nuttige suggestiesvoor verbeteringen. Deze voorstellen worden meegenomen inde volgende fase die Simavi zal ondersteunen.KeniaNa de verkiezingen eind 2007 kende Kenia een tijd van onrusten rellen, en sloegen duizenden mensen op de vlucht. Behalvein de hoofdstad Nairobi vielen ook honderden doden en zwaargewondenin de Western en Nyanza provincies waar Simaviwerkt. De situatie stabiliseerde in 2009, waardoor onze partnersweer met al hun activiteiten aan de slag konden. VerschillendeSimavi partners hebben de water- en sanitatievoorzieningen inrurale gebieden verbeterd. Veel aandacht was er in 2009 voorhet thema sanitatie. Hierbij speelden vooral twee vragen een rol:hoe kun je huishoudens het beste ertoe bewegen dat ze toilettengaan bouwen, onderhouden en gebruiken? En welke typesen constructies zijn het meest geschikt en betaalbaar?’. Veelenergie is gestoken in kennisuitwisseling tussen partners en opinternationaal vlak. Zo nam een Simavi-partner uit Kenia deelaan de ‘World Toilet Top & Expo’ in Singapore. In 2010organiseert deze organisatie een workshop in Kenia voor anderelokale- en internationale organisaties om de opgedane kennistijdens de World Toilet Top & Expo te delen en te kijken naar eengezamenlijke strategie.Daarnaast begeleidt Simavi-partner SANA zogenaamdegemeenschapsorganisaties om aanvragen voor fondsen opte stellen en vervolgens de activiteit uit te voeren en te beheren.Gemeenschapsorganisaties kunnen namelijk aanspraakmaken op kleine, door de overheid gedecentraliseerde gemeenschapsontwikkelingsfondsen.Als een dorp bijvoorbeeldeen regenwater opvangtank bij een school wil, kunnen ze daareen aanvraag voor indienen. Het bestaan van deze fondsenwerkt zeer stimulerend voor de gemeenschap. Het blijkt echterdat veel organisaties niet in staat zijn om goede aanvragen temaken. SANA versterkt de gemeenschapsorganisaties hierin enzorgt ervoor dat de overheidsbijdrage ook daadwerkelijk goedbesteed wordt.Ook onze partner GLUK/TICH adviseert lokale gemeenschapsorganisatiesbij het opstellen van aanvragen bij bestaandegemeenschapsfondsen, én bij Simavi. GLUK/TICH heeft veelervaring met gemeenschapsgroepen die werken aan hetverbeteren van de gezondheid van de lokale bevolking. In 2009startte Simavi met deze organisatie een nieuw programma,waarin laatstgenoemde zich bezighoudt met het versterkenvan de gemeenschapsgroepen in het ontwikkelen en beherenvan kleine projecten die direct de gezondheid van hun eigengemeenschappen zal verbeteren. Door deze manier van werkenhoopt Simavi op een effectieve manier kleine organisaties tekunnen ondersteunen.Sinds 2009 ondersteunt Simavi een innovatief project om eenbijdrage te leveren aan het sanitatieprobleem. De Zweedseorganisatie Peepoople AB ontwikkelde de zogenaamdepeepoo-bag. Deze speciale zak waarin mensen hun behoeftemoeten doen, vormt de uitwerpselen om tot vruchtbare mest.Het project is als eerste in Kenia geïntroduceerd.Simavi heeft in 2009 samen met WPF, Hivos en diverseKeniaanse organisaties verder gewerkt aan het tot stand komenvan de SRGR-alliantie, een programma op het gebied vanseksuele en reproductieve gezondheid en rechten (HERA).Deze inzet is van belang omdat zo een betere samenwerkingontstaat tussen organisaties met eigen specialismen op hetgebied van lobby, voorlichting en het verlenen van gezondheidsservicesop gemeenschap en/of nationaal niveau. Zo kunnengezamenlijke activiteiten opgezet worden, die nodig zijn ombetere resultaten te krijgen. In 2010 wordt hier naar verwachtingmee gestart.MalawiIn het kleinste land op het Afrikaanse continent is 90 procentvan de bevolking afhankelijk van landbouwactiviteiten. Malawiontwikkelt zich op het gebied van gezondheid en onderwijs,maar ze is voor haar nationale inkomen grotendeels afhankelijkvan buitenlandse donoren. Tijdens de verkiezingen in mei 2009is Bingu wa Mutharika van de DPP (Democratic Progressive36

Projectvoorbeeld IIVeilig moederschap in TanzaniaSituatieIn het Iramba district, midden Tanzania, werkt Simavi samenmet andere organisaties aan een geïntegreerd water-, sanitatie-,hygiëne- en gezondheidsprogramma. Dit programmais in 2008 geïnitieerd door de gemeenschap in Iramba, delokale overheid, WaterAid Tanzania en Simavi om de gezondheid,watervoorziening en sanitaire situatie in het district teverbeteren. Daarnaast wordt getest of deze geïntegreerdeaanpak meerwaarde heeft voor het verbeteren van de levensomstandighedenen de daaruit voortkomende economischeontwikkeling in het district. Binnen het programma financiertSimavi de lokale organisatie HAPA om onder andere activiteitenter verbetering van veilig moederschap uit te voeren.In de dorpen van de divisies Nduguti en Ndago is bij debevolking weinig bekend over de mogelijke gevaren rondzwangerschappen en bevallingen. De meeste vrouwenbevallen thuis met een traditionele vroedvrouw. Niet zeldenoverlijdt de moeder of het kind tijdens, of kort na de bevalling.Hoe bestaande gezondheidszorg efficiënt te benutten tijdenszwangerschap, geboorte en erna, is bij velen nauwelijksbekend. Prenatale en postnatale controles zijn er bijna niet enveel moeders weten niets over de gevolgen van bijvoorbeeldslechte voeding en hygiëne voor hun ongeboren kind.Mannen weten weinig over hun rol bij gezondheidsproblemenin het gezin en hoe zij het aantal kinderen dat zij verwekken,kunnen beperken. Hiv/aids komt hier veel voor en er isnauwelijks kennis over de ziekte en mogelijke preventie.AanpakHAPA (Health Action Promotion Association) geeft in 26dorpen voorlichting over veilig moederschap. Via zang, dansen theater leren vrouwen over gezond zwanger zijn, hoe zehiv-besmetting kunnen voorkomen en de rol van de man bijde gezondheid van het gezin. Om moeilijke onderwerpen gemakkelijkerbespreekbaar te maken in ontwikkelingslanden,worden zang, dans en theater vaak gebruikt. Maar ook is deinformatie over gezondheid zo voor iedereen toegankelijk,omdat veel mensen niet kunnen lezen en schrijven. Inwonersvan de 26 dorpen in Tanzania leren zo over bevallingen; devoorbereiding en bijkomende risico’s. Daarnaast wijst Simavide vrouwen en hun families op de aanwezige gezondheidszorgen hoe ze die effectief kunnen gebruiken. Door onderwijsen voorlichting moet het aantal moeders en kinderen datoverlijdt tijdens zwangerschap en geboorte worden teruggedrongen.Hamisi Omari (midden, met groene hoofdband) brengt alzingend gezondheidsboodschappen over.ResultaatEén van de activiteiten was dorpsbewoners testen op hiv/aids. Gemotiveerd door de boodschappen die zij kregenvia het theater gaven velen hieraan gehoor – dit bleek eengoede manier om veel mensen op de been te krijgen - en devoorlichtingsbijeenkomsten. Habiba Hamisi Omari, 32 jaar uitKinampundu: “Door liedjes, verhalen en drama leerde iedereenwat de risico’s van bevallen zijn en hoe je een gezondebevalling kunt voorbereiden. Binnen families werd zo het belangvan het plannen van kinderen onderwerp van gesprek.Mannen kregen inzicht in hun rol bij gezondheidsproblemenin het gezin. Bovendien leerden mannen dat ze ervoor kunnenkiezen om een aantal kinderen op de wereld te zetten,dat ze ook daadwerkelijk aan kunnen.” Geleidelijk aan veranderdehet hele dorp van Omari. Nieuwe baby’s wordenvoortaan ingeënt, zwangere vrouwen letten op hun voedingen de mannen sturen hun vrouw voor een bezoek aan eengezondheidskliniek.ToekomstMeer voorlichting is noodzakelijk om kennisachterstand rondveilig moederschap en aanverwante zaken in te lopen. Veelzwangere vrouwen bezoeken sinds het project een gezondheidscentrum,maar de helft hiervan bevalt nog steeds thuis.De afstand naar het dichtstbijzijnde gezondheidscentrumblijkt vaak te groot. In de toekomst zijn de projecten gerichtop het bouwen van faciliteiten, zoals een gezondheidspost, inde buurt. Inwoners van Kinampundu verzamelen momenteelgeld en bouwmaterialen om een eigen gezondheidscentrumte bouwen. Daarbij hebben ze wel hulp nodig. Voor het slagenvan het project is het monitoren én controleren van dehygiëne maatregelen belangrijk en daar blijft HAPA samenmet Simavi aan werken.37

Party) herkozen tot president.De grootste problemen in Malawi bestaan uit een hoge verspreidingvan hiv/aids, een hoge mate van moedersterfte rondombevallingen, een grote druk op de beschikbare landbouwgrond,corruptie en ontbossing. Simavi werkt samen met lokale ngo’sdie zich inzetten voor het verbeteren van de basisgezondheidssituatiein gemeenschappen, vooral voor vrouwen en kinderen.Dit doen de Simavi-partners door lokaal te werken aan veiligdrinkwater en het verbeteren van de hygiëne. Daarnaast zijnze betrokken bij landelijke netwerken en discussies, waarbijze relevante ervaringen uit het veld inbrengen. Hierdoor ondersteunenze de nationale wet- en regelgeving ter verbetering vande gezondheidssituatie op districtsniveau.Op het gebied van water en sanitatie werken de partners vooralin de centrale en zuidelijke regio’s, zoals het bisdom Dedza.De meeste gezondheidscentra waar partners relaties meeonderhouden, bevinden zich in het zuiden, zoals bij Blantyre.In deze stad heeft 65,7 procent van de bevolking toegang totveilig drinkwater, vooral via waterputten. Slechts 30 procent vande bevolking heeft toegang tot sanitaire voorzieningen zoalslatrines. Hygiëne Village Project (HVP) trainde vier basisscholenop hygiëne en bouwde 18 dubbele latrine blokken en 2 blokkenmet enkele latrines. Tijdens de uitvoering van dit project leerdeHygiëne Village Project ook hoe belangrijk het is om samen tewerken met betrokken partijen buiten de basisscholen, zoalsdorpsontwikkelingcomités en de districtsgroepen. Als vervolgop dit project heeft Simavi eind 2009 een nieuw project goedgekeurdom een bredere impact te krijgen in deze regio.moedersterftecijfer in de gemeenschappen.In het noorden werkt Simavi met de ngo ‘Community Youth inDevelopment Activities’ (COYIDA). Ook keurde Simavi in 2009een tweejarig project goed voor de stichting Foundation forChildren’s Rights (FCR). Met hun basis in de noordelijke stadMzuzu gaat deze stichting werken aan het versterken van depositie van vrouwen en kinderen in hun strijd voor beteregezondheidszorg. Op deze manier zal FCR het werk vanCOYIDA in het noorden van Malawi aanvullen.Samen met Nederlandse drinkwaterbedrijven en een ingenieursbureaubiedt Simavi ondersteuning aan de drinkwaterbedrijvenvan Lilongwe en Blantyre in Malawi. De partnershebben elk hun eigen aandachtsgebied. Vitens-EvidesInternational en Waterleiding Maatschappij Limburg (WML)ondersteunen de waterbedrijven op het terrein van organisatie,financiën, planning, lekverliezen, netwerkmodellering, klantenadministratie,beheer en onderhoud en energiebesparing.Het advies- en ingenieursbureau DHV zal het investeringsprogrammauitwerken en begeleiden. Simavi is verantwoordelijkvoor veilig drinkwater voor de allerarmsten door middel vanwaterkiosken. Ook ondersteunt Simavi de Water Boards methet ontwikkelen van het hiv/aidsbeleid voor hun medewerkers.Het project zal vier jaar duren en de Europese Unie en deEuropean Investment Bank (EIB) financieren het servicecontractvan 3,85 miljoen euro.In het zuiden werken Simavi-partners Fresh Water Project(FWP) en het Centre for Alternatives for Victimised Women andChildren (CAVWOC) op het gebied van water en sanitatie.FWP slaat waterputten en geeft voorlichting in gemeenschappenop het gebied van sanitatie en hygiëne. CAVWOC voert indezelfde gemeenschappen discussies met vrouwen, kinderenen hun echtgenoten op het gebied van gender. Tegelijkertijdgeeft CAVWOC gezondheidsinformatie vanuit de gemeenschappendoor aan het formele gezondheidssysteem, zoals gezondheidscentraen ziekenhuizen. Dit heeft ertoe geleid dat vrouwensneller de hulp inroepen van professionele gezondheidskrachten.Uiteindelijk heeft dit bijgedragen aan een daling van het38

Interview Simavi-partner MalawiMoedersterfte voorkomen door mannen te betrekkenMalawi heeft het hoogste moedersterftecijfer ter wereld;1.100 vrouwen op de 100.000 sterven in het kraambed.Ter vergelijking, in Nederland ongeveer 12. Voornaamsteoorzaak is een gebrek aan goede gezondheidszorg, veiligdrinkwater en hygiëne. Vrouwen in Malawi moeten ver lopenvoordat ze bij veilig drinkwater zijn. Bovendien zijn er voedseltekortenin tijden van droogte, waardoor moeders nietgenoeg voedingsstoffen binnenkrijgen en daardoor vatbaarderzijn voor ziektes. Ook lijden veel vrouwen al voor hunbevalling aan malaria of hiv/aids. Partnerorganisatie CA-VWOC (Centre for Alternatives for Victimised Women andChildren) maakt zich in Malawi hard voor vermindering vanmoedersterfte. Programmacoördinator Frank Kasonga: “Wewillen bereiken dat vrouwen onder deskundige medischebegeleiding bevallen in het ziekenhuis.”Waarom heeft Malawi het hoogstemoedersterftecijfer ter wereld?“Dat heeft een aantal redenen: geldgebrek, beperkte beschikbaarheidvan prenatale zorg en het minimale gebruikervan. De bevolking voelt zich namelijk weinig betrokken.Bovendien zijn vrouwen en meisjes kwetsbaar door schadelijke,culturele tradities, zoals uithuwelijking van jongemeisjes. En tenslotte is de rol van de mannen bij zwangerschappenminimaal.”voor, tijdens en na de bevalling. En ze adviseren overgezinsuitbreiding en –planning.”Hoe bereik je dat dorpen nieuweregels maken voor gezondheid van(aanstaande) moeders?“Wij mobiliseren dorpshoofden en andere opinieleiders diede noodzaak inzien van regels die ervoor moeten zorgendat minder moeders en baby’s sterven aan complicaties.De tweede stap is die dorpshoofden ondersteunen bij hetformuleren van regels en eventuele sancties bij het overtredenervan. Ze moeten er zelf op toezien dat die regelsworden nageleefd. Dat verwachten wij ook.”Wat wil CAVWOC verder bereiken?“Meer moeders die bevallen onder medische begeleiding;met een adviserende rol voor lokale vroedvrouwen. Daarnaastwillen we meer betrokkenheid van de gemeenschap,met name mannen, waarbij bewustwording een grote rolspeelt. De jeugd moet goed geïnformeerd worden over gezinsuitbreiding,hiv en aids, maar ook over de gevaren vanbevallen zonder medische begeleiding. Alle inspanningenmoeten natuurlijk leiden tot een drastische verminderingvan moeder- en kindsterfte in Malawi.”Hoe pakt CAVWOC deze problematiekaan?“Dorpelingen moeten de meerwaarde zien van bevallen inhet ziekenhuis onder deskundige begeleiding. Zo maken wemet de dorpshoofden zogenoemde ‘wetten’ die vrouwen minof meer verplichten ruim voor de bevalling naar een kliniekte gaan. Hierin is de rol van de man essentieel. Die moetzich bewuster zijn van de gezondheid van zijn zwangerevrouw en zich meer bezighouden met gezinsplanning.”Waarom trainen jullie Traditional BirthAttendents (TBA’s)?“Van origine begeleidden deze TBA’s bevallingen in dorpendie verder van de klinieken af liggen. De overheidgaf het trainen van deze vroedvrouwen prioriteit om deveiligheid van zwangere vrouwen te borgen. Het beleidwerd aangepast toen bleek dat meer vrouwen door complicatiesbij de bevalling stierven. Nu mogen deze lokalevroedvrouwen niet meer assisteren, maar wel adviserenFrank Kasonga van partnerorganisatie CAVWOC wiltervoor zorgen dat alle vrouwen in Malawi onder medischebegeleiding in het ziekenhuis bevallen.39

3.2.2 CapaciteitsversterkingpartnersIn 2009 heeft Simavi haar partner- en capaciteitsterking beleidvastgesteld. Simavi’s nieuwe aanpak van programmatisch werkenstimuleert het verbinden van meerdere lokale organisatiesin grotere programma’s, omdat ze zo van elkaar kunnen lerenen betere resultaten kunnen behalen (schaalvergroting toepassenen complementair werken). Dat gaat niet vanzelf.Capaciteitsversterking is nodig op het gebied van:• Het verbeteren van het functioneren van individuele organisaties(organisatie ontwikkeling en personeelsbeleid)• Het verbeteren en faciliteren van de samenwerking tussenverschillende organisaties, bedrijven, overheden, universiteitenen maatschappelijke organisaties (institutioneleontwikkeling)• Het op peil houden van de nieuwe ontwikkelingen in degezondheidssector (kennis management) en het faciliterenvan werkcontacten tussen belanghebbendenProgrammatisch werken behelst het maken van bredere endiepere contextanalyses en het in kaart brengen hoe organisatieszich in verschillende gebieden met diverse thema’s bezighouden(stakeholder mapping). Samenwerkingsopties worden overwogen,met daarbij de meest effectieve interventies per regio,rekening houdend met de gezondheidsproblematiek en met deprioriteiten van doelgroepen en overheden. Voor partners wordencommunicatie- en onderhandelingsvaardigheden steeds belangrijker,evenals netwerken en kennismanagement. Verder wordenaan planning en monitoring steeds hogere eisen gesteld.Simavi wil haar partners ondersteuning bieden bij de ontwikkelingvan hun capaciteiten en vaardigheden. Daarom hebben wein 2009 een nieuw leerwerktraject (LWT) afgesproken metPSO (zie deel 3.5 Simavi en samenwerkingsverbanden) meteen looptijd van vier jaar. Dit is een raamwerkovereenkomst,waarin Simavi duidelijk maakt op welke manier we aan capaciteitsversterkingvan partnerorganisaties willen werken. In hetLWT staan programmatisch werken en organisatieversterkingcentraal. Vier organisaties zijn in 2009 uitgekozen om extrasteun te bieden; New Energy en ISODEC in Tamale, Ghana;TICH in Kenia en VHAS in India.3.2.3 Beleidsbeïnvloedingin Azië en AfrikaBeleidsbeïnvloeding is nodig wanneer oplossingen niet alleendoor praktisch handelen kunnen worden bereikt, maar wetenregelgeving moeten worden gemaakt, veranderd of betergehandhaafd door het institutionele kader, voornamelijk doorde overheid. Beleidsbeïnvloeding wordt in landen waar Simaviactief is steeds belangrijker, evenals op mondiaal niveau.Het helpt bijvoorbeeld als de WHO (World Health Organization)bepaalt dat veilig drinkwater voor iedereen toegankelijk moetzijn, maar dit is niet genoeg. Bijvoorbeeld wanneer de overheidin Bangladesh niet zorgt voor veilig drinkwater, gaan diverseSimavi-partners praten met het Ministerie van Gezondheid enInfrastructuur. In 2009 is de campagne ‘End Water Poverty’beter verankerd in het programma, door in diverse landente starten met de identificatie van thema’s voor beleidsbeïnvloedingdoor partnerorganisaties op het gebied van water ensanitatie. Dit zal in 2010 verder worden uitgewerkt en uitgevoerd.Het programmatisch werken is daarbij een potentieel krachtigmiddel om tot effectieve beleidsbeïnvloeding te komen.3.2.4 Monitoring en evaluatieIn 2009 heeft Simavi nog gewerkt volgens de bestaandePlanning, Monitoring en Evaluatie (PME) systematiek, waarbijhet gaat om de relatie tussen Simavi en individuele partners.Dit houdt een gedegen goedkeuringsprocedure van projectaanvragenin, waarna eventueel afspraken contractueel wordenvastgelegd (Planning). Vervolgens dienen de lokale partners2 keer per jaar een inhoudelijke en financiële rapportage in,die worden beoordeeld door Simavi. Ook worden zij ongeveereenmaal per jaar bezocht door een medewerker van Simavi.Betalingen aan partners geschiedt in termijnen, afhankelijk vanpositieve tussentijdse beoordelingen. Ten slotte vinden externeevaluaties plaats, die worden meestal aan het einde van eenprogramma afgenomen. Van alle externe evaluaties in een jaarmaakt Simavi intern een ‘meta-evaluatie’ die de trends en leringenuit de individuele evaluaties haalt. In 2009 is voor het eersteen ‘looking back study’ uitgevoerd, een evaluatie van partnersdie 5 jaar geleden voor het laatst werden gesteund door Simavi.40

De meta-evaluatie is gebaseerd op het Strategisch Plan Simavi 2005-2008. Van alle evaluaties in die periode zijn 10 partnerssteekproefsgewijs gekozen en bestudeerd. Gebleken is dat langdurige steun van Simavi aan partners betere en meer duurzameresultaten in de gemeenschappen oplevert (90 procent participatie), in vergelijking met korte of eenmalige projecten (50 procentparticipatie). Veel organisaties zijn niet systematisch in hun planning en monitoring. Zij formuleren te weinig doelen en resultaten,meten niet en kunnen daardoor niet altijd op tijd bijsturen of leren van successen en fouten. Het ontbreekt hen vaak aan capaciteitom een gedegen PME te doen. Opvallend is ook dat veel kleine organisaties te geïsoleerd werken en juist aansluiting zoudenmoeten zoeken bij regionale, nationale of overheidsprojecten. Dit kan hun doelmatigheid verhogen.Conclusie: De keuze van Simavi tot programmatisch werken komt tegemoet aan de aanbevelingen uit de meta-evaluatie.De PME-systematiek van Simavi is in 2009 ook onder de loep genomen middels een ‘looking back study’ in Oeganda.Deze Looking Back Study onderzocht de langetermijneffecten van projecten die in 2005 waren afgerond. De studies vondenplaats in het Mpigi district en Wakiso district in Oeganda. Het onderzoek laat zien dat het werk van Simavi inzet op langetermijnveranderingendie de gewoonten van een hele gemeenschap beïnvloeden. De integrale aanpak die werd toegepast heeftduidelijk positieve gevolgen voor de betrokken gemeenschappen, die vooral op langere termijn zichtbaar zijn geworden.Uit de studie blijkt dat bijna alle waterbassins en waterpompen er nog zijn en bijna allemaal goed worden onderhouden. Veelgezinnen hebben hun gewoonten wat betreft hygiëne aangepast, waardoor water en sanitatie gerelateerde ziektes drastischafnamen. Tegelijkertijd blijft het belangrijk om gewoonten van de gehele gemeenschap duurzaam te veranderen, omdat eenhele gemeenschap afhankelijk is van de waterbron en de handeling van een enkeling effect kan hebben voor een hele gemeenschap.Ook onderstreepten de gemeenschappen dat het belangrijk is dat er jaarlijks opfriscursussen worden georganiseerd,omdat leefgewoonten niet gemakkelijk veranderen. Daarnaast is het belangrijk dat water en sanitatie op de lokale- en regionalepolitieke agenda komt te staan, zodat er ook beleid op wordt gevoerd. Een sterk toenemende vraag naar water en de aanwezigheidvan malaria blijven bedreigingen vormen. Verder laat de studie zien dat gezinnen konden investeren in scholing of bedrijfsvoeringen,nu er minder geld naar gezondheidszorg hoefde te gaan. Zo lukte het een aantal mensen om bijvoorbeeld alsmonteur een inkomen te verwerven met de nieuwe mogelijkheden die het project met zich mee brengt. Op deze manier wordengezinnen in staat gesteld om een beter bestaan op te bouwen en te kunnen investeren in een betere en gezondere toekomst.Fraude voorkomenSimavi selecteert partners zorgvuldig. Daarbij worden ook referentiesvan betrouwbare derden gevraagd en wordt soms externvooronderzoek uitgevoerd. Ook het onderhouden van contactenbinnen de organisatie en in de regio helpt om tijdig signalen teontvangen bij interne organisatieproblemen.Eind 2009 ontving Simavi een bericht van een mogelijke fraudein een organisatie in Bangladesh. Na onderzoek door derdenheeft Simavi vastgesteld dat het echter een valse melding betrofvan een oud-medewerker die de betreffende organisatie hadverlaten en zwart wilde maken. Om de transparantie van Simavien onze partnerorganisaties te vergroten, is sinds 2008 eenkoppeling gemaakt tussen de projectendatabase en de websitevan Simavi. Hierdoor kan iedereen via de website inzicht krijgenin de organisaties waarmee Simavi samenwerkt.Het nieuwe PME-systeemDoor de invoering van programmatisch werken wordt een nieuwPME systeem ontwikkeld dat recht doet aan het groter aantalbetrokken partijen bij haar ontwikkelingsprogramma’s. De contourendaarvan waren in 2009 al bekend, maar de invoering zalpas in 2010 plaatsvinden. Het doel van het systeem is om allebetrokkenen verantwoording naar elkaar en derden te kunnenlaten afleggen over bestede middelen en behaalde resultaten,41

om programma’s en projecten te kunnen volgen en te managenen om een adequate informatiebasis voor wederzijds leren tescheppen. Dit geldt zowel voor inhoudelijke- als voor financiëleinformatie.3.2.5 Samenvattingresultaten programma’sSimavi ondersteunt lokale organisaties, projecten en programma’som de gezondheid te verbeteren van arme mensen inAfrika en Azië. In 2009 keurde Simavi in totaal 45 nieuweprojecten goed in de 10 landen waar we werkzaam zijn.Het totaalbedrag van bestede projectgelden voor 2009 was4.848.632 euro. Een positief verschil van 335.000 euro tenopzichte van 2008. In 2009 zijn 84 projecten afgerond. Aanhet einde van het jaar had Simavi nog 226 lopende projecten(zie overzicht projecten op p.101).In 2009 kregen ruim 517.000 mensen toegang tot veilig drinkwateren werden ruim anderhalf miljoen mensen bereikt metvoorlichting over (reproductieve) gezondheid, hiv en aids, ensanitatie en hygiëne. Hierbij is aangenomen dat de doelgroepenvan voorlichting elkaar grotendeels overlappen. Simavi bereiktedaarmee op veel terreinen de gestelde doelstellingen voor ditjaar en voor de periode 2005-2009 (zie tabel doelstellingen enresultaten projecten en programma’s in 2009 p. 43).Enkele toelichtingen op de tabel doelstellingen en resultatenprojecten en programma’s in 2009:We zijn bijzonder trots op het grote aantal mensen dat metpromotionele en preventieve activiteiten bereikt kon worden ophet gebied van voorlichting, bewustwording en in groeiendemate, beleidsbeïnvloeding (zie 1.1.1). Tevens is Simavi zeertevreden over het enorme aantal mensen dat nu dankzij onzepartnerorganisaties direct toegang tot water en sanitaire voorzieningenheeft (zie 1.2.1).In 2008 bereikten we minder mensen dan gepland met informatieover reproductieve gezondheid, daarom heeft Simavi in 2009extra inspanningen verricht om het aantal programma’s voorreproductieve gezondheid verder uit te breiden en het aantalbereikte mensen te verhogen. Dit is, getuige de resultaten(50 procent groei t.o.v. 2008, zie resultaat 1.1.2) zeer goedgelukt, maar Simavi zal blijven werken aan de verdere uitbreidingvan dit thema.Op twee terreinen vielen de resultaten tegen. Niet alle Simavipartners hebben systematisch gender-aspecten opgenomenin hun baseline studies (resultaat 1.3.2) en ook niet altijd eengoede analyse gemaakt op het gebied van hiv en aids voor hunprojectidentificatie (resultaat 1.3.5) ), maar de percentages zijnwel groeiende. In het eerste geval zijn de criteria van Simaviverhoogd en meer kwalitatief van aard geworden al blijkt trainingonontbeerlijk. In het tweede geval betrof het in 2009 veel verlengingsaanvragen,waarbij dit aspect wellicht impliciet gewordenis. Simavi onderzoekt of dit niet ten koste is gegaan van dedaadwerkelijke uitvoering.Naast de normale steun die Simavi geeft aan partners en doelgroepenmiddels projecten, is resultaat geboekt met de nieuweaanpak van programmatisch werken. Momenteel draaien erdiverse programma’s in elk van de 10 landen. Het programmatischwerken, een peiler in het strategisch visie document van2009, biedt de mogelijkheid om meerjarige en integrale wederzijdseverplichtingen aan te gaan rond één of meerdere thema’s.Verder zoekt Simavi financiering bij de Nederlandse Ambassadevoor een groot WASH programma in Indonesië ontwikkeld metIRC, Waste, Unicef, Plan Indonesië en de partners in Indonesië:YDD, CD Bethesda en Rumsram. Het gaat om een programmavoorstelvan ruim 8 miljoen euro voor een periode van 5 jaar.Extra aandacht is in 2009 gegaan naar capaciteitsopbouw.Simavi is betrokken bij het leerwerktraject (LWT) van PSOwaardoor zowel deskundigheid als financiering kon wordengerealiseerd voor partners in meerdere Afrikaanse landen.42

Tabel doelstellingen en resultatenprojecten en programma’s in 2009(In aantallen mensen, dan wel in percentages van het totaal aantal partnerorganisaties. De jaarplanning 2009 is vastgesteld in 2005, op basis van het strategisch plan 2005-2009)Planning resultaten2005-2009Resultaat2008Planning2009Resultaat2009Planning2005-2009Resultaat2005-20091.1.1Ten minste 3,5 miljoen arme mensen hebbenrelevante en toepasbare gezondheidsinformatieverkregen over de tien meest voorkomendeziektes1.008.0001.150.0001.348.0003.800.0004.527.0001.1.2Ten minste 2,5 miljoen arme mensen hebbenrelevante en toepasbare gezondheidsinformatiegekregen betreffende reproductievegezondheid585.500900.0001.063.0002.700.0002.799.0001.1.3Ten minste 1,5 miljoen arme mensen hebbeninformatie gekregen over preventie van hiven aids611.400550.0001.100.0001.700.0002.897.4001.1.4Ten minste 80% van de lokale organisatiesdie Simavi ondersteunt, werkt met vrijwilligersop gemeenschapsniveau78%80%93%80%85%1.1.5Ten minste 50% van de lokale organisatieshebben jongeren (6 jaar tot volwassenheid)als doelgroep64%50%86%50%75%1.1.6Ten minste 20% van de lokale organisatiesdie Simavi steunt, zijn betrokken bij lokalelobbyactiviteiten44%20%60%20%60%1.2.1Ten minste 1,5 miljoen arme mensen hebbentoegang tot veilig drinkwater gekregen417.900475.000517.0001.650.0001.878.9001.2.2Ten minste 2,5 miljoen arme mensen hebbenrelevante en toepasbare informatie ontvangenover sanitatie en hygiëne831.200800.0001.000.0002.900.0003.712.2001.3.1Ten minste 80% van de lokale organisatiesdie Simavi ondersteunt, kan projectvoorstellen,jaarplannen en rapportages (inhoudelijken financieel) opstellen die voor Simavi vanacceptabele kwaliteit zijn68%80%79%80%79%1.3.2Ten minste 80% van de lokale organisatiesdie Simavi ondersteunt, geeft in voorlichtingsactiviteitenen rapportages genderspecifiekeinformatie waarin wordt beschreven hoe zijgelijke rechten voor mannen en vrouwen inhun programma’s kunnen bevorderen61%80%75%80%75%43

Planning resultaten2005-2009Resultaat2008Planning2009Resultaat2009Planning2005-2009Resultaat2005-20091.3.3Ten minste 40% van de lokale organisaties dieSimavi ondersteunt, analyseert de gevolgenvan hun activiteiten op de bestaande sekseverhoudingenin hun organisatie en hun projecten24%40%33%40%33%1.3.4Ten minste 60% van de lokale organisaties dieSimavi ondersteunt, integreert activiteiten gerichtop preventie van hiv/aids in hun projecten53%60%61%60%61%1.3.5Ten minste 80% van de lokale organisaties dieSimavi ondersteunt, analyseert hoe de hiv/aidsepidemiehun doelgroepen treft en integreertdeze bevindingen in hun projectidentificatie66%80%72%80%72%1.3.6Ten minste 60 procent van de lokale organisatiesdie Simavi ondersteunt, werkt aan derelatie tussen gezondheid, water en sanitatie(breder dan via hygiëne)49%60%55%60%55%1.3.7Ten minste 70 procent van de lokale organisatiesdie Simavi ondersteunt, betrekt de gemeenschapbij het bewaken van de voortgangen het evalueren van de projecten62%70%83%70%83%3.3 Simavi in Nederland:communicatie en fondsenwervingNaast het financieren en begeleiden van onze partners inontwikkelingslanden kent ons werk in Nederland nog driedisciplines.1. Nederland betrekken bij ontwikkelingssamenwerking;2. Fondsenwerving;3. Beleidsbeïnvloeding in Nederland.Hoewel deze disciplines elk hun eigen specifieke aanpak enexpertise vereisen, in de praktijk overlappen ze elkaar enworden ze in de projecten vaak geïntegreerd; donateurs wervingzonder een inhoudelijke boodschap is niet duurzaam, beleidsbeïnvloedingzonder een legitimerende achterban is moeizaam.We streven daarom in onze activiteiten zoveel mogelijk naar eengeïntegreerde benadering van deze disciplines. Om ons beperktebudget zo gericht mogelijk in te zetten zijn onze doelgroepenvastgesteld in een merkdocument. We richten ons op:• Donateurs, collectanten (met name vrouwen tussen de45 en 65 jaar);• Het algemene publiek (met name vrouwen tussen de45 en 65 jaar);• Tropenartsen, kinderartsen, huisartsen, verloskundigen,gynaecologen en verpleegkundigen;• Basisschoolleerlingen;• Serviceclubs, vermogensfondsen, midden- en kleinbedrijf,gemeenten, waterschappen en waterleiding bedrijven;• Pers, beleidsmakers en politici.44

3.3.1 Het werkgebied van Simavi in NederlandSamen met tijdschrift esta, de MillenniumGemeenten, VNG, de Nationale PostcodeLoterij en Well Water organiseerde Simaviin Nederland de ‘Estafette voor Wereldmoeders’om meer aandacht te vragen voormillenniumdoel 5 ‘ vermindering van moedersterfte’.Lees verder op pagina 47.Collecte coördinator Piet Arinkvindt dat het coördineren vande collecte geen eenmansklusis, maar dat een goede samenwerkingmet alle Simavivrijwilligersde collecte tot eensucces maakt. Lees verder oppagina 51.Volgens Priva-directeur en Zakenvrouwvan het jaar 2009 Meiny Prins is maatschappelijkverantwoord ondernemen geeneendagsvlieg. Lees verder op pagina 59.Simavi is in 2009 opdiverse manieren betrokkengeweest bij beleidsdiscussiesop het gebiedvan water, sanitatie enhygiëne. Lees verder oppagina 61.De drijfveer van Steven Le Poole, oprichtervan Stichting Max, is dat expertise bundelenwerkt. Sinds 2006 werkt Stichting Max samenmet Simavi aan de aanleg van waterputten inBangladesh. Lees verder op pagina 55.45

3.3.2 Nederland betrekken bij ontwikkelingssamenwerkingSimavi ziet het als deel van haar missie om mensen inNederland te betrekken bij ontwikkelingssamenwerking in hetalgemeen en haar werk in het bijzonder. We stimuleren mensenzich actief in te zetten voor mensen in ontwikkelingslanden, opeen manier die bij hen past. Alleen informatie geven is meestalniet genoeg om betrokkenheid en begrip te genereren. Mensenmoeten dingen beleven om ergens echt over na te denken ener een emotionele band mee te krijgen. Daarom mobiliserenwe mensen met diverse evenementen.het werk van Simavi. Er deden 75 scholen mee voor Simavi,een flinke stijging ten opzichte van de 55 scholen die in 2008meededen. De circa 3.500 basisscholieren liepen 188.000 eurobij elkaar, inclusief de verdubbeling van Aqua for All. De actiewerd gesteund door waterbedrijven Dunea, PWN en WMD.En door het Zuiderzeemuseum, het Museon, Cos Zuid-Hollanden Natuur en Milieucentrum Weizigt.Simavi werkt voor Wandelen voor Water samen met Aqua forAll, AMREF Flying Doctors en ZOA-Vluchtelingenzorg binnende zogenaamde ‘kopgroep’. Binnen deze kopgroep vindt afstemmingplaats over het evenement en worden gezamenlijk initiatievenontwikkeld. Ook organiseren de partijen in de kopgroepgezamenlijk de start van het evenement. In 2009 was Enkhuizende hoofdlocatie en het Jeugdjournaal en Hart van Nederlandwaren aanwezig om het evenement te verslaan.Kijk op www.simavi.nl/wandelenvoorwater voor meer informatieen filmpjes van het evenement.Leerlingen van 75 scholen deden mee aan Wandelen voorWater. Tijdens gastlessen leerden ze over het belang van veiligdrinkwater en een goede hygiëne in ontwikkelingslanden endaarna deden ze mee aan de sponsorloop om zelf te ervarenwat hun leeftijdsgenootjes in veel ontwikkelingslanden dagelijksdoen; kilometers lopen om drinkwater te halen.Wandelen voor WaterIn 2009 werd voor de 16e keer wereldwaterdag gevierd enwereldwijd vonden activiteiten plaats in de week van 22 maart.Simavi deed op 25 maart mee aan het jaarlijkse evenement‘Wandelen voor Water’. Tijdens het evenement - een initiatief vanAqua for All – leerden de kinderen tijdens gastlessen op schoolover de noodzaak van veilig drinkwater en goede hygiëne inontwikkelingslanden. Daarna liepen ze zes kilometer met zesliter water op hun rug om te ervaren wat hun leeftijdsgenootjesin veel ontwikkelingslanden dagelijks moeten doen; kilometerslopen om drinkwater te halen. Ook lieten de leerlingen zichsponsoren door ouders en familie om zo geld op te halen voorHoge NootIn ontwikkelingslanden wordt vaak zang en theater gebruikt omvoorlichting te geven over gezondheid. Ook in de programma’svan Simavi is dit een beproefde methode. Met die boodschapheeft Simavi in 2009 alle zanggroepen in Nederland aangeschrevenmet het verzoek benefietconcerten te organiseren omons werk mogelijk te maken. Na een eerste voorzichtige start in2008 is het evenement in 2009 een groot succes geworden.Het doel voor 2009 was de deelname van 20 zanggroepen aande actie. Uiteindelijk zijn het er meer dan 28 geworden.Daarnaast heeft ‘Hoge Noot’, zoals het evenement heet, veelpubliciteit opgeleverd waaronder tien radio interviews. Hettijdschrift ZING Magazine heeft verschillende pagina’s aan hetinitiatief besteed. Bovendien werd aan het evenement en aanhet werk van Simavi aandacht besteed in het programmaKorenslag van de EO tijdens de Oudejaarsspecial op 31december. Naar aanleiding hiervan hebben nog eens drie korenaangegeven zich in 2010 in te willen zetten voor ons werk. Intotaal heeft het evenement 6.800 euro opgebracht.Kijk op www.simavi.nl/hogenoot voor meer informatie enfilmpjes over dit evenement.46

Interview esta,mediapartner van SimaviWereldmoeders brengen boodschap overtijdens estafetteSimavi werkt met diverse partijen gezamenlijk aan ontwikkelingssamenwerking(hierover meer in deel 3.5 Simavi ensamenwerkingsverbanden). Om meer aandacht te krijgenvoor millenniumdoel 5 ‘vermindering van moedersterfte’organiseerde Simavi samen met tijdschrift esta, de MillenniumGemeenten, VNG, de Nationale Postcode Loterij en WellWater de ‘Estafette voor Wereldmoeders’. Lezeressen vantijdschrift esta toerden als speciale estafetteambassadeurssamen met Simavi van 5 t/m 26 september 2009 in oudevolkswagen busjes langs verschillende Millennium Gemeenten.Hoofdredacteur van esta Marije de Jong vertelt over deEstafette voor Wereldmoeders.Hoe hoopt esta een bijdrage te leverenaan het bereiken van millenniumdoel 5?“Het gaat te ver om te denken dat wij als tijdschrift eenbijdrage leveren aan het verminderen van moedersterfte,maar we hopen wel dat we het onderwerp beter op de kaartzetten door er vaak aandacht aan te besteden. De estafettewas een mooie manier om het onderwerp te belichten en de66 deelnemende lezeressen waren allemaal blij dat ze opdeze manier iets konden betekenen voor moeders elders opde wereld.”Waarom besloot esta samen te werkenmet Simavi aan de Estafette voorWereldmoeders?“De slogan van esta is ‘Serieus leuk’. Dat betekent dat weeigenlijk altijd zoeken naar serieuze onderwerpen die weop een leuke manier kunnen vertalen, of andersom. Bij deestafette had ik direct een goed gevoel; in van die leuke retrobusjes door het land rijden om aandacht te vragen voor eengroot probleem. Zo konden onze lezeressen zelf iets doen enhet probleem ook meteen zichtbaar maken.”Wat heeft esta met millenniumdoel 5;het terugdringen van de moedersterfte?“Moedersterfte gaat me persoonlijk aan het hart. Ik ben zelfmoeder en ervaar het hebben van kinderen als een extradimensie in mijn leven. Ik kan me niet meer anders voorstellen.Een groot gedeelte van de lezeressen van esta is ookmoeder. Dat maakt dat dit onderwerp bij iedereen ‘binnenkomt’. In esta hebben we de afgelopen tijd vaker aandachtbesteed aan millenniumdoel 5. Moeders zijn in mijn ogen debackbone van de samenleving in Afrika.”Marije de Jong over de samenwerking met Simavi tijdensde Estafette van Wereldmoeders: “Moedersterfte gaat mepersoonlijk aan het hart”.47

De Nationale Collecte en de Estafette voor Wereldmoedersworden beschreven bij respectievelijk het onderdeel fondsenwerving(3.3.3) en beleidsbeïnvloeding in Nederland (3.3.4)Betrekken achterban, bereiken grote publiekBijna veertigduizend mensen steunen jaarlijks het werk vanSimavi. Dit zijn donateurs, collectanten en basisschoolleerlingen.Maar ook bedrijven, serviceclubs en publieke instellingen.Om hen op de hoogte te houden van ons werk sturen we henregelmatig nieuwsbrieven. Om de kosten laag te houdenbrengen we onze achterban regelmatig op de hoogte van hetfeit dat we ook een e-mail nieuwsbrief uitbrengen. Helaas wordthier nog niet erg veel gebruik van gemaakt. De waardering voorde nieuwsbrief wordt tweejaarlijks gemeten (voor het laatst in2008) en deze is hoog met circa een 8 voor opmaak, inhoud,fotogebruik en verschijningsfrequentie. Met het oog op duurzaamheidgebruiken we uitsluitend FSC-gecertificeerd papier.Overige vrijwilligersDe inzet van vrijwilligers vormt een belangrijke steun in de rugvoor ons werk. Kantoorvrijwilligers zorgen ervoor dat we veelwerk kunnen verrichten en toch onze kosten zo laag mogelijkkunnen houden. Dankzij de inzet van 12.300 collectanten heeftde Simavi collecte in 2009 veel geld opgebracht. Daarnaastzijn er vrijwilligers actief in Oegstgeest, Alphen aan den Rijn enAmstelland die in werkgroepverband de collecte organiserenen specifieke projecten van Simavi ondersteunen.Ook zetten we op regelmatige basis massamediale middelenin om het belang van moeders in ontwikkelingslanden onderde aandacht van het grote publiek te brengen, voornamelijkadvertenties en abri’s. In totaal hebben we hier 15.412.708mensen mee bereikt. Ook worden zeer regelmatig persberichtenverstuurd om free publicity te genereren, met name gericht oplokale en regionale huis-aan-huisbladen en dagbladen.Deze strategie blijkt zeer succesvol en de totale oplage vande kranten en tijdschriften waarin aan Simavi aandacht werdbesteed is dit jaar verdubbeld ten opzichte van 2008.Hoewel het aantal mensen dat in contact is gekomen metSimavi in 2009 veel hoger was dan de afgelopen jaren, heeftdit niet geleid tot een stijging van het aantal bezoekers op onzewebsite en zijn onze naamsbekendheid en waardering gedaald.In 2010 zal in samenwerking met ons vaste mediabureauMindshare een strategie worden geschreven om de daling vande naamsbekendheid en waardering om te zetten in een stijging.Enkele afgevaardigden van bedrijven en service clubs dieSimavi steunen, bezochten in september 2009 projecten vanSimavi in Ghana. Zo kregen ze een indruk van het werk vanSimavi. Judith van Zanten van Priva tapt veilig water uit eendoor Simavi opgezette waterpomp in een Ghanees dorp.48

Tabel vastgestelde doelen en resultaten Nederland betrekken bij ontwikkelingssamenwerkingPubliekscampagnesResultaat2007Resultaat2008Doel2009Resultaat2009Massamedialecampagne- Naamsbekendheid40%- Waardering 53% 3- Naamsbekendheid 35%- Waardering 51%- Mediabereik 36%- 12 persberichten- één opiniestuk- 332 gratis advertentiesgeplaatst- Totale free publicityoplage 7.013.347- Naamsbekendheid 38%- Waardering 53%- Mediabereik 36%- 12 persberichten- Totale free publicityoplage 7.500.000- Naamsbekendheid 32%- Waardering 47%- Mediabereik 15.412.708- 13 persberichten- 115 gratis advertentiesgeplaatst- Totale free publicityoplage 14.697.412Wandelen voorwater14 scholen629 leerlingen56 scholen2.840 leerlingen75 scholen3.500 leerlingen75 scholen3.500 leerlingenHoge nootn.v.t.3 zanggroepen2031VrijwilligersAantal collectanten,wijkhoofdenen coördinatoren12.00012.00012.300Kantoor vrijwilligers5 vrijwilligers opkantoor, 3 op programmaafdeling en2 bij C&F30 vrijwilligers op gastlessen,4 vrijwilligers vooroverige momenten1 maand in het jaarvrijwilligers op kantoor10 vrijwilligers op kantoor,3 op programma afdelingen 7 bij C&FAchterban infor meren en betrekkenJaarverslag scoreTransparantprijs7,2(verslag 2006)7,4(verslag 2007)7,57,4(verslag 2008)Oplage enfrequentie Simavinieuws- 1x per jaarOplage 24.476- 4 x per jaar (achterban)Oplage 20.000 per keer- 2 x keer (zakelijk)Oplage 1.800- 4 x per jaar (achterban);Oplage totaal 80.000- 2x per jaar (zakelijk)Oplage 1.800- 3x per jaar (collectant)Oplage 12.000- E-mail: geen doel- 3 x per jaar (achterban);Oplage totaal 40.221- 2x per jaar (zakelijk)Oplage 1.800- 3x per jaar (collectant)Oplage: 12.000- E-mail: 3x verstuurdWebsite60.883 bezoekers47.837 bezoekers44.176 bezoekers3Bron voor Naamsbekendheid en Waardering Simavi: Mediad Chari-barometen 2009, Rotterdam 201049

3.3.3 FondsenwervingSimavi streeft naar diverse en voldoende fondsen om onzedoelstellingen duurzaam te kunnen realiseren en om eventueletegenvallende resultaten op te kunnen vangen. De doelstellingvoor 2009 is gehaald. De inkomsten kwamen uit uiteenlopendebronnen: de nationale collecte, donateurs, erfenissen en legaten,bijdragen in projecten van bedrijven, vermogensfondsen enserviceclubs, de Nationale Postcode Loterij, Aqua for All, Hivos,PSO, publieke instellingen, basisscholen, overheidssubsidies enbeleggingen.Nationale collecteOndanks de economische recessie zijn de inkomsten van denationale collecte in 2009 gestegen. Dit past in het beeld datniet de economie bepalend is voor de hoogte van de opbrengstvan de collecte maar het aantal collectanten dat op de beenwordt gebracht. Door extra financieel te investeren in de wervingvan collectanten is de dalende trend van de afgelopen jaren gekeerd.Meer dan 12.300 vrijwilligers gingen van 15 maart tot enmet 21 maart de straat op om te collecteren en haalden 547.900euro op. Dit is boven de minimale norm van 500.000 euro aaninkomsten die Stichting Collecteplan heeft gesteld om mee temogen doen aan de landelijke collecte. Hiermee is de landelijkevergunning veilig gesteld.Simavi heeft in 2009 het initiatief genomen om binnen deStichting Collecteplan een onderzoek te laten uitvoeren naar delange termijn ontwikkeling van collectes in Nederland. OnderzoekerRene Bekkers van de vakgroep Filantropische Studiesaan de VU in Amsterdam heeft deze toekomstverkenning uitgevoerd.Het onderzoek is gefinancierd door Stichting Collecteplanin het kader van haar 60ste verjaardag. De uitkomsten van hetonderzoek zijn zorgelijk. Er zijn diverse bedreigingen voor detoekomst van de collecte zoals het verdwijnen van cash gelden met name de afnemende beschikbaarheid van vrijwilligers.Dit betekent dat Simavi steeds meer zal moeten investeren omvrijwilligers te werven en dat naast telemarketing innovatievemethoden van werving moeten worden bedacht. Zeker omdatwerving via de telefoon door de introductie van het bel-me-nietregister (zie ook onder ‘donateurs’) wordt bemoeilijkt. In 2010zullen nieuwe wervingsmethoden worden geïntroduceerd.In 2009 hebben diverse gesprekken plaatsgevonden met eencollega ontwikkelingsorganisatie om de collecte in de toekomstonder gezamenlijke noemer te gaan organiseren. Door gezamenlijkte investeren in de collecte kunnen namelijk schaalvoordelenworden bereikt die de collecte weerbaarder kunnenmaken. Uiteindelijk is in goed overleg besloten om niet te kiezenvoor deze samenwerking omdat er programmatisch te weinigoverlap bestaat tussen beide organisaties. Hierdoor is het lastigom over de eigen institutionele schaduw heen te stappen en hetmaakt het voor collectanten moeilijk zich met het doel waarvoorze werken te identificeren.Verder is gewerkt aan de invoering van het fraudeprotocol voorde collecte en deze is nu helemaal geïmplementeerd in de materialen,procedures en in de communicatie met de collectanten.Donateurs2006 2007 2008 2009Incasso donateurs 3.643 3.964 4.026 4.952Giro donateurs 13.624 14.158 15.888 18.330Totaal aantal donateurs 17.267 18.122 19.914 23.282* donateurs; minimaal 1 gift in de afgelopen 2 jaarHet aantal donateurs is in 2009 met zo’n 15 procent gestegen.Een van de redenen hiervoor is dat Simavi beneficient wasvan de ‘Plantronics Telesales Team Trophy’. Dit is een wedstrijdonder telemarketing bureaus voor de titel van beste telemarketingbureau van het jaar. Dit heeft met name veel extra incassodonateurs opgeleverd. In economisch onzekere tijden is eengroeiend aantal vaste donateurs van groot belang. Een anderereden voor de stijging zijn twee telemarketing acties die delaatste maanden van het jaar hebben plaatsgevonden.De stijging van het aantal donateurs had nog hoger kunnen zijnwanneer de resultaten van deze telemarketing acties niet warenachtergebleven bij de verwachtingen. Waarschijnlijk zijn dezeresultaten negatief beïnvloed door de economische recessieen het bel-me-niet register (zie hieronder). Om de bestaandedonateurs te benaderen zijn vijf direct mail brieven verstuurd.De afgelopen jaren wordt ernaar gestreefd om de gemiddeldeleeftijd van onze donateurs te verlagen. Deze ligt nu op ongeveer50

Interview Collecte coördinatorPiet Arink over zijn jarenlangeinzet voor de collecteweekCollecte coördinator Piet Arink: “Het coördineren van de collecte is geen eenmansklus!”Piet Arink spant zich al meer dan twintig jaar in voor decollecte van Simavi in Alphen aan den Rijn. In 1987 werd hijgevraagd door iemand van zijn kerkgenootschap in De Bronen sindsdien werkt hij enthousiast aan de collecte. VolgensPiet Arink is het coördineren van de collecte geen eenmansklus:‘Een goede samenwerking met alle Simavi-vrijwilligersmaakt de collecte tot een succes!”Waarom zet u zich in voor Simavi?“Simavi is een relatief kleine organisatie waar de hulp directterechtkomt bij de diverse projecten in ontwikkelingslanden.De verbetering van basislevensbehoeften, zoals veilig drinkwater,goede sanitaire voorzieningen, en het voorkomenvan ziektes, spreken mij erg aan.”Wat is er leuk aan het organiseren vande collecte?“Als je aan de deur staat met de collectebus, zijn de meestereacties positief. Sommigen willen eerst niet geven, maarals je een praatje houdt en zegt wat Simavi doet, dan gevenze wel. Er is een positieve samenwerking met alle Simavivrijwilligersin onze gemeente en we krijgen goede ondersteuningvan het Simavi kantoor. We behoren tot de vijfgemeenten met de hoogste collecteopbrengst en halen inAlphen aan den Rijn altijd rond de 10.000 euro op. Een mooibedrag waar ik trots op ben. Het maakt het leuk, dat je hetsamen doet.”Heeft u nog een speciale herinnering?“In 2007 hebben we als gemeente een project geadopteerd,de aanleg van waterbronnen in Oeganda. Voorafgaand aande collecteweek verspreidden we posters en folders. Tijdenshet collecteren legden we uit waarvoor we precies geldophaalden. We collecteerden ook op de markt en een enthousiastevrijwilliger heeft presentaties op school gehoudenover het project. Het had resultaat. We hadden een hogeopbrengst en deze is verdubbeld door het NCDO. Het geefteen goed gevoel, dat je met een groep mensen energie hebtgestoken in dit project en dat het met succes is afgesloten.”Heeft u nog tips?“Ik zou tegen iedereen die achter de visie en doelstellingenvan Simavi staat en een paar uur in de collecteweek kanlopen, willen zeggen: Gewoon doen! Het belangrijkste is datje je goed organiseert. Alles valt of staat met een goede samenwerking.De collecte coördineren is geen eenmansklus.”51

70 jaar. Door systematisch te werven in de leeftijdscategorie45-65 jaar verwachten we binnen enkele jaren de streefleeftijdvan 55 jaar te bereiken. Geografisch zijn onze donateursverspreid over heel Nederland, met uitzondering van Limburg. Dehoogste aantallen donateurs wonen in Zuid-Holland, Gelderlanden Utrecht maar niet in de stedelijke gebieden. Uit donaties, giftenen schenkingen ontving Simavi in 2009 in totaal 1.736.000 euro.Bel-me-niet registerIn oktober is het bel-me-niet register in werking getreden.Het doel van dit bij wet geregelde register is het verminderen vanirritatie bij consumenten over telemarketing. Consumenten kunnenhun telefoonnummer inschrijven in het register en bedrijvenen goede doelen moeten - voordat ze gaan bellen - controlerenof iemand ingeschreven staat. Binnen drie maanden hebben zichruim 1 miljoen mensen aangemeld en eind 2009 stonden 3,6 miljoenconsumenten ingeschreven. Simavi is voorstander van hetregister en heeft direct haar interne procedures aangepast. Beginnovember hebben we helaas via de brancheorganisatie VFI eenbrief ontvangen van de Onafhankelijke Post en TelecommunicatieAutoriteit (OPTA) waarin werd aangegeven dat ondanks onzeinspanningen consumenten hebben aangegeven te zijn gebeldnamens een van de twaalf in de brief genoemde fondsen. Hoewelze ingeschreven stonden. Simavi was daar een van. We hebbendaarop per direct al onze telemarketing bureaus benaderd methet dringende verzoek hun werkwijze aan te passen.Overigens is wel een kritische kanttekening op z’n plaats als hetgaat om de werving van vrijwilligers via de telefoon. Vrijwilligerszijn het cement van onze samenleving en het register maakt hetvoor goede doelen heel lastig en kostbaar om hen te benaderenvoor vrijwilligerswerk. We zijn er voorstander van dat voor vrijwilligerswerkeen uitzonderingsbepaling in de wet wordt opgenomenen hebben hierop bij brancheorganisatie VFI aangedrongen.Erfenissen en legatenAl enige jaren ziet Simavi een daling in de erfenissen enlegaten die aan Simavi worden toegekend. Zowel in aantal alsbedrag. Voorheen kreeg Simavi veel donaties vanuit de achterbanvan tropenartsen en hun families die Simavi in ontwikkelingslandenhebben geholpen. Zij zijn persoonlijk zeer betrokkengeweest bij Simavi en naar verwachting heeft dit geleid tot hetopnemen van Simavi in het testament. Tegenwoordig zijn minderNederlanders betrokken bij de uiteindelijke uitvoering vanSimavi’s werk. Als andere mogelijke oorzaak van het lage aantalvan erfenissen en legaten is de verjonging van de achterban.Eind 2009 is gestart met het schrijven van een nalatenschappenstrategie, deze wordt begin 2010 afgerond.Bijdragen in projecten2006 2007 2008 2009Aantal erfenissen 32 27 20 25Opbrengsten in euro’s 1.336.000 518.000 382.000 558.000Bedrijven, serviceclubs, particuliere initiatieven, vermogensfondsenen publieke instellingen worden benaderd met het verzoekeen financiële bijdrage te leveren aan onze programma’s.In 2009 steunden 159 uiteenlopende organisaties Simavi. Dezesteun bestond uit algemene bijdragen en bijdragen in specifiekeprojecten (projectadopties). In totaal was de opbrengst van dezegroep € 648.000 euro en daarmee lager dan begroot. 14 procentvan de opbrengst is afkomstig van bedrijven, 4 procent vanserviceclubs, 15 procent van particuliere initiatieven, 48 procentvan vermogenfondsen en 19 procent van publieke instellingen(voor een overzicht van de bijdragen in projecten zie p 57).Onder deze groep is de economische recessie duidelijk merkbaar.Niet alleen loopt hun financiële bijdrage terug, ook organiserenminder organisaties spontaan acties voor Simavi. Werdener in 2008 nog 15 acties spontaan door anderen georganiseerd,in 2009 waren dit er slechts 6. Terwijl het aantal kennismakingsgesprekkenen presentaties die in 2009 (26) zijn gegeven forsis gestegen ten opzichte van 2008 (16). Daaruit kunnen weconcluderen dat de interesse voor ons werk gelukkig onverminderdhoog is. In lastige economische tijden is het zaak te blijveninvesteren in deze groep.52

BedrijvenMet name ons werk op het gebied van water, sanitatie enhygiëne kan rekenen op interesse vanuit het bedrijfsleven.Er zijn diverse samenwerkingscontracten getekend.Zo heeft Simavi een samenwerkingscontract getekend met CWSbocoNederland BV, gespecialiseerd in het leveren van dienstenen producten op het gebied van sanitaire hygiëne, schoonloopmattenen bedrijfskleding. De komende 3 jaar adopteert CWSbocoeen water- en gezondheidsproject in Nepal waarmee13.655 mensen in tien dorpen mee worden geholpen.Een consortium van Nederlandse drinkwaterbedrijven en eeningenieursbureau werken vanaf 2009 samen met Simavi aaneen ontwikkelingsproject op het gebied van drinkwater in Malawi.In het project, dat vier jaar zal duren, worden de lokale WaterBoards van Lilongwe en Blantyre in Malawi ondersteund bij hetverbeteren van hun bedrijfsvoering. De Europese Unie en deEuropean Investment Bank (EIB) financieren het servicecontractvan 3,85 miljoen Euro. Het consortium wordt geleid door Vitens-Evides, een samenwerking van de twee grootste Nederlandsedrinkwaterbedrijven, Vitens en Evides Waterbedrijf die samen7,7 miljoen mensen van drinkwater voorzien in Nederland. Voorhet Malawiaanse project gaan de partners nauw samenwerken,maar hebben elk hun eigen aandachtsgebied. Simavi is verantwoordelijkvoor veilig drinkwater voor de allerarmsten door middelvan waterkiosken. Ook ondersteunt Simavi de Water Boards methet ontwikkelen van het hiv/aids beleid voor hun medewerkers.In Nederland werkt Simavi met nog vier waterbedrijven samen.Het evenement Wandelen voor Water wordt gesteund doorwaterleidingmaatschappij Drenthe (WMD), waterleidingbedrijfNoord-Holland (PWN) en Dunea (voorheen DuinwaterbedrijfZuid-Holland). Daarnaast stuurt Dunea haar klanten in Den Haagen omgeving al tien jaar lang een machtigingskaart bij de waterrekeningenom het werk van Simavi te kunnen ondersteunen.In 2009 heeft dit 44.464 euro opgeleverd.Well water is een mineraalwater, waarmee mensen niet alleenhun eigen dorst lessen maar ook die van anderen. Van de opbrengstvan ieder verkocht flesje Well Water gaat namelijk 25%naar waterprojecten van Simavi. In de vijf jaar dat Well Water metSimavi samenwerkt zijn meerdere waterpompen gefinancierd inOeganda, India en Bangladesh. In 2009 is het bestaande samenwerkingscontractverlengd met nog eens 3 jaar.VermogensfondsenDe bijdrage aan projecten van Simavi door vermogensfondsenzijn in 2009 iets hoger dan in 2008. In 2008 hebben 27 vermogensfondsenons gesteund met een totaal bedrag van 308.783euro en in 2009 hebben 26 vermogensfondsen ons gesteundmet een totaal bedrag van 310.335 euroServiceclubsSinds 2006 heeft Simavi een samenwerkingsverband met SIN,het overlegorgaan en platform voor serviceorganisaties in Nederland.In 2009 is dit contract met nog eens 5 jaar verlengd.Serviceclubs die een eigen project hebben in de landen waarSimavi werkt, gekoppeld aan een van onze hoofdthema’s, kunneneen financieel beroep doen op Simavi. Simavi ondersteunthet project door de opbrengst van de serviceclub te verdubbelen.Rotary Club Woerden en Rotary Woerden Ouderijn hebben deopbrengst van de kerstmarkt, 15.000 euro, geschonken aaneen Hoge Nood project in Ghana. Hiermee krijgen 506 schoolkinderenIn het noorden van Ghana, het Gusheigu District, eentoilet en wordt een natuurlijke bron via een waterpomp geschiktgemaakt voor veilig drinkwater. Tevens krijgen de schoolkindereneen faciliteit om handen te wassen waar dieren niet bij kunnenen dus het water niet kunnen bevuilen. En alle kinderen krijgeneigen drinkbekers zodat ze elkaar niet kunnen besmetten. En vanRotary Club Gorinchem hebben we opnieuw een bijdrage van10.000 euro ontvangen voor Bangladesh. Hierdoor leren 47.370mensen in het Gopalgonj-district het belang van veilig drinkwateren worden er pompen aangelegd. Bovendien wordt het waterarsenicumvrij gemaakt.Met de watercommissie van de Rotary in de provincie Noord-Holland (district 1580) hebben we in 2009 een samenwerkingopgezet voor de komende jaren. De 77 clubs uit het districtworden gevraagd actief mee te werken aan het evenementWandelen voor Water. Zowel wat betreft de werving van scholenen het geven van gastlessen, als voor het verdubbelen van deopbrengst van de kinderen (zie ook 3.3.2 Nederland betrekkenbij ontwikkelingssamenwerking).53

In 2009 hebben de gezamenlijke serviceclubs financieel relatiefweinig bijgedragen aan ons werk. Het goed onderhouden vancontact met serviceclubs is vaak lastig. De samenwerkingsverbandenzijn over het algemeen eenmalig en hangen samenmet het zittende bestuur. Deze bestuurssamenstelling wisseltjaarlijks.Particuliere initiatievenSinds enkele jaren is een nieuwe groep spelers actief inNederland; de zogenaamde particuliere initiatieven. Steedsvaker kiezen mensen ervoor om zelf actief te worden op hetgebied van ontwikkelingssamenwerking. Vaak zijn ze getroffendoor de armoede die ze hebben gezien tijdens een vakantienaar een ontwikkelingsland. Waar deze mensen er vroegervoor kozen een bestaande organisatie te steunen, richten zenu steeds vaker een eigen stichting op. Er is de afgelopen jarenvanuit wetenschappelijke hoek veel kritiek geweest op hetfunctioneren van deze initiatieven, met name met het oog opde duurzaamheid van hun resultaten. Het is daarom een goedeontwikkeling dat in 2009 de koepelorganisatie Partin is opgerichtdie zich sterk wil maken voor de verbetering van de kwaliteitvan de circa 10.000 particuliere initiatieven in Nederland.Net als de serviceclubs kunnen ook de particuliere initiatieveneen beroep doen op Simavi voor een financiële bijdrage aanhun project. En ze kunnen gebruik maken van onze expertise.Op die manier wil Simavi een bijdrage leveren aan de professionaliseringvan deze groep.Aqua for AllSimavi werkt sinds de oprichting van Aqua for All in 2002 samenmet deze organisatie. Aqua for All draagt financieel bij aan eenaantal Simavi programma’s zoals Wandelen voor Water waarAqua for All initiatiefnemer is. Meer informatie staat in deel 3.5Simavi en samenwerkingsverbanden.Medefinanciering door Aqua for All in 2009Projectpartner en land MedefinancieringKAMADEP Kenia € 75.456Rumsram Indonesië € 17.000Nationale Postcode LoterijDe Nationale Postcode Loterij heeft in 2009 66 goede doelengesteund voor een bedrag van bijna 250 miljoen euro. Simaviis één van die goede doelen. In 2009 ontving Simavi 1 miljoeneuro. Dat geld werd onder meer besteed aan een project inGhana. In 2009 werd ook nader uitvoering gegeven aan hetwaterprogramma voor Oost-Afrika, dat gefinancierd werd uit deextra trekking in 2007. Dit betreft waterprogramma’s in Oegandaen Tanzania in samenwerking met WaterAid. Het managementvan de loterij heeft samen met de directeur van Simavi in 2009een studiereis gemaakt om de voortgang van het programma inOeganda te kunnen zien.Medefinanciering en acties van derdenSimavi werkt samen met diverse collega-organisaties. Bijenkelen vertaalt dit zich ook in een financiële bijdrage aanprojecten.HivosSinds 1998 heeft Simavi een samenwerkingsverband met Hivos(Humanistisch Instituut voor Ontwikkelingssamenwerking).Hivos en Simavi versterken elkaar in diverse programma’s ophet gebied van seksegelijkheid, met name seksuele gezondheiden hiv/aids. Meer informatie staat in deel 3.5 Simavi en samenwerkingsverbanden.Rolien Sasse ontvangt van Sigrid van Aken, ManagingDirector van de Nationale Postcode Loterij, een cheque van1 miljoen euro voor Simavi.54

“Expertise bundelen werkt!”Dat is de drijfveer van Stichting Max. Om dieuitspraak kracht bij te zetten werkt dit particuliereinitiatief sinds 2006 structureel samen met Simaviaan de aanleg van waterputten in Bangladesh.Het mes snijdt aan twee kanten. Voor Simavi is de samenwerkingmet Stichting Max belangrijk om draagvlak tecreëren voor ontwikkelingssamenwerking in Nederland.En om de doelstelling van Simavi te halen: een gezondetoekomst voor iedereen. Voor Stichting Max zijn de lokalecontacten en technische expertise van Simavi handig.Oprichter Steven Le Poole: “Wij zien grote hulporganisatiesniet als concurrenten. Ze kunnen zelfs partner worden.”Samen ondersteunen Simavi en stichting Max vier organisatiesin Bangladesh. “We hebben een gezamenlijke focus:sanitatie”, licht Steven Le Poole de samenwerking toe.“Onze werkwijzen sluiten goed op elkaar aan.In Bangladesh is die samenwerking vooral pragmatisch,en niet bureaucratisch. Daar hebben wij veel van geleerd.”In 2004 hebben Steven en Joke Le Poole Stichting Maxgestart in Bloemendaal. Het overlijden van hun achtmaanden oude zoontje Max was hiervoor de aanleiding.Het verdriet hebben zij omgezet in iets positiefs:een stichting die kindersterfte bestrijdt met het goedkoopsteen beste medicijn, namelijk veilig drinkwater.Ruben Korevaar, Senior Programma Medewerker bij Simaviis het hiermee eens: “Het bedrijfsleven is een belangrijkepartner, maar particuliere initiatieven zoals Stichting Maxook. Onze kracht is de lokale contacten en kennis, en hetinbedden van gezondheid via het verbeteren van de kwaliteitvan drinkwater. Daarnaast geven we voorlichting enproberen we gedragsveranderingen te bereiken. Bij StichtingMax werken mensen met een financiële achtergronddie goed kunnen monitoren, het zogenoemde ‘budget tracking’.Door die expertises te bundelen, bieden we eengeïntegreerde, brede aanpak op lokaal niveau. Het isbovendien leerzaam; door die verschillende achtergrondenkijken we anders tegen ontwikkelingssamenwerking aanen zo ontstaan goede ideeën over effectief samenwerken.”Steven Le Poole: “Van Simavi leerden we dat je met waterputtenen wc’s - gecombineerd met voorlichting - heel veelbereikt tegen relatief lage kosten. Voor watervoorzieningin Bangladesh hebben wij onder andere een project vanSLOPB geadopteerd dat zich richt op het verbeteren vande levensstandaard en het promoten van gezondheid enveiligheid van de allerarmsten.”Steven Le Poole probeert samen met zijn vrouw Joke eenwaterpomp in Bangladesh.55

Ook het samenwerkingsverband van organisaties die zichsamen inspannen om het probleem van klimaatveranderingaan te pakken, HIER, ontvangt geld van de Nationale PostcodeLoterij. In het kader van HIER-2 werkt Simavi samen met PlanNederland en de Rain Foundation om in Nepal de komendejaren het gebruik van regenwater als drinkwatervoorzieningop een duurzame wijze te ontwikkelen (zie projectvoorbeeld 1Veilig water door regenopvang in Nepal, pagina 29).De samenwerking met de Nationale Postcode Loterij is nietalleen waardevol vanwege de aanzienlijke financiële bijdrage,ook op het gebied van communicatie versterken de organisatieselkaar. In 2009 heeft de loterij een televisie commercial opgenomenbij een Simavi project in Nepal in het kader van hun ‘KleinGeluk’ reeks en deze is uitgezonden op televisie.De jaarlijkse financiële bijdrage van de Loterij is natuurlijk nietvanzelfsprekend. De Minister van Justitie heeft, mede ingegevendoor ontwikkelingen in Europa en door inzichten in de consultatieronde,eind 2008 laten weten de invoering van een nieuwekansspelwet op de lange baan te schuiven. Wel kondigde hijaan bepaalde onderdelen uit het eerdere concept van deze wetversneld te willen invoeren. Dit leidde ertoe dat eind 2009 eenwetsvoorstel voor de oprichting van een kansspelautoriteit naarde Tweede Kamer is gestuurd. Deze gaat zich bezighouden metde uitvoering, het toezicht en de handhaving op het gebied vankansspelen.Voor andere onderdelen uit de concept wet, zoals een levelplaying field tussen loterijen, de wijze van vergunningverleningen de verdeling van loterijopbrengsten, heeft de minister noggeen oplossing. Eind december 2009 heeft de Tweede Kamereen motie aangenomen waarin de regering wordt opgeroepenom voor 1 april 2010 de samenhangende, gerichte keuzes inhet kansspelbeleid aan de Kamer voor te leggen.Wij hopen dat eventuele wijzigingen de loterijen, die als missiehebben fondsen te werven voor goede doelen, voldoenderuimte laten om te kunnen opereren. Net als voorgaande jarenzullen wij via het Goede Doelen Platform de Goede DoelenLoterijen ondersteunen om dit te bereiken. Zonder de NationalePostcode Loterij zouden wij vele van onze initiatieven immersniet (goed) kunnen realiseren!OverheidssubsidiesIn 2005 honoreerde het ministerie van Buitenlandse Zaken eensubsidievoorstel van Simavi in het kader van de thematischemedefinanciering (TMF) voor de periode 2006-2010. In 2009ontving Simavi hieruit 2.607.000 euro, bestaande uit 2.600.000en daarover rente van 7.000 euro. Het betreft een institutionelesubsidie, dat wil zeggen een bijdrage aan de gehele begrotingvan Simavi voor het uitvoeren van het strategisch plan 2005-2009. De subsidie dekt ongeveer een derde van de meerjarenbegrotingvan Simavi. Simavi valt door deze vijfjarige TMF nietonder het in 2006 ingevoerde medefinancieringsstelsel (MFS I)waar de meeste organisaties onder vallen, maar zal wel gelijktijdigmet de MFS-subsidies eindigen (voor meer informatie overMFS II zie 3.4 Simavi in Haarlem: Interne organisatie.)Publieke instellingenMet het oog op de economische recessie is in 2009 beslotenom ons meer te richten op de minder conjunctuurgevoeligepublieke instellingen, zoals gemeenten en waterschappen,hoewel deze ook te maken hebben met teruglopende budgetten.Ten behoeve van de Estafette voor Wereldmoeders (zie 3.3.4beleidsbeïnvloeding in Nederland) hebben we een samenwerkingsverbandgesloten met VNG International en 21 millenniumgemeenten. Dit zijn gemeenten die zich mede verantwoordelijkvoelen voor het behalen van de millennium doelen endaarom activiteiten ontplooien. Van de millennium gemeentenHeerenveen (500 euro), Almelo (1500 euro) en Hengelo (2500euro) hebben we totaal 4500 euro aan financiële bijdrage ontvangen.In 2010 hopen we deze samenwerking financieel verderuit te bouwen.In 2009 sloot Simavi een samenwerkingsverband met WaterschapZeeuwse Eilanden (vanaf 1 januari 2010: WaterschapScheldestromen i.o.) steunt voor 2 jaar een gezondheidsprogrammain Bangladesh voor 78.000 euro per jaar, waarmeede situatie van 48.000 mensen in 24 dorpen in Bangladeshwordt verbeterd. Ook betaalt Waterschap Zeeuwse Eilandende opleiding van een student uit Bangladesh. Deze studentvolgt een studie Sanitary Engineering bij UNESCO-IHE. Nahet afronden van deze opleiding kan de student in Bangladeshwerken aan waterconstructies.56

Het Waterschap Brabantse Delta zet haar expertise in bijde vernieuwing van een afvalwaterzuivering van het NkhomaZiekenhuis in Malawi, vlakbij de hoofdstad Lilongwe. Dit afvalwatersysteemis zeer verouderd, verkeert in slechte staat en dehuidige capaciteit van de zuivering en de riolering is te klein.Bovendien ligt de zuivering nu midden tussen de bebouwing.Twee medewerkers van het waterschap doen onderzoek naarhet verbeteren van de kwaliteit van het schoongemaakte afvalwater,zodat er minder kans is op de uitbraak van ziektes ende belasting van het milieu afneemt.Institutionele fondsenwerving2009 was een transitiejaar voor Simavi op het gebied vaninstitutionele fondsenwerving. Eind 2008 is besloten een managerprogramma-ontwikkeling en institutionele fondsenwervingaan te stellen. Deze heeft als taak om samen met Nederlandseen Zuidelijke partners programma’s te ontwikkelen, fondsen teidentificeren en voorstellen in te dienen bij institutionele donoren.We richten ons hierbij primair op ambassades, de Europeselandendelegaties en/of organisaties en financiële instellingenzoals de African en Asian Development Bank. Er zijn in 2009verschillende voorstellen ingediend die hebben geleid tot resultaten.Met PSO (zie deel 3.5 Simavi en samenwerkingsverbanden)is een raamwerkovereenkomst getekend en drie eersteprojecten op het gebied van capaciteitsversterking zijn gehonoreerdvoor een totaalbedrag van 90.000 euro. Daarnaast heeftonze partner Simli Aid in Ghana in samenwerking met Simavieen voorstel ingediend bij Eureko Achmea Foundation. Ookdeze is gehonoreerd voor een bedrag van 50.000 euro.Met de Britse organisatie WaterAid heeft Simavi voor het eerstfondsen aangevraagd bij de Europese Unie. Dit voorstel ishelaas niet goedgekeurd en zal in aangepaste vorm in 2010opnieuw worden ingediend. Om aanspraak te kunnen makenop Europese fondsen heeft Simavi zich laten registreren in hetPADOR-systeem 4 van de Europese Unie.4PADOR is een online administratiesysteem van deEuropese Unie voor ontwikkelingsorganisaties dieaanspraak willen maken op fondsen.57

Tabel doelen en resultaten fondsenwervingEigenfondsenwervingResultaat2007Resultaat2008Doel2009Resultaat2009Landelijkecollecteweek€ 516.000€ 490.000€ 500.000€ 549.000Relatiebeheer bestaandedonateurs enwerven van nieuwestructurele donateurs€ 649.000en 853 nieuwestructurele donateurs€ 734.000 en4.026 nieuwestructurele donateurs;15.888 girodonateurs15.415 girodonateurs4952 structurele donateursen 18.239 girodonateursErfenissen en legaten€ 518.000€ 382.000€ 350.000€ 558.000Bijdragen in projectendoor bedrijven, vermogensfondsen,serviceclubs,publieke instellingeno.a. scholen€ 582.000€ 616.000€ 645.000€ 648.000Totaal inkomstenuit eigen fondsenwerving€ 2.265.000€ 2.222.000€ 2.267.000€ 2.843.000Aandeel in acties derdenNationalePostcode Loterij€ 2.041.000€ 1.212.000 (incl. belspelen HIER-II)€ 1.000.000€ 1.000.000Medefinanciering inprojecten€ 643.000€ 474.000€ 670.000€ 510.000Totaal aandeel inacties derden€ 2.684.000€ 1.686.000€ 1.770.000€ 1.510.000OverheidssubsidiesOverheidssubsidies€ 2.377.000€ 2.524.000€ 2.600.000€ 2.607.000Overige batenResultaat beleggingenen verkoop€ 293.000€ 394.000€ 397.000€ 483.000TOTAAL€ 7.619.000€ 6.826.000€ 7.034.000€ 7.443.00058

Interview met Meiny Prins,Priva-directeur én Zakenvrouwvan het jaar 2009:“Maatschappelijk verantwoord ondernemenis geen eendagsvlieg”Voor Priva-directeur Meiny Prins is maatschappelijk verantwoordondernemen een fundamenteel onderdeel van deactiviteiten van Priva. “Onze business van klimaat- en procesbeheeris gericht op het zo slim en duurzaam mogelijkinzetten van schaarse natuurlijke hulpbronnen zoals wateren energie. Maar ook in onze relatie met de maatschappijproberen we oprechte betrokkenheid te tonen.”Hoe doen jullie dat?“Bijvoorbeeld via sponsoring van activiteiten die in lijn zijnmet onze doelstellingen. Eén van die activiteiten is eenwaterproject van Simavi in Ghana. Bij de opening van dePriva Campus in 2007, hebben we alle gasten gevraagd geldte geven voor dit project. Wij hebben de giften verdubbeld toteen bedrag van 50.000 euro!”Jullie pand – Priva Campus – heeft alsuitgangspunt ‘A better quality of life’.Geldt dit voor al jullie activiteiten?“Ja, het staat immers ook voor gezond leven. Schoondrinkwater is hiervoor essentieel. Daarom steunt PrivaSimavi bij een waterproject in Ghana. En voor de toekomstwil ik inzetten op een grotere, fysieke betrokkenheid vanPriva bij ontwikkelingstrajecten voor voedselproductie inontwikkelingslanden. Kijk, Nederland loopt voorop als hetgaat om een goede voedselproductie met minimaal waterenenergieverbruik. Het zou fantastisch zijn andere landenmet onze kennis en expertise bij te staan.”Over PrivaPriva levert in meer dan zeventig landen productenen diensten voor de glastuinbouwsector en utiliteitsbouw.Meer dan vierhonderd medewerkers, verspreidover vestigingen in zeven landen wereldwijd, werkendagelijks aan de ontwikkeling en distributie vanproducten voor klimaatoplossingen. In de tuinbouwis Priva, gevestigd in De Lier, daarin wereldmarktleider.Meiny Prins: directeur van Priva en Zakenvrouw van het jaar 2009.59

3.3.4 Beleidsbeïnvloedingin NederlandIn de nieuwe Strategische Visie 2009 – 2011 heeft Simavinadrukkelijker dan voorheen gekozen voor een rights based approachin haar programma’s. Ook in Nederland heeft beleidsbeïnvloedingeen duidelijkere plek binnen de organi satie gekregen.Eind 2009 is Simavi daarom versterkt met een advocacy officerdie de kennis en expertise van Simavi op het gebied van water,sanitatie en hygiëne onder de aandacht brengt van beleidsmakersen politici. Simavi was in 2009 actief in diverse netwerkenen op diverse thema’s. Een overzicht:MoedersterfteElk jaar sterven ruim 500.000 vrouwen tijdens de zwangerschapof de bevalling. 99 procent van deze vrouwen woontin ontwikkelingslanden. Wanneer de moeder wegvalt rakenhele gezinnen en gemeenschappen ontwricht. Millenniumdoel 5 stelt dat het aantal vrouwen dat in het kraambed sterft,in 2015 met 75 procent moet zijn gedaald. Zoals het nu gaat,wordt dat niet gehaald. Om moedersterfte terug te dringenis onder andere uitbreiding nodig van deskundige begeleidingbij bevallingen. Maar er moet ook verloskundige hulpbeschikbaar zijn in het geval van complicaties. En vrouwenmoeten kunnen worden doorverwezen en vervoerd als ze metspoed hulp nodig hebben. Dit is nu in veel landen waar Simaviwerkt nog niet het geval. Daarnaast moet veel werk wordenverzet om seksuele taboes te doorbreken. Uit onderzoek blijktdat meisjes die als tiener trouwen een lager schoolniveaubereiken, een lagere sociale status hebben bij de familievan hun man en vaker het slachtoffer zijn van moedersterfteen huiselijk geweld. Vaak krijgen meisjes die vroeg trouwenmeer kinderen, vooral als er geen voorbehoedsmiddelen zijn.Echter, voor tienermoeders is de kans om te overlijden doorcomplicaties tijdens de zwangerschap of tijdens de geboortevan het kind, twee keer zo groot als dat voor moeders dieouder zijn. Bovendien worden vaak illegale abortussen gepleegdmet groot risico voor de gezondheid van de moeder.samenwerking met het tijdschrift esta, Millennium Gemeenten,VNG International, de Nationale Postcode Loterij en Well Waterde ‘Estafette voor Wereldmoeders’. Van 5 t/m 26 septembertrokken lezeressen van het blad esta in drie oude Volkswagenbusjes langs de millennium gemeenten Haarlem, Maastricht,Gemert-Bakel, Groningen, Hoogeveen, Teylingen, Culemborg,Beuningen, IJsselstein, Wassenaar, Hengelo, Heerenveen,Sneek, Zaanstad, Goes, Leerdam, Meppel, Utrecht, Almelo,Hoorn en Den Haag. In elk van deze plaatsen werden actiewandelingengeorganiseerd waar burgemeesters, wethouders,bekende en onbekende Nederlanders in meeliepen. De estafettezorgde voor veel aandacht in landelijke en regionale pers.De Estafette voor Wereldmoeders streek ook neer op hetPlein in Den Haag om Tweede Kamerleden om hun reactiete vragen. Kamerleden van regeringspartijen PvdA en CDAen van de oppositiepartij SP gaven aan dat de voorgenomenbezuinigingen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking,in verband met de teruglopende economie, niet ten koste maggaan van het budget dat beschikbaar is voor het voorkomenvan moedersterfte. Een belangrijke toezegging omdat Simavizich grote zorgen maakt wat de bezuinigingen gaan betekenenvoor de allerarmsten, vaak moeders. De estafette eindigde inDen Haag bij het evenement ontwikkelingssamenwerking.nu,waar minister Koenders het estafette stokje kreeg overhandigd.Tijdens de overdracht zei Minister Koenders het onderwerpmoedersterfte zeer belangrijk te vinden.Om deze vrouwen een stem te geven en hun verhalen inNederland te laten doorklinken, organiseerde Simavi inKamerleden zwaaien de Estafette voor Wereldmoeders uit:Chantal Gill’ard (PvdA), Kathleen Ferrier (CDA), Rolien Sasse(Simavi) en Ewout Irrgang (SP).60

KlimaatveranderingHoewel ontwikkelingslanden het minste hebben bijgedragenaan klimaatverandering, vallen daar wél de hardste klappen.Verwacht wordt dat 75 tot 80 procent van de potentiële schadein ontwikkelingslanden zal plaatsvinden. De gezondheid vanmensen in ontwikkelingslanden wordt ernstig bedreigd doorklimaatverandering. Niet alleen in de toekomst, ook nu zijn degevolgen al zichtbaar. Het ‘Global Humanitarian Forum’ onderleiding van oud VN voorzitter Kofi Annan schrijft in haar meestrecente onderzoek dat jaarlijks 300.000 mensen sterven alsgevolg van klimaatverandering. Bijvoorbeeld doordat ziektesals malaria meer voorkomen, maar ook omdat de drinkwatervoorzieningin gevaar komt, doordat neerslag patronenveranderen. Door ongelijke sociale posities in de samenlevinghebben vrouwen minder geld en minder toegang tot kredietenom na een ramp hun leven weer op te bouwen. Ook zijnvrouwen vaak afhankelijk van kleinschalige landbouw die heteerste wordt getroffen bij droogte. Hongersnood door mislukteoogsten raakt zwangere vrouwen en (ongeboren) kinderenextra hard. Volgens het World Food Programme is nu al ruim18 procent van de moedersterfte het gevolg van ijzertekort.En baby’s met een te laag geboortegewicht hebben een vierkeer zo grote kans om in de eerste week na hun geboorte teoverlijden aan infecties.Nadat Simavi in 2008 medeondertekenaar was van de klimaatwethebben we ook in 2009 op diverse momenten aandachtgevraagd voor de gevolgen van klimaatverandering voorde gezondheid van mensen in ontwikkelingslanden. In aanloopnaar de internationale klimaatconferentie in december inKopenhagen was Simavi betrokken bij de nationale campagne‘DAAR ben ik’. Deze campagne wil mensen bewust maken vande gevolgen van klimaatverandering in ontwikkelingslanden enhoopt dat mensen stilstaan bij de relatie tussen hier en daar.Handelingen hier in Nederland hebben effect op het levendaar, in ontwikkelingslanden. De campagne is opgezet doorhet NCDO en de HIER Klimaatcampagne, een initiatief van40 maatschappelijke organisaties die Nederlanders betrekt bijklimaatproblemen en de oplossingen.Simavi was in 2009 ook een van de deelnemers aan hetklimaatevenement ‘Beat the Heat’ in de Jaarbeurs in Utrecht.Regeringsleiders werden door een brede groep maatschappelijkeorganisaties opgeroepen om tijdens de klimaatconferentiein Kopenhagen een effectief en eerlijk akkoord te sluiten. Deinzet was een uitstoot reductie van tenminste 40 procent in2020 ten opzichte van 1990. Daarnaast moeten ontwikkelingslandenmet jaarlijks 110 miljard euro (bovenop de reguliereontwikkelingsbudgetten) worden ondersteund voor adaptatie(aanpassing aan huidig klimaatverandering), mitigatie (verminderinguitstoot broeikasgassen) en voor een fonds om ontbossingte stoppen. Aan de vooravond van het evenement Beatthe Heat plaatste Simavi een paginagrote advertentie in hetblad Metro om aandacht te vragen voor het probleem en mensenop te roepen naar de jaarbeurs te komen. Ondanks allenationale en internationale aandacht voor het klimaatprobleemheeft de Kopenhagen conferentie niets concreets opgeleverd.Water, sanitatie en hygiëneMeer dan 900 miljoen mensen hebben geen veilig water en2,5 miljard mensen wachten nog altijd op een toilet. Dit heeftgrote gevolgen voor de gezondheid van mensen. Dagelijkssterven duizenden kinderen aan de gevolgen van een gebrekaan water, sanitatie en hygiëne. Niet alleen de gezondheid vanmensen loopt hierdoor ernstig gevaar, maar het remt ook deeconomische ontwikkeling. 1 euro geïnvesteerd in water- ensanitatie levert 9 euro op in economische groei. 4 Water, sanitatieen hygiëne vormen de bouwstenen waarop de andere millenniumdoelenworden behaald. Ook in 2009 is Simavi op diversemanieren betrokken geweest bij beleidsdiscussies op dit gebied.61

4Bron: Rapport Evaluation of Costs and Benefits of Waterand Sanitation Improvements at the Global Level:http://www.who.int/water_sanitation_health/wsh0404.pdfNationaal Waterplan en Water MondiaalZo leverde Simavi samen met andere ngo’s via het NetherlandsWater Partnership (NWP) commentaar op het internationalegedeelte van het Nationaal Waterplan. Deze opmerkingen zijnmeegenomen in het wetsvoorstel dat in december 2009 werdaangenomen door de ministerraad. Helaas zijn de commentarenvan het NWP onvoldoende in het Nationaal Waterplanverwerkt en Simavi zal daarom actief betrokken zijn in 2010wanneer het wetsvoorstel in de Tweede Kamer wordt besproken.Het Nationaal Waterplan zet de toon voor het Nederlandsebeleid op water voor de komende vier jaar. Tegelijkertijd werktde Nederlandse overheid aan een meer praktische uitwerkingvan het Nationaal Waterplan via het programma WaterMondiaal. Ook hier heeft Simavi zich samen met het NWPnetwerk ingezet om bruikbare verbeterpunten aan te leveren,zodat de lokale bevolking het meest kan profiteren van de inzetvan de Nederlandse overheid op het gebied van water.End Water Poverty en het Global Frameworkfor ActionDe Nederlandse regering heeft tijdens het Internationale Jaarvan Sanitatie in 2008 het voortouw genomen structureel ietsaan de water en sanitatie problemenwereldwijd te doen inde vorm van het ‘Global Framework for Action’ (GF4A). Hetframework zegt dat overheden in ontwikkelingslanden moetenwerken aan nationale water- en sanitatie plannen. En het magniet bij plannen blijven. De internationale gemeenschap zal eroptoezien dat de plannen worden ingevoerd en zorgt ervoor datvanuit donorlanden voldoende financiële middelen beschikbaarworden gesteld om de plannen te realiseren. Het uiteindelijkedoel is om het aantal mensen zonder water en sanitatie te halverenin 2015 ten opzichte van 1990 (millenniumdoel 7).150 organisaties uit 44 landen hebben zich verenigd in hetEnd Water Poverty netwerk. Dit netwerk voert campagne enlobbyt bij internationale instituties en nationale overheden voorde totstandkoming van het GF4A. Er is duidelijk vooruitgang tezien sinds de campagne wordt gevoerd. Sinds de start hebben18 landen zoals Duitsland, Frankrijk, Nederland, Engeland enIerland en instituties als de Verenigde Naties en de Wereldbankbesloten het ‘Global Framework for Action’ te ondersteunen.Het netwerk heeft zich in 2009 met name gericht op de vergaderingenvan de G8. Aangezien Nederland geen lid is van deG8 hebben er in Nederland geen publiekscampagne activiteitenplaatsgevonden onder het End Water Poverty label. Welis Simavi actief betrokken geweest bij de strategievorming vanhet netwerk. Tijdens de vergadering in Accra (Ghana) steldeSimavi samen met de andere deelnemers de strategie voor2010 op. En de directeur van Simavi is lid van de internationaleSteering Committee van End Water Poverty.BezuinigingenTijdens de begrotingsbehandeling in 2009 kondigde ministerKoenders aan dat er 30 procent bezuinigd zal worden ophet budget voor water en sanitatie in 2010. Hiermee komt dedoelstelling om in 2015 voor 50 miljoen mensen een duurzametoegang tot schoon drinkwater en verbeterde sanitaire voorzieningente realiseren in gevaar. Simavi maakt zich hier grotezorgen over en zal dit onderwerp in 2010 naar voren brengenin discussies.3.3.5 Samenvattingresultaten communicatieen fondsenwervingNaast het financieren en begeleiden van onze partners in ontwikkelingslandenkent ons werk in Nederland nog drie disciplines.1. Nederland betrekken bij ontwikkelingssamenwerking;2. Fondsenwerving;3. Beleidsbeïnvloeding in Nederland.Hoewel deze disciplines elk hun eigen specifieke aanpak enexpertise vereisen, overlappen ze in de praktijk elkaar enworden daarom in de projecten veelal geïntegreerd.Nederland betrekken bij ontwikkelingssamenwerkingDe klassieke manier van voorlichting geven is niet meervoldoende om mensen te betrekken bij ontwikkelingssamenwerking.Met diverse evenementen hebben we in 200962

Nederlanders gemobiliseerd vrijwillig in actie te komen voormensen in ontwikkelingslanden. Deze evenementen hebbendaarnaast meer publiciteit opgeleverd dan verwacht. Onze achterbanis veelvuldig geïnformeerd via nieuwsbrieven en onzewebsite. Het grote publiek hebben we bereikt door middel vanabri-campagnes. Hoewel we onze doelen ruimschoots hebbengehaald, heeft dit niet geleid tot een stabilisatie van de dalendenaamsbekendheid (Bron voor Naamsbekendheid en WaarderingSimavi: Mediad Chari-barometer 2009, Rotterdam januari 2010)en waardering van Simavi die al enkele jaren zichtbaar is. Ook ditjaar zijn we verder gezakt en dit is een zorg. In 2010 zal zwaardermoeten worden geïnvesteerd in massa mediale campagnes (Ziedeel 3.3.2 Nederland betrekken bij ontwikkelingssamenwerking).FondsenwervingOndanks de economische recessie is het ons gelukt in 2009 intotaliteit verder te groeien; zowel financieel als wat betreft hetaantal mensen dat ons werk steunt. De bijdragen van het bedrijfslevenaan ons werk vielen echter lager uit dan begroot.De financiële resultaten van de collecte- en de donateurswervingwaren hoger dan begroot, mede dankzij extra financiële investeringen.Wel is duidelijk merkbaar dat er meer moet wordengeïnvesteerd om dezelfde resultaten te boeken. Mede door dekomst van het bel-me-niet register is werving duurder gewordenen lopen responspercentages terug. Op het gebied van institutionelefondsenwerving zijn de eerste voorzichtige resultatengeboekt. In 2009 is veel tijd en energie geïnvesteerd in het ontwikkelenvan programma’s die voor financiering kunnen wordenaangeboden. Deze investering verwachten we terug te verdienenin 2010. Het nieuwe subsidiekader MFS II heeft veel extra inzetvan de organisatie gevergd en heeft geresulteerd in deelnamevan Simavi aan twee allianties, de SRGR- en WASH-alliantie(Zie verder deel 3.3.3 Fondsenwerving).Beleidsbeïnvloeding in NederlandMet de komst van een advocacy officer die zich zal richten op dewater- en sanitatiesector, heeft beleidsbeïnvloeding in Nederlandeen duidelijke plek gekregen binnen de organisatie. Om moedersterfteonder de aandacht te brengen van pers, publiek en politiekheeft Simavi de Estafette voor Wereldmoeders ontwikkeldin samenwerking met andere partijen: Een tour door Nederlandlangs 21 Millennium gemeenten. Kamerleden van regeringspartijenPvdA en CDA en van de oppositiepartij SP gaven tijdensde tour aan dat de voorgenomen bezuinigingen op het gebiedvan ontwikkelingssamenwerking, in verband met de teruglopendeeconomie, niet ten koste mogen gaan van het budget datbeschikbaar is voor het voorkomen van moedersterfte.Door de klimaattop in Kopenhagen stond klimaatverandering in2009 volop in de schijnwerpers. Nadat Simavi in 2008 medeondertekenaarwas van de klimaatwet hebben we ook in 2009op diverse momenten aandacht gevraagd voor de gevolgen vanklimaatverandering voor de gezondheid van mensen in ontwikkelingslanden.In aanloop naar de internationale klimaatconferentiein december in Kopenhagen was Simavi betrokken bij denationale campagne ‘DAAR ben ik’. En tijdens het klimaatevenement‘Beat the Heat’ in de Jaarbeurs in Utrecht. Ondanks allenationale en internationale aandacht voor het klimaatprobleemheeft de Kopenhagen conferentie niets concreets opgeleverd.Water, sanitatie en hygiëne vormen de bouwstenen waarop deandere millenniumdoelen worden behaald. Ook in 2009 isSimavi op diverse manieren betrokken geweest bij beleidsdiscussiesop dit gebied. Zo leverde Simavi samen met anderengo’s via het Netherlands Water Partnership (NWP) commentaarop het internationale gedeelte van het Nationaal Waterplan.Deze opmerkingen zijn meegenomen in het wetsvoorstel dat indecember 2009 werd aangenomen door de ministerraad.Helaas zijn de commentaren van het NWP onvoldoende inhet Nationaal Waterplan verwerkt. Tegelijkertijd werkt deNederlandse overheid aan een meer praktische uitwerking vanhet Nationaal Waterplan via het programma Water Mondiaal.Ook hier heeft Simavi zich samen met het NWP-netwerkingezet om bruikbare verbeterpunten aan te leveren.Tijdens de begrotingsbehandeling in 2009 kondigde ministerKoenders aan dat er 30 procent bezuinigd zal worden op hetbudget voor water en sanitatie in 2010. Hiermee komt ondermeer de doelstelling om in 2015 voor 50 miljoen mensen eenduurzame toegang tot schoon drinkwater en verbeterde sanitairevoorzieningen te realiseren in gevaar. Simavi maakt zich hiergrote zorgen over en zal dit onderwerp in 2010 naar voren brengen.(Zie verder deel 3.3.4 Beleidsbeïnvloeding in Nederland)63

3.4 Simavi in Haarlem:Interne organisatieDe derde doelstelling van Simavi is de versterking van Simavitot een slagvaardige en duurzame organisatie. In 2009 stond ditvooral in het teken van het verwerven van ISO-certificering enhet aanpassen van de organisatie op de lijn die was uitgezet inde Strategische Visie 2009-2011.Doelstelling en resultaten 2009Simavi is continu bezig de eigen organisatie verder te versterkenom de efficiëntie en de kwaliteit van de organisatie te verbeteren.De doelstellingen op het terrein van interne organisatiein 2009 volgens het jaarplan waren:1. Doorvertaling Strategische Visie 2009-2011 naar beleid enstrategie en naar een operationele uitwerking door medewerkers2. Verdere versterking van het kwaliteitssysteem, uitmondendin ISO-certificatie3. Verbeteren functioneren van medewerkers door opleidingen het stimuleren van teamwerk4. Verdere verbetering van evaluatie en monitoring systemenen de ondersteunende ICTHet jaarplan 2009 is opgesteld in augustus 2008. Sindsdienhebben er diverse ontwikkelingen plaatsgevonden die dit planbeïnvloeden zoals de economische recessie en het nieuwesubsidiekader van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voormedefinanciering van ngo’s Deze ontwikkelingen vereisten in2009 aanpassingen van de prioriteiten in het jaarplan en van deeisen ten aanzien van de organisatie. Hieronder wordt dit naderuitgelegd.Doorvertaling Strategische Visie in 2009Begin 2009 werd de Strategische Visie 2009-2011 vastgesteld.Deze visie was begin 2008 reeds in grote lijnen ontwikkeld enin het jaarplan 2009 verwerkt. De nadere uitwerking van de visiein een document met streefwaarden vereiste in 2009 maar weinignadere bijstelling. De 6 strategische richtingen uit deze visievereisten ieder een bepaalde doorontwikkeling in de organisatiein 2009:1. Thematische focus op preventieve gezondheid vanuiteen rechtenbenadering met extra aandacht voor depositie van vrouwen en meisjes - Dit is in het programmaverder doorgevoerd middels de programma-ontwikkelingen selectie. Op onderdelen is dit doorvertaald naar nieuwprogrammabeleid, maar dit moet in 2010 worden afgerond.Een nieuw partnerbeleid is opgesteld in 2009, met veelaandacht voor capaciteitsversterking. Al vanaf 2008 zijnelementen uit deze benadering aandachtspunt geweest voorcapaciteitsontwikkeling binnen Simavi. In 2009 richtte ditzich met name op de betekenis van programmatisch werkenen monitoring en evaluatie.2. De overgang van een overwegend projectmatige benaderingvan ontwikkelingssamenwerking naar een meerprogrammatische benadering - Dit betekent dat Simavimet partners werkt aan bredere programma’s, waarin diverseorganisaties samenwerken en optimaal aangesloten zijnop de context waarin men werkt. De intentie is hiermee eengrotere en meer duurzame impact te bereiken. Deze maniervan werken vraagt meer expertise en betrokkenheid vanSimavi’s medewerkers en vereist meer tijd in het ontwikkelenvan programma’s. Dit heeft tot gevolg gehad dat de financieringeneen langere aanlooptijd nodig hadden. Medewerkersen partners zijn er echter wel in geslaagd om een heel aantalmooie nieuwe programma’s te ontwikkelen. De programma’szijn kleiner in aantal, maar omvangrijker in budget. Daardoorkunnen we wel meer aandacht geven aan elk programma danvoorheen aan meer kleinere programma’s.3. Samenwerking in complementariteit - Dit is binnen hetprogrammatisch werken doorgevoerd in de programma’s. Indiverse programma’s werken verschillende actoren samen.Dit kunnen ngo’s zijn, maar ook (lokale) overheden en bedrijvenof kennisinstellingen. Vaak werken ze samen binneneen geografische regio, zoals een district. Maar soms ookthematisch, zoals in schoolsanitatie in meerdere landen.Het uitgangspunt is dat eerst gekeken wordt wat nodig isin de gegeven context, vervolgens wie daarbij kan of moetworden betrokken, waarna samen een programma wordtopgezet. In Nederland is Simavi in 2009 zeer actief geweestin het ontwikkelen van nieuwe allianties op twee thematischeterreinen: water, sanitatie en hygiëne (de WASH alliantie) enseksuele en reproductieve gezondheid en rechten (de SRHRalliantie). Deze allianties zullen in 2010 op landenniveauwerken aan gezamenlijke programma-ontwikkeling.(Zie deel 3.2 Simavi in Azië en Afrika: Programma’s)64

5SRHR dtaat voor Sexual Reproductive Health andRights, ofwel in het Nederlands Seksuele enReproductieve Gezondheid en Rechten (SRGR).Omdat we internationaal werken gebruiken we deinternationale term als we refereren naar de alliantie.4. Branding op Moeders - In 2008 is een nieuw merkdocumentvoor Simavi opgesteld, waarin de strategische keuzeis uitgewerkt. Dit is in 2009 systematisch doorgevoerd inde communicatie en campagnes van Simavi (zie deel 3.3Simavi in Nederland: Communicatie en fondsenwerving).5. Mobilisatie van mensen - Ook deze strategische richting isin de communicatie- en fondsenwervingstrategie van Simavidoorgevoerd. De keuze om mensen in de Nederlandsesamenleving te mobiliseren rond ons werk vereist ook eennieuwe werkwijze van de medewerkers. Omgaan met vrijwilligersen onderling samenwerken met betrekking totevenementen en campagnes heeft extra aandacht gekregen.6. Lerende organisatie worden, waaronder ISO-certificatieen versterken van teamwerk - In 2009 heeft Simavi ISOcertificatieverkregen. Alle afdelingen hebben intern hetteamwerk bevorderd op een wijze die past bij de eigenactiviteiten. In de afdeling programma’s betreft het regionaleen thema tische teams (als een matrix), in de afdeling communicatieen fondsenwerving betreft het teams met betrekkingtot evenementen en programma’s. In de ondersteunendefuncties is een overleg over de afdelingen heen ontstaan. Hetteamwerk verhoogt het leren en ondersteunen van elkaar enverlaagt de kwetsbaarheid van de (vrij kleine) organisatie.ISO-certificatieIn 2009 is hard gewerkt aan het afronden van het kwaliteitssysteem,dat op 23 november bekroond werd met een ISO-certificaat(ISO 9001:2008) op basis van een externe audit door hetbureau Certiked. Het kwaliteitssysteem zorgt ervoor dat Simavisystematisch werkt volgens vaste processen en procedures, heteigen functioneren ook systematisch evalueert en de opgedaneleringen benut om de kwaliteit te verbeteren. De processen warenal grotendeels beschreven en ook evalueren was al een vastonderdeel van het werkproces. In 2009 zijn echter nog hiateningevuld en zijn jaarlijkse interne audits op de processen toegevoegd.Ook is een vast moment in het jaar gekozen om met deorganisatie en in het managementteam alle jaarlijkse evaluatiesen onderzoeken nog eens goed te bekijken om daar conclusiesaan te verbinden; de Management Review. Dit gaat altijd voorafaan het opstellen van een nieuw jaarplan. Simavi zal voortaanjaarlijks extern geaudit worden.Het ISO-auditrapport was zeer positief over de frequentie en debenutting van tevredenheidsonderzoeken en over de gewoontebinnen Simavi om jaarlijks een meta-evaluatieuit te voeren vanalle programma-evaluaties om de rode lijnen en leerpunten uitde evaluaties te halen. Ook werd de goedkeuringsprocedurevoor programma’s zeer positief beoordeeld. Aandachtspuntenlagen nog op het terrein van het monitoringsproces van programma’sen de organisatie. Deze kan systematischer en beterworden gedocumenteerd, onder meer door de afronding vaneen aantal methodieken die in ontwikkeling zijn.Versterking functioneren medewerkersSimavi is continu in ontwikkeling. Dat vraagt veel van medewerkersen vereist investeringen in de eigen capaciteit. Externe opleidingen interne ondersteuning door collega’s zorgen hiervoor(zie verderop in dit deel bij alinea opleiding/ondersteuning).Versterken monitoring en evaluatiesystemen en ICTMonitoring en evaluatie van ons werk en van ons eigen (interne)functioneren is een belangrijke methode om onze kwaliteit teblijven verbeteren. Het vindt op alle niveaus plaats en er wordtveel gebruik gemaakt in planningen van ervaringen uit hetverleden. Met de verandering van ons werk moeten dezeprocessen echter meeveranderen. Op de afdeling programma’sis (met ondersteuning door PSO) nader gekeken naar deverbetering van de monitoring en evaluatie van programma’s.Zo wordt gewerkt aan een ‘tool’ om de resultaten van capaciteitsversterkingte meten en aan het verbeteren van de indicatorenen meetmethode die Simavi hanteert. In verband met de alliantievormingen de ontwikkeling van een MFS II-subsidieaanvraag– die grotendeels ons toekomstig programma zal bepalen – isdit proces eind 2009 even gestopt omdat eisen vanuit dat beleiden de te vormen allianties onze indicatoren en systemen weer65

zullen beïnvloeden. Immers een gezamenlijk programma betekentook op dezelfde manier meten van resultaten. Het leekweinig zinvol om met partners nu nieuwe afspraken te makenals deze volgend jaar weer verouderd zijn. Deze activiteit moetnu in alliantieverband in 2010 worden voortgezet. Dat maakt heteen nog complexere materie dan voorheen.De interne monitoring en evaluatie is in het kader van deISO-certificatie met name versterkt door evaluatiemomentennader vast te leggen en de toevoeging van interne audits.De kwartaalrapportages worden geleidelijk verder verbeterdop basis van eerdere ervaringen. Een punt van aandacht isnu om onder hoge tijdsdruk de discipline intern te behoudenom de vaste reflectie en rapportagemomenten in te bouwen.Het ICT-systeem van Simavi wordt door de groei van de organisatieen de snelle ontwikkelingen in de technologie steedszwaarder belast en is complexer geworden. Tegelijk zijn wij zeerafhankelijk van ons ICT-systeem voor een goed functioneren.Het systeem voldeed niet meer en daarom is in 2009 (metextern advies van een vrijwilliger) gezocht naar een nieuwebeheerder die deze omvang en complexiteit beter aan kan.Eind 2009 is een keuze gemaakt en in 2010 zal een upgradevan het systeem plaatsvinden. Ook zal het in 2010 in het kadervan de allianties voor MFS II nodig zijn om de financiële enprogramma database uit te breiden.Economische recessie, politiek klimaat;risicoanalyse en implicaties voor deorganisatieIn 2008 werd de wereld getroffen door een financiële crisis diezich verder verdiepte tot een economische recessie. Simaviheeft zich direct gerealiseerd dat deze recessie ook een impactzal hebben op de mensen voor wie wij werken in ontwikkelingslandenen op Simavi zelf. Daarnaast is er veel kritiek opontwikkelingssamenwerking geweest in de media en de politiek,waardoor wij verwachten dat het draagvlak voor ons werk zalverminderen. Paradoxaal genoeg neemt het aantal initiatievenen organisaties dat zich bezighoudt met het thema enorm toe,waardoor versnippering en een overvraging van de ‘charimarkt’versterkt wordt. Dit betekent toegenomen concurrentie in eennegatief politiek en economisch klimaat.Naar aanleiding hiervan maakte het managementteam begin2009 een risicoanalyse voor Simavi. Op korte termijn werdvooral de zakelijke fondsenwerving als risico aangemerkt.Simavi besloot daarom in 2009 niet te investeren in fondsenwervingonder bedrijven, maar zich meer te richten op publiekeinstellingen en particulieren. Bij particulieren werd verwacht datde recessie pas met enige vertraging tot lager geefgedrag zouleiden (bijvoorbeeld in 2010), omdat mensen de crisis pas laterzelf echt gaan voelen. De fondsenwerving onder particulierenis in 2009 inderdaad succesvol geweest, maar de respons opacties werd eind 2009 lager. De zakelijke inkomsten zijn in2009 direct gekelderd. Over het geheel waren de inkomsten in2009 echter zeer positief. In 2010 en 2011 moet echter rekeninggehouden worden met een heel ongunstige (particuliere)markt. Simavi gelooft wel sterk dat de strategie om dichter naarde mensen toe te gaan via mobilisatie en lokale communicatiegoed is, omdat het persoonlijker en meer betrokken is.Nationale massamedia zijn met de kleine budgetten van Simavigeen realistische optie meer, tenzij binnen campagnes insamenwerking met anderen. Positieve free publicity is in hethuidig politiek klimaat een schaars goed geworden.Het grootste risico voor Simavi ligt echter vanaf 2011 bij depublieke fondsen. Tot 2011 heeft Simavi een derde van debegroting gedekt met een subsidie. Het politiek klimaat rondontwikkelingssamenwerking, de toegenomen concurrentie ende bezuinigingen op de begroting van ontwikkelingssamenwerkingmaken toekomstige subsidies onzeker. Begin 2009werd duidelijk dat samenwerken in allianties, contextspecifiekwerken en capaciteitsversterking cruciale elementen zoudenworden in de nieuwe subsidie periode (2011-2015). Dit sluitzeer nauw aan bij de Strategische Visie van Simavi en biedtdus ook kansen. Als Simavi in staat zou zijn om goede voorstellente ontwikkelen door de opgedane ervaring met externesamenwerking en innovaties te benutten, biedt het nieuwesubsidiekader de kans om meer nieuwe programma’s gefinancierdte krijgen. Daarom is besloten om in 2009 en 2010 prioriteitte geven aan het zo goed mogelijk indienen van voorstellengericht op het nieuwe subsidiekader. Dit vereiste echter welveel van de organisatie.Verder blijkt dat diversificatie van inkomsten voor Simavi belang-66

ijk blijft om het eigen beleid te kunnen voeren waarvan wij - metonze partners - geloven dat dat nodig is. Vrijheid van keuzes isessentieel om te kunnen inspelen op de vragen die wij vanuitontwikkelingslanden krijgen. Misschien is de grootste zorg voorSimavi niet zozeer de omvang van de financieringen, maar destabiliteit van die inkomsten, de groeiende verwervingskostenen de beperkte bestedingsvrijheid bij subsidies. Eigen particuliereinkomsten en de Nationale Postcode Loterij zijn essentieelom eigen onafhankelijkheid en het contact met de samenlevingte behouden. Overheidssubsidie is essentieel om volume enpublieke erkenning te krijgen en om in contact te blijven met deoverheid en de politiek. Hoe moeilijk ook, Simavi zal op diverseborden blijven schaken.MFS II-aanvragen en implicaties voor deorganisatieSimavi ontvangt sinds 2006 structurele overheidssubsidie. Van2006 tot 2010 betreft dit een institutionele subsidie in het kadervan de Thematische Medefinanciering. De financiering is nietgebonden aan een specifiek programma, maar is een bijdrage(ongeveer 1/3) aan Simavi’s totale begroting. Verantwoordingvindt plaats middels het jaarverslag. Deze manier van subsidiërenis helaas door de overheid verlaten en Simavi is een vande laatste die dit nog ontvangt. De meeste ngo’s ontvangenMFS I-subsidie (Medefinancieringsstelsel) dat gebonden isaan een vast programma met zeer gedetailleerde verantwoordingseisen.Vanaf 2011 zal een nieuwe medefinancieringsrondeplaatsvinden, MFS II voor de periode 2011-2015. Dit is eenprogrammasubsidie, dat inhoudt dat het geoormerkt geld betreft.Aanvragen moeten bij voorkeur in alliantieverband wordeningediend. De eisen voor de voorstellen liggen erg hoog en zijnhetzelfde voor alle soorten organisaties, groot en klein, breeden thematisch. Het proces is competitief: de beste 30 voorstellenkunnen door de eerste ronde heen (indiening 1 december2009, uitslag 1 april 2010) en mogen een gedetailleerd voorstelindienen (indiening 1 juli 2010, uitslag 1 november 2010).Er zijn 43 voorstellen ingediend. Het beschikbare budget iszwaar overvraagd.Simavi voldoet goed aan de gestelde criteria en heeft hetvoordeel dat wij al veel samenwerken en dat de visie en hetbeleid van de overheid nauw aansluit op onze eigen strategischevisie. De mate waarin vooraf gedetailleerde afspraken enplannen voor 5 jaar moeten worden vastgelegd met alle betrokkenpartijen is echter een zeer grote last. Simavi laat partnerszelf programma’s ontwikkelen, in dialoog met ons. Daarbijontstaan vanuit hun behoefte steeds wisselende, flexibele,samenwerkings verbanden. Nu wordt het proces gestuurd vanuitvaste samenwerking in Nederland. Het is een uitdaging hierbijde beleidsvrijheid van de partners die wij nastreven, ruimtete blijven geven. Ook moet nu met partners in Nederland inkorte tijd verregaande overeenstemming worden gevormd,terwijl de invalshoek, werkwijze en cultuur van de organisatieserg verschillen.Simavi participeert in twee allianties die beide een subsidieaanvraaghebben ingediend.1. De WASH-alliantie: Water, Sanitatie en Hygiëne. Dezealliantie, waarvan Simavi penvoerder is, komt voort uit hetNWP ngo-platform (zie p.77). Het bestaat uit zes organisaties.Naast Simavi zijn dat: AMREF Flying Doctors, AKVO,ICCO, RAIN Foundation en WASTE. Buiten de alliantiewordt samengewerkt met IRC, WaterAid, Both ENDS, Wetlands,Practica, het NWP, enkele drinkwaterbedrijven etc.Het programma richt zich op duurzame verbetering vantoegang tot en gebruik van water, sanitatie en hygiëne. Deduurzaamheid wordt gedefinieerd aan de hand van een doorde alliantie ontwikkelt ‘FIETS’ model: Financieel, Institutioneel,Ecologisch, Technisch en Sociaal. De diverse alliantiepartnershebben expertise op bepaalde onderdelen van de‘FIETS’ en vullen elkaar daardoor aan.2. De SRHR-alliantie: Sexual Reproductive Health andRights, ofwel in het Nederlands Seksuele en ReproductieveGezond heid en Rechten (SRGR). Deze alliantie staat onderpenvoerderschap van WPF (World Population Foundation).Simavi is mede-indiener. Andere alliantiepartners zijn RutgerNisso Groep (die in een fusieproces zit met WPF), AMREFFlying Doctors, Dance4Life en Choice. De alliantie heeft innauwe samenwerking met HIVOS een programma opgesteld,gericht op seksuele gezondheid en rechten en op dereductie van moedersterfte. Samen dekken de alliantiepartnersverschillende invalshoeken, zoals kennisontwikkeling,lobby, campaigning, voorlichting en het faciliteren van67

structurele dienstverlening. Er is speciale aandacht voorkwetsbare groepen, met name onder vrouwen.De MFS II-aanvragen hebben belangrijke organisatorische implicatiesvoor Simavi. In 2009 moest Simavi maximaal voldoenaan de ‘Organisatietoets van het Ministerie’. Dit sloot echternauw aan bij het ISO-proces dat Simavi tegelijk doormaakte envereiste weinig extra acties. Vanaf 2011 moeten de financiële,plannings - en monitoringsystemen van Simavi echter toegerustzijn op grote programmagebonden financieringen, waarin opkasbasis wordt gerapporteerd (in plaats van op committeringsbasis)en die geoormerkt zijn voor specifieke kosten. Verdermoet de programma-ontwikkeling en het monitoringsysteemafgestemd worden met de partners in beide allianties. Dit vereisteen herstructurering van deze systemen in 2010. Eind 2009 isbegonnen met het opstellen van een plan van aanpak hiervoor.Het voordeel van de allianties is dat hierbij de kennis en middelenvan collega-organisaties kunnen worden ingezet en gedeeld.Ook werken beide allianties nauw samen om zo efficiënt mogelijkvoor dezelfde uitdagingen eenzelfde oplossing te vinden.OrganisatiestructuurSimavi is een kleine, platte, organisatie met een open endynamische bedrijfscultuur. De organisatie bestaat naast dedirecteur en directiesecretaresse/office manager uit drieafdelingen:• De afdeling Programma’s - verantwoordelijk voor programma’sen relaties in ontwikkelingslanden en voor institutionelefondsenwerving• De afdeling Communicatie & Fondsenwerving - verantwoordelijkvoor communicatie en mobilisatie in Nederland,voor de zakelijke en particuliere fondsenwerving en voorbeleidsbeïnvloeding in Nederland• De afdeling Financiën & Administratie - verantwoordelijkvoor de financiële administratie, het kwaliteitssysteem enpersoneelszakenBestuursstructuur en managementteamDe bestuursstructuur van Simavi is vastgelegd in een bestuursstatuuten de reglementen voor de raad van toezicht, deauditcommissie, het bestuur en het managementteam. Dezezijn vastgesteld door de raad van toezicht in 2007. De directeur/De raad van toezicht van Simavi: (vlnr) Hans Kruijssen,Cor van Dongen, Frans Blanchard, Froukje Runia enRon Thiemann.bestuurder van Simavi draagt de eindverantwoordelijkheid voorbesluiten, het functioneren van de organisatie en de behaalderesultaten. Alle belangrijke managementbesluiten worden besprokenbinnen het managementteam. Hierbij wordt gestreefd naarconsensus, maar de directeur neemt het besluit. Het managementteambestaat uit de directeur en de drie afdelingshoofdenen wordt bijgestaan door de directiesecretaresse/office manager.Het managementteam vergadert elke twee weken aan de handvan een vooraf opgestelde agenda. Vaste onderdelen op dezeagenda zijn notulen, actielijst, besluitenlijst, jaarplanner en nieuweontwikkelingen/nieuws. Van de vergaderingen worden notulengemaakt met daaraan gekoppeld de actielijst en de besluitenlijst.Deze documenten zijn opvraagbaar. De agenda en besluitenlijstwordt gedeeld met de personeelsvertegenwoordiging.In 2009 vergaderde het team 24 keer in regulier overleg en3 maal in een speciale sessie. Hoofddoel van het managementteamin 2009 waren de doorvoering van de nieuwe strategie vanSimavi (2009-2011), de ISO-certificatie en de alliantievormingen subsidieaanvraag bij het Ministerie voor MFS II. Andere onderwerpenvan aandacht waren de risicoanalyse in de contextvan de economische recessie, de interne audit, verbetering vanwerk omstandigheden (zoals ARBO en ICT) en andere personelezaken, zoals werkdruk, teamvorming en bepaalde personelewisselingen. Ook reflecteerde het managementteam eenmaal68

Organigram Simavi per 31 december 2009Raad van ToezichtDirecteurRolien SasseDirectiesecretaresse/OfficemanagerLiesbeth van der MaatHoofd afdeling Programma’sInterimHoofd afdeling Financiën& AdministratieKees LigterinkHoofd afdeling Communicatie& FondsenwervingAndy PalmenSecretaresse afdelingProgramma’sMariska van der WeerdSecretariële Assistenteafdeling Programma’sSuzanne BesselingSenior ProgrammamedewerkerRuben KorevaarSenior ProgrammamedewerkerSaskia GelingProgrammamedewerkerJurrie de HartSenior ProgrammamedewerkerSophia van der WardtSenior ProgrammamedewerkerErik van de GiessenProgrammamedewerkerSara AhrariSecretaresseafdeling C&FKitty SchoenmakerBoekhouderBen de GraafMedewerker afdelingFinanciën & AdministratieSylvia DekkerFondsenwerverSandra van der WilligenSenior MedewerkerCommunicatieBaukje KleinbekmanCollecte MedewerkerNationaalAngelique van OversteegMedewerker CommunicatieNicole van ZurkRelatiebeheer ParticuliereInitiatievenHarma SmitProgrammamedewerkerEva de FeijterMedewerkerBeleidsbeïnvloedingJessica BekkerInstitutionele FondsenwerverDirk Glaseen dagdeel op het eigen functioneren, waarbij met namepersoonlijke sterktes en zwaktes werden geëvalueerd. In 2009stonden naast bovenstaande onderwerpen veel reguliere zakenop de agenda, zoals het jaarplan, de begroting, het jaarverslag,het opleidingsplan, de jaarplanning, kwartaal rapportages, de voorbereidingvan raad van toezicht vergaderingen en de voortgang enafstemming van operationele activiteiten en hun resultaten.Samenstelling directie/bestuur enmanagementteamDe directeur/bestuurder van Simavi is Rolien Sasse. Zij is43 jaar en werkt sinds 2002 bij de organisatie, sinds 2005 alsdirecteur. Rolien Sasse heeft 20 jaar ervaring met managementin de ontwikkelingssamenwerking, waaronder acht jaar in hetbuitenland. Naast haar functie als directeur van Simavi, is Sassesinds september 2007 bestuurslid van het Netherlands WaterPartnership (NWP) en voorzitter van het NWP ngo-platform(herkozen in 2009). Het NWP is het Nederlandse platform voorpublieke en private organisaties op het terrein van internationalewater- en sanitatie activiteiten. In deze functies zet zij zichin voor verbeterde samenwerking tussen actoren in de watersector,kennisuitwisseling en het mobiliseren van draagvlak vooreen duurzame benadering van water en sanitatie die structureelkan bijdragen aan de vermindering van armoede. Sinds november2006 is Sasse bestuurslid van de Stichting Collecteplan. HetSCP is het platform van collecterende instellingen in Nederlanden draagt zorg voor de zelfregulering rond collectes, het opstellenvan het nationale collecterooster en kwaliteitsverbeteringvan collectes. Simavi kan in het bestuur de kleinere collectesvertegenwoordigen. Beide functies leiden niet tot belangen-69

verstrengeling, zij kan in de functies niet beslissen over financieringof status van Simavi.Tot 1 november 2009 was Bouwe-Jan Smeding (41), hoofd afdelingProgramma’s en adjunct directeur. Hij werkte sinds 2002bij Simavi en was sinds 2005 hoofd afdeling Programma’s. Hijvertrok in verband met een nieuwe functie voor het Ministerievan Buitenlandse Zaken. Hij is vanaf mid-oktober vervangendoor een interim hoofd, Ger Roebeling (52). Dit was noodzakelijkomdat Simavi die periode de laatste hand moest leggen aantwee subsidieaanvragen en tegelijk een drukke periode doormaaktevoor de afronding van programma’s voor 2009. Intussenis een nieuw afdelingshoofd aangenomen: Han Kok (56). Hij iseind januari 2010 bij Simavi begonnen.Andy Palmen (36) is hoofd afdeling Communicatie & Fondsenwerving.Vanaf 1 november 2009 is hij tevens adjunct directeur.In de laatste hoedanigheid vervangt hij Rolien Sasse bij afwezigheidin haar hoedanigheid als directeur. Bij een eventuelelangdurige afwezigheid beslist de raad van toezicht over vervangingin haar rol van bestuurder. Andy Palmen werkt sinds 2007bij Simavi in deze functie. Hij is sinds 2009, op persoonlijketitel, bestuurslid bij Milieudefensie. Dit conflicteert niet met zijnwerk voor Simavi, de organisaties hebben weinig met elkaar temaken, maar staan collegiaal tegenover elkaar.Kees Ligterink (56) is hoofd afdeling Financiën & Administratieen werkt sinds 2002 bij Simavi in die functie. In 2009 had hijgeen nevenfuncties.Zo functioneert SimaviHet functioneren van de organisatie is vastgelegd in vier handboeken;interne organisatie, communicatie en fondsenwerving,programma’s en administratie. Deze worden jaarlijks bijgewerkten eventuele aanpassingen worden in het managementteambesproken. Elke afdeling wordt geleid door een afdelingshoofd,die aan de directeur rapporteert. Binnen de afdelingen rapporterenalle medewerkers direct aan het afdelingshoofd. Elkeafdeling heeft minimaal maandelijks overleg, meestal vaker.Medewerkers hebben verder regelmatig bilateraal overleg methun leidinggevende. Vier keer per jaar is er overleg met allemedewerkers in een plenair overleg. Minimaal een keer perjaar, in juni, wordt een beleidsdag georganiseerd - de MidtermReview - voor al het personeel, om de voortgang op het jaarplante evalueren en eventueel bij te stellen, en om een aanzette geven voor het jaarplan van het volgend jaar. Kort daarnahoudt het managementteam de Management Review waarinalle leringen uit het voorgaande jaar worden geanalyseerd eneen kader voor het nieuwe jaarplan wordt vastgesteld. Van aldeze vergaderingen worden notulen gemaakt.De voorbereiding en opvolging van managementteambesluitenen veel operationele besluiten zijn intern gedelegeerd naar deafdelingen. Simavi werkt projectmatig, dat wil zeggen dat voorspecifieke activiteiten een projectplan wordt opgesteld metverwachte resultaten, activiteiten, een tijdspad en een budget.De regels voor goedkeuring van projecten zijn vastgelegd inde handboeken en is afhankelijk van de omvang van het budgeten het type project.De goedkeuring voor programma’s in ontwikkelingslandenverloopt als volgt. Programma’s met een budget tot tienduizendeuro worden goedgekeurd door de verantwoordelijke programmamedewerkeren het hoofd van de afdeling Programma’s; vantienduizend tot zeventigduizend euro vindt goedkeuring plaatsdoor een collega-programmamedewerker en het afdelingshoofden boven de zeventigduizend euro door alle collega’s van deafdeling Programma’s en de directeur. Van alle programma’swordt een samenvatting gemaakt volgens een vast stramienmet een verslag van de besprekingen. Dit wordt met alle medewerkersvan de afdeling programma’s en de directeur gedeeld.Bij twijfel, controverse of bij een innovatief programma wordt hetprogramma voorgelegd aan de directeur.Voor interne projecten geldt een ander systeem; alle activiteitenworden volgens een vast stramien beschreven met verwachteuitkomst, doelgroep en budget. Deze worden tot vijfduizendeuro goedgekeurd door het hoofd van de betrokken afdelingen daarboven tevens door de directeur. Na uitvoering vindt eenevaluatie van elke activiteit plaats.Bij de afdeling Communicatie & Fondsenwerving geeft de directeurgoedkeuring aan het jaarplan. De daaruit voortkomendeprojecten worden goedgekeurd door het hoofd van de afdeling.70

Bij nieuwe politiek gevoelige en potentieel controversiëleactiviteiten beslist de directeur.BeleidscyclusDe doelstelling en missie van Simavi zijn verankerd in destatuten van de organisatie. Op basis van deze doelstelling steltSimavi een meerjarenplan vast met een meerjarenbegrotingwaarin strategische keuzes worden uitgewerkt en onderbouwd,inclusief de verwachte resultaten. Dit plan wordt opgesteld doorhet managementteam in samenwerking met de medewerkers.Het wordt vastgesteld door de directeur/bestuurder en goedgekeurddoor de raad van toezicht. Het vorige meerjarenplan(strategisch plan 2005-2009) is begin 2009 vervangen dooreen strategisch plan 2009-2011. Gekozen is voor een periodevan drie jaar (in plaats van 5) vanwege de verwachte snelleveranderingen in de sector in deze jaren, door bijvoorbeeld deMFS II- subsidie en allianties, snelle internationale veranderingenen de economische recessie. Het strategisch plan is dynamisch,dat wil zeggen dat het jaarlijks wordt bijgesteld. Het is de verwachtingdat het plan eind 2010 nader zal worden aangepast,op basis van de eerste ervaringen, de MFS II-programma’s ennieuwe ontwikkelingen in de sector. Afhankelijk van de MFS IIuitslagin april 2010 zal gekeken worden voor welke periodeeen nieuw plan kan worden opgesteld. Immers, bij een vijfjarigesubsidie kan een vijfjarenplan wel weer opportuun zijn.Het strategisch plan wordt tevens per land nader uitgewerkt ineen landenbeleidsplan (Country Strategy Paper, CSP). Hierinworden keuzes gemaakt ten aanzien van partners, thema’s enregionale prioriteiten. Uitvoerende partners en andere relatiesvan Simavi in de landen worden betrokken bij het opstellen vandeze plannen. Deze betrokkenheid zal in de toekomst intensieverworden, naarmate in landen meer programmatisch engebundeld gewerkt gaat worden.Op basis van het strategisch plan, de Midterm Review metmedewerkers en de Management Review met het managementteam,maakt Simavi elk jaar een jaarplan met begroting.Het jaarplan formuleert de specifieke doelstellingen, activiteitenen verwachte resultaten per jaar. Het managementteamzet hiervoor een kader, dat door de afdelingen wordt ingevuldmet voorstellen die daarop door het managementteam wordenafgerond, door de directeur/bestuurder vastgesteld en door deraad van toezicht goedgekeurd. Elk kwartaal wordt aan het managementteamen vervolgens aan de raad van toezicht verslaggedaan van de voortgang van het jaarplan, de resultaten (opbasis van geplande succesindicatoren) en de financiële situatie.Elke maand krijgen budgethouders in de organisatie een overzichtvan de financiële status van hun budget van de afdelingFinanciën & Administratie. Deze tekenen zij ter goedkeuring af.Medewerkers monitoren zelf de voortgang van de projecten diezij beheren of uitvoeren.Simavi kent een beoordelingssysteem van medewerkers, datdirect gekoppeld is aan de salariëring. Op basis van het jaarplanworden met individuele medewerkers afspraken gemaakt in eenplanningsgesprek voor de verwachte activiteiten en resultatenin het jaar. In juni wordt de voortgang besproken in een voortgangsgespreken in december geëvalueerd in een beoordelingsgesprek.Van deze gesprekken wordt verslag gedaan.PersoneelsvertegenwoordigingSimavi is op basis van het aantal personeelsleden nietverplicht tot het instellen van een ondernemingsraad. In overlegmet de medewerkers is in 2005 gekozen om een personeelsvertegenwoordigingin het leven te roepen. De vertegenwoordigingbestaat uit drie medewerkers van Simavi, die voor drie jaarzijn gekozen. Het functioneren van de personeelsvertegenwoordigingis geregeld in het reglement personeelsvertegenwoordiging.Gedurende 2009 zijn twee leden regulier afgetredenen twee nieuwe leden ter vervanging toegetreden. In2009 kwam de personeelsvertegenwoordiging 4 keer bijeenvoor intern overleg. Er is een (regulier) intern overleg van depersoneelsvertegenwoordiging geweest met de vertrouwenspersoonerbij. Met de directie vergaderde de personeelsvertegenwoordigingin 2009 vier keer.Onderwerpen die in de personeelsvertegenwoordiging aande orde kwamen waren: loslaten van automatisme om na eenjaar in dienst een vast dienstverband aan te bieden, werkdruk,medewerkers tevredenheidonderzoek, gedragscode en integriteitbeleid,opleidingsplan en de vacatures, ondersteuning enopleiding van de personeelsvertegenwoordiging zelf.71

Gedragscode, integriteitbeleid enklachtenprocedureSimavi heeft haar kernwaarden geformuleerd en bezit eengedragscode en een integriteitbeleid voor medewerkers. Simavikent tevens een klachtenprocedure die in het Nederlands en hetEngels op de website staan. In 2009 zijn er geen formele klachteningediend volgens de klachtenprocedure. Werknemers vanSimavi krijgen bij hun introductie een kopie van de gedragscodeuitgereikt. Omdat Simavi vrijwel nooit formele klachten ontvangtis in 2009 besloten ook informele klachten (zoals een kritischereactie per telefoon of email) te gaan bijhouden.MedewerkersEind 2009 waren er 24 medewerkers in dienst, 17 vrouwen en7 mannen. Samen vervullen zij 18,9 reguliere formatieplaatsen(eind 2008 18). Het managementteam bestaat uit 1 vrouw en3 mannen. Bij Simavi werken 11 medewerkers met een universitaireen 8 met een hbo-achtergrond. De leeftijdsopbouw vanhet personeelsbestand is als volgt: 13 medewerkers tussen30 en 40 jaar; 7 tussen 40 en 50 jaar; 4 tussen 50 en 60 jaar.De gemiddelde leeftijd eind 2009 komt daarmee uit op 41,3 jaar(eind 2008 40,6 jaar). Van de 24 medewerkers hebben 7 eentijdelijk en 17 een vast contract.Full time bij Simavi is 36 uur per week. De verdeling quaomvang van de aanstelling laat zien dat er 1 fulltimer is, 9medewerkers tussen 32 en 36 uur werken; 13 medewerkerstussen 24 en 32 uur werken en 1 medewerker 18 uur ofminder werkt.Simavi beschikt over 2 tot bedrijfshulpverlener opgeleidemedewerkers, die jaarlijks de benodigde bijscholing volgen.In 2009 zijn 3 mensen vertokken en 5 mensen in dienstgekomen. Van 1 medewerker is het contract niet verlengd en2 medewerkers hebben gekozen voor een andere baan elders.In het verslagjaar is er een functie bijgekomen; op de afdelingCommunicatie & Fondsenwerving is een medewerker beleidsbeïnvloedingaangesteld. De overige nieuwe medewerkerskwamen (deels ter vervanging) terecht op bestaande functies.De formatie is met weloverwogen uitgebreid om de organisatievoor te bereiden op de MFS II-subsidieaanvragen, waarvan deeerste versie op 1 december 2009 binnen moest zijn.Het ziekteverzuim kwam uit op 4,13 procent. In 2008 wasdat 4,51 procent. Het verzuim is daarmee iets gedaald, maarwaar het vorig jaar grotendeels bestond uit verzuim na eenziekenhuisopname, is dat dit jaar niet het geval. De gevoeldewerkdruk is vorig jaar omhoog gegaan en zou hierbij een rolkunnen spelen. In 2010 is de werkdruk onderwerp van naderonderzoek.Elk jaar wordt een medewerkers tevredenheidonderzoek uitgevoerd.In 2009 bleek de tevredenheid op vrijwel alle onderwerpente zijn gestegen, maar het onderzoek toonde een duidelijkestijging in de zorg over werkdruk, piekbelasting en daaraangerelateerde gezondheidsklachten. Om nader te analyserenwaar deze druk in zit, wordt begin 2010 een werkdrukonderzoekuitgevoerd door een externe consultant. Simavi onderneemtveel activiteiten als relatief kleine organisatie en voldoet aandezelfde normen als veel grotere organisaties. Hierdoor wordenzeer veel taken door een klein team uitgevoerd. In 2009 legdende ontwikkelingen rond de MFS II-subsidies en ISO nog eenextra zware last op de organisatie. Hiervoor bestaat geenreservecapaciteit en de budgetten voor uitbesteding zijnbeperkt.VrijwilligersNaast betaalde medewerkers waren er in 2009 4 onbetaaldemedewerkers actief op kantoor. Deze hielden zich bezig methet ondersteunen van de collecte en van de afdeling projecten.Opleiding/trainingOp basis van het Strategisch Plan en het Jaarplan en op basisvan de voortgangsgesprekken met medewerkers wordt jaarlijksde behoefte aan scholing geïnventariseerd. Op basis hiervan iser een opleidingsplan, dat deel uitmaakt van het jaarplan.Diverse medewerkers hebben in 2009 gebruik gemaakt vande scholingsmogelijkheden. Organisatiebreed is een cursusaangeboden voor telefoontraining, waarvan 8 medewerkersgebruik hebben gemaakt. Ook hebben de woordvoerders eenmediatraining gevolgd.Bij de projectafdeling is veel gedaan aan het voorbereiden ophet programmatisch werken en het beter meetbaar maken van72

Marit Besteman en Sietske Smit:Vrijwilligers op kantoor“Ik kan mijn steentje bijdragen”Marit en Sietske werken als vrijwilligers aan de afhandeling van de collecte van Simavi op kantoor.Als de jaarlijkse landelijke collecte achter de rug is, gaathet werk van Simavi op kantoor weer gewoon door. Ook daarwerken vrijwilligers, zoals Marit Besteman en Sietske Smit.Zij helpen met de afhandeling van de collecte. Het heeftSimavi in 2009 veel werk bespaard, nu de meeste coördinatorenvoor het eerst hun database code hebben vermeld bijhet afstorten van de afgelopen collecte. Maar het is nog steedseen hele klus. Behalve de coördinatie, het zoeken en inwerkenvan nieuwe vrijwilligers, moeten ook alle gegevens vande meer dan 12.000 collectanten in een bestand ingevoerdworden. Aan deze grote opgave werken Marit en Sietske.“De meeste collectanten vullen de lijsten netjes in’, zegtSietske. ‘Dat werkt makkelijk, dan kunnen we de juiste gegevenszo invoeren, hen bedanken en een nieuwsbrief sturen.”De twee vrijwilligers zijn al drie maanden bezig om de gegevenszorgvuldig in te voeren. “Toen ik op de vacature sitevan de vrijwilligerscentrale zag dat Simavi vrijwilligers nodighad, kende ik de organisatie eigenlijk niet, maar ik wilde megraag inzetten voor een goed doel,” vertelt Sietske. “Nu ik hierop kantoor zit, heb ik een beter beeld van Simavi en vind hethartstikke mooi werk wat ze doen. De sfeer is familiair, iedereenis behulpzaam en blij dat ik er ben. Ik vind het leuk datik mijn steentje kan bijdragen.”Marit heeft als ingenieur waterprojecten geleid in ZuidAmerika en kende Simavi al: “Schoon water is de basis voorgezondheid en toen ik de advertentie van Simavi zag ‘Moederszijn sterk”, dacht ik ‘Ja, nu ga ik me echt inzetten voorSimavi’, want ik ben namelijk zelf ook moeder.” Behalve datze op kantoor vrijwilligerswerk doet, collecteerde ze ook voorSimavi met haar vierjarig zoontje. Ze kreeg uiteenlopendereacties toen ze met de collectebus voor de deur stond: “Demeesten kenden Simavi en vinden het een goede organisatie,maar sommigen vroegen zich af of het werk van Simavi echthelpt. Toen kon ik hen vertellen dat Simavi niet alleen waterputtenen wc’s bouwt, maar de lokale bevolking ook leertom deze te onderhouden en hen informatie geeft over hetvoorkomen van ziektes. Daardoor heb ik veel opgehaald.”Simavi is erg blij met de inzet van alle vrijwilligers, wantzonder hen kunnen we ons werk, het zorgen voor eenbetere gezondheid van moeders en hun gezin in de armstegebieden van ontwikkelingslanden, niet doen.73

de resultaten van de projecten.Bij de afdeling communicatie en fondsenwerving zijn cursussengevolgd over beleidsbeïnvloeding, werven van nalatenschappenen het leiding geven aan vrijwilligers. Het Managementteamheeft een workshop gevolgd over leidinggeven. Bij de administratieis een cursus gevolgd om het inboeken van gegevenste versnellen. Tenslotte hebben de beide bedrijfshulpverlenershun jaarlijkse bijscholing gevolgd. In totaal waren er 16scholings momenten waaraan 43 mensen deelgenomen hebben.ArbeidsvoorwaardenSimavi is niet aangesloten bij een CAO en heeft eigenarbeidsvoorwaarden. Er zijn in 2009 op rechtspositioneelterrein slechts kleine veranderingen doorgevoerd. De gedragscodevoor alle betrokkenen bij Simavi is verder uitgebreid alsuitvloeisel van door anderen gewenste aanpassingen: zo iser nu een expliciete non-discriminatie regel en een opzet voordiversititeitsbeleid.SalarisschalenBij Simavi streven we naar gemiddeld salarisniveau. Redenhiervoor is dat Simavi enerzijds goed gekwalificeerd personeelwil kunnen aantrekken en behouden en een goed werkgever wilzijn voor haar medewerkers. Simavi heeft een grote verantwoordelijkheidom goede kwaliteit te leveren voor het vertrouwendat mensen in ons schenken. Juist bij een kleine professioneleorganisatie, zoals Simavi, zijn de taken en verantwoordelijkhedenper medewerkers behoorlijk groot en complex. Anderzijdsstreven wij er expliciet naar de organisatiekosten laag te houdenen vinden wij dat Simavi als goededoelenorganisatie geen hogesalarissen mag betalen. Uit de sectoranalyse van de VFI isgebleken dat we daarin geslaagd zijn.Afgelopen jaar zijn er in de pers mededelingen gedaan in de trantvan ’als een organisatie meer geld ophaalt dan vinden wij hetlogisch dat ook de directiesalarissen omhoog gaan’. Dat is voorSimavi niet zo; de salariëring hangt samen met de complexiteitvan de organisatie en niet met de geefbereidheid van mensen.Om de salarissen van Simavi aan te passen aan de inflatie,zijn zij vanaf 1 januari 2009 met 2,5 procent verhoogd en metingang van 1 januari 2010 met 1,2 procent. Medewerkers dieniet op het maximum in hun schaal zitten kunnen jaarlijks eensalarisverhoging krijgen tussen de 0 – 4 procent, afhankelijk vanhun functioneren.In de onderstaande tabel is een overzicht gegeven van debrutoschaalbedragen per maand. De bedragen zijn de bedragenbij een fulltime aanstelling. Simavi heeft 96 procent parttimers.Maandsalaris in Brutobedragen Min MaxDirectie € 5.633 € 7.253Managementteamleden € 3.339 € 4.953Naast de maandelijkse salariëring ontvangen de medewerkers8 procent vakantiegeld en een aantal secundaire arbeidsvoorwaarden,zoals deelname aan een collectieve pensioenregeling.Simavi kent geen eindejaarsuitkering en geen lease-auto’s.Huisvesting en werkplekkenOp grond van de regelgeving in de Arbo-wet is er voororganisaties ter grootte van Simavi het een en ander veranderd.Het grootste risico is gelegen in de werkhouding bij het werkenaan de computer. Daarom besteden we daar stelselmatigaandacht aan. Het aantal werkplekken zal in 2010 wordenaangepast aan de verwachte uitbreiding; het huidige pand biedtdaartoe nog steeds voldoende ruimte.MilieuAls gezondheidsorganisatie proberen wij op alle manieren bijte dragen aan een duurzame wereld. Het milieu hoort daarbij.Daarom ook zijn we sinds 1 januari 2007 klimaatneutraal enhebben daartoe een overeenkomst ondertekend met de KlimaatNeutraal Groep. Klimaatneutraal betekent dat we alle CO2-uitstoot volledig compenseren. Daarnaast hebben wij apartecontainers voor het inzamelen van oud papier en wordt er zozuinig mogelijk met papier omgegaan. Dit jaarverslag wordtin zeer kleine oplage geprint, maar is voor iedereen te downloadenop onze website www.simavi.nl/jaarverslag. Legecartridges worden indien mogelijk gerecycled.74

3.5 Simavi ensamenwerkingsverbandenSimavi wil zoveel mogelijk mensen duurzaam helpen aan eenbetere gezondheid. Ontwikkelingsprocessen zijn echter heelcomplex en de behoefte aan ondersteuning is erg groot en gaatonze draagkracht te boven. Om met de beperkte middelen diewij hebben toch zoveel mogelijk duurzaam resultaat te bereikenis het heel belangrijk goed samen te werken met anderen.Krachtenbundeling staat daarom al jaren hoog in het vaandelbij Simavi, zowel in Nederland als in de landen waar wij werken.Om samenwerking te laten slagen, is het essentieel dat er eenduidelijke en gedeelde visie is over het doel en de toegevoegdewaarde van de verschillende partijen. Voor Simavi is het goedom te weten wat de specifieke en complementaire bijdrage vanen voor onszelf is. De Strategische Visie 2009-2011 heeft ditheel helder gemaakt.Samenwerking vindt op diverse manieren plaats:• In onze programma’s werken wij altijd met lokale organisatiessamen, die de programma’s ontwikkelen en uitvoeren.Zij werken op hun beurt weer samen met groepen, overhedenen collega-organisaties in hun eigen regio. Simavi stimuleertdeze samenwerking op lokaal niveau actief en brengtlokale partners ook samen. Zo kunnen we de kennis van deeen linken aan de uitvoering door de ander. Of zorgen we ineen district dat organisaties de problemen samen en met deoverheid aanpakken.• Simavi heeft ook zelf samenwerkingsverbanden met internationalecollega-organisaties in Nederland en internationaal.Soms worden gezamenlijk programma’s ontwikkeld,waarbij ieder de specifieke eigen expertise en netwerkeninzet. In andere gevallen steunen we dezelfde lokale partner(met verschillende programma’s) en coördineren wedie ondersteuning onderling of co-financieren we een grootprogramma. In 2009 werden twee grote allianties gevormdrond de thema’s water en sanitatie (WASH) en seksuele enreproductieve gezondheid (SRHR) met collega-organisatiesom gezamenlijk programma’s te ontwikkelen en om voor dieprogramma’s fondsen te werven.• In Nederland en internationaal wordt ook samengewerkt aanbeleidsbeïnvloeding, bijvoorbeeld in een gezamenlijke campagnevoor water en sanitatie in de internationale End WaterPoverty Campaign en de Nederlandse lobbywerkgroep vanhet NWP/ngo-platform.• In Nederland werkt Simavi met diverse maatschappelijkeinstellingen, scholen, gemeentes, bedrijven en collegaorganisatiessamen op het gebied van communicatie,voorlichting, mobilisatie van mensen en fondsenwerving.Bijvoorbeeld in de Estafette voor Wereldmoeders, waarinSimavi samenwerkte met gemeenten en het tijdschrift esta.• Tot slot is Simavi lid van diverse brancheorganisaties ennetwerken om kennisuitwisseling en gebundelde belangenbehartigingte realiseren.Belangrijkste ontwikkelingen in 2009Het is onmogelijk alle samenwerkingsrelaties van Simavi hierte beschrijven. De relaties waarin in 2009 een specialeontwikkeling plaatsvond of die in dat jaar belangrijk warenvoor Simavi worden in dit jaarverslag vermeld.In 2009 werd het beleid en subsidiekader bekend vanuit hetMinisterie van Buitenlandse Zaken omtrent de subsidiering vanparticuliere ontwikkelingsorganisaties, het MedefinancieringstelselII (MFS II). Voor 1 december 2009 moesten organisatiesliefst in alliantieverband hun subsidievoorstellen indienen vooreen eerste selectieronde. Dit had tot gevolg dat vrijwel alle ontwikkelingsorganisatiesdit jaar een of meer allianties vormden.Ook Simavi heeft allianties gevormd en koos voor een aantalorganisaties waarmee al langer samengewerkt werd op ad hocbasis. Voor beide allianties zijn samenwerkingsovereenkomstengesloten en er is een eerste programmaopzet gemaakt die in2010 nader wordt uitgewerkt.WASH (Water, Sanitation and Hygiene) AllianceIn 2009 is vanuit het ngo-platform van het Netherlands WaterPartnership (NWP) een alliantie ontwikkelt op het gebied vanwater en sanitatie. De organisaties kenden elkaar al langer viahet platform en werkten in wisselende samenstelling al samen.De gemeenschappelijke visie werd gevonden in het werkelijkduurzaam aanpakken van het water-, sanitatie- en hygiëneprobleem.Hiervoor is een eigen model ontwikkeld: de FIETS.Programma’s moeten werken aan Financiële, Institutionele,Ecologische, Technische en Sociale duurzaamheid om echtresultaat te leveren. Allen delen deze visie, maar de participerendeorganisaties hebben ieder een andere expertise die men75

inbrengt om dit te realiseren. Door de krachten en expertises tebundelen en door samen meer schaal te krijgen zal dezealliantie samen meer resultaten opleveren dan ieder alleen.De alliantie vormt een werkelijke bundeling van de belangrijkstepartijen in de watersector.voorlichting voor het doorbreken van taboes rond thema’s alsillegale abortus, geweld tegen vrouwen, besnijdenis, kindhuwelijken,seksuele voorlichting en prostitutie. De alliantie biedt eencombinatie van deze expertises. Simavi is mede-indienerin deze alliantie. WPF is de penvoerder.De alliantie bestaat uit een kerngroep van: AMREF FlyingDoctors, AKVO, ICCO, Rain Foundation, WASTE en Simavi.Deze hebben met elkaar een samenwerkingsovereenkomstafgesloten en een subsidievoorstel ingediend. Simavi is daarbijpenvoerder. De alliantie voert haar programma uit in samenwerkingmet: Both ENDS, IRC, Practica, RUAF/ETC, WaterAid enWetlands. Met hen zijn intenties voor uitvoeringscontracten getekend.De alliantie werkt daarnaast samen met diverse andereactoren uit de watersector op specifieke terreinen, zoalshet NWP, Vitens-Evides International, WMD, Aqua for All,Stockholm Environmental Institute, Acacia Water, AgroforestryCenter, etc. Met deze partijen zijn intentieverklaringen afgeslotenom samen te werken. In de toekomst is het goed mogelijk datdeze groep verbreed wordt. Ook bestaat de intentie om naast deMFS-subsidie ook andere programma’s samen te ontwikkelen.Voor de kosten die gemaakt werden voor de ontwikkeling vande alliantie en het programmavoorstel, zoals een haalbaarheidsstudieen extern advies, ontving Simavi een bijdrage van hetprogramma ‘Partners voor Water’ van 27.841 euro.SRHR (Sexual Reproductive Health and Rights) AllianceMet World Population Foundation (WPF), de Rutger NissoGroep (RNG), AMREF Flying Doctors, Dance4Life en dejongeren organisatie CHOICE is een alliantie gevormd op hetgebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten.De alliantie werkt daarin nauw samen met HIVOS. De alliantiekan een grote bijdrage leveren aan het verminderen van demoedersterfte door goede voorlichting en dienstverlening aanmet name jonge vrouwen en meisjes. Moedersterfte is het millenniumdoelwaarop wereldwijd de minste voortgang is geboekten is daarom een prioriteit voor Simavi. Moedersterfte hangtsterk samen met de slechte positie van vrouwen en meisjes inveel landen en de taboes die bestaan voor allerlei hardnekkigeproblemen rond seksualiteit. Daarom is het belangrijk dat er nietalleen gewerkt wordt aan goede gezondheidsvoorzieningenvoor zwangere vrouwen, maar ook aan belangenbehartiging enVitens-Evides International: waterbedrijven in MalawiBegin 2009 participeerde Simavi in een tender van VEI (Vitens-Evides International, de internationale poot van drinkwaterbedrijvenVitens en Evides) naar de opdracht om ondersteuningte bieden aan de drinkwaterbedrijven van Lilongwe en Blantyrein Malawi. VEI won deze tender en in november 2009 ging hetprogramma van start. Het wordt gefinancierd door de EuropeseUnie en de Europese Investeringsbank. Het programma heeft totdoel de capaciteit van de twee drinkwaterbedrijven te versterken.Simavi adviseert hierbij over strategieën om arme doelgroepente bereiken en om een beleid te ontwikkelen ten aanzien vanhiv/aids onder werknemers. De salariskosten en onkosten dieSimavi hiervoor maakt worden door VEI vergoed uit de programmagelden.VEI heeft ook een intentieverklaring gegeven om inde toekomst samen te werken met de WASH-alliantie.Waterschap Brabantse Delta: Ziekenhuis NhkomaAl in 2008 toonde het waterschap Brabantse Delta interesseom ondersteuning te gaan geven aan de ontwikkeling vaneen plan voor de renovatie van het afvalwatersysteem van hetNkhoma-ziekenhuis in Malawi. In 2009 is dit verder uitgewerkten is het programma van start gegaan. Het waterschap draagtzelf de kosten voor hun bijdrage aan het programma.WASTE en ICCO: Schoolsanitatie ProgrammaIn 2007 / 2008 werkten Simavi en WASTE samen in eenSchoolsanitatie Programma, gefinancierd door het ‘Hoge NoodFonds’. Dit initiatief – opgezet in het kader van het ‘Jaar vanSanitatie 2008’ – werd in 2009 vervolgd en uitgebreid in samenwerkingmet ICCO. In 6 landen zijn identificaties gestart vooreen groter programma dat schoolsanitatie structureel aanpakten tegelijk elementen van duurzame sanitatie (ecosanitatie,nieuwe financieringsmechanismen) in dit programma integreert.Het is de bedoeling dat dit vervolgprogramma in 2010 van startzal gaan. Fondsen moeten echter nog worden gezocht. WASTEen ICCO zijn ook partner in de WASH-alliantie.76

VNG en de ESTA: Estafette voor WereldmoedersMet de Vereniging Nederlandse Gemeenten en tijdschrift estais een samenwerking aangegaan om met Millennium Gemeenteneen estafette door het land te organiseren om aandachtte vragen voor moedersterfte (millenniumdoel 5). De samenwerkingis extra bekrachtigd doordat aan het einde van deestafette door de partners en de Minister van Ontwikkelingssamenwerkingeen Millenniumakkoord voor de estafette werdondertekend.Lange termijn samenwerkingSimavi heeft met een aantal organisaties en netwerken eenduurzame samenwerkingsrelatie. In enkele gevallen is dit vastgelegdin een memorandum of understanding (MoU). Dergelijkesamenwerkingsverbanden bestaan met:Netherlands Water PartnershipSimavi is al jaren actief lid van het Netherlands WaterPartnership (NWP), een publiekprivate netwerkorganisatie ophet gebied van internationale waterproblematiek. Via het NWPdeelt Simavi informatie en kennis met collega’s en met actorenuit andere bedrijfstakken, zoals drinkwaterbedrijven of waterschappen.Ook kan Simavi mede dankzij het NWP invloeduitoefenen op het beleid van overheid en bedrijven op hetterrein van water en sanitatie.Sinds september 2007 is Rolien Sasse, directeur van Simavi,voorzitter van het NWP ngo-platform en bestuurslid van hetNWP namens de maatschappelijke organisaties. Verder isSimavi actief in diverse werkgroepen. In 2009 betrof dit vooralde lobbywerkgroep, die Simavi trekt. In 2009 was deze werkgroepmet name actief om input te geven voor het nieuweWaterplan van de Nederlandse regering en het daaruit voortvloeiendeProgramma Water Mondiaal. Enkele elementen uitde voorstellen die door de ngo’s zijn opgesteld zijn in dezeplannen verwerkt. Daarnaast werkte Simavi mee aan detotstandkoming van het boekje ‘Smart Finance Solutions’ datbegin 2009 uitkwam en een overzicht biedt van financieringsmogelijkhedenvoor water- en sanitatieprogramma’s.Het ngo-platform was de basisgroep van waaruit de WASHalliantie(zie eerder in dit jaarverslag) in 2009 ontstond.Simavi participeerde in bijeenkomsten die (mede) vanuit hetNWP werden georganiseerd, zoals Wereld Waterdag en eenontmoeting met waterschappen.WaterAid en de End Water Poverty CampaignSimavi werkt sinds 2002 samen met de Engelse organisatie WaterAid.Programmatisch wordt samengewerkt in Oegandaen Tanzania. Ook worden diverse gemeenschappelijke partnersondersteund in landen als Nepal, Malawi en Ghana en wordt onderlinginformatie uitgewisseld. Simavi en WaterAid trekken somssamen op in de fondsenwerving. In 2007 financierde de NationalePostcode Loterij uit de opbrengst van de extra trekking een grotebijdrage aan een waterprogramma in Oeganda en Tanzania.In 2009 werd een voorstel ontwikkeld voor de Europese Unieen voor de Nationale Postcode Loterij, maar deze waren nietsuccesvol. WaterAid participeert in de WASH-alliantie.In 2007 initieerde WaterAid de End Water Poverty (EWP)Campaign, een internationale campagne die als doelstellingheeft armoede door water en sanitatie uit te bannen. Simaviheeft zich daar direct bij aangesloten. In 2009 werd RolienSasse lid van de internationale stuurgroep van de EWP. Simaviparticipeert daarmee actief in de besluitvorming over strategieen prioriteiten van de campagne. De campagne heeft tot doelom water en sanitatie internationaal op de agenda te zetten ente houden. De eerste jaren wordt vooral gewerkt aan het opzettenvan een internationaal coördinatie mechanisme, middelshet initiatief: ‘Sanitation and Water for All, a Global Frameworkfor Action’. In 2010 zal voor het eerst een internationale watertopplaatsvinden, georganiseerd door Unicef, dankzij dit initiatief.Stichting Collecteplan (SCP)Simavi is als landelijk collecterende organisatie lid van StichtingCollecteplan (SCP). De stichting stelt jaarlijks het collecteroostervast, waarin elk van haar leden een vaste collecteweek krijgttoegewezen. Daarnaast ontwikkelt SCP als zelfregulerendorgaan de regelgeving rond collectes en ziet toe op de naleving.Rolien Sasse is sinds 2007 bestuurslid van Stichting Collecteplan.In 2009 werd het lustrum 60 jaar collecteren georganiseerddoor SCP. Simavi was initiator en mede organisator van hetonderzoek naar de toekomst van collecteren dat door de Universiteitvan Amsterdam werd uitgevoerd en bij de lustrumvieringwerd gepresenteerd.77

HIERSimavi is vanaf het begin van de HIER-campagne lid van ditnetwerk van ngo’s dat zich inzet voor een beter klimaat. In 2008ontving HIER nieuwe financiering van de Nationale PostcodeLoterij. Simavi doet in de groep ‘Klimaatadaptatie’ mee meteen programma in Nepal en communicatie in Nederland.Het klimaatadaptatieprogramma in Nepal is een samenwerkingmet Plan Nederland en Rain Foundation.Hivos en WPFSinds 1998 hebben Simavi en Hivos een samenwerkingsverband.Aanvankelijk richtte dit zich op gezondheid in Oost-Afrika.In 2006 werd een nieuwe overeenkomst gesloten, die loopt tot2010. De samenwerking richt zich op wederzijdse programmatischeversterking op het gebied van seksegelijkheid, metname seksuele gezondheid en hiv/aids. Uit deze samenwerkingis in Kenia in 2009 een nieuwe samenwerking ontstaan op hetWater halen is voor veel mensen in ontwikkelingslanden een hele onderneming, zoals hier in Tanzania.78

gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten– het HERA-programma – tussen partners van Hivos, Simavien WPF. Verder is Hivos zeer nauw betrokken geweest bij deontwikkeling van de SRHR-alliantie, waarmee de organisatieeen samenwerkingsovereenkomst is aangegaan. WPF ispenvoerder van de SRHR-alliantie.Aqua for AllSinds 2003 werken Aqua for All en Simavi samen. Beide organisatieszijn zeer actief in het NWP en het ngo-platform. Simaviis de grootste deelnemer van het evenement Wandelen voorWater dat Aqua for All organiseert. In 2009 heeft Aqua for Allbuiten de verdubbeling van projecten voor Wandelen voor Watergeen medefinanciering aan andere programma’s van Simavigegeven, zoals in het verleden wel gebeurde.Watermaatschappij DrentheVan 2006 tot 2009 werkten de Watermaatschappij Drenthe(WMD) en Simavi samen in een pilot-waterprogramma inPapoea, waarbij WMD zorgde voor technische ondersteuningen Simavi voor bewustwording en de facilitatie van het hele projecten de samenwerking tussen bedrijf, overheid en ngo’s. Hetmodel van publiekprivate samenwerking dat in dit programma isontwikkeld, is een voorbeeld geworden in Indonesië en de basisvoor een nieuw programma dat Simavi ontwikkelt. Omdat WMDechter gericht is op urbane gebieden en Simavi op rurale gebiedenzal WMD niet direct in dat programma participeren. Wel zalgekeken worden of er lokaal aanknopingspunten te vinden zijnin peri-urbaan Biak en Wamena in Papua. In 2009 is WMD partnervan Simavi geworden bij Wandelen voor Water in Drenthe.PWNHet drinkwaterbedrijf van Noord-Holland continueerde in 2009de inzet van expertise voor een klein nieuw drinkwaterbedrijfjedat is opgezet in de Arusha regio. Verder is PWN al vele jarenpartner van Simavi bij Wandelen voor Water.DuneaIn 2009 werd de 10-jarige samenwerking tussen Simavi enDunea, het drinkwaterbedrijf van Zuid-Holland, gevierd. Duneavoegt bij de waterrekening altijd een bijsluiter in, waarin klantenworden gevraagd een donatie te geven aan een geselecteerdproject van Simavi. In 2009 werd 42.000 euro opgehaald vooreen programma in Nepal. Dunea werkte ook met Simavi samenbij Wandelen voor Water.AKVOMede dankzij ondersteuning van Simavi is AKVO in 2008 opgerichtals ‘open source’ voor de watersector. AKVO biedt viainternet informatie over water en sanitatie (‘Akvopedia’), biedteen marktplaats om fondsen te werven voor concrete projecten(als een soort e-Bay) en geeft de kans aan uitvoerders vanprojecten om de voortgang te communiceren via weblogs enkorte filmpjes (als een soort Hyves). AKVO is lid van de WASHalliantie(eerder genoemd in dit jaarverslag).Andere samenwerkingsrelatiesSimavi werkt in nog veel meer programma’s samen met collega-organisaties.In 2009 waren dit onder meer: Oud-NFICH(werkgroep)leden voor kindergeneeskunde, SNV, IRC, BothENDS, SIGN, Plan, RAIN Foundation, Stichting Max, StichtingAloshika, Wemos, Youth Incentives/Rutgers Nisso Groep, NVTGwerkgroep gynaecologie, Cordaid, etc.Ook veel bedrijven, stichtingen en vermogensfondsen in Nederlandwerken met Simavi. Waar deze samenwerking betrekkingheeft op fondsenwerving en communicatie wordt dezebeschreven in deel 3.3.3 Fondsenwerving.LidmaatschappenOm krachten te bundelen rond beleidsbeïnvloeding en ominformatie en kennis uit te wisselen is Simavi lid van diversenetwerkorganisaties en samenwerkingsverbanden:• Partos (brancheorganisatie van ontwikkelingsorganisaties);• VFI (brancheorganisatie van goede doelen);• ShareNet (netwerk op het terrein van reproductieve enseksuele gezondheid);• PSO (netwerk op het terrein van capaciteitsversterking inontwikkelingslanden: kennisdeling en financiering);• BOOM (Bangladesh Overleg Ontwikkeling en Mensenrechten,voor coördinatie en samenwerking in Bangladesh,met name in de gezondheidssector)79

3.6 Simavi in de toekomst:Vooruitblik 2010Het jaar 2010 belooft voor Simavi een spannend jaar te worden.Allereerst blijft de economische situatie in de wereld en inNederland onzeker. In 2009 had dit geen negatief effect op deinkomsten of het programma van Simavi, maar dat geeft geengarantie voor 2010. Simavi houdt rekening met de kans op tegenvallendeinkomsten en heeft daarom de continuïteitsreservein 2009 verder aangevuld (maar binnen de daarvoor gesteldegrenzen).In 2010 moet Simavi zich klaarmaken voor een andere maniervan financiering: de grote programma gebonden subsidies.Ook moeten wij voorbereid zijn op mogelijke groei of krimp.Het is het laatste jaar waarin Simavi institutionele TMF-subsidieontvangt van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. In 2010moet bekend worden of Simavi vanaf 2011 overheidssubsidie(MFS II) kan ontvangen en voor hoeveel geld en voor welkethematische programma’s. Ook liggen er andere programma’ster financiering bij donoren. Dergelijke grote financieringen hebbengemeen dat ze een lange aanlooptijd hebben met tevenslange onzekerheid over honorering. En dat er zowel bij goedkeuringals bij afwijzing een grote invloed zal zijn op het werkvan Simavi. Simavi zal daarom begin 2010 scenario’s uitwerkenwat de consequenties kunnen zijn bij ieder mogelijk resultaat.Dit moet de organisatie voorbereid maken en dus de impact zocontroleerbaar mogelijk maken. Het jaarplan 2010 richt zich ophet verder doorvoeren van de keuzes uit de strategische visie in2009. De strategie zal daarbij niet noemenswaardig wijzigen.Kerndoelen voor 2010 zijn:1. Simavi zal via programma’s en projecten 2 miljoen mensenbereiken met toegang tot kennis en diensten die hen helpengezondheidsproblemen te voorkomen. Daarvan hebben400.000 mensen toegang gekregen tot veilig drinkwater.2. Simavi zal daartoe minimaal 15 programma’s ondersteunenin 10 landen. Een budget van minimaal 90.000 euro zal daarnaastgereserveerd worden voor meer incidentele projecten.3. In twee allianties (WASH en SRHR) zal een vijfjarig programmaworden ontwikkeld voor MFS II-subsidieaanvraag(2011-2015). In Indonesië zal de ontwikkeling van een grootWASH-programma met diverse partners worden afgeronden bij financiering van start gaan. Daarnaast worden enkelekleinere programma’s ontwikkeld, waaronder een op hetgebied van schoolsanitatie.4. Het monitoring en evaluatie systeem voor programma’s ende bijbehorende database zal worden herzien met het oogop: werken in allianties, programmatisch werken en financierenen MFS II-eisen. Dit zal direct benut worden om demonitoring en evaluatie verder te versterken en waar mogelijkefficiëntie door te voeren.5. Simavi zal het Nederlands publiek middels 2 grote campagnesen diverse mobiliserende acties betrekken bij haar werk.De campagnes zullen zich richten op de rol van moeders inontwikkelingssamenwerking. In maart 2010 zal dit focussenop water en sanitatie en gekoppeld zijn aan de nationalecollecte en Wandelen voor Water. In september zal dit focussenop moedersterfte en uitgevoerd worden via de Estafettevoor Wereldmoeders. Simavi zal aansluiten bij de jaarlijkseMoedernacht (voor Moederdag). In december zal Simaviopnieuw de Hoge Noot actie organiseren voor zanggroepen.6. Simavi verwacht in 2010 2,4 miljoen euro aan fondsen tekunnen werven onder particulieren en zakelijke relaties inNederland, middels de eigen fondsenwerving.7. Vanwege het penvoerderschap van allianties, zoals deNederlandse WASH alliantie en het WASH-programma inIndonesië en vanwege de algemene trend van groteprogramma gebonden financieringen zal het financieeladministratiefsysteem van Simavi herzien moeten worden.Tegelijkertijd wordt dit benut om efficiëntie door te voerenwaar mogelijk. Dit zal in 2010 gebeuren. Tevens zal gewerktworden aan het opzetten van de capaciteit om de alliantieste administreren en te managen. Dit zal ook een beperkteuitbreiding betekenen van personeel.Werken in allianties, programmatisch werken, programmagebonden subsidies, mobiliseren van mensen in Nederland:het zijn alle nieuwe ontwikkelingen binnen Simavi. Om dit goedte kunnen managen en kwaliteit te kunnen blijven garanderen ishet nodig de ambities enigszins te beperken. Zo is besloten deviering van het 85 jarig bestaan van Simavi beperkt te houdenen wordt ook verder kritisch gekeken naar onze planning.80

3.7 RisicoanalyseSimavi opereert in een dynamische omgeving, zowel in Nederland als in de 10 ontwikkelingslanden waar wij werken. Veel externe factorenbeïnvloeden de organisatie en brengen risico’s mee. Ook intern bestaan er altijd risico’s. Naar aanleiding van de economische crisisheeft het Management Team in 2009 extra aandacht besteed aan risicoanalyses. De volgende risico’s werden daarbij van belang geacht.Risicoanalyse inkomstenRisicoNiveauConsequentieStrategieTegenvallende inkomstendoor economische recessieMiddel- Niet kunnen uitvoeren van delenvan onze programma’s- Overschrijding kostennorm opkorte termijn- Afnemend investeringsbudgetvoor extra werving- Spreiding van inkomstenbronnen- Prioriteit naar kleine particulierenen institutionele fondsen (bovenzakelijk werving)Telemarketing instrumentniet bruikbaar door bel-menietregisterHoog- Niet kunnen bereiken van nieuwedonateurs en collectanten- Hogere wervingskosten- Nieuwe wervingsstrategieuitwerken in 2010- Extra aandacht voor behoudachterbanSubsidie overheid kanstoppen of afnemen na2010Middel tot Hoog- Niet kunnen uitvoeren van (grote)delen van onze programma’s- Verlies expertise en netwerk- Spreiding van inkomstenbronnen- Allianties gevormd voor subsidieaanvraag en extra investering incapaciteit voor goede aanvragenDe inkomsten van Simavi worden deels bepaald door de bekendheid en waardering voor Simavi. Deze staat momenteel onderdruk door het politiek klimaat en door de enorme hoeveelheid organisaties die zich bezighouden met ontwikkelingssamenwerkingen andere goede doelen.RisicoNiveauConsequentieStrategieNaamsbekendheid kandalen door het toenemendeaantallen organisatiesHoogOnzichtbaarheid en daardoordalende inkomstenExtra investering in betaalde enonbetaalde publiciteitDalend vertrouwen inontwikkelingsorganisatiesraakt SimaviMiddelDalende inkomstenTransparant communiceren overresultaten en eventuele mislukkingen.De impact van ons werkbenadrukken.Publiek, pers en politiekhebben thema’s van Simaviniet hoog op hun agendaHoogWeinig vrije publiciteitBelang van onze thema’s duidelijkonderstrepen in lobby encampagnes81

Risicoanalyse programma’sDe programma’s van Simavi worden uitgevoerd door lokale uitvoerende organisaties die met Simavi voor de uitvoering een contractaangaan. Simavi begeleidt, volgt en evalueert de uitvoering.RisicoNiveauConsequentieStrategieFraude bij lokale partnerorganisatiesMiddel- Verlies van financiële middelen dieanders gebruikt zouden kunnenworden voor programma’s en hetdaardoor niet halen van de doelstellingen- Imagoschade Simavi- Goede pre-selectie, monitoring enevaluatie- Onderhoudenvan open contact enbreed netwerk in betrokken landen- Transparantie over wie we steunenen waarmee- Stimuleren samenwerking tussen organisatiesen intercollegiale toetsingKwetsbaarheid vanmedewerkers voor geweld,ziekte of ongelukken tijdensdienstreizenLaag- Schadelijk voor welzijn en gezondheidmedewerkers- Imagoschade Simavi- Geen dienstreizen naar risicovollegebieden- Goede voorbereiding van medewerkersop reizen- Protocol en noodnummersRisicoanalyse interne organisatieRisicoNiveauConsequentieStrategieHoge werkdruk bij medewerkersHoog- Schadelijk voor welzijn en gezondheidvan medewerkers- Demotivatie medewerkers en uitval- Niet leveren van gewenste kwaliteitwerk, dan wel niet halen van doelstellingen- Personele bezetting in lijn brengen/houden met toenemende hoeveelheiden complexiteit van het werk (mededoor inzet junioren of vrijwilligers)- Scherpe prioriteitstelling- Efficiëntie aanbrengen in interneprocessen- Teamwerk en externe samenwerkingProfessionalisering enkwaliteitscontrole kan leidentot bureaucratieseringMiddel- Inefficiënt en traag functionerenvan de organisatie- Afname van flexibiliteit en hetklantgericht werken- Werkdruk en kosten stijgen- Procedures licht houden- Pragmatisch en stap voor stapinvoeren van nieuwe processenen systemen- Open overleg in de organisatieover processenGroei en groeiendecomplexiteit van werkveldHoog- Capaciteit medewerkers enorganisatie onder druk- Werkduk- Kosten omhoog door noodzaaknieuwe investeringen of advies- Capaciteitsopbouw medewerkers- Organisatie processen en systemenaanpassen82

Deel IV:Financieel jaarverslag4.1 Inleiding financieel jaarverslag 844.2 Jaarrekening 864.3 Meerjaren-analyse 1004.4 Simavi projecten in 2009 1014.5 Overige gegevens en accountantsverklaring 10783

4.1 Inleiding financieel jaarverslagInkomstenIn het verslagjaar 2009 zijn de totale inkomsten van Simavi tenopzichte van 2008 over de hele linie gestegen. Daarmee is heteffect van de kredietcrisis op de inkomsten uit donaties nieteenvoudig vast te stellen.De inkomsten uit eigen fondsenwerving zijn op alle onderdelenomhoog gegaan. Alle extra inspanningen en investeringen diegedaan zijn hebben geleid tot hogere inkomsten. Op dezemanier is de opbrengst van de collecte weer boven deminimum grens van 500.000 euro gekomen die de StichtingCollecte Plan daaraan stelt.De inkomsten in het kader van acties van derden zijn gedaaldvanwege het minder beschikbaar zijn van gelden bij Aqua forAll. In 2009 is de PSO als financier erbij gekomen; samen metPSO werken wij aan capaciteitsversterking van onze partnerorganisatiesin het Zuiden.In 2009 heeft Simavi de reguliere bijdrage van de NationalePostcode Loterij van 1.000.000 euro ontvangen. In 2008 waser nog een extra project goedgekeurd ter waarde van 180.000euro. De Nationale Postcode Loterij zal in de komende jarende reguliere bijdragen aan de Goede Doelen verlagen inverband met de oprichting van een Droomfonds, van waaruitéénmalig een grootschalig project zal kunnen worden gefinancierd.Daarom zal de bijdrage voor Simavi volgende jaren op900.000 euro uitkomen.Voor het vierde opeenvolgende jaar ontving Simavi subsidievan het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het betreft eeninstitutionele subsidie in het kader van de Thematische Medefinanciering,een toezegging voor vijf jaar van 2006 – 2010.In 2009 bedroeg deze subsidie 2.600.000 euro. Daarover is7.000 euro rente gekweekt. Het hele bedrag van 2.607.000euro is in 2009 besteed.UitgavenIn 2009 is het bedrag dat Simavi aan haar doelstelling heeftbesteed toegenomen, als gevolg van de gestegen inkomsten.Op het gebied van projecten waren er, naast nieuwe commiteringen,ook nog bij- en afboekingen op budgetten vanlopende projecten. Per saldo is op lopende en in 2009 afgeslotenprojecten nog additioneel 333.000 euro gecommitteerden 276.000 euro teruggeboekt . Het totaalbedrag dat in 2009aan hulpverlening werd besteed, kwam daarmee uit op5.405.000 euro (in 2008 5.042.000 euro) inclusief 100.500euro personeelskosten die wij als hulpverlening aanmerken.Dit bestaat uit activiteiten door medewerkers die gericht zijnop capaciteitsopbouw van partners (zoals workshops encoaching).KostenSimavi geeft zich rekenschap van haar kosten zoals uitgedruktin een percentage van de bestedingen. Dat zijn er 3:• De kosten van fondsenwerving uitgedrukt in een percentagevan de baten van de eigen fondsenwerving (CBF norm).• De totale kosten van de eigen organisatie en de fondsenwervinguitgedrukt in een percentage van de totale uitgaven.• De kosten beheer en administratie.Voor de twee eerstgenoemde percentages streefden wij ernaaronder de 25 procent te blijven. Het kostenpercentagefondsenwerving is uitgekomen op 23,1 procent (vorig jaar 22,2procent). Het overall percentage kosten is op 26,6 procent(vorig jaar 25,7 procent) uitgekomen.Een toelichting op dit laatste percentage is noodzakelijk.Simavi werkt relatief veel met kleine projecten en budgetten,zowel in Nederland als in Afrika en Azië. Dit is een inhoudelijkekeuze, omdat wij direct met gemeenschappen willen werken.Met deze kleinere, directe projecten bereiken wij werkelijk demensen waar het ons om gaat. Deze keuze vereist wel relatiefveel begeleiding vanuit Nederland, voor de kleinere, vaak ietszwakkere, partners. Vooral wanneer dit uitgedrukt wordt in eenpercentage van de (beperkte) budgetten kan dit ongunstigafsteken. Het betekent echter wel dat in de betrokken landen84

de overheadkosten zeer beperkt zijn (omdat het directe hulpbetreft en niet via tussenpersonen, zoals veldkantoren, gaat).In 2009 heeft de alliantievorming en het voorbereiden van desubsidieaanvraag aan het Ministerie van Buitenlandse Zakenin het kader van MFS II veel tijd en geld gekost. Dit is ookde verklaring voor de stijging van het percentage met bijna1 procentpunt.De kosten beheer en administratie uitgedrukt in een percentagevan de totale uitgaven komen uit op 6,5 procent (vorig jaar6,7 procent). Ter verduidelijking: deze kosten zijn onderdeel vande kosten eigen organisatie.ResultaatHet boekjaar 2009 resulteerde in een positief saldo van139.000 euro. Echter, door de toevoegingen aan de bestemmingsfondsen,die per saldo 253.000 euro bedragen, en deonttrekkingen aan de bestemmingsreserves van 39.000 euro,moet er toch 75.000 euro onttrokken worden aan de continuïteitsreserve.ReservesDe reserves bestaan uit de continuïteitsreserve, de bestemmingsreserveen het bestemmingsfonds.De continuïteitsreserve is gevormd om de continuïteit te waarborgeningeval van (tijdelijk) sterk tegenvallende opbrengsten.Deze komt na de onttrekking in 2009 uit op 2.303.000 euro enmoet de komende jaren weer op peil gebracht worden.De beperkte bestedingsmogelijkheid van de bestemmingsreserveis door het bestuur bepaald, en betreft geen verplichting,het bestuur kan deze beperking zelf opheffen. De bestemmingsreservebestaat uit gelden die vastgelegd zijn in debedrijfsmiddelen en een ander deel dat is bestemd om aande doelstelling te besteden in 2010.BeleggingenSimavi heeft de continuïteitsreserve in het verleden voorhet grootste deel vastgelegd in obligaties om daar een hooggegarandeerd rendement mee te behalen. Het beleid is eropgericht veilig en duurzaam te beleggen waarbij de hoofdsommaximaal in stand blijft. Er wordt daartoe niet in aandelenbelegd. In 2009 zijn er alleen aflossingen in de portefeuillegeweest: er zijn geen nieuwe obligaties aangekocht. Hetgeld dat in 2009 belegd kon worden is door het tegenvallenderendement op obligaties steeds op deposito gezet.Begroting 2010 en de economischerecessieDe jaarbegrotingen worden steeds in september van het jaarervoor vastgesteld. In de loop van het jaar wordt de begrotingin juni geëvalueerd met het oog op eventueel noodzakelijkeaanpassingen. In 2009 is in verband met de hoger uitvallendeopbrengsten een hoger budget voor de hulpverlening/programma’svastgesteld. Ook is het budget voor fondsenwerving hogervastgesteld.De gevolgen van de economische recessie op de fondsenwervingbij particulieren zijn het afgelopen jaar beperkt gebleven.De fondsen uit de Serviceclubs en bedrijven zijn wel sterk achtergebleven.In 2010 kan er wel een terugval in inkomsten uitparticulieren plaatsvinden omdat het erop lijkt dat het gemiddeldbesteedbaar inkomen onder druk staat. Simavi heeft alsbeleid zich minder kwetsbaar te maken voor deze ontwikkelingendoor diversificatie van de inkomstenbronnen en wervingvan nieuwe donateurs en collectanten.Verder is er nog geld vastgelegd in het bestemmingsfonds.Dit betreft middelen die zijn verkregen met een door derdenaangegeven specifieke bestemming.Het bestemmingsfonds is ultimo 2009 op 362.000 euro uitgekomen.Deze middelen zullen in de komende jaren besteed worden.85

4.2 JaarrekeningBalansGeconsolideerde balans per 31 december 2009ACTIVA 31 december 2009 31 december 2008Materiële vaste activaInventarissen € 30.000 € 38.000€ 30.000 € 38.000Vorderingen en overlopende activaErfenissen bezwaard met vruchtgebruik € 293.000 € 245.000Te ontvangen nalatenschappen pm pmOverlopende interest € 169.000 € 200.000Vooruitbetaalde kosten € 71.000 € 52.000Overige vorderingen € 73.000 € 9.000Totaal vorderingen en overlopende activa € 606.000 € 506.000EffectenObligaties € 1.455.000 € 1.773.000Liquide middelenKasgeld, bank en depositorekeningen € 8.865.000 € 7.865.000Balanstotaal activa € 10.956.000 € 10.182.000PASSIVA 31 december 2009 31 december 2008Reserves en FondsenReservesContinuïteitsreserve € 2.303.000 € 2.378.000Reserve financiering activa € 30.000 € 38.000Bestemmingsreserve doelstelling € 2.000 € 33.000FondsenBestemmingsfonds € 362.000 € 109.000Totaal reserves en fondsen € 2.697.000 € 2.558.000Schulden op lange termijnToegezegde subsidies € 3.493.000 € 2.615.000Schulden op korte termijnToegezegde subsidies € 4.067.000 € 4.461.000Belastingen en sociale lasten € 37.000 € 30.000Overige overlopende bedragen € 662.000 € 518.0004.766.000 5.009.000Balanstotaal passiva € 10.956.000 € 10.182.00086

Geconsolideerde staat van baten en lasten 2009BatenOnderstaand worden meerdere jaren, gerealiseerd en begroot, getoondBegroting Realisatie Begroting Realisatie2010 2009 2009 2008Baten uit eigen fondsenwervingCollectes € 550.000 € 549.000 € 500.000 € 490.000Donaties en giften € 1.500.000 € 1.736.000 € 1.417.000 € 1.350.000Erfenissen en legaten € 350.000 € 558.000 € 350.000 € 382.000Subtotaal eigen fondsenwerving € 2.400.000 € 2.843.000 € 2.267.000 € 2.222.000Baten uit acties derdenMedefinanciering projecten Hivos € 400.000 € 400.000 € 400.000 € 350.000Medefinanciering projecten Aqua for All € 330.000 € 93.000 € 270.000 € 124.000Medefinanciering projecten PSO € 300.000 € 17.000 € 100.000 € 0Medefinanciering projecten overig € 23.000 € 0 € 0 € 0Nationale Postcode Loterij € 900.000 € 1.000.000 € 1.000.000 € 1.212.000Subtotaal aandeel acties derden € 1.953.000 € 1.510.000 € 1.770.000 € 1.686.000Subsidies van overhedenTMF € 2.700.000 € 2.607.000 € 2.600.000 € 2.509.000Provincie € 0 € 0 € 0 € 15.000Subbtotaal subsidies € 2.700.000 € 2.607.000 € 2.600.000 € 2.524.000Baten uit beleggingenResultaat beleggingen € 300.000 € 483.000 € 397.000 € 394.000SOM DER BATEN € 7.353.000 € 7.443.000 € 7.034.000 € 6.826.00087

Geconsolideerde staat van baten en lasten 2009LastenOnderstaand worden meerdere jaren, gerealiseerd en begroot, getoondBegroting Realisatie Begroting Realisatie2010 2009 2009 2008Besteed aan doelstellingMobilisatieBesteed aan mobilisatie € 630.000 € 616.000 € 662.000 € 611.000Programma’sBesteed aan projecten € 5.529.000 € 5.405.000 € 5.385.000 € 5.042.000BeleidsbeïnvloedingBesteed aan beleidsbeïnvloeding € 69.000 € 31.000 € 0 € 0Totaal besteed aan doelstelling € 6.228.000 € 6.052.000 € 6.047.000 € 5.653.000Werving batenKosten Eigen FondsenwervingBesteed aan eigen fondsenwerving € 568.000 € 658.000 € 565.000 € 493.000Overige batenKosten acties derdenBesteed aan acties derden € 69.000 € 46.000 € 46.000 € 39.000Kosten verkrijging subsidies overheden € 54.000 € 76.000 € 31.000 € 5.000Kosten van beleggingen € 1.000 € 1.000 € 1.000 € 1.000Subtotaal kosten werving overige baten € 124.000 € 123.000 € 78.000 € 45.000Totaal kosten werving baten € 692.000 € 781.000 € 643.000 € 538.000Totaal kosten beheer & administratie € 476.000 € 471.000 € 444.000 € 458.000SOM DER LASTEN € 7.396.000 € 7.304.000 € 7.134.000 € 6.649.000Resultaat € -43.000 € 139.000 € -100.000 € 177.000ResultaatbestemmingOnttrekking aan continuïteitsreserve € 0 € -75.000 € 0 € 0Toevoeging aan continuïteitsreserve € 0 € 0 € 0 € 348.000Onttrekking bestemmingsreservefinanciering activa € 0 € -8.000 € 0 € -8.000Onttrekking bestemmingsreservedoelstelling beleidsbeïnvloeding € 0 € -31.000 € 0 € 0Toevoeging aan de bestemmingsreserve € 0 € 0 € 0 € 33.000Onttrekking aan bestemmingsfonds € -43.000 € -20.000 € -100.000 € -276.000Toevoeging aan het bestemmingsfonds € 0 € 273.000 € 0 € 80.000Totaal toegevoegd / onttrokken - € -43.000 € 139.000 € -100.000 € 177.00088

Toelichting op de balans en staat van baten en lastenAlgemene toelichtingDe jaarrekening is opgesteld conform de Richtlijn 650 FondsenwervendeInstellingen.VerslaggevingsperiodeDeze jaarrekening is opgesteld uitgaande van een verslagperiodevan een jaar. Het boekjaar valt samen met het kalenderjaar.1. Grondslagen voor de waardering vanactiva en passiva en de resultaatbepalingAlgemeenDe grondslagen die worden toegepast voor de waardering vanactiva en passiva en de resultaatbepaling zijn gebaseerd ophistorische kosten.Voorzover niet anders is vermeld, worden activa en passivaopgenomen tegen nominale waarde.Ontvangsten en uitgaven worden toegerekend aan de periodewaarop zij betrekking hebben.De jaarcijfers betreffen de gecombineerde cijfers van StichtingSimavi, van Stichting Zien en van Stichting NFICH.Op de begroting 2010 is door de accountant geen accountantscontroletoegepast.Simavi is sinds mei 2005 gehuisvest in een huurpand.Vorderingen en overlopende activaVorderingen worden gewaardeerd op de nominale waarde onderaftrek van een voorziening voor oninbaarheid. Voorzieningen wordenbepaald op basis van individuele beoordeling van de inbaarheidvan de vorderingen.EffectenDe ter beurze genoteerde effecte worden gewaardeerd tegenmarktwaarde. Alle gerealiseerde en niet-gerealiseerde waardeveranderingenvan de beursgenoteerde effecten worden verantwoordin de staat van baten en lasten.Simavi heeft een beleggingsbeleid, waarbij het uitgangspunt isdat de hoofdsom maximaal in stand blijft. Het beleggingsbeleidvan Simavi is risicomijdend; Simavi wil op een verantwoordemanier met de haar toevertrouwde middelen omgaan. Dit allesbetekent dat er niet belegd wordt in aandelen en dat de effectenminimaal een BBB+ rating hebben.De beleggingen bestaan onder meer uit (staat) obligaties, ledencertificatenvan de Rabobank en geblokkeerde deposito’s. Dezedeposito’s staan alle op rekening van te goeder naam bekendstaande financiële instellingen.Grondslagen voor de waardering van activa en passivaFinanciële instrumentenFinanciële instrumenten omvatten investeringen in aandelenen obligaties, vorderingen, liquide middelen, handelsschuldenen overige te betalen posten. Financiële instrumenten (activaen verplichtingen) worden gewaardeerd tegen reële waarde enwijzigingen in die reële waarde worden verantwoord in de staatvan baten en lasten. In de eerste periode van waardering wordentoerekenbare transactiekosten als last in de staat van baten enlasten verwerkt.Materiële vaste activaInventaris, kantoormachines en computers worden gewaardeerdtegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs verminderd met decumulatieve afschrijvingen.De afschrijvingen worden berekend als een percentage overde aanschafprijs volgens de lineaire methode op basis van deeconomische levensduur.Inventaris : 10%Kantoormachines : 20%Computers : 33%Het doel van de beleggingen is het veiligstellen van de continuïteitsreserveen betreft dan ook een lange termijn doelstelling.Om een resultaat te bereiken dat marktconform is, hebben deonderdelen van de portefeuille een verschillende looptijd.Het beleid wordt uitgevoerd door het hoofd Financiën & Administratiein samenwerking met de beleggingsdeskundige van onzebank. Vanwege de lange termijndoelstelling zijn de mutaties in deportefeuille tot een minimum beperkt; in 2009 zijn er alleen aflossingenin de portefeuille.In 2009 zijn de bedragen die niet direct uitgegeven hoevente worden op deposito gezet. Een voorbeeld daarvan zijn detoezeggingen aan de projecten die pas later - in de loop vanhet project - betaald hoeven te worden. Om aan het aspect vanduurzaamheid aandacht te geven is er een deposito bij eenbank met veel aandacht voor duurzaamheid geplaatst.ReservesOm de continuïteit van de stichting bij onverhoopte omstandighedenvoor tenminste één jaar te waarborgen, is met ingangvan 1996 in overeenstemming met de regels van het CBF eendeel van het vermogen afgescheiden in een continuïteitsreserve.De reserve dient om bij tegenvallende inkomsten nog één jaarte trachten de inkomsten weer op peil te krijgen. Ook dient de89

eserve om de projecten waar Simavi - volgens contract - steunaan heeft toegezegd gedurende de hele looptijd nog te kunnenuitvoeren en afwikkelen met de daarbij behorende ondersteuningvanuit Nederland.Simavi streeft bij de omvang van de continuïteitsreserve naareen grootte gelijk aan 1,5 maal de jaarlijkse kosten van de uitvoeringsorganisatievolgens de begroting van het volgende jaar,vermeerderd met directe verwervingskosten. Deze keuze is inovereenstemming met de door de Vereniging voor FondsenwervendeInstellingen (VFI) en CBF gehanteerde vermogensrichtlijn.Concreet betekent dit een gewenste omvang van 2.726.000euro voor de continuïteitsreserve. Het is het streven om dereserve in de toekomst op deze hoogte te brengen. Dat lukteniet in 2009. Bij de verdeling van het resultaat over 2009 wordter 75.000 euro aan de continuïteitsreserve onttrokken.De reserves bestaan verder nog uit in de bedrijfsmiddelen vastgelegdegelden van 30.000 euro; uit de bestemmingsreserve terbesteding in 2010 aan de doelstelling en het bestemmingsfonds.In dit bestemmingsfonds – ultimo 2009 met een omvang van362.000 euro staan alle ontvangen geoormerkte gelden waardoor de schenker een bepaald doel mee beoogd is, maar die nogniet gerealiseerd zijn. De onderdelen van het huidige bestemmingsfondszullen in de komende jaren aangewend worden.PensioenregelingDe pensioenregeling van Simavi omvat onder meer een ouderdomspensioenop basis van eindloon en voor medewerkers indienst getreden na 1 december 2006 op basis van middelloon.Deze regeling is aangemerkt als een toegezegde pensioenregeling.Omdat Simavi gekwalificeerd wordt als een kleine rechtspersoon,is deze regeling conform de RJ-richtlijnen voor kleinerechtspersonen in de jaarrekening verwerkt als een toegezegdebijdrage regeling. Hierdoor zijn mogelijkerwijs niet alle risico’sverbonden aan deze pensioenregeling tot uitdrukking gebracht inde op de balans opgenomen pensioenverplichting.verwachte looptijd van maximaal drie jaar. De nog niet betaaldesubsidies worden als tegoeden bij de bank aangehouden, ditverklaart de hoge som van de liquide middelen.2. Grondslagen voor de resultaatbepalingDonaties en GiftenDonaties en giften worden verantwoord in het jaar waarin zijworden ontvangen, met uitzondering van ontvangsten die kunnenworden toegerekend aan een periode waarin een bepaaldemailingactie heeft plaats gevonden. Giften van een zaak in naturaworden gewaardeerd tegen de reële waarde in Nederland.Baten uit nalatenschappenNalatenschappen worden opgenomen in het boekjaar waarinde omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld. Voorlopigeuitbetalingen in de vorm van voorschotten worden in het boekjaarwaarin ze worden ontvangen verantwoord als baten uit nalatenschappen,voorzover deze niet al in een voorgaand boekjaar zijnverantwoord.Erfenissen bezwaard met vruchtgebruik worden pro memorie inde balans opgenomen.De in de staat van baten en lasten onder hulpverlening opgenomensubsidies, betreffen de in het verslagjaar toegezegdebedragen aan de projecten in Afrika en Azië. Verder vallen daareen deel van de kosten van de programmamedewerkers onder(het deel dat als ondersteuning van de partnerorganisatie geldt),alsmede de kosten voor het overmaken van geld naar het buitenland,evenals evaluatie- en beoordelingskosten van de projectenen koersverschillen.Toegezegde subsidiesDe per balansdatum nog te betalen subsidies (aan projectenin Afrika en Azië toegezegde gelden) worden onderverdeeldin kortlopende verplichtingen (te betalen binnen één jaar nabalansdatum) en langlopende verplichtingen. De langlopendeverplichtingen, waarvan afwikkeling later dan een jaar na balansdatumverwacht wordt, zijn opgenomen onder schulden op langetermijn, terwijl de kortlopende verplichtingen verantwoord wordenonder schulden op korte termijn. De projecten hebben een90

Kasstroomoverzicht2009 2008Kasstroom uit bedrijfsvoering € 139.000 € 177.000Aanpassing gerealiseerde winst bij aflossing obligaties € 43.000 €Aanpassing betreffende afschrijvingen € 10.000 € 14.000Bruto kasstroom uit bedrijfsvoering € 192.000 € 191.000Mutatie in vorderingen en effecten € 175.000 € 306.000Mutatie kortlopende schulden € -/- 243.000 € -/- 376.000Mutatie langlopende schulden € 878.000 € -/- 163.000Kasstroom uit investeringsactiviteiten € -/- 2.000 € -/- 6.000Mutatie liquide middelen € 1.000.000 € -/- 48.000Oude stand liquide middelen op 1 januari € 7.865.000 € 7.907.000Toevoeging Stichting NFICH € 2.000 € 6.000Nieuwe stand liquide middelen op 1 januari € 7.865.000 € 7.913.000Stand liquide middelen op 31 december € 8.865.000 € 7.865.000Mutatie liquide middelen € 1.000.000 € -/- 48.000Toelichting op de geconsolideerde balans1. Materiële vaste activaDe boekwaarden van de materiële vaste activa zijn als volgt te specificeren:INVENTARISSEN, KANTOORMACHINES EN COMPUTERS 2009 2008Boekwaarde per 1 januari € 38.000 € 46.000Investeringen € 2.000 € 6.000€ 40.000 € 52.000Afschrijvingen € -/- 10.000 € -/- 14.000DesinvesteringenBoekwaarde per 31 december € 30.000 € 38.000De aanschafwaarden van bovenvermelde activa waren als volgt:AANSCHAFWAARDEN 2009 2008Inventarissen € 83.000 € 81.000De materiële vaste activa zijn bestemd voor de bedrijfsvoering. De vaste activa zijn per 31 december 2009 gewaardeerd tegenaanschafwaarde onder aftrek van de afschrijvingen. De afschrijvingen worden berekend als een percentage van de aanschafwaardevolgense de lineaire methode op basis van econimoische levensduur. De volgende afschrijvingspercentages wordenhierbij gehanteerd: Inventaris 10%Kantoormachines 20%Computers 33%91

2. Vlottende activaVorderingen en overlopende activaErfenissen bezwaard met vruchtgebruik (p.m.)Deze post betreft 9 (2008: 9) erfenissen bezwaard met vruchtgebruikOverige vorderingen 2009 2008Te ontvangen erfenissen / legaten € 293.000 € 245.000Waarborgsommen TPG Post / Greenwheels € 1.000 € 1.000Te ontvangen interest € 169.000 € 200.000Overige posten € 143.000 € 60.000€ 606.000 € 506.000EffectenDe continuïteitsreserve is in het verleden steeds vastgelegd in obligaties. Sinds begin 2008 zijn de overtollige liquiditeitenin verband met het rendement alleen vastgelegd in deposito’s. In de loop van 2009 zijn er i.v.m. het teruglopend rendementgeen bedragen meer vastgelegd in deposito’s.Het verloop van dit effectenbezit kan als volgt worden weergegeven:2009 2008Beurswaarde per 1 januari € 1.773.000 € 1.796.000€ 1.773.000 € 1.796.000Uitlotingen en verkopen € -/- 396.000 € -/- 0€ 1.377.000 € 1.796.000Ongerealiseerde koerswinst € 42.000 € -/- 23.000Gerealiseerde Koerswinst € 36.000 € 0Beurswaarde per 31 december € 1.455.000 € 1.773.000De portefeuille bestaat uit de volgende onderdelen:2009 20084,375 % BNG nominaal 388.000 € 412.000 € 396.0005 % Nederland nominaal 376.000 € 406.000 € 408.0003,75 % Nederland nominaal 120.000 € 126.000 € 124.0003,75 % Nederland nominaal 200.000 afgelost in 2009 € 197.0000% ROBECO CDO VII Single A Obl 09 nominaal 101.000 afgelost in 2009 € 70.0000% ROBECO CDO (VII) Double A nominaal 111.000 afgelost in 2009 € 90.000Rabobank Ledencertificaten volume 19.506 € 511.000 € 488.000€ 1.455.000 € 1.773.000Liquide middelenDe liquide middelen zijn tot een bedrag van € 1.045.000 (ult. 2008 € 7.023.000) uitgezet op deposito’s met een looptijd vanmaximaal 1 jaar. De overige liquide middelen zijn staan rentedragend uit in rekening-courant of op spaarrekeningen ad€ 7.931.000 (ult. 2008 € 842.000). Het rendement op de liquide middelen en effecten is in 2009 4,8% geweest (in 2008 3,7%)92

3. Reserves en fondsenReservesContinuïteitsreserve 2009 2008Stand per 1 januari € 2.378.000 € 2.030.000Bij: Toevoeging vanuit het resultaat € 348.000Af: Onttrekking tgv het resultaat € -/- 75.000Stand per 31 december € 2.303.000 € 2.378.000Totaal continuïteitsreserve € 2.303.000 € 2.378.000BestemmingsreservesReserve financiering activa 2009 2008Stand per 1 januari € 38.000 € 46.000Af: Onttrekking tgv het resultaat € -/- 8.000 € -/- 8.000Stand per 31 december € 30.000 € 38.000Doelstelling beleidsbeïnvloeding 2009 2008Stand per 1 januari € 33.000 € 0Bij: Toevoeging vanuit resultaat € 0 € 33.000Af: Besteding aan doelstelling; onttrekking tgv het resultaat € -/- 31.000 € 0€ 2.000 € 33.000FondsenBestemmingsfonds 2009 2008Inzake ontvangen middelen met door derden aangegeven specifieke bestemmingStand per 1 januari € 109.000 € 305.000Af: Besteed aan Oogzorg algemeen € 0 € -/- 103.000Af: Onttrekking inzake reporterproject Nationale Postcode Loterij € -/- 20.000 € -/- 104.000Bij: Toevoeging inzake Oogzorg Nepal vanuit Resultaat € 0 € 80.000Af: Onttrekking inzake Oogzorg Nepal € 0 € -/- 69.000Bij: Toevoeging inzake Oogzorg Kinderen in Afrika vanuit Resultaat € 173.000 € 0Bij : Toevoeging inzake projecten Irian Jaya vanuit Resultaat € 120.000 € 0Af: Onttrekking inzake projecten Irian Jaya € -/- 20.000 € 0Stand per 31 december € 362.000 € 109.000Specificatie bestemmingsfondsTe besteden aan reporterproject Nationale Postcode Loterij € 43.000 € 63.000Te besteden aan Oogzorg Nepal € 46.000 € 46.000Te besteden aan Oogzorg Kinderen in Afrika € 173.000 € 0Te besteden in Irian Jaya € 100.000 € 0€ 362.000 € 46.000Totaal Reserves en Fondsen € 2.697.000 € 2.558.00093

4. Schulden op lange termijnToegezegde subsidiesDit betreft het bedrag aan toegezegde, nog niet betaalde subsidies inzake meerjarenprojecten. Het bedrag van demeerjarenprojecten dat binnen een jaar zal worden betaald is onderdeel van de toegezegde subsidies onder schuldenop korte termijn.5. Schulden op korte termijnToegezegde subsidiesDit betreft het bedrag aan toegezegde subsidies per einde van het jaar, welke naar verwachting afgewikkeld zullenworden binnen een jaar na balansdatum.Overige overlopende bedragen 2009 2008Crediteuren € 381.000 € 191.000Te ontvangen facturen € 77.000 € 0Reservering vakantie-uren € 40.000 € 39.000Reservering vakantietoeslag € 38.000 € 41.000Accountantskosten € 6.000 € 7.000Vooruitontvangen subsidie *) € 120.000 € 240.000€ 662.000 € 518.000*) De vooruitontvangen subsidie betreft subsidie van Hivos.6. Niet in de balans opgenomen verplichtingenEr is een huurcontract ad € 83.000 per jaar afgesloten voor de huisvesting aan de Fonteinlaan 5 te Haarlem met eenlooptijd tot 1 januari 2015. De huur wordt jaarlijks geïndexeerd. Er is een bankgarantie voor deze huur afgegeventer grootte van € 27.00094

Toelichting op de geconsoliseerde staat van baten en lasten1. Specificatie baten uit eigen fondsenwervingBegroting Realisatie Begroting Realisatie2010 2009 2009 2008Collectes € 550.000 € 549.000 € 500.000 € 490.000Donaties en giften € 1.500.000 € 1.736.000 € 1.417.000 € 1.350.000Erfenissen en legaten € 350.000 € 558.000 € 350.000 € 382.000Totaal eigen fondsenwerving € 2.400.000 € 2.843.000 € 2.267.000 € 2.222.000In de ‘Donaties en giften’ in 2009 is inbegrepen een incidentele ontvangst van € 420.000.2. Baten uit acties derdenBijdragen in projecten en medefinanciering projectenIn 2009 is een bedrag van € 400.000 ontvangen als bijdrage van Hivos inzake gezamenlijke hulpverleningsprojecten.Tegenover deze opbrengst is, zoals met Hivos afgesproken, 5% - zijnde € 20.000 - verantwoord als kosten onder de post‘Kosten acties derden Hivos / Aqua for All’ als vergoeding voor door Simavi gemaakte kosten. In 2008 is er € 350.000ontvangen en € 18.000 als kosten verantwoord.In 2009 is een bedrag van € 93.000 (2008: € 124.000) ontvangen als bijdrage van Aqua for All inzake gezamenlijke hulpverleningsprojecten.Inbegrepen in deze opbrengst is een verdubbeling van de opbrengst van Wandelen voor Water doorbasisscholen ad € 75.000. De opbrengst van wat de scholen hebben opgehaald is € 88.000 en dit is verantwoord onder‘Baten uit eigen fondsenwerving’. Er zijn in 2009 tegenover deze opbrengst door Aqua for All geen kosten verantwoord.In 2008 was dat nog € 6.000. Wel is er € 6.000 zijnde het deel personeels- en organisatiekosten, dat besteed is aan dewerkzaamheden rond Aqua for All, verantwoord onder de post ‘Kosten acties derden Hivos / Aqua for All’.In 2009 is een bedrag ontvangen van € 17.000 van PSO als bijdrage voor stakeholderconsultatie in het kader van destrategische planning van Simavi.In 2009 is er van de Nationale Postcode Loterij € 1.000.000 ontvangen.Tegenover deze opbrengst is € 16.000 verantwoord als vergoeding voor door Simavi gemaakte kosten.Deze kosten zijn verantwoord onder de post ‘Kosten acties derden NPL’.Vorig jaar is er € 15.000 verantwoord als kosten.De afwikkeling van het NPL reporterproject, waarvoor wij in 2007 geld hebben ontvangen van de NPL, staat verantwoordonder het bestemmingsfonds. Het project zal waarschijnlijk in 2010 worden afgewikkeld.95

3. Subsidies van overhedenIn het kader van de TMF subsidie is er € 2.600.000 ontvangen (in 2008 € 2.500.000). Daarover is € 7.000 rente gekweekt(in 2008 € 9.000).Aan door Simavi gemaakte onkosten is er € 76.000 verantwoord onder ‘Kosten ter verkrijging subsidies algemeen’.Vorig jaar was dat nog € 5.000.Dit aanzienlijke verschil komt door de subsidie-aanvragen voor MFS II voor de jaren 2011 t/m 2015. Deze aanvragenbestaande uit 2 onderdelen, betekent voor Simavi deelname aan 2 Allianties: de WASH- en de SRHR-alliantie en heefteen zeer groot beslag gelegd op de beschikbare werkuren van Simavi.De € 76.000 zijn de kosten na aftrek van een subsidie van de EVD ad € 28.000 voor de gehele WASH alliantie.Ook zijn kosten gemaakt voor een subsidie-aanvraag bij de Nederlandse ambassade in Jakarta.4. Baten uit beleggingenResultaat beleggingen 2009 2008Couponrente obligaties € 72.000 € 87.000€ 72.000 € 87.000Waardeverschillen ongerealiseerd € 42.000 € -/- 23.000Waardeverschillen gerealiseerd € 36.000€ 150.000 € 64.000Overige rentebaten € 335.000 € 331.000Kosten van de beleggingen € -/- 2.000 € -/- 1.000Resultaat € 483.000 € -/- 394.0005. Besteed aan doelstellingenBegroting Realisatie Begroting Realisatie2010 2009 2009 2008Doelstelling Mobilisatie/Voorlichting € 630.000 € 616.000 € 662.000 € 611.000Doelstelling Beleidsbeïnvloeding € 69.000 € 31.000Doelstelling Hulpverlening € 5.529.000 € 5.405.000 € 5.385.000 € 5.042.000Totaal besteed aan doelstelling € 6.228.000 € 6.052.000 € 6.047.000 € 5.653.000Voor de doelstelling ‘Beleidsbeïnvloeding’ is ultimo 2008 een bedrag van € 33.000 als bestemmingsreserve opgenomen.In 2009 is er meer aan hulpverlening besteed dan in 2008 door de gestegen inkomsten.BestedingspercentageHieronder geven wij de verhouding van de totale bestedingen aan de doelstelling in relatie met de totale baten procentueel weer.Begroting Realisatie Begroting Realisatie2010 2009 2009 2008Totaal bestedingen aan doelstelling € 6.228.000 € 6.052.000 € 6.047.000 € 5.653.000Totaal baten € 7.353.000 € 7.443.000 € 7.034.000 € 6.826.000Bestedingspercentage 84,7% 81,3% 86,0% 82,8%96

6. Werving batenKosten eigen fondsenwervingBegroting Realisatie Begroting Realisatie2010 2009 2009 2008Uitvoeringskosten eigen organisatie € 176.000 € 150.000 € 172.000 € 170.000Collecte € 205.000 € 223.000 € 178.000 € 129.000Nieuwsbrief en mailingen € 90.000 € 90.000 € 90.000 € 78.000Acquisitie nieuwe donateurs € 79.000 € 182.000 € 90.000 € 93.000Schenkingsaktes € 3.000 € 1.000 € 1.000 € 1.000Nalatenschappen € 3.000 € 2.000 € 9.000 € 8.000Zakelijke fondsenwerving € 12.000 € 10.000 € 17.000 € 13.000Fondsenwerving onder kerken € 8.000 € 1.000€ 568.000 € 658.000 € 565.000 € 493.000Toelichting op afwijking gerealiseerd versus begroot:De begroting voor de de fondsenwervingskosten is, behalve het totaal bedrag, flexibel. Er wordt vooraf een jaarplan gemaaktmet deelactiviteiten waaraan een budget is gekoppeld. Soms blijken activiteiten gedurende het jaar niet door te kunnen gaanof krijgen andere activiteiten voorrang.In de loop van het jaar is het budget naar boven bijgesteld, met name voor het werven van nieuwe donateurs, omdat deinkomsten hoger waren dan begroot.Kostenpercentage fondsenwervingHieronder volgt de verhouding tussen de kosten van de eigen fondsenwerving en de opbrengst van de eigen fondsenwerving.Begroting Realisatie Begroting Realisatie2010 2009 2009 2008Baten eigen fondsenwerving € 2.400.000 € 2.843.000 € 2.267.000 € 2.222.000Kosten eigen fondsenwerving € 568.000 € 658.000 € 565.000 € 493.000Kostenpercentage eigen fondsenwerving 23,7% 23,1% 24,9% 22,2%7. Beheer en administratieBegroting Realisatie Begroting Realisatie2010 2009 2009 2008Kosten van beheer en administratie € 476.000 € 471.000 € 444.000 € 458.00097

8. Toelichting lastenverdelingAlle bedragen in €Bestemming Doelstelling Werving Baten Beheer en Totaal Begroot Totaaladmini- 2009 2009 2008stratieLasten Mobilisatie Program- Beleidsbe- Fondsen- Acties Subsi- Belegma’sïnvloeding werving Derden dies gingenSubsidies enbijdragen 0 4.957.000 0 0 0 0 0 0 4.957.000 4.888.000 4.544.000Publiciteit encommunicatie enuitbesteed werk 398.000 0 4.000 508.000 11.000 32.000 0 0 953.000 889.000 729.000Personeelskosten 180.000 321.000 22.000 124.000 32.000 28.000 1.000 337.000 1.045.000 1.056.000 1.034.000Huisvestingskosten 21.000 53.000 3.000 15.000 2.000 3.000 0 40.000 137.000 121.000 132.000Kantoor- enalgemene kosten 16.000 70.000 2.000 10.000 1.000 13.000 0 91.000 203.000 171.000 196.000Afschrijving enrente 1.000 4.000 0 1.000 0 0 0 3.000 9.000 9.000 14.000Totaal 616.000 5.405.000 31.000 658.000 46.000 76.000 1.000 471.000 7.304.000 7.134.000 6.649.000Alle kosten direct en indirect worden toegerekend.Ze worden toegerekend aan de 3 doelstellingen mobilisatie (vorig jaar voorlichting genoemd), programma’s (vorig jaar hulpverlening genoemd)en aan de nieuwe doelstelling beleidsbeïnvloeding, maar ook aan de afzonderlijke inkomstenbronnen en aan de post ‘Beheer en administratiekosten’.Deze toerekening gebeurt op basis van het aantal uren dat de werknemers besteden aan deze genoemde onderdelen. Deze verdeling vande uren komt tot stand in overleg tussen MT en directeur. Op basis van deze urenverdeling worden alle indirecte kosten zoals personeel, huisvesting,kantoor, algemeen en afschrijving verdeeld.De directe kosten worden direct aan de activiteit toegerekend en staan achter het onderdeel ‘Publiciteit en communicatie en uitbesteed werk’gespecificeerd.Van elke werknemer wordt een berekening gemaakt waaraan hij/zij de uren besteedt. Dit is de basis van de toerekening aan de afzonderlijkeactiviteiten. Onder ‘Beheer en Administratie kosten’ vallen in ieder geval alle administratieve en secretariële uren alsook alle uren die te makenhebben met overhead, zoals vergaderingen met de raad van toezicht en andere vergaderuren die beogen leidend te zijn voor en sturing tegeven aan de organisatie. Op basis van deze uren is er van deze grotendeels indirecte kosten aan Programma’s 38,45 % (2008: 37,34 %)toegerekend ; aan Mobilisatie 15,72% (2008: 16,82 %) aan Fondsenwerving 10,79% (2008: 13,14 %) en aan Beheer en administratie 29,41%(2008: 30,69%).Een lijst met in 2009 gecommitteerde bedragen aan de partnerorganisaties in het Zuiden is verderop in dit jaarverslag bijgevoegd.Deze lijst komt uit op € 4.848.635 aan toegezegde bedragen. Samen met de kosten van programma research € 3.000 en de bankkosten vanhet overmaken van de gelden € 5.000 alsmede de aan hulpverlening bestede uren ad € 100.500 komt dat neer op de in bovenstaande tabelgenoemde € 4.957.000. achter de regel ‘Subsidies en bijdragen’ in de kolom ‘Programma’s’.98

9. Toelichting op de apparaatskosten2009 2008PersoneelskostenSalarissen € 845.000 € 795.000Sociale lasten en verzekeringen € 140.000 € 133.000Kosten van pensioenvoorzieningen € 89.000 € 89.000Overige personeelskosten € 72.000 € 43.000Af: Doorberekend aan hulpverlening € -/- 101.000 € -/- 26.000€ 1.045.000 € 1.034.000Begroting Gerealiseerd Begroting Gerealiseerd2010 2009 2009 2008Werkzame personenGemiddeld aantal 25,0 23,0 22,3 21,6In aantal full time eenheden 22,8 18,9 18,2 16,8Beheersvorm en bezoldigingSinds 14 maart 2007 heeft Simavi een ‘raad van toezicht’ die controleert, toezicht houdt en adviseert en een bestuur dat uitvoert.Het bestuur bestaat uit de directeur van Simavi. Zie ook toelichting in deel 3.4.Bezoldiging raad van toezichtDe leden van de raad van toezicht ontvangen geen bezoldiging voor hun werkzaamheden.Ook zijn er geen leningen, voorschotten of garanties aan de leden van de raad van toezicht verstrekt.Bezoldiging directeur / bestuurHet brutojaarsalaris inclusief vakantietoeslag dat in 2009 is betaald aan de directeur, bedraagt € 83.107 (in 2008 € 78.576).Aan pensioenkosten is er voor deze functie per saldo € 10.932,- betaald (in 2008 € 9.620).Hiermee is naar de mening van de raad van toezicht, gezien de omvang van Simavi en werkzaamheden, gehandeld inovereenstemming met de richtlijn VFI/Code Wijffels. De directeur heeft een dienstverband voor onbepaalde tijd.Aan de directeur zijn geen leningen, voorschotten of garanties verstrekt.Bezoldiging ambassadrice van SimaviDe werkzaamheden van de ambassadrice van Simavi, Mevr. Sylvana Simons, worden door haar onbezoldigd verricht.99

4.3 Meerjarenanalyse10. Meerjaren analyse inkomstenHieronder volgt een overzicht van de inkomsten van Simavi, de afgelopen 5 jaar.Jaar Erfenissen Collecte Donaties Zakelijk Institutioneel Subsidie Overig TotaalInkomsten2005 915.000 553.000 563.000 294.000 1.512.000 0 246.000 4.083.0002006 1.336.000 557.000 588.000 269.000 1.857.000 2.238.000 220.000 7.065.0002007 518.000 516.000 649.000 569.000 2.684.000 2.377.000 306.000 7.619.0002008 382.000 491.000 734.000 614.000 1.687.000 2.524.000 394.000 6.826.0002009 558.000 549.000 1.088.000 648.000 1.509.000 2.607.000 484.000 7.443.000De analyse van de inkomstenDe erfenissen laten zeer wisselende opbrengsten zien. Wat wel duidelijk is dat er een daling is in het aantal nalatenschappendat ten goede komt aan Simavi.Op korte termijn betekent het dat we terughoudend zijn met het begroten van de inkomsten uit nalatenschappen.De collecte zweeft al jaren om de € 550.000, zo’n 10% boven de grens van € 500.000, de minimale bijdrage die de StichtingCollecte Plan vereist om op het collecterooster te mogen blijven staan. Dankzij extra investeringen hopen we de collecte telaten groeien de komende jaren.De donaties, uit hoofde van Direct Mail, schenkingsaktes en incassomachtigingen vertonen een stijgende lijn met een uitschieterin 2009 door een incidentele ontvangst van € 420.000.De institutionele inkomsten zijn opgebouwd uit bijdrages van de Nationale Postcode Loterij en van medefinancieringsorganisaties.De reguliere bijdrage van de NPL gaat het volgend jaar van € 1.000.000 naar € 900.000 en de verkrijgingen van demedefinancieringsorganisaties zullen waarschijnlijk na 2011 fors verminderen onder invloed van de bezuinigingen en nieuweregelgeving van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.In 2006 heeft Simavi voor het eerst in haar bestaan subsidie aangevraagd en gekregen. Deze subsidie loopt tot en met 2010.Nieuwe aanvragen voor de jaren van 2011 tot en met 2015 zijn ingediend. Over deze aanvragen wordt in april 2010 een eerstebeslissing genomen. De uitkomst daarvan is onduidelijk.De inkomsten overig bestaan uit ontvangen rente en koersverschillen op de staatobligaties. De kredietcrisis heeft de rente in2009 op deposito’s behoorlijk verhoogd, waardoor de opbrengst daarvan ook behoorlijk is toegenomen. Op dit moment is derente een stuk lager, dus de verwachting is dat de opbrengst in de toekomst rond de € 300.000 zal gaan uitkomen.100

4.4 Simavi projecten in 2009Overzicht in 2009 lopende projectenPartnerorganisatie Hoofdthema Bedrag gecommiteerd Totale budgetin 2009 in € in €AFRIKAGhanaAFORD Gezondheid / Water en Sanitatie 99.387AFWE Gezondheid en Water 74.101CASE Gezondheid 66.778CID Water en Sanitatie 6.182CSO platform on GSFP Water en Sanitatie 10.000 10.000Dodzi Water en Sanitatie 42.556DONYAEPA Gezondheid 62.715HFFG Gezondheid en Water 210.836INTAGRAD Water en Sanitatie 76.056ISODEC Gezondheid 9.995 135.194NABOCADO Water en Sanitatie 157.475 157.475New Energy Water en Sanitatie 122.651 358.471NPHS Gezondheid 123.199PAPADEV Gezondheid 41.122PPADF Water en Sanitatie 87.549PRHSBE Gezondheid 18.134Simli Aid Gezondheid / Water en Sanitatie 334.479TREND Water en Sanitatie 112.425Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten 130.830Totaal Ghana 430.951 2.016.659KeniaCABDA Water en Sanitatie 149.801CSA Gezondheid 56.667 159.505CWYD Water en Sanitatie 186.854Diocese of Kakamega Gezondheid / Water en Sanitatie 117.586 117.586Capacity building on AIDS i.s.m. HIVOS Gezondheid 50.000KAMADEP Water en Sanitatie 259.796KANCO Gezondheid 55.000NEHCIP Water en Sanitatie 140.042OSIEA+AMwA Gezondheid 35.000 35.000Peepoople Water en Sanitatie 30.000 30.000PSO / PME workshop Kenya (CSA) Gezondheid 30.000 30.000SAIPEH Gezondheid 83.066SANA Water en Sanitatie 242.066 242.066SMK Gezondheid 69.439TICH Gezondheid 275.855 379.414Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten 3.634Totaal Kenia 790.808 1.987.569101

Partnerorganisatie Hoofdthema Bedrag gecommiteerd Totale budgetin 2009 in € in €MalawiCAVWOK Gezondheid / Water en Sanitatie 154.450 154.450CHAM Gezondheid 70.000 90.800COYIDA Water en Sanitatie 210.254DCHC Gezondheid 152.936FCR Gezondheid 53.156 53.156FPAM Gezondheid 151.455Fresh Water Water en Sanitatie 127.755HVP Gezondheid / Water en Sanitatie 170.609 186.800Montfort Press Gezondheid 23.937Nkhoma Water en Sanitatie 16.148PRDO Water en Sanitatie 31.963Presbyterian Church Gezondheid 86.112YONECO Water en Sanitatie 15.367Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten -9.252Totaal Malawi 438.963 1.301.133OegandaEMESCO Gezondheid / Water en Sanitatie 264.831 470.465FORUD Water en Sanitatie 227.765HEWASA Water en Sanitatie 300.000JESE Water en Sanitatie 93.742 93.742KARUDEC Gezondheid 143.233NETWAS Water en Sanitatie 222.185 323.997SICCOD Water en Sanitatie 15.327URHB Gezondheid 151.708UYAAS Gezondheid 156.359VAD Water en Sanitatie 237.937WaterAid Water en Sanitatie 391.557Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten 915Totaal Oeganda 581.673 2.512.090TanzaniaAGOTA Gezondheid 87.486AMKA Gezondheid / Water en Sanitatie 9.005CBHCC Gezondheid / Water en Sanitatie 60.537CMSR Gezondheid / Water en Sanitatie 49.630DHWSSP Water en Sanitatie 7.500 7.500HAPA Gezondheid / Water en Sanitatie 314.103MAMADO Gezondheid / Water en Sanitatie 207.374 319.420PATUU Gezondheid / Water en Sanitatie 216.015SHIPO Water en Sanitatie 251.488TDFT Water en Sanitatie 207.480102

Partnerorganisatie Hoofdthema Bedrag gecommiteerd Totale budgetin 2009 in € in €UFUNDIKO Water en Sanitatie 49.791WaterAid Water en Sanitatie 442.861Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten -29.705Totaal Tanzania 185.169 2.015.316ZambiaCWOC Water en Sanitatie 16.755 16.755MBCB Gezondheid 21.621RFDP Water en Sanitatie 15.489TALC Gezondheid 10.000 120.000Thandizani Gezondheid 97.477VWZ Water en Sanitatie 145.923YWA Gezondheid 35.000 35.000ZWASA Water en Sanitatie 44.278 44.278Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten 58.093Totaal Zambia 164.126 496.543ZimbabweBatsirai Gezondheid 99.226LGDA Gezondheid / Water en Sanitatie 151.800Morgenster Water en Sanitatie 57.594 57.594Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten 128Totaal Zimbabwe 57.722 308.620TOTAAL AFRIKA 2.649.412 10.637.930AZIEBangladeshAloshikha Gezondheid / Water en Sanitatie 210.655AOSED Water en Sanitatie 161.658APUK Gezondheid / Water en Sanitatie 230.029AWAC Gezondheid 67.418BDS Gezondheid 95.281 153.017CBSDP Gezondheid / Water en Sanitatie 62.037CDS Water en Sanitatie 71.125CHC Gezondheid / Water en Sanitatie 172.651 336.421DORP Gezondheid / Water en Sanitatie 217.235DSK Gezondheid / Water en Sanitatie 111.429DUS Water en Sanitatie 17.001DSK Gezondheid / Water en Sanitatie 73.573GUS Gezondheid / Water en Sanitatie 127.930 240.627JAC Gezondheid / Water en Sanitatie 73.080103

Partnerorganisatie Hoofdthema Bedrag gecommiteerd Totale budgetin 2009 in € in €SLPOB Gezondheid / Water en Sanitatie 272.000SUSG Water en Sanitatie 93.915VERC Gezondheid 296.160 296.160Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten -66.586Totaal Bangladesh 625.436 2.687.380IndiaACTION Gezondheid 13.603AKSSUS Gezondheid 46.686BISWA Water en Sanitatie 151.360 151.360BREAD Gezondheid 44.810BVHA Gezondheid 91.566CECOEDECON Water en Sanitatie 15.035CHAI Gezondheid 70.375CHC Gezondheid 35.110CUS Water en Sanitatie 34.600DORD Gezondheid 46.089HCH Gezondheid 83.409 162.680IDF Gezondheid / Water en Sanitatie 64.015IPER Gezondheid 16.000JRP Water en Sanitatie 34.620JSK Gezondheid 36.011JUS Gezondheid 62.865NEED Gezondheid / Water en Sanitatie 47.787NEEDS Gezondheid / Water en Sanitatie 4.109 69.227NJH Gezondheid 148.039OPEN Gezondheid 59.995PARIBARTAN Gezondheid / Water en Sanitatie 59.142Prayas Gezondheid 30.000RCDC Water en Sanitatie 109.833Seba Sangha Water en Sanitatie 75.893SEWA Gezondheid / Water en Sanitatie 204.631 387.001SRADHA Water en Sanitatie 165.000 274.620SSDC Water en Sanitatie 88.952 169.815VHAI Gezondheid 25.675VHAS Gezondheid / Water en Sanitatie 49.458 144.891Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten -9.627Totaal India 737.292 2.527.343IndonesiëCD Bethesda Water en Sanitatie 213.870DABF Water en Sanitatie 34.425 34.425GKE Gezondheid 158.641104

Partnerorganisatie Hoofdthema Bedrag gecommiteerd Totale budgetin 2009 in € in €PELKESI Gezondheid 200.000PERDHAKI Gezondheid 50.268RS GKPS Bethesda Water en Sanitatie 11.230Rumsram Water en Sanitatie 102.463Yapkesmas GKST Gezondheid 34.411YDD Water en Sanitatie 224.928YDD, CD Bethesda, Rumsram(WASH Indonesië) Water en Sanitatie 200.000 200.000YMP Gezondheid / Water en Sanitatie 130.681Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten 40.238Totaal Indonesië 274.663 1.360.917NepalBSP RHCC Water en Sanitatie 21.352ENPHO Water en Sanitatie 45.757Eye Care Foundation Gezondheid 2.750FSCN Gezondheid / Water en Sanitatie 212.625HKIN Gezondheid 69.407KSD Gezondheid 10.595 10.595NEWAH Gezondheid / Water en Sanitatie 450.000 765.823Rainbow Foundation Water en Sanitatie 8.700SPW Gezondheid 145.231 145.231Vajra Gezondheid 107.914Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten -61.994Totaal Nepal 543.832 1.390.154TOTAAL AZIE 2.181.223 7.965.794Wereldwijd / RegionaalSchool Sanitation Prgr.(Simavi ICCO Waste) Water en Sanitatie 18.000 18.000Totaal bij- en afgeboekt op lopende projecten 0Totaal Wereldwijd / Regionaal 18.000 18.000TOTAAL 4.848.635 18.621.724105

Projectgebonden donaties in 2009omvang ontvangen partnerprojectnr.project in € donaties in € organisatie gedoneerd door1306008 99.387 17.000 AFORD St. Samen Verder en CWS Nederland BV1307005 76.056 1.120 INTAGRAD CWS Nederland BV1308002 74.101 15.230 AFWE Dhr. J.J. Kramer en Rotary Club Woerden1308005 375.551 90.000 Simli Aid St. Eureka Achmea1308008 272.854 14.000 HFFG St. Weeshuis der Doopsgezinden, Gem. Almelo en Hengelo1406006 97.838 22.873 CSA Hivos1407001 294.877 36.098 SAIPEH Hivos1407011 508.247 170.629 KAMADEP Div. scholen, Gem. Beverwijk, Bankinstelling, Aqua for All1408012 61.667 61.667 CSA Hivos1506009 151.455 23.750 FPAM Dhr. Beelen en St. Liberty1506013 127.755 3.482 Fresh Water De Haan en Martojo Projectdetachering1509001 70.000 35.000 CHAM St. Malawi.com1606003 251.488 950 SHIPO Fam. Gobel1607004 207.480 136 TDFT Fam Zitvast-Hermans1608004 496.806 10.000 Wateraid Anna Muntzstichting1706005 156.359 36.304 UYAAS Hivos1706014 151.708 40.352 URHB Hivos1708006 94.993 5.500 NETWAS Breman IJsselmuiden BV1708009 362.557 104.655 FORUD Dhr. van Koppen, Dhr. van Dijk, Hofstee stichting, St. Raam,St. Design Academy, Fam.fonds Jan Waal, Donk-Grote stichting,St. Protestants Steunfonds, St. Pelgrimshoeve, St. Flexiplan, AlrecSign & Display BV, Dando Felix, St. Janssensfonds, Well Water1806004 97.477 7.852 Thandizani Hivos1809001 10.000 5.000 TALC Hivos3106006 73.080 300 JAC Suiker Unie3107002 93.914 11.000 SUSG St. ‘t Arm Kinderhuys, St. Com. Serv van de Rotary Clubs3107004 71.125 2.500 CDS Congegratie Zusters Franciscanessen3107005 217.235 78.000 DORP Waterschap Zeeuwse Eilanden3107008 272.000 35.000 SLOPB St. Max en SLOPB nederland3108008 151.080 575 AOSED St. Global Care 4 All3306009 65.118 23.007 NEEDS Hivos3306013 182.370 6.040 SEWA Mw. Oedayrajsingh, Schatkamer BV, Zusters van de Choorstraat3307006 148.039 68.538 NJH Hivos3307008 150.433 15.000 VHAS Ruigrok Stichting3307013 59.995 1.400 OPEN St. Steunfonds Fajans3308009 105.840 5.000 CECOEDECON Geberit BV3308013 35.683 15.660 IPER St. Inovatiefonds Zorgverzekeraars3308014 30.000 15.000 Prayas St Benevolentia3309001 204.631 19.695 SEWA Collecte werkgroep Amstelveen, Dhr. Dekker3309001 204.631 69.976 SEWA Hivos3405005 158.641 5.000 GKE St. Wikos3407002 86.778 137.000 Rumsram Nalatenschap Mevr. Folkerts, restant wordt besteedkomende jaren en Aqua for All3506001 345.718 44.416 NEWAH Donateurs i.s.m. Dunea3508011 212.625 27.889 FSCN Geberit BV en Well Water3508012 315.823 11.568 NEWAH Collecte werkgroep Oegstgeest/NCDO en Christelijke St. WelkomTotaal 1.294.162106

4.5 Overige gegevens enaccountants verklaringAan: de Raad van Toezicht en de Raad van Bestuur van Stichting SimaviAccountantsverklaringWij hebben de jaarrekening 2009 van Stichting Simavi te Haarlem bestaande uit de balans per 31 december 2009 en de staatvan baten en lasten over 2009 met de toelichting gecontroleerd.Verantwoordelijkheid van het bestuurDe Raad van Bestuur van Simavi is verantwoordelijk voor het opmaken van de jaarrekening die het vermogen en het resultaatgetrouw dient weer te geven, alsmede voor het opstellen van het jaarverslag, beide in overeenstemming met de Richtlijn voor dejaarverslaggeving Fondsenwervende Instellingen (RJ 650). Deze verantwoordelijkheid omvat onder meer: het ontwerpen, invoerenen in stand houden van een intern beheersingssysteem relevant voor het opmaken van en getrouw weergeven in de jaarrekeningvan vermogen en resultaat, zodanig dat deze geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevat, hetkiezen en toepassen van aanvaardbare grondslagen voor financiële verslaggeving en het maken van schattingen die onder degegeven omstandigheden redelijk zijn.Verantwoordelijkheid van de accountantOnze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de jaarrekening op basis van onze controle. Wij hebben onze controleverricht in overeenstemming met Nederlands recht. Dienovereenkomstig zijn wij verplicht te voldoen aan de voor ons geldendegedragsnormen en zijn wij gehouden onze controle zodanig te plannen en uit te voeren dat een redelijke mate van zekerheid wordtverkregen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat.Een controle omvat het uitvoeren van werkzaamheden ter verkrijging van controle-informatie over de bedragen en de toelichtingenin de jaarrekening. De keuze van de uit te voeren werkzaamheden is afhankelijk van de professionele oordeelsvorming van deaccountant, waaronder begrepen zijn beoordeling van de risico’s van afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten.In die beoordeling neemt de accountant in aanmerking het voor het opmaken van en getrouw weergeven in de jaarrekeningvan vermogen en resultaat relevante interne beheersingssysteem, teneinde een verantwoorde keuze te kunnen maken van decontrolewerkzaamheden die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn maar die niet tot doel hebben een oordeel te gevenover de effectiviteit van het interne beheersingssysteem van de stichting. Tevens omvat een controle onder meer een evaluatie vande aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving en van de redelijkheid van schattingen die deRaad van Bestuur van de stichting heeft gemaakt, alsmede een evaluatie van het algehele beeld van de jaarrekening.Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.OordeelNaar ons oordeel geeft de jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van StichtingSimavi per 31 december 2009 en van het resultaat over 2009 in overeenstemming met de Richtlijn voor de jaarverslaggevingFondsenwervende Instellingen (RJ 650).Wij melden dat het jaarverslag, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening.Den Haag, 6 april 2010KPMG ACCOUNTANTS N.V.J.A.A.M. Vermeeren RA107

Simavi is een gezondheidsorganisatie die vindt dat iedereen recht heeft op een goede gezondheid. Daarom werkenwij in de armste gebieden van ontwikkelingslanden aan de gezondheid van mensen. We richten ons speciaalop moeders omdat zij een sleutelrol spelen in de gezondheid van hun familie. Samen met hen zorgen we voorveilig drinkwater en goede hygiëne, een gezonde zwangerschap en de gezondheid van hun kinderen. Ook gevenwe moeders de kennis die ze nodig hebben om ziektes te voorkomen. Samen met lokale organisaties biedenwe directe en praktische steun. En we komen op voor de belangen van mensen. Dat werkt. Al meer dan 85 jaar.SimaviFonteinlaan 52012 JG Haarlemtel 023 531 80 55www.simavi.nlsimavi@simavi.nl