Jaarverslag - VisitBrussels

visitbrussels.be

Jaarverslag - VisitBrussels

6In Brussel is het Observatorium voor Toerismesinds 1998 de concretisering van eensamenwerking tussen de verschillendespelers in de toeristischesector.Institutionele partnerships:• Toerisme Vlaanderen (TVl)• Brussel Internationaal -Toerisme & Congres (BI-TC)• Office de Promotion du Tourisme de Wallonieet de Bruxelles (OPT)Een functionele structuur verbindt de“ City marketing ” van BI-TC met de diensten“ Perspective et Stratégie ” van het OPT en“ Planning en Onderzoek ” van TVl.Zo wordt de soepelheid gecreëerd die nodigis om in te spelen op de verwachtingen vande Brusselse toeristische sector.De analyses van het Observatorium steunen opbetrouwbare statistieken en onderzoeken diekunnen worden verricht dankzij de samenwerkingmet de verschillende sectoren van detoeristische activiteit, bijvoorbeeld: de BrusselsHotels Association (BHA), Logies voor jongeren,Bed & Brussels, Taxi Stop, Brusselse Museumraad,Voir et Dire Bruxelles, Gidsen BrusselBelgië, Brussels Airlines, BIAC, NMBS, BAPCO,ABTO, TO Incoming, …Dankzij deze samenwerking en hetmethodologische werk dat uitgevoerd werd,is het Observatorium voor de verschillendetoeristische sectoren van Brussel de referentiegeworden voor statistische gegevens en deanalyse daarvan.• Dankzij het partnership met de BHA en deexpertise van het Observatorium kunnen sinds2004 verschillende statistieken opgesteldworden. Het is onder meer mogelijk debezettingsgraad, met een onderscheid tussenweek- en weekenddagen, de gemiddeldenettoprijzen en de inkomsten per kamer(REVPAR) te berekenen. Dankzij ditbeheersinstrument kan een maand na datumal de nodige rapportering verzorgd worden. Inhet bijzonder de hotelsector wenste al langerbetrouwbare informatie op korte termijn. Dezestatistieken zijn dan ook een grote vooruitgang.• Sinds mei 2009 werkt het Observatorium voorToerisme te Brussel samen met Mkg Hospitalityom de hotelbarometer te verbeteren. Dezesamenwerking heeft ons in staat gesteld omons panel uit te breiden, maar ook om Brusselte positioneren tegenover de grote Europesemetropolen.• Het Observatorium voor Toerisme te Brusselheeft een soortgelijk hulpmiddel ontwikkeldin samenwerking met de jeugdherbergen(maandelijks) en de musea en attracties(halfjaarlijks).• De investeringen en inspanningen vande partners moeten echter verdergezetworden zodat de kwaliteit van de beschikbaregegevens nog toeneemt, zeker wat betreftde MICE-sector, de individuele zakenreizenen de apparthotel.11 de uitgave van het jaarverslag van hetObservatorium voor Toerisme te BrusselHet toerisme in Brussel bevestigt zijn groei in 2008, maar is op het eind van hetjaar toch vertraagd als gevolg van de crisis: +3,4% totale overnachtingen inBrussel, 5,6% zakenovernachtingen en 0,7% vakantieovernachtingen.Wat het aantal vergaderingen van minstens dan 300 personen betreft, is Brusselvolgens de criteria van de UAI opnieuw gestegen naar de 2de plaats in Europa.Wat het aantal vergaderingen van minder dan 50 personen betreft, is Brusselvolgens de criteria van de UIA teruggezakt naar de 22ste plaats.Het bezoek aan musea en attracties is in 2008 met 8,5% gestegen.Desondanks is de crisis goed voelbaar. De hotelmanagers hebben af te rekenenmet de gevolgen van de financiële crisis, klanten die naar een lager gamma gaan,lowcost reizen, tophotels die van categorie veranderen, de almaar kortereverblijfsduur, koopjesjagers, enz.In afwachting dat de situatie verbetert, concentreert Brussel zich op de toekomstmet het nieuwe Magrittemuseum, de heropening van het gerenoveerdeCongrespaleis en de investering in een nieuw congrescentrum op de Heizel.HET OBSERVATORIUM VOOR TOERISME TE BRUSSEL: METHODOLOGIE EN WERKINSTRUMENTEN.MethodologieDe volgende factoren zijn essentieel voor hetwelslagen van de inschakeling van een dergelijkobservatorium:• de vaste wil tot samenwerking van de toeristischepartners om de collectieve en individueleresultaten te optimaliseren;• de aanpassing van het proces op basis vande opmerkingen vanuit het terrein;• de kwaliteit van de gegevens, de continuïteit inhet proces en de planning ervan;• de soepele organisatie van de verspreiding vande onderzoeksresultaten en aanbevelingen.Deze methodologie werd uitgewerkt:• om te kunnen beantwoorden aan de behoefte vaneen vergelijkende analyse (benchmarking)tussen Brussel en andere steden, zoals dezeuitgevoerd door European Cities Marketing, opbasis van de statistische gegevens van TourMis,erkend door de EU en het UNWTO.• om een analyse mogelijk te maken van vraag enaanbod in de verschillende toeristische sectoren:logies, musea en toeristische attracties,vervoermiddelen en toeristische evenementen;• om een analyse mogelijk te maken van de evolutievan de ontwikkeling van de bestemming Brusselop de “vrije tijd” en “MICE” markten.


Specifieke onderzoeken• Enquête betreffende de aparthotels• Analyse van zeven commerciële hotelboekingsitesen hun evaluatie “top en minder top”• Economische weerslag van de opening van Squareen het Magrittemuseum• Profiel van de bezoekers en exposanten van de EuropeanSeafood Exposition (ESE) met betrekking tot Brussel• Profiel van de bezoekers en exposanten van de MOod 2009met betrekking tot Brussel• Analyse van het profiel van de festivalgangers vanCouleur Café (in samenwerking met de MIVB).Het jaarverslagHet jaarverslag van de toeristische activiteit in hetBrusselse Hoofdstedelijke Gewest is een structureelhulpinstrument voor strategisch beleid. Het bundeltgegevens die het hele jaar door worden gecompileerd,en het analyseert de trends.Het aanbod in Brussel, het profiel van de toeristen, debezoeken in zakelijk/recreatief verband, de evolutievan de prioritaire markten: het jaarverslag verwerkt elkjaar een massa essentiële informatie.Sinds 2003 is een speciaal hoofdstuk van hetjaarverslag gewijd aan de MICE-sector. Omdat deinformatie hierover zeer onvolledig was, hebben departners van het Observatorium zich toegespitst op deanalyse van aanbod, vraag, incoming-activiteiten,internationale positionering van Brussel en perceptievan Brussel als MICE-bestemming. Deze informatiewerd aangevuld met een meer verfijnde analyse vande hotelovernachtingen in het kader van hetrecreatief verblijfstoerisme en MICE. De eersteresultaten tonen aan dat het proces in werking isgetreden. Het komt erop aan de samenwerking metde partners te blijven verruimen.De doelstellingen van dit jaarverslag zijn:• de gegevens te vergelijken op korte termijn (2008 /2007) en op middellange termijn (2008 / 2000/1998);• het niveau van een simpele opsomming vanstatistieken te overstijgen;• de informatie voor te stellen om tot actie aan te sporen.Elk hoofdstuk wordt duidelijk gesitueerd met eenoverzicht van de belangrijkste observaties.De Brieven van het ObservatoriumMet de Brieven van het Observatorium is hetmogelijk kortetermijntrends te verspreidenbij de toeristische partners.In 2009 verschenen de volgende Brievenvan het Obs:• De toeristische werkgelegenheid in hetBrusselse Hoofdstedelijke Gewest:zakentoerisme en vrijetijdstoerisme in 2006• Profiel van de bezoekers en exposantenvan de European Seafood Exposition (ESE)met betrekking tot Brussel• Kerncijfers van het toerisme in 2008• Profiel van de bezoekers en exposantenvan de MOod 2009 met betrekking totBrussel• Profiel van de festivalgangers van CouleurCafé 2009 ten opzichte van Brussel 7Internetsite van het ObservatoriumDe publicaties en de persberichten van hetObservatorium voor Toerisme te Brussel zijnsedert november 2001 beschikbaar op hetinternet:http://www.observatoriumtoerisme.irisnet.beofhttp://www.observatoiretourisme.irisnet.be© Foto’s: OPT / J.-P. Remy


Observatorium voor toerisme te Brussel1. Toeristische overnachtingen 1. Het aanbodLogiesvormen Betrokkenen BronnenHotelsToerisme VlaanderenFranse GemeenschapscommissieBrussels Hotels Association (BHA)Algemene Directie Statistiek enEconomische Informatie (ADSEI)HotelcatalogusJeugdlogies Logies voor jongeren 1 ADSEILogies voor jongerenGastenkamersBed & BrusselsTaxi StopFranse GemeenschapscommissieBed & BrusselsTaxi StopFranse GemeenschapscommissieBDLF 1.1. Het hotelaanbodAantal sterren Aantal erkende hotels Aantal kamers Aantal hotels Maximale capaciteitvolgens ADSEI(aantal bedplaatsen)***** 17 3.017 19 7.900**** 36 5.735 40 11.378*** 45 3.911 51 8.332** 31 869 33 2.008* 11 232 13 612Totaal erkende hotels 140 13.764 156 30.230Andere 19 1.595 15 940Totaal 159 15.359 171 31.170Bron: Hotelcatalogus BI-TC 2009 (erkenning 2008)ADSEI 20098OpmerkingenDe verschillen die worden vastgesteld tussen de twee databases voor erkende hotels worden verklaard door:- Het referentiejaar voor de hotels die opgenomen zijn in de catalogus van Brussel Internationaal – Toerisme en Congressen (BI-TC)is 2008.- Het referentiejaar voor de Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie: de hotels die in augustus 2008 werden erkend.In 2008 werden 140 etablissementen erkend door de Franse Gemeenschapscommissie van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewesten door Toerisme Vlaanderen.In 2008 is een nieuwe vereniging opgericht die de hotels van Brussel en omstreken vertegenwoordigt: Brussels Hotels Association (BHA).Deze vereniging telt 227 leden. 1.2. Het jeugdlogiesaanbodAantal etablissementenMaximale capaciteit (aantal bedplaatsen)5 918Bron: Logies voor jongeren 20081. Logies voor jongeren is een vereniging die de vijf jeugdherbergcentra omvat van de Franstalige en van de Vlaamse Gemeenschap.2. BDLF: Bruxelles Destination Langue Française is een vereniging gespecialiseerd in de sector opleiding, toerisme en cultuur in Brussel. Ons doel is de promotie van het imago van Brussel, de Europese Franstaligehoofdstad, dankzij kwalitatief hoogstaande tijdelijke overnachtingsmogelijkheden, de organisatie van cursussen Frans, de organisatie van bedrijfsstages en permanente begeleiding.3. De rubriek “Andere“ omvat de hotels die ter erkenning voorliggen en een deel van de apparthotels.


Toeristische overnachtingenJaarverslag • 2008 1.3. Het gastenkameraanbodAantal aanbieders Aantal kamers Maximale capaciteit (aantal bedplaatsen)Erkende gastenkamers (1) 75 132 281Bij verenigingen ingeschrevengastenkamers (2) 290 470 672Bron: (1) Franse Gemeenschapscommissie (erkenning 2008)(2) Bed & Brussels en Taxi Stop 2009 1.4. Het apparthotelaanbodAppartementhotels 4 zijn een vorm van huisvesting die de bewoners een ruime mate van zelfstandigheid bieden en waarbijten minste een bepaalde dienstverlening (schoonmaak, diensten à la carte, …) is inbegrepen.Het Observatorium voor Toerisme heeft door middel van passieve prospectie (internet en gouden gids) het potentieel vande Brusselse appartementhotels op niet-exhaustieve wijze onderzocht.In totaal telden wij 100 vennootschappen die appartementen, flats en/of kamers verhuren. Slechts 38 van hen deelden onshun verhuurcapaciteit voor appartementen mee. Vervolgens hebben wij door middel van de regel van drie een raminggemaakt van de totale capaciteit.Aantal geïnventariseerde ondernemingenAantal appartementen/flats (raming)Bron: Observatorium voor Toerisme te Brussel100 6.500 1.5. Het toeristisch logiesaanbod volgens aantal etablissementen(hotels, jeugdherbergen en gastenkamers) per gemeente9Cartografische bron Articque4 De appartementhotels in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest – BRAT, mei 1998.


Observatorium voor toerisme te Brussel1Gemeente Hotels Jeugdherbergen Gastenkamers TotaalBrussel 93 3 15 111Sint-Gillis 20 3 23Sint-Joost-ten-Noode 13 1 3 17Elsene 10 3 13Schaarbeek 7 9 16Anderlecht 7 4 11Etterbeek 5 6 11Evere 4 1 5Sint-Lambrechts-Woluwe 3 3 6Ukkel 2 5 7Watermaal-Bosvoorde 2 3 5Sint-Pieters-Woluwe 2 4 6Vorst 1 2 3Ganshoren 1 2 3Jette 1 3 4Oudergem 0 7 7Sint-Agatha-Berchem 0 1 1Koekelberg 0 0 0Sint-Jans-Molenbeek 0 1 1 2TOTAAL 171 5 75 251Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie en Observatorium voor Toerisme te Brussel (voor hotels en jeugdherbergen) en Franse Gemeenschapscommissie (voor de Gastenkamers)10


Toeristische overnachtingenJaarverslag • 2008 2. De bezettingsgraadVerblijfsvormen Betrokkenen BronnenHotelsBrussels Hotels Association (BHA)HotelsAlgemene Directie Statistiek en EconomischeInformatieBHAObservatorium voor Toerisme te BrusselJeugdlogies Logies voor jongeren Algemene Directie Statistiek en EconomischeInformatieLogies voor jongerenGastenkamersBed & BrusselsTaxi StopBed & BrusselsTaxi StopDe frequentering van de overnachtingsmogelijkheden wordt eerst globaal gepresenteerd en vervolgensuitgesplitst per categorie:• hotels,• jeugdherbergen,• en gastenkamers. 2.1. Totaal aantal overnachtingen(behalve de gastenkamers) 2.1.1. Totaal aantal overnachtingen van 1998 tot 20086.000.0005.000.0004.000.0004.083.9784.268.7344.496.8954.418.6794.686.3504.793.3574.717.6674.650.0134.836.4765.099.2645.271.0143.000.0002.000.000111.000.000019981999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie• Er wordt gesproken van een overnachting als een bezoeker een nacht doorbrengt in een accommodatie (zakelijk ofrecreatief toerisme).• De recreatieve overnachtingen omvatten vakantie- en recreatieve bezoeken.• De zakelijke overnachtingen omvatten overnachtingen enerzijds voor een conferentie, een congres, een seminarie enanderzijds omwille van een andere professionele reden.5 Alle soorten accommodatie (hotels, apparthotels, jeugdlogies) behalve de gastenkamers


Toeristische overnachtingenJaarverslag • 2008Brussel Antwerpen Brugge Gent Luik1998 4.083.978 1.344.211 1.186.638 529.714 236.1901999 4.268.734 1.325.127 1.246.612 573.298 237.2472000 4.496.895 1.387.617 1.268.695 622.112 325.3642001 4.418.679 1.357.514 1.156.974 603.426 336.9132002 4.686.350 1.338.716 1.441.725 617.015 340.2802003 4.793.357 1.351.653 1.309.096 608.638 326.6612004 4.717.667 1.345.426 1.312.797 616.753 327.1462005 4.650.013 1.314.130 1.299.754 609.854 342.3322006 4.836.476 1.419.485 1.374.800 675.773 371.5802007 5.099.264 1.519.877 1.425.290 724.492 383.8832008 5.271.014 1.581.084 1.483.604 765.758 402.363Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie 2.1.4. De drie belangrijkste buitenlandse markten voor de belangrijksteBelgische stedenSteden Markten Overnachtingen %Verenigd Koninkrijk 593.231 11%BrusselFrankrijk 586.442 11%Source: Direction générale Statistique et Information EconomiqueDuitsland 392.723 7%Nederland 420.997 27%AntwerpenDuitsland 131.063 8%Verenigd Koninkrijk 124.708 8%Verenigd Koninkrijk 434.079 29%BruggeNederland 176.325 12%Frankrijk 163.140 11%Nederland 178.909 23%GentVerenigd Koninkrijk 91.315 12%Duitsland 68.387 9%Frankrijk 84.514 21%LuikVerenigd Koninkrijk 36.557 9%Duitsland 27.596 7%13Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie


Observatorium voor toerisme te Brussel1 2.1.5. Totaal aantal overnachtingen in enkele Europese steden(vergelijking tussen 1998 en 2008)20.000.00018.000.00016.000.00014.000.00012.000.00010.000.0008.000.0006.000.0004.000.0002.000.000+115%+89%+37%+33%+43%+12%+31% 1998 2008+50%+29%+56%+177%0BerlijnBarcelona Praga WenenMünchen Amsterdam Boedapest StockholmBrusselKopenhagen DubrovnikBron: European Cities Tourism in TourMis (http://www.tourmis.info/).OpmerkingenTourMis is een marketing informatiesysteem dat met 110 Europese bestemmingen is verbonden en dat door de Europese Unie endoor de Wereld Toerisme Organisatie (UNWTO) gebruikt wordt via het netwerk van de European Cities Tourism (ECT). 2.1.6. Binnenlandse en buitenlandse overnachtingenin enkele Europese stedenBerlijnWenenMünchen14AmsterdamBoedapestStockholmBrusselKopenhagenDubrovnik020%40%60%80%100% Aandeel binnenlandseovernachtingen Aandeel buitenlandseovernachtingenBron: European Cities Tourism in TourMis (http://www.tourmis.info/).


Observatorium voor toerisme te Brussel1 2.2 Overnachtingen in hotels2007 2008 2008/2007Aantal aankomsten (1) 2.561.131 2.684.089 6,1%Aantal overnachtingen (1) 4.832.683 5.007.163 5,7%Gemiddelde verblijfsduur 1,9 1,9Bezettingsgraad per kamer ( 2) 73,5% 71,07% -2,4 puntenGemiddelde netto-prijs per kamer (2) 103,15€ 101,18€ -1,9%REVPAR (2) 77,41€ 74,24€ -4,1%Bron: (1) Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie(2) Observatorium voor Toerisme te Brussel 2.2.1. Aantal overnachtingen per categorie (aantal sterren)2.500.0002.000.000Aantal overnachtingen1.500.0001.000.000500.00005 sterren 4 sterren 3 sterren 2 sterren 1 ster Anderen 2007 200816Aankomsten Overnachtingen %5 sterren 639.575 1.213.660 24%4 sterren 1.056.543 1.953.021 39%3 sterren 737.657 1.392.843 28%2 sterren 158.071 291.639 6%1 ster 46.655 68.648 1%Andere 45.588 87.352 2%Totaal 2.684.089 5.007.163 100%Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie


Toeristische overnachtingenJaarverslag • 2008 2.2.2. Totaal aantal hotelovernachtingen per gemeente vanhet Brusselse Hoofdstedelijke Gewesten millions / in miljoen> 1,00,50 - 1,00,50 - 0,250,25 - 0,10< 0,10Cartografische bron ArticqueAankomsten Overnachtingen Aandeel overnachtingen (%)Brussel 1.544.275 2.893.641 58%Sint-Joost-ten-Noode 318.151 601.820 12%Sint-Gillis 264.636 471.601 9%Elsene 176.617 331.006 7%Anderlecht 80.419 159.957 3%Schaarbeek 74.955 159.732 3%Evere 79.937 135.001 3%Etterbeek 63.370 106.080 2%Sint-Lambrechts-Woluwe 38.404 61.220 1%Andere 43.325 87.105 2%Totaal 2.684.089 5.007.163 100%Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische InformatieDe categorie “Andere” vertegenwoordigt de volgende gemeenten: Vorst, Ganshoren, Jette, Sint-Jans-Molenbeek,Ukkel en Watermaal-Bosvoorde.Deze gemeenten werden niet afzonderlijk weergegeven omdat ze minder dan drie etablissementen bezitten.17 2.2.3. Bezettingsgraad in hotels voor enkele Europese stedenBrussel 71,1%Barcelona 60,8%Berlijn 50,8%Praag 49,0%Dubrovnik 27,5%Bron: Tourmis


Observatorium voor toerisme te Brussel1 2.2.4. Aantal overnachtingen in hotels naar land van herkomst800.000700.000600.000500.000 2007 2008400.000300.000200.000100.0000BelgiëVerenigdKoninkrijkFrankrijkDuitslandNederlandSpanjeV.S.AmerikaItaliëJapanZwedenDenemarkenChinaPolenIndiaCanadaFinlandTsjechië2007 2008 2008/2007België 681.760 725.849 6,5%Verenigd Koninkrijk 620.071 593.231 -4,3%Frankrijk 549.516 586.442 6,7%Duitsland 381.983 392.723 2,8%Nederland 332.258 343.647 3,4%Spanje 308.623 324.753 5,2%Italië 201.425 204.069 1,3%Zweden 69.397 68.000 -2,0%Denemarken 50.113 51.866 3,5%Polen 46.880 49.974 6,6%Griekenland 47.563 47.957 0,8%Ierland 44.658 44.255 -0,9%18Portugal 42.168 40.760 -3,3%Finland 42.221 40.229 -4,7%Roemanië 31.208 36.347 16,5%Oostenrijk 32.633 34.274 5,0%Luxemburg 26.929 29.041 7,8%Hongarije 25.936 26.324 1,5%Tsjechië 20.185 23.303 15,4%Bulgarije 18.637 19.951 7,1%Litouwen 15.209 15.379 1,1%Slovenië 8.695 11.068 27,3%Slowakije 9.678 10.080 4,2%Cyprus 8.277 8.820 6,6%Malta 8.246 8.155 -1,1%


Toeristische overnachtingenJaarverslag • 2008Estland 6.828 7.523 10,2%Letland 6.342 6.984 10,1%Totaal EU 3.637.439 3.751.004 3,1%V.S. Amerika 315.123 281.695 -10,6%Japan 95.420 97.475 2,2%Zwitserland 61.127 64.016 4,7%Rusland 47.370 52.871 11,6%China 69.340 50.915 -26,6%India 28.981 43.716 50,8%Canada 40.487 43.035 6,3%Noorwegen 38.275 39.773 3,9%Turkije 30.133 29.853 -0,9%Rest van de wereld 468.988 552.810 17,9%Totaal buitenlanders 4.150.923 4.281.314 3,1%Totaal 4.832.683 5.007.163 3,6%Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie 2.2.5. Aantal overnachtingen in hotels naar land van herkomst en naar doel van het verblijf350.000300.000250.000100%-10%67%Recreatieve verplaasting200.000150.000100.00050.0000FrankrijkVerenigdKoninkrijkBelgië165%Spanje36%Nederland17%Duitsland70%Italië-8%V.S.Amerika14%Japan284%Canada-34%China 2001 2008136%Rusland64%Polen83%Oostenrijk19350.000300.000205%-19%Verplaatsing in het kader van eenconferentie, congres of seminaire250.000200.000150.000100.00021%-5%12%70%6%21%-82% 2001 200850.0000BelgiëVerenigdKoninkrijkFrankrijkV.S.AmerikaDuitslandNederlandSpanjeItaliëJapan27%Polen87%Rusland-39%Canada72%China0%Oostenrijk


Observatorium voor toerisme te Brussel1250.000200.000150.000100.00050.000-18%-27%15%-59%5%-38%Elk ander type vanberoepverplaasting 2001 20080België Frankrijk Duitsland VerenigdKoninkrijkSpanje Nederland Italië V.S.Amerika-21%-25%-55%45% 18% 3% -21% -28%Japan Polen Rusland Oostenrijk Canada ChinaBron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie 2.2.6. Aantal overnachtingen per maand en per doel van het verblijf500.000450.000400.000350.000300.000250.000200.000150.000100.00050.0000JanuariFebruari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Overnachtingen voor congres,seminarie of conferentie Overnachtingen voor andereberoepsdoeleinden Recreatieve overnachtingen Totaal aantal overnachtingen20MaandOvernachtingen voor congres,seminarie of conferentieOvernachtingen voorandere beroepsdoeleindenRecreatieveovernachtingenTotaal aantalovernachtingenJanuari 132.875 135.107 61.887 329.869Februari 143.785 142.613 71.602 358.000Maart 166.110 172.528 87.179 425.817April 168.002 187.093 91.652 446.747Mei 193.979 180.081 96.587 470.647Juni 155.764 178.657 86.913 421.334Juli 194.713 133.630 71.825 400.168Augustus 229.507 129.526 71.103 430.136September 170.175 191.373 91.218 452.766Oktober 180.679 183.743 88.804 453.226November 157.885 160.519 77.184 395.588December 199.150 148.878 74.837 422.865Gemiddelde 174.385 161.979 80.899 417.264Totaal 2.092.624 1.943.748 970.791 5.007.163Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie


Toeristische overnachtingenJaarverslag • 2008OpmerkingenDe drie drukste maanden in functie van de motivatie zijn:• voor congres, seminarie of conferentie: augustus, december en juli.• recreatie: mei, april en september.• andere beroepsdoeleinden: september, april en oktober. 2.2.7. Aantal overnachtingen per maand en per markt70.00060.00060.00050.00050.00040.00030.00020.00040.00030.00020.00010.00010.0000JFMAMJJASOND0J F M A M J J A S O N D Verenigd Koninkrijk Frankrijk Nederland Duitsland Spanje Italïe10.0009.0008.0007.0006.0005.0004.0003.0002.0001.0000J F M A M J J A S O N D35.00030.00025.00020.00015.00010.0005.0000J F M A M J J A S O N D21 Denemarken Zweden Noorwegen V.S. Amerika Japan China8.0007.0006.0005.0004.0003.0002.0001.0000JFMAMJJASONDBron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie Zwitserland Polen Ostenrijk Rusland Tsjechïe


Observatorium voor toerisme te Brussel1 2.3. Het jeugdlogiesBron: (1) Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie(2) Observatorium voor Toerisme te Brussel(*) 3 jeugdlogies(**) 4 jeugdlogies2007 2008 2008/2007Aantal aankomsten (1) 172.668 162.713 -5,8%Aantal overnachtingen (1) 266.581 261.871 -1,8%Gemiddelde netto-prijs per kamer (2) 20,78€ 19,85€ -4,5%Gemiddelde verblijfsduur in aantal overnachtingen (2) 1,54 1,61Bezettingsgraad per bed (1) 80,21%* 83,6%** 3,4 punten 2.3.1. Overnachtingen in jeugdlogies naar land van herkomst60.00050.00040.000 2007 200830.00020.00010.0000FrankrijkBelgiëDuitslandSpanjeVerenigdKoninkrijkV.S.AmerikaNederlandBron: Algemene Directie Statistiek en Economische InformatieItaliëCanadaJapanPolenZwitserlandZwedenOostenrijkDenemarkenChinaRuslandTsjechiëNoorwegen222007 2008 % 2008/2007Frankrijk 47.678 50.038 19% 5%België 40.869 38.244 15% -6%Duitsland 26.680 28.535 11% 7%Spanje 18.411 21.687 8% 18%Verenigd Koninkrijk 12.628 11.724 4% -7%V.S. Amerika 13.033 11.681 4% -10%Nederland 13.017 11.110 4% -15%Italië 7.638 8.124 3% 6%Canada 7.120 6.193 2% -13%Japan 6.884 5.595 2% -19%Polen 4.029 4.257 2% 6%Zwitserland 3.281 4.254 2% 30%Zweden 3.254 3.786 1% 16%Oostenrijk 5.225 3.033 1% -42%Denemarken 3.414 2.936 1% -14%China 2.966 2.573 1% -13%


Toeristische overnachtingenJaarverslag • 2008Rusland 846 1.291 0% 53%Tsjechië 1.104 1.079 0% -2%Noorwegen 703 400 0% -43%Rest van de wereld 47.801 45.331 17% -5%Totaal 266.581 261.871 100% -2%Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie 2.3.2. Seizoenspreiding met betrekking tot de overnachtingen in jeugdlogies30.00025.00020.00015.00010.0005.0000JanuariFebruari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November DecemberMaand 2007 2008 % 2008/2007Januari 16.825 16.651 6% -1%Februari 18.881 19.919 8% 5%Maart 22.834 24.664 9% 8%April 24.891 24.377 9% -2%Mei 23.197 24.148 9% 4%Juni 23.981 22.435 9% -6%Juli 25.938 24.336 9% -6%Augustus 24.693 23.085 9% -7%September 22.736 22.959 9% 1%Oktober 23.399 23.192 9% -1%November 21.099 17.999 7% -15%December 18.107 18.106 7% 0%Gemiddelde 22.215 21.823 8% -2%Totaal 266.581 261.871 100% -2%23Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie


Observatorium voor toerisme te Brussel1 2.4. De gastenkamers2007 2008Aantal aankomsten 4.811 4.887Aantal overnachtingen 18.292 18.048Gemiddelde verblijfsduur in nachten 3,80 3,69Bron: Bed & Brussels 2.4.1. Overnachtingen in gastenkamers naar land van herkomst2007 2008 % 2008/2007België 5.140 4.738 26% -8%Frankrijk 3.056 3.586 20% 17%Duitsland 1.926 1.774 10% -8%Spanje + Italië 1195 1.662 9% 39%Verenigd Koninkrijk 1.041 1.157 6% 11%Andere landen 5.934 5.131 28% -14%Totaal 18.292 18.048 100% -1%Bron: Bed & Brussels 2.4.2. Overnachtingen in gastenkamers per maand24Maand 2007 2008 % 2008/2007Januari 895 1.314 7% 47%Februari 1.185 1.345 7% 14%Maart 1.675 1.781 10% 6%April 1.564 1.649 9% 5%Mei 1.269 1.735 10% 37%Juni 1.515 1.569 9% 4%Juli 1.307 898 5% -31%Augustus 1.266 1.271 7% 0%September 2.639 1.983 11% -25%Oktober 1.918 1.954 11% 2%November 1.878 1.622 9% -14%December 1.181 927 5% -22%Gemiddelde 1.524 1.504 8% -1%Totaal 18.292 18.048 100% 17%Bron: Bed & Brussels


Toeristische overnachtingenJaarverslag • 2008 2.4.3. Doel van het verblijf van het cliënteel dat logeert in gastenkamersDoel van het verblijf 2006 2007 2008Toerisme 39,8% 18% 42%Zaken 27,7% 40% 29%Stage 26,8% 25% 5%Niet aangegeven 5,7% 16% 24%Bron: Bed & Brussels 2.4.4. De stagiaires in BrusselDe vereniging Bruxelles Destination Langue Française (BDLF) organiseerde het logement van stagiairs verbonden metinternationale instellingen, met het Erasmus-uitwisselingsprogramma, met bedrijfsstages…2005 2006 2007 2008Aantal aankomsten 393 - 852 897Aantal overnachtingen 19.500 39.340 48.328 66.150Bron: BDLF 2.4.5. Nationaliteiten van de stagiaires7%4%3% 4% 2%6%2%8%9%32%22% Duitsland Frankrijk Spanje Italië Nederland Oostenrijk VerenigdKoningrijk Polen Scandinavië V.S. Amerika Andere25Bron: BDLF


Observatorium voor toerisme te Brussel1Algemenebedenkingen261. Brussel - overnachtingscapaciteit● in aantal mensen (totaal) 32.760● in aantal mensen (hotels) 31.170● in aantal mensen (jeugdlogies) 918● in aantal mensen (gastenkamers) 6722. Brussel - hotelaanbodHet aantal etablissementen in de categorieën met 5, 4 en3 sterren blijft relatief stabiel.59% van de overnachtingen gebeurden in de gemeente Brusselen dus 41% in de andere gemeentes: 12% in Sint Joost, 9% inSint Gillis, 7% in Elsene en 3% in Evere.De hotels met 4 en 5 sterren zijn goed voor een aandeel van63% van de hotelovernachtingen.Sinds 2000 is het hotelaanbod met 28% gestegen, het aantalbedden met 8,4% en de hotelvraag (aantal overnachtingen)met 16% . De bezettingsgraad van de hotelkamers is met1 punt gestegen.Intussen ontbreekt het niet aan nieuwe hotelprojecten inBrussel: het Eurostation (228 kamers), het casinocomplex aande Anspachlaan (140 kamers), inrichting van een kerk aan deKruidtuin, ontwikkeling van een duurzaam boothotel (50 à 60kamers) aan de Becokaai, investering van Prem Group in hetcentrum van Brussel (100 kamers), enz.Hoe omvangrijk deze projecten ook zijn, toch mag men nietvergeten dat ze afhankelijk zijn van de toename van de vraag.Dat heeft tot gevolg dat de hotels almaar inventiever wordenvia originele promotie- en commerciële acties (Bongobonnen),de introductie van nieuwe merken (Radisson BLU enz.) en deontwikkeling van groene ketens zoals Accor.3. Brussel-bestemmingHet aantal overnachtingen in Brussel is gestegen met 29%tussen 1998 en 2008, dit stemt overeen met ongeveer1.200.000 overnachtingen. In 2008 zijn de overnachtingenin Brussel gestegen met 17% in vergelijking met 2000, ditstemt overeen met meer dan 774.119 overnachtingen.In 2008 zijn de overnachtingen in Brussel gestegen met3,4% in vergelijking met 2007, dit stemt overeen met eenverlies van 171.750 overnachtingen.De gemiddelde verblijfsduur in hotels bedraagt 1,9 nachten.De gemiddelde verblijfsduur in jeugdlogies bedraagt1,6 nachten, voor gastenkamers is dit 3,7 nachten.4. Brussel-clienteelDe belangrijkste markten:● Verenigd Koninkrijk (-4,3% t.o.v. 2007 en -26% t.o.v. 2001)● Frankrijk (+6,7% t.o.v. 2007 en +30% t.o.v. 2001)● België (+6,5% t.o.v. 2007 en +63% t.o.v. 2001)● Duitsland (+2,8% t.o.v. 2007 en +22% t.o.v. 2001)● Nederland (+3,4% t.o.v. 2007 en+15% t.o.v. 2001)● Spanje (+5,2% t.o.v. 2007 en +50% t.o.v. 2001)● V.S. Amerika (-10,6% t.o.v. 2007 en 0% t.o.v. 2001)De prioritaire buitenlandse markten (Verenigd Koninkrijk,Frankrijk, Duitsland en Nederland) vertegenwoordigen 38,3%van alle hotelovernachtingen, 38,7% van de overnachtingen injeugdlogies en 38,0% van alle overnachtingen in gastenkamers.De markten waar Toerisme Vlaanderen en/of het OPT (Officede Promotion du Tourisme de Wallonie et de Bruxelles) eentoeristische dienst hebben, vertegenwoordigen 68% van hetaantal overnachtingen in hotels, 65% van het aantal overnachtingenin jeugdherbergen en 56,5% van alle overnachtingen ingastenkamers.De oorsprong van de andere klanten is zeer gediversifieerd.5. Brussel-vakantiebestemmingHet aantal overnachtingen met vakantiemotief is in 2008 met64% gestegen in vergelijking met 1998, met 38% in vergelijkingmet 2000 en met 0,7% in vergelijking met 2007.Hotels:● De vier seizoenen worden als volgt verdeeld: winter (23%),lente (25%), zomer (28%) en herfst (24%).● De drie belangrijkste maanden zijn: mei, septemberen oktober.● De drie minst belangrijke maanden zijn: januari, februarien augustus.Jeugdlogies:De drie belangrijkste maanden zijn: april, juli en augustus.De belangrijkste markten:● Verenigd Koninkrijk (-9,1% t.o.v. 2007 en -10% t.o.v. 2001)● Frankrijk (+1,8% t.o.v. 2007 en +100% t.o.v. 2001)● Nederland (+7,7% t.o.v. 2007 en +37% t.o.v. 2001)● Duitsland (-3,2% t.o.v. 2007 en +17% t.o.v. 2001)● België (+17,1% t.o.v. 2007 en +67% t.o.v. 2001)● V.S. Amerika (-23,0% t.o.v. 2007 en -8% t.o.v. 2001)● Spanje (+14,0% t.o.v. 2007 en +155% t.o.v. 2001)


Toeristische overnachtingenJaarverslag • 20086. Brussel-MICEDe meetingovernachtingen (seminaries, congressen…) zijngestegen met 57% in vergelijking met 1998, met 22% invergelijking met 2000 en met 5% in vergelijking met 2007.Het topseizoen voor zakenverblijven loopt in vanmei tot juli en van oktober tot december.De belangrijkste markten voor de meetingovernachtingen(seminaries, congressen, …):● Verenigd Koninkrijk (-6,5% t.o.v. 2007 en -19% t.o.v. 2001)● V.S. Amerika (-4,8% t.o.v. 2007 en -5% t.o.v. 2001)● Duitsland (+5,5% t.o.v. 2007 en +12% t.o.v. 2001)● Frankrijk (-19,6% t.o.v. 2007 en -21% t.o.v. 2001)● België (+4,6% t.o.v. 2007 en +203% t.o.v. 2001)● Italië (+2,1% t.o.v. 2007 en +21% t.o.v. 2001)● Spanje (+1,7% t.o.v. 2007 en +6% t.o.v. 2001)7. Brussel-andere beroepsdoeleindenDe overnachtingen voor andere beroepsdoeleinden zijngedaald met -32% in vergelijking met 1998, met -19% invergelijking met 2000 en met -6,5% in vergelijking met 2007.Het topseizoen voor verblijven voor andere beroepsdoeleindenloopt in van maart tot juni en van september tot oktober.De belangrijkste markten voor de overnachtingen voor andereberoepsdoeleinden:● België (-3,5% t.o.v. 2007 en -18% t.o.v. 2000)● Frankrijk (+4,4% t.o.v. 2007 en -27% t.o.v. 2000)● Verenigd Koninkrijk (+23,9% t.o.v. 2007 en -59% t.o.v. 2000)● Duitsland (+9,4% t.o.v. 2007 en +15% t.o.v. 2000)● Nederland (+19,1% t.o.v. 2007 en -21% t.o.v. 2000)● Spanje (+1,7% t.o.v. 2007 en +5% t.o.v. 2000)8. Brussel-concurrentiepositieDe trend in vergelijking met 2007 is de volgende::Stockholm: +6,9%Wenen: +5,6%Brussel: +3,4%München: +3,3%Berlijn: +2,7%Dubrovnik: -1,2%Kopenhagen: -1,3%Boedapest: -2,4%Amsterdam: -6,0%Barcelona: -8,3%9. Brussel-city marketingBrussel onderscheidt zich als bestemming van de andere stedendoor vijf imagopijlers en drie MICE-sleutels:De vijf pijlers van het imago – bestemming● Het dorp van de europeanen (architecturaal erfgoed)● Levenskunst (typische & avant-garde gerechten, bieren,terrassen, chocolade, mode, design)● Cultuur (musea, strips, tentoonstelling en stadsanimatie)● De coole sfeer van brusselmania (jongeren, erasmus, eu-stagiairs)● Supergreen (duurzame en groene aspecten zoals parken,tuinen en wandelingen)De 3 sleutels van het aanbod - MICE● De toegankelijkheid (twee luchthavens, vijf verschillendehogesnelheidstreinen, een velocityaanbod)● De special venues (musea, historische plaatsen, parken)● De kwaliteit (diensten, creativiteit en meertaligheid)10. Het merkimago komt tegemoet aan de vraagOp de uitzendende markten zijn de contacten met de pers doorslaggevend.De journalisten moeten aan deze ervaringen wordenblootgesteld via het Brusselse culturele marketingteam met debedoeling dat er zo veel mogelijk onverwachte en spitse artikelsverschijnen die vorm geven aan dit nieuwe perspectief.Dit coherente merkimagobeleid helpt de promotieteams om debeslissingnemers (van beurzen, congressen, meetings, incentives,touroperators) zin te doen krijgen om Brussel in hun programma opte nemen.Deze aanpak dringt zich des te meer op omdat de klant zich informeertop de supermarkt van het internet waar hij zijn shortlist vanbezoeken aan beurzen, workshops, gezinsuitstapjes of Brusselsdayssamenstelt. Het internet voedt meer dan ooit de perceptie overBrussel, net als het nieuws in primetime van “Brussels-EU”, de artikelsin gespecialiseerde magazines, de bezoekersblogs en niet in geringemate de mond-tot-mondreclame van vrienden.27


Observatorium voor toerisme te Brussel2. Meeting IndustryInfrastructuren Betrokkenen BronnenHotelsVergaderzalenSpecial venuesFederatie Horeca BrusselPCO (BAPCO)DMC (ABITO)Evenementenbureaus (ACEA)Organisatoren van beurzen en salonsBrussels Special Venues associations (B.S.V)Brussel InternationaalMICE-cel van Toerisme Vlaanderen en van Officede Promotion du TourismeObservatorium voor Toerisme te BrusselUIAICCA 1. Het aanbod van vergaderzalenOndernemingenZalen voor conferenties 21Zalen voor exposities en salons 10Zalen in MICE hotels 1 86B.S.V. 2 18Jeugdlogies 5Special venues 3 : 129Historische plaatsen 36Theaters 14Museum 20Cultureel centrum 24Kastelen 5Sportcentrum 7Andere 23Bron: Brochure “Let’s meet in Brussels 2009“ 2. De internationale vergaderingen28 2.1 De UIA (Union of International Associations)De UIA houdt in zijn statistieken rekening met de bijeenkomsten die worden georganiseerd en/of onder patronage staanvan internationale organisaties die opgenomen zijn in het “Yearbook of International Organisations” en in de “InternationalCongress calendar”. De criteria voor deze bijeenkomsten zijn:• Minstens 300 deelnemers• 40 % buitenlanders• Minstens 5 nationaliteiten• Minimumduur: 5 dagenOpmerkingDe UIA heeft twee bijkomende categorieën gecreëerd. In de cijfers van 2008zijn de vergaderingen van internationale verenigingen + ‘Andere internationalevergaderingen van twee dagen’ opgenomen.1 In de catalogus “Let’s meet in Brussels”, worden er 42 hotels vermeld zonder een identificatie van het aantal vergaderzalen.2 Brussels Special Venues3 De “Special venues” zijn vergaderzalen die zich in een gebouw met cultureel of historisch karakter bevinden.


Jaarverslag • 2008 2.1.1. Aantal vergaderingen van internationale verenigingen in de belangrijkste steden8007006005004003002001000Singapore Parijs Brussel Wenen Barcelona Tokyo Seoul Boedapest Londen Kopenhagen 2007 2008StadAantal vergaderingenin 2007Aantal vergaderingenin 2008Aandeel wereldmarktSingapore 465 694 6,0%Parijs 315 478 4,2%Brussel 229 304 2,6%Wenen 298 271 2,4%Barcelona 161 207 1,8%Tokyo 126 160 1,4%Seoul 121 135 1,2%Boedapest 123 1,1%Londen 111 1,0%Kopenhagen 108 0,9%Bron: UIA – International Meetings Statistics 2008 2.1.2. Aantal vergaderingen van internationale verenigingenin de belangrijkste steden van 1998 tot 200829AantalvergaderingenParijs Brussel Wenen LondonAantalvergaderingenAantalvergaderingenAantalvergaderingenMarktaandeelMarktaandeelMarktaandeelMarktaandeel1998 229 2,60% 170 1,93% 172 1,95% 186 2,11%1999 231 2,63% 150 1,70% 175 1,99% 150 1,71%2000 258 2,93% 146 1,66% 194 2,21% 182 2,07%2001 217 2,47% 133 1,51% 179 2,03% 181 2,06%2002 228 2,50% 165 1,80% 196 2,10% 171 1,90%2003 272 2,88% 188 1,99% 182 1,93% 144 1,52%2004 221 2,41% 219 2,39% 190 2,07% 131 1,43%2005 294 3,28% 245 2,74% 189 2,11% 177 1,43%2006 363 4,09% 316 3,56% 179 2,02% 118 1,33%2007 315 3,05% 298 2,89% 229 2,22% 103 1,00%2008 478 4,2% 304 2,36% 271 2,36% 111 0,97%Bron: UIA – International Meetings Statistics 2008


Observatorium voor toerisme te Brussel2 2.1.3. Aantal internationale vergaderingenin de belangrijkste Belgische stedenStedenAantal internationalevergaderingenBrussel 304 78%Gent 26 7%Antwerpen 16 4%Brugge 9 2%Leuven 20 5%Luik 1 0%Andere 20 5%België 388 100%Bron: UIA – International Meetings Statistics 2008% 2.2. International Congress & Convention Association (ICCA)De gegevens van de ICCA bevatten enkel data van organisaties die aan de volgende criteria voldoen:• Minstens 50 deelnemers• Op recurrente wijze georganiseerd worden in drie verschillende landen• Vergadering met deelnemers uit minstens drie verschillende landen30Parijs Wenen Barcelona Londen Brussel2000 71 53 62 292001 51 57 45 172002 40 58 35 282003 41 89 34 152004 75 101 105 44 252005 91 129 116 62 522006 130 147 103 68 512007 115 154 106 69 662008 139 139 136 68 65Plaats 1 ste 1 ste 3 de 19 de 22 deBron: Statistics Report – International Association and Corporate Meetings Market 2008– ICCA Data


Meeting IndustryJaarverslag • 2008 3. CongresorganisatorenMeeting IndustryMethodologische opmerkingHet onderzoek werd door en bij de BAPCO-leden gevoerd. De BAPCO verzamelt de agentschappen diemet de organisatie van congressen verbonden worden, PCO’s genaamd. 11 leden hebben de vragenlijstbeantwoord. De cijfers dekken de periode van 2000 tot 2008. 3.1. Aantal vergaderingen die tussen 2000 en 2008 gerealiseerd werden2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008Totaal aantal vergaderingen die door de PCO’s georganiseerd werden 82 92 89 82 98 132 208 292 381Aantal vergaderingen die in Brussel georganiseerd werden 3948%4549%4551%4251%4041%5743%8038%15051%17947%Bron: BAPCO 3.2. Aandeel per inkomendland van de vergaderingenBelgië 57%Frankrijk 9%Spanje 4%Duitsland - Portugal 4%Andere 26%Bron: BAPCO 3.3. Duur van de vergaderingenAantal vergaderingen %1 dag 86 23%2 dagen 83 22%3 dagen 66 17%4 dagen 59 15%> 4 dagen 87 23%Totaal 381 100% 3.4. Type van MICEvergaderingenAantal vergaderingen %Meetings 321 84%Evenementen 47 12%Andere 13 3%Totaal 381 100%Bron: BAPCO 3.6. Aantal vergaderingenper type cliënteelType 2007 2008Internationale vereniging 31% 24%Farmaceutische sector 20% 26%Europese instellingen 16% 22%Nationale vereniging 9% 5%Overheidssector 5% 3%Universitaire sector 1% 2%Andere 16% 19%Bron: BAPCOBron: BAPCO 3.5. Aantal vergaderingen enaantal deelnemers per maandAantal vergaderingen %Januari 19 5%Februari 10 3%Maart 28 7%April 41 11%Mei 39 10%Juni 44 12%Juli 5 1%Augustus 12 3%September 50 13%Oktober 61 16%November 46 12%December 16 4%Totaal 381 100%Bron: BAPCO31


Observatorium voor toerisme te Brussel2 4. Beurzen & Salons 4.1. Terugkende salons en beurzen in Brussel32Nom Lieu Dates Type Nombre de visiteursBatibouw Brussels Expo Van 26 tot 08 maart 2008 Gemengde beurs 330.000European Motor Show Brussels Brussels Expo Van 16 tot 25 januari 2008 Publieksbeurs 325.000Voedingssalon Brussels Expo Van 03 tot 18 oktober 2008 Publieksbeurs 160.000AGRIBEX Brussels Expo Van 01 tot 06 december 2008 Gemengde beurs 150.000Brussels Holiday Show Brussels Expo Van 07 tot 11 februari 2008 Publieksbeurs 106.000Modelma Brussels Expo Van 14 tot 16 maart 2008 Publieksbeurs 50.000Zenith Brussels Expo Van 18 tot 22 november 2008 Publieksbeurs 39.000Antiques & Fine Arts Fair Tour & Taxis Du 18 au 27 janvier 2008 Grand Public 38.000Mobicar Brussels Expo Van 25 oktober tot 02 november 2008 Publieksbeurs 35.000Creativa Brussels Expo Van 13 tot 16 maart 2008 Publieksbeurs 35.000Babyboom Brussels Expo Van 3 tot 5 oktober 2008 Publieksbeurs 33.000ART Brussels Brussels Expo Van 18 tot 21 april 2008 Publieksbeurs 31.500Sound & Music Expo Tour & Taxis Van 10 tot 12 oktober 2008 Publieksbeurs 30.000Foire du Livre Tour & Taxis Van 5 tot 9 maart 2008 Publieksbeurs 30.000Eurantica Brussels Brussels Expo Van 16 maart tot 19 mei 2008 Publieksbeurs 28.000European Seafood Brussels Expo Van 27 tot 29 april 2008 Vakbeurs 28.000Bradexpo Tour & Taxis Van 10 tot 11 november 2008 Publieksbeurs 25.000Brussels Retro Festival Brussels Expo Van 17 tot 19 oktober 2008 Publieksbeurs 23.000Megavino Brussels Expo Van 17 tot 20 oktober 2008 Publieksbeurs 23.000Meubelbeurs Brussels Expo Van 02 tot 05 november 2008 Publieksbeurs 21.000Life² Brussels Expo Van 14 tot 16 maart 2008 Publieksbeurs 21.000EuropacadoBrussels ExpoVan 10 tot 13 februari 2008Van 31 augustus tot 3 september 2008Vakbeurs 20.000Estetika Autumn Brussels Expo Van 27 tot 29 september 2008 Vakbeurs 18.000Horeca Life Tour & Taxis Van 4 tot 6 oktober 2008 Gemengde beurs 15.000Decosit Brussel Brussels Expo Van 13 tot 16 september 2008 Vakbeurs 13.000Estetika Spring Brussels Expo Van 15 tot 17 maart 2008 Vakbeurs 12.000Brussels Dog Show Brussels Expo Van 21 tot 22 juni 2008 Publieksbeurs 10.000Ondernemen 2008 Tour & Taxis Van 19 tot 20 maart 2008 Vakbeurs 10.000EMIF Brussels Expo Van 13 tot 20 maart 2008 Vakbeurs 10.000CM2 Brussels Expo Van 18 tot 20 maart 2008 Vakbeurs 10.000Salon duurzame ontwikkeling Tour & Taxis Van 21 tot 23 november 2008 Publieksbeurs 9.500B&B EXPO Brussels Expo Van 15 tot 16 maart 2008 Publieksbeurs 9.200Brussels-Innova Brussels Expo Van 13 tot 15 november 2008 Vakbeurs 7.000Second Place Brussels Expo Van 26 tot 28 september 2008 Publieksbeurs 4.000SIEP Tour & Taxis Van 23 tot 24 november 2008 Publieksbeurs 5.000Bron: Observatorium voor Toerisme te Brussel


Meeting IndustryJaarverslag • 2008 4.2. Profiel van de bezoekers aan het Seafood SalonOpmerking over de methodeHet Observatorium voor Toerisme te Brussel heeft het bedrijf Research Solutiongevraagd een profiel op te stellen van de bezoekers en de exposanten van deEuropean Seafood Exposition.De studie vond plaats van 28 tot 30 april 2009. Via persoonlijke interviewswerden er 292 personen ondervraagd, van wie 246 bezoekers en 46 exposanten.Nationaliteiten Frankrijk 16%België 11%Verenigd Koninkrijk Nederland 9%Spanje 7,5%Duitsland 6%Italië 5%China 3%Klantenbinding 3%Klantenbinding Ja 85%Neen 15%Duur van het verblijf2,8 dagenLogies In Brussel 87%Buiten Brussel 6%Geen logeren in hotel 3%Vervoersmiddelen voor de reis naar Vliegtuig 56%BrusselAuto 27%Trein 16%Vervoersmiddelen in Brussel Publiek transport 42%Taxi 26%Auto 24%Huurauto 4%Activiteiten buiten het salon Restaurant 58%Winkelen 27%Vrij bezoek 25%Museum en/of tentoonstelling 4%33Bron: studie: Profiel van de bezoekers en exposanten van de European Seafood Exposition (ESE)met betrekking totBrussel (uitgave 2009) van Research Solution.


Observatorium voor toerisme te Brussel2 5. Analyse van het MICE-cliënteelvan Brussel en de perceptie van de stadOpmerking over de methodologieHet Observatorium voor Toerisme heeft bij telemarketingbureau Phonecom eenonderzoek besteld over de perceptie van Brussel als MICE-bestemming. Het onderzoekwerd gevoerd bij in totaal 107 instellingen: 51 uit België, 15 uit de Verenigde Staten,14 uit Frankrijk, 9 uit het Verenigd Koninkrijk, 6 uit Nederland en 6 uit Duitsland.Al deze instellingen hadden in 2008 contact opgenomen met Brussel Internationaal. 5.1. Wat is de aard van de ondervraagde organisatie / vennootschap?TypeBedrijf 46%Vereniging 31%Agentschap 23%Totaal 100% 5.2. Welk type vergaderinfrastructuur bezitten de ondervraagdebedrijven / organisaties?• 53% van de ondervraagden bezitten een vergaderzaal34Aantal vergaderingen per jaar1-5 32%6-10 16%11-50 30%51-100 11%101-500 8%501-1000 1%>1001 -Omvang van de vergaderingen1-25 19%26-50 18%51-100 17%101-250 19%251-500 14%501-1000 5%1001-2000 4%>2000 4% 5.3. Welke zijn de redenen van de vergaderingen buitenshuis?Het internationale karakter van de vergadering 28%De toegankelijkheid voor de deelnemers 28%Om het imago van de onderneming te versterken 18%Plaatsgebrek in de onderneming 11%De keuze van de klant 11%Het komt ten goede aan de werksfeer 4%Andere 11%


Meeting IndustryJaarverslag • 2008• 64% van de respondenten hebben voor Brussel gekozen in 2008• De redenen om niet voor Brussel te kiezen, bevatten volgende elementen:• de vergadering werd uitgesteld• gebrekkige beschikbaarheid• de vergadering werd in een andere Europese stad gehouden omdat ereen rolbeurt wordt gehanteerd• de keuze van de klant• de bestemming is te duur 5.4. Type evenementTypeConventie/congres/conferentie 34%Vergaderingen/ceminaries 29%Beurzen & salons 12%Incentivereis 11%Speciaal evenement 10% 5.5. Welke zijn de keuzemotivaties voor de bestemming(meervoudige keuze)?40%35%30%34%34%25%20%20%15%10%5%0%Positievan BrusselEuropeseinstelling13%Opgedrongenkeuze7% 6%4%Ervaring Beschikbaarheid Aantrekkelijkheid3%Prijs1%Aanbevelling35 5.6. Van welke type infrastructuren werden doorde respondenten gebruik gemaakt?70%60%59%50%40%30%20%10%0%Zaal ineen hotel25%Specialvenues14%Congrescentrum6%Andere


Observatorium voor toerisme te Brussel2 5.7. De kwaliteit van de infrastructuren volgens verschillende criteriaUitstekend Goed Middelmatig Zwak Geen meningKwaliteit van de vergaderzalen 18% 60% 19% 1% 1%Kwaliteit van de antwoorden op de vragen 25% 55% 15% 0% 4%Kwaliteit en efficiëntie van de diensten 20% 64% 12% 3% 1%Beschikbaarheid van het personeel 28% 46% 23% 0% 3%Prijs-kwaliteitverhouding 22% 38% 30% 6% 4%Kwaliteit van de uitrusting 22% 54% 16% 6% 3%Kwaliteit van het restaurant 9% 57% 22% 9% 4%Kwaliteit van de infrastructuren20% 53% 20% 4% 3%(Totaal)73% 5.8. De verschillende activiteiten voor of na de vergaderingen30%25%25%22%20%15%13% 13% 12%10%5%7%3%6%0%StadsrondritCulturelelevenMusea /attractiesRecreatie Niets Nachtleven Gastronomie Andere36 5.9. De perceptie van Brussel als MICE-bestemmingBrussel niet bezochtBrussel bezochtGroene stadBereikbaarheid per vliegtuig, auto of trein108,4OnthaalCulturele leven7,6 5,76,16,1ShoppingsmogelijkhedenKosmopolitische stad86,15,83,74,24,26,18,2GastronomieAttractiestadBusiness- en vergaderbestemming6,98,1Veiligheid5,35,96,54,95,904,656,65,34,95,94,95,17,26,16,6Kwaliteit van de conferenciedienstenKwaliteit lokaal transportKwaliteit en verscheidenheid van hotels en zalenNetheidKwaliteit / PrijsDienstverlening aan organisaties


Meeting IndustryJaarverslag • 20081. De internationale positionering van Brussel Brussel is volgens UIA wereldwijd de 3de bestemmingvoor bijeenkomsten van verenigingen, naSingapore en Parijs maar vóór Wenen, Genève,Barcelona en New York.Deze bijeenkomsten brengen minstens 300 deelnemersvan 5 verschillende nationaliteiten op de beengedurende minstens 5 dagen. Minimum 40 % van dedeelnemers moet buitenlander zijn (bron UIA). Brussel is volgens de ICCA de 22ste bestemming voorde organisatie van congressen.Deze congressen moeten op recurrente wijze georganiseerdworden en minstens 50 deelnemers uit3 verschillende landen op de been brengen. In 2008 stonden Parijs en Wenen volgens ICCA op de1ste plaats, Barcelona op de 3de en Londen op de19de plaats.2. De Belgische professionele MICE-sector De congresorganisatoren hebben 381 vergaderingengerealiseerd in 2008 waarvan 179 in Brussel.Dit is een stijging met 19% ten opzichte van 2007. De vergaderingen vinden hoofdzakelijk plaats in België(57%), daarna volgen Frankrijk (9%) en Spanje (4%). De vraag voor vergaderingen komt van de farmaceutischesector (26%), internationale verenigingen(24%), de Europese instellingen (22%), nationale verenigingen(5%), overheidsinstanties (3%) en van deuniversitaire sector (2%).3. Profiel en tevredenheid van de BelgischeMICE-professionelen: 46% van de bevraagde instellingen zijn bedrijven,31% zijn verenigingen en 23% zijn agentschappen(PCO, DMC, …). 78% van deze structuren organiseren relatief weinigvergaderingen per jaar (van 1 tot 50 vergaderingen/jaar). Het merendeel van de bedrijven beschikt zelfover vergaderzalen maar huurt niettemin externezalen. Redenen zijn het internationale karakter van devergadering (28%), het plaatsgebrek in de onderneming(28%), het imago van de onderneming versterkingvan (18%) en de toegankelijkheid voor dedeelnemers.8 Interview met Henry Dineur, Directeur van “Square” in La Libre Entreprise, 19 september 2009AlgemenebedenkingenDe vereniging Brussels Special Venues (BSV) verbindtzich er ook toe om informatie te verzamelen in hunsector.Na een actie van het Observatorium, merken we een dalingop van 13% van het aantal vergaderingen en een stijging van11% van het aantal deelnemers in 2008 ten opzichte van2007. (Bron: een tiental vergaderzalen van BSV) De verenigingBrussels Special Venues (BSV) verbindt zich er ook toeom informatie te verzamelen in hun sector. De keuze van Brussel wordt vooral gemotiveerd doorde positie van Brussel (34%), het internationale karaktervan de vergadering (20%), de ervaring (7%), debeschikbaarheid (6%) en de aantrekkelijkheid (4%). Men komt vooral naar Brussel voor conventies/congressen(34%) en vergaderingen/seminaries (29%),‘special venues’ (25%) en congrescentra (14%). De verwachtingen vóór en na de vergaderingen zijnstadsrondritten (25%), het culturele leven (22%), demusea en attracties (13%) en het nachtleven (7%).12% van de ondervraagden zeggen niets doen.4. De perceptie van Brussel als MICE-bestemming Drie punten zijn positief: gemakkelijke bereikbaarheid(per trein, per vliegtuig, per auto), de gastronomie ende perceptie van Brussel als zakenbestemming. Drie punten blijven negatief: de weinig groene stad,de kwaliteit van het transport en de netheid.En morgen?In september 2009 werd Square, het nieuwe Congrespaleisplechtig, geopend.“Volgens het voorlopige activiteitenprogrammazijn er voor 2010, 2011 en 2012 al meer dan 120.000hotelovernachtingen gereserveerd. Voor 2010wordt een omzet van bijna 8 miljoen euro verwacht 1 .”De regeringsverklaring van het Brusselse HoofdstedelijkeGewest voorziet de bouw van een grootschaligcongrescentrum op de Heizel met een zaalvan 5.000 plaatsen.En dan mogen we het Grand Casino Brussels, ‘Viage’,niet vergeten, dat beschikt over 12.000 m² vergaderzalenen een toneelzaal met 700 plaatsen en wordtingericht in de Anspachgalerij. Het Grand Casinoopent de deuren begin 2010.37


Observatorium voor toerisme te Brussel238Het begrip MICE dekt verschillende definities die overeenstemmen metbasisconcepten. Het letterwoord MICE staat voor Meetings, Incentive travels,Congressen, Conferenties, Conventies, Exhibities, Exposities en Evenementen. Incentive travelMICE is een vorm van toerisme die toeristische infrastructuur (in de ruimstezin) aan businessgebonden diensten koppelt."Travel & Tourism Intelligence" heeft een aantal definities op een rijgezet die te maken hebben met de verschillende termen in MICE.Meetings (of vergaderingen): "een algemene term die verwijst naarde bijeenkomst van een aantal mensen op een plaats om elkaar te raadplegenof een bijzondere activiteit uit te voeren. Dit is mogelijk op eenad hoc basis of volgens een vast model".(International Meetings Industry Glossary) “De incentive-reis is een modern instrumentvan motivatiemanagementom de werknemers, de arbeiders,de dealers, de distributeurs enhet personeel van algemene dienstenaan te moedigen of te belonen.Het betreft een recreatieve reisdie, vaak in de vorm van een premie,volledig of gedeeltelijk doorhet bedrijf wordt betaald voor dewerknemers die ervoor in aanmerkingkomen. Het kan de beloningzijn voor verhoogde productiviteitof voor de realisatie van bedrijfsdoelstellingen.Incentives zijn beloningendie niet contant wordenbetaald aangezien ze te danken zijnaan de realisatie van werkgebondendoelstellingen. Het betreft typischeen evenement dat in hetbuitenland wordt georganiseerden dat speciaal wordt opgevat omeen ‘voordeel’ of een ‘beloning’ tezijn voor de aanwezige personen”.(Society of Incentive & Travel Executives) “Een algemeen managementinstrumentdat een uitzonderlijkereiservaring gebruikt om de deelnemerste motiveren en/of teerkennen voor verhoogde prestatieniveauster ondersteuning vanorganisatorische doelstellingen”.(Society of Incentive & Travel Executives) “Een concept waarmee de werknemersvan een bedrijf, de distributeursen de verkoopteamsworden gemotiveerd om ongewonecommerciële doelstellingente realiseren met het perspectiefvan een buitengewonereiservaring, als beloning voorhet verwezenlijken van de doelstellingen”.(Understanding Incentive Travel,Great Britain and Ireland). Het congres“De geregelde ontmoeting van grotegroepen van individuen, in het algemeenom een bijzonder onderwerpte bespreken. Een congres duurt vaakverscheidene dagen en kent verscheidenegelijktijdige sessies. Het tijdsintervaltussen congressen wordt gewoonlijkvóór de implementatiefasevastgesteld en kan ofwel meer-jarig,ofwel jaarlijks zijn. De meeste internationaleof mondiale congressen zijnvan het eerste type, terwijl de nationalecongressen veelal jaarlijks wordengeorganiseerd”.(International Meetings Industry Glossary) De conventie“Een algemene en formele bijeenkomstvan een wetgevend orgaan,een sociale of economische groepom informatie te leveren over eenbijzondere situatie en om met dedeelnemers te beraadslagen en uiteindelijkeen akkoord op te stellenover beleidskwesties. Gewoonlijk vanbeperkte duur, met welbepaaldedoelstellingen, maar zonder vastgelegdefrequentie”.(International Meetings Industry Glossary) De conferentie “Een conferentie of bijeenkomst iseen evenement waarbij 15 of meerpersonen betrokken zijn en waarbijgedurende een uur of meerderedagen, gedurende zes minster perdag gebruik wordt gemaakt vaneen vaste verzamelplaats”.(British Conference Market Trends Survey) “Een bijeenkomst buiten dewerkplek met een duur van minstenszes uur en waarbij minstensacht personen betrokken zijn”.(BTA)


Meeting IndustryJaarverslag • 2008 ”Een evenement dat door eenorganisatie wordt gebruikt omelkaar te ontmoeten en onderlingideeën uit te wisselen, om eenmededeling over te brengen, omeen debat te openen of om bij eenbepaalde opiniegroep ruchtbaarheidte geven aan een specifiekprobleem. Er is geen enkele traditie,continuïteit of periodiciteit vereistom een conferentie bijeen te roepen.Conferenties kennen in het algemeenweliswaar geen beperkingin de tijd, maar hebben meestaltoch een korte duur en specifiekedoelstellingen. Conferenties vindenin het algemeen op een kleinereschaal plaats dan congressen”.(International Meetings Industry Glossary) Een beurs of salon “Een activiteit opgezet voor doelgroepenvan leveranciers van producten,uitrusting en diensten, omdemonstraties te geven en promotiete voeren met het oog opeen welbepaalde markt. De bedoelingvan dit evenement is eenforum te bieden voor verkoop,contacten met beïnvloeding, verzamelingvan concurrerende informatieen het opbouwen van eenimago bij de consument”. “Neemt de vorm aan van driedimensionalereclame waarbij hetproduct kan worden bekeken, betast,eventueel geproefd, en geëvalueerd.De exposanten kunnen hunproducten vergelijken met die vanhun concurrenten, terwijl de afgevaardigdenconcurrerende productenvan nabij kunnen keuren”. Exposities“bestaan in het algemeen uit eenbeurs of salon voor het groot publiekwaarbij de diensten of producten vaneen specifieke sector worden tentoongesteld.Vaak wordt ook de afkorting‘Expo’ gebruikt. De term ‘expositie’wordt dikwijls uitwisselbaar methet woord beurs of salon gebruikt,maar refereert soms aan een grotehandelsbeurs”.(International Meetings Industry Glossary) De organisatoren vanevenementenEen evenement is in de eerste plaatseen marketinginstrument dat in demarketingmix op hetzelfde niveaustaat als de direct marketing, de salespromotieen de public relations. Eenevenement is een communicatiemiddel,een instrument om op een specifiekeplaats een goed gedefinieerdedoelgroep te bereiken. De communicatiebureausdie evenementen organiseren,hebben allemaal hun eigenspecialiteiten. Aan de ene kant zijn erdegene die zich toeleggen op de organisatieen het beheer van evenementen,aan de andere kant degenedie een evenement integreren in eenalgemene benadering. Zij garandereneen follow-up van het hele proces.De rol van het evenementenbureaureikt veel verder dan de conceptie vanhet evenement: het bureau controleerthet tijdschema, het hele proces en detechnische aspecten. PCO – Professional CongresOrganiserDe veelzijdige rol van een PCO (ProfessionalConference Organiser) is vergelijkbaarmet die van de dirigent vaneen groot symfonieorkest die alle betrokkenpartijen coördineert met hetoog op een geslaagd en harmonieuseindproduct.Een PCO combineert de rollen van coordinatoren consulent, en isverantwoordelijk voor de logistieke,technische, administratieve en financiëleaspecten die inherent zijn aan deorganisatie en de voorbereiding vanvergaderingen. Dankzij uitbestedingvan deze veelheid van opdrachten kande organisator-klant tijd en energiebesteden aan de voorbereiding van deinhoud en aan de realisatie van dedoelstelling van zijn vergadering –het domein waarop hij onmisbaar is.Verder organiseert en leidt een PCOeen vergadering wanneer deze plaatsvindt,zodat de klant zich volledig kanconcentreren op zijn presentatie ofdiscussie, een attente gastheer kanzijn en op doeltreffende wijzeinformatie en kennis kan uitwisselen. DMC – DestinationManagement CorporateDe lokale DMC’s zijn de eerste van alledienstverleners. Zij zoeken voortdurendnieuwe manieren om de bezoekersaangenaam te verrassen. Zij grijpenelke kans om de kwaliteiten vaneen bestemming aan te prijzen.De lokale DMC’s zijn echte ambassadeursvan hun land. Ze opereren onafhankelijkvan de officiële autoriteiten.Ze zijn ideaal gepositioneerd om aanboden vraag met elkaar teverzoenen.De DMC’s hebben de opdracht de verschillendediensten die de consumentwil gebruiken te coördineren.Ze zijn bovendien hun enige aanspreekpunt.Zij analyseren en evaluerenvoorts de reputatie van de verschillendeleveranciers en de geleverdediensten.Objectiviteit is voor hen van kapitaalbelang.Goede DMC’s streven er altijd naar creatiefte zijn: ze presenteren nieuweideeën, ontwikkelen nieuwe productenen thema’s, en bieden de klant dattikkeltje extra.39


Observatorium voor toerisme te Brussel3. Culturele toeristische diensten 1. Het aanbodHet toeristische culturele aanbod Betrokkenen BronnenMusea en toeristische attracties Brusselse Museumraad 1Attractions & Tourisme asbl 2Geleide cultuurbezoeken Gidsen Brussel België 3Voir et Dire Bruxelles 4Brussels Platform voor Stadstoerisme 5Eenmalige evenementenTerugkerende evenementenBrusselse MuseumraadObservatorium voor Toerisme te BrusselBrussel InternationaalVoir et Dire BruxellesOnthaal en Promotie BrusselBrochures Evenementen 1.1. Musea en toeristische attractiesDefinitiesEen museum “ is een permanente instelling, zonder winstoogmerk, ten dienste van de maatschappij en de ontwikkeling daarvan,die open staat voor het grote publiek en die onderzoek doet omtrent het materiële erfgoed van de mens en zijn omgeving.Deze zal ze verwerven, bewaren, meedelen en tentoonstellen ten dienste van studie, educatie en genot. ” – ICOM.Een toeristische attractie “ is een plaats van bestemming, speciaal ingericht op permanente basis en regelmatig uitgebaatals trekpleister van natuurlijk, cultureel of recreatief belang, teneinde op een professionele manier, zonder voorafgaandereservatie, toeristen, deelnemers aan excursies en plaatselijke bezoekers te kunnen ontvangen. De toeristische attractiebestaat uit een geheel aan activiteiten en geïntegreerde diensten, die makkelijk herkenbaar zijn. De toegang wordtgecontroleerd. De prijzen en openingsuren worden gepubliceerd en gerespecteerd.” - Definitie en rangschikking van detoeristische attracties – Overeenkomst Attractions & Tourisme - GT4 - 1998.In Brussel zijn er 93 musea, 3 attracties, 1 bezoekerscentrum en 1 cultureel multidisciplinair centrum. 1.2. Het aanbod aan musea en attracties per gemeente40Cartografische bron Articque1 De Brusselse Museumraad verenigt 93 musea waarvan er 4 het buiten Brussel geleden zijn.2 De “Attractions & Tourisme asbl” telt 22 Brusselse toeristische attracties.3 De G.B.B.-gidsen is een vereniging van zelfstandige officieel gediplomeerde gidsen, waarvan de administratieve organisatie geregeld wordt door BI-TC. Zij organiseren voornamelijk geleidebezoeken voor groepen en individuen.4 De vereniging “Voir et Dire Bruxelles” groepeert de volgende verenigingen: ARAU, Arcadia, Bus Bavard, Pro-Velo en Itinéraires.5 Zijn inbegrepen in het Platform voor stedelijke bezoeken in Brussel: Brukselbinnenstebuiten, Coördinatie Zenne, Culturama, Jeugd & Vrede, Kerk en Toerisme Brussel, Klare Lijn, Korei,Polymnia, Seniorencentrum, StapStad, Tochten Van Hoop, Vereniging voor Brusselse Geschiedenis, Vizit en VTB-VAB Brusselgidsen.


Culturele dienstenJaarverslag • 2008 1.3. Geleide cultuurbezoekenVerenigingenAantalverenigingenAantalcircuitsType bezoekGidsen G.B.B. 1 25 Traditionele bezoekenVoir et Dire Bruxelles 4 184 Brussel andersDe ZomerwegenBrusselse Platform voor Stadstoerisme 14 282 Stadsrondrit en van het klassieke bezoektot het gespecialiseerde bezoekBron: Brochures van de verenigingen 2. De bezoekerscijfers 2.1. Musea en toeristische attractiesSinds 1997 zijn OPT en GT4 gestart met een database van het bezoek aan attracties en musea. In 1999 werd het beheervan deze database overgenomen door het Observatorium voor Toerisme te Brussel.Om de vertrouwelijkheid van deze gegevens te bewaren, presenteren wij de sector op twee manieren:• alle bezoekersaantallen samengevoegd• de indeling naar aantal bezoekers. 2.1.1. Alle bezoekersaantallen samengevoegdDit laat toe de recentste trends voor een zelfde groep van 15 musea en attracties weer te geven van 2000 tot 2008.3.000.0002.500.0002.000.000411.500.0001.000.000500.00002000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008FRegelmatige bezoeken aaneen groep van 15 musea entoeristische attracties2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 20081.842.760 1.960.119 2.215.063 2.166.839 1.972.363 2.062.833 2.674.161 2.631.409 2.855.864Bron: Observatorium voor Toerisme en Brusselse Museumraad


Observatorium voor toerisme te Brussel3Panel van musea en attracties:Museum van de Stad Brussel – Broodhuis, Koninklijke Musea voorSchone Kunsten van België, Museum voor Natuurwetenschappen vanBelgië, Atomium, Mini-Europe, Belgisch Centrum van het Beeldverhaal,Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis, Oceade,Jubelparkmuseum, Muziekinstrumentenmuseum, Hortamuseum,Voormalig Paleis van Brussel – Archeologische Site van de Coudenberg,BELvue Museum, Brussels Museum van de Geuze (Brouwerij Cantillon)en Musea van het Verre Oosten. 2.1.2. De indeling naar aantal bezoekers aan musea en attractiesDeze methode heeft het voordeel dat elk museum en elke toeristische attractie zich kan positioneren in het toeristischelandschap en toch zijn cijfers vertrouwelijk kan houden.42Minder dan 10.000 Tussen 10.001 en 100.000 Tussen 100.001 en 250.000 > 250.00015 musea1 bezoekerscentrum19 musea 3 musea1 attractie2 musea2 attracties1 multicultureel centrum• Brussel in de kijker • Bruxella 1238 • Belgisch Centrum van het Beeldverhaal • BOZAR• David en Alice van Buuren Museum • BELvue Museum • Oceade • Atomium• Aquariologisch Centrum• Museum van de Stad Brussel– Broodhuis• Koninklijk Museum van het Legeren de Krijgsgeschiedenis• Koninklijke Musea voor Schone Kunstenvan België• Joods Museum van België • Hortamuseum • Muziekinstrumentenmuseum • Mini-Europa• D’Ieteren Gallery • Jubelparkmuseum • Museum voor Natuurwetenschappenvan België• Historische Dienst van de Politie• Museum voor het Stedelijk Vervoerte Brussel• Kunstcentrum van het Roklooster• ULB Museum• Museum voor Arbeid en Industrie.La Fonderie• Museum voor Griezelkunstin Brussel• Constantin Meunier Museum• Antoine Wiertz Museum• Koninklijke Muntschouwburg• Museum van de Orthodoxe Kerk• Experimentarium• Cauchie Huis• Brussels Museum van de Geuze• Kindermuseum• Planetarium• Botanique• Museum van de Nationale Bankvan België• Archeologische Site van de Coudenberg• Musea van het Verre Oosten• Museum Moderne Religieuze Kunst• Maurice Carêmemuseum • Hallepoort -• Museum voor het Kostuum en de Kant• Museum voor Schone Kunstenvan Elsene• Stichting Jacques BrelBron: Brusselse Museumraad en Observatorium voor Toerisme te Brussel


Culturele dienstenJaarverslag • 2008 2.1.3. Verdeling van de nationale en internationale bezoekers van de federale musea52%48% Woont in België Woont niet in BelgiëBron: Publieks Observatorium van de federale wetenschappelijke instellingen – Permanente enquête in de federale museavan Brussel: Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België , Museum voor Natuurwetenschappen van België,Jubelparkmuseum en Muziekinstrumentenmuseum. 2.2. Culturele rondleidingen 2.2.1. Aantal rondleidingen en aantal bezoekers in 2002 tot 20082002 2003 2004 2005 2006 2007 2008Totaal aantal rondleidingen 5.781 6.040 7.196 9.205 10.167 8.331 8.047Totaal aantal bezoekers - - 237.412 293.624 259.440 286.892 258.808Bron: Gidsen G.B.B., “Voir et Dire Bruxelles” en Brussels Platform voor Stadstoerism 2.2.2. Aandeel van de talen die tijdens de rondleidingen gebruikt wordenFrans 36%Nederlands 25%Engels 18%Duits 16%Spaans 2%Italiaan 2%Andere 1%43Bron: Gidsen G.B.B en “ Voir et Dire Bruxelles ”


Observatorium voor toerisme te Brussel3 3. Eenmalige en terugkerendeevenementen in Brussel 3.1. Eenmalige evenementenAantal bezoekersin 2008Titel van de tentoonstelling Plaats Datum350.066 Leonardo Da Vinci. The European Genius Basiliek van Koekelberg 18 augustus 2007 - 6 april 2008135.000 Stars Wars Tour & Taxis 16 februari - 1 juni 2008130.000 Dit is onze geschiedenis Tour & Taxis oktober 2007 - mei 200875.000 Juwelen uit Europese vorstenhuizen ING 17 oktober 2007 - 17 februari 200863.891 Paul Klee BOZAR 1 maart - 25 april 200842.112 It's not only Rock 'n' Roll, Baby! BOZAR 20 juni - 14 september 200839.229 De wereld rond Portugal, een wereldrijk in de 16 e en BOZAR 26 oktober 2007 - 3 februari 200817 e eeuw26.641 Kunstschatten uit Wallonië van vroeger en nu BOZAR 14 februari - 18 mei 200823.290 Alechinsky van A tot Y KMSKB 23 november 2007 - 30 maart 200822.061 Cobra & Cie BOZAR 7 november 2008 - 4 januari 200919.356 Open kaart BOZAR 27 juni - 21 september 200816.688 Jan Fabre BOZAR 7 maart - 25 mai 200812.393 Onder dak in China. Oude architectuurmodellenJubelparkmuseum 28 september 2007 - 20 april 2008uit het Henan Museum11.588 Johan Muyle BOZAR 12 juni - 21 september 20089.500 Mike Kelley Wiels 6 september - 2 november 20089.200 Un-Scene Wiels 29 november 2008 - 22 februari 20096.500 Anne-Mie Van Kerckhoven: Nothing More Natural Wiels 6 september - 2 november 20081.892 Van Gilgamesj tot Zenobia. Oudheden uit het NabijeOosten en IranJubelparkmuseum 6 december 2007 - 29 juni 200844 3.2. Terugkerende evenementen (toegang mits betaling)Aantal bezoekersin 2008Titel van het evenement Plaats Maand Duurin dagen150.000 Brussels Summer Festival Verschillende plaatsen in de stad 21 - 31 augustus 2008 1066.000 Couleur Café Tour & Taxis 27 - 29 juni 2008 360.000 Internationaal Festival van de Fantastische Film Tour & Taxis 7 - 18 mei 2008 1347.000 Memorial Van Damme Koning Boudewijn Stadion 5 september 2008 138.000 Antiques & Fine Arts Fair Tour & Taxis 16 - 19 mei 2008 435.000 Anima Festival Flagey 1 - 9 februari 2008 922.000 Brossela Théâtre de Verdure 12 - 13 juli 2008 220.000 Nuits Botanique Botanique en Koninklijk Circus 7 - 15 mei 2008 918.447 Kunstenfestivaldesarts Een twintigtal theaterzalenen andere plaatsen in de stad9 - 31 mei 2008 23


Culturele dienstenJaarverslag • 2008Aantal bezoekersin 2008Titel van het evenement Plaats Maand Duurin dagen18.300 Festival van de Kortfilm - Brussel Verschillende bioscopen 25 april - 4 mei 2008 1015.000 Nocturnes van de Brusselse Musea 50 musea van september tot december 2008 1313.272 Museum Night Fever Musea in Brussel 1 maart 2008 110.000 Ommegang Van de Zavel naar de Grote Markt 1 - 3 juli 2008 28.000 Stylistenparcours Centrum van Brussel 24 - 28 oktober 2008 5 3.3. Terugkerende evenementen (gratistoegang)Aantal bezoekersin 2008Titel van het evenement Plaats Maand Duurin dagen2,5 miljoen Winterpret Verschillende plaatsen in de stad 28 november - 29 décember 2008 321,3 miljoen Kermis van Brussel Zuidlaan 9 juli - 24 augustus 2008 47400.000 Brussel-Bad Akenkaai 18 juli - 17 augustus 2008 31300.000 Bloementapijt Grote Markt 15 - 17 augustus 2008 3250.000 Brussels Jazz Marathon Verschillende plaatsen in de stad 23 - 25 mei 2008 3150.000 Euroferia Andaluza Atomium 5 - 8 juni 2008 3137.258 Bezoek aan Koninklijk Paleis Koninklijk Paleis Van juli tot september 2008 40125.000 Nuit Blanche Verschillende plaatsen in de stad 4 oktober 2008 1100.000 Irisfeest Centrum van Brussel 10 - 11 mei 2008 2100.000 Zinneke Parade Centrum van Brussel 31 mei 2008 1100.000 Opendeurdag in het Europees Parlement Schuman 7 juni 2008 128.000 20 km van Brussel Centrum van Brussel 25 mei 2008 115.000 Bier weekend Grote Markt 5 - 7 september 2008 345


Observatorium voor toerisme te Brussel3AlgemenebedenkingenBrussel: korte citytrips en congressenBrussel is een typische bestemming voor citytrips en congressen.Deze activiteiten genereren een hele reeks secundairetoeristische activiteiten. Niet enkel het stadscentrum,maar ook de ruimere omgeving vallen bij de bezoekers inde smaak.De redenen voor een bezoek aan Brussel hebben niet enkelmet de stad zelf te maken. De meeste toeristen bezoekenonze hoofdstad vanwege hun persoonlijke voorkeuren(cultureel aanbod, comfort, ...) of professionele verplichtingen.De ervaringen van elke toerist zijn uiterst persoonlijken uniek. Ook vormt men zich steeds een totaalbeeld vande stad: men kijkt naar de praktische aspecten, de mensenpeilen naar de algemene sfeer.Het toeristische aanbod46Brussel heeft een belangrijk en gediversifieerd cultureel,architecturaal en gastronomisch aanbod.De toeristische culturele diensten zijn eclectisch: 93 musea,3 recreatieve toeristische attractie, 1 bezoekerscentrum,19 verenigingen bieden meer dan 400 toeristische routesaan voor groepen en individuele bezoekers en HopOn/Hop Off” bustrajecten. Het hele jaar lang bloeien een reeksspecifieke of terugkerende evenementen.Sinds 1998 heeft de UNESCO de Grote Markt van Brusseluitgeroepen tot Werelderfgoed. Daartoe hanteerde deUNESCO de volgende criteria: “De Grote Markt is eenuitzonderlijk voorbeeld van de geslaagde eclectische mix vanverschillende architecturale stijlen en van de cultuur van degemeenschap in deze regio.” En “Door de aard en de kwaliteitvan de architectuur en de opmerkelijke waarde, illustreert deGrote Markt de opvallende evolutie van een koopmansstadin het noorden van Europa op het hoogtepunt van haarwelvaart ” 6 .De vakmensen van het toerisme worden bovendienelk jaar gevaloriseerd. De Awards van het Toerisme, diejaarlijks door de Brusselse sector worden uitgereikt,hebben het Museum voor Natuurwetenschappen, deArt Nouveau Biënnale en het Museum voor Oude Kunstbekroond. De Museumprijs die door het tijdschrift“Openbaar Kunstbezit in Vlaanderen” wordt toegekend,in samenwerking met het advocatenkantoor LinkatersDe Brandt, gaat naar de Koninklijke Musea voor SchoneKunsten van België (Museumprijs) en het Muziekinstrumentenmuseum(Publieksprijs).Het permanente museumaanbod is fundamenteel vooreen stadsbeleid.“ Lege schelpen met een schitterende architectuur, zondercultureel project, horen thuis in de categorie van de “ monumenten”, niet in die van de musea ” 7 . Aangewezen zijn veeleerte ijveren voor een groot permanent œuvre zoals eenEuropees stadscomplex binnen Brussel, als tegengewichtvoor de politieke bekendheid van de EU-instelling, om optermijn ook de positie van toeristisch-culturele hoofdstadvan Europa op te eisen.Op deze manier 2009 zijn heel wat zaken gepland, zoals deopening van het Magrittemuseum, een promotie campagnerond van het stripverhaal, en de heropening vanhet Filmmuseum.6 http://whc.unesco.org.7 Claudine Chapsoul in Question de public. – Les Cahiers Espaces november 2005.© OPT / J.-P. Remy


Culturele dienstenJaarverslag • 2008Imago en notoriëteitHet huidige imago van Brussel roept het beeld op van dehoofdstad van de EU, een cultuurstad met een eclectischarchitecturaal patrimonium, een Europees dorp met gastvrijeinwoners, een groene stad waar het goed leven is eneen stad waar zakenmensen graag vergaderen of in investerenen die de tijdelijke gasten zodanig betovert dat zeer graag hun oude dag zouden doorbrengen.Het imago van Brussel is veel meer dan een optelsomvan de sterke en zwakke punten. Het is een systematischeconstructie van voorstellingen die wordt opgebouwd viaervaringen die uit het aanbod worden gekozen omdat zeeen goed idee geven van de concurrentiële positioneringvan de stad.De beeldvorming van Brussel die op de ronde tafels van hettoerisme werd gedefinieerd, is gebaseerd op de volgendeelementen: ‘Europa/Cultuur, musea & evenementen/Levenskunst/Stad voor jongeren-cool/Groene stad’.Wat het imago betreft, is het evenemententoerisme eenvan de activiteitensegmenten met de sterkste uitstraling2.De grote evenementen zijn een ideale gelegenheidom de aandacht van de media naar zich toe te trekken ende overheidsdiensten, de inwoners en de bezoekers temobiliseren.© OPT / J.-P. RemyDe Assisen stelden voor om een 10-jarenkalender metvier internationale evenementen samen te stellen enelke drie jaar een sterk thema met een internationale dimensienaar voor te brengen.De tijdelijke tentoonstellingen van internationaal niveau zijnvaak de beslissende factor die bezoekers naar Brussel lokt.Hun organisatie beantwoordt aan de lokale, culturele, educatieve,economische en internationale uitdagingen ombezoekers aan te trekken of te binden, maar moet ookaandacht besteden aan de media en een imagostrategieontwikkelen die Brussel onderscheidt van de concurrerendesteden. Hierin spelen de communicatie via de pers en dearrangementen die de reissector aanbiedt een cruciale rol.En tot slot,dragen de internationale evenementen, te middenvan het bruisende Europese culturele aanbod, bijtot het genereren van bijkomende toeristenstromen,op voorwaarde dat ze het imago uitdragenen niet verworden tot een kopie waarin de lokaleziel niet aanwezig is.47


Observatorium voor toerisme te Brussel4. TransportTransportmiddel Betrokkenen BronnenLuchttransport Brussels Airport Brussels AirportSpoorwegtransportN.M.B.S.Thalys InternationalEurostarN.M.B.S. – nationale reizigersN.M.B.S. – internationale reizigers 1. Luchttransport 1.1. Nationale Luchthaven van Brussel 1.1.1. Aantal passagiers en transitpassagiers op de Nationale Luchthavenvan Brussel van 1998 tot 2008252015105019981999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Bestemmingspassagiers (in miljoen) Transit passagiers (in miljoen) Totaal passagiers (in miljoen)48Bestemmingspassagiers(in miljoen)1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2008/200713 13,7 14,7 13,8 13,2 13,7 14,3 14,87 15,3 16,7 16,9 1,20%Transit passagiers (in miljoen) 5,48 6,26 6,84 5,79 1,28 1,48 1,38 1,33 1,4 1,1 1,60 45,45%Totaal passagiers (in miljoen) 18,5 20 21,6 19,6 14,4 15,2 15,6 16,2 16,7 17,8 18,5 3,93%Bron: Brutrends 2008 – BIAC1 Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen


Jaarverslag • 2008Transport 1.1.2. Aantal passagiers per maand2.500.0002.000.0001.500.0001.000.0001.479.2791.607.8191.195.6501.269.5301.949.8431.712.4661.757.8021.721.7661.821.3261.590.3671.260.6471.149.235500.0000JanuariFebruari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November DecemberBron: Brutrends 2008 – BIAC 1.1.3. Aantal passagiers per herkomst (in miljoen)14Aantal passagiers per herkomst (in miljoen)121086420 2007 2008Europese Unie Niet - Europa Afrika Noord-Amerika Midden-Oosten Verre Oosten Centraal en Zuid-Amerika49Aantal passagiers (in miljoenen) 2007 2008 % 2008/2007Europese Unie 12,2 12,0 65% -2%Niet - Europa 2,2 2,3 13% 5%Afrika 1,9 2,0 11% 5%Noord-Amerika 0,92 1,2 7% 30%Midden-Oosten 0,21 0,26 1% 24%Verre Oosten 0,15 0,45 2% 200%Centraal en Zuid-Amerika 0,17 0,20 1% 18%Totaal 17,8 18,5 100% 4%Bron: Brutrends 2008 – BIAC – transit inbegrepen


Observatorium voor toerisme te Brussel4 1.1.4. Top 20 van de bestemmingen per aantal passagiers900.000800.000700.000600.000 2007 2008500.000400.000300.000200.000100.0000LondenMadridBarcelonaRomeWenenFrankfurtGenèveLissabonAntalyaKopenhagenNew YorkHurghadaMonastirWashingtonTel AvivDjerbaMumbaiCasablancaChicagoDelhi502007 2008 2008/2007EuropaLonden 799.480 698.106 -13%Madrid 667.371 675.798 1%Barcelona 563.324 523.347 -7%Rome 478.987 505.974 6%Wenen 450.784 467.970 4%Frankfurt 487.467 463.044 -5%Genève 374.455 448.452 20%Lissabon 484.885 440.834 -9%Antalya 418.669 437.656 5%Kopenhagen 419.902 436.697 4%Buiten EuropaNew York 361.038 602.552 41%Hurghada 172.352 181.250 5%Monastir 186.271 174.022 -7%Washington 129.729 155.812 20%Tel Aviv 140.980 155.667 10%Djerba 151.912 153.786 1%Mumbai 52.716 138.452 163%Casablanca 170.164 136.220 -20%Chicago 130.165 135.545 4%Delhi 32.519 128.312 295%Bron: Brutrends 2008 - BIAC


Jaarverslag • 2008Transport 1.1.5. Aantal vluchten op de Nationale Luchthaven van BrusselType vlucht 2007 2008 % 2008/2007Lijnvluchten 215.875 219.200 85% 2%Cargo 24.709 16.600 6% -33%Algemene luchtvaart 17.400 16.500 6% -5%Militaire vluchten 6.400 6.400 2% 0%Totaal 264.366 258.795 100% -2%Bron: Brutrends 2008 - BIAC 1.1.6. Top 20 van de bestemmingen per aantal vluchten14.00012.00010.000 2007 20088.0006.0004.0002.0000LondenMünchenMadridFrankfurtWenenMilaanBerlijnKopenhagenRomeGenèveNew YorkTel AvivCasablancaMonastirHurghadaDjerbaMarrakechTorontoMumbaiDelhi2007 2008 2008/2007EuropaLonden 12.644 11.181 -11,6%München 6.815 6.724 -1,3%Madrid 6.639 6.716 1,2%Frankfurt 6.828 6.419 -6,0%Wenen 5.966 6.166 3,4%Milaan 6.166 6.022 -2,3%Berlijn 5.396 5.807 7,6%Kopenhagen 5.362 5.541 3,3%Rome 5.007 5.372 7,3%Genève 4.803 5.189 8,0%51


Observatorium voor toerisme te Brussel42007 2008 2008/2007Buiten EuropaNew-York 2.564 3.591 40,1%Tel Aviv 1.232 1.333 8,2%Casablanca 1.717 1.253 -27,0%Monastir 1.308 1.204 -8,0%Hurghada 1.057 1.133 7,2%Djerba 1.113 1.133 1,8%Marrakech 957 840 -12,2%Toronto 298 774 159,7%Mumbai 299 732 144,8%Delhi 205 731 256,6%Bron: Brutrends 2008 – BIAC (alleen maar passagiersvluchten) 1.1.7. De hotellerie op het grondgebied van de gemeente ZaventemAankomsten Overnachtingen Verblijfsduur2004 80.194 105.302 1,32005 73.500 96.030 1,32006 80.268 99.001 1,22007 79.675 100.778 1,32008 87.552 111.457 1,3Bron: Algemene Directie Statistiek en Economische InformatieHotelbarometer - Observatorium voor Toerisme te Brussel – (*) van juni tot december 2004. 1.1.8. Toegang tot de luchthaven52Toegang met de wagen(in aantal wagens)Toegang met de trein(in aantal passagiers)Toegang taxis(in aantal passagiers)Bron: Brutrends 2008 - BIAC2004 2005 2006 2007 20082.288.035 2.264.833 2.211.858 2.362.792 2.308.6242.311.471 2.427.291 2.717.415 3.011.860 3.242.287593.000 480.000 615.000 628.000 589.000


Jaarverslag • 2008Transport 1.1.9. Het profiel van de passagiersJaar Meer dan 54 jaar 45-54 jaar 35-44 jaar 25-34 jaar 0-24 jaarGeslacht20%18%Mannelijk 60%22%22%18%Vrouwelijk 40%Redenen voor verplaastingToerisme 62%Aandeel per reisklasse Economisch Business - First92%8%Zakelijk 38%Frequentie in aantal vluchten (heen en terug per jaar) Type groep1 15%Alleen 53%532-4 39%5-10 20%10 en meer 27%Met z’n tweeen 32%In groep> 2 personen 15%


Observatorium voor toerisme te Brussel4NationaliteitInternationaal 55%Belgen 45%Bron: Brutrends 2008 – BIAC 1.2. Brussels South Charleroi Airport 1.2.1. Aantal passagiers en aantal vluchten op Brussels SouthCharleroi Airport van 1998 tot 20083.500.0003.000.0002.500.0002.000.0001.500.0001.000.000500.00054019981999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008AantalpassagiersAantalvluchten1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2008/2007210.727 235.949 255.322 773.431 1.279.000 1.700.000 2.034.797 1.873.349 2.166.360 2.458.255 2.957.026 20,3%62.539 60.305 57.055 57.216 64.237 63.140 65.952 61.182 66.404 70.724 79.487 12%Bron: Brussels South Charleroi Airport


Jaarverslag • 2008Transport 1.2.2. Profiel van de reizigersRedenen van de verplaatsingNationaliteitBelgië 43%Italië 12%Frankrijk 12%Spanje 10%Nederland 5%Ierland 3%Verenigd Koninkrijk 2%Polen 2%Andere 6%Bezoekvrienden,familieRecreatieZakenAndereStudent5%3%17%31%43%Leeftijdsgroep - 18 jaar 18-34 jaar 35-44 jaar 45-54 jaar Meer dan 54 jaarBron: Brussels South Charleroi Airport55


Observatorium voor toerisme te Brussel4 2. Spoorwegtransport 2.1. Internationaal verkeer: Thalys 2.1.1. Aantal passagiers op Thalys vanuit en naar Brussel van 1998 tot 20084.500.00004.000.00003.500.00003.000.00002.500.00002.000.00001.500.00001.000.0000500.0000019981999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Totaal Parijs Keulen AmsterdamAantal1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2008/2007passagiersParijs 1.292.300 2.638.000 2.814.700 2.909.048 2.943.340 2.837.669 2.825.705 3.018.019 3.223.214 3.376.699 3.423.717 1%Keulen 86.900 239.000 167.700 177.886 193.913 340.509 303.556 313.966 330.766 363.751 320.540 -12%Amsterdam 24.100 110.000 66.800 67.748 73.982 73.734 72.258 72.325 80.319 78.608 78.694 0%Andere800 - 363.745 444.289 485.054 454.030 653.773 445.759 521.389 167.308 127.751 -24%bestemmingenTotaal 1.404.100 2.987.000 3.412.945 3.598.971 3.696.289 3.705.942 3.855.292 3.850.069 4.155.688 3.907.758 3.950.702 1%56Bron: NMBS – Thalys InternationalAndere herkomst/ 2006 2007 2008bestemmingenRotterdam 14.818 16.852 15.361La Haye 12.935 15.340 13.004Marseille 1.156 1.287 594Bron: NMBS – Thalys InternationalOpmerkingen:Berekening van het aantal passagiers: het gaat over de samenvoeging van de heen- en terugreizen.Het aantal passagiers naar Brussel is dus ongeveer 50%.


Jaarverslag • 2008Transport 2.1.2. Percentage tickets voor zakenreizen / vrije tijdverkocht via Thalys van 2000 tot 2007Type ticket 2000 2002 2003 2004 2006 2007Tickets zaken 43% 43% 44% 48% 33% 33%Tickets vrije tijd 48% 57% 42% 47% 64% 67%Andere 2 9% - 14% 5% - -Bron: Thalys International 2.1.3. Aantal passagiers op de Thalys lijnen van en naar Brussel per maand400.0000350.0000314.452300.0000 320.285250.0000334.011334.267327.329354.975339.562 338.870285.900345.188322.327332.842200.0000150.0000100.000050.00000JF M A M J J A S O N DBron: Thalys International 2.1.4. Profiel van het cliënteelGeslacht HerkomstFrankrijk34%57Mannelijk 56%BelgiëNederland10%31%Vrouwelijk 44%DuitslandAndere bestemingen7%18%Leeftijd39% is minder dan 35 jaar oud79% van het cliënteel is werkend2 Andere = groepstarieven, tarieven voor touroperators en speciale tarieven(gehandicapten + begeleiders, honden, VIP…).


Observatorium voor toerisme te Brussel4Profiel van het cliënteel Verdeling van de door de reizigers geboekte klassenToerisme52%Comfort 128%Zaken48%Comfort 272%Bron: Thalys International 2.2. Internationaal verkeer: Eurostar 2.2.1. Aantal passagiers op de Eurostar van en naar Brussel van 1998 tot 20082.500.0002.000.0001.500.0001.000.000500.00058019981999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Brussel - Londen Brussel - RijselAantal1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2008/2007trajectenBrussel 1.396.000 1.357.000 1.226.000 1.102.190 1.058.135 1.066.573 1.473.039 1.585.798 1 620 114 1.793.145 2.081.249 16%- LondenBrussel63.000 77.000 214.000 229.240 206.359 204.945 233.112 241.223 243 175 244.358 250.827 3%- RijselTotaal 1.459.000 1.434.000 1.440.000 1.331.430 1.264.494 1.271.518 1.706.151 1.827.021 1.977.166 2.152.477 2.434.623 13%Bron: NMBS


Jaarverslag • 2008Transport 2.2.2. Percentage tickets voor zakenreizen / vrije tijdverkocht via Eurostar van 2000 tot 2007Type ticket 2000 2002 2003 2004 2006 2007Tickets zaken 43% 43% 44% 48% 33% 33%Tickets vrije tijd 48% 57% 42% 47% 64% 67%Andere 2 9% - 14% 5% - -Bron: Eurostar 2.2.3. Aantal passagiers op de Eurostar lijnen van en naar Brussel per maand250.0000200.0000150.0000226.023211.542208.299213.950219.515213.661215.261201.353182.383212.061191.090100.0000139.48350.00000JF M A M J J A S O N DBron: NMBS 2.3. Internationaal verkeer (zonder Thalys en Eurostar)2006 2007 2008Internationaal TGV 624.010 852.657 1.798.469Internationaal ticket 1.539.111 4.251671 953.539Totaal 2.163.121 5.104.328 2.752.00859Bron: NMBSDe NMBS telt 14.786.938 binnenlandse vervoerbewijzen, waaronder 432.336 B-Dagtrips.Tegenover 63.470.484 niet-schoolabonnementen staan 9.610.860 schoolabonnementen.


Observatorium voor toerisme te Brussel4AlgemenebedenkingenBrussel ligt centraal ineen netwerk van luchtenspoorvervoer. Luchtvervoer: Brussel NationaalHet aantal reizigers naar Brussel-Nationaal is in deperiode van 10 jaar stabiel gebleven.Het aantal passagiers dat in Brussel Nationaal pervliegtuig aankomt, is van 1998 tot 2008 met 7%gestegen. Lokale passagiers zijn de stuwende krachtachter de luchtvaartactiviteiten van de Brusselseluchthaven.De meest gewaardeerde bestemmingen zijn delanden van de Europese Unie met 65% van het totaal.De belangrijkste bestemmingen volgens aantalpassagiers zijn Londen, Madrid, Barcelona en Rome.Deze sterke stijging was vooral te danken aan hetsucces van de nieuwe langeafstandsverbindingen ende komst van nieuwe lowbudgetmaatschappijen. Luchtvervoer: Charleroi Brussels South60De luchthaven van Charleroi positioneert Brussel als‘low-cost’ bestemming.In 2008 kreeg Brussels South Charleroi Airport2.957.026 passagiers over de vloer, een stijging met20,3% in vergelijking met 2007.Deze toename van het aantal passagiers is gedeeltelijkte danken aan de vijf nieuwe bestemmingen vanRyanair: Bergerac, Limoges, Perpignan, Porto enZaragoza en de nieuwe verbinding van Wizz Air metBoekarest. Ook de andere vluchten van Wizz Air,Jet4you en Ryanair hadden een uitstekende bezettingsgraad.Tot slot vermelden we nog de vluchtenvan OnAir naar Pescara en de dienst zakenreizen diePrivate Wings aanbiedt.


Jaarverslag • 2008Transport Spoorvervoer: EurostarHet aantal Eurostar-passagiers vanuit Londen steegvan 1999 tot 2008 met 70%. In 2008 werd eenstijging met 13% genoteerd tegenover 2007.Deze stijging van het verkeer wordt mede veroorzaaktdoor de kortere reistijden en de zoektocht naarmilieuvriendelijke vervoersmiddelen.Het grootste aantal reizigers treffen we aan in demaanden januari tot juli, oktober en december.Het kleinste aantal reizigers treffen we aan in demaanden augustus, september en november.© OPT / J.-P. Remy Spoorvervoer: ThalysHet aantal reizigers op de Thalys-verbinding metParijs is van 1999 tot 2008 met 32% toegenomen enis ook met 1% gestegen in vergelijking met 2007.De bestemmingen evolueerden op volgende wijze:Parijs (+1%), Amsterdam (0%) en Keulen/Aken (-12%)in 2008 t.o.v. 2007.Het grootste aantal reizigers treffen we aan in demaanden maart, april, juni, juli, september, oktoberen december.Het kleinste aantal reizigers treffen we aan in demaanden januari, februari, mei, augustus en november.61


Observatorium voor toerisme te Brussel5. Toeristen profielDit hoofdstuk presenteert drie korte beschrijvingen van reizigersprofielen met bestemming Brussel:recreatieve bezoeken, zakenbezoeken en jongerentoerisme.De drie studies werden door het WES uitgevoerd, gecoördineerd door Toerisme Vlaanderen. Verblijfstoerisme Profiel 9 van de 10 Nederlanders die Brussel bezoeken zijn jonger dan 55 jaar, terwijl meer dan 40% van de Duitsetoeristen ouder is dan 55 jaar. De Japanners en de Amerikanen vertegenwoordigen een vrij jonge markt. We kunnen de zakenreizigers opsplitsen in twee groepen, ongeacht het land van herkomst van de respondenten:enerzijds de kaderleden, de ondernemers en de vrije beroepen en anderzijds de bedienden. Lets minder dan de helft van de ondervraagden heeft een universitair diploma. Kenmerken van het verblijf 95% van de toeristen reist naar Brussel zonder kinderen. De gemiddelde verblijfsduur in Vlaanderen of in Brussel is 3,2 overnachtingen. De belangrijkste vervoermiddelen zijn: het vliegtuig (39%), de auto (19%), de Thalys en de Eurostar (15%)en de autocar (15%). 65% van de toeristen reserveert zijn verblijf en vervoer voor het vertrek, 15% reserveert enkel het verblijf,8% enkel het vervoer en 12% reserveert niets. Geraadpleegde informatiebronnen Meer dan 4 toeristen op 5 hebben voor hun vertrek een informatiebron geraadpleegd: Internet (36%), reisgidsen (33%) en reisbureaus (22%). Een vijfde van de toeristen haalt informatie uit de media (kranten, tijdschriften en televisie). Activiteiten De belangrijkste activiteiten in Brussel zijn een wandeling in de stad (31%), de monumenten, het patrimoniumen de bezienswaardigheden bezoeken (14%).62Bron: Vlaanderen Vakantieganger - Toerismecahier Reizen - Toerisme Vlaanderen 2005


Jaarverslag • 2008Toeristen profiel Zakentoerisme Profiel 58% van de respondenten is ouder dan 40 jaar 20% van de respondenten is afkomstig uit België/Luxemburg en 38% uit de buurlanden. 73% van de ondervraagde zakenreizigers zijn universitairen. Kenmerken van het verblijf De gemiddelde verblijfsduur van buitenlandse zakenreizigers in Brussel is 4,7 dagen. De vervoermiddelen zijn het vliegtuig (54%), de trein (Thalys of Eurostar) (12%), de auto (12%). 92% van de zakenreizigers logeert in een 3- of 5-sterrenhotel. Ze reizen alleen (46%) of met een deelnemer aan de vergadering (52%). Slechts 2% wordt vergezeldvan iemand die niet aan de vergadering deelneemt. Activiteiten Vrijetijdsactiviteiten (39%) en een toeristisch bezoek (16%), uitgaan, eten en drinken (41%).Bron: Reizen met kennis van zaken - Toerismecahier Reizen - Toerisme Vlaanderen 2004/05 Jongerentoerisme Profiel Het studieniveau van de respondenten is 38% secundair onderwijs, 26% bachelor en 36% universitair. Hun statuut is: 42% studenten, 36% bedienden en 14% kaderleden of vrij beroep. Kenmerken van het verblijf 20% van de respondenten maakt een rondreis in Europa, 19% maakt een citytrip en 8% maakt een rondreis in België. Ze reizen alleen (15%), met een andere persoon (55%), of met vrienden (29%). Ze verplaatsen zich hoofdzakelijk met de trein (Thalys, Eurostar) 43%, de auto (25%), het vliegtuig (15%).63 Geraadpleegde informatiebronnen De belangrijkste informatiebronnen zijn het internet (76%), reisgidsen (76%) en vrienden en familie (21%).Bron: Jongerenonderzoek - Toerisme Vlaanderen 2008.


Nota’s.................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................


Nota’s.................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................


Layout en realisatie:www.helloagency.com


DE PARTNERS VAN HET OBSERVATORIUM:Algemene Directie Statistiek en EconomischeInformatieBAPCOBed & BrusselsBIACBrusselse MuseumraadCity ToursFBAAFederatie Horeca BrusselGidsen Brussel BelgiëLogies voor jongerenMIVBNMBSBrussels AirlinesStichting voor kunstenTaxi StopTO IncomingsToeristische AttractiesVoir et Dire BruxellesMET DE MEDEWERKING VAN:Institut Arthur HaulotObservatorium van de federalewetenschappelijke instellingenOnthaal en Promotie BrusselCONTACT:Béatrice WalgraeveCharleroise Steenweg, 1111060 BrusselT.: 02/504 02 36F.: 02/513 69 50E-mail: bwalgraeve@obs.irisnet.behttp://www.observatoiretourisme.irisnet.be

More magazines by this user
Similar magazines