Hanzemag_maart2015WEB

oogstgroningen

Hanzemag_maart2015WEB

CREATIVE MINDS:BIJZONDERESTUDENT-ONDERNEMERSGELD IS TABOE INTHE FREE CAFESTUDENTENHEBBEN LASTVAN STADJERS511maart 201520e jaargangredactioneel onafhankelijkmagazine van dehanzehogeschool groningen


INHOUDGELD IS TABOE IN THE FREE CAFÉ8HET EINDE VAN STUDENTENTELEVISIE IN GRONINGENBETTEKE MAAKTE FOTOBOEK IN EEN TOWNSHIP24UKRAINIAN STUDENTS TALK ABOUT THE WAR20 2int


DE LENTE IS AL BEGONNENDe lente begint officieel op 20 maart, maar door de zachte winter is het al een paarweken net alsof het voorjaar al begonnen is. De krokussen kwamen eind februarial in bloei, en ook de lammetjes en kalfjes dartelen al weer een tijdje door de wei.Fotograaf Pepijn van den Broeke viel met zijn neus in de boter toen hij op 6 maartin Kardinge op zoek ging naar een lentetafereel. Een pasgeboren kalfje wordtdoor haar moeder aangespoord om op te staan, maar heeft daar zichtbaar nog watmoeite mee. Volgens eigenaar Gert-Jan Stoeten was het al het vierde kalfje dat dieweek geboren was.Foto: Pepijn van den Broeke


BIJ DE LESANGSTHET FEESTJEVAN DEMAZZELMAN6Angst is iets krachtigs. Het kan van eenmug een olifant maken. Ik heb het nietover faalangst. Maar over de angst omiemand kwijt te raken.Mijn vader is onlangs ziek geworden. Hijloopt steeds moeilijker. Maar in mijn hoofdwas het erger. In mijn hoofd was hij al aanhet aftakelen. Dat sloeg nergens op, ik weethet, maar in mijn gedachten was ik mijnvader aan het verliezen.Lange tijd wist ik niet waar die overdrevenemotie vandaan kwam. Inmiddels besefik dat het komt omdat een goede vriendinernstig ziek is. Ze vecht voor de derde keertegen borstkanker en ik ben zo bang datze het dit keer niet zal redden dat ik dezeangst op mijn vaders situatie heb geprojecteerd.Inmiddels weten we waar m'n vaders pijnvandaan komt. Het is niks ernstigs. Ik konwel dansen van blijdschap. Helaas gaathet minder met die vriendin. Toch hou ikhoop. Als ik iets geleerd heb van de situatiemet mijn vader is het wel dat je nooit dehoop op moet geven. Als mijn vader namelijkniet telkens naar een andere arts wasgegaan, was hij er nooit achter gekomen datzijn probleem te zijner tijd verholpen konworden en dat hij dus geen operatie nodighad of iets dergelijks.Dit motiveert mij om ook te werken. Ikheb verschillende bedrijven benaderd enben telkens afgewezen. Net zoals mijn vadervan verschillende artsen te horen kreegdat ze niks voor hem konden doen. Nu hebik een goede afstudeerplek en moet ik hardwerken om een goed onderzoek af te leveren.Net zoals mijn vader weet wat hij moetdoen om weer de oude te worden.Soms moet je even opgeschrikt wordenom alles weer in perspectief te zien. Hetworden een lange drie maanden. Maar eindmei heb ik mijn onderzoek af.Daar ga ik voor.HABON ABDULAHIwww.habon91.wordpress.comVoor veel mensen is belastingaangiftedoen een vreselijketoer. Anderen zien het als eenvermakelijk spel om de knikkers,net als de studenten FiscaalRecht & Economie van KoosReitsma.Als Koos Reitsma op een tafel gaat staan, raaktz’n hoofd bijna het plafond van lokaal H0.03.‘Mag ik effe heffen?’, vraagt hij. ‘O, jongens, ikdoe het zo graag: belasting innen. Loonbelasting,erfbelasting, omzetbelasting, inkomensbelasting,vermogensbelasting.’ Vergenoegd wrijft Reitsmazich in de handen. ‘Maar zo makkelijk gaat datdus niet, hè? De fiscus moet zich aan de spelregelshouden. En als de fiscus dat niet doet, dan…’Op dat moment trekt student Koen aan de tafelwaarop Reitsma staat. Reitsma, nog maar eenjaar verbonden aan de opleiding Fiscaal Recht& Economie van de Hanzehogeschool, laat hetcontainergebouw op het Zernikecomplex trillenals hij op de grond neerploft. ‘Dan heeft debelastinginspecteur geen poot om op te staan.’ Deklas ziet er de humor van in. Formeel Belastingrechtklinkt niet opwindend, de vuistdikke boeken dievoor de studenten op tafel liggen lijken louterkleine lettertjes te bevatten en het is ook nog eensvrijdagmiddag, maar er valt genoeg te beleven,deze twintigste februari.Formeel Belastingrecht is het fundament vooralle andere belastingwetten. En de Nederlandserechter is niet mals. De belastingdienst kan zichgeen fouten veroorloven. ‘De belastingdienst kanniet zeggen: sorry, belastingplichtige, we hebbenu vorige week een foute aanslag gestuurd, hier isde goede. Dat tolereert de rechter niet. Een burgermoet ervan uit kunnen gaan dat een overheidsdienstzorgvuldig handelt. Dat is het beginselvan rechtszekerheid.’ Daarom ook zijn termijnenheilig. De studenten grinniken als Reitsmaverhaalt over een man die na lang soebatten eenschikking met de fiscus was overeengekomen,maar uiteindelijk toch niet hoefde te betalenomdat de fiscus één keer verzuimde hem op tijd teberichten. ‘Eén dagje te laat ís te laat. De rechterzei: belastingdienst, u bent een professioneleBoudewijn Ottenorganisatie. De burger mag nooit de dupe wordenvan uw fouten.’Dat houdt ook weer niet in dat belastingplichtigenvrij spel hebben. ‘De belastingdienst gebruiktkengetallen: uit een fust van x liter tap je y biertjes.Als een ondernemer dan mínder uit zo’n vaatjetapt, heeft hij iets uit te leggen.’ Dat uitleggenkostte caféhouders heel wat zweetdruppels toenhet verplicht werd om gokautomaten met tellersuit te rusten. ‘In het jaar daarop was de omzet vande gokkasten in Nederland flink gestegen. Ja, watzeg je dan, als eenvoudige cafetaria-eigenaar?’‘Het begon vorig jaar ineens lekker te lopen’,schokschoudert Bert op de eerste rij.‘Oké, maar het is toch lastig als de cafébaas vaneven verderop met hetzelfde verhaal op de proppenis gekomen.’Op zulke momenten dreigt Artikel 16 van deAlgemene Wet inzake Rijksbelastingen. ‘Denavordering: de belastingdienst die een extraatjekomt halen. Maar ook hier zijn er spelregels diehet de dienst niet al te makkelijk maken.’ Tochheeft de dienst iets meer armslag sinds de wetswijzigingvan 2010. En die danken we aan een manmet enorme mazzel. De mazzelman maakte eenfoutje bij het invullen van zijn belastingformulierwaarvoor hij een toentertijd nieuwe vindinggebruikte: de belastingdiskette. (De studentenverkneukelen zich over deze prehistorischeaanpak). Per ongeluk gaf hij op dat hij in 2001geen drieënhalf duizend gulden rente had betaald,maar drieënhalf miljoen. Daardoor had demazzelman een gigantisch negatief inkomen over2001. Reitsma: ‘De belastingdienst had dat getalovergenomen in de aanslag. Dus je weet al wat derechter zou zeggen...’Bart van de op één na achterste rij: ‘Ja, fiscus, geenpoot om op te staan.’‘Inderdaad, die man had enorm geluk. Maarwaarom deed de fiscus toch zo z’n best om na tevorderen?’De klas laat een angstaanjagende stilte vallen.‘Je zou denken één keer geluk, maar…’Ineens weet Isabel het. ‘Hij kon dat negatieveinkomen uitsmeren over meerdere jaren.’‘Precies, die man heeft de negen jaar daarop geenbelasting hoeven te betalen.’Er stijgt nog net geen gejuich op in lokaal H0.03.Maar nee, tegenwoordig kom je daar dus niet meermee weg. De wet is aangepast: als er een knoeperdvan een fout in de aanslag staat, mag de fiscuswél een navordering sturen. ‘Wel binnen vijf jaar,natuurlijk. Anders gaat het feest niet door.’


Foto: Luuk Steemers7


THEFREECAFÉLoes VaderFoto's: Pepijn van den BroekeThe Free Café is een gastvrij café midden op het terrein van Tuin in de Stad.Iedereen is er op woensdag en zondag welkom om van een gratis maal te genieten.8


10Frisdenkers worden ze genoemd, koplopers,vernieuwers en verbinders. Ze zijn ervan overtuigddat Nederland de komende decennia zal veranderenin een samenleving waarin de machtsverhoudingenradicaal zijn omgegooid. Voor hen isdit geen idealistische ver-van-m’n-bed-show, maarde onontkoombare uitkomst van de kantelperiodewaarin de samenleving zich bevindt. Overalontkiemen hun zaadjes, overal laten ze zien hoeNederland socialer en duurzamer kan worden.Aan de Groningse Friesestraatweg is de Tuin in deStad zo’n rafelrand die is opgebloeid door spontaneenergie van een groep enthousiaste mensen.Midden in de tuin huist The Free Café, een plekwaar sinds het Let’s Gro-festival in september tweekeer in de week wordt gekookt. Met donaties vanbiologische boeren uit de buurt, eten dat anderszou worden weggegooid en bessen, fruit en paddenstoelenuit de natuur in en rond de stad. Demaaltijden worden gratis aangeboden en iedereenis uitgenodigd om langs te komen. Om te eten,om in de tuin te wroeten of om mee te helpen inde keuken. De initiatiefnemers zijn MinervastudentenIvanka en Rachael.Woensdagmiddag 12.00 uur, de dag begint metespresso, groene thee en een meeting over debelangstelling van de pers voor The Free Café.Vorige week was VPRO’s Tegenlicht er, OOGTV wil vandaag nog komen filmen en TEDx,een organisatie die zich richt op het verspreidenvan goeie ideeën, heeft Ivanka gevraagd voor eenTED-talk. ‘Gaan we dat doen, jongens?’, vraagtze aan het groepje vrijwilligers dat binnendruppeltom vandaag te hakken, te snijden, te blenden, tepersen, te bakken en te koken.schien in eerste instantie op praktische bezwarenstuiten, maar er zijn ook zoveel oplossingen.Duurzame oplossingen.’In twee maanden is het idee van een kunstprojectuitgegroeid tot wat het nu is. ‘Ook al zei iedereenin het begin: jullie zijn gek, dat krijg je nooit oppoten. Wij zagen geen enkele reden om het niet tedoen. Twee gekke kunstenaars met een ambitieusplan en een hoop passie. Frans Kerver, de manvan de Tuin in de Stad, vond ons op Twitter,terwijl we niet eens twitteren. We hadden directeen klik door onze ideeën en visie om een plekte creëren waar iedereen welkom is en iedereeniets kan doen. Toen we de compost-wc’s zagen,waren we verkocht. We hadden de dag ervoor eenjongen ontmoet die ze maakt, met allemaal ideeënRODE LINZENThe Free Café is begonnen als een kunstproject.‘Als kunstenaar wordt er van je verwacht dat jeje werk tentoonstelt’, vertelt Rachael terwijl zehavermout, bloem en bananen kneedt. ‘Ik wildeeen galerie ombouwen tot een café waar mensendie daar geen geld voor hebben, kunnen genietenvan de atmosfeer en van lekker eten. Maar welkegalerie is geïnteresseerd in een idee als dit? Zo ginghet balletje aan het rollen. Ik vroeg vrienden, dievroegen ook weer vrienden. En Ivanka kwam methet food saving idee op de proppen.’Geld is taboe in The Free Café. Ivanka: ‘Je kuntook eten kopen en het weggeven, maar dan krijgenmensen het gevoel dat ze van je profiteren. Dat jeaan liefdadigheid doet. We weigeren ook donaties.We koken van de gratis overvloed. Mensenkunnen aanschuiven en eten. Niemand zal jevragen om af te wassen of zoiets. Ons plezier halenwe uit delen. De waarde van tijd in geld uitdrukkenis een totaal achterhaald concept. Je magwel aan je buren vragen of ze een zak rode linzenover hebben. De halve wereld heeft rode linzenin de kast waar ze niets mee doen. Op die manierbetrek je je buren ook bij het proces. En krijg jesteeds meer betrokken mensen en steeds meerinitiatieven als The Free Café. Er lopen zoveelmensen rond met fantastische ideeën die misoverhoe het water te filteren is. Frans wilde onshelpen met de accommodatie, er was slechts éénprobleem: er was geen gebouw. Alleen een kas. Inacht weken hebben we die kale kas omgebouwdtot een café. Met fornuizen, ovens, keukenapparatuur,tafels, potten, pannen…’Het concept is een open source, als iemand morgenzegt: ik begin hiernaast een Free Café, dan zijn weheel blij! Gebruik de naam of verzin een andere.Als je ziet hoeveel voedsel we kunnen krijgen,kunnen we hier in Groningen wel tien Free Cafésbeginnen. We hebben inmiddels een netwerkopgebouwd waar we vijf keer per week voedselophalen. En het is zo veel dat we hopen datiemand binnenkort zegt: laten we een Free Café inde Wijert of waar dan ook beginnen. We steunen


STUDENTENHEBBEN LASTVAN STADJERSMartine ZeijlstraHet plan om op Kerklaan 76een studentenpand te latenverrijzen, stuit op verzet vanbuurtbewoners. Ze zijn nietde enige stadjers die steigeren.Eerder keerden bewoners vande Briljantstraat zich tegenstudenten. Maar die houdendapper stand: ‘Ik zit niet tewachten op goed contact metde buren.’12Foto's: Pepijn van den BroekeDe bouwput aan de Kerklaan


Regendruppels vallen op de houten bielzen vanKerklaan 76, vlakbij het Noorderplantsoen. Nugaapt er nog een groot gat, maar als het aan projectontwikkelaarsen de gemeente ligt, staat hierover een tijdje een pand met twaalf studentenstudio’s.De huidige bewoners van de Kerklaan staanniet te juichen. ‘Ik heb niets tegen studenten. Ikben er zelf één geweest’, zegt Pon Kaekebeke vannummer 74. ‘Maar ik heb wel iets tegen zo’n pandop deze plek. Ze willen er heel veel studenten inproppen. Maar er komen geen goede voorzieningen,zoals een fietsenstalling. Straks slingerener allemaal fietsen op de stoep. Probeer daar maareens langs te komen met een kinderwagen of rollator.’Kaekebeke vreest ook de harde muziek vande studenten. ‘Dit is een hechte buurt. Er wonenhier vooral gezinnen met kleine kinderen. Diehebben een heel ander ritme dan studenten. Daarmoet wel rekening mee worden gehouden.’HANDTEKENINGENACTIEDe buurtbewoners zetten een handtekeningenactieop touw en maakten officieel bezwaar tegen deplannen van de gemeente en de projectontwikkelaar.Dat is geen primeur, twee jaar geledenkwamen bewoners van de Briljantstraat inVinkhuizen in opstand tegen de grote hoeveelheidstudenten die hun straat bevolkten. In korte tijdwaren daar 250 studentenkamers ontstaan dooreen herinrichting van de woningen. Waar eerderéén gezin woonde, huisden ineens zes studenten.Dat leverde de nodige spanningen op. En nogsteeds springen de verschillen meteen in het oog.In studentenhuizen staat het wasrek in de gang,recht voor de deur. De lege flessen liggen onder detafel en fietsen blokkeren het zicht op de huizenaan de overkant. Bij gezinnen zie je keramiekenkatten op de vensterbank en stoffen hartjes voorde ramen.Mevrouw Mathey, met keurig aangeharktvoortuintje, heeft regelmatig last van het studentenhuistwee deuren verderop. ‘Ze stoken wel eenseen vuurtje in de tuin, midden in de nacht. Enze smijten hun fietsen voor het huis’, zegt ze. ‘Ikben in de zomer regelmatig bij hen aan de deurgeweest om te klagen over geluidsoverlast. Als zijbuiten zijn, ga ik maar weer naar binnen, vanwegehet lawaai. Eigenlijk kan ik niet echt van m’ntuin genieten. Maar ik heb ook geen zin om elkekeer te zeuren. Al zijn die beats soms wel heel erghard.’BRILJANTSTRAAT ERG GEHORIGMet de studenten die naast haar wonen, heeft zeminder problemen. ‘Ik heb weinig last van ze.Maar als ik ze vraag of ze de heg willen knippenen de bladeren op de stoep willen opruimen, doenze dat niet. Dus dan doe ik het maar zelf.’Masterstudent Molecular Chemistry Peter Roeven(23) woont met twee andere studenten van deRijksuniversiteit en drie van de Hanzehogeschoolnaast haar. ‘We hebben niet echt problemen metelkaar’, zegt hij. ‘Maar als ik uit ben geweest enik kom laat thuis, doe ik niet extra zachtjes om deburen te ontzien. Daar ben ik op zo’n moment nietzo mee bezig.’ Peter vindt het huis wel erg gehorig.Als de buren op de trap lopen, dan hoort hij dat.Dat de buurvrouw graag ziet dat zijn huisgenoten enhij de bladeren opruimen, vindt hij onzin. ‘Wij zijnstudenten en hebben geen zin in tuinonderhoud.’De leefregels, opgetekend in een pamflet dat in debuurt is rondgedeeld, belandden in het huis vanPeter bij het oud papier. Daarop stonden regels als:geen herrie voor zes uur ’s ochtends, geen muziekbij de barbecue, geen fietsen voor het huis endoordeweeks geen feesten na tien uur ’s avonds enin het weekend niet na twaalf uur. ‘Daar hebbenwe hard om gelachen’, zegt Peter. Maar dat nietalle buurtbewoners even blij zijn met studenten, ishem niet ontgaan. ‘De achterbuurman stond eenkeer bij ons in de tuin te schelden toen onze bureneen feestje gaven. Daar hadden wij dus wel weerlast van, van die buurman.’De andere buren van het luidruchtige studentenhuisnaast hen, hebben geen last meer van destudenten. ‘Vroeger was het heel erg’, zegt MirjamMechbal. ‘Ze draaiden harde muziek, tot diep inde nacht. Onze kinderen sliepen er gelukkig doorheen,maar wij niet.’ Nu bellen ze steeds de politieals het de spuigaten uitloopt. ‘Dat hebben we nuzo vaak gedaan dat ze geen herrie meer maken. Depolitie zit er bovenop’, zegt ze. De studenten en zijbegroeten elkaar wel. ‘Maar veel meer dan hallozeggen we niet tegen elkaar’.Even verderop woont Joram van der Belt (27). Inzijn raam hangen hartjes van ruitjesstof. Binnenis alles netjes en schoon. Zijn studententijd ligtalweer lang achter hem. Hij schrok toen hijontdekte dat hij naast studenten was komen tewonen. ‘Toen ik mijn huis kocht had ik explicietgevraagd of dat het geval zou zijn. Nee, zeiden ze,maar nu blijkt het toch zo te zijn’, zegt hij.BUURMAN MET HONKBALKNUPPEL‘Gelukkig valt het heel erg mee. Ze hebben maartwee keer een feestje gevierd.’ Als de feestfrequentietoeneemt, zal Joram niet snel de politiebellen. ‘Dan krijg je zo’n verstoorde relatie enscheve gezichten. Ik praat zoiets liever uit.’Dirk Jan Loor (25), die een paar deuren verder vanhem vandaan woont, studeert Commerciële Economie.Hij is net als Van der Belt een voorstandervan praten met zijn buren, in plaats van herriemaken totdat de politie langskomt. Hij overlegtmet zijn buren via een whatsappgroep. ‘Als zewillen dat wij onze muziek wat zachter zetten,sturen ze een appje’, zegt hij. ‘De vorige bewonersmaakten zoveel lawaai dat onze buurman meteen honkbalknuppel klaar stond om verhaal tehalen. Dat soort dingen doen wij niet. Het lijktme ook vrij normaal om rekening met anderen tehouden.’ Maar daar houdt het voor hem mee op.‘Studenten en stadjers leven langs elkaar heen. Ikzit helemaal niet te wachten op een ontzettendgoed contact met mijn buren. Wat moet je verdermet hen? Het interesseert me verder helemaalniets. Ik woon hier maar tijdelijk. Als ik af en toeeen babbeltje over de schutting maak, vind ik hetallang prima.’Briljantstraat13


‘ALS OMA HETSNAPT, IS HETAARDIG OKÉ’Boudewijn Otten14Het begon met een stagewaarin ze ontdekte dat zekon tekenen en een moeilijkeboodschap makkelijk konvertellen. Over tien jaar is zemisschien een grote dame in hetcommunicatie-advies. Maarook dan blijft ze gewoon Puck.‘Ik mag op mezelf afstuderen. Nou ja, ik bedoel, opPuckyou.’ Want er zijn vragen genoeg. Of Puckyouwel een goede naam voor een bedrijf is, bijvoorbeeld.‘Misschien is voor een bepaald type klantGeytenbeek Animatie beter. Maar voor waar ik nusta is Puckyou Productions oké.’ Puck Geytenbeek(23) maakt animatiefilmpjes waarin bedrijven latenzien wat ze te bieden hebben. Sinds een paar wekenheeft ze een eigen bureau in het Launch Café: datwil zeggen een stoel en een tafel met rotzooi in eenflinke ruimte waarin meer jonge bedrijven huizen.HET KAF EN HET KORENTot voor kort zat ze in de caféruimte zelf, metde laptop en een fris hoofd. ‘Hier zitten allemaalstart-ups, beginnende bedrijven, eenmansondernemingen.Als die vertellen wat ze willen verkopen,zitten ze binnen de kortste keren op een level dat jedenkt, waar gáát dit over? Nou, als zo iemand mijzou inhuren, probeer ik dat hele moeilijke verhaalte vertalen in een duidelijk filmpje. Het kaf van hetkoren scheiden. Dat is het eigenlijk.’Puck moest stoppen met haar studie Psychologie(‘Maar dertig punten gehaald, sorry’) en stapte overop Communicatiesystemen op de Hanzehogeschool.‘Je snapt dat ik minder van de systemen ben danvan de communicatie. Ik deed de richting Brand &Design en een minor Ondernemerschap. De centralevraag was voor mij: hoe zet je een product in demarkt?’ Dat heeft volgens Puck veel met het verhaalachter het product te maken.ÉÉN MINUUT IS HEEL LANGHet verhaal verkoopt. ‘En dat is leuk aan ondernemers:ze vertellen dat verhaal graag. Ik vertelFoto: Luuk Steemershet door, simpeler, directer en als het kan met wathumor. Als het te moeilijk wordt, zeg ik weleens:oké, en zeg het nou eens op de manier waarop je hetje oma zou vertellen. Want vergeet niet: zo’n filmpjeduurt zestig seconden. Daarin moet het gebeuren,één minuut. Eén minuut, meneer, dat is niet kort,maar lang.’After Effects heet het programma waar Puck meetekent. ‘De grap is, ik wist niet dat ik kon tekenen.Met potlood kom ik niet verder dan van dieharkpoppetjes. Maar met een tekentablet kan ik hetwel. Toen dacht ik even, oké, iederéén kan tekenenmet een tablet, maar dat blijkt dus niet zo te zijn.’Het eerste animatiefilmpje maakte ze als stagiairevoor het Launch Café. ‘Daar ben ik heel lang meebezig geweest, het was ook vreselijk gedetailleerd. Inaugustus 2014 zetten we het op de site. In één dagzeshonderd views, en allemaal vragen. Wie heeft datfilmpje gemaakt? Binnen de kortste keren had ikzomaar klanten.’‘DIT WORDT GROOT EN IK DOE MEE’Puck komt uit een ondernemersfamilie uit Nieuwersluis(bij Breukelen). Vader deed ‘iets moeilijks’ in depensioenen, moeder zat in het loopbaanadvies, sindskort zijn ze samen een nieuw bedrijf gestart. ‘Ik wilbest een filmpje voor ze maken, maar ik reken geenfamilieprijzen’, lacht Puck. ‘Ik bén al goedkoop.’Dat ze ondernemer zou worden was geen verrassing,en dat ze wil wat veel ondernemers willen ook niet:groeien. ‘Toen die eerste echte klanten kwamenben ik me gaan inschrijven bij de Kamer vanKoophandel. Hoe zal ik het bedrijf noemen, vroegik, Goat Creek? Toen riep hier iemand Puckyou.En dat klonk goed, de man van de KvK moest ookgrinniken. Dus ja, dat is het dus voorlopig.’ Om tegroeien wil Puckyou mensen inhuren. ‘Freelance.Ik ben nu bezig met iemand die de animaties wilmaken. Er zijn mensen die dat beter kunnen dan ik,dus die moet ik hebben. Dat zal altijd mijn leidraadzijn, je moet mensen vinden die dingen beterkunnen dan jij zelf. Mijn stem zul je ook niet snelals voice-over horen, te bekakt, vind ik. En er zijnfantastische andere stemmen te koop. Voor mezelfzie ik meer een rol in de sales, de boer op, met deklant een storyboard maken. Dat vind ik hartstikkeleuk.’ Ondertussen verwacht Puck dat de marktvoor bedrijfsanimatiefilmpjes zal groeien. ‘Dit wordtgroot en ik wil dat graag meemaken. En dan zien wewel. Misschien heb ik over een jaar of tien wel eengroot communicatiebureau. Moet je mij horen, ikmag blij zijn dat ik nu nog studiefinanciering heb.’


Met een hoofd dat nog steeds bonkt van deavond ervoor, stap ik de lege kroeg binnen.Alleen het barmeisje hangt verveeld boveneen bord stamppot. Ik ga zitten aan eentafeltje bij het raam, waarvandaan ik eengoed uitzicht heb over de straat. Op de tafelstaat een lullig wit vaasje waarin een paarplastic takjes iets omhoog houden dat eenbloem moet voorstellen. Classy Razz, waaromwilde je in godsnaam hier afspreken?Ik bekijk elke vrouw die voorbij loopt. Potentieelzouden ze allemaal het lichamelijkeverpakkingsmateriaal van Razz kunnen zijn.Misschien is zij het, met dat donkere golvendehaar en een hipsterrugtas? Jammer, ze looptdoor. Of dat hoogblonde meisje, dat al wandelendop haar telefoon tuurt? Ook zij looptde hoek om. Hoe zou ze eruit zien? Ik kan megeen enkele toespeling op haar uiterlijk herinneren,zelfs geen zijdelingse opmerking.‘Wil je iets drinken?’Het barmeisje staat naast me, met nog altijddie verveelde blik in haar ogen. Ik bestelkoffie. Eigenlijk heb ik zin in cola, maar zwartekoffie staat beter. Mannelijker. Een paarminuten later zet ze een minuscuul kopje optafel. Zo’n kopje met een oor dat net nietgroot genoeg is om je vinger door te steken.Niks mannelijks aan.Half zeven. Een half uur te laat. Vijf minutente laat is normaal. Tien minuten kan nog. Mettwintig minuten is het tijd om op te stappen.Maar dertig minuten op iemand wachten? Ikleg een paar munten op de tafel en trek mijnjas aan. Wanneer ik me voorover buig ommijn kettingslot open te maken, hoor ik eenbekende stem achter me.‘Een autocoureur op een opoefiets. Het is watmet die crisis.’Even lijkt het alsof ik door mijn knieën gazakken, maar dan ben ik toch in staat me omte draaien. Daar staat ze. Het barmeisje.‘Karma is a bitch, Flo. Of moet ik je Walternoemen?’Het voelt vreemd om de vertrouwde stem vanRazz te horen uit dit vreemde lichaam. Evenkijkt ze hem afwachtend aan, dan gaat zeverder op dezelfde cynische toon:‘Ik heb je even laten wachten daarbinnen,zoals je mij ook hebt laten wachten.’‘Dus jij bent Razz?’Tot mijn afschuw klinkt mijn stem hoog enschril.‘Mijn echte naam is Moniek, maar ik ben vooralbenieuwd wie jij nu eigenlijk bent.’3Hoog is dé studentenfotosoap van Nederland. De strip volgt de avonturen van Jurre, een ruige kraker met een kleinhartje, René, de anders-geaarde huis-ADHD’er, Merel, een bipolaire blondine en Harrie, het frisse verenigingsmeisje.3Hoog wordt gemaakt door Ype Driessen, de bekendste fotostripmaker van Nederland en omstreken.15


16V.l.n.r.: Tette, Jordi en YmeFoto: Pepijn van den Broeke


FEEST-DJ-VERHUUR,24/7Teodor LazarovKitesurfen in de AtlantischeOceaan terwijl je op hetzelfdemoment met een laptop en eentelefoon je eigen bedrijf runt. Datklinkt te mooi om waar te zijn,maar Tette, Yme en Jordi doenhet. Nou ja, zo ongeveer dan.‘Het begon in 2011 toen we aan het surfen warenbij de Kaapverdische eilanden’, zegt Tette Boekema,toen student Bedrijfskunde aan de RijksuniversiteitGroningen. ‘Daar was een Deense gozer die ’sochtends een beetje achter zijn laptopje iets aan hetdoen was en vervolgens de hele dag ging surfen.’ Dejongens raakten aan de praat en de Deen verteldedat hij gewoon aan het werk was. Hij verhuurdefeest-dj’s in Kopenhagen. Daarvoor hoefde hij nietfysiek in Denemarken te zijn. Dit deed de vonkoverslaan bij Tette en zijn studiegenoot annexsurfmaat Yme Boonstra. ‘We hadden zoiets van: ditwillen wij ook!’DEENSE OVERDRIJVINGSKRACHTNa terugkeer in Nederland boekten ze een ticketKopenhagen en gingen met hun Deense voorbeeldin gesprek. ‘Naja, we hebben het er een uurtje overgehad en daarna vooral heel veel gefeest’, lacht Yme.‘Er viel ook niet zoveel te bespreken’, vult Tetteaan. ‘De basis is heel simpel. De rest hebben wezelf uitgedacht.’ Later bleek dat de Deen het aantalboekingen dat hij had zwaar had overdreven. ‘Datis maar goed ook, anders waren we er nooit aanbegonnen.’Vrienden en kennissen waren er niet echt vanovertuigd dat het plan zou slagen. ‘Iedereenwas sceptisch’, zegt Tette, ‘ontzettend sceptisch.Niemand geloofde dat het iets zou worden.’ Ymegrijnst: ‘Ik had vurige discussies met m’n vriendin:ze vond dat ik veel te veel tijd in het bedrijf stak. Alm’n tijd, kan ik wel zeggen.’ De critici zwegen niet,zelfs niet toen The DJ-Company al maanden zwartecijfers kon laten zien. ‘M’n vader vroeg me de eerstetwee jaar of het niet eens tijd werd om te beginnenmet solliciteren’, lacht Yme. ‘Maar toen was hetbedrijf al winstgevend.’ONGELOFELIJK OMSLACHTIGHet concept van de DJ-Company is simpel. Aande ene kant halen ze de klanten binnen door goedemarketing via telefoon en internet. Ze zorgen voorapparatuur op de locatie en andere randzaken.‘De klant kan zich helemaal op het feest focussen,wij doen de rest.’ Aan de andere kant heeft TheDJ-Company een reservoir aan dj’s. Die spreidenze eerlijk over de klanten. ‘Zij vormen de kern:wij staan volledig ten dienste van het dj-team. Weproberen zoveel mogelijk klussen voor ze binnente halen. Ze moeten zich volledig op hun passiekunnen richten: muziek.’Simpel en gemakkelijk, zou je denken. ‘Totdat deeerste klant belt en je ineens beseft dat je een bedrijfhebt.’ Yme weet het nog als de dag van gisteren.Ze waren een dag online toen ’s avonds de telefoonging. ‘Meneer Du Bois belde voor een dj. M’n eerstegedachte was: leuk voor je, maar waarom bel jeme?’ Tette herinnert zich hoe hij z’n eerste offertesopstelde. ‘In Word. Ongelofelijk ingewikkeld enomslachtig. Soms was ik er een uur mee bezig.’JORDI: EEN HOGER PLATEAUMet vallen en opstaan heeft het tweetal in driejaar een geoliede machine neergezet. Die machinebestaat uit een goed programma voor customer’srelation management (of klantenbeheer, zoals deFransen zeggen) dat fungeert als de motor van hetbedrijf. ‘We kunnen wel uitleggen hoe het precies inelkaar steekt, maar dat wordt dan een heel technischverhaal. Maar het komt er uiteindelijk op neerdat we met twee man het werk voor vier kunnendoen.’Na het derde jaar besloten de inmiddels afgestudeerdeBedrijfskundigen dat het tijd was voorversterking. Jordi Wiersma, oud-student HumanResource Management aan de Hanzehogeschool,completeerde het driemanschap. Zijn portefeuille isgevuld met klantcontact en de dingen die daaromheenspelen. ‘Yme en Tette moeten zich kunnenrichten op de marketing en de visie van het bedrijf’,legt Jordi uit. ‘Daarom doe ik alles wat met klantente maken heeft.’En dat doet Jordi naar volle tevredenheid. Watheet? ‘Hij heeft The DJ-Company op een hogerplateau getild’, meent Tette. ‘Hij doet het echt héélgoed. Sinds hij er is hebben we alle boekingsrecordsgebroken.’HEEL HARD WERKENDe vrije werkwijze die hun sinds de ontmoetingop de Kaapverdische eilanden op het netvliesstaan, komt steeds meer in zicht. Weg met denegen-tot-vijf-mentaliteit. Zo zijn de mannenniet gebonden aan een vaste werkplek. En in derechterhoek van het beeldscherm van hun computerstaat een windmetertje. Als het hard genoeg waait,leggen ze het werk neer om zich te wijden aan hunpassie, kitesurfen. ‘Maar het is nog steeds heel hardwerken, hoor. Vergis je niet.’In hun kantoor Lab050 aan de Albert Schweizerlaanzijn ze iedere dag bezig met verbeterpuntjesin hun systeem en het uitwerken van toekomstplannen.Ze zijn al ervaren genoeg om ondernemendestudenten wijze raad te geven. ‘Trek je niksaan van je opleiding en trek je eigen plan. Dat werkthet allerbeste.’17


HOREN& ZIENEEN GROOTSEMISLUKKINGDE TWAALFGEZWORENENDE ZAAK VAN DEGESTOLEN BANAANHet leven van Rutger Lemm lijkt op het eerstegezicht een aaneenschakeling van mislukkingen.Een soloreis naar Iran krijgt een vroegtijdigeinde, zijn proefperiode bij Comedy Train wordtniet verlengd, en hij heeft lange tijd moeite metklaarkomen.Lemm is openhartig over de problemen waar eenmidden-twintiger mee te maken krijgt, maar misschienniet durft toe te geven. Seks, keuzestress,nog-net-niet-onafhankelijkheid… Hij benadertalles met humor en oprechtheid en is constantaan het reflecteren op de tragi-komische taferelenwaarin hij de hoofdrol lijkt te spelen.Een grootse mislukking is een verzameling vanhumoristische vignetten, geclusterd in thema’s.Één van die thema’s is het rebelleren tegen zijnburgerlijke en liefdevolle ouders. Ook de liefdekomt vaak terug, waarin Lemm zich laat zien alseen (te) hopeloze romanticus.Lemm is een lange tijd bezig om te vinden waarhij naar op zoek is: een werkelijkheid die hemdoor anderen is voorgespiegeld. Het geheel leestals een Bildungsroman, waarin Lemm zijn eigenproblemen probeert te relativeren. Hij zoekt naarde grote conclusie, om er telkens achter te komendat die juist ligt in de ruimte tussen vraag enantwoord. Een fenomenaal grappig debuut.JMX♥♥♥♥♥Een zestienjarige jongen staat terecht voor demoord op zijn vader. Twaalf juryleden moeten eenunaniem oordeel vellen over zijn lot. Onschuldigbetekent vrijheid, schuldig betekent de elektrischestoel. Het bewijs lijkt glashelder: schuldig. Maar…één jurylid zet vraagtekens. Hij twijfelt en wordtweggehoond en bedreigd. Hij geeft niet op en erontwikkelt zich een verhit debat over wie gelijkheeft, over waarheid en twijfel.In 1954 schreef Reginald Rose het script voor eentv-film, in 1957 volgde de speelfilm. Nu komthet Noord Nederlands Toneel met drama vande als toneelregisseur debuterende choreograafGuy Weizman (bekend van Club Guy & Roni).Weizmans choreografische stijl in combinatiemet de dreigende en minimalistische beats vanDarien Brito geven het stuk iets hallucinerends.De vormgeving doet me denken aan de Groningertheatergroep De Jongens: industriële objectengecombineerd met vindingrijkheid en eenvoud.Vriendin Marike vond De Twaalf Gezworenen eenechte mannenvoorstelling en Maikki roemde hetmannelijk schoon. De Twaalf Gezworenen is eenmasculiene voorstelling die loopt als een lekkergeoliede machine. Klasse! Eén kanttekening: te veelwoorden, te veel tekst. De voorstelling had wat mijbetreft een half uur korter mogen zijn.LV♥♥♥♥‘Je gaat mij toch niet aanhouden voor eenbanaan?’ Dat is de reactie van de verdachte van hettitelverhaal in het nieuwste boek van misdaadverslaggeverBart Middelburg. Hij liet de meervoudigestrafkamer met z’n moordenaars even voorwat ze waren en nam plaats in de zittingszaal vande Amsterdamse politierechter.Dit boek werpt het licht op de alledaagse criminaliteit.Dit beperkt zich niet tot kleine berovingen.Denk ook aan iets alledaags als een grondigesnoeipartij van de bomen van de buurman. Ofaan een zestiger die in een druk café rondlooptmet een ontbloot onderlijf waaraan iets verdachtshangt ter hoogte van zijn achterste.Tijdens het lezen van dit boek heb ik het somsenorm te doen met de rechters en officieren. Wateen bont gezelschap van vreemde vogels komenwel niet langs voor het beklaagdenbankje. Sommigenzijn arrogant genoeg dat ze denken dezedames en heren te slim af te zijn.Dit boek geeft een realistische weergave van water zoal langskomt bij de politierechter. Niet alles iseven spectaculair, maar wel interessant. Verder isde schrijfstijl prettig en is de plot zelden saai. Eenaanrader voor elke rechten- en niet rechtenstudent.HA♥♥♥♥18


COLLODIUMFOTOGRAFIETot en met 29 maart is in de kelder van deNoorderlicht Fotogalerie een tentoonstelling tezien van portretten die zijn gemaakt door studentenvan Academie Minerva. De portretten zijngemaakt tijdens de jaarlijkse projectweek onderbegeleiding van Peter van Hal en Hiske Dooper,beiden gespecialiseerd in de oude collodiumfotografie-techniek.De collodiumtechniek, ook wel bekend als wetplate of tin-plate, stamt uit de negentiende eeuw.Het bijzondere van het zeer bewerkelijke procedéis dat de glasplaat alleen lichtgevoelig is als hijnog nat is (vandaar de naam wet plate). Datbetekent dat de plaat binnen tien minuten belichten direct daarna ontwikkeld moet worden. Hetresultaat heeft een mooie detaillering en warmetonen.De studenten hebben gedurende de week kennisgemaakt met de techniek. Het resultaat is vereeuwigdin portretten van Groningers.19


20Afscheidsfeest STUG, v.l.n.r.Carlijn Koning, Marjon de Rooy, Sam Trompert, Robert van Dam, Erik-Jan Wagenvoort,Roos Hagenauw, Majlis van der Weide, Minke Schepers, Colin Mooijman, Danny Bolhuis, Emiel Prick, Floris PrengerFoto: Pepijn van den Broeke


STUGSTOPTER MEETeodor LazarovSTUG stopt. In 2011 wonhet studentenprogramma vanOOG TV de Lokale OmroepAward en in 2013 de prijsvoor beste internationalejongerenprogramma. Vijf jaarpieken, vijf jaar dalen en éénafscheidslustrumborrel.Hij weet nog als de dag van gisteren hoe hetallemaal begon in de zomer van 2010. Een bij elkaargeraapt groepje in een veel te warme vergaderkamer.Met z’n allen aan het brainstormen over een nogniet bestaand programma. De ogen van hoofdredacteurColin Mooijman glinsteren van nostalgie. EvertJanse, directeur van OOG TV, had hem eerder datjaar uit de doeken gedaan dat het zijn droom wasom ooit een televisieprogramma voor studenten temaken. ‘Gewoon in de wandelgangen zei hij dat enik dacht er verder niets bij.’GRAPPIG, GEVAT EN STUDENTIKOOSMooijman liet het idee vallen in een gesprek metVera Verzijl. ‘Vera is iemand die gelijk roept: Ja!Laten we het doen! Voor ik het doorhad, zaten wemet een hele diverse groep aan tafel te discussiërenover hoe zo’n programma eruit moest zien.’Mooijman, toentertijd verslaggever bij OOG TV,had een duidelijke visie: het moest grappig, gevat enstudentikoos zijn. Er moest sport in, seks en feesten.‘Zo trok ik het allemaal een beetje naar me toe’,bekent hij.Mooijmans leidende rol in het proces bleefniet onopgemerkt. Evert Janse, die na de eerstebrainstormsessie ook mocht meedenken, zag inMooijman zelfs de ideale hoofdredacteur voor hetprogramma. Diens aanstelling als projectleider werdmet gemengde gevoelens geaccepteerd. Mooijman:‘In het begin waren we allemaal gelijk en ineenswas ik de baas. Sommigen zetten zich daartegen af.Uiteindelijk is het wel goed gekomen, hoor.’PAKKEND, PASSEND, PRECIESDe naam STUG komt voort uit één van de laatstebrainstormsessies. Mooijman: ‘Mirjam Dijks,net terug uit Engeland, kwam eens langs bij zo’nbijeenkomst. Ik wilde van iedereen een naam horendie betrekking had op Groningen en studenten.Iedereen riep iets en Mirjam kwam zomaar ineensop de proppen met STUG.’ Pakkend en passend,precies zoals het programma moest worden. ‘Hetwas zo’n goede naam, dat ik me niet eens meer kanherinneren welke andere namen er toen geroepenzijn.’De eerste aflevering van STUG verscheen opdonderdag 7 oktober 2010. Een kort item waarinstudenten wordt gevraagd naar hun dronkenmansavonturen.Het is tevens de introductie vanverslaggever Sam Trompert, of, zoals men hem inde jaren erna beter leert kennen, CNN Sam. ‘Ikwilde tijdens de testshoots filmen, maar dat was nietzo’n succes. Ik liet de camera vastlopen en iedereenhad zoiets van: hou maar op. Toen ben ik maarvoor de lens gaan staan.’ Tegenwoordig is CNNSam werkzaam als verslaggever van Omroep West.‘Wat ik van STUG geleerd heb? Alles, natuurlijk’,schatert hij. ‘Hoe alles werkt. Hoe een programmawordt gemaakt.’GLORIE- EN ANDERE TIJDENTrompert is niet het enige talent dat zich bij hetstudentenprogramma ontpopte. Gedurende deafgelopen vijf jaar was het een komen en gaan vanmensen. Robert van Dam heeft de eer de allereerstestagiair te zijn geweest. ‘Echt een mooie periode. Ikben overal zo’n beetje geweest om te filmen. Colinen ik deden ongeveer alles samen in het begin.’Robert herinnert zich nog goed hoe hij FlorisPrenger dronken naar huis moest rijden. Bij hetfilmen van het gebruikelijke adtje (ad fundum) aanhet eind van Floris Valt In gingen de opnamen somsfout en moest Floris een nieuwe pul bier achteroverslaan.Prenger, nu verslaggever bij RTV Utrecht, ziet hetnog voor zich. ‘Jaaah, dat was toen bij die rugbyers.’STUG was zijn vuurdoop, voor het eerst voor decamera. Daarvoor was hij al bekend met radio doorzijn programma Piekuur op OOG Radio. ‘Ik heb erwel eerst even over na moeten denken toen Colinvoorstelde om met mijn kop op tv te gaan. Ja, ikweet dat hij beweert dat ik ter plekke heb ingestemd,maar dat was niet zo.’Hoewel het programma zo z’n glorietijden heeftgekend, was het niet altijd even gemakkelijk omgoede televisie te maken. Marjon de Rooy, derechterhand van Mooijman, heeft het van dichtbijmeegemaakt. Zij moest STUG het afgelopen halfjaar op de been houden omdat Mooijman thuis meteen hernia lag. ‘Ik begon als stagiaire bij STUGen bleef plakken. Zo zie je hoe alles een beetje verloopt’,vertelt ze. ‘Behalve Colin is iedereen stagiairof vrijwilliger. Daar zitten goede en minder goedemensen tussen.’CAFÉ DE OUDE SCHANSDe kwaliteit van STUG schommelde van heelerg goed tot middelmatig. De Rooy heeft altijdhart voor de zaak gehad. ‘Na mij stage ging ik elkvrij moment even langs OOG om te monterenof te filmen. Ik vond en vind het nog steeds heelerg leuk.’ Zo leuk dat ze er haar baan van heeftgemaakt als freelance filmmaakster. ‘Iedereen inmijn omgeving vroeg me altijd waarom ik zoveeltijd in STUG stak, terwijl ik er niet eens echt voorbetaald werd. Voor mijn gevoel heeft STUG mijgeleerd hoe je televisie moet maken. Dat betaaltzich nu allemaal terug. Ik krijg ook klussen via demensen die ik door STUG heb leren kennen.’De laatste aflevering van STUG verscheen op 27februari. Op 28 februari vond de afscheidsborrelplaats in café De Oude Schans aan de GroningseNoorderstationsstraat. Mooijman legt uit waaromde stekker eruit gaat. ‘Om van alles. Ikzelf ga meteen ander project aan de gang. De bezuinigingenzorgen ervoor dat er geen geld is voor een opvolger,maar laat ik eerlijk zijn’, biecht de vader van STUGop, ‘ik ben ook een beetje te oud geworden voor dedoelgroep. Het is tijd is voor een nieuw hoofdstuk.’Met geheven glas proost hij: ‘Het was echt superdebomdiggedie!’21 19


MAANDAG,FIGHT FIT,HELEMAALKAPOTBoudewijn Otten22Foto: Pepijn van den Broeke


Hij is student, nog even. Hij isvader, vriend, ondernemer,coach, sporter, ex-zwaargewichten personal trainer. Maar KellySchat is vooral Mind, Body &Soul. Geest, lichaam en zielgooit hij in wat vermoedelijk depersoonlijkste sportstudio vanGroningen is, MiBoSo.Hij lepelt het zonder haperen op. ‘1, 1, 2, 3, 5, 8,13, 21, 34, 55. De Rij van Fibonacci, ken je die?Een bijzondere getallenreeks, allemaal cijferwetmatigheden,het heeft ook iets met de guldensnede te maken. Dat past hier ook: één doel, éénintake met health check, twee persoonlijke-training-sessies,drie maanden onbeperkt sporten,vijf technieken, acht small group trainingen.’ De27-jarige Kelly Schat is de man achter sportstudioMiBoSo aan de Helperzoom 3a in Groningen.‘Sportstudio’, benadrukt hij, ‘geen sportschool,dat zou een verkeerd beeld geven: pumping iron.Dat doen we hier niet.’ In de 147 vierkante metergrote ruimte heerst rust, het is maandagavondhalf zeven. Kelly, een bijna twee meter lange telguit een steigerbouwwerkersfamilie, is alleen, eenzacht muziekje op de achtergrond. Nee, Kelly isgeen standaard-sportschooltype, eerder een beetjeverlegen.MADONNA? BARACK... JEANET!Ook zijn bedrijf ademt kalmte. Het is relaxt,easy going, inderdaad, geen opgefokt gedoe, geenheftig gesteun of gedreun, geen kijken en bekekenworden, gewoon.Ja, ho, eens even: er zijn ook geen klanten. ‘Er zijnsowieso geen klanten’, zegt Kelly. ‘Ik spreek lievervan gasten. Mijn aanpak is persoonlijk. Dit ismijn ruimte, ik ben er van ’s ochtends vroeg tot ’savonds laat: wees welkom.’Zangeres Madonna kan zich een personal trainerveroorloven, de Amerikaanse president en dedirecteur van een multinational, de rich andfamous. Maar hier, in Groningen? Kan dat uit? Iser een markt voor? Jazeker wel, denkt Kelly, en hijheeft dat goed uitgeplozen. ‘Ik zit hier sinds maart2014 en de huur is best pittig. Maar de groei ziterin en binnen een jaar of twee moet het lukkenom er een behoorlijke boterham mee te verdienen.Ik zit niet te wachten op één of andere grote vis.Meerdere kleintjes is oké, en dat is vaak nog leukerook. Eén van m’n gasten is een wat oudere manwiens vrouw is overleden. Hij vindt het prettig omhier ’s ochtends vroeg helemaal alleen z’n oefeningente doen en de zon te zien opgaan. Licht uit,klassieke muziek aan. Als hem dat geluk brengt,waarom zou ik het niet doen? Dat maakt mij ookweer gelukkig.’150 KILO NEGATIVITEITHet is hard werken en veel uren maken. Bovendienis Kelly aan het afstuderen. Als het allemaallukt, haalt hij in mei z’n diploma Sport, Gezondheid& Management aan de Hanzehogeschool.‘De studie en het bedrijf nemen zo’n tachtig uurper week in beslag, op z’n minst. Maar het lukt,alles is in evenwicht. Ook dankzij Kim, m’nvriendin, ze heeft een baan die ze combineertmet de zorg voor Kaelen.’ Kaelen is Kelly’s zoon,vijf maanden oud. Z’n Keltische naam betekentstrijder.Negen jaar geleden, hij woog 150 kilogram, kreegKelly Schat een hernia. Geen normale aandoeningvoor een jonge gast van achttien. ‘Natuurlijk wasdie 150 kilo daar debet aan’, erkent hij, ‘maar hetwas nog erger, ontdekte ik tijdens de maandendat ik rust moest houden: dat overgewicht wasook emotioneel en mentaal. Die 150 kilo was eengevolg van een ongezonde leefstijl, en die was weerhet gevolg van de negatieve kijk die ik op mezelfhad. Hoe kun je dan anderen helpen? Een zinnigevraag, want ik volgde toen een opleiding Sociaal-PedagogischWerk.’Eén ding stond voor hem als een paal boven water:Kelly moest afvallen. En dat lukte: in een halfjaar verloor hij dertig kilo. Hij lacht: ‘Nu zou ikdat iemand nooit adviseren. Fysiek is het slecht,maar ook mentaal is het geen goede weg. Als jeafvalt, moet je jezelf de tijd geven om te wennenaan je nieuwe lijf. En je lijf moet wennen aan jenieuwe gewoontes. Je gaat al snel te snel. Om diereden werken diëten vaak niet. Dan ga je jojoën:aankomen, dieet volgen, beetje stoppen, weeraankomen, een vicieuze cirkel.’KILLER-GEISHA KICKBOXERJeanet komt binnen, en even later Lorain. Lorain,een Aziatisch meisje, is een gast, Jeanet eenstagiair. ‘Ik werk veel met stagiairs en barterdeals’,legt Kelly uit. ‘Barteren is de ene dienst ruilen voorde andere en die bij elkaar in rekening brengen. Ikkan een accountant inhuren en uurtje-factuurtje.Maar ik kan z’n rekening ook in natura uitbetalenmet een op hem toegesneden programma.’Sportstudio MiBoSo, de afkorting staat voorMind, Body & Soul, concurreert niet op prijs:‘Dan leg ik het sowieso af tegen de grote clubs.’Dienstverlening, daar gaat het om, persoonlijkecoaching. ‘Je kent ze waarschijnlijk niet, maarer bestaan in Groningen clubs van succesvolleondernemers. Laten we ze de tafels van zestig,vijftig, veertig en dertig noemen. Ik ken heel watlieden van de Tafel van Dertig, jonge ondernemerstussen de dertig en veertig jaar. Sommige van henwillen hier sporten als er niemand anders is. Datkan dus.’Jeanet en Lorain zijn inmiddels opgewarmd.Kelly pakt hun persoonlijke schema’s erbij. Hetis maandag, dus staat er Fight fit op hun programma.Kelly, die nadat hij was hersteld van z’nhernia de CIOS-opleiding tot Fitness-specialistvolgde, is beul en slachtoffer tegelijk. Hij geeft deopdrachten (‘Tien squats, Jeanet!’) en hij vangt deklappen en trappen op. Lorain, die weinig meermeet dan anderhalve meter, transformeert terplekke van een bedeesde geisha in een meedogenlozekillerkickboxer. Later zal Kelly zeggen datLorain en hij een paar weken geleden een planhadden uitgestippeld waardoor ze ‘iets beter inhaar vel’ zou komen te zitten. Op maandag 23februari hoekt ze zonder pardon een kerel vantwee meter in elkaar.NA EEN UUR HELEMAAL KAPOTJeanet is duidelijk minder bedreven, het is haareerste les. Kelly concentreert zich op de traptechniek.‘Die kick is aardig. Maar als je je lijf afduwtop het moment waarop je het stootkussen raakt,zet je nog meer kracht.’ En warempel, als Jeanethet onder de knie heeft is het verschil te zien, tehoren en te voelen. ‘Wauw, ik vind dit wel héélerg lekker’, kraait Jeanet en ze ramt er nog eenpaar kicks uit.Het is het moment voor wat death metal, vindtKelly. Het tempo gaat omhoog, push-ups, sit-ups,crunches, squats, en ondertussen om-en-om Kellyte lijf gaan met kicks.Na een uur zijn ze kapot.Opvallend is dat de toestellen onaangeroerd zijngebleven. ‘Ik heb ze wel, zoals je ziet. En sommigemensen gebruiken ze ook, maar mijn filosofieis om zo veel mogelijk met het lichaam zelf tedoen.’ Hij laat de TRX zien, twee aan het plafondhangende banden met handvatten. ‘Je kunt eenapparaat kopen om je buikspieren te trainen, maarmet deze simpele dingen kan het ook. Als je dejuiste oefeningen doet en als je weet hoe je je lijfdaarvoor moet inzetten.’23


DELAATSTEDRUPPEL…Loes Vader24


26Betteke Vredeveld studeertin juni af aan de opleidingMaatschappelijk Werk enDienstverlening. Ze liep stagein Zuid-Afrika en maakte eenfotoboek over de gevolgen vanalcohol tijdens de zwangerschapin township Skandaalkamp.Na de basisschool ging Betteke naar het LeerwegondersteunendOnderwijs. Of zoals ze hetzelf noemt: ‘Het laagste van het laagste.’ Ze deedhet vmbo op haar sloffen en stroomde door naarhet mbo. ‘SPW, Sociaal-Pedagogisch Werk, dieopleiding heb ik versneld gedaan, in juni studeerik af aan de Hanze en volgend jaar ga ik Psychologiestuderen op de universiteit’, zegt de 24-jarigestudente stellig. ‘Tijdens mijn stage in Zuid-Afrikawerd ik benaderd om deel te nemen aan hethonoursprogramma, een traject voor ambitieuzestudenten. Mijn cijferlijst was gemiddeld eenacht en ik moest eigenlijk alleen een plan vooreen product schrijven om deel te nemen. Tijdenseen congres in Rome over het Foetaal AlcoholSpectrum Disorder, waar ik was uitgenodigd omeen posterpresentatie te geven over mijn foto’s, gafeen bezoeker mij de tip om van die foto’s een boekte maken.’Van het vmbo naar de universiteit, een omslachtigtraject voor een doorzetter met een goed stelhersens. ‘Ik ben op de basisschool beoordeeld opeen toets voorafgaand aan de cito. Daar kwameen hele lage score uit. Omdat ik die ene toets hadverprutst, wilden ze me naar het praktijkonderwijssturen, een soort speciaal onderwijs. Dat gingmijn ouders te ver en uiteindelijk mocht ik naarhet vmbo.’ Betteke haalde moeiteloos negens entienen, maar cijfers zijn niet het belangrijkste inhaar leven. ‘Mijn drijfveer is er voor een ander zijn.Je steentje bijdragen aan de maatschappij. Nietsis zo bepalend als de plaats waar je wiegje staat.Niet iedereen heeft een sociaal netwerk waar hijop terug kan vallen en niet iedereen heeft gelijkekansen.’UITBETAALD IN ALCOHOLCombineer Maatschappelijk Werk en Dienstverleningmet Bettekes drang naar avontuur én haarpassie voor fotografie en je belandt in Zuid-Afrika.‘Tien maanden heb ik stage gelopen in Kaapstad.Daar heb ik een programma voor seksuelevoorlichting opgezet voor kinderen die leven opde wijnboerderijen in Stellenbosch.’ Stellenboschis een belangrijk centrum van de Afrikaanse wijnbouw.De ouders bewerken het land en plukkendruiven. Tot 1980 gold het zogenaamde dopstelsel:landarbeiders werden uitbetaald in alcohol. ‘Datwas mijn eerste kennismaking met mensen die vangeneratie op generatie alcoholverslaafd zijn. Hetdopstelsel is afgeschaft, maar de mensen leven nogsteeds onder erbarmelijke omstandigheden. Zeverdienen 7,35 euro per dag en wonen in geïmproviseerdehutjes tussen het afval.’ Voor de kinderenis er een after school club, zodat ze niet rondhangenals hun ouders aan het werk zijn. ‘Soms zag je dekinderen weken niet, dan weer wel. Soms was jeblij dat er vier kids waren, soms zat je met eengroep van 25.’ Seks is een taboe-onderwerp, erwordt niet over gesproken, maar er is wel veel


sprake van misbruik. ‘Kinderen van twaalf diezwanger zijn omdat ze gewoon niet weten dat jevan seks zwanger kunt worden.’SKANDAALKAMPBetteke wilde de mensen hier laten zien hoe hetleven in een sloppenwijk is. Ze kwam in contactmet Save, een hulporganisatie in Skandaalkamp,een township zo’n twintig kilometer buitenKaapstad, waar ze werd uitgenodigd om foto’ste maken. ‘Skandaalkamp is een vuilnisbelt, eenindustriegebied, waar 250 mensen op een kluitjewonen. Tachtig procent is werkloos. Ze kunnenniet naar Kaapstad om werk te zoeken omdat ergeen geld voor vervoer is. Ik heb nog nooit zoietsergs gezien. Ik zag gehandicapte kinderen op blotevoeten door het glas banjeren. Als je aan komtrijden, springen er wel dertig kinderen bovenopje auto. De mensen zitten voor hun golfplatenhutjes te roken. Tabak die ze op straat hebbengevonden, gerold in krantenpapier. Vieze ziekekinderen onder de vliegen. Veel mensen zijn zieken heel veel mensen zijn alcoholist. Echt extremearmoede. Het clichébeeld van Afrika.’FOETAAL ALCOHOL SPECTRUMDISORDERBetteke greep de kans om de gevolgen van alcoholtijdens de zwangerschap in beeld te brengen metbeide handen aan. ‘De moeders weten vaak nieteens dat alcohol schadelijk is voor hun baby.FASD, Foetaal Alcohol Spectrum Disorder, komtin Nederland ook voor, zo’n 500 keer per jaar.Bizar, want het zijn hier vooral baby’s van hoogopgeleidevrouwen. Door mijn boek hoop ik datstudenten de symptomen zullen herkennen. Wijzijn tenslotte de toekomstige hulpverleners.’FASD kan zich uiten in hersenbeschadigingen,gedragsproblemen, groeiachterstand en specifiekegelaatskenmerken. ‘Smalle ogen en een dunnebovenlip: het filtrum, zeg maar de verticale sleuf inde bovenlip, is glad. Mensen met FASD wordenvaker crimineel vanwege hun beïnvloedbaarheiden gebrekkig inzicht in de gevolgen van hun handelen.Ze zitten al generaties in die vicieuze cirkel.De moeder heeft FASD, het kind heeft FASD, hetkind is jong seksueel actief en zwanger op haartwaalfde.’Terug in Nederland werd Betteke door de voorzittervan de FAS-stichting uitgenodigd om mee tegaan naar een congres in Rome. ‘Ik stond tussende wetenschappelijke onderzoeken en was verbaasddat bezoekers bij mijn poster bleven staan. Hetzaadje voor De laatste druppel… was geplant enin de trein naar huis vond ik een uitgeverij envia Facebook een vormgever. Samen hebben wehet boek gemaakt en 2 februari rolde het eersteexemplaar van de pers. Ik ben er heel erg trots op,het is mooi geworden.’ In dat oordeel staat Bettekeniet alleen, ze kreeg er een tien voor. De opbrengstvan het boek gaat naar Save, dat is de organisatiedie in Skandaalkamp hele goeie dingen doet.‘Ik ga het geld persoonlijk brengen. Dan weet ikzeker dat het op de juiste plek terecht komt. Ikhoop dat ze een mooie bestemming voor het geldhebben, zodat ik later tegen de mensen die hetboek hebben gekocht, kan zeggen: ze hebben ereen schooltje van gebouwd.’De laatste druppel kost € 17,50 enis te bestellen via de website vanBetteke Vredeveldwww.worldimpression.nl/contact/boek-bestellen/Expositie foto’s Betteke VredeveldTot 27 maartMarie KamphuisBorgZernikeplein 23, Groningen27


LOCOLuuk SteemersVOL VAN VOLTIGE ISFLEUR MEDEMA,EERSTEJAARS SPORT, GEZONDHEID& MANAGEMENT‘Voltige is acrobatiek op een paard, een heftige sport!Na een kür van vier minuten ben je totaal afgepeigerd.De oefeningen lukken alleen als je gebruikmaakt van de beweging van het paard. Bij het achterwaartsopzwaaien bijvoorbeeld: jezelf achterstevorenop het paard omhoog drukken.‘Ik voltigeer al vijftien jaar bij de Eemsrakkers in Holwierde.Ik train voor wedstrijden, solo en in een teamvan zeven, en ik geef er les. Binnenkort proberen weons te plaatsen voor het Nederlands Kampioenschap.Helaas is het geen NOC-NSF-sport. Dus moet ik hetcombineren met studeren zonder topsport-regeling.’Foto's: Pepijn van den Broeke 23


LIEVELOESlieve.loes@live.nlHeeft je beste vriendin gezoend met de jongen waar jij altijden vlinders van in je buik krijgt? Ben je verliefd op jedocent en kun je je niet meer op je studie concentreren?Lig je niet lekker in je projectgroep en begrijp je nietwaarom? Mail Loes, onze enige echte ervaringsdeskundige.Inzenden mag zelfs anoniem.HANZEMAGLieve Loes,Ik zit met een enorm dilemma. Toen ik een paarweken geleden thuis kwam in mijn studentenhuis naeen feestje, trof ik een huisgenoot aan met de vriendvan een vriendinnetje van me. Ze lagen stomdronkente zoenen op de bank. Ik schrok me kapot en heb gauwde deur dichtgedaan. Ik denk niet dat ze me gezienhebben. Moet ik het haar vertellen?JuliaLieve Julia,Dat hangt helemaal af van jouw loyaliteit jegens datvriendinnetje. Wanneer noem je iemand ‘een vriendinnetje’?Een vage kennis noem je ook al snel eenvriendinnetje. Als het om een hartsvriendin gaat,had ik niet stiekem de deur dichtgetrokken, maarhad ik die jongen bij z’n lurven gegrepen en hem terverantwoording geroepen. Er op je tenen vandoorgaan en het dan achter zijn rug doorvertellen, noemik achterbaks. Volgens mij schrok je zo omdat ertwee jongens lagen te zoenen. Niet omdat die jongende verkering van een vriendinnetje is. Als je je echtmoreel bezwaard voelt, praat dan met je huisgenooten laat het hem zelf vertellen. Misschien was het eeneenmalige dronken actie? Misschien worstelt jouwhuisgenoot met zijn seksualiteit? Mijn advies is:maak geen probleem van iets dat geen probleem isen bemoei je met je eigen zaken.Lieve Loes,Ik ben aan het afstuderen en alles gaat goed met mijnopdracht. Maar nu komt het: ik weet echt niet wat ikhierna zal gaan doen. Wat voor werk ik moet zoeken?Nog geen idee. En als ik aan solliciteren denk, schietik al helemaal in de stress. Mijn klasgenoten wetenallemaal wat ze willen en zijn al als een dolle aan hetnetwerken en ik doe nog helemaal niks. Ik moet ooknog bekennen dat ik nog nooit van mijn leven een dagheb gewerkt.ClaraLieve Clara,Focus je op je opdracht en op het afstuderen enschiet vooral niet in de stress. Je hebt nog nooitéén dag in je leven gewerkt, waarom zou je daar nuover gaan stressen? Je hebt je hbo-papiertje bijnaop zak en de wereld ligt aan je voeten. Laat je nietopjagen door je netwerkende klasgenoten. Het is ookhelemaal niet erg om na je afstuderen even te niksen.Nietsdoen kan heel inspirerend werken. Of krijg jijsoms goede ideeën als je vet gestrest bent? Inspiratieen passie zijn aan elkaar verwant. Zonder passie kaner geen inspiratie zijn. Volg je hart en ontdek watje echt leuk vindt. Ik ga zelfs nog een stap verder:verveling biedt inspiratie. Veel mensen zijn bang omzich te vervelen, maar vervelen maakt je geest helderen met een heldere geest kom je erachter wat je echtwilt. Mensen die zichzelf verplichten om een tijdjeachterover te leunen, komen op de meest creatieveideeën. Geef jezelf die ruimte zodat je niet in eenkeurslijf terecht komt waar je niet in past. Misschienwil je wel verder studeren of een reis maken voor je jeop een baan gaat storten.REDACTIE-ADRESZernikeplein 7T0.01 / T0.02, GroningenPOSTADRESPostbus 300309700 RM Groningentelefoon: 050 5955588e-mail: hanzemag@org.hanze.nlREDACTIEChris Wind - hoofdredacteur050 5955585 c.f.wind@pl.hanze.nlBoudewijn Otten - (eind)redacteur050 5955582 j.b.m.otten@pl.hanze.nlLoes Vader - (bureau)redacteur050 5957184 j.l.c.vader@pl.hanze.nlVORMGEVING & ART DIRECTIONJean-Maxim van Dijkj.m.x.van.dijk@pl.hanze.nlwww.jmxcorp.netMEDEWERKERSEmiel Almoes (illustrator cover)Luuk SteemersHabon AbdulahiJana KeišaTeodor LazarovMartine ZeijlstraPepijn van den Broeke (fotograaf)Annie Smetanenko (fotograaf)Ype Driessen (fotostrip)Rick van Duuren (cartoonist)Sam Peeters (cartoonist)Leo van der Reest (cartoonist)PRODUCTIERedactie HanzeMag &Grafische Industrie De Marne B.V.Oplage: 7.000ADVERTENTIESBureau Nassau020 6230905info@bureaunassau.nl31


RENT-A-DJFROM AKITESURFERTeodor Lazarov4intKitesurfing in the AtlanticOcean while simultaneouslyrunning your own businesswith a laptop and phone. Thatsounds too good to be true, butTette, Yme, and Jordi are doingexactly that. Well, sort of.‘It started when we were kitesurfing at the CapeVerde Islands’, says University of Groningenalumnus Tette Boekema who studied BusinessAdministration. ‘There was this Danish dude whowas working on his laptop a bit every morningand afterwards he would grab his board and startsurfing.’ The guys had a talk with him and hetold them he was really doing his job. He had aparty-DJ rental company in Copenhagen. Hedidn’t have to physically be in Denmark to runhis business. This really struck a nerve with Tetteand his surf buddy Yme Boonstra, also a BusinessAdministration alumnus. ‘We were like: we alsowant that!’Left to right: Tette, Jordi and YmePhoto: Pepijn van den BroekeAfter returning to the Netherlands, they bookeda ticket to the Danish capital and had a meetingwith their Danish role-model. ‘Well, honestly, wehad a business meeting of one hour and the restof the time we partied a lot’, Yme says laughing.‘There wasn’t much to discuss’, Tette adds. ‘Thebasics are very simple. The rest we figured out ourselves.’They later found out that the Danish guyhad highly exaggerated the number of bookingshe had. ‘Fortunately, because otherwise I think wewould have never started our business.’The concept of the DJ Company is dead simple.On the one hand they bring in customers throughgood marketing via phone and internet. On theother hand, they have a supply of DJ’s. Theyspread them evenly over the clients. ‘It wasn’tuntil the first client called that I realized I had abusiness.’ Yme still remembers vividly. They wereonline for just one day when the phone rang in theevening. ‘A certain mister Du Bois called to askfor a DJ. My first thought was: that’s great, butwhat you’re calling me for?’With ups and downs the duo turned theircompany into a well-oiled machine in threeyears. That ‘machine’ consists of a good computerprogramme, the engine of the company. After thethird year they decided it was time for reinforcement.Jordi Wiersma, Human Resource Managementalumnus of Hanze UAS, completed thetriumvirate: he is now responsible for the contactwith clients.The unrestrained working method that theyenvisioned ever since their meeting on the CapeVerde Islands, is gradually manifesting itself. Outthe window with the 9-to-5 mentality. The guysare not bound to their desks anymore. In the rightcorner of their computer screen a little wind-gaugeis visible. If the wind is strong enough, they putdown their work to devote themselves to theirpassion, kitesurfing. ‘But hey, don’t get me wrong,it’s still hard work running a business!’


LEGALALIENLuuk SteemersYU CHEN (SANDRA) DU (20)EXCHANGE STUDENTOF INTERNATIONALBUSINESS SCHOOLPEOPLE’S REPUBLIC OF CHINA,231 TIMES THE SIZE OF THENETHERLANDSPhoto: Luuk Steemers‘I’m from Wuhan, the capital of the province ofHubei, in the centre of China. My teachers athome recommended me to come to Hanze University,which is a partner institution of WuhanUniversity where I study Marketing.‘A two-year exchange programme at Hanze willgive me a double degree of both universities. Butthe main reason for coming here is that I want tolearn more about the world. Europe was always adream for me that I only saw on TV. Ha, I alwaysloved the tall guys I saw on the screen!‘Last week I was nearly blown away by the wind.When the weather shows its better side I cycle tothe university from my student house in the southof the city. That’s a long spin, too long. I’m lookingfor a place nearer to the city centre. Taking thebus is also a bit of a challenge. The bus route I takebranches into two directions. I always tend to bein the wrong bus.‘My father is a police officer and my mother isbranch manager of a bank. My grandparents areboth teachers. We’re a very happy family. I do missthem. So I often feel I will go back the momentI’m done here. But on the other hand, people areso positive about their lives here, I like that. InChina people are too busy making money. I preferthe slower life. So maybe I’ll work here for a whileand then go back. On the other hand… Well, I’mchanging my mind all the time.’5int


WAR AT HOME,STUDY ABROADJana KeišaLeft to right: Vladyslav, Kszenia, Olha, and AndriiPhoto: Luuk Steemers2int


What’s it like to study abroadwhen your country is at war?Four Ukrainian students ofHanze UAS talk about theirfears and dreams. ‘Some guysfrom my hometown joined thearmy and died.’Kszenia Putyinceva (21), fourth year InternationalBusiness & Management Studies (IBMS): ‘PersonallyI feel confused right now. My family inUkraine has one opinion about the situation. Iread the newspapers here in Europe and have adifferent perception. My boyfriend is from yetanother country and hears another version of thestory. Yeah, it is a war, but it sometimes also feelslike a media war.’Olha Stelmakh (21), fourth year IBMS: ‘The sadpart is that it is a political war, a war of information,but citizens are the ones who suffer. Peoplethink that there is a big conflict between Russianand Ukrainian people, but personally I havenothing against Russians. We don’t have to arguebecause of different views. As long as we stay awayfrom political issues, it is perfectly fine.’Kszenia: ‘I think because we live in such aninternational environment right now, we are openminded.But when people inside of the countrysuffer and see houses exploding and people dying,it’s understandable that they might have strongeropinions about the situation.’Andrii Gusev (22), fourth year IBMS: ‘I don’t knowa lot of Russians here. It depends on what theybelieve in. If they understand that there is a warbetween Russia and Ukraine, it’s fine, but whenthey say there is a civil war among Ukrainians, Iwill speak not a single word to this person again.’Vladyslav Artiukh (22), fourth year IBMS: ‘Thereare not a lot of Russians here and usually theydon’t raise this topic.’FRIENDS AND FAMILYV: ‘My friends realize they have to get ready tojoin the military forces. When they finish theirstudies, they will probably get an invitation. Theytry to avoid this because… come on, who wants toparticipate in a war? Some guys from my hometownjoined the army and died. When the war isdirectly affecting the people you know, then it getsscary.’Olha: ‘When we talk on Skype, I feel that myparents have become more anxious. Also there isa higher economic pressure due to a major drop ofour currency. The Hryvnia (Ukrainian currency)has fallen 70% since the beginning of 2014. Youcan imagine: their salaries stay the same, but theprices go up, and then their child is studyingabroad in Groningen…’Andrii: ‘It is not possible for my friends to followthe path that I took four years ago, coming to theNetherlands to study. It is extremely difficult toleave the country if you have the age to join themilitary forces. For women it might be easier.’Olha: ‘My cousin wanted to visit me in theNetherlands. He went to the embassy many times,but each time they demanded more documents. Inthe end the truth came out, they told him “Don’tcome here again, you will not get a visa. You are27 years old, not married, have no kids...”’REACTIONS OF OTHERSOlha: ‘Lots of students think that the fight istaking place all around Ukraine. So they feelsorry for you. One of my class mates told me: “Ohmy God, I have a transfer in Kiev, I will have tochange my flight.” She didn’t even realize that shewould never even get close to the conflict area.’Vladyslav: ‘Well, she might still have had thecrash of MH17 in her mind, the Malaysia Airlinesplane… I can understand her reaction a bit. Peopleare afraid. It’s normal, I guess.’Kszenia: ‘Sometimes I just want to avoid thediscussions about the crisis, I have had enough ofit already… It is nice when people have a sort ofhumorous attitude towards it. Dutch people tendto start joking and sometimes show me cartoonimages once I have told them where I’m from. Ilike that, it feels like they try to be supportive intheir own way.’THE FUTUREKszenia: ‘I will try to find a job, earn some moneyand help my parents. Right now I realize that I amso helpless because I cannot earn enough moneyto provide for myself, I am still dependent on myparents. I see they are nervous, but they will nevertell me that their wallet is empty sometimes. Itwould be nice to be able to support them, especiallybecause of the currency fluctuations rightnow. Even one hundred euros would help them alot because they don’t have any savings either.’Vladyslav: ‘My future plan is to earn money… in aforeign currency. I guess here in the Netherlands.Actually there are limited opportunities for us. Wecannot do it like Germans, for example. They canjust say: “Hey, I want to go to Latvia!”, go thereand start working. Or just say “I want to travelfor a year!” We just cannot do it. Let’s say we are alittle bit less lucky.’Olha: ‘People sometimes ask me: “Why don’t youjust take a year off to travel, to explore the world?”And I’m like: “Just don’t…” Personally my choiceis not necessarily influenced by what’s going on inthe country right now. From the moment I camehere, I wanted to stay. Of course, Ukraine is mymotherland. But once you experienced the lifehere…’Vladyslav: ‘I guess it would even be difficult to finda job due to the corruption. I wouldn’t like to goback to Ukraine except for vacations.’Kszenia: ‘If you want to survive in Ukraine, youhave to know the unwritten rules, fight for yourplace, be smart and sneaky enough. Many peoplego to work every day and simply try to survive.Such a contrast with the people here, they enjoytheir lives, they seem calm. They have theirfamilies and jobs. They love what they do, theyeducate their kids. That’s my idea of how humansshould live.’3int


CREATIVE MINDSRENT-A-DJ FROMA KITEBOARDERUKRAINIANSTUDENTS TALKABOUT THE WAR5of11 march 2015editorially independentmagazine ofhanze universityapplied sciencesINTERNATIONALEDITION

More magazines by this user
Similar magazines