13.07.2015 Views

Stb-2012-217 - Steunpunt Taal en Rekenen VO

Stb-2012-217 - Steunpunt Taal en Rekenen VO

Stb-2012-217 - Steunpunt Taal en Rekenen VO

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

Staatsbladvan het Koninkrijk der Nederland<strong>en</strong>Jaargang <strong>2012</strong><strong>217</strong>Besluit van 23 april <strong>2012</strong> tot wijziging van hetEindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>, het Staatsexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong> <strong>en</strong> het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitberoepsopleiding<strong>en</strong> WEB in verband metexaminering refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus Nederlandse taal<strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>VO</strong> <strong>en</strong> mbo 2 <strong>en</strong> 3 <strong>en</strong> aanpassingexamineringsvoorschrift<strong>en</strong> voor mbo in verbandmet de beroepsgerichte kwalificatiestructuur0Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederland<strong>en</strong>, Prinses vanOranje-Nassau, <strong>en</strong>z. <strong>en</strong>z. <strong>en</strong>z.Op de voordracht van Onze Minister van Onderwijs, Cultuur <strong>en</strong>Wet<strong>en</strong>schap, van 17 november 2011, nr. WJZ/346015 (3851), directieWetgeving <strong>en</strong> Juridische Zak<strong>en</strong>, gedaan mede nam<strong>en</strong>s Onze Minister vanEconomische Zak<strong>en</strong>, Landbouw <strong>en</strong> Innovatie;Gelet op de artikel<strong>en</strong> 29, tweede <strong>en</strong> vijfde lid, <strong>en</strong> 60, zesde lid, van deWet op het voortgezet onderwijs, 72, vierde lid, <strong>en</strong> 116, vijfde lid, van deWet voortgezet onderwijs BES <strong>en</strong> 7.4.3a, <strong>en</strong> 7.4.11, derde lid, van de Weteducatie <strong>en</strong> beroepsonderwijs;De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van3 februari <strong>2012</strong>, nr. W05.11.0492/I);Gezi<strong>en</strong> het nader rapport van Onze Minister van Onderwijs, Cultuur <strong>en</strong>Wet<strong>en</strong>schap, van 16 april <strong>2012</strong>, nr. WJZ/385076 (3851), directie Wetgeving<strong>en</strong> Juridische Zak<strong>en</strong>, uitgebracht mede nam<strong>en</strong>s Onze Minister vanEconomische Zak<strong>en</strong>, Landbouw <strong>en</strong> Innovatie;Hebb<strong>en</strong> goedgevond<strong>en</strong> <strong>en</strong> verstaan:ARTIKEL I WIJZIGING VAN HET EXAMEN- EN KWALIFICATIEBE-SLUIT BEROEPSOPLEIDINGEN WEBHet Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluit beroepsopleiding<strong>en</strong> WEB wordt alsvolgt gewijzigd:AIn artikel 1 word<strong>en</strong> in de alfabetische rangschikking de volg<strong>en</strong>debegripsbepaling<strong>en</strong> ingevoegd:assist<strong>en</strong>topleiding: assist<strong>en</strong>topleiding, g<strong>en</strong>oemd in artikel 7.2.2, eerstelid, onderdeel a, van de wet;Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 1


asisberoepsopleiding: basisberoepsopleiding, g<strong>en</strong>oemd in artikel 7.2.2,eerste lid, onderdeel b, van de wet;deelnemer: deelnemer <strong>en</strong> in voorkom<strong>en</strong>de gevall<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>deelnemerals bedoeld in artikel 8.1.1, eerste lid, van de wet;g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>: exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> die de examineringbetreff<strong>en</strong> van de g<strong>en</strong>erieke kwalificatie-eis<strong>en</strong>;midd<strong>en</strong>kaderopleiding: midd<strong>en</strong>kaderopleiding, g<strong>en</strong>oemd in artikel 7.2.2,eerste lid, onderdeel d, van de wet;onderdeel Engels: onderdeel Engels waarvoor op grond van artikel 17a,vierde lid, van dit besluit g<strong>en</strong>erieke kwalificatie-eis<strong>en</strong> zijn vastgesteld;onderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschap: onderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschapwaarvoor op grond van artikel 17a, derde lid, van dit besluitg<strong>en</strong>erieke kwalificatie-eis<strong>en</strong> zijn vastgesteld;specialist<strong>en</strong>opleiding: specialist<strong>en</strong>opleiding, g<strong>en</strong>oemd in artikel 7.2.2,eerste lid, onderdeel e, van de wet;specifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>: exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> die de examineringbetreff<strong>en</strong> van de specifieke kwalificatie-eis<strong>en</strong> die als kerntak<strong>en</strong> zijnopg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in het kwalificatiedossier van de beroepsopleiding waarinexam<strong>en</strong> wordt gedaan;vakopleiding: vakopleiding, g<strong>en</strong>oemd in artikel 7.2.2, eerste lid,onderdeel c, van de wet;BArtikel 3 komt te luid<strong>en</strong>:Artikel 3. Het exam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> beroepsopleiding1. Het exam<strong>en</strong> bestaat voor iedere beroepsopleiding uit g<strong>en</strong>eriekeexam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> <strong>en</strong> uit specifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>.2. De g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong> de onderdel<strong>en</strong>:a. Nederlandse taal;b. rek<strong>en</strong><strong>en</strong>;c. loopbaan <strong>en</strong> burgerschap; <strong>en</strong>d. voor zover het betreft de midd<strong>en</strong>kaderopleiding <strong>en</strong> de specialist<strong>en</strong>opleiding:Engels.3. Het exam<strong>en</strong> bestaat voor ieder onderdeel van e<strong>en</strong> beroepsopleidinguit e<strong>en</strong> instellingsexam<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> dan wel beide.4. Het derde lid is niet van toepassing op het onderdeel loopbaan <strong>en</strong>burgerschap. Het bevoegd gezag stelt de eis<strong>en</strong> waaraan de deelnemervoor dit onderdeel moet voldo<strong>en</strong> vast met inachtneming van hetkwalificatiedossier.5. Indi<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> onderdeel van e<strong>en</strong> beroepsopleiding gedeeltelijkc<strong>en</strong>trale examinering plaatsvindt, wordt bij ministeriële regeling bepaaldover welk gedeelte het instellingsexam<strong>en</strong> voor dat onderdeel zichuitstrekt.CNa artikel 3 word<strong>en</strong> artikel<strong>en</strong> ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:Artikel 3a. Niveau van examinering1. Indi<strong>en</strong> de exam<strong>en</strong>commissie daarin toestemt, kan de deelnemer inplaats van het exam<strong>en</strong> in het onderdeel Nederlandse taal of rek<strong>en</strong><strong>en</strong> vande beroepsopleiding waarin hij exam<strong>en</strong> doet, het exam<strong>en</strong> in het betreff<strong>en</strong>deonderdeel aflegg<strong>en</strong> zoals is vastgesteld voor e<strong>en</strong> beroepsopleidingvan e<strong>en</strong> hoger niveau als bedoeld in artikel 7.2.2, derde lid, van de wet.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 2


2. Indi<strong>en</strong> de deelnemer in het onderdeel Nederlandse taal of rek<strong>en</strong><strong>en</strong> ope<strong>en</strong> hoger niveau exam<strong>en</strong> doet, wordt het cijfer dat is behaald voor ditonderdeel gebruikt bij het bepal<strong>en</strong> van de eindwaardering, bedoeld inartikel 15.Artikel 3b. Vrijstelling<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong>rek<strong>en</strong><strong>en</strong>1. De deelnemer is vrijgesteld van het exam<strong>en</strong>onderdeel Nederlandsetaal of rek<strong>en</strong><strong>en</strong> indi<strong>en</strong> de exam<strong>en</strong>commissie heeft vastgesteld dat:a. hij het betreff<strong>en</strong>de exam<strong>en</strong>onderdeel heeft afgelegd zoals isvastgesteld voor e<strong>en</strong> beroepsopleiding van e<strong>en</strong>zelfde dan wel e<strong>en</strong> hogerniveau als bedoeld in artikel 7.2.2, derde lid, van de wet;b. hij e<strong>en</strong> eindwaardering voor het betreff<strong>en</strong>de exam<strong>en</strong>onderdeel vant<strong>en</strong> minste het cijfer 6 heeft behaald; <strong>en</strong>c. er na het studiejaar waarin hij het betreff<strong>en</strong>de exam<strong>en</strong>onderdeel heeftafgelegd nog ge<strong>en</strong> twee studiejar<strong>en</strong> zijn verstrek<strong>en</strong>.2. De deelnemer is vrijgesteld van het exam<strong>en</strong>onderdeel Nederlandsetaal of rek<strong>en</strong><strong>en</strong> indi<strong>en</strong> de exam<strong>en</strong>commissie heeft vastgesteld dat:a. hij op grond van artikel 29, 30 of 60 van de Wet op het voortgezetonderwijs het eind- of staatsexam<strong>en</strong> in het vak Nederlandse taal <strong>en</strong>literatuur voor havo of vwo respectievelijk de rek<strong>en</strong>toets voor havo of vwoheeft afgelegd;b. hij voor dit eind- of staatsexam<strong>en</strong> in het vak Nederlandse taal <strong>en</strong>literatuur respectievelijk deze rek<strong>en</strong>toets t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> eindcijfer 6 heeftbehaald; <strong>en</strong>c. er na het schooljaar waarin hij dit eind- of staatsexam<strong>en</strong> in het vakNederlandse taal <strong>en</strong> literatuur respectievelijk deze rek<strong>en</strong>toets heeftafgelegd nog ge<strong>en</strong> twee studiejar<strong>en</strong> zijn verstrek<strong>en</strong>.3. Indi<strong>en</strong> de exam<strong>en</strong>commissie vrijstelling verle<strong>en</strong>t voor het exam<strong>en</strong>onderdeelNederlandse taal of rek<strong>en</strong><strong>en</strong>, telt de eindwaardering van heteerder afgelegde exam<strong>en</strong>onderdeel of het eindcijfer van de eerderafgelegde rek<strong>en</strong>toets respectievelijk het eind- of staatsexam<strong>en</strong> in het vakNederlandse taal <strong>en</strong> literatuur mee bij het bepal<strong>en</strong> van de uitslag.4. Het eerste lid is van overe<strong>en</strong>komstige toepassing op het c<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong> van het onderdeel Nederlandse taal.5. Op e<strong>en</strong> verzoek van de deelnemer bij de exam<strong>en</strong>commissie totvrijstelling van het instellingsexam<strong>en</strong> van het exam<strong>en</strong>onderdeel Nederlandsetaal beslist de exam<strong>en</strong>commissie met inachtneming van devereist<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in het eerste lid.6. Indi<strong>en</strong> de exam<strong>en</strong>commissie vrijstelling heeft verle<strong>en</strong>d op grond vanhet vierde of vijfde lid, telt het cijfer voor het eerder afgelegde c<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong> respectievelijk instellingsexam<strong>en</strong> van het exam<strong>en</strong>onderdeelNederlandse taal mee bij het bepal<strong>en</strong> van de eindwaardering, bedoeld inartikel 15.DIn artikel 4 wordt «van e<strong>en</strong> beroepsopleiding als bedoeld in artikel 7.2.2,eerste lid, onder d <strong>en</strong> e, van de wet» vervang<strong>en</strong> door: van de basisberoepsopleiding,de vakopleiding, de midd<strong>en</strong>kaderopleiding <strong>en</strong> despecialist<strong>en</strong>opleiding.EIn artikel 5 wordt «van e<strong>en</strong> beroepsopleiding als bedoeld in artikel 7.2.2,eerste lid, onder b tot <strong>en</strong> met e, van de wet» vervang<strong>en</strong> door: van debasisberoepsopleiding, de vakopleiding, de midd<strong>en</strong>kaderopleiding <strong>en</strong> despecialist<strong>en</strong>opleiding.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 3


FIn artikel 6, eerste lid, onderdel<strong>en</strong> i <strong>en</strong> j, vervalt telk<strong>en</strong>s: of exam<strong>en</strong>deelnemers.GNa artikel 7 wordt e<strong>en</strong> artikel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:Artikel 7a. Mom<strong>en</strong>t van afname c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>1. Het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> wordt afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> nadat t<strong>en</strong> minste de helft vande voor de deelnemer geld<strong>en</strong>de studieduur is verstrek<strong>en</strong>.2. Indi<strong>en</strong> de voor de deelnemer geld<strong>en</strong>de studieduur minder dan 24maand<strong>en</strong> bedraagt, wordt in afwijking van het eerste lid het c<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong> afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> vanaf het mom<strong>en</strong>t waarop de rester<strong>en</strong>de periode vande voor de deelnemer geld<strong>en</strong>de studieduur minder dan 12 maand<strong>en</strong>bedraagt.HArtikel 8 komt te luid<strong>en</strong>:Artikel 8. Herkansing c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>1. Indi<strong>en</strong> de deelnemer voor e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> e<strong>en</strong> waardering lagerdan het cijfer 6 heeft behaald, heeft hij recht op t<strong>en</strong> minste één herkansingvoor dit c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>.2. Indi<strong>en</strong> de deelnemer voor e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> e<strong>en</strong> waardering vant<strong>en</strong> minste het cijfer 6 heeft behaald, heeft hij recht op één herkansingvoor dit c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>, t<strong>en</strong>zij hij eerder gebruik heeft gemaakt van hetrecht op herkansing, bedoeld in het eerste lid.3. De deelnemer wordt binn<strong>en</strong> de voor hem geld<strong>en</strong>de studieduur voorde eerste maal in de geleg<strong>en</strong>heid gesteld de herkansing af te legg<strong>en</strong>,t<strong>en</strong>zij hij ge<strong>en</strong> gebruik heeft gemaakt van de voor hem vastgestelde eerstegeleg<strong>en</strong>heid tot het aflegg<strong>en</strong> van het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>.4. Nadat de deelnemer gebruik heeft gemaakt van e<strong>en</strong> herkansingsmogelijkheidvoor e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> wordt het hoogste door dedeelnemer behaalde cijfer voor dit c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> gebruikt bij hetbepal<strong>en</strong> van de eindwaardering, bedoeld in artikel 15.5. Herkansing in e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> vindt plaats in e<strong>en</strong> volg<strong>en</strong>dtijdvak.IJKIn artikel 9, onderdeel a, vervalt: of exam<strong>en</strong>deelnemers.In artikel 11, eerste lid, vervalt: of exam<strong>en</strong>deelnemers.Artikel 14 komt te luid<strong>en</strong>:Artikel 14. Waardering gedeeltelijk c<strong>en</strong>trale examineringBij gedeeltelijk c<strong>en</strong>trale examinering van e<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>onderdeel word<strong>en</strong>de waardering<strong>en</strong> voor zowel het instellingsexam<strong>en</strong> als het c<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong> uitgedrukt in cijfers uit de reeks 1 tot <strong>en</strong> met 10 met één decimaal.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 4


LNa artikel 14 wordt e<strong>en</strong> artikel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:Artikel 14a. Vrijstelling instellingsexam<strong>en</strong>1. De deelnemer kan e<strong>en</strong> verzoek tot vrijstelling van e<strong>en</strong> instellingsexam<strong>en</strong>indi<strong>en</strong><strong>en</strong> bij de exam<strong>en</strong>commissie. De exam<strong>en</strong>commissie beslisthierop met inachtneming van de kwalificatie-eis<strong>en</strong> die zijn opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> inhet kwalificatiedossier van de beroepsopleiding waarin exam<strong>en</strong> wordtgedaan.2. Het eerste lid is niet van toepassing op het exam<strong>en</strong>onderdeelNederlandse taal.MArtikel 15 wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid wordt «voor e<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>onderdeel» vervang<strong>en</strong> door:voor e<strong>en</strong> g<strong>en</strong>eriek exam<strong>en</strong>onderdeel.2. Het tweede lid komt te luid<strong>en</strong>:2. De eindwaardering voor e<strong>en</strong> specifiek exam<strong>en</strong>onderdeel wordtuitgedrukt op de wijze, g<strong>en</strong>oemd in het eerste lid, of met e<strong>en</strong> waarderinguit e<strong>en</strong> reeks:a. die in ieder geval de waardering<strong>en</strong> «onvoldo<strong>en</strong>de», «voldo<strong>en</strong>de» <strong>en</strong>«goed» bevat; <strong>en</strong>b. waarin tev<strong>en</strong>s uitsluit<strong>en</strong>d de waardering<strong>en</strong> «zeer slecht», «slecht»,«ruim onvoldo<strong>en</strong>de», «ruim voldo<strong>en</strong>de», «zeer goed» <strong>en</strong> «uitmunt<strong>en</strong>d»kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.3. Er wordt e<strong>en</strong> lid toegevoegd, luid<strong>en</strong>de:4. In afwijking van het eerste lid wordt de eindwaardering voor hetonderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschap uitgedrukt in «niet voldaan» of«voldaan».NArtikel 17 komt te luid<strong>en</strong>:Artikel 17. Uitslag1. Onverminderd artikel 7.4.3 van de wet is het exam<strong>en</strong> voor deassist<strong>en</strong>topleiding met goed gevolg afgelegd, indi<strong>en</strong>:a. voor alle specifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindwaardering van t<strong>en</strong>minste het cijfer 6 of t<strong>en</strong> minste «voldo<strong>en</strong>de» is behaald, dan wel opgrond van artikel 14a vrijstelling is verkreg<strong>en</strong>; <strong>en</strong>b. voor het onderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschap e<strong>en</strong> eindwaardering«voldaan» is behaald.2. Onverminderd artikel 7.4.3 van de wet is het exam<strong>en</strong> voor debasisberoepsopleiding <strong>en</strong> de vakopleiding met goed gevolg afgelegd,indi<strong>en</strong>:a. voor één van de onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> e<strong>en</strong>eindwaardering van t<strong>en</strong> minste het cijfer 5 <strong>en</strong> voor het andere g<strong>en</strong>oemdeonderdeel t<strong>en</strong> minste het cijfer 6 is behaald;b. voor alle specifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindwaardering van t<strong>en</strong>minste het cijfer 6 of t<strong>en</strong> minste «voldo<strong>en</strong>de» is behaald, dan wel opgrond van artikel 14a vrijstelling is verkreg<strong>en</strong>; <strong>en</strong>c. voor het onderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschap e<strong>en</strong> eindwaardering«voldaan» is behaald.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 5


3. Onverminderd artikel 7.4.3 van de wet is het exam<strong>en</strong> voor demidd<strong>en</strong>kaderopleiding <strong>en</strong> de specialist<strong>en</strong>opleiding met goed gevolgafgelegd, indi<strong>en</strong>:a. voor één van de onderdel<strong>en</strong> Engels, Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> e<strong>en</strong>eindwaardering van t<strong>en</strong> minste het cijfer 5 <strong>en</strong> voor de andere tweeg<strong>en</strong>oemde onderdel<strong>en</strong> t<strong>en</strong> minste het cijfer 6 is behaald;b. voor alle specifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindwaardering van t<strong>en</strong>minste het cijfer 6 of t<strong>en</strong> minste «voldo<strong>en</strong>de» is behaald, dan wel opgrond van artikel 14a vrijstelling is verkreg<strong>en</strong>; <strong>en</strong>c. voor het onderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschap e<strong>en</strong> eindwaardering«voldaan» is behaald.4. Het eerste tot <strong>en</strong> met derde lid zijn van toepassing met inachtnemingvan het bepaalde in artikel 19, vierde lid.OArtikel 18 wordt als volgt gewijzigd:1. Artikel 18 komt te luid<strong>en</strong>:Artikel 18. Invoering c<strong>en</strong>trale examinering <strong>en</strong> specifieke <strong>en</strong>g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>1. C<strong>en</strong>trale examinering als bedoeld in de artikel<strong>en</strong> 4 <strong>en</strong> 5 vindt voor deeerste maal plaats:a. in het studiejaar 2013–2014 bij de midd<strong>en</strong>kaderopleiding <strong>en</strong> despecialist<strong>en</strong>opleiding waarmee e<strong>en</strong> aanvang is gemaakt op of na1 augustus 2010;b. in het studiejaar 2014–2015 bij de basisberoepsopleiding <strong>en</strong> devakopleiding waarmee e<strong>en</strong> aanvang is gemaakt op of na 1 augustus <strong>2012</strong>.2. Indi<strong>en</strong> de resultat<strong>en</strong> van eerdere pilotexam<strong>en</strong>s als bedoeld in artikel19, dan wel onvoorzi<strong>en</strong>e omstandighed<strong>en</strong> daartoe aanleiding gev<strong>en</strong>, kanbij koninklijk besluit e<strong>en</strong> later studiejaar word<strong>en</strong> bepaald dat voor deonderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> verschill<strong>en</strong>d kan word<strong>en</strong>vastgesteld.3. Voor de deelnemer die voor 1 augustus <strong>2012</strong> e<strong>en</strong> aanvang heeftgemaakt met e<strong>en</strong> basisberoepsopleiding of vakopleiding <strong>en</strong> dezeopleiding nog niet heeft voltooid in het studiejaar waarin c<strong>en</strong>traleexaminering voor de eerste maal plaatsvindt, vindt c<strong>en</strong>trale examineringvoor de eerste maal plaats in het tweede studiejaar volg<strong>en</strong>d op hetstudiejaar waarin de voor hem geld<strong>en</strong>de studieduur is verstrek<strong>en</strong>.4. Het exam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> beroepsopleiding wordt voor de eerste maalingedeeld in specifieke <strong>en</strong> g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> als bedoeld inartikel 3, in het studiejaar <strong>2012</strong>–2013 bij beroepsopleiding<strong>en</strong> waarmee e<strong>en</strong>aanvang wordt gemaakt op of na 1 augustus <strong>2012</strong>.5. Op het exam<strong>en</strong> van de basisberoepsopleiding, vakopleiding,midd<strong>en</strong>kaderopleiding <strong>en</strong> specialist<strong>en</strong>opleiding waarmee e<strong>en</strong> aanvang isgemaakt voor 1 augustus <strong>2012</strong> zijn de artikel<strong>en</strong> 3 <strong>en</strong> 17 van toepassingzoals deze artikel<strong>en</strong> luidd<strong>en</strong> voor 1 augustus <strong>2012</strong> met di<strong>en</strong> verstande datdaarbij het bepaalde in artikel 19, vierde lid, in acht wordt g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>en</strong> ingeval van c<strong>en</strong>trale examinering van de basisberoepsopleiding <strong>en</strong> devakopleiding voor de deelnemers, bedoeld in het derde lid, artikel 18a,eerste lid, aanhef <strong>en</strong> onderdeel a, van overe<strong>en</strong>komstige toepassing is.6. De deelnemer is niet vrijgesteld van het exam<strong>en</strong> in het exam<strong>en</strong>onderdeelNederlandse taal op grond van artikel 3b, tweede lid, indi<strong>en</strong> bijhet door de deelnemer afgelegde exam<strong>en</strong> in het vak Nederlandse taal <strong>en</strong>literatuur, het op grond van artikel 2, tweede lid, aanhef <strong>en</strong> onderdeel c,van de Wet refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> vastgestelderefer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveau voor Nederlandse taal voor havo of vwo niet in acht isg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 6


PNa artikel 18 wordt e<strong>en</strong> artikel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:Artikel 18a. Overgangsbepaling uitslagregeling basisberoepsopleiding,vakopleiding, midd<strong>en</strong>kaderopleiding <strong>en</strong> specialist<strong>en</strong>opleiding1. In afwijking van artikel 17, tweede lid, <strong>en</strong> onverminderd artikel 17,vierde lid, van dit besluit <strong>en</strong> artikel 7.4.3 van de wet, geldt in het studiejaarwaarin c<strong>en</strong>trale examinering voor de eerste maal plaatsvindt <strong>en</strong> hetdaaropvolg<strong>en</strong>de studiejaar dat het exam<strong>en</strong> voor de basisberoepsopleiding<strong>en</strong> de vakopleiding met goed gevolg is afgelegd, indi<strong>en</strong>:a. voor zowel de onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal als rek<strong>en</strong><strong>en</strong> e<strong>en</strong>eindwaardering van t<strong>en</strong> minste het cijfer 5 is behaald;b. voor alle specifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindwaardering van t<strong>en</strong>minste het cijfer 6 dan wel t<strong>en</strong> minste «voldo<strong>en</strong>de» is behaald dan wel opgrond van artikel 14a vrijstelling is verkreg<strong>en</strong>; <strong>en</strong>c. voor het onderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschap e<strong>en</strong> eindwaardering«voldaan» is behaald.2. In afwijking van artikel 17, derde lid, <strong>en</strong> onverminderd artikel 17,vierde lid, van dit besluit <strong>en</strong> artikel 7.4.3 van de wet, geldt in het studiejaarwaarin c<strong>en</strong>trale examinering voor de eerste maal plaatsvindt <strong>en</strong> hetdaaropvolg<strong>en</strong>de studiejaar dat het exam<strong>en</strong> voor de midd<strong>en</strong>kaderopleiding<strong>en</strong> de specialist<strong>en</strong>opleiding met goed gevolg is afgelegd, indi<strong>en</strong>:a. voor twee van de onderdel<strong>en</strong> Engels, Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>e<strong>en</strong> eindwaardering van t<strong>en</strong> minste het cijfer 5 <strong>en</strong> voor het andereg<strong>en</strong>oemde onderdeel t<strong>en</strong> minste het cijfer 6 is behaald, dan wel op grondvan artikel 14a vrijstelling is verkreg<strong>en</strong>;b. voor alle specifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindwaardering van t<strong>en</strong>minste het cijfer 6 dan wel t<strong>en</strong> minste «voldo<strong>en</strong>de» is behaald dan wel opgrond van artikel 14a vrijstelling is verkreg<strong>en</strong>; <strong>en</strong>c. voor het onderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschap e<strong>en</strong> eindwaardering«voldaan» is behaald.QArtikel 19 wordt als volgt gewijzigd:1. Het tweede lid komt te luid<strong>en</strong>:2. Deelname aan e<strong>en</strong> pilotexam<strong>en</strong>, niet zijnde e<strong>en</strong> instellingsexam<strong>en</strong>, inhet laatste studiejaar voorafgaande aan het studiejaar waarin c<strong>en</strong>traleexaminering voor de eerste maal plaatsvindt, levert voor de onderdel<strong>en</strong>Nederlandse taal of rek<strong>en</strong><strong>en</strong> e<strong>en</strong> vrijstelling van uitsluit<strong>en</strong>d het c<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong> voor het betreff<strong>en</strong>de onderdeel op indi<strong>en</strong>:a. dit overe<strong>en</strong>komstig artikel 7a is afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>; <strong>en</strong>b. voor dit pilotexam<strong>en</strong> t<strong>en</strong> minste het cijfer 6 is behaald.2. Onder vernummering van het derde <strong>en</strong> vierde lid tot vierde <strong>en</strong> vijfdelid, wordt e<strong>en</strong> nieuw derde lid ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:3. Bij vrijstelling voor de onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal of rek<strong>en</strong><strong>en</strong> opgrond van het tweede lid, telt de waardering voor het pilotexam<strong>en</strong> mee bijhet bepal<strong>en</strong> van de eindwaardering, bedoeld in artikel 15.3. In het vierde lid (nieuw) wordt «van die onderdel<strong>en</strong> voor dieberoepsopleiding» vervang<strong>en</strong> door: van die onderdel<strong>en</strong> voor dedeelnemer.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 7


ARTIKEL II WIJZIGING VAN HET EINDEXAMENBESLUIT <strong>VO</strong>AHet Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> wordt als volgt gewijzigd:In artikel 1 wordt na de begripsbepaling van «profielwerkstuk»ingevoegd:rek<strong>en</strong>toets: rek<strong>en</strong>toets als bedoeld in artikel 29, vijfde lid, van de wet.BIn artikel 5, tweede lid, wordt telk<strong>en</strong>s voor «of het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>»ingevoegd: , de rek<strong>en</strong>toets.CArtikel 9 wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid, onderdel<strong>en</strong> a tot <strong>en</strong> met c, wordt telk<strong>en</strong>s na«vrijgesteld van» ingevoegd «de rek<strong>en</strong>toets of van», <strong>en</strong> wordt telk<strong>en</strong>s voor«het overe<strong>en</strong>komstige vak» ingevoegd «de overe<strong>en</strong>komstige rek<strong>en</strong>toetsof».2. In het derde lid wordt «van artikel 49» vervang<strong>en</strong> door: van artikel 49of artikel 50.DIn artikel 10, eerste lid, wordt na «voor e<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>vak» ingevoegd «ofde rek<strong>en</strong>toets», <strong>en</strong> wordt na «van het desbetreff<strong>en</strong>de vak» ingevoegd«respectievelijk de rek<strong>en</strong>toets».EArtikel 11 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:a. Aan het slot van onderdeel c vervalt «<strong>en</strong>».b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel d door«, <strong>en</strong>» wordt e<strong>en</strong> onderdeel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:e. de rek<strong>en</strong>toets.2. Het derde tot <strong>en</strong> met zev<strong>en</strong>de lid word<strong>en</strong> vernummerd tot vierde tot<strong>en</strong> met achtste lid.3. Na het tweede lid wordt e<strong>en</strong> nieuw derde lid ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:3. In afwijking van het eerste lid is de kandidaat die in het bezit is vanhet diploma havo of het diploma van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo <strong>en</strong> die inplaats van de rek<strong>en</strong>toets zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid,onderdeel c, <strong>en</strong> lid 2a, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s is vastgesteldvoor het eindexam<strong>en</strong> havo of van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo de rek<strong>en</strong>toetsheeft afgelegd zoals deze is vastgesteld voor het eindexam<strong>en</strong> vwo,vrijgesteld van de rek<strong>en</strong>toets.4. In het achtste lid (nieuw) wordt «het zesde lid» vervang<strong>en</strong> door: hetzev<strong>en</strong>de lid.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 8


FArtikel 12 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:a. Aan het slot van onderdeel c vervalt «<strong>en</strong>».b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel d door«, <strong>en</strong>» wordt e<strong>en</strong> onderdeel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:e. de rek<strong>en</strong>toets.2. Het derde tot <strong>en</strong> met vijfde lid word<strong>en</strong> vernummerd tot vierde tot <strong>en</strong>met zesde lid.3. Na het tweede lid wordt e<strong>en</strong> nieuw derde lid ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:3. In afwijking van het eerste lid is de kandidaat die in het bezit is vanhet diploma havo of het diploma van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo <strong>en</strong> die inplaats van de rek<strong>en</strong>toets zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid,onderdeel c, <strong>en</strong> lid 2a, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s is vastgesteldvoor het eindexam<strong>en</strong> havo of van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo de rek<strong>en</strong>toetsheeft afgelegd zoals deze is vastgesteld voor het eindexam<strong>en</strong> vwo,vrijgesteld van de rek<strong>en</strong>toets.GArtikel 13 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:a. Aan het slot van onderdeel c vervalt «<strong>en</strong>».b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel d door«, <strong>en</strong>» wordt e<strong>en</strong> onderdeel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:e. de rek<strong>en</strong>toets.2. Het tweede lid komt te luid<strong>en</strong>:2. Het bevoegd gezag kan e<strong>en</strong> kandidaat in de geleg<strong>en</strong>heid stell<strong>en</strong> derek<strong>en</strong>toets af te legg<strong>en</strong> zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid,onder c, <strong>en</strong> lid 2a, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s voor het vwo isvastgesteld.3. Onder vernummering van het vierde lid tot vijfde lid wordt na hetderde lid e<strong>en</strong> nieuw vierde lid ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:4. In afwijking van het eerste lid, is de kandidaat die in het bezit is vanhet diploma van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo <strong>en</strong> die in plaats van derek<strong>en</strong>toets zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid, onderdeel c, <strong>en</strong>lid 2a, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s is vastgesteld voor heteindexam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo, de rek<strong>en</strong>toets heeft afgelegdzoals deze is vastgesteld voor het eindexam<strong>en</strong> havo of vwo, vrijgesteldvan de rek<strong>en</strong>toets.HArtikel 22 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:a. Aan het slot van onderdeel c vervalt «<strong>en</strong>».Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 9


. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel d door«, <strong>en</strong>» wordt e<strong>en</strong> onderdeel ingevoegd luid<strong>en</strong>de:e. de rek<strong>en</strong>toets.2. Het tweede tot <strong>en</strong> met achtste lid word<strong>en</strong> vernummerd tot derde tot<strong>en</strong> met neg<strong>en</strong>de lid.3. Na het eerste lid wordt e<strong>en</strong> nieuw tweede lid ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:2. Het bevoegd gezag kan e<strong>en</strong> kandidaat in de geleg<strong>en</strong>heid stell<strong>en</strong> derek<strong>en</strong>toets af te legg<strong>en</strong> zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid,onder c, <strong>en</strong> lid 2a, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s voor havo of vwo isvastgesteld.4. Er wordt e<strong>en</strong> lid toegevoegd, luid<strong>en</strong>de:10. In afwijking van het eerste lid, is e<strong>en</strong> kandidaat die in het bezit is vanhet diploma van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo <strong>en</strong> die in plaats van derek<strong>en</strong>toets zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid, onderdeel c, <strong>en</strong>lid 2a, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s is vastgesteld voor heteindexam<strong>en</strong> basisberoepsgerichte leerweg of kaderberoepsgerichteleerweg de rek<strong>en</strong>toets heeft afgelegd zoals deze is vastgesteld voor heteindexam<strong>en</strong> theoretische leerweg, havo of vwo, vrijgesteld van derek<strong>en</strong>toets.5. In het vijfde lid (nieuw) wordt «in het zev<strong>en</strong>de lid» vervang<strong>en</strong> door: inhet achtste lid.IArtikel 23 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:a. Aan het slot van onderdeel c vervalt «<strong>en</strong>».b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel d door«, <strong>en</strong>» wordt e<strong>en</strong> onderdeel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:e. de rek<strong>en</strong>toets.2. In het derde lid wordt voor «het vak Nederlandse taal» ingevoegd: derek<strong>en</strong>toets,3. Het zesde lid komt te luid<strong>en</strong>:6. Artikel 22, derde lid, is van toepassing.4. Er wordt e<strong>en</strong> lid toegevoegd, luid<strong>en</strong>de:7. Het bevoegd gezag kan e<strong>en</strong> kandidaat in de geleg<strong>en</strong>heid stell<strong>en</strong> derek<strong>en</strong>toets af te legg<strong>en</strong> zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid,onder c, <strong>en</strong> lid 2a, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s voor theoretische ofkaderberoepsgerichte leerweg, havo of vwo is vastgesteld.JArtikel 24 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:a. Aan het slot van onderdeel c vervalt «<strong>en</strong>».b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel d door«, <strong>en</strong>» wordt e<strong>en</strong> onderdeel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 10


e. de rek<strong>en</strong>toets.2. Het tweede lid komt te luid<strong>en</strong>:2. Artikel 22, derde lid, is van toepassing.3. Er word<strong>en</strong> twee led<strong>en</strong> toegevoegd, luid<strong>en</strong>de:6. Het bevoegd gezag kan e<strong>en</strong> kandidaat in de geleg<strong>en</strong>heid stell<strong>en</strong> derek<strong>en</strong>toets af te legg<strong>en</strong> zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid,onder c, <strong>en</strong> lid 2a, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s voor theoretischeleerweg, havo of vwo is vastgesteld.7. In afwijking van het eerste lid, is e<strong>en</strong> kandidaat die in het bezit is vanhet diploma van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo <strong>en</strong> die in plaats van derek<strong>en</strong>toets zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid, onderdeel c, <strong>en</strong>lid 2a, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s is vastgesteld voor heteindexam<strong>en</strong> basisberoepsgerichte leerweg de rek<strong>en</strong>toets heeft afgelegdzoals deze is vastgesteld voor het eindexam<strong>en</strong> kaderberoepsgerichte oftheoretische leerweg, havo of vwo, vrijgesteld van de rek<strong>en</strong>toets.KArtikel 25 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:a. Aan het slot van onderdeel d vervalt «<strong>en</strong>».b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel e door«, <strong>en</strong>» wordt e<strong>en</strong> onderdeel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:f. de rek<strong>en</strong>toets.2. Het tweede lid komt te luid<strong>en</strong>:2. Artikel 22, derde lid, is van overe<strong>en</strong>komstige toepassing.3. Er word<strong>en</strong> twee led<strong>en</strong> toegevoegd, luid<strong>en</strong>de:5. Het bevoegd gezag kan e<strong>en</strong> kandidaat in de geleg<strong>en</strong>heid stell<strong>en</strong> derek<strong>en</strong>toets af te legg<strong>en</strong> zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid,onder c, <strong>en</strong> lid 2a, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s voor havo of vwo isvastgesteld.6. In afwijking van het eerste lid, is e<strong>en</strong> kandidaat die in het bezit is vanhet diploma van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo <strong>en</strong> die in plaats van derek<strong>en</strong>toets zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid, onderdeel c, <strong>en</strong>lid 2a, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s is vastgesteld voor heteindexam<strong>en</strong> basisberoepsgerichte leerweg of kaderberoepsgerichteleerweg de rek<strong>en</strong>toets heeft afgelegd zoals deze is vastgesteld voor heteindexam<strong>en</strong> theoretische leerweg, havo of vwo, vrijgesteld van derek<strong>en</strong>toets.LIn de hoofdstukaanduiding van hoofdstuk IV wordt na «C<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong>» toegevoegd: <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>toets.MArtikel 37a, derde lid, komt te luid<strong>en</strong>:3. Artikel 49, vierde lid, <strong>en</strong> artikel 50, vijfde lid, zijn van overe<strong>en</strong>komstigetoepassing.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 11


NNa artikel 45 wordt e<strong>en</strong> nieuw artikel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:Artikel 46. De rek<strong>en</strong>toets1. Het College voor exam<strong>en</strong>s stelt regels voor de uitvoering van derek<strong>en</strong>toets. Het College voor exam<strong>en</strong>s stelt in ieder geval e<strong>en</strong> regelingvast voor de uitvoering van de correctie voor zover de rek<strong>en</strong>toets bestaatuit op<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong>.2. De regeling, bedoeld in het eerste lid, treedt slechts in werking nagoedkeuring door Onze Minister. Onze Minister kan zijn goedkeuringonthoud<strong>en</strong> weg<strong>en</strong>s strijd met het recht of het algeme<strong>en</strong> belang.3. Met inachtneming van de artikel<strong>en</strong> 23, zev<strong>en</strong>de lid, 24, zev<strong>en</strong>de lid, <strong>en</strong>25, vijfde lid, word<strong>en</strong> de beoordelingsnorm<strong>en</strong>, bedoeld in artikel 2, tweedelid, onderdeel d, van de Wet College voor exam<strong>en</strong>s bij de beoordeling vande rek<strong>en</strong>toets toegepast.4. De rek<strong>en</strong>toets wordt afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in het laatste leerjaar.5. In afwijking van het vierde lid kan het bevoegd gezag e<strong>en</strong> leerling uithet voorlaatste leerjaar toelat<strong>en</strong> tot de rek<strong>en</strong>toets.6. Het College voor exam<strong>en</strong>s kan bij regeling bepal<strong>en</strong> dat de rek<strong>en</strong>toetsniet onder toezicht van e<strong>en</strong> of meer gecommitteerd<strong>en</strong> staat.7. Artikel 43 <strong>en</strong> artikel 44 zijn van overe<strong>en</strong>komstige toepassing.OArtikel 47 wordt gewijzigd als volgt:1. In het eerste lid wordt voor «alle vakk<strong>en</strong> van het eindexam<strong>en</strong>»ingevoegd: de rek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong>.P2. Er wordt e<strong>en</strong> lid toegevoegd:4. Het cijfer voor de rek<strong>en</strong>toets is tev<strong>en</strong>s het eindcijfer.Artikel 48 wordt gewijzigd als volgt:1. In het eerste lid wordt «artikel 49» vervang<strong>en</strong> door: artikel 49 of artikel50.2. In het vierde lid wordt voor «exam<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> of meer vakk<strong>en</strong>»vervang<strong>en</strong> door: de rek<strong>en</strong>toets of exam<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> of meer vakk<strong>en</strong>,.3. In het zev<strong>en</strong>de lid wordt na «voorgeschrev<strong>en</strong> vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: <strong>en</strong>rek<strong>en</strong>toets.QArtikel 49 komt te luid<strong>en</strong>:Artikel 49. Uitslag eindexam<strong>en</strong> leerweg<strong>en</strong> vmbo1. De kandidaat die het eindexam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo heeftafgelegd, is geslaagd indi<strong>en</strong>:a. het rek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van zijn bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>behaalde cijfers t<strong>en</strong> minste 5,5 is;b. hij voor:1°. de rek<strong>en</strong>toets als eindcijfer 5 of meer heeft behaald <strong>en</strong> voor het vakNederlandse taal als eindcijfer 6 of meer heeft behaald; of voorStaatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 12


2°. de rek<strong>en</strong>toets als eindcijfer 6 of meer heeft behaald <strong>en</strong> voor het vakNederlandse taal als eindcijfer 5 of meer heeft behaald;c. hij onverminderd onderdeel b:1°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 of meer <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;2°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer waarvan t<strong>en</strong> minste één 7 of meerheeft behaald; of3°. voor twee van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong>eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of meer waarvan t<strong>en</strong> minste één 7of meer heeft behaald;d. hij voor de vakk<strong>en</strong> lichamelijke opvoeding <strong>en</strong> het kunstvak uit hetgeme<strong>en</strong>schappelijk deel alsmede voor de maatschappelijke stage dekwalificatie «voldo<strong>en</strong>de» of «goed» heeft behaald; <strong>en</strong>e. als het e<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong> gem<strong>en</strong>gde of theoretische leerweg betreft: hijvoor het sectorwerkstuk de kwalificatie «voldo<strong>en</strong>de» of «goed» heeftbehaald.2. Voor de toepassing van het eerste lid, onderdeel c, wordt heteindcijfer van het afdelingsvak of het intrasectorale of intersectoraleprogramma in de basisberoepsgerichte <strong>en</strong> de kaderberoepsgerichteleerweg meegerek<strong>en</strong>d als twee eindcijfers.3. In afwijking van het eerste lid, is de kandidaat die eindexam<strong>en</strong> vane<strong>en</strong> leerweg in het vmbo heeft afgelegd ter afsluiting van e<strong>en</strong> leerwerktrajectals bedoeld in artikel 10b1 van de wet geslaagd indi<strong>en</strong> hij voor hetberoepsgerichte programma t<strong>en</strong> minste het eindcijfer 6 <strong>en</strong> voor derek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong> voor het vak Nederlandse taal t<strong>en</strong> minste het eindcijfer 5 <strong>en</strong>het eindcijfer 6 heeft behaald. Indi<strong>en</strong> de vakk<strong>en</strong> waarin exam<strong>en</strong> isafgelegd, tezam<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> van de basisberoepsgerichteleerweg, bedoeld in artikel 10b van de wet, zijn het eerste <strong>en</strong> tweede lidvan overe<strong>en</strong>komstige toepassing.4. Zodra de eindcijfers <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> mogelijk de uitslag zijn vastgesteld,maakt de directeur deze schriftelijk aan de kandidaat bek<strong>en</strong>d, ondermededeling van het in artikel 51 bepaalde. De uitslag is de definitieveuitslag indi<strong>en</strong> artikel 51, eerste lid, ge<strong>en</strong> toepassing vindt.RNa artikel 49 wordt e<strong>en</strong> artikel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:Artikel 50. Uitslag eindexam<strong>en</strong> vwo <strong>en</strong> havo1. De kandidaat die eindexam<strong>en</strong> vwo of havo heeft afgelegd, is geslaagdindi<strong>en</strong>:a. het rek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van zijn bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>behaalde cijfers t<strong>en</strong> minste 5,5 is;b. hij voor:1°. één van de vakk<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur, Engelse taal <strong>en</strong>literatuur <strong>en</strong> voor zover van toepassing wiskunde A, wiskunde B ofwiskunde C als eindcijfer 5 of meer heeft behaald <strong>en</strong> hij voor de rek<strong>en</strong>toets<strong>en</strong> het andere vak dan wel vakk<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in dit subonderdeel alseindcijfer 6 of meer heeft behaald; of voor2°. de rek<strong>en</strong>toets als eindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de vakk<strong>en</strong>Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur, Engelse taal <strong>en</strong> literatuur <strong>en</strong> voor zover vantoepassing wiskunde A, wiskunde B of wiskunde C als eindcijfer 6 of meerheeft behaald;c. hij onverminderd onderdeel b:Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 13


1°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 of meer <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;2°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> het gemiddelde vande eindcijfers t<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt;3°. voor twee van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong>eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> hetgemiddelde van de eindcijfers t<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt; of4°. voor één van de vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor één van deze vakk<strong>en</strong> als eindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong>voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> het gemiddelde van de eindcijferst<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt;d. hij voor ge<strong>en</strong> van de onderdel<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in het tweede lid, lagerdan het eindcijfer 4 heeft behaald; <strong>en</strong>e. hij voor de vakk<strong>en</strong> culturele <strong>en</strong> kunstzinnige vorming <strong>en</strong> lichamelijkeopvoeding van het geme<strong>en</strong>schappelijk deel van elk profiel alsmede voorde maatschappelijke stage, de kwalificatie «voldo<strong>en</strong>de» of «goed» heeftbehaald.2. Bij de uitslagbepaling volg<strong>en</strong>s het eerste lid, wordt het gemiddeldevan de eindcijfers van t<strong>en</strong> minste de volg<strong>en</strong>de onderdel<strong>en</strong> aangemerkt alshet eindcijfer van één vak, voor zover voor deze onderdel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindcijferis bepaald: maatschappijleer <strong>en</strong> het profielwerkstuk <strong>en</strong> voor vwo ookalgem<strong>en</strong>e natuurwet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>. Het bevoegd gezag kan daaraantoevoeg<strong>en</strong>:a. literatuur, als onderdeel van alle afzonderlijke moderne tal<strong>en</strong>, metdi<strong>en</strong> verstande dat indi<strong>en</strong> het bevoegd gezag daartoe niet besluit,literatuur voor de bepaling van de eindcijfers e<strong>en</strong> onderdeel is van hetschoolexam<strong>en</strong> van de desbetreff<strong>en</strong>de taal <strong>en</strong> literatuur;b. klassieke culturele vorming, met di<strong>en</strong> verstande dat indi<strong>en</strong> hetbevoegd gezag daartoe niet besluit, klassieke culturele vorming voor debepaling van de eindcijfers e<strong>en</strong> onderdeel is van het schoolexam<strong>en</strong> vanLatijnse taal <strong>en</strong> literatuur <strong>en</strong> Griekse taal <strong>en</strong> literatuur;c. algem<strong>en</strong>e natuurwet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> in het havo;d. bij bijzondere schol<strong>en</strong>: godsdi<strong>en</strong>st of lev<strong>en</strong>sbeschouwelijk vormingsonderwijs,met di<strong>en</strong> verstande dat indi<strong>en</strong> het bevoegd gezag daartoe nietbesluit, godsdi<strong>en</strong>st of lev<strong>en</strong>sbeschouwelijk vormingsonderwijs ge<strong>en</strong>onderdeel is van het eindexam<strong>en</strong>, t<strong>en</strong>zij Onze Minister daarvoorgoedkeuring heeft verle<strong>en</strong>d met toepassing van artikel 11, eerste lid,onder c, artikel 12, eerste lid, onder c, of artikel 13, eerste lid, onder c.3. Indi<strong>en</strong> het bevoegd gezag toepassing geeft aan de tweede volzin vanhet tweede lid, wordt in het exam<strong>en</strong>reglem<strong>en</strong>t, bedoeld in artikel 31,vermeld welk onderdeel of welke onderdel<strong>en</strong> word<strong>en</strong> toegevoegd.4. De directeur bepaalt het eindcijfer, bedoeld in het tweede lid, als hetrek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van de eindcijfers van de sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong>deonderdel<strong>en</strong>. Indi<strong>en</strong> de uitkomst van deze berek<strong>en</strong>ing niet e<strong>en</strong> geheel getalis, wordt dat getal indi<strong>en</strong> het eerste cijfer achter de komma e<strong>en</strong> 4 of lageris, naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> afgerond <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> dat cijfer e<strong>en</strong> 5 of hoger is, naarbov<strong>en</strong> afgerond.5. Zodra de eindcijfers <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> mogelijk de uitslag zijn vastgesteld,maakt de directeur deze schriftelijk aan de kandidaat bek<strong>en</strong>d, ondermededeling van het in artikel 51 bepaalde. De uitslag is de definitieveuitslag indi<strong>en</strong> artikel 51, eerste lid, ge<strong>en</strong> toepassing vindt.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 14


SIn artikel 51, eerste lid, wordt «artikel 49, neg<strong>en</strong>de lid,» vervang<strong>en</strong> door:artikel 49, vierde lid, of artikel 50, vijfde lid,.TNa artikel 51 wordt e<strong>en</strong> artikel ingevoegd:Artikel 51a. Herkansing rek<strong>en</strong>toets1. De kandidaat heeft recht op één herkansing in de rek<strong>en</strong>toets binn<strong>en</strong>de periode waarin de rek<strong>en</strong>toets wordt afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, bedoeld in artikel 46,vierde <strong>en</strong> vijfde lid.2. Artikel 51, tweede tot <strong>en</strong> met vijfde lid, is van overe<strong>en</strong>komstigetoepassing.UArtikel 52 wordt gewijzigd als volgt:1. In het eerste lid, wordt in onderdeel h, na «de eindcijfers voor»ingevoegd «de rek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong>» <strong>en</strong> wordt «artikel 49, vierde lid» vervang<strong>en</strong>door: artikel 49, derde lid.2. Onder vernummering van het zesde tot <strong>en</strong> met achtste lid tot hetzev<strong>en</strong>de tot <strong>en</strong> met neg<strong>en</strong>de lid, wordt na het vijfde lid e<strong>en</strong> nieuw zesdelid ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:6. Op de cijferlijst wordt de rek<strong>en</strong>toets waarvoor de kandidaatvrijstelling of ontheffing is verle<strong>en</strong>d bij het eindexam<strong>en</strong> op grond van deartikel<strong>en</strong> 9 tot <strong>en</strong> met 13 of 22 van dit besluit of artikel 10 van hetStaatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> vermeld op de cijferlijst, met vermelding van heteerder behaalde cijfer.VArtikel 52b wordt gewijzigd als volgt:1. In het eerste lid, wordt na «indi<strong>en</strong> de kandidaat» ingevoegd: derek<strong>en</strong>toets,.2. In het tweede lid wordt voor «het vak of de vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: derek<strong>en</strong>toets,.WArtikel 53 wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid, wordt in onderdeel d, na «de eindcijfers voor»ingevoegd «de rek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong>» <strong>en</strong> wordt «artikel 49, vierde lid» vervang<strong>en</strong>door: artikel 49, derde lid.2. Het tweede lid wordt gewijzigd als volgt:a. Onderdel<strong>en</strong> b <strong>en</strong> c word<strong>en</strong> geletterd c <strong>en</strong> d.b. Na onderdeel a wordt e<strong>en</strong> nieuw onderdeel b ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:b. de rek<strong>en</strong>toets, indi<strong>en</strong> de kandidaat e<strong>en</strong> eindcijfer 6 of meer heeftbehaald,Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 15


2. Het derde lid wordt gewijzigd als volgt:a. In de aanhef wordt na «voor e<strong>en</strong> of meer vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: of derek<strong>en</strong>toets.b. Aan het slot van onderdeel a vervalt «<strong>en</strong>».b. Onderdeel b wordt geletterd c <strong>en</strong> na onderdeel a wordt e<strong>en</strong> nieuwonderdeel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:b. de rek<strong>en</strong>toets, indi<strong>en</strong> de kandidaat e<strong>en</strong> eindcijfer 6 of meer heeftbehaald, <strong>en</strong>XIn artikel 55, tweede lid, onder b, wordt na «op het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>»ingevoegd: of de rek<strong>en</strong>toets.YZArtikel 56 wordt als volgt gewijzigd:1. De onderdel<strong>en</strong> e <strong>en</strong> f word<strong>en</strong> geletterd f <strong>en</strong> g.2. Na onderdeel d wordt e<strong>en</strong> nieuw onderdeel e ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:e. de rek<strong>en</strong>toets;In artikel 57, eerste lid, wordt na «van het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>» ingevoegd:<strong>en</strong> de rek<strong>en</strong>toets.AAArtikel 59 wordt als volgt gewijzigd:1. Onder vernummering van het tweede tot <strong>en</strong> met vijfde lid tot derdetot <strong>en</strong> met zesde lid wordt e<strong>en</strong> nieuw tweede lid ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:2. Het eerste lid is van toepassing op de rek<strong>en</strong>toets, met di<strong>en</strong> verstandedat de rek<strong>en</strong>toets in het <strong>en</strong>e schooljaar of in het daarop volg<strong>en</strong>deschooljaar kan word<strong>en</strong> afgelegd.2. In het vijfde lid (nieuw) wordt «artikel 56, onderdel<strong>en</strong> a tot <strong>en</strong> met e»vervang<strong>en</strong> door: artikel 56, onderdel<strong>en</strong> a tot <strong>en</strong> met g.3. In het zesde lid (nieuw) wordt «van artikel 49» vervang<strong>en</strong> door: vanartikel 49 of artikel 50.ARTIKEL III WIJZIGING VAN HET STAATSEXAMENBESLUIT <strong>VO</strong>AHet Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> wordt als volgt gewijzigd:In artikel 1 wordt na de begripsbepaling van «profielwerkstuk»ingevoegd:rek<strong>en</strong>toets: rek<strong>en</strong>toets als bedoeld in artikel 60, zesde lid, van de wet.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 16


BIn artikel 2, tweede lid, wordt voor «e<strong>en</strong> vak t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> waarvan»ingevoegd: de rek<strong>en</strong>toets, of voor.CIn artikel 3, tweede lid, onder b, wordt na «e<strong>en</strong> of meer vakk<strong>en</strong>»ingevoegd: of rek<strong>en</strong>toets.DIn artikel 4, zesde lid, wordt na «van het vak of de vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: ofrek<strong>en</strong>toets.EArtikel 6 wordt als volgt gewijzigd:1. Het tweede lid wordt als volgt gewijzigd:a. In de onderdel<strong>en</strong> a <strong>en</strong> b wordt telk<strong>en</strong>s voor «of het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>»ingevoegd: , de rek<strong>en</strong>toets.b. In onderdeel c wordt voor «e<strong>en</strong> of meer toets<strong>en</strong>» ingevoegd: derek<strong>en</strong>toets of.2. In het derde lid wordt na «e<strong>en</strong> kandidaat die» ingevoegd: derek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong> één of meer vakk<strong>en</strong> dan wel.3. In het zev<strong>en</strong>de lid wordt na «bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> vak»ingevoegd «of bij de rek<strong>en</strong>toets» <strong>en</strong> wordt na «in het desbetreff<strong>en</strong>de vak»ingevoegd: , respectievelijk van verdere deelname aan de rek<strong>en</strong>toets.FHet opschrift van artikel 8 komt te luid<strong>en</strong>:Artikel 8. Vakk<strong>en</strong> staatsexam<strong>en</strong>s <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>toetsGArtikel 10 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:a. In onderdeel a wordt na «vrijgesteld van» ingevoegd «de rek<strong>en</strong>toetsof van» <strong>en</strong> wordt voor «het overe<strong>en</strong>komstige vak» ingevoegd: derek<strong>en</strong>toets of.b. In onderdeel b wordt telk<strong>en</strong>s na «vrijgesteld van» ingevoegd «derek<strong>en</strong>toets of van» <strong>en</strong> wordt telk<strong>en</strong>s voor «het overe<strong>en</strong>komstige vak»ingevoegd: de overe<strong>en</strong>komstige rek<strong>en</strong>toets of.2. In het vierde lid wordt «artikel 26» vervang<strong>en</strong> door: artikel 26 of artikel26a.3. In het zesde lid wordt «Artikel 52, achtste lid van het Eindexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong>» vervang<strong>en</strong> door: Artikel 52, neg<strong>en</strong>de lid, van het Eindexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong>.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 17


HIn artikel 11, eerste lid, wordt na «voor e<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>vak» ingevoegd «ofde rek<strong>en</strong>toets» <strong>en</strong> wordt na «van het desbetreff<strong>en</strong>de vak» ingevoegd:respectievelijk de rek<strong>en</strong>toets.IIn artikel 13, eerste lid, wordt «van het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> <strong>en</strong> het collegeexam<strong>en</strong>»vervang<strong>en</strong> door: van het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>, de rek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong> hetcollege-exam<strong>en</strong>.JIn het opschrift van Hoofdstuk III, afdeling 3 komt te luid<strong>en</strong>:Afdeling 3. C<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>toetsKNa artikel 23 wordt e<strong>en</strong> artikel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:Artikel 23a. De rek<strong>en</strong>toets1. De bepaling<strong>en</strong> uit deze afdeling, met uitzondering van artikel 19, zijnvan overe<strong>en</strong>komstige toepassing op de rek<strong>en</strong>toets.2. Het College voor exam<strong>en</strong>s stelt nadere regels voor de uitvoering vande rek<strong>en</strong>toets. Het College voor exam<strong>en</strong>s stelt in ieder geval e<strong>en</strong> regelingvast voor de uitvoering van de correctie voor zover de rek<strong>en</strong>toets bestaatuit op<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong>.3. De regeling<strong>en</strong>, bedoeld in het eerste lid, tred<strong>en</strong> slechts in werking nagoedkeuring door Onze Minister. Onze Minister kan zijn goedkeuringonthoud<strong>en</strong> weg<strong>en</strong>s strijd met het recht of het algeme<strong>en</strong> belang.4. Het College voor exam<strong>en</strong>s kan bij regeling bepal<strong>en</strong> dat het exam<strong>en</strong> inde rek<strong>en</strong>toets niet onder toezicht van e<strong>en</strong> of meer gecommitteerd<strong>en</strong> staat.5. Met inachtneming van de artikel<strong>en</strong> 23, zev<strong>en</strong>de lid, 24, zev<strong>en</strong>de lid, <strong>en</strong>25, zev<strong>en</strong>de lid, van het Exam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> word<strong>en</strong> de beoordelingsnorm<strong>en</strong>,bedoeld in artikel 2, tweede lid, onderdeel d, <strong>en</strong> lid 2a, van deWet College voor exam<strong>en</strong>s bij de beoordeling van de rek<strong>en</strong>toetstoegepast.LArtikel 24 wordt als volgt gewijzigd:1. In het opschrift wordt toegevoegd: <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>toets.2. In het eerste lid wordt na «voor alle vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>toets.3. In het vierde lid wordt «Indi<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> vak» vervang<strong>en</strong> door «Bij derek<strong>en</strong>toets of indi<strong>en</strong> e<strong>en</strong> vak» <strong>en</strong> wordt na «het cijfer voor» ingevoegd «derek<strong>en</strong>toets, respectievelijk voor».MIn artikel 25 wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid wordt na «heeft afgelegd in» ingevoegd: de rek<strong>en</strong>toets<strong>en</strong> in.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 18


2. In het tweede lid wordt «artikel<strong>en</strong> 24 <strong>en</strong> 26» vervang<strong>en</strong> door: artikel<strong>en</strong>24 <strong>en</strong> 26 dan wel 26a.NArtikel 26 komt te luid<strong>en</strong>:Artikel 26. Uitslag staatsexam<strong>en</strong> leerweg<strong>en</strong> vmbo1. De kandidaat die het staatsexam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> leerweg in het vmboheeft afgelegd, is geslaagd indi<strong>en</strong>:a. het rek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van zijn bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>behaalde cijfers t<strong>en</strong> minste 5,5 is;b. hij voor:1°. de rek<strong>en</strong>toets als eindcijfer 5 of meer heeft behaald <strong>en</strong> voor het vakNederlandse taal als eindcijfer 6 of meer heeft behaald; of voor2°. de rek<strong>en</strong>toets als eindcijfer 6 of meer heeft behaald <strong>en</strong> voor het vakNederlandse taal als eindcijfer 5 of meer heeft behaald;c. hij onverminderd onderdeel b:1°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 of meer <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;2°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer waarvan t<strong>en</strong> minste één 7 of meerheeft behaald; of3°. voor twee van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong>eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of meer waarvan t<strong>en</strong> minste één 7of meer heeft behaald; <strong>en</strong>d. als het e<strong>en</strong> staatsexam<strong>en</strong> gem<strong>en</strong>gde of theoretische leerweg betreft:hij voor het sectorwerkstuk de kwalificatie «voldo<strong>en</strong>de» of «goed» heeftbehaald.2. Voor de toepassing van het eerste lid, onderdeel c, wordt heteindcijfer van het afdelingsvak of het intrasectorale of intersectoraleprogramma in de basisberoepsgerichte <strong>en</strong> de kaderberoepsgerichteleerweg meegerek<strong>en</strong>d als twee eindcijfers.3. De kandidaat die niet voldoet aan de voorwaard<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in heteerste lid, is afgewez<strong>en</strong> voor het staatsexam<strong>en</strong>.4. Zodra de uitslag ingevolge het eerste <strong>en</strong> tweede lid, is vastgesteld,maakt het College voor exam<strong>en</strong>s deze sam<strong>en</strong> met de eindcijfers schriftelijkaan de kandidaat bek<strong>en</strong>d. Indi<strong>en</strong> de kandidaat is afgewez<strong>en</strong> voor hetstaatsexam<strong>en</strong>, wordt bij de bek<strong>en</strong>dmaking mededeling gedaan van het inartikel 27 bepaalde. De in de eerste volzin bedoelde uitslag is de definitieveuitslag indi<strong>en</strong> artikel 27 ge<strong>en</strong> toepassing vindt.ONa artikel 26 wordt e<strong>en</strong> artikel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:Artikel 26a. Uitslag eindexam<strong>en</strong> havo <strong>en</strong> vwo1. De kandidaat die staatsexam<strong>en</strong> vwo of havo heeft afgelegd, isgeslaagd indi<strong>en</strong>:a. het rek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van zijn bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>behaalde cijfers t<strong>en</strong> minste 5,5 is;b. hij voor:Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 19


1°. één van de vakk<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur, Engelse taal <strong>en</strong>literatuur <strong>en</strong> voor zover van toepassing wiskunde A, wiskunde B ofwiskunde C als eindcijfer 5 of meer heeft behaald <strong>en</strong> hij voor de rek<strong>en</strong>toets<strong>en</strong> het andere vak dan wel vakk<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in dit onderdeel alseindcijfer 6 of meer heeft behaald; of voor2°. de rek<strong>en</strong>toets als eindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de vakk<strong>en</strong>Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur, Engelse taal <strong>en</strong> literatuur <strong>en</strong> in voorkom<strong>en</strong>degevall<strong>en</strong> wiskunde A, wiskunde B of wiskunde C als eindcijfer 6 ofmeer heeft behaald;c. hij onverminderd onderdeel b:1°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 of meer <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;2°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> het gemiddelde vande eindcijfers t<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt;3°. voor twee van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong>eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> hetgemiddelde van de eindcijfers t<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt; of4° voor één van de vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor één van deze vakk<strong>en</strong> als eindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong>voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> het gemiddelde van de eindcijferst<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt; <strong>en</strong>d. hij voor ge<strong>en</strong> van de onderdel<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in het tweede lid, lagerdan het eindcijfer 4 heeft behaald.2. Bij de uitslagbepaling volg<strong>en</strong>s het eerste lid, wordt het gemiddeldevan de eindcijfers van t<strong>en</strong> minste de volg<strong>en</strong>de onderdel<strong>en</strong> aangemerkt alshet eindcijfer van één vak, voor zover voor deze onderdel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindcijferis bepaald: maatschappijleer <strong>en</strong> het profielwerkstuk <strong>en</strong> voor vwo ookalgem<strong>en</strong>e natuurwet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>. Het College voor exam<strong>en</strong>s kan daaraantoevoeg<strong>en</strong>:a. literatuur, als onderdeel van alle afzonderlijke moderne tal<strong>en</strong>, metdi<strong>en</strong> verstande dat indi<strong>en</strong> het College voor exam<strong>en</strong>s daartoe niet besluit,literatuur voor de bepaling van de eindcijfers e<strong>en</strong> onderdeel is van hetcollege-exam<strong>en</strong> van de desbetreff<strong>en</strong>de taal <strong>en</strong> literatuur;b. klassieke culturele vorming, met di<strong>en</strong> verstande dat indi<strong>en</strong> hetCollege voor exam<strong>en</strong>s daartoe niet besluit, klassieke culturele vormingvoor de bepaling van de eindcijfers e<strong>en</strong> onderdeel is van het collegeexam<strong>en</strong>van Latijnse taal <strong>en</strong> literatuur <strong>en</strong> Griekse taal <strong>en</strong> literatuur;c. algem<strong>en</strong>e natuurwet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> in het havo.3. Het eindcijfer, bedoeld in het tweede lid, wordt bepaald als hetrek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van de eindcijfers van de sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong>deonderdel<strong>en</strong>. Indi<strong>en</strong> de uitkomst van deze berek<strong>en</strong>ing niet e<strong>en</strong> geheel getalis, wordt dat getal indi<strong>en</strong> het eerste cijfer achter de komma e<strong>en</strong> 4 of lageris, naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> afgerond <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> dat cijfer e<strong>en</strong> 5 of hoger is, naarbov<strong>en</strong> afgerond.4. De kandidaat die niet voldoet aan de voorwaard<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in heteerste <strong>en</strong> tweede lid, is afgewez<strong>en</strong> voor het staatsexam<strong>en</strong>.5. Zodra de uitslag ingevolge het eerste, tweede <strong>en</strong> vierde lid, isvastgesteld, maakt het College voor exam<strong>en</strong>s deze sam<strong>en</strong> met deeindcijfers schriftelijk aan de kandidaat bek<strong>en</strong>d. Indi<strong>en</strong> de kandidaat isafgewez<strong>en</strong> voor het staatsexam<strong>en</strong>, wordt bij de bek<strong>en</strong>dmakingmededeling gedaan van het in artikel 27 bepaalde. De in de eerste volzinbedoelde uitslag is de definitieve uitslag indi<strong>en</strong> artikel 27 ge<strong>en</strong> toepassingvindt.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 20


PArtikel 27 wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid wordt «met toepassing van artikel 26» vervang<strong>en</strong>door: met toepassing van de artikel<strong>en</strong> 26 <strong>en</strong> 26a.2. Het tweede lid wordt als volgt gewijzigd:a. Aan het slot van onderdeel a vervalt: <strong>en</strong>.b. Onderdeel b wordt geletterd c <strong>en</strong> na onderdeel a wordt e<strong>en</strong> nieuwonderdeel b ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:b. het recht om opnieuw aan de rek<strong>en</strong>toets waarin hij in dat jaar doorhet College voor exam<strong>en</strong>s is geëxamineerd, deel te nem<strong>en</strong>, <strong>en</strong>3. Er wordt e<strong>en</strong> lid toegevoegd:4. In afwijking van het eerste lid, heeft de kandidaat gedur<strong>en</strong>de e<strong>en</strong>kal<strong>en</strong>derjaar recht op één herkansing in de rek<strong>en</strong>toets.QIn artikel 28 wordt «artikel 26, zev<strong>en</strong>de lid» vervang<strong>en</strong> door «artikel 26,vierde lid, of artikel 26a, vijfde lid» <strong>en</strong> wordt na «<strong>en</strong> daarbij schriftelijkopgeeft» ingevoegd: dat hij opnieuw wil deelnem<strong>en</strong> aan de rek<strong>en</strong>toets, of.RArtikel 29 wordt als volgt gewijzigd:1. In het tweede lid wordt «bij het eerder afgelegde college-exam<strong>en</strong> ofc<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>» vervang<strong>en</strong> door «bij het eerder afgelegde collegeexam<strong>en</strong>,c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> of de eerder afgelegde rek<strong>en</strong>toets» <strong>en</strong> wordt«voor het college-exam<strong>en</strong> respectievelijk c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>» vervang<strong>en</strong>door: voor het college-exam<strong>en</strong>, de rek<strong>en</strong>toets respectievelijk het c<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong>.2. In het derde lid wordt «de artikel<strong>en</strong> 24 tot <strong>en</strong> met 26» vervang<strong>en</strong> door:de artikel<strong>en</strong> 24 tot <strong>en</strong> met 26a.SArtikel 30 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:a. In onderdeel b wordt voor «het vak of de vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: derek<strong>en</strong>toets,.b. In onderdeel d wordt na «voor de exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: <strong>en</strong> derek<strong>en</strong>toets.2. Het tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:a. In onderdeel b wordt voor «het vak of de vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: derek<strong>en</strong>toets,.b. In onderdeel d wordt voor «de vakk<strong>en</strong> waarvoor» <strong>en</strong> voor «dedesbetreff<strong>en</strong>de vakk<strong>en</strong>» telk<strong>en</strong>s ingevoegd «de rek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong>».Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 21


c. In onderdeel e wordt na «voor de exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: <strong>en</strong> derek<strong>en</strong>toets.3. Het zesde lid, wordt als volgt gewijzigd:a. In onderdeel a, subonderdel<strong>en</strong> 3 tot <strong>en</strong> met 5, <strong>en</strong> in onderdeel b,subonderdel<strong>en</strong> 2 <strong>en</strong> 3, wordt telk<strong>en</strong>s voor «waarvoor de kandidaat»ingevoegd: of de rek<strong>en</strong>toets.b. In onderdeel a, subonderdeel 5, wordt voor «deze vakk<strong>en</strong>» ingevoegd«de rek<strong>en</strong>toets» <strong>en</strong> wordt na «artikel 14, achtste lid, van de wet,»ingevoegd «of de overe<strong>en</strong>komstige rek<strong>en</strong>toets».c. In onderdeel b, subonderdeel 3, wordt voor «deze vakk<strong>en</strong> dan wel deovere<strong>en</strong>komstige vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: de rek<strong>en</strong>toets,.TArtikel 31 wordt als volgt gewijzigd:1. Het eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:a. In onderdeel b wordt voor «het vak of de vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: derek<strong>en</strong>toets,.b. In onderdeel d wordt na «de exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: dan wel derek<strong>en</strong>toets..2. In het tweede lid, onderdel<strong>en</strong> a <strong>en</strong> b, wordt telk<strong>en</strong>s voor «het vak ofde vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: de rek<strong>en</strong>toets,.UIn artikel 33, tweede lid, onderdeel b, wordt telk<strong>en</strong>s na «het c<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong>» ingevoegd: of de rek<strong>en</strong>toets.VArtikel 34 wordt als volgt gewijzigd:1. In het eerste lid, onderdeel a, <strong>en</strong> tweede lid, onderdeel b, wordttelk<strong>en</strong>s voor «de vakk<strong>en</strong>» ingevoegd: de rek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong>.2. Het derde lid, wordt als volgt gewijzigd:a. Onderdel<strong>en</strong> b tot <strong>en</strong> met f word<strong>en</strong> geletterd c tot <strong>en</strong> met g.b. Na onderdeel a wordt e<strong>en</strong> nieuw onderdeel b ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:b. de rek<strong>en</strong>toets;ARTIKEL IV WIJZIGING VAN HET EINDEXAMENBESLUIT <strong>VO</strong> BESAHet Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> BES wordt als volgt gewijzigd:In artikel 8, derde lid, wordt «van artikel 37» vervang<strong>en</strong> door: van artikel37 of artikel 37a.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 22


BArtikel 26, derde lid, komt te luid<strong>en</strong>:3. Artikel 37, vierde lid, <strong>en</strong> artikel 37a, vijfde lid, zijn van overe<strong>en</strong>komstigetoepassing.CArtikel 35, tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:1. De tweede volzin vervalt.2. In de tweede volzin (nieuw) vervalt: , bedoeld in de eerste of tweedevolzin,.DIn artikel 36, eerste lid, wordt «artikel 37» vervang<strong>en</strong> door: artikel 37 ofartikel 37a.EArtikel 37 komt te luid<strong>en</strong>:Artikel 37. Uitslag eindexam<strong>en</strong> leerweg<strong>en</strong> vmbo1. De kandidaat die het eindexam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo heeftafgelegd, is geslaagd indi<strong>en</strong>:a. het rek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van zijn bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>behaalde cijfers t<strong>en</strong> minste 5,5 is;b. hij:1°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 of meer <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;2°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer waarvan t<strong>en</strong> minste één 7 of meerheeft behaald; of3°. voor twee van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong>eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of meer waarvan t<strong>en</strong> minste één 7of meer heeft behaald;c. hij voor de vakk<strong>en</strong> lichamelijke opvoeding <strong>en</strong> het kunstvak uit hetgeme<strong>en</strong>schappelijk deel de kwalificatie «voldo<strong>en</strong>de» of «goed» heeftbehaald; <strong>en</strong>d. als het e<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong> gem<strong>en</strong>gde of theoretische leerweg betreft:hij voor het sectorwerkstuk de kwalificatie «voldo<strong>en</strong>de» of «goed» heeftbehaald.2. Voor de toepassing van het eerste lid, onderdeel b, wordt heteindcijfer van het afdelingsvak of het intrasectorale of intersectoraleprogramma in de basisberoepsgerichte <strong>en</strong> de kaderberoepsgerichteleerweg meegerek<strong>en</strong>d als twee eindcijfers.3. In afwijking van het eerste lid, is de kandidaat die eindexam<strong>en</strong> vane<strong>en</strong> leerweg in het vmbo heeft afgelegd ter afsluiting van e<strong>en</strong> leerwerktrajectals bedoeld in artikel 19 van de wet geslaagd indi<strong>en</strong> hij voor hetberoepsgerichte programma t<strong>en</strong> minste het eindcijfer 6 <strong>en</strong> voor het vakNederlandse taal t<strong>en</strong> minste het eindcijfer 5 heeft behaald. Indi<strong>en</strong> devakk<strong>en</strong> waarin exam<strong>en</strong> is afgelegd, tezam<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> vande basisberoepsgerichte leerweg, bedoeld in artikel 18 van de wet, zijn heteerste <strong>en</strong> tweede lid van overe<strong>en</strong>komstige toepassing.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 23


4. Zodra de eindcijfers <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> mogelijk de uitslag zijn vastgesteld,maakt de directeur deze schriftelijk aan de kandidaat bek<strong>en</strong>d, ondermededeling van het in artikel 38 bepaalde. De uitslag is de definitieveuitslag indi<strong>en</strong> artikel 38, eerste lid, ge<strong>en</strong> toepassing vindt.FNa artikel 37 wordt e<strong>en</strong> artikel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:Artikel 37a. Uitslag eindexam<strong>en</strong> vwo <strong>en</strong> havo1. De kandidaat die eindexam<strong>en</strong> vwo of havo heeft afgelegd, is geslaagdindi<strong>en</strong>:a. het rek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van zijn bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>behaalde cijfers t<strong>en</strong> minste 5,5 is;b. hij voor één van de vakk<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur, Engelsetaal <strong>en</strong> literatuur <strong>en</strong> voor zover van toepassing wiskunde A, wiskunde B ofwiskunde C als eindcijfer 5 of meer heeft behaald <strong>en</strong> hij voor het anderevak dan wel vakk<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in dit subonderdeel als eindcijfer 6 of meerheeft behaald;c. hij onverminderd onderdeel b:1°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 of meer <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;2°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> het gemiddelde vande eindcijfers t<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt;3°. voor twee van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong>eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> hetgemiddelde van de eindcijfers t<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt; of4°. voor één van de vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor één van deze vakk<strong>en</strong> als eindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong>voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> het gemiddelde van de eindcijferst<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt;d. hij voor ge<strong>en</strong> van de onderdel<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in het tweede lid, lagerdan het eindcijfer 4 heeft behaald; <strong>en</strong>e. hij voor de vakk<strong>en</strong> culturele <strong>en</strong> kunstzinnige vorming <strong>en</strong> lichamelijkeopvoeding van het geme<strong>en</strong>schappelijk deel van elk profiel de kwalificatie«voldo<strong>en</strong>de» of «goed» heeft behaald.2. Bij de uitslagbepaling volg<strong>en</strong>s het eerste lid, wordt het gemiddeldevan de eindcijfers van t<strong>en</strong> minste de volg<strong>en</strong>de onderdel<strong>en</strong> aangemerkt alshet eindcijfer van één vak, voor zover voor deze onderdel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindcijferis bepaald: maatschappijleer <strong>en</strong> het profielwerkstuk <strong>en</strong> voor vwo ookalgem<strong>en</strong>e natuurwet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>. Het bevoegd gezag kan daaraantoevoeg<strong>en</strong>:a. literatuur, als onderdeel van alle afzonderlijke moderne tal<strong>en</strong>, metdi<strong>en</strong> verstande dat indi<strong>en</strong> het bevoegd gezag daartoe niet besluit,literatuur voor de bepaling van de eindcijfers e<strong>en</strong> onderdeel is van hetschoolexam<strong>en</strong> van de desbetreff<strong>en</strong>de taal <strong>en</strong> literatuur;b. klassieke culturele vorming, met di<strong>en</strong> verstande dat indi<strong>en</strong> hetbevoegd gezag daartoe niet besluit, klassieke culturele vorming voor debepaling van de eindcijfers e<strong>en</strong> onderdeel is van het schoolexam<strong>en</strong> vanLatijnse taal <strong>en</strong> literatuur <strong>en</strong> Griekse taal <strong>en</strong> literatuur;c. algem<strong>en</strong>e natuurwet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> in het havo;d. bij bijzondere schol<strong>en</strong>: godsdi<strong>en</strong>st of lev<strong>en</strong>sbeschouwelijk vormingsonderwijs,met di<strong>en</strong> verstande dat indi<strong>en</strong> het bevoegd gezag daartoe nietbesluit, godsdi<strong>en</strong>st of lev<strong>en</strong>sbeschouwelijk vormingsonderwijs ge<strong>en</strong>Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 24


onderdeel is van het eindexam<strong>en</strong>, t<strong>en</strong>zij Onze Minister daarvoorgoedkeuring heeft verle<strong>en</strong>d met toepassing van artikel 11, eerste lid,onder c, artikel 12, eerste lid, onder c, of artikel 13, eerste lid, onder c.3. Indi<strong>en</strong> het bevoegd gezag toepassing geeft aan de tweede volzin vanhet tweede lid, wordt in het exam<strong>en</strong>reglem<strong>en</strong>t, bedoeld in artikel 18,vermeld welk onderdeel of welke onderdel<strong>en</strong> word<strong>en</strong> toegevoegd.4. De directeur bepaalt het eindcijfer, bedoeld in het tweede lid, als hetrek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van de eindcijfers van de sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong>deonderdel<strong>en</strong>. Indi<strong>en</strong> de uitkomst van deze berek<strong>en</strong>ing niet e<strong>en</strong> geheel getalis, wordt dat getal indi<strong>en</strong> het eerste cijfer achter de komma e<strong>en</strong> 4 of lageris, naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> afgerond <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> dat cijfer e<strong>en</strong> 5 of hoger is, naarbov<strong>en</strong> afgerond.5. Zodra de eindcijfers <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> mogelijk de uitslag zijn vastgesteld,maakt de directeur deze schriftelijk aan de kandidaat bek<strong>en</strong>d, ondermededeling van het in artikel 38 bepaalde. De uitslag is de definitieveuitslag indi<strong>en</strong> artikel 38, eerste lid, ge<strong>en</strong> toepassing vindt.GIn artikel 38, eerste lid, wordt «artikel 37, neg<strong>en</strong>de lid,» vervang<strong>en</strong> door:artikel 37, vierde lid, of artikel 37a, vijfde lid,.HIn artikel 39, eerste lid, onderdeel g, wordt «artikel 37, vierde lid»vervang<strong>en</strong> door: artikel 37, derde lid».IIn artikel 41, eerste lid, onderdeel d, wordt «artikel 37, vierde lid»vervang<strong>en</strong> door: artikel 37, derde lid».JIn artikel 47, vijfde lid, wordt «artikel 37» vervang<strong>en</strong> door: artikel 37 ofartikel 37a.ARTIKEL V WIJZIGING VAN HET STAATSEXAMENBESLUIT <strong>VO</strong>BESAHet Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> BES wordt als volgt gewijzigd:In artikel 9, vierde lid, wordt «artikel 24» vervang<strong>en</strong> door: artikel 24 ofartikel 24a.BArtikel 22, tweede lid, tweede volzin komt te luid<strong>en</strong>:Indi<strong>en</strong> de uitkomst van deze berek<strong>en</strong>ing niet e<strong>en</strong> geheel getal is, wordtdat getal indi<strong>en</strong> het eerste cijfer achter de komma e<strong>en</strong> 4 of lager is, naarb<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> afgerond <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> dat cijfer e<strong>en</strong> 5 of hoger is, naar bov<strong>en</strong>afgerond.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 25


CIn artikel 23, tweede lid, wordt «artikel<strong>en</strong> 22 <strong>en</strong> 24» vervang<strong>en</strong> door:artikel<strong>en</strong> 22 <strong>en</strong> 24 dan wel 24a.DArtikel 24 komt te luid<strong>en</strong>:Artikel 24. Uitslag staatsexam<strong>en</strong> leerweg<strong>en</strong> vmbo1. De kandidaat die het staatsexam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> leerweg in het vmboheeft afgelegd, is geslaagd indi<strong>en</strong>:a. het rek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van zijn bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>behaalde cijfers t<strong>en</strong> minste 5,5 is;b. hij:1°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 of meer <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;2°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer waarvan t<strong>en</strong> minste één 7 of meerheeft behaald; of3°. voor twee van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong>eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of meer waarvan t<strong>en</strong> minste één 7of meer heeft behaald; <strong>en</strong>c. als het e<strong>en</strong> staatsexam<strong>en</strong> gem<strong>en</strong>gde of theoretische leerweg betreft:hij voor het sectorwerkstuk de kwalificatie «voldo<strong>en</strong>de» of «goed» heeftbehaald.2. Voor de toepassing van het eerste lid, onderdeel b, wordt heteindcijfer van het afdelingsvak of het intrasectorale of intersectoraleprogramma in de basisberoepsgerichte <strong>en</strong> de kaderberoepsgerichteleerweg meegerek<strong>en</strong>d als twee eindcijfers.3. De kandidaat die niet voldoet aan de voorwaard<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in heteerste lid, is afgewez<strong>en</strong> voor het staatsexam<strong>en</strong>.4. Zodra de uitslag ingevolge het eerste <strong>en</strong> tweede lid, is vastgesteld,maakt het College voor exam<strong>en</strong>s deze sam<strong>en</strong> met de eindcijfers schriftelijkaan de kandidaat bek<strong>en</strong>d. Indi<strong>en</strong> de kandidaat is afgewez<strong>en</strong> voor hetstaatsexam<strong>en</strong>, wordt bij de bek<strong>en</strong>dmaking mededeling gedaan van het inartikel 25 bepaalde. De in de eerste volzin bedoelde uitslag is de definitieveuitslag indi<strong>en</strong> artikel 25 ge<strong>en</strong> toepassing vindt.ENa artikel 24 wordt e<strong>en</strong> artikel ingevoegd, luid<strong>en</strong>de:Artikel 24a. Uitslag staatsexam<strong>en</strong> havo <strong>en</strong> vwo1. De kandidaat die staatsexam<strong>en</strong> vwo of havo heeft afgelegd, isgeslaagd indi<strong>en</strong>:a. het rek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van zijn bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>behaalde cijfers t<strong>en</strong> minste 5,5 is;b. hij voor één van de vakk<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur, Engelsetaal <strong>en</strong> literatuur <strong>en</strong> voor zover van toepassing wiskunde A, wiskunde B ofwiskunde C als eindcijfer 5 of meer heeft behaald <strong>en</strong> hij voor het anderevak dan wel vakk<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in dit onderdeel als eindcijfer 6 of meerheeft behaald;c. hij onverminderd onderdeel b:Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 26


1°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 of meer <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;2°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> het gemiddelde vande eindcijfers t<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt;3°. voor twee van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong>eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> hetgemiddelde van de eindcijfers t<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt; of4°. voor één van de vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor één van deze vakk<strong>en</strong> als eindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong>voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> het gemiddelde van de eindcijferst<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt; <strong>en</strong>d. hij voor ge<strong>en</strong> van de onderdel<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in het tweede lid, lagerdan het eindcijfer 4 heeft behaald.2. Bij de uitslagbepaling volg<strong>en</strong>s het eerste lid, wordt het gemiddeldevan de eindcijfers van t<strong>en</strong> minste de volg<strong>en</strong>de onderdel<strong>en</strong> aangemerkt alshet eindcijfer van één vak, voor zover voor deze onderdel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindcijferis bepaald: maatschappijleer <strong>en</strong> het profielwerkstuk <strong>en</strong> voor vwo ookalgem<strong>en</strong>e natuurwet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong>. Het College voor exam<strong>en</strong>s kan daaraantoevoeg<strong>en</strong>:a. literatuur, als onderdeel van alle afzonderlijke moderne tal<strong>en</strong>, metdi<strong>en</strong> verstande dat indi<strong>en</strong> het College voor exam<strong>en</strong>s daartoe niet besluit,literatuur voor de bepaling van de eindcijfers e<strong>en</strong> onderdeel is van hetcollege-exam<strong>en</strong> van de desbetreff<strong>en</strong>de taal <strong>en</strong> literatuur;b. klassieke culturele vorming, met di<strong>en</strong> verstande dat indi<strong>en</strong> hetCollege voor exam<strong>en</strong>s daartoe niet besluit, klassieke culturele vormingvoor de bepaling van de eindcijfers e<strong>en</strong> onderdeel is van het collegeexam<strong>en</strong>van Latijnse taal <strong>en</strong> literatuur <strong>en</strong> Griekse taal <strong>en</strong> literatuur;c. algem<strong>en</strong>e natuurwet<strong>en</strong>schapp<strong>en</strong> in het havo.3. Het eindcijfer, bedoeld in het tweede lid, wordt bepaald als hetrek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van de eindcijfers van de sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong>deonderdel<strong>en</strong>. Indi<strong>en</strong> de uitkomst van deze berek<strong>en</strong>ing niet e<strong>en</strong> geheel getalis, wordt dat getal indi<strong>en</strong> het eerste cijfer achter de komma e<strong>en</strong> 4 of lageris, naar b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong> afgerond <strong>en</strong> indi<strong>en</strong> dat cijfer e<strong>en</strong> 5 of hoger is, naarbov<strong>en</strong> afgerond.4. De kandidaat die niet voldoet aan de voorwaard<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in heteerste <strong>en</strong> tweede lid, is afgewez<strong>en</strong> voor het staatsexam<strong>en</strong>.5. Zodra de uitslag ingevolge het eerste, tweede <strong>en</strong> vierde lid, isvastgesteld, maakt het College voor exam<strong>en</strong>s deze sam<strong>en</strong> met deeindcijfers schriftelijk aan de kandidaat bek<strong>en</strong>d. Indi<strong>en</strong> de kandidaat isafgewez<strong>en</strong> voor het staatsexam<strong>en</strong>, wordt bij de bek<strong>en</strong>dmakingmededeling gedaan van het in artikel 25 bepaalde. De in de eerste volzinbedoelde uitslag is de definitieve uitslag indi<strong>en</strong> artikel 25 ge<strong>en</strong> toepassingvindt.FIn artikel 25, eerste lid, wordt «met toepassing van artikel 24» vervang<strong>en</strong>door: met toepassing van artikel 24 of artikel 24a.GIn artikel 26 wordt «artikel 24, zev<strong>en</strong>de lid» vervang<strong>en</strong> door: artikel 24,vierde lid, of artikel 24a, vijfde lid».Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 27


HIn artikel 27, derde lid, wordt «de artikel<strong>en</strong> 22 tot <strong>en</strong> met 24» vervang<strong>en</strong>door: artikel<strong>en</strong> 22 tot <strong>en</strong> met 24a.ARTIKEL VI WIJZIGING VAN HET BESLUIT VAN 19 AUGUSTUS2010 TOT WIJZIGING VAN HET BESLUIT STAATSEXAMENSVWO-HA<strong>VO</strong>-MA<strong>VO</strong> 2000 EN HET EINDEXAMENBESLUIT V.W.O.-H.A.V.O.-M.A.V.O.-V.B.O. IN VERBAND MET AANSCHERPING VANDE SLAAG/ZAKREGELING IN HET <strong>VO</strong>ORTGEZET ONDERWIJS(STB. 2010, 332)Artikel III van het Besluit van 19 augustus 2010 tot wijziging van hetBesluit staatsexam<strong>en</strong>s vwo-havo-mavo 2000 <strong>en</strong> het Eindexam<strong>en</strong>besluitv.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband met aanscherping van deslaag/zakregeling in het voortgezet onderwijs (<strong>Stb</strong>. 2010, 332) wordt alsvolgt gewijzigd:Artikel III komt te luid<strong>en</strong>:ARTIKEL III. OVERGANGSBEPALINGEN1. De wijziging<strong>en</strong> die artikel I, onderdeel D, onderdel<strong>en</strong> 4 <strong>en</strong> 5,aanbr<strong>en</strong>gt in artikel 26 van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> vind<strong>en</strong> metingang van het vierde jaar na inwerkingtreding van die wijziging<strong>en</strong>toepassing op kandidat<strong>en</strong> die vóór de inwerkingtreding van diewijziging<strong>en</strong>:a. in t<strong>en</strong> minste één van de vakk<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur,Engelse taal <strong>en</strong> literatuur of wiskunde A, wiskunde B dan wel wiskunde Cdeelstaatsexam<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> gedaan <strong>en</strong> daarvoor als eindcijfer 4 of hogerhebb<strong>en</strong> behaald, ofb. eindexam<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> school als bedoeld in de Wet op het voortgezetonderwijs hebb<strong>en</strong> afgelegd <strong>en</strong> daarvoor zijn afgewez<strong>en</strong> <strong>en</strong> die nainwerkingtreding van de in de aanhef g<strong>en</strong>oemde wijziging<strong>en</strong> op grondvan artikel 10, eerste <strong>en</strong> vierde lid, van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>word<strong>en</strong> vrijgesteld van het exam<strong>en</strong> in t<strong>en</strong> minste één van de vakk<strong>en</strong>Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur, Engelse taal <strong>en</strong> literatuur of wiskunde A,wiskunde B dan wel wiskunde C.2. De wijziging<strong>en</strong> die artikel II, onderdeel E, onderdel<strong>en</strong> 4 <strong>en</strong> 5,aanbr<strong>en</strong>gt in artikel 49 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> vind<strong>en</strong> met ingangvan het vierde jaar na inwerkingtreding van die wijziging<strong>en</strong> toepassing opkandidat<strong>en</strong> die vóór de inwerkingtreding van die wijziging<strong>en</strong>:a. in t<strong>en</strong> minste één van de vakk<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur,Engelse taal <strong>en</strong> literatuur of wiskunde A, wiskunde B dan wel wiskunde Cdeeleindexam<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> opleiding voortgezet algeme<strong>en</strong> volwass<strong>en</strong><strong>en</strong>onderwijsals bedoeld in artikel 7.3.1, eerste lid, onderdeel a, van de Weteducatie <strong>en</strong> beroepsonderwijs hebb<strong>en</strong> gedaan <strong>en</strong> daarvoor als eindcijfer 4of meer hebb<strong>en</strong> behaald, ofb. eindexam<strong>en</strong> aan e<strong>en</strong> school als bedoeld in de Wet op het voortgezetonderwijs hebb<strong>en</strong> afgelegd <strong>en</strong> daarvoor zijn afgewez<strong>en</strong> <strong>en</strong> die nainwerkingtreding van de in de aanhef g<strong>en</strong>oemde wijziging<strong>en</strong> op grondvan artikel 9, eerste <strong>en</strong> derde lid, van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> word<strong>en</strong>vrijgesteld van het exam<strong>en</strong> in t<strong>en</strong> minste één van de vakk<strong>en</strong> Nederlandsetaal <strong>en</strong> literatuur, Engelse taal <strong>en</strong> literatuur of wiskunde A, wiskunde B danwel wiskunde C.3. De wijziging<strong>en</strong> die artikel II, onderdeel E, onderdel<strong>en</strong> 4 <strong>en</strong> 5,aanbr<strong>en</strong>gt in artikel 49 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> vind<strong>en</strong> ge<strong>en</strong>toepassing op kandidat<strong>en</strong> die in het schooljaar voorafgaand aan deinwerkingtreding van de g<strong>en</strong>oemde wijziging<strong>en</strong> met inachtneming van:Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 28


a. artikel 37a van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> in het voorlaatste leerjaarword<strong>en</strong> toegelat<strong>en</strong> tot het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>; ofb. artikel 59 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> gespreid c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>do<strong>en</strong> in één of meer van de vakk<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur, Engelsetaal <strong>en</strong> literatuur of wiskunde A, wiskunde B dan wel wiskunde C <strong>en</strong> diedaarvoor als eindcijfer tweemaal 5 of meer dan wel e<strong>en</strong>maal 4 of meer <strong>en</strong>e<strong>en</strong>maal 5 of meer dan wel e<strong>en</strong>maal 4 of meer hebb<strong>en</strong> behaald, <strong>en</strong> die inhet jaar volg<strong>en</strong>d op de inwerkingtreding van g<strong>en</strong>oemde wijziging<strong>en</strong> in deoverige vakk<strong>en</strong> het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> aflegg<strong>en</strong>.ARTIKEL VII IN<strong>VO</strong>ERING REKENTOETS1. De rek<strong>en</strong>toets wordt voor de eerste maal ingevoerd in het schooljaar2013–2014.2. In afwijking van artikel 46, vierde <strong>en</strong> vijfde lid, van het Eindexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong> wordt de rek<strong>en</strong>toets in het schooljaar 2013–2014 bij kandidat<strong>en</strong>uit het laatste leerjaar uitsluit<strong>en</strong>d afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in het laatste leerjaar.3. De kandidaat is vrijgesteld van de rek<strong>en</strong>toets indi<strong>en</strong> hij in hetschooljaar voorafgaande aan het schooljaar waarin de rek<strong>en</strong>toets wordtingevoerd deelneemt aan e<strong>en</strong> toets:a. die is afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>en</strong> beoordeeld overe<strong>en</strong>komstig de bepaling<strong>en</strong>betreff<strong>en</strong>de de rek<strong>en</strong>toets als bedoeld in het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> of hetStaatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> zoals deze kom<strong>en</strong> te luid<strong>en</strong> na inwerkingtredingvan artikel 5, onderdeel D, van de Wet refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus Nederlandse taal<strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> artikel II van dit besluit; <strong>en</strong>b. hij voor deze toets t<strong>en</strong> minste het cijfer 5 heeft behaald.4. Op de cijferlijst, bedoeld in artikel 52 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>of artikel 30 van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>, wordt de rek<strong>en</strong>toetswaarvoor de kandidaat vrijstelling is verle<strong>en</strong>d op grond van het derde lid,vermeld op de cijferlijst, met vermelding van het eerder behaalde cijfer.ARTIKEL VIII OVERGANGSRECHT EINDEXAMENBESLUIT <strong>VO</strong>1. In afwijking van artikel 49, eerste lid, van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong><strong>en</strong> onverminderd artikel 49, tweede <strong>en</strong> derde lid, van het Eindexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong> is in het schooljaar waarin de rek<strong>en</strong>toets wordt ingevoerd <strong>en</strong> hetdaaropvolg<strong>en</strong>de schooljaar de kandidaat die eindexam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> leerwegin het vmbo heeft afgelegd geslaagd indi<strong>en</strong>:a. het rek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van zijn bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>behaalde cijfers t<strong>en</strong> minste 5,5 is;b. hij voor zowel de rek<strong>en</strong>toets als voor het vak Nederlandse taal alseindcijfer 5 of meer heeft behaald;c. hij onverminderd onderdeel b:1°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 of meer <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;2°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer waarvan t<strong>en</strong> minste één 7 of meerheeft behaald; of3°. voor twee van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong>eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of meer waarvan t<strong>en</strong> minste één 7of meer heeft behaald;d. hij voor de vakk<strong>en</strong> lichamelijke opvoeding <strong>en</strong> het kunstvak uit hetgeme<strong>en</strong>schappelijk deel alsmede voor de maatschappelijke stage, dekwalificatie «voldo<strong>en</strong>de» of «goed» heeft behaald; <strong>en</strong>Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 29


e. als het e<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong> gem<strong>en</strong>gde of theoretische leerweg betreft: hijvoor het sectorwerkstuk de kwalificatie «voldo<strong>en</strong>de» of «goed» heeftbehaald.2. In afwijking van artikel 49, eerste <strong>en</strong> derde lid, van het Eindexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong>, is in het schooljaar waarin de rek<strong>en</strong>toets wordt ingevoerd <strong>en</strong> hetdaaropvolg<strong>en</strong>de schooljaar de kandidaat die eindexam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> leerwegin het vmbo heeft afgelegd ter afsluiting van e<strong>en</strong> leerwerktraject alsbedoeld in artikel 10b1 van de wet, geslaagd indi<strong>en</strong> hij voor het beroepsgerichteprogramma t<strong>en</strong> minste het eindcijfer 6 heeft behaald <strong>en</strong> hij voorzowel de rek<strong>en</strong>toets als voor het vak Nederlandse taal t<strong>en</strong> minste heteindcijfer 5 heeft behaald. Indi<strong>en</strong> de vakk<strong>en</strong> waarin exam<strong>en</strong> is afgelegd,tezam<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong> vorm<strong>en</strong> van de basisberoepsgerichte leerweg,bedoeld in artikel 10b van de wet, is artikel 49, eerste tot <strong>en</strong> met derde lid,van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> met inachtneming van het bepaalde in heteerste lid, van overe<strong>en</strong>komstige toepassing.3. In afwijking van artikel 50, eerste lid, van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong><strong>en</strong> onverminderd artikel 50, tweede lid, van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> isin het schooljaar waarin de rek<strong>en</strong>toets wordt ingevoerd <strong>en</strong> het daaropvolg<strong>en</strong>deschooljaar de kandidaat die eindexam<strong>en</strong> havo of vwo heeftafgelegd geslaagd indi<strong>en</strong>:a. het rek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van zijn bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>behaalde cijfers t<strong>en</strong> minste 5,5 is;b. hij voor één van de vakk<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur, Engelsetaal <strong>en</strong> literatuur <strong>en</strong> voor zover van toepassing wiskunde A, wiskunde B ofwiskunde C als eindcijfer 5 of meer heeft behaald <strong>en</strong> hij voor het anderevak dan wel vakk<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in dit onderdeel als eindcijfer 6 of meerheeft behaald;c. hij onverminderd onderdeel b:1°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 of meer <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;2°. voor één van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer isvastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> het gemiddelde vande eindcijfers t<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt; of3°. voor twee van zijn vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong> voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong>eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> hetgemiddelde van de eindcijfers t<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt; of4°. voor één van de vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld alseindcijfer 4 <strong>en</strong> voor één van deze vakk<strong>en</strong> als eindcijfer 5 heeft behaald <strong>en</strong>voor de overige vakk<strong>en</strong> waarvoor e<strong>en</strong> eindcijfer is vastgesteld, alseindcijfer 6 of meer heeft behaald, <strong>en</strong> het gemiddelde van de eindcijferst<strong>en</strong> minste 6,0 bedraagt;d. hij voor de rek<strong>en</strong>toets als eindcijfer 5 of meer heeft behaald;e. hij voor ge<strong>en</strong> van de onderdel<strong>en</strong>, g<strong>en</strong>oemd in het artikel 50, tweedelid, lager dan het cijfer 4 heeft behaald; <strong>en</strong>f. hij voor de vakk<strong>en</strong> culturele <strong>en</strong> kunstzinnige vorming <strong>en</strong> lichamelijkeopvoeding van het geme<strong>en</strong>schappelijk deel van elk profiel alsmede voorde maatschappelijke stage, de kwalificatie «voldo<strong>en</strong>de» of «goed» heeftbehaald.4. Voor e<strong>en</strong> kandidaat voor wie de wijziging op grond van artikel II,onderdeel E, vierde <strong>en</strong> vijfde lid, van het Besluit van 19 augustus 2010 totwijziging van het Besluit staatsexam<strong>en</strong>s vwo-havo-mavo 2000 <strong>en</strong> hetEindexam<strong>en</strong>besluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband metaanscherping van de slaag/zakregeling in het voortgezet onderwijs (<strong>Stb</strong>.2010, 332), nog niet van toepassing is, geldt vanaf het schooljaar waarinde rek<strong>en</strong>toets wordt ingevoerd tot het schooljaar van inwerkingtredingvan artikel II, onderdeel E, vierde <strong>en</strong> vijfde lid, van dat besluit, <strong>en</strong>onverminderd de overige bepaling<strong>en</strong> van artikel 50 van het Eindexam<strong>en</strong>-Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 30


Het advies van de Afdeling advisering van deRaad van State wordt met de daarbijbehor<strong>en</strong>destukk<strong>en</strong> op<strong>en</strong>baar gemaakt door publicatiein de Staatscourant.Last<strong>en</strong> <strong>en</strong> bevel<strong>en</strong> dat dit besluit met de daarbij behor<strong>en</strong>de nota vantoelichting in het Staatsblad zal word<strong>en</strong> geplaatst.’s-Grav<strong>en</strong>hage, 23 april <strong>2012</strong>BeatrixDe Minister van Onderwijs, Cultuur <strong>en</strong> Wet<strong>en</strong>schap,J. M. van Bijsterveldt-Vlieg<strong>en</strong>thartDe Minister van Economische Zak<strong>en</strong>, Landbouw <strong>en</strong> Innovatie,M. J. M. Verhag<strong>en</strong>Uitgegev<strong>en</strong> de tweeëntwintigste mei <strong>2012</strong>De Minister van Veiligheid <strong>en</strong> Justitie,I. W. Opstelt<strong>en</strong>stb-<strong>2012</strong>-<strong>217</strong>ISSN 0920 - 2064’s-Grav<strong>en</strong>hage <strong>2012</strong>Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 33


NOTA VAN TOELICHTINGAlgeme<strong>en</strong>In deze nota van toelichting, die mede nam<strong>en</strong>s de minster van EconomischeZak<strong>en</strong>, Landbouw <strong>en</strong> Innovatie wordt gegev<strong>en</strong>, word<strong>en</strong>deelnemers aan e<strong>en</strong> beroepsopleiding overe<strong>en</strong>komstig het spraakgebruikaangeduid als stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>.1. InleidingDit besluit regelt voor het voortgezet onderwijs (hierna: vo) <strong>en</strong> hetmiddelbaar beroepsonderwijs (mbo) de wijziging van voorschrift<strong>en</strong> voorexam<strong>en</strong>s vanwege het beleid t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> van de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveausNederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>. De opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> wijziging<strong>en</strong> in dit besluitvoor het mbo kom<strong>en</strong> daarnaast voort uit de beroepsgerichte kwalificatiestructuur.Het betreft onder andere wijziging<strong>en</strong> van de te onderscheid<strong>en</strong>exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>, de waarderingswijze (hoe de exam<strong>en</strong>resultat<strong>en</strong> vooronderscheid<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aangegev<strong>en</strong>) <strong>en</strong> deuitslagregel (voor welke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>demoet word<strong>en</strong> behaald).Hiertoe word<strong>en</strong> de volg<strong>en</strong>de besluit<strong>en</strong> gewijzigd:– het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>;– het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>; <strong>en</strong>– het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluit beroepsopleiding<strong>en</strong> WEB.Beleid t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> van Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>.In 2010 is de Wet refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> (<strong>Stb</strong>.2010, 194) in werking getred<strong>en</strong>. Met het bijbehor<strong>en</strong>de Besluit refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveausNederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> (<strong>Stb</strong>. 2010, 265) word<strong>en</strong> daarmee taal<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>eis<strong>en</strong> voor het primair <strong>en</strong> voortgezet onderwijs <strong>en</strong> het middelbaarberoepsonderwijs vastgelegd. Hiermee is de basis gelegd voor e<strong>en</strong>structurele verhoging van het niveau van basisvaardighed<strong>en</strong> vanleerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in alle sector<strong>en</strong> van het onderwijs. Voor alleonderwijssector<strong>en</strong> wordt op basis van de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus in e<strong>en</strong>doorlop<strong>en</strong>de leerlijn op het gebied van Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>vastgelegd wat leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> op strategische mom<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in hunschoolloopbaan moet<strong>en</strong> k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> op het gebied van Nederlandsetaal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>.De versterking van taal- <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>vaardighed<strong>en</strong> wordt niet alle<strong>en</strong> in hetvo <strong>en</strong> mbo aangepakt maar ook in het primair onderwijs, <strong>en</strong> speciaalonderwijs. De instelling<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> extra middel<strong>en</strong> voor de int<strong>en</strong>siveringvan het taal- <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>onderwijs. Daarnaast ontvang<strong>en</strong> zowel de schol<strong>en</strong>als de lerar<strong>en</strong> in alle sector<strong>en</strong> hulp van verschill<strong>en</strong>de steunpunt<strong>en</strong> <strong>en</strong>hebb<strong>en</strong> partij<strong>en</strong> als Stichting Leerplanontwikkeling (SLO), de landelijkepedagogische c<strong>en</strong>tra <strong>en</strong> C<strong>en</strong>traal instituut voor toetsontwikkeling (CITO)product<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong> ontwikkeld die schol<strong>en</strong> help<strong>en</strong> bij het verbeter<strong>en</strong>van hun onderwijs.De refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus word<strong>en</strong> in acht g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> bij de eindexam<strong>en</strong>s inhet vo. Concreet word<strong>en</strong> de eindexam<strong>en</strong>programma’s Nederlands geijktaan de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus <strong>en</strong> wordt er e<strong>en</strong> rek<strong>en</strong>toets ingevoerd alsonderdeel van het eindexam<strong>en</strong>. Over deze rek<strong>en</strong>toets wordt in artikel 29,vijfde lid, <strong>en</strong> artikel 60, zesde lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs(W<strong>VO</strong>) geregeld: «Bij of kracht<strong>en</strong>s algem<strong>en</strong>e maatregel van bestuurword<strong>en</strong> nadere voorschrift<strong>en</strong> omtr<strong>en</strong>t deze toets vastgesteld.» DezeStaatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 34


nadere voorschrift<strong>en</strong> word<strong>en</strong> opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in het Eindexam<strong>en</strong>besluit vo <strong>en</strong>het Staatsexam<strong>en</strong>besluit vo (hierna: exam<strong>en</strong>besluit<strong>en</strong> vo).De rek<strong>en</strong>toets in het vo wordt als zelfstandig onderdeel van deeindexam<strong>en</strong>s afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. De eindexam<strong>en</strong>s bestaan daarmee uitschoolexam<strong>en</strong>s (of college-exam<strong>en</strong>s), c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s <strong>en</strong> e<strong>en</strong> rek<strong>en</strong>toets.In de memorie van toelichting bij de Wet refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveausNederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> is al aangegev<strong>en</strong> dat er wel e<strong>en</strong> rek<strong>en</strong>toets,maar ge<strong>en</strong> taaltoets wordt ingevoerd (Kamerstukk<strong>en</strong> II 2009/10, 32 290, nr.3). De refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus zijn immers uitgangspunt voor de eindexam<strong>en</strong>programma’sNederlands. De rek<strong>en</strong>toets maakt vanaf het schooljaar2013–2014 deel uit van de eindexam<strong>en</strong>s. Iedere kandidaat zal dan e<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>toets moet<strong>en</strong> aflegg<strong>en</strong>.Voor het mbo is het Exam<strong>en</strong>besluit beroepsopleiding<strong>en</strong> WEB (<strong>Stb</strong>. 2010,294) (hierna: exam<strong>en</strong>besluit mbo) per 1 augustus 2010 van krachtgeword<strong>en</strong>. In dat besluit is geregeld dat er c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s Nederlandsetaal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> word<strong>en</strong> afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> voor mbo-niveau 4 vanaf hetstudiejaar 2013–2014. In de nota van toelichting was al het voornem<strong>en</strong>neergelegd om voor mbo-niveaus 2 <strong>en</strong> 3 ook te kom<strong>en</strong> tot c<strong>en</strong>traleexaminering van Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>, met ingang van hetstudiejaar 2014–2015. Dit voornem<strong>en</strong> wordt met dit besluit geëffectueerd.Bij brief van 9 december 2009 (Kamerstukk<strong>en</strong> II 2009/10, 31 332, nr. 12) isde Tweede Kamer hierover geïnformeerd.Zowel in het vo als in het mbo word<strong>en</strong> de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus Nederlandsetaal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> toegepast bij de toetsing in het (eind)exam<strong>en</strong>.Sam<strong>en</strong>hang is er onder andere op het terrein van de uitslagregel,afnamecondities <strong>en</strong> herkansing<strong>en</strong>. Om de sam<strong>en</strong>hang tuss<strong>en</strong> de exam<strong>en</strong>besluit<strong>en</strong>in het vo <strong>en</strong> het mbo te borg<strong>en</strong> is er één wijzigingsbesluitgemaakt voor de wijziging<strong>en</strong> van de exam<strong>en</strong>besluit<strong>en</strong> vo <strong>en</strong> mbo.Voor het mbo bevat het besluit naast regels voor Nederlandse taal <strong>en</strong>rek<strong>en</strong><strong>en</strong> tev<strong>en</strong>s regels voor de overige exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>. Deze regelshang<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> met de wijziging van de Wet educatie <strong>en</strong> beroepsonderwijsinzake de beroepsgerichte kwalificatiestructuur (<strong>Stb</strong>. 2011, 656). Inverband met die wetswijziging is het nodig om bij algem<strong>en</strong>e maatregelvan bestuur de uitslagregeling voor beroepsopleiding<strong>en</strong> aan te pass<strong>en</strong>.2. De rek<strong>en</strong>toets in het voortgezet onderwijsDe rek<strong>en</strong>toets is in de artikel<strong>en</strong> 29 <strong>en</strong> 60 van de W<strong>VO</strong> geregeld als e<strong>en</strong>zelfstandig onderdeel van de eindexam<strong>en</strong>s. De rek<strong>en</strong>toets kan dus nietgezi<strong>en</strong> word<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> schoolexam<strong>en</strong>. Debepaling<strong>en</strong> die bijvoorbeeld voor de c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s geld<strong>en</strong>, zijn nietautomatisch op de rek<strong>en</strong>toets van toepassing. Omdat de rek<strong>en</strong>toetsc<strong>en</strong>traal ontwikkeld wordt <strong>en</strong> er regels gesteld word<strong>en</strong> voor de afname, isde rek<strong>en</strong>toets wel <strong>en</strong>igszins te vergelijk<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>. Erzijn echter ook belangrijke verschill<strong>en</strong>: rek<strong>en</strong><strong>en</strong> is ge<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong>vak <strong>en</strong>er ligt dus ge<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong>programma aan de toets t<strong>en</strong> grondslag datvoorafgaand aan e<strong>en</strong> exam<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong>vak wordt onderwez<strong>en</strong>.Rek<strong>en</strong><strong>en</strong> kan als onderdeel in verschill<strong>en</strong>de vakk<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aangebod<strong>en</strong>.De rek<strong>en</strong>toets k<strong>en</strong>t ook ge<strong>en</strong> schoolspecifieke compon<strong>en</strong>t (schoolexam<strong>en</strong>):het cijfer voor de c<strong>en</strong>traal ontwikkelde rek<strong>en</strong>toets is tev<strong>en</strong>s heteindcijfer.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 35


De uitslagregel van de leerweg<strong>en</strong> in het vmbo, havo <strong>en</strong> vwoHet behaalde eindcijfer voor de rek<strong>en</strong>toets zal meeweg<strong>en</strong> in deuitslagregel. Voor de leerweg<strong>en</strong> in het vmbo zull<strong>en</strong> Nederlands <strong>en</strong>rek<strong>en</strong><strong>en</strong> e<strong>en</strong> steviger positie in de uitslagregel krijg<strong>en</strong>. Vanaf schooljaar2015–2016 moet<strong>en</strong> vmbo-leerling<strong>en</strong> t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> zes <strong>en</strong> e<strong>en</strong> vijf voorNederlands <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> hal<strong>en</strong>. Hiermee sluit de uitslagregel aan bij die inhet mbo <strong>en</strong> verbetert de doorstroom van vmbo naar mbo. In de aanloopnaar deze aanscherping mog<strong>en</strong> leerling<strong>en</strong> vanaf het schooljaar 2013–2014niet lager dan e<strong>en</strong> vijf voor Nederlands <strong>en</strong> e<strong>en</strong> vijf voor rek<strong>en</strong><strong>en</strong> scor<strong>en</strong>.Voor het havo <strong>en</strong> vwo wordt het eindcijfer vanaf het schooljaar2015–2016 meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in de kernvakk<strong>en</strong>regel, die vanaf het schooljaar<strong>2012</strong>–2013 al zal geld<strong>en</strong> voor de vakk<strong>en</strong> Nederlands, Engels <strong>en</strong> wiskunde.Vanaf het schooljaar 2015–2016 wordt de rek<strong>en</strong>toets daar aan toegevoegd.Kandidat<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> dan als eindcijfer slechts één onvoldo<strong>en</strong>de hal<strong>en</strong> voorde vakk<strong>en</strong> Nederlands, Engels, wiskunde of de rek<strong>en</strong>toets. In de schooljar<strong>en</strong>2013–2014 <strong>en</strong> 2014–2015 doet de rek<strong>en</strong>toets nog niet mee in debov<strong>en</strong>staande kernvakk<strong>en</strong>regel. Leerling<strong>en</strong> die in deze schooljar<strong>en</strong> hunhavo- of vwo-diploma hal<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> vijf scor<strong>en</strong> op derek<strong>en</strong>toets maar mog<strong>en</strong> ook nog één vijf hal<strong>en</strong> voor de vakk<strong>en</strong> Nederlands,Engels of wiskunde. Deze fasering geeft schol<strong>en</strong> de ruimte omadequaat in te spel<strong>en</strong> op de verandering<strong>en</strong> in de exam<strong>en</strong>eis<strong>en</strong> die vanaf<strong>2012</strong> word<strong>en</strong> ingevoerd (<strong>Stb</strong>. 2010, 332).Aantal herkansing<strong>en</strong>, afnamemom<strong>en</strong>t <strong>en</strong> andere bepaling<strong>en</strong>Leerling<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong>, net als bij e<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong>vak, in de geleg<strong>en</strong>heidword<strong>en</strong> gesteld de rek<strong>en</strong>toets al in het voorlaatste jaar af te legg<strong>en</strong>. Zowordt tal<strong>en</strong>tvolle leerling<strong>en</strong> de mogelijkheid gebod<strong>en</strong> om e<strong>en</strong> jaar eerderde rek<strong>en</strong>toets af te legg<strong>en</strong>. Ook wordt aan schol<strong>en</strong> zo de mogelijkheidgebod<strong>en</strong> om afname van de rek<strong>en</strong>toets over twee jar<strong>en</strong> te spreid<strong>en</strong>.Tijd<strong>en</strong>s het invoeringsjaar is het alle<strong>en</strong> mogelijk in het laatste leerjaar derek<strong>en</strong>toets af te legg<strong>en</strong>. Het jaar voorafgaande aan het invoeringsjaarwordt e<strong>en</strong> landelijke pilot georganiseerd waar alle schol<strong>en</strong> aan mog<strong>en</strong>deelnem<strong>en</strong>. Kandidat<strong>en</strong> die voor deze pilot t<strong>en</strong>minste e<strong>en</strong> vijf hal<strong>en</strong>krijg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> vrijstelling voor de rek<strong>en</strong>toets in het invoeringsjaar. Op dezemanier wordt ook voor dit cohort voorzi<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> afnamemom<strong>en</strong>t in hetvoorlaatste leerjaar. Alle kandidat<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> één herkansingsmogelijkheid.Deze herkansingsmogelijkheid geldt specifiek voor de rek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong> staatlos van ev<strong>en</strong>tuele herkansing<strong>en</strong> bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>.Voortgezet algeme<strong>en</strong> volwass<strong>en</strong><strong>en</strong>onderwijs (vavo)Leerling<strong>en</strong> die vanaf het schooljaar 2013–2014 hun opleiding via hetvavo of staatsexam<strong>en</strong>s afrond<strong>en</strong>, moet<strong>en</strong> e<strong>en</strong> rek<strong>en</strong>toets aflegg<strong>en</strong> alsonderdeel van het eindexam<strong>en</strong>. Dit betek<strong>en</strong>t dat kandidat<strong>en</strong> die al vóórhet schooljaar 2013–2014 exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> afgerond e<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>toets moet<strong>en</strong> aflegg<strong>en</strong> als onderdeel van het exam<strong>en</strong>. Voor deleerling<strong>en</strong> die via vavo of via de staatsexam<strong>en</strong>s hun diploma behal<strong>en</strong>geldt e<strong>en</strong>zelfde fasering in de uitslagregel als hierbov<strong>en</strong> beschrev<strong>en</strong>.Wanneer e<strong>en</strong> kandidaat vóór het schooljaar 2013–2014 e<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>deheeft behaald voor het vak Nederlands <strong>en</strong> via vavo of staatsexam<strong>en</strong>s e<strong>en</strong>diploma wil behal<strong>en</strong>, blijft het huidige recht op vrijstelling (artikel 10 vanhet Eindexam<strong>en</strong>besluit vo) geld<strong>en</strong>.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 36


3. mboDe uitslagregels voor het mboDe in dit besluit opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> regelgeving t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> van de uitslagregelsvoor het mbo is nodig om diverse red<strong>en</strong><strong>en</strong>. T<strong>en</strong> eerste vanwege deberoepsgerichte kwalificatiestructuur. Bij eindtermgerichte opleiding<strong>en</strong>zijn deelkwalificaties de onderdel<strong>en</strong> van het exam<strong>en</strong> <strong>en</strong> voor de uitslagregelinggeldt dat e<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>de moet zijn behaald voor de deelkwalificatiesvan de betreff<strong>en</strong>de opleiding. De opleiding<strong>en</strong> die opgesteld zijnvolg<strong>en</strong>s de beroepsgerichte kwalificatiestructuur k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>wel ge<strong>en</strong>deelkwalificaties. Voor de uitslagregeling moet<strong>en</strong> dus andere onderdel<strong>en</strong>van het exam<strong>en</strong> word<strong>en</strong> b<strong>en</strong>oemd die voldo<strong>en</strong>de moet<strong>en</strong> zijn. T<strong>en</strong> tweededi<strong>en</strong>t te word<strong>en</strong> bepaald op welke wijze de g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> (voor mbo-niveaus 2 <strong>en</strong> 3), Engels (voormbo-niveau 4) <strong>en</strong> loopbaan <strong>en</strong> burgerschap meetell<strong>en</strong> in de uitslagregeling.Specifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>De specifieke (beroepsgerichte) kwalificatie-eis<strong>en</strong> zijn op e<strong>en</strong> gestandaardiseerde<strong>en</strong> hiërarchische wijze beschrev<strong>en</strong> in kerntak<strong>en</strong>. Dezekerntak<strong>en</strong> bevatt<strong>en</strong> inhoudelijk sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de werkprocess<strong>en</strong> <strong>en</strong>bijbehor<strong>en</strong>de prestatie-indicator<strong>en</strong> <strong>en</strong> beheersing <strong>en</strong> vaardighed<strong>en</strong>.Stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> voor elk van de kerntak<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> kwalificatie t<strong>en</strong>minste e<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>de te behal<strong>en</strong>. Elk van de kerntak<strong>en</strong> is relevant voor deberoepsuitoef<strong>en</strong>ing. Er is daarom bij de uitslagregeling ge<strong>en</strong> mogelijkheidvoor comp<strong>en</strong>satie tuss<strong>en</strong> de kerntak<strong>en</strong>.Loopbaan <strong>en</strong> burgerschapOm het diploma in het mbo op niveau 2, 3 of 4 te behal<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t destud<strong>en</strong>t in voldo<strong>en</strong>de mate deel te nem<strong>en</strong> aan <strong>en</strong> zich in te spann<strong>en</strong> voorhet onderdeel «loopbaan <strong>en</strong> burgerschap». Door de aard van «loopbaan<strong>en</strong> burgerschap» geldt voor de stud<strong>en</strong>t ge<strong>en</strong> resultaatverplichting. Dekwalificatie-eis<strong>en</strong> voor «loopbaan <strong>en</strong> burgerschap» kunn<strong>en</strong> namelijk nietzo gespecificeerd <strong>en</strong> handelingsgericht word<strong>en</strong> aangegev<strong>en</strong> als dekwalificatie-eis<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> beroep. Het voornem<strong>en</strong> om alle<strong>en</strong> e<strong>en</strong>inspanningsverplichting voor het exam<strong>en</strong>onderdeel loopbaan <strong>en</strong>burgerschap te hanter<strong>en</strong> is opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in de memorie van toelichting bijhet wetsvoorstel tot wijziging van onder meer de Wet educatie <strong>en</strong>beroepsonderwijs inzake de beroepsgerichte kwalificatiestructuur(Kamerstukk<strong>en</strong> II 2009/10, 32 316).Nederlandse taal, rek<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> Engels bij mbo-niveau 4Voor mbo-niveau 4 is het g<strong>en</strong>erieke onderdeel Engels meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> inde uitslagregel voor Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>. Mbo-niveau 4stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> vanaf het studiejaar 2015–2016 slechts één onvoldo<strong>en</strong>dehal<strong>en</strong> voor één van de onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal, Engels <strong>en</strong>rek<strong>en</strong><strong>en</strong>. De overige onderdel<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>de zijn <strong>en</strong> de onvoldo<strong>en</strong>demag niet lager zijn dan e<strong>en</strong> vijf. Met deze uitslagregel voormbo-niveau 4 is aangeslot<strong>en</strong> bij de kernvakk<strong>en</strong>regeling van het havo. Inlijn met de fasering van de invoering in havo/vwo mog<strong>en</strong> mbo-niveau 4stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> in de studiejar<strong>en</strong> 2013–2014 <strong>en</strong> 2014–2015 twee onvoldo<strong>en</strong>deshal<strong>en</strong> voor Nederlandse taal, Engels <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>, waarbij die onvoldo<strong>en</strong>desniet lager mog<strong>en</strong> zijn dan e<strong>en</strong> vijf. Deze tijdelijk coulantereuitslagregel geeft mbo-instelling<strong>en</strong> de ruimte om adequaat in te spel<strong>en</strong> opde toevoeging van het g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdeel Engels aan elkeopleiding van mbo-niveau 4.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 37


Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> bij mbo-niveaus 2 <strong>en</strong> 3Stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van mbo-niveaus 2 <strong>en</strong> 3 moet<strong>en</strong> vanaf studiejaar 2016–2017t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> zes <strong>en</strong> e<strong>en</strong> vijf voor Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> behal<strong>en</strong>.Net zoals voor de leerweg<strong>en</strong> in het vmbo geldt e<strong>en</strong> tweejarig overgangstraject<strong>en</strong> mog<strong>en</strong> deze stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> vanaf studiejaar 2014–2015 niet lagerscor<strong>en</strong> dan e<strong>en</strong> vijf voor Nederlandse taal <strong>en</strong> e<strong>en</strong> vijf voor rek<strong>en</strong><strong>en</strong>.Nederlands <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> bij mbo-niveau 1Voor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van mbo-niveau 1 wordt in 2014 e<strong>en</strong> besluit g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>over de invoering van c<strong>en</strong>trale examinering. Daarbij word<strong>en</strong> deervaring<strong>en</strong> bij de invoering van c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s in de hogerembo-niveaus meeg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Tot die tijd word<strong>en</strong> de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus metinstellingsexam<strong>en</strong>s afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> ook zonder e<strong>en</strong>voldo<strong>en</strong>de voor deze exam<strong>en</strong>s het diploma behal<strong>en</strong>.Resultat<strong>en</strong>Er word<strong>en</strong> regels gegev<strong>en</strong> voor de wijze waarop de behaalde resultat<strong>en</strong>van de exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong> te word<strong>en</strong> uitgedrukt. De eindwaarderingvan de g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t te word<strong>en</strong> uitgedrukt ine<strong>en</strong> ti<strong>en</strong>puntsschaal; de cijfers 1 tot <strong>en</strong> met 10. De eindwaardering van despecifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> di<strong>en</strong>t te word<strong>en</strong> uitgedrukt in t<strong>en</strong> minstee<strong>en</strong> driepuntsschaal (onvoldo<strong>en</strong>de, voldo<strong>en</strong>de, goed) zodat goedprester<strong>en</strong>de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zich kunn<strong>en</strong> onderscheid<strong>en</strong>.Afnamemom<strong>en</strong>t, vrijstelling<strong>en</strong> <strong>en</strong> andere bepaling<strong>en</strong> voor c<strong>en</strong>traleexam<strong>en</strong>sIn beginsel bevat elke mbo-opleiding taal- <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>onderwijs gericht oponderhoud <strong>en</strong> verbetering van taal- <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>vaardighed<strong>en</strong>. De c<strong>en</strong>traleexam<strong>en</strong>s Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> word<strong>en</strong> dan ook in de tweede helftvan de opleiding afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> met geleg<strong>en</strong>heid voor t<strong>en</strong> minste éénherkansing in het geval van e<strong>en</strong> cijfer lager dan e<strong>en</strong> 6. Voor tal<strong>en</strong>tvollestud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> is het mogelijk om Nederlands <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> op e<strong>en</strong> hogermbo-niveau af te legg<strong>en</strong>.Stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die de exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal of rek<strong>en</strong><strong>en</strong>hebb<strong>en</strong> behaald, kunn<strong>en</strong> voor die exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> vrijstelling krijg<strong>en</strong>als zij binn<strong>en</strong> twee studiejar<strong>en</strong> opnieuw e<strong>en</strong> mbo-opleiding afrond<strong>en</strong> vanhetzelfde of van e<strong>en</strong> hoger mbo-niveau. Zij moet<strong>en</strong> dan aanton<strong>en</strong> dat zijhet betreff<strong>en</strong>de exam<strong>en</strong>onderdeel reeds hebb<strong>en</strong> afgelegd <strong>en</strong> daarvoor t<strong>en</strong>minste e<strong>en</strong> 6 hebb<strong>en</strong> behaald. E<strong>en</strong> dergelijke vrijstelling voor hetexam<strong>en</strong>onderdeel Nederlandse taal kan verkreg<strong>en</strong> word<strong>en</strong> voor hetgehele exam<strong>en</strong>onderdeel of voor e<strong>en</strong> deel ervan (het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>Nederlandse taal dan wel het instellingsexam<strong>en</strong> Nederlandse taal).Voor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die al e<strong>en</strong> havo- of vwo-opleiding (met of zonderdiploma) hebb<strong>en</strong> afgerond, geldt e<strong>en</strong> gelijksoortige regeling. Zij kunn<strong>en</strong>vrijstelling krijg<strong>en</strong> als zij e<strong>en</strong> mbo-opleiding afrond<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> tweestudiejar<strong>en</strong> na het studiejaar waarin zij voor het eindexam<strong>en</strong>vak Nederlandsof de rek<strong>en</strong>toets t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> 6 hebb<strong>en</strong> behaald. E<strong>en</strong> dergelijkevrijstelling kan pas vanaf 2014 word<strong>en</strong> afgegev<strong>en</strong>, nadat het eindexam<strong>en</strong>van het voortgezet onderwijs is afgestemd op de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus.4. Invoeringsfase refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus Nederlands <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> in vo<strong>en</strong> mboMet het invoer<strong>en</strong> van de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus voor Nederlandse taal <strong>en</strong>rek<strong>en</strong><strong>en</strong> in de eindexam<strong>en</strong>s vo <strong>en</strong> mbo (in 2013–2014 voor vo <strong>en</strong>mbo-niveau 4 <strong>en</strong> e<strong>en</strong> jaar later voor mbo-niveaus 2 <strong>en</strong> 3) is de lat hogerStaatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 38


gelegd. Dit vereist e<strong>en</strong> zorgvuldig invoeringstraject met voorafgaand e<strong>en</strong>pilotfase. Tijd<strong>en</strong>s deze pilotfase word<strong>en</strong> de rek<strong>en</strong>toets in vo <strong>en</strong> de c<strong>en</strong>traleexam<strong>en</strong>s Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> stapsgewijs ontwikkeld, metint<strong>en</strong>sieve betrokk<strong>en</strong>heid van het schol<strong>en</strong>veld. De pilotfase geeft deruimte om op grote schaal ervaring op te do<strong>en</strong> met de inhoud <strong>en</strong>organisatie van exam<strong>en</strong>s, deze te evaluer<strong>en</strong> <strong>en</strong> waar nodig te verbeter<strong>en</strong>.Deze pilottoets<strong>en</strong> <strong>en</strong> -exam<strong>en</strong>s gev<strong>en</strong> zowel de doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> als de stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>e<strong>en</strong> goed beeld van de te verwacht<strong>en</strong> inhoud van de rek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong> deexam<strong>en</strong>s Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>. De <strong>Steunpunt</strong><strong>en</strong> <strong>Taal</strong> <strong>en</strong> Rek<strong>en</strong><strong>en</strong>Voortgezet Onderwijs <strong>en</strong> mbo ondersteun<strong>en</strong> de schol<strong>en</strong> bij de vormgevingvan het onderwijs <strong>en</strong> de voorbereiding op de exam<strong>en</strong>s Nederlandse taal<strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>.Ondersteuning aan schol<strong>en</strong>Toets<strong>en</strong> <strong>en</strong> exam<strong>en</strong>s zijn e<strong>en</strong> prikkel voor leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> schol<strong>en</strong> om hunonderwijsinspanning<strong>en</strong> te int<strong>en</strong>siver<strong>en</strong> <strong>en</strong> te verbeter<strong>en</strong>. Schol<strong>en</strong> word<strong>en</strong>daarbij ook ondersteund: er is voorzi<strong>en</strong> in extra middel<strong>en</strong> die (deels)besteed moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aan taal- <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>onderwijs. In 2011 was dat€53,7 miljo<strong>en</strong> voor het vo <strong>en</strong> €51,6 miljo<strong>en</strong> voor het mbo <strong>en</strong> vanaf <strong>2012</strong>zull<strong>en</strong> vergelijkbare bedrag<strong>en</strong> ter beschikking word<strong>en</strong> gesteld. Hetministerie van OCW heeft ook de <strong>Steunpunt</strong><strong>en</strong> <strong>Taal</strong> <strong>en</strong> Rek<strong>en</strong><strong>en</strong> VoortgezetOnderwijs <strong>en</strong> mbo ingericht. Deze steunpunt<strong>en</strong> help<strong>en</strong> schol<strong>en</strong> bijhet vind<strong>en</strong> van de juiste informatie om hun taal- <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>onderwijs vormte gev<strong>en</strong>. Er word<strong>en</strong> netwerk<strong>en</strong> georganiseerd waarin schol<strong>en</strong> deelnem<strong>en</strong><strong>en</strong> waarin k<strong>en</strong>nis wordt uigewisseld. Daarnaast hebb<strong>en</strong> partij<strong>en</strong> als SLO,de landelijke pedagogische c<strong>en</strong>tra <strong>en</strong> CITO product<strong>en</strong> <strong>en</strong> di<strong>en</strong>st<strong>en</strong>ontwikkeld die schol<strong>en</strong> help<strong>en</strong> bij het verbeter<strong>en</strong> van hun onderwijs.Hierbij moet gedacht word<strong>en</strong> aan diagnostische toets<strong>en</strong>, uitwerking<strong>en</strong> vande refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus <strong>en</strong> publicaties die inzichtelijk mak<strong>en</strong> op welkemanier<strong>en</strong> taal- <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>onderwijs georganiseerd kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.MonitoringHet is d<strong>en</strong>kbaar dat leerling<strong>en</strong> <strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> met taal- <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>achterstand<strong>en</strong>ondanks aanvull<strong>en</strong>de maatregel<strong>en</strong> <strong>en</strong> extra onderwijsinspanning<strong>en</strong>de voor h<strong>en</strong> bedoelde refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus niet behal<strong>en</strong>. Om overmeer gegev<strong>en</strong>s te beschikk<strong>en</strong> met betrekking tot de haalbaarheid bijinvoering van de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus, wordt aan de hand van de pilotexam<strong>en</strong>sonderzoek gedaan naar de feitelijk bereikte refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus.Mocht tijd<strong>en</strong>s de invoeringsfase blijk<strong>en</strong> dat de kans groot is dat e<strong>en</strong> grotegroep leerling<strong>en</strong>/stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> – ondanks de inspanning<strong>en</strong> van de onderwijsinstelling<strong>en</strong>– niet kan voldo<strong>en</strong> aan de gestelde eis<strong>en</strong> van de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus,dan kan per koninklijk besluit word<strong>en</strong> bepaald de invoeringsfase teverl<strong>en</strong>g<strong>en</strong>.Rol van het College voor exam<strong>en</strong>sHet College voor exam<strong>en</strong>s is verantwoordelijk voor de uitvoering van dec<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s in voortgezet onderwijs <strong>en</strong> de c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>sNederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> voor mbo-niveau 4. In dit besluit wordtgeregeld dat dit ook geldt voor de rek<strong>en</strong>toets vo <strong>en</strong> de c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>smbo-niveaus 2 <strong>en</strong> 3. De vertaling van de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus in c<strong>en</strong>traalontwikkelde toets<strong>en</strong> <strong>en</strong> exam<strong>en</strong>s <strong>en</strong> de normering ervan is op deze wijzebij één organisatie belegd. Zo is geborgd dat de invoering van derefer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus in vo <strong>en</strong> mbo op e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>hang<strong>en</strong>de manier plaatsvindt.Het College voor exam<strong>en</strong>s stelt ook regels op voor de uitvoeringvan de rek<strong>en</strong>toets vo <strong>en</strong> de c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s mbo, bijvoorbeeld opgebied van afnamecondities, toegestane hulpmiddel<strong>en</strong> <strong>en</strong> de tijdstipp<strong>en</strong>van afname.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 39


BESDe Wet refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> geldt alle<strong>en</strong> voorhet Europese deel van Nederland <strong>en</strong> niet voor Caribisch Nederland (deBES-eiland<strong>en</strong>). De BES-onderwijswett<strong>en</strong> zijn op grond van deze wet danook niet aangepast <strong>en</strong> k<strong>en</strong>n<strong>en</strong> dus ge<strong>en</strong> delegatie van de bevoegdheidvoor het vaststell<strong>en</strong> van algem<strong>en</strong>e maatregel<strong>en</strong> van bestuur waarin deexam<strong>en</strong>s voor vo <strong>en</strong> mbo word<strong>en</strong> aangepast aan de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveausNederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>. Hoewel dit besluit dan ook niet voorziet inregelgeving voor Caribisch Nederland, word<strong>en</strong> op Caribisch Nederlanddezelfde c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> als in het Europese deel vanNederland. In praktijk wordt er dus bij het eindexam<strong>en</strong> op hetzelfderefer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveau getoetst. De juridische invoering van de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus<strong>en</strong> de rek<strong>en</strong>toets in de BES-onderwijswett<strong>en</strong> zal later volg<strong>en</strong>.5. Uitvoeringsgevolg<strong>en</strong>voDe Di<strong>en</strong>st Uitvoering Onderwijs (DUO) geeft aan dat de invoering vande rek<strong>en</strong>toets impact heeft op zijn system<strong>en</strong>. Deze impact zal volg<strong>en</strong>sDUO afhang<strong>en</strong> van de wijze waarop de rek<strong>en</strong>toets wordt geregistreerd.Hierover zal met DUO nader overleg word<strong>en</strong> gevoerd. E<strong>en</strong> digitale afnamevan de rek<strong>en</strong>toets zal daarnaast de nodige consequ<strong>en</strong>ties hebb<strong>en</strong> voor deexam<strong>en</strong>software vo, beslag legg<strong>en</strong> op infrastructuur <strong>en</strong> leid<strong>en</strong> totstructurele <strong>en</strong> mogelijk ook incid<strong>en</strong>tele last<strong>en</strong>. Als de rek<strong>en</strong>toets groteovere<strong>en</strong>komst<strong>en</strong> vertoont met de c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s vo <strong>en</strong> mbo, zalvolg<strong>en</strong>s DUO de impact beperkt blijv<strong>en</strong>. In het vervolgtraject zal met dezebevinding rek<strong>en</strong>ing word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>.Het College voor exam<strong>en</strong>s voorziet e<strong>en</strong> extra belasting voor zijnorganisatie, waaronder de commissie staatsexam<strong>en</strong>s vo, maar acht devoorg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> wijziging<strong>en</strong> bij adequate facilitering <strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>dedraagvlak bij schol<strong>en</strong> uitvoerbaar. In deze adequate facilitering zal word<strong>en</strong>voorzi<strong>en</strong>. In draagvlak bij schol<strong>en</strong> zal word<strong>en</strong> voorzi<strong>en</strong> door e<strong>en</strong>zorgvuldige invoering, zoals beschrev<strong>en</strong> in paragraaf 4 van de toelichting.Het College voor exam<strong>en</strong>s stelt verder dat bij het aanpass<strong>en</strong> vanbestaande regeling<strong>en</strong> de e<strong>en</strong>voud wordt gedi<strong>en</strong>d indi<strong>en</strong> de rek<strong>en</strong>toets inde begripsdefinitie als exam<strong>en</strong> wordt aangeduid. De rek<strong>en</strong>toets is inartikel 29, vijfde lid, <strong>en</strong> artikel 60, zesde lid, van de W<strong>VO</strong> als onderdeel vande eind- <strong>en</strong> staatsexam<strong>en</strong>s g<strong>en</strong>oemd. Omdat voor de rek<strong>en</strong>toets anderebepaling<strong>en</strong> geld<strong>en</strong> dan voor de college- of schoolexam<strong>en</strong>s of voor dec<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s, kan niet onder dezelfde begripsbepaling word<strong>en</strong>gewerkt. Er zal verwarring ontstaan indi<strong>en</strong> in algem<strong>en</strong>e maatregel<strong>en</strong> vanbestuur <strong>en</strong> regeling<strong>en</strong> andere begripsbepaling<strong>en</strong> word<strong>en</strong> gebruikt dan inde wet. Daarnaast voorziet het College voor exam<strong>en</strong>s extra last<strong>en</strong> bij hettoestaan van e<strong>en</strong> extra herkansing voor de rek<strong>en</strong>toets vo <strong>en</strong> daarombeveelt het college aan om alternatiev<strong>en</strong> te overweg<strong>en</strong>. Er is daarombeslot<strong>en</strong> om, in plaats van e<strong>en</strong> extra herkansing in het invoeringsjaar,leerling<strong>en</strong> die deelnem<strong>en</strong> aan de pilot (inclusief herkansing) in hetvoorlaatste leerjaar in bepaalde gevall<strong>en</strong> e<strong>en</strong> vrijstelling te gev<strong>en</strong> voor deverplichte rek<strong>en</strong>toets. Daarmee wordt het aantal mogelijkhed<strong>en</strong> die e<strong>en</strong>leerling kan b<strong>en</strong>utt<strong>en</strong> verruimd.De Inspectie van het onderwijs stelt dat de wijziging<strong>en</strong> uitvoerbaar zijn.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 40


mboDe voorgestelde wijziging<strong>en</strong> voor het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitberoepsopleiding<strong>en</strong> WEB hebb<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> uitvoeringsgevolg<strong>en</strong> voor DUO.Ook zijn de voorgestelde wijziging<strong>en</strong> uitvoerbaar voor de Inspectie vanhet onderwijs.6. Financiële gevolg<strong>en</strong> voor de RijksbegrotingDe kost<strong>en</strong> voor de invoering van de rek<strong>en</strong>toets in het vo <strong>en</strong> c<strong>en</strong>traleexam<strong>en</strong>s Nederlands in mbo-2 <strong>en</strong> mbo-3 bedrag<strong>en</strong> vanaf 2011 structureelcirca drie miljo<strong>en</strong> euro. Hiervoor zijn in het regeerakkoord middel<strong>en</strong>beschikbaar gesteld (zie pagina 25 van de Financiële bijlage, tabel Eonderwijs, punt 2). De overige wijziging<strong>en</strong> voor het mbo hebb<strong>en</strong> ge<strong>en</strong>financiële gevolg<strong>en</strong> voor de Rijksbegroting.7. Administratieve last<strong>en</strong>Voor de instelling<strong>en</strong> in het mbo <strong>en</strong> de vo-schol<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> de beoogdewijziging<strong>en</strong> in de regelgeving niet (mbo) of nauwelijks (vo) extra informatieverplichting<strong>en</strong>aan de overheid tot gevolg hebb<strong>en</strong>. Voor het vo gaat hetom registratie van resultat<strong>en</strong> van de rek<strong>en</strong>toets in BRON. Omdat deschol<strong>en</strong> dit voor de exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong> al registrer<strong>en</strong>, betek<strong>en</strong>t dezeaanvulling e<strong>en</strong> geringe extra informatieverplichting.8. Draagvlak <strong>en</strong> gevoerd overleg met het onderwijsveld in vo <strong>en</strong>mboVoorafgaand aan het opstell<strong>en</strong> van de Wet refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus Nederlandsetaal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> veldraadpleging<strong>en</strong> plaatsgevond<strong>en</strong> in alleonderwijssector<strong>en</strong> <strong>en</strong> zijn de sectororganisaties MBO Raad <strong>en</strong> <strong>VO</strong> Raaderbij betrokk<strong>en</strong>. Uit de veldraadpleging <strong>en</strong> in contact<strong>en</strong> met de <strong>VO</strong> Raad<strong>en</strong> MBO Raad is geblek<strong>en</strong> dat er zorg<strong>en</strong> zijn over de gevolg<strong>en</strong> van de meerexpliciete <strong>en</strong> hogere eis<strong>en</strong> aan Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> over dehaalbaarheid van de exam<strong>en</strong>s voor kwetsbare groep<strong>en</strong> leerling<strong>en</strong>. Metname lev<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong> over de leerling<strong>en</strong> in de basisberoepsgerichte leerweg<strong>en</strong> over verschill<strong>en</strong>de doelgroep<strong>en</strong> in het mbo (volwass<strong>en</strong><strong>en</strong>, leerling<strong>en</strong> inde beroepsbegeleid<strong>en</strong>de leerweg, ongediplomeerde stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> inmbo-niveau 2). Verder b<strong>en</strong>adrukt de <strong>VO</strong>-Raad het belang van het opdo<strong>en</strong>van ervaring<strong>en</strong>. De MBO Raad wijst met name op het belang van e<strong>en</strong>sectoroverstijg<strong>en</strong>de aanpak. De MBO Raad acht het mbo in staat om taal<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>vaardighed<strong>en</strong> te onderhoud<strong>en</strong> <strong>en</strong> te verbeter<strong>en</strong>, maar wijst eropdat de mbo-sector dit alle<strong>en</strong> kan do<strong>en</strong> wanneer e<strong>en</strong> goede basis is gelegdin het primair <strong>en</strong> voortgezet onderwijs.De in paragraaf 4 beschrev<strong>en</strong> invoeringsstrategie houdt met dezezorg<strong>en</strong> rek<strong>en</strong>ing. Mocht tijd<strong>en</strong>s de pilotfase blijk<strong>en</strong> dat de kans groot is date<strong>en</strong> grote groep leerling<strong>en</strong>/stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> – ondanks de inspanning<strong>en</strong> van deonderwijsinstelling<strong>en</strong> – niet kan voldo<strong>en</strong> aan de gestelde eis<strong>en</strong> van derefer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus, dan kunn<strong>en</strong> aanvull<strong>en</strong>de maatregel<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>word<strong>en</strong>.De MBO Raad heeft daarnaast aangegev<strong>en</strong> zich zorg<strong>en</strong> te mak<strong>en</strong> overde organiseerbaarheid van de c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s in het mbo. De invoeringvan c<strong>en</strong>trale examinering betek<strong>en</strong>t voor het mbo e<strong>en</strong> forse veranderingvan exam<strong>en</strong>systematiek. Het door het College voor exam<strong>en</strong>s opgesteldeimplem<strong>en</strong>tatietraject bestaat daarom uit e<strong>en</strong> stapsgewijze invoering vande c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s in het mbo, waarbij onderwijsinstelling<strong>en</strong> jaarlijksmet steeds grotere aantall<strong>en</strong> mbo-stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> deelnem<strong>en</strong> aan depilotexam<strong>en</strong>s. Op deze wijze krijg<strong>en</strong> de onderwijsinstellling<strong>en</strong> degeleg<strong>en</strong>heid om hun organisaties in te richt<strong>en</strong> op deze nieuwe exam<strong>en</strong>-Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 41


systematiek. Het implem<strong>en</strong>tatieproces binn<strong>en</strong> de mbo-instelling<strong>en</strong> wordtnauwlett<strong>en</strong>d gevolgd door e<strong>en</strong> stuurgroep, met deelname van hetMinisterie van OCW, het College voor exam<strong>en</strong>s, MBO Raad, AOC Raad <strong>en</strong>Nederlandse Raad voor Training <strong>en</strong> Opleiding (NRTO).De uitslagregel voor de kwalificaties in het mbo voor wat betreft hetonderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschap is opgesteld na raadpleging van deMBO Raad, NRTO, de Nederlandse Ver<strong>en</strong>iging van Lerar<strong>en</strong> Maatschappijleer(NVLM), Colo <strong>en</strong> diverse functionariss<strong>en</strong> uit het mbo-veld. DeNVLM is voorstander van e<strong>en</strong> resultaatverplichting voor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> voordit onderdeel.9. Op<strong>en</strong>bare internetconsultatieIn juni 2011 heeft e<strong>en</strong> internetconsultatie plaatsgevond<strong>en</strong> over hetontwerpbesluit wijziging<strong>en</strong> in de examinering in het vo <strong>en</strong> mbo. Hieronderstaat e<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>vatting van de reacties met daarop e<strong>en</strong> antwoord.Reacties t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> van wijziging<strong>en</strong> in de examinering in het voortgezetonderwijsDe reacties op het ontwerpbesluit hebb<strong>en</strong> niet geleid tot aanpassing<strong>en</strong>die betrekking hebb<strong>en</strong> op het voortgezet onderwijs (vo).De meeste reacties met betrekking tot het vo gaan over haalbaarheid <strong>en</strong>organiseerbaarheid van de rek<strong>en</strong>toets. Er zijn zorg<strong>en</strong> over de vraag of derek<strong>en</strong>toets niet te moeilijk zal blijk<strong>en</strong> <strong>en</strong> of digitale afname organiseerbaaris. In paragraaf 8 van deze nota is reeds beschrev<strong>en</strong> hoe bij de invoeringsstrategiemet de zorg<strong>en</strong> over de organisatie van de examinering <strong>en</strong> dehaalbaarheid voor leerling<strong>en</strong> rek<strong>en</strong>ing gehoud<strong>en</strong> wordt.Daarnaast is in de internetconsultatie de vraag gesteld of nagegaan kanword<strong>en</strong> of er feitelijk meer tijd <strong>en</strong> geld wordt besteed aan taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>.In antwoord hierop kan word<strong>en</strong> aangegev<strong>en</strong> dat dit in diverse monitors alaan de orde is geweest. Uit deze monitors blijkt dat schol<strong>en</strong> inderdaadmeer aandacht bested<strong>en</strong> aan taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>. Ook werd<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> gesteldover wat precies van leerling<strong>en</strong> wordt geëist. In reactie hierop kan word<strong>en</strong>gemeld dat wordt uitgegaan van de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus. Daarnaast word<strong>en</strong>syllabi <strong>en</strong> toetswijzers opgesteld. Deze product<strong>en</strong> zijn al in conceptbeschikbaar of zull<strong>en</strong> dit schooljaar word<strong>en</strong> gepubliceerd. Verder werdgevraagd waarom de rek<strong>en</strong>toets wel meetelt in de kernvakk<strong>en</strong>regel, maarniet in de g<strong>en</strong>erieke comp<strong>en</strong>satieregel. De red<strong>en</strong> hiervoor is onder meerdat de rek<strong>en</strong>toets vo ge<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> is, maar e<strong>en</strong> toets die e<strong>en</strong>basisvaardigheid meet. Het is onw<strong>en</strong>selijk dat met e<strong>en</strong> hoog cijfer voor derek<strong>en</strong>toets e<strong>en</strong> onvoldo<strong>en</strong>de voor e<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong>vak wordt gecomp<strong>en</strong>seerd.Tegelijkertijd zou het volledig isoler<strong>en</strong> van de rek<strong>en</strong>toets in deuitslagregel leid<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> onacceptabel perc<strong>en</strong>tage miskwalificaties. Devoorgestelde uitslagregel gaat beide nadelige effect<strong>en</strong> teg<strong>en</strong>.T<strong>en</strong> slotte werd gevraagd of leerling<strong>en</strong> niet meer dan één herkansingmog<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> bij de rek<strong>en</strong>toets. In antwoord hierop wordt gesteld dat e<strong>en</strong>leerling met twee poging<strong>en</strong> moet kunn<strong>en</strong> aanton<strong>en</strong> of hij of zij goed kanrek<strong>en</strong><strong>en</strong>. E<strong>en</strong> groter aantal herkansing<strong>en</strong> leidt <strong>en</strong>erzijds tot hogere kost<strong>en</strong><strong>en</strong> e<strong>en</strong> grotere organisatielast voor schol<strong>en</strong> <strong>en</strong> anderzijds tot e<strong>en</strong> situatiewaarin leerling<strong>en</strong> zich mogelijk onvoldo<strong>en</strong>de voorbereid<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> gokjegaan wag<strong>en</strong>.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 42


Reacties t<strong>en</strong> aanzi<strong>en</strong> van wijziging<strong>en</strong> in de examinering in het middelbaarberoepsonderwijsNaar aanleiding van e<strong>en</strong> aantal reacties over de uitvoerbaarheid van deg<strong>en</strong>erieke onderdel<strong>en</strong> Nederlands <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> zijn verschill<strong>en</strong>de artikel<strong>en</strong>aangepast.Zo is in de internetconsultatie aangegev<strong>en</strong> dat de organisatie van dec<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s in de tweede helft van de opleiding lastig zal zijn vooropleiding<strong>en</strong> die één tot twee jaar dur<strong>en</strong>. Naar aanleiding hiervan is hetartikel 7a aangepast zodat voor de planning van de afname van hetc<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> <strong>en</strong> bijbehor<strong>en</strong>de herkansingsgeleg<strong>en</strong>heid altijd minimaaltwaalf maand<strong>en</strong> beschikbaar is.T<strong>en</strong> slotte is artikel 3b over de vrijstellingsregeling op verschill<strong>en</strong>depunt<strong>en</strong> aangepast. Dit naar aanleiding van opmerking<strong>en</strong> dat ge<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>ing is gehoud<strong>en</strong> met instroom van gediplomeerde havist<strong>en</strong> <strong>en</strong>vwo’ers <strong>en</strong> met mbo-stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die – vanwege verhuizing of tuss<strong>en</strong>tijdseoverstap – bij instroom in de mbo-opleiding al e<strong>en</strong> deel van het beoogdeg<strong>en</strong>erieke onderdeel Nederlands hebb<strong>en</strong> afgerond.Daarnaast kwam<strong>en</strong> in de internetconsultatie diverse zorg<strong>en</strong> naar bov<strong>en</strong>over de organiseerbaarheid <strong>en</strong> de haalbaarheid van de exam<strong>en</strong>sNederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>. Er is speciale aandacht is gevraagd voor deberoepsbegeleid<strong>en</strong>de leerweg <strong>en</strong> voor EVC-kandidat<strong>en</strong> die met e<strong>en</strong>ervaringscertificaat e<strong>en</strong> mbo-diploma will<strong>en</strong> behal<strong>en</strong>.In paragraaf 8 is beschrev<strong>en</strong> op welke wijze bij de invoeringsstrategiemet deze zorg<strong>en</strong> over de organisatie van de examinering <strong>en</strong> dehaalbaarheid voor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> rek<strong>en</strong>ing gehoud<strong>en</strong> wordt. Hierbij word<strong>en</strong>onder meer taal- <strong>en</strong> rek<strong>en</strong>prestaties gevolgd van jonger<strong>en</strong> <strong>en</strong> volwass<strong>en</strong><strong>en</strong>,ingeschrev<strong>en</strong> in de beroepsopleid<strong>en</strong>de <strong>en</strong> de beroepsbegeleid<strong>en</strong>deleerweg<strong>en</strong>. In algem<strong>en</strong>e zin kan gezegd word<strong>en</strong> dat het gevoerdembo-beleid voor taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> gericht is op alle mbo-stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>. Ditgebeurt met het oog op de civiele waarde van het mbo-diploma;afnem<strong>en</strong>d werkveld <strong>en</strong> vervolgonderwijs moet<strong>en</strong> ervan op aankunn<strong>en</strong> datgediplomeerde mbo-ers hun basisvaardighed<strong>en</strong> beheers<strong>en</strong>.Wat betreft de beroepsgerichte examinering zijn zorg<strong>en</strong> geuit over hetfeit dat bij de feitelijke inrichting van het exam<strong>en</strong> de indeling in kerntak<strong>en</strong>niet altijd wordt gehanteerd <strong>en</strong> dat instelling<strong>en</strong> door deze regelgeving deinrichting van de exam<strong>en</strong>s moet<strong>en</strong> aanpass<strong>en</strong>.In antwoord hierop kan word<strong>en</strong> opgemerkt dat het b<strong>en</strong>oem<strong>en</strong> vankerntak<strong>en</strong> als exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> dwing<strong>en</strong>de inrichting vanexam<strong>en</strong>toets<strong>en</strong> oplevert. Dus ge<strong>en</strong> verplichting van één exam<strong>en</strong>toets perkerntaak; kerntaakoverstijg<strong>en</strong>de dan wel kerntaakdoorsnijd<strong>en</strong>de exam<strong>en</strong>toets<strong>en</strong>zijn mogelijk. Wel moet de beoordeling zodanig zijn opgebouwddat altijd e<strong>en</strong> waardering per kerntaak wordt geleverd <strong>en</strong> geregistreerd.Instelling<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> waar nodig de beoordelingsprotocoll<strong>en</strong> daaropaanpass<strong>en</strong>. In het geval instelling<strong>en</strong> kritiek hebb<strong>en</strong> op bijvoorbeeld deord<strong>en</strong>ing van kerntak<strong>en</strong> <strong>en</strong> werkprocess<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> kwalificatiedossier, dankunn<strong>en</strong> ze dit k<strong>en</strong>baar mak<strong>en</strong> aan het betreff<strong>en</strong>de k<strong>en</strong>nisc<strong>en</strong>trumberoepsonderwijs bedrijfslev<strong>en</strong>. Dit punt kan dan betrokk<strong>en</strong> word<strong>en</strong> bij deafweging<strong>en</strong> over ev<strong>en</strong>tuele bijstelling van het kwalificatiedossier.T<strong>en</strong> slotte zijn over het exam<strong>en</strong>onderdeel «loopbaan <strong>en</strong> burgerschap»bezwar<strong>en</strong> geuitover het feit dat voor dit onderdeel e<strong>en</strong> inspanningsverplichtingvoor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> gaat geld<strong>en</strong> in plaats van e<strong>en</strong> resultaatverplichtingzoals bij de andere exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>. Er wordt voor vrijblijv<strong>en</strong>dheidgevreesd.In antwoord hierop kan word<strong>en</strong> gemeld dat voor e<strong>en</strong> inspanningsverplichtingis gekoz<strong>en</strong> omdat e<strong>en</strong> beheersingsverplichting niet goed past bijhet specifieke karakter van «loopbaan <strong>en</strong> burgerschap» <strong>en</strong> uitvoeringspro-Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 43


lem<strong>en</strong> bij de examinering zou gaan oplever<strong>en</strong>. De kwalificatie-eis<strong>en</strong>hiervoor kunn<strong>en</strong> namelijk niet zo gespecificeerd <strong>en</strong> handelingsgerichtword<strong>en</strong> aangegev<strong>en</strong> als voor e<strong>en</strong> beroep. Het onderdeel «loopbaan <strong>en</strong>burgerschap» is niet vrijblijv<strong>en</strong>d: als de stud<strong>en</strong>t niet heeft voldaan aan devereiste inspanning voor dit onderdeel, krijgt hij niet het beoogdediploma. Het bevoegd gezag stelt die eis<strong>en</strong> aan de inspanningsverplichtingvast, met inachtneming van de landelijk vastgesteldekwalificatie-eis<strong>en</strong> voor dit onderdeel. K<strong>en</strong>niselem<strong>en</strong>t<strong>en</strong> mak<strong>en</strong> deel uit vandeze kwaliflicatie-eis<strong>en</strong>. Voor het bevoegd gezag geldt wel e<strong>en</strong> resultaatverplichtingom het b<strong>en</strong>odigde aanbod voor het onderdeel «loopbaan <strong>en</strong>burgerschap» te verzorg<strong>en</strong>. De Inspectie van het onderdeel houdt hieropuiteraard ook toezicht. Doc<strong>en</strong>t<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> onder andere via de medezegg<strong>en</strong>schapinvloed uitoef<strong>en</strong><strong>en</strong> op de invulling van het aanbod.Artikelsgewijze toelichtingArtikel I, onderdeel A, F, I <strong>en</strong> J (artikel<strong>en</strong> 1, 6, 9 <strong>en</strong> 11 van hetExam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluit WEB)Aan artikel 1 van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluit WEB zijn deberoepsopleiding<strong>en</strong> die zijn g<strong>en</strong>oemd in artikel 7.2.2, eerste lid, van deWet educatie <strong>en</strong> beroepsonderwijs (WEB) toegevoegd. Doordat deberoepsopleiding<strong>en</strong> in het besluit zijn g<strong>en</strong>oemd, bevordert dit deleesbaarheid van het besluit.Artikel 1 is tev<strong>en</strong>s aangevuld met e<strong>en</strong> definitiebepaling van het begripdeelnemer. Uit de aangepaste artikel<strong>en</strong> van het wijzigingsbesluit isonvoldo<strong>en</strong>de op te mak<strong>en</strong> of bepaling<strong>en</strong> ook van toepassing zijn opexam<strong>en</strong>deelnemers. Daarom is in de definitiebepaling van deelnemeropg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> dat naast de reguliere deelnemer van e<strong>en</strong> opleiding invoorkom<strong>en</strong>de gevall<strong>en</strong> ook de exam<strong>en</strong>deelnemer wordt bedoeld. Of e<strong>en</strong>artikel van toepassing kan zijn op e<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>deelnemer, blijkt uit debepaling<strong>en</strong> van het betreff<strong>en</strong>de artikel. Zo is de bepaling betreff<strong>en</strong>de hetmom<strong>en</strong>t van afname (artikel 7a) niet van toepassing <strong>en</strong> het artikelbetreff<strong>en</strong>de de herkansing van het exam<strong>en</strong> (artikel 8) wel van toepassingop e<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>deelnemer. Ook blijkt uit de artikel<strong>en</strong> 6, 9 <strong>en</strong> 11 dat dezebepaling<strong>en</strong> ook van toepassing zijn op exam<strong>en</strong>deelnemers.De exam<strong>en</strong>s omvatt<strong>en</strong> op grond van artikel 7.4.2 van de WEB e<strong>en</strong>onderzoek aan de hand van de eindterm<strong>en</strong> of de kwalificatie-eis<strong>en</strong> in hetkwalificatiedossier. De onderdel<strong>en</strong> van het exam<strong>en</strong> word<strong>en</strong> daarom hiergedefinieerd met e<strong>en</strong> verwijzing naar deze kwalificatie-eis<strong>en</strong> in hetkwalificatiedossier. Om rek<strong>en</strong>ing te houd<strong>en</strong> met het onderscheid tuss<strong>en</strong>g<strong>en</strong>erieke <strong>en</strong> specifieke kwalificatie-eis<strong>en</strong> <strong>en</strong> de verschill<strong>en</strong>de wijz<strong>en</strong> vanwaarder<strong>en</strong> is bij de indeling van de exam<strong>en</strong>s onderscheid gemaakt tuss<strong>en</strong>g<strong>en</strong>erieke <strong>en</strong> specifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>.Artikel I, onderdeel B (artikel 3 van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitWEB)Het exam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> beroepsopleiding bestaat uit g<strong>en</strong>erieke <strong>en</strong>specifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>, overe<strong>en</strong>komstig de g<strong>en</strong>erieke <strong>en</strong> specifiekekwalificatie-eis<strong>en</strong> die zijn gesteld in het kwalificatiedossier van e<strong>en</strong>beroepsopleiding. Op grond van artikel 17a van dit besluit zijn deg<strong>en</strong>erieke kwalificatie-eis<strong>en</strong> voor Nederlandse taal, rek<strong>en</strong><strong>en</strong>, loopbaan <strong>en</strong>burgerschap, <strong>en</strong> bij de midd<strong>en</strong>kaderopleiding <strong>en</strong> specialist<strong>en</strong>opleidingvoor Engels in elke kwalificatie opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Deze exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> zijnin dit besluit dan ook als g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> gedefinieerd.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 44


Zoals in het algem<strong>en</strong>e deel is gesteld, k<strong>en</strong>t het onderdeel loopbaan <strong>en</strong>burgerschap ge<strong>en</strong> resultaatverplichting zoals die bij e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>of instellingsexam<strong>en</strong> van toepassing is, maar geldt e<strong>en</strong> inspanningsverplichting.Om dit onderscheid aan te duid<strong>en</strong> is dit onderdeel explicietuitgezonderd van het derde lid <strong>en</strong> is voor dit onderdeel (in artikel 17) e<strong>en</strong>eig<strong>en</strong> uitslagbepaling opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Het bevoegd gezag van e<strong>en</strong> instellingstelt de eis<strong>en</strong> vast voor het onderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschap metinachtneming van de kwalificatie-eis<strong>en</strong> die in het kwalificatiedossier zijngesteld voor het onderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschap. Door de uitgezonderdepositie van dit onderdeel is het voor het bevoegd gezag nietmogelijk resultaatverplichting<strong>en</strong> te bepal<strong>en</strong>. Het bevoegd gezag kanbijvoorbeeld verplichting<strong>en</strong> oplegg<strong>en</strong> aan stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> om deel te nem<strong>en</strong>aan de door de instelling in het kader van loopbaan <strong>en</strong> burgerschapgeorganiseerde activiteit<strong>en</strong>. Voor exam<strong>en</strong>deelnemers kan het bevoegdgezag dit op e<strong>en</strong> andere wijze do<strong>en</strong>, bijvoorbeeld e<strong>en</strong> verplichting tot hetoplever<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> werkstuk.Artikel I, onderdeel C (artikel 3a <strong>en</strong> artikel 3b van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong>kwalificatiebesluit WEB)Artikel 3a regelt dat de stud<strong>en</strong>t het exam<strong>en</strong> voor het onderdeelNederlands of rek<strong>en</strong><strong>en</strong> kan aflegg<strong>en</strong> dat hoort bij e<strong>en</strong> beroepsopleidingvan e<strong>en</strong> hoger niveau dan het niveau van de beroepsopleiding waarvoorhij is ingeschrev<strong>en</strong>. De stud<strong>en</strong>t kan door het aflegg<strong>en</strong> van het exam<strong>en</strong> vane<strong>en</strong> hoger mbo-niveau aanton<strong>en</strong> dat hij in dat exam<strong>en</strong>onderdeelexcelleert. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> is het voor de stud<strong>en</strong>t mogelijk bij e<strong>en</strong> toekomstigeberoepsopleiding van e<strong>en</strong> hoger niveau op grond van artikel 3bvrijstelling in het betreff<strong>en</strong>de exam<strong>en</strong>onderdeel te krijg<strong>en</strong>.De stud<strong>en</strong>t kan van deze mogelijkheid alle<strong>en</strong> gebruik mak<strong>en</strong> indi<strong>en</strong> deexam<strong>en</strong>commissie het verzoek voor aanvang van het eerste exam<strong>en</strong>mom<strong>en</strong>tin dat exam<strong>en</strong>onderdeel heeft ingewilligd. Voor het onderdeelNederlandse taal, dat uit e<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> instellingsexam<strong>en</strong>bestaat, di<strong>en</strong>t het verzoek van de stud<strong>en</strong>t voor aanvang van het eersteexam<strong>en</strong>mom<strong>en</strong>t van dit onderdeel ingewilligd te zijn. In het geval dat destud<strong>en</strong>t het exam<strong>en</strong> niet behaalt, mag de stud<strong>en</strong>t de herkansing desgew<strong>en</strong>stb<strong>en</strong>utt<strong>en</strong> om deel te nem<strong>en</strong> aan het exam<strong>en</strong> van het mbo-niveaudat voor hem geldt.Artikel 3b regelt de vrijstelling<strong>en</strong> in de g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>. Deze bepaling voorkomt dat e<strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t dievoor e<strong>en</strong> mbo-opleiding exam<strong>en</strong> heeft gedaan in de onderdel<strong>en</strong> Nederlandsetaal of rek<strong>en</strong><strong>en</strong> <strong>en</strong> vanwege overstap of doorstroom binn<strong>en</strong> tweestudiejar<strong>en</strong> e<strong>en</strong> andere beroepsopleiding afrondt, hij niet nogmaalsexam<strong>en</strong> hoeft te do<strong>en</strong> in deze exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>. De vrijstelling is vantoepassing indi<strong>en</strong> de stud<strong>en</strong>t reeds in het desbetreff<strong>en</strong>de onderdeel ophetzelfde of op e<strong>en</strong> hoger mbo-niveau exam<strong>en</strong> heeft gedaan <strong>en</strong> daarvoort<strong>en</strong> minste het cijfer 6 heeft behaald. Voor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die al e<strong>en</strong> havo- ofvwo-opleiding (met of zonder diploma) hebb<strong>en</strong> afgerond, geldt e<strong>en</strong>gelijksoortige regeling. Zij kunn<strong>en</strong> vrijstelling krijg<strong>en</strong> als zij e<strong>en</strong>mbo-opleiding afrond<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> twee studiejar<strong>en</strong> na het schooljaar waarinzij voor het eindexam<strong>en</strong>vak Nederlands of de rek<strong>en</strong>toets t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> 6hebb<strong>en</strong> behaald. De exam<strong>en</strong>commissie kan vaststell<strong>en</strong> of de stud<strong>en</strong>t inaanmerking komt voor vrijstelling op grond van docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> als e<strong>en</strong>diploma of e<strong>en</strong> getuigschrift van de stud<strong>en</strong>t, <strong>en</strong> voor wat betreft destudieduur van de mbo-opleiding op grond van docum<strong>en</strong>t<strong>en</strong> zoals deonderwijsovere<strong>en</strong>komst of het opleidingsprogramma dat op de stud<strong>en</strong>tvan toepassing is. De eerder in het mbo behaalde eindwaardering of heteerder in het vo behaalde eindcijfer telt mee bij de uitslagregeling vanartikel 17 of artikel 18a.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 45


Omdat het onderdeel Nederlandse taal gedeeltelijk c<strong>en</strong>traal wordtgeëxamineerd, mak<strong>en</strong> het vierde lid <strong>en</strong> het vijfde lid van dit artikel hetmogelijk om zowel afzonderlijk voor het instellingsexam<strong>en</strong> als voor hetc<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> van het onderdeel Nederlandse taal e<strong>en</strong> vrijstelling tekrijg<strong>en</strong>. Bij de vrijstelling van het instellingsexam<strong>en</strong> van het onderdeelNederlandse taal heeft de exam<strong>en</strong>commissie net zoals bij het instellingsexam<strong>en</strong>van de overige exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> e<strong>en</strong> ruimere discretionairebevoegdheid, met di<strong>en</strong> verstande dat de vereist<strong>en</strong> uit het eerste lid vanartikel 3b van toepassing zijn. Dit betek<strong>en</strong>t dat de exam<strong>en</strong>commissie bij deafweging over vrijstelling van het instellingsexam<strong>en</strong> van het onderdeelNederlandse taal dezelfde vereist<strong>en</strong> in acht di<strong>en</strong>t te nem<strong>en</strong> als die geld<strong>en</strong>voor de vrijstelling van het gehele exam<strong>en</strong>onderdeel Nederlandse taal,maar dat er aan de exam<strong>en</strong>commissie e<strong>en</strong> ruime beoordelingsvrijheidtoekomt. Uit de Wet op het onderwijstoezicht volgt dat het vrijstelling<strong>en</strong>beleidvan de exam<strong>en</strong>commissie onder het toezicht op de exam<strong>en</strong>s vande Inspectie van het Onderwijs valt.Artikel I, onderdel<strong>en</strong> D <strong>en</strong> E (artikel 4 <strong>en</strong> 5 van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong>kwalificatiebesluit WEB)C<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> in de g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal<strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> vindt plaats bij de basisberoepsopleiding, de vakopleiding, demidd<strong>en</strong>kaderopleding <strong>en</strong> de specialist<strong>en</strong>opleiding.Artikel I, onderdeel G (artikel 7a van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitWEB)Het bevoegd gezag richt de beroepsopleiding van de stud<strong>en</strong>t zodanig indat de stud<strong>en</strong>t het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> aflegt nadat de helft van de voor hemgeld<strong>en</strong>de studieduur is verstrek<strong>en</strong>. De studieduur kan blijk<strong>en</strong> uit de met destud<strong>en</strong>t geslot<strong>en</strong> onderwijsovere<strong>en</strong>komst of het voor de stud<strong>en</strong>t geld<strong>en</strong>deopleidingsprogramma. Op deze wijze wordt geborgd dat de stud<strong>en</strong>tgedur<strong>en</strong>de zijn mbo-opleiding onderwijs volgt gericht op onderhoud <strong>en</strong>verbetering van (de leerweg<strong>en</strong> in het vmbo of elders) verworv<strong>en</strong> taal- <strong>en</strong>rek<strong>en</strong>vaardighed<strong>en</strong>. Om de organisatie van de examinering op e<strong>en</strong> goedemanier te kunn<strong>en</strong> inricht<strong>en</strong> is op deze bepaling e<strong>en</strong> uitzondering gemaaktvoor opleiding<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> studieduur korter dan 24 maand<strong>en</strong>.Artikel I, onderdeel H (artikel 8 van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitWEB)Dit artikel waarborgt het recht op herkansing. Het bevoegd gezag van deinstelling di<strong>en</strong>t bij de programmering van het onderwijs <strong>en</strong> de examineringin ieder geval rek<strong>en</strong>ing te houd<strong>en</strong> met de mogelijkheid tot éénherkansing binn<strong>en</strong> de voor de stud<strong>en</strong>t geld<strong>en</strong>de studieduur. Deze voor destud<strong>en</strong>t geld<strong>en</strong>de studieduur kan word<strong>en</strong> afgeleid uit de met hemgeslot<strong>en</strong> onderwijsovere<strong>en</strong>komst of het voor hem geld<strong>en</strong>de opleidingsprogramma.Wanneer de stud<strong>en</strong>t – om welke red<strong>en</strong> ook – ge<strong>en</strong> gebruikmaakt van de door de onderwijsinstelling binn<strong>en</strong> de studieduur aangebod<strong>en</strong>eerste toetsgeleg<strong>en</strong>heid <strong>en</strong>/of herkansing, kan de instelling destud<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> nieuwe toetsgeleg<strong>en</strong>heid aanbied<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> tijdvak dat buit<strong>en</strong>deze studieduur ligt.De instelling mag de stud<strong>en</strong>t die na de tweede geleg<strong>en</strong>heid e<strong>en</strong> cijferlager dan e<strong>en</strong> 6 heeft behaald, ook vaker dan twee maal de geleg<strong>en</strong>heidgev<strong>en</strong> om exam<strong>en</strong> te do<strong>en</strong>. Voor deze extra geleg<strong>en</strong>heid hoeft ge<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>ing met de voor de stud<strong>en</strong>t geld<strong>en</strong>de studieduur word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong>.Indi<strong>en</strong> de stud<strong>en</strong>t ook na één of meer herkansing<strong>en</strong> niet slaagt voor hetexam<strong>en</strong>, bestaat altijd nog de mogelijkheid dat de instelling de opleidingvoor deze stud<strong>en</strong>t verl<strong>en</strong>gt of dat de stud<strong>en</strong>t zich inschrijft als exam<strong>en</strong>-Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 46


deelnemer, zodat de stud<strong>en</strong>t opnieuw geleg<strong>en</strong>heid krijgt om het c<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong> af te legg<strong>en</strong> <strong>en</strong> alsnog het diploma te behal<strong>en</strong>. Indi<strong>en</strong> dewaardering voor het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>onderdeel het cijfer6 of hoger is, heeft de stud<strong>en</strong>t recht op één herkansing.Door de herkansingsmogelijkheid van het tweede lid heeft de stud<strong>en</strong>tde mogelijkheid te exceller<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>onderdeel. Het is voor deinstelling niet meer mogelijk meer dan één herkansing af te nem<strong>en</strong> indi<strong>en</strong>de stud<strong>en</strong>t bij de eerste poging e<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>de heeft behaald. Dezeherkansingsmogelijkheid is verder niet bedoeld voor e<strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t die inhet betreff<strong>en</strong>de onderdeel van het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> eerder gebruik heeftgemaakt van e<strong>en</strong> herkansingsmogelijkheid.Als de stud<strong>en</strong>t het exam<strong>en</strong>onderdeel overe<strong>en</strong>komstig artikel 3a op e<strong>en</strong>hoger mbo-niveau heeft afgelegd, legt de stud<strong>en</strong>t de herkansing ook opdat mbo-niveau af. De stud<strong>en</strong>t kan ervoor kiez<strong>en</strong> de herkansing op hetniveau af te legg<strong>en</strong> zoals deze is vastgesteld voor de beroepsopleidingwaarin hij exam<strong>en</strong> doet. Hij geeft dit voor aanvang van de herkansing aanbij de exam<strong>en</strong>commissie.Het bevoegd gezag van de instelling di<strong>en</strong>t bij de organisatie van dec<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s rek<strong>en</strong>ing te houd<strong>en</strong> met het recht van de stud<strong>en</strong>t ombinn<strong>en</strong> de voor hem geld<strong>en</strong>de studieduur herkansing te do<strong>en</strong>.Artikel I, onderdeel K (artikel 14 van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitWEB)Deze wijziging verduidelijkt de wijze waarop de waardering voor hetinstellingsexam<strong>en</strong> bij gedeeltelijke examinering moet word<strong>en</strong> uitgedrukt.E<strong>en</strong> instelling zou zonder deze aanpassing ervoor kunn<strong>en</strong> kiez<strong>en</strong> om bijhet onderdeel Nederlandse taal het instellingsexam<strong>en</strong> in afgeronde cijfersuit te drukk<strong>en</strong>, terwijl e<strong>en</strong> andere instelling het instellingscijfer uitdrukt ine<strong>en</strong> cijfer met één decimaal achter de komma. Dit kan leid<strong>en</strong> totongelijkheid in de wijze van beoordeling tuss<strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van verschill<strong>en</strong>deinstelling<strong>en</strong>. Daarom bepaalt het nieuwe artikel 14 dat zowel hetinstellingsexam<strong>en</strong> als het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> moet word<strong>en</strong> uitgedrukt in e<strong>en</strong>cijfer met één decimaal achter de komma. De eindwaardering wordt weluitgedrukt in e<strong>en</strong> geheel cijfer, zoals bedoeld in artikel 15.Artikel I, onderdeel L (artikel 14a van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitWEB)De stud<strong>en</strong>t heeft de mogelijkheid bij de exam<strong>en</strong>commissie e<strong>en</strong> verzoekin te di<strong>en</strong><strong>en</strong> tot het verkrijg<strong>en</strong> van vrijstelling van e<strong>en</strong> instellingsexam<strong>en</strong>.De exam<strong>en</strong>commissie kan dat verzoek inwillig<strong>en</strong>, indi<strong>en</strong> de stud<strong>en</strong>t buit<strong>en</strong>de mbo-opleiding reeds de vereiste ervaring in dat exam<strong>en</strong>onderdeelheeft opgedaan in de beroepspraktijk of in het onderdeel eerder met goedgevolg instellingsexam<strong>en</strong> heeft gedaan bij e<strong>en</strong> andere mbo-opleiding. Deexam<strong>en</strong>commissie beoordeelt of de stud<strong>en</strong>t met deze eerder opgedaneervaring voldoet aan de kwalificatie-eis<strong>en</strong> die in het kwalificatiedossieraan dit onderdeel van de mbo-opleiding gesteld zijn. Op grond van artikel3b van dit besluit kan de stud<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> vrijstelling van het exam<strong>en</strong>verkrijg<strong>en</strong> in het onderdeel Nederlandse taal. Daarom is de mogelijkheidtot vrijstelling van het instellingsexam<strong>en</strong> Nederlandse taal uitgezonderd inartikel 14a, tweede lid. Uit de Wet op het onderwijstoezicht volgt dat hetvrijstelling<strong>en</strong>beleid van de exam<strong>en</strong>commissie onder het toezicht op deexam<strong>en</strong>s van de Inspectie van het onderwijs valt.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 47


Artikel I, onderdeel M (artikel 15 van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitWEB)De eindwaardering wordt voor e<strong>en</strong> g<strong>en</strong>eriek exam<strong>en</strong>onderdeeluitgedrukt in e<strong>en</strong> geheel cijfer uit de reeks 1 tot <strong>en</strong> met 10 (ti<strong>en</strong>puntsschaal).De eindwaardering voor e<strong>en</strong> specifiek exam<strong>en</strong>onderdeel wordtuitgedrukt in e<strong>en</strong> geheel cijfer uit de reeks 1 tot <strong>en</strong> met 10 (bij hanteringvan e<strong>en</strong> ti<strong>en</strong>puntsschaal) of in e<strong>en</strong> woord uit de reeks «zeer slecht»,«slecht», «ruim onvoldo<strong>en</strong>de», «onvoldo<strong>en</strong>de», «voldo<strong>en</strong>de», «ruimvoldo<strong>en</strong>de», «goed», «zeer goed», «uitmunt<strong>en</strong>d». Voor de beoordelingvan e<strong>en</strong> specifiek exam<strong>en</strong>onderdeel kan de instelling kiez<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong>driepuntsschaal, e<strong>en</strong> ti<strong>en</strong>puntsschaal of één van de tuss<strong>en</strong>ligg<strong>en</strong>depuntsschal<strong>en</strong>. Bij de keuze voor e<strong>en</strong> ti<strong>en</strong>puntsschaal di<strong>en</strong><strong>en</strong> de resultat<strong>en</strong>uitgedrukt te word<strong>en</strong> in cijfers. Bij de keuze voor e<strong>en</strong> driepuntsschaalwordt de waardering uitgedrukt met de woord<strong>en</strong> «onvoldo<strong>en</strong>de»,«voldo<strong>en</strong>de» <strong>en</strong> «goed». Bij de keuze voor de overige puntsschal<strong>en</strong>di<strong>en</strong><strong>en</strong> de woord<strong>en</strong> «onvoldo<strong>en</strong>de», «voldo<strong>en</strong>de» <strong>en</strong> «goed» aangevuld teword<strong>en</strong> met één of meer woord<strong>en</strong> uit de reeks «zeer slecht», «slecht»,«ruim onvoldo<strong>en</strong>de», «ruim voldo<strong>en</strong>de», «zeer goed», <strong>en</strong> «uitmunt<strong>en</strong>d».Omdat het exam<strong>en</strong> van het onderdeel loopbaan <strong>en</strong> burgerschap e<strong>en</strong>inspanningsverplichting betreft, wordt de eindwaardering altijd uitgedruktin «voldaan» of «niet voldaan». De waarderingswijze is in paragraaf 3 vanhet algem<strong>en</strong>e deel van de toelichting nader toegelicht.Artikel I, onderdeel N (artikel 17 van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitWEB)De stud<strong>en</strong>t heeft het exam<strong>en</strong> met goed gevolg afgelegd, indi<strong>en</strong> hijovere<strong>en</strong>komstig artikel 7.4.3 van de WEB zowel de beroepspraktijkvormingals het overige deel van de mbo-opleiding met goed gevolg heeftafgeslot<strong>en</strong>. Artikel 17 van dit besluit geeft e<strong>en</strong> nadere uitwerking van degestelde eis<strong>en</strong> om het exam<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> beroepsopleiding met goed gevolgaf te legg<strong>en</strong>. In paragraaf 3 van het algem<strong>en</strong>e deel van deze toelichting isdat toegelicht. Het gaat bij de uitslagregeling alle<strong>en</strong> om resultat<strong>en</strong> voor deexam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> die betrekking hebb<strong>en</strong> op de kwalificatie-eis<strong>en</strong> van dedesbetreff<strong>en</strong>de kwalificatie, zoals neergelegd in het kwalificatiedossier. Inhet geval de stud<strong>en</strong>t daarnaast ook exam<strong>en</strong> aflegt voor andere onderdel<strong>en</strong>dan de kwalificatie-eis<strong>en</strong> waarvoor hij e<strong>en</strong> opleiding volgt, zijn debehaalde resultat<strong>en</strong> bij deze exam<strong>en</strong>s niet van invloed op de uitslagbepaling.T<strong>en</strong> slotte is in deze bepaling rek<strong>en</strong>ing gehoud<strong>en</strong> met demogelijkheid dat de exam<strong>en</strong>commissie vrijstelling verle<strong>en</strong>t voor e<strong>en</strong>exam<strong>en</strong>onderdeel van de beroepsopleiding.In de uitslagregeling van de assist<strong>en</strong>topleiding (eerste lid) zijn deg<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> nietopg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. Op grond van artikel 19, vierde lid, geldt namelijk dat e<strong>en</strong>onvoldo<strong>en</strong>de voor het instellingsexam<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> gevolg<strong>en</strong> heeft voor hetbehal<strong>en</strong> van het diploma. Dat deze exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal<strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> wel moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> geëxamineerd blijkt uit het nieuwe artikel3.Artikel I, onderdeel O (artikel 18 van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitWEB)De wijziging<strong>en</strong> in artikel 18 betreff<strong>en</strong> de overgangsbepaling<strong>en</strong> di<strong>en</strong>oodzakelijk zijn voor de invoering van dit wijzigingsbesluit.De invoering van c<strong>en</strong>trale examinering ziet er als volgt uit:Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 48


Voor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> mbo-niveau 4 opleiding die op of na 1 augustus2010 aan de opleiding zijn begonn<strong>en</strong> geldt e<strong>en</strong> verplichting tot c<strong>en</strong>traleexaminering voor de onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>, overe<strong>en</strong>komstigartikel 18, eerste volzin, van het oude besluit (thans opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>in artikel 18, eerste lid, onder a, van het gewijzigde besluit). Voor deg<strong>en</strong><strong>en</strong>die voor 1 augustus <strong>2012</strong> zijn begonn<strong>en</strong> met hun opleiding is de uitslagregelingvan artikel 17 van toepassing zoals deze luidde voor 1 augustus<strong>2012</strong>. Het oude artikel 19, derde lid, thans vernummerd tot vierde lid, Blijftop h<strong>en</strong> van toepassing. Het regelt dat tot dat mom<strong>en</strong>t de waardering voore<strong>en</strong> instellings- of pilotexam<strong>en</strong> van deze onderdel<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> cijfer lagerdan e<strong>en</strong> 6 ge<strong>en</strong> gevolg<strong>en</strong> heeft voor het behal<strong>en</strong> van het diploma.De beoogde invoering van c<strong>en</strong>trale examinering van de exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> voor de basisberoepsopleiding <strong>en</strong> devakopleiding is in het studiejaar 2014–2015. Dat zal met name destud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> betreff<strong>en</strong> die in de studiejar<strong>en</strong> <strong>2012</strong>–2013 of 2013–2014 met deopleiding zijn gestart. Voor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> van mbo-niveaus 2 of 3 die vóór1 augustus <strong>2012</strong> die in de studiejar<strong>en</strong> 2010–2011 <strong>en</strong> 2011–<strong>2012</strong> met deopleiding zijn gestart maar deze opleiding niet binn<strong>en</strong> de gestelde termijnafrond<strong>en</strong>, geldt dat zij nog één jaar exam<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> do<strong>en</strong> zonder c<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong> in de onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> af te legg<strong>en</strong>. Hetbetreft hier dus één bezemjaar. Indi<strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> uit deze groep langer danéén studiejaar vertraging oplop<strong>en</strong> zijn de bepaling<strong>en</strong> voor c<strong>en</strong>traleexaminering op grond van dit besluit van toepassing. Indi<strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> uitdeze groep in de studiejar<strong>en</strong> 2014–2015 <strong>en</strong> 2015–2016 c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>do<strong>en</strong>, geldt dat zij om te kunn<strong>en</strong> slag<strong>en</strong> voor het exam<strong>en</strong> voor zowel deexam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> Nederlands taal als rek<strong>en</strong><strong>en</strong> t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> vijfmoet<strong>en</strong> hal<strong>en</strong> (<strong>en</strong> voor de overige exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> zes).Voordat de invoering plaatsvindt, zull<strong>en</strong> er in eerdere studiejar<strong>en</strong> opbasis van vrijwilligheid pilotexam<strong>en</strong>s plaatsvind<strong>en</strong>. De ervaring<strong>en</strong> diedaarmee word<strong>en</strong> opgedaan, zijn van belang voor e<strong>en</strong> goede invoering.Omdat in het studiejaar 2014–2015 ge<strong>en</strong> pilotexam<strong>en</strong>s meer beschikbaarzijn, kan de instelling besluit<strong>en</strong> om bij de bov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oemde bezemklass<strong>en</strong>in plaats van pilotexam<strong>en</strong>s, c<strong>en</strong>trale exam<strong>en</strong>s Nederlandse taal <strong>en</strong>rek<strong>en</strong><strong>en</strong> af te nem<strong>en</strong>. Als voor h<strong>en</strong> nog ge<strong>en</strong> c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> verplicht is,moet<strong>en</strong> deze als instellingsexam<strong>en</strong> word<strong>en</strong> aangemerkt. E<strong>en</strong> waarderinghiervoor lager dan het cijfer 6, heeft dan op grond van het nieuwe artikel19, vierde lid, ge<strong>en</strong> gevolg voor het behal<strong>en</strong> van het diploma.T<strong>en</strong> slotte regelt artikel 18, zesde lid, dat vrijstelling<strong>en</strong> op grond vanartikel 3b van dit besluit niet word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> voor het onderdeelNederlandse taal indi<strong>en</strong> de stud<strong>en</strong>t eerder e<strong>en</strong> havo of vwo-exam<strong>en</strong> in hetvak Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur heeft afgelegd waarbij de refer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveausNederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> nog niet zijn toegepast. In praktijkbetek<strong>en</strong>t dit dat met name in de eerste studiejar<strong>en</strong> na invoering er nogge<strong>en</strong> vrijstelling kan word<strong>en</strong> gegev<strong>en</strong> voor het exam<strong>en</strong>onderdeelNederlandse taal op grond van e<strong>en</strong> eerder afgelegd havo of vwo-exam<strong>en</strong>in het vak Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur.De invoering van specifieke <strong>en</strong> g<strong>en</strong>erieke kwalificatie-eis<strong>en</strong> ziet er alsvolgt uit:De indeling in specifieke <strong>en</strong> g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong> is niet vantoepassing op stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die voor 1 augustus <strong>2012</strong> met de beroepsopleidingzijn begonn<strong>en</strong> omdat het kwalificatiedossier voor deze stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong>ge<strong>en</strong> indeling in specifieke <strong>en</strong> g<strong>en</strong>erieke kwalificatieonderdel<strong>en</strong> k<strong>en</strong>t. Hetexam<strong>en</strong> voor deze stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> omvat daarom ook ge<strong>en</strong> indeling ing<strong>en</strong>erieke <strong>en</strong> specifieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 49


Voor stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die na 1 augustus <strong>2012</strong> met e<strong>en</strong> beroepsopleidingstart<strong>en</strong> geldt de indeling in specifieke <strong>en</strong> g<strong>en</strong>erieke exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>.Wanneer e<strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t in het studiejaar <strong>2012</strong>–2013 met e<strong>en</strong> mbo-niveau 4opleiding start <strong>en</strong> in hetzelfde studiejaar deze opleiding afrondt, geldt dathij overe<strong>en</strong>komstig artikel 17, derde lid, onderdeel a, voor het g<strong>en</strong>eriekeexam<strong>en</strong>onderdeel Engels t<strong>en</strong> minste het cijfer 5 di<strong>en</strong>t te behal<strong>en</strong>.Artikel I, onderdeel P (artikel 18a van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitberoepsopleiding<strong>en</strong> WEB)Artikel 18a regelt dat in de eerste twee jaar waarin c<strong>en</strong>trale examineringplaatsvindt, e<strong>en</strong> coulante uitslagregeling wordt toegepast bij de basisberoepsopleiding,de vakopleiding, de midd<strong>en</strong>kaderopleiding <strong>en</strong> despecialist<strong>en</strong>opleiding. In het algem<strong>en</strong>e deel van dit besluit is dezeovergangsregeling nader toegelicht.Artikel I, onderdeel Q (artikel 19 van het Exam<strong>en</strong>- <strong>en</strong> kwalificatiebesluitWEB)Het derde lid van artikel 19 regelt dat de stud<strong>en</strong>t onder bepaaldevoorwaard<strong>en</strong> is vrijgesteld voor het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> van de exam<strong>en</strong>onderdel<strong>en</strong>Nederlandse taal <strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong> indi<strong>en</strong> de stud<strong>en</strong>t het pilotexam<strong>en</strong>behor<strong>en</strong>d bij dit exam<strong>en</strong>onderdeel met goed gevolg heeft afgelegd in hetlaatste jaar voorafgaande aan het jaar waarin c<strong>en</strong>trale examinering voorde eerste maal plaatsvindt. Deze bepaling voorkomt dat de stud<strong>en</strong>tmeerdere mal<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de duur van zijn mbo-opleiding op hetzelfdeonderdeel wordt getoetst.Het vierde lid (nieuw) is aangepast zodat artikel 19, vierde lid, niet in deweg staat aan de werking van artikel 18, vierde lid. Artikel 18 geeft aanwanneer c<strong>en</strong>trale examinering voor e<strong>en</strong> stud<strong>en</strong>t voor de eerste maalplaatsvindt. Indi<strong>en</strong> wordt uitgegaan van e<strong>en</strong> beroepsopleiding zou bij deuitslag van stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong> die op grond van artikel 18, vierde lid, voor het eerstc<strong>en</strong>traal word<strong>en</strong> geëxamineerd, e<strong>en</strong> onvoldo<strong>en</strong>de ge<strong>en</strong> gevolg hebb<strong>en</strong>voor het behal<strong>en</strong> van het diploma. Deze wijziging van artikel 19, voorkomtdeze onbedoelde uitwerking.Artikel II, onderdeel A (artikel 1 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>)<strong>en</strong> Artikel III, onderdeel A (artikel 1 van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong>)De eindexam<strong>en</strong>s <strong>en</strong> staatsexam<strong>en</strong>s omvatt<strong>en</strong> e<strong>en</strong> rek<strong>en</strong>toets op grondvan artikel 29, vijfde lid, van de wet <strong>en</strong> artikel 60, zesde lid, van de wet.Omdat er ge<strong>en</strong> exam<strong>en</strong>programma voor de rek<strong>en</strong>toets bestaat, word<strong>en</strong> derefer<strong>en</strong>ti<strong>en</strong>iveaus bij het opstell<strong>en</strong> van de rek<strong>en</strong>toets in acht g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.Artikel II, onderdeel B (artikel 5 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>)<strong>en</strong> artikel III, onderdel<strong>en</strong> B tot <strong>en</strong> met E <strong>en</strong> I (artikel<strong>en</strong> 2 tot <strong>en</strong>met 4, 6 <strong>en</strong> 13 van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>)Met deze wijzigingsbepaling<strong>en</strong> wordt de bepaling uit het Eindexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong> betreff<strong>en</strong>de onregelmatighed<strong>en</strong> tijd<strong>en</strong>s het exam<strong>en</strong> <strong>en</strong> debepaling<strong>en</strong> uit het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> betreff<strong>en</strong>de toelating tot hetstaatsexam<strong>en</strong>, het verz<strong>en</strong>d<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> opgave met kandidat<strong>en</strong>, onregelmatighed<strong>en</strong>bij het staatsexam<strong>en</strong> het exam<strong>en</strong>regelem<strong>en</strong>t <strong>en</strong> programma vantoetsing <strong>en</strong> afsluiting van het staatsexam<strong>en</strong> ook van toepassing op derek<strong>en</strong>toets.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 50


Artikel II, onderdel<strong>en</strong> C <strong>en</strong> D (artikel 9 <strong>en</strong> 10 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong>) <strong>en</strong> artikel III, onderdel<strong>en</strong> G <strong>en</strong> H (artikel 10 <strong>en</strong> 11 vanhet Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>)Deze wijzigingsbepaling<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> dat de kandidaat voor de rek<strong>en</strong>toetsovere<strong>en</strong>komstig de exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong> e<strong>en</strong> beroep kan do<strong>en</strong> op vrijstelling<strong>en</strong><strong>en</strong> ontheffing<strong>en</strong> in het voortgezet algeme<strong>en</strong> volwass<strong>en</strong><strong>en</strong>onderwijs(vavo). Daarnaast is in artikel 10 van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> rek<strong>en</strong>inggehoud<strong>en</strong> met de splitsing van de uitslagregeling in e<strong>en</strong> uitslagregelingvoor de leerweg<strong>en</strong> in het vmbo <strong>en</strong> e<strong>en</strong> uitslagregeling voor havo <strong>en</strong> vwo.Artikel II, onderdel<strong>en</strong> E tot <strong>en</strong> met K (artikel 11 tot <strong>en</strong> met 13 <strong>en</strong>artikel 22 tot <strong>en</strong> met 25 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>) <strong>en</strong> artikelIII, onderdeel F (opschrift artikel 8 van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong>)Deze wijzigingsbepaling<strong>en</strong> regel<strong>en</strong> dat overe<strong>en</strong>komstig artikel 29 <strong>en</strong> 60van de W<strong>VO</strong> de rek<strong>en</strong>toets naast de exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong> deel uitmaakt van heteindexam<strong>en</strong> vwo, het eindexam<strong>en</strong> havo <strong>en</strong> het eindexam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong>leerweg in het vmbo. Ook aan het eindexam<strong>en</strong> van het leer-werktraject isde rek<strong>en</strong>toets toegevoegd. Het is mogelijk de rek<strong>en</strong>toets op e<strong>en</strong> hogerniveau af te legg<strong>en</strong> dan het niveau waarop eindexam<strong>en</strong> wordt gedaan. Inhet verl<strong>en</strong>gde daarvan zijn overe<strong>en</strong>komstig de eindexam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong>vrijstelling<strong>en</strong> geregeld voor de rek<strong>en</strong>toets indi<strong>en</strong> de kandidaat derek<strong>en</strong>toets eerder op het niveau waarin hij exam<strong>en</strong> doet heeft afgelegd.Artikel II, onderdel<strong>en</strong> L <strong>en</strong> N (opschrift hoofdstuk IV <strong>en</strong> artikel 46van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>) <strong>en</strong> artikel III, onderdel<strong>en</strong> J <strong>en</strong> K(opschrift Hoofdstuk II, afdeling 3 <strong>en</strong> artikel 23a van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong>)In paragraaf 2 van het algem<strong>en</strong>e deel van de toelichting wordt ingegaanop de positie van de rek<strong>en</strong>toets bij het eindexam<strong>en</strong> of het staatsexam<strong>en</strong>.Voor het eindexam<strong>en</strong> regelt hoofdstuk IV van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>dat de rek<strong>en</strong>toets c<strong>en</strong>traal geëxamineerd wordt naast het bestaandec<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> van het eindexam<strong>en</strong>. Omdat er e<strong>en</strong> mogelijkheid bestaatdat de rek<strong>en</strong>toets digitaal wordt geëxamineerd, word<strong>en</strong> de bepaling<strong>en</strong>over het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> van hoofdstuk IV van het Eindexam<strong>en</strong>besluitniet van overe<strong>en</strong>komstige toepassing verklaard, maar stelt het Collegevoor exam<strong>en</strong>s regels voor de rek<strong>en</strong>toets.De staatsexam<strong>en</strong>s word<strong>en</strong> door het College voor exam<strong>en</strong>s afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.Er kan word<strong>en</strong> aangeslot<strong>en</strong> bij de bestaande bepaling<strong>en</strong> voor het afnem<strong>en</strong>van de staatsexam<strong>en</strong>s, met uitzondering van artikel 19 van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong>. Het College voor exam<strong>en</strong>s kan de rek<strong>en</strong>toets digitaalafnem<strong>en</strong>, waardoor de correctie van het exam<strong>en</strong> op e<strong>en</strong> andere wijze kangeschied<strong>en</strong> dan in artikel 19 van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> is bepaald.Het College voor exam<strong>en</strong>s stelt daarom aparte regels op voor de correctievan de rek<strong>en</strong>toets. Deze regels di<strong>en</strong><strong>en</strong> tev<strong>en</strong>s de objectiviteit <strong>en</strong> devaliditeit van de rek<strong>en</strong>toets te waarborg<strong>en</strong>. Deze regels sluit<strong>en</strong> aan bij deregels die gesteld zijn voor de correctie van de rek<strong>en</strong>toets bij heteindexam<strong>en</strong>. De regels word<strong>en</strong> ter goedkeuring aan Onze Ministervoorgelegd.Voor zowel het eindexam<strong>en</strong> als het staatsexam<strong>en</strong> geldt:– Indi<strong>en</strong> de rek<strong>en</strong>toets uit op<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> bestaat, stelt het College voorexam<strong>en</strong>s regels betreff<strong>en</strong>de de correctie van de rek<strong>en</strong>toets. Het Collegevoor exam<strong>en</strong>s waarborgt met deze regels de objectiviteit <strong>en</strong> de validiteitvan de op<strong>en</strong> vrag<strong>en</strong> van de rek<strong>en</strong>toets.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 51


– Indi<strong>en</strong> de rek<strong>en</strong>toets digitaal wordt afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>, is het niet nodig e<strong>en</strong>tweede correctie uit te voer<strong>en</strong> <strong>en</strong> zijn gecommitteerd<strong>en</strong> niet noodzakelijk.Artikel 29, tweede lid, van de W<strong>VO</strong> vereist e<strong>en</strong> uitzondering betreff<strong>en</strong>de degecommitteerd<strong>en</strong> in dit besluit.– Indi<strong>en</strong> de rek<strong>en</strong>toets niet op regelmatige wijze is afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> of indi<strong>en</strong>sprake is van onvoorzi<strong>en</strong>e omstandighed<strong>en</strong> bij de rek<strong>en</strong>toets, zijn dezelfdebepaling<strong>en</strong> die van toepassing zijn op het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> ook op derek<strong>en</strong>toets van toepassing.Artikel II, onderdel<strong>en</strong> M, O <strong>en</strong> P tot <strong>en</strong> met S (artikel 47, 48, 49,50 <strong>en</strong> 51 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>) <strong>en</strong> Artikel III, onderdel<strong>en</strong>L tot <strong>en</strong> met O (artikel 24 tot <strong>en</strong> met 26a van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong>)Artikel 47 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> regelt hoe het eindcijfer voorde rek<strong>en</strong>toets wordt bepaald.Artikel 49 <strong>en</strong> 50 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> <strong>en</strong> artikel 26 <strong>en</strong> 26a vanhet Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> betreff<strong>en</strong> de uitslagregeling van deleerweg<strong>en</strong> in het vmbo respectievelijk de uitslagregeling van het havo <strong>en</strong>vwo. Aan de uitslagregeling van artikel 49 <strong>en</strong> artikel 26 van de besluit<strong>en</strong>zoals deze luidd<strong>en</strong> voordat dit besluit inwerking trad, is uitsluit<strong>en</strong>d derek<strong>en</strong>toets toegevoegd. Om de uitslagregeling overzichtelijk te houd<strong>en</strong>, isgekoz<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> nieuwe redactie van de uitslagregeling in twee aparteartikel<strong>en</strong> voor de leerweg<strong>en</strong> in het vmbo respectievelijk havo <strong>en</strong> vwo.Hieronder is schematisch weergegev<strong>en</strong> aan welke vereist<strong>en</strong> e<strong>en</strong>kandidaat moet voldo<strong>en</strong> om het eindexam<strong>en</strong> te hal<strong>en</strong>. Dit schema heeftbetrekking op de uitslagregeling die telk<strong>en</strong>s staat beschrev<strong>en</strong> in het eerstelid van elke uitslagregeling. Dit betek<strong>en</strong>t dat naast dit schema nogrek<strong>en</strong>ing moet word<strong>en</strong> gehoud<strong>en</strong> met vereist<strong>en</strong> die zijn gesteld in deoverige led<strong>en</strong> van elke uitslagregeling, zodat bijvoorbeeld maatschappijleer<strong>en</strong> het profielwerkstuk ook e<strong>en</strong> plaats krijg<strong>en</strong> binn<strong>en</strong> de uitslagregeling.Ook is uit de uitslagregeling voor het eindexam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> leerweg inhet vmbo af te leid<strong>en</strong> dat dit schema niet van toepassing is op hetleerwerktraject als bedoeld in artikel 10b1 van de W<strong>VO</strong>. Hiervoor geldt datvoor de rek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong> het vak Nederlandse taal t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> eindcijfer 5of hoger <strong>en</strong> 6 of hoger <strong>en</strong> voor het beroepsgerichte programma heteindcijfer 6 of hoger moet zijn behaald om te slag<strong>en</strong> voor het eindexam<strong>en</strong>van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo.Het eindcijfer is bij e<strong>en</strong> vak het rek<strong>en</strong>kundig gemiddelde van het cijfervoor het school- of college-exam<strong>en</strong> <strong>en</strong> het cijfer voor het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>.Bij de rek<strong>en</strong>toets is het cijfer behaald voor de rek<strong>en</strong>toets tev<strong>en</strong>s heteindcijfer. Het gaat om de situatie die vanaf het schooljaar 2015–2016 zalgaan geld<strong>en</strong>. Voor de schooljar<strong>en</strong> 2013–2014 <strong>en</strong> 2014–2015 geldt e<strong>en</strong>coulantere uitslagregel. Die coulantere uitslagregel betek<strong>en</strong>t in e<strong>en</strong>leerweg in het vmbo, dat voor zowel de rek<strong>en</strong>toets als voor het vakNederlandse taal t<strong>en</strong> minste het eindcijfer 5 moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong> behaald omte slag<strong>en</strong>. Voor het havo <strong>en</strong> vwo moet t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> vijf gehaald word<strong>en</strong>voor de rek<strong>en</strong>toets, los van de prestaties voor de vakk<strong>en</strong> Nederlands,Engels <strong>en</strong> wiskunde. Deze coulantere uitslagregel is niet opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> inonderstaande schema. De vereist<strong>en</strong> om te slag<strong>en</strong> zijn cumulatief geletterdin het schema.Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 52


Vereist<strong>en</strong> om te slag<strong>en</strong> voor het eind- of staatsexam<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo(uitgezonderd leerwerktraject):a. cijfersc<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong><strong>en</strong> b. Nederlandsetaal <strong>en</strong>rek<strong>en</strong>toetsHet gemiddelde van bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> behaalde cijfers: 5,5 of hoger;voor Nederlandse taal <strong>en</strong> de rek<strong>en</strong>toets één eindcijfer 5 of hoger <strong>en</strong> ééneindcijfer 6 of hoger;<strong>en</strong> c. metinachtnemingvan de eis<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oemd bijpunt b.ofofvoor één exam<strong>en</strong>vak eindcijfer 5 of hoger, voor overige exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong>eindcijfer 6 of hoger;voor één exam<strong>en</strong>vak het eindcijfer 4, voor overige exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong>eindcijfer 6 waarvan t<strong>en</strong> minste één eindcijfer 7 of hoger;voor twee exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong> het eindcijfer 5, voor overige exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong>eindcijfer 6 of hoger waarvan t<strong>en</strong> minste één eindcijfer 7 of hoger;<strong>en</strong> d. niet voorstaats- exam<strong>en</strong><strong>en</strong> e. alléén bijgem<strong>en</strong>gde oftheoretischeleerwegvoor het vak lichamelijke opvoeding het kunstvak <strong>en</strong> de maatschappelijkestage uit het geme<strong>en</strong>schappelijke deel e<strong>en</strong> «voldo<strong>en</strong>de» of «goed»;voor het sectorwerkstuk «voldo<strong>en</strong>de» of «goed».Vereist<strong>en</strong> om te slag<strong>en</strong> voor het eind- of staatsexam<strong>en</strong> vwo of havo:a. cijfersc<strong>en</strong>traalexam<strong>en</strong><strong>en</strong> b. kernvakk<strong>en</strong>regeling<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>toetsHet gemiddelde van bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> behaalde cijfers: 5,5 of hoger;voor Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur, Engelse taal <strong>en</strong> literatuur, de rek<strong>en</strong>toets <strong>en</strong>indi<strong>en</strong> van toepassing wiskunde A, B of C maximaal één eindcijfer 5 of hoger<strong>en</strong> verder e<strong>en</strong> eindcijfer 6 of hoger;<strong>en</strong> c. metinachtnemingvan de eis<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oemd bijpunt b.ofofvoor één exam<strong>en</strong>vak eindcijfer 5 of hoger, voor overige exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong>eindcijfer 6 of hoger;voor één exam<strong>en</strong>vak het eindcijfer 4, voor overige exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong>eindcijfer 6 of hoger <strong>en</strong> het gemiddelde van de eindcijfers: 6,0 of hoger;voor twee exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong> het eindcijfer 5, voor overige exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong>eindcijfer 6 of hoger <strong>en</strong> het gemiddelde van de eindcijfers: 6,0 of hoger;of voor één exam<strong>en</strong>vak het eindcijfer 4 <strong>en</strong> één exam<strong>en</strong>vak het eindcijfer 5,voor overige exam<strong>en</strong>vakk<strong>en</strong> eindcijfer 6 of hoger <strong>en</strong> het gemiddelde vande eindcijfers: 6,0 of hoger;<strong>en</strong> d.<strong>en</strong> e. niet voorstaats- exam<strong>en</strong>voor alle vakk<strong>en</strong> die zijn g<strong>en</strong>oemd in het tweede lid e<strong>en</strong> eindcijfer 4 of hoger;voor de maatschappelijke stage, het vak culturele <strong>en</strong> kunstzinnige vorming <strong>en</strong>vak lichamelijke opvoeding uit het geme<strong>en</strong>schappelijke deel van elk profiele<strong>en</strong> «voldo<strong>en</strong>de» of «goed».Uitzondering<strong>en</strong> op deze uitslagregeling<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> leerweg in hetvmbo, havo <strong>en</strong> vwo bestaan tijd<strong>en</strong>s de invoering <strong>en</strong> na de invoering vande rek<strong>en</strong>toets door het overgangsrecht bij de invoering van het «Besluitvan 19 augustus 2010 tot wijziging van het Besluit staatsexam<strong>en</strong>svwo-havo-mavo 2000 <strong>en</strong> het Eindexam<strong>en</strong>besluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband met aanscherping van de slaag/zakregeling in hetvoortgezet onderwijs» <strong>en</strong> het «Besluit van 14 juni 2011 tot wijziging vanonder meer het Inrichtingsbesluit W<strong>VO</strong> <strong>en</strong> het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> inverband met de invoering van e<strong>en</strong> maatschappelijke stage in hetvoortgezet onderwijs». Dit wijzigingsbesluit houdt hiermee rek<strong>en</strong>ing inartikel IV <strong>en</strong> artikel VI, zesde lid. Op de vrag<strong>en</strong> of e<strong>en</strong> kandidaat tot e<strong>en</strong>van deze uitzonderingsgroep<strong>en</strong> behoort <strong>en</strong> op welke manier deze groep<strong>en</strong>Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 53


zijn uitgezonderd wordt ingegaan in de toelichting bij deze wijzigingsartikel<strong>en</strong><strong>en</strong> de betreff<strong>en</strong>de wijzigingsbesluit<strong>en</strong>.Artikel II, onderdeel T (artikel 51a van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>)<strong>en</strong> Artikel III, onderdeel P tot <strong>en</strong> met R (artikel 27 tot <strong>en</strong> met 29van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>)De kandidaat heeft recht op één herkansing in de rek<strong>en</strong>toets. Bij deindeling van de kandidat<strong>en</strong> die exam<strong>en</strong> do<strong>en</strong> in de rek<strong>en</strong>toets over deverschill<strong>en</strong>de tijdvakk<strong>en</strong> die door het College voor exam<strong>en</strong>s zijn vastgesteldzal het bevoegd gezag van de school rek<strong>en</strong>ing moet<strong>en</strong> houd<strong>en</strong> metdeze mogelijkheid tot herkansing.In de artikel<strong>en</strong> 28 <strong>en</strong> 29 van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong>rek<strong>en</strong>ing gehoud<strong>en</strong> met de splitsing van de uitslagregeling in e<strong>en</strong>uitslagregeling voor e<strong>en</strong> leerweg in het vmbo <strong>en</strong> e<strong>en</strong> uitslagregeling voorhavo <strong>en</strong> vwo.Artikel II, onderdel<strong>en</strong> U tot <strong>en</strong> met AA (artikel<strong>en</strong> 52, 52b, 53, 55,56, 57 <strong>en</strong> 59 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>) <strong>en</strong> Artikel III,onderdel<strong>en</strong> S tot <strong>en</strong> met V (artikel<strong>en</strong> 30, 31, 33 <strong>en</strong> 34 van hetStaatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>)De bepaling<strong>en</strong> over diploma <strong>en</strong> cijferlijst, voorlopige cijferlijst, certificaat<strong>en</strong> cijferlijst, afwijk<strong>en</strong> wijze van examinering, gegev<strong>en</strong>sverstrekking,het bewar<strong>en</strong> van exam<strong>en</strong>werk <strong>en</strong> spreiding voltooiing eindexam<strong>en</strong> zijnvoor de rek<strong>en</strong>toets op overe<strong>en</strong>komstige wijze van toepassing als op devakk<strong>en</strong> van het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>. In de artikel<strong>en</strong> 52 <strong>en</strong> 53 van hetEindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> is bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> e<strong>en</strong> wijziging opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> vanwegede opsplitsing van de uitslagregeling in e<strong>en</strong> uitslagregeling voor deleerweg<strong>en</strong> in het vmbo <strong>en</strong> e<strong>en</strong> uitslagregeling voor havo <strong>en</strong> vwo.Artikel<strong>en</strong> IV <strong>en</strong> V (wijziging<strong>en</strong> Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> BES <strong>en</strong>Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> BES)Door het Besluit van 19 augustus 2010 tot wijziging van het Besluitstaatsexam<strong>en</strong>s vwo-havo-mavo 2000 <strong>en</strong> het Eindexam<strong>en</strong>besluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband met aanscherping van de slaag/zakregeling in het voortgezet onderwijs (hierna: aanscherping slaag/zakregeling) zijn de uitslagregeling<strong>en</strong> in het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> <strong>en</strong> hetStaatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> gewijzigd. De eerste aanscherping houdt in dathet gemiddelde van de cijfers die zijn behaald bij het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> inhet gehele voortgezet onderwijs voldo<strong>en</strong>de moet zijn. Deze aanscherpingis op 1 augustus 2011 in werking getred<strong>en</strong>. De tweede aanscherpinghoudt in dat de in het vwo <strong>en</strong> havo voor de vakk<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong>literatuur, Engelse taal <strong>en</strong> literatuur <strong>en</strong> wiskunde A, wiskunde B ofwiskunde C gezam<strong>en</strong>lijk maximaal één 5 als eindcijfer (gemiddelde vanhet cijfer behaald voor het schoolexam<strong>en</strong> <strong>en</strong> het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong>) magword<strong>en</strong> behaald. Voor de overige twee vakk<strong>en</strong> moet e<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>deword<strong>en</strong> behaald. Deze aanscherping treedt in werking op 1 augustus <strong>2012</strong>.T<strong>en</strong> derde werd de afwijk<strong>en</strong>de uitslagregeling voor de basisberoepsgerichteleerweg (hierna: bbl) in het voorbereid<strong>en</strong>d beroepsonderwijsafgeschaft. Sinds 1 augustus 2011 geldt daar niet meer dat bij het bepal<strong>en</strong>van het eindcijfer het voor het schoolexam<strong>en</strong> behaalde cijfer twee maal zozwaar telt als het voor het c<strong>en</strong>traal exam<strong>en</strong> behaalde cijfer. Beide cijferstell<strong>en</strong> in de bbl nu ev<strong>en</strong> zwaar, net als dat bij de overige schoolsoort<strong>en</strong> <strong>en</strong>leerweg<strong>en</strong> het geval is.Deze aanscherping<strong>en</strong> zijn echter nog niet opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in het Eindexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong> BES <strong>en</strong> het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> BES. Deze besluit<strong>en</strong>war<strong>en</strong> al in procedure op het mom<strong>en</strong>t dat de aanscherping slaag/Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 54


zakregeling in september 2010 werd gepubliceerd. Omdat deaanscherping slaag/zakregeling werd<strong>en</strong> voorgehang<strong>en</strong> voor inwerkingtredingwas het echter nog te vroeg om met deze wijziging<strong>en</strong> rek<strong>en</strong>ing tekunn<strong>en</strong> houd<strong>en</strong>. In dit wijzigingsbesluit word<strong>en</strong> de uitslagregeling<strong>en</strong> voorCaribisch Nederland <strong>en</strong> Europees Nederland alsnog gelijk getrokk<strong>en</strong>,zodat de diploma’s dezelfde waarde zull<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>.In de praktijk heeft het verschil tuss<strong>en</strong> de uitslagregeling<strong>en</strong> ge<strong>en</strong> effectgehad: op grond van artikel 206 van de Wet voortgezet onderwijs BESword<strong>en</strong> de nieuwe onderwijsprogramma’s met ingang van 1 augustus2011 successievelijk per opvolg<strong>en</strong>d leerjaar ingevoerd. De eersteeindexam<strong>en</strong>s op grond van de nieuwe programma’s in de Wet voortgezetonderwijs BES word<strong>en</strong> dus pas met ingang van het vierde jaar nainwerkingtreding afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.Anders dan bij de aanscherping slaag/zakregeling wordt bij dezewijziging van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> BES <strong>en</strong> het Staatsexam<strong>en</strong>besluit<strong>VO</strong> BES ge<strong>en</strong> overgangsregeling opg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>. De leerling<strong>en</strong> die de nieuweonderwijsprogramma’s volg<strong>en</strong> <strong>en</strong> die met deze aanscherping te mak<strong>en</strong>krijg<strong>en</strong>, zitt<strong>en</strong> op dit mom<strong>en</strong>t pas in het eerste leerjaar. Zij zull<strong>en</strong> dus napublicatie van deze aanscherping ruim voldo<strong>en</strong>de tijd hebb<strong>en</strong> om zichvoor te bereid<strong>en</strong> hun exam<strong>en</strong>s met inachtneming van de aangescherpteuitslagregeling.Artikel VI <strong>en</strong> artikel X (Artikel III van het Besluit van 19 augustus2010 tot wijziging van het Besluit staatsexam<strong>en</strong>s vwo-havo-mavo2000 <strong>en</strong> het Eindexam<strong>en</strong>besluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. inverband met aanscherping van de slaag/zakregeling in hetvoortgezet onderwijs)Het overgangsrecht van artikel III van het Besluit van 19 augustus 2010tot wijziging van het Besluit staatsexam<strong>en</strong>s vwo-havo-mavo 2000 <strong>en</strong> hetEindexam<strong>en</strong>besluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband metaanscherping van de slaag/zakregeling in het voortgezet onderwijs(hierna: aanscherping slaag/zakregeling) valt sam<strong>en</strong> met het overgangsrechtbij dit besluit (artikel V, vierde lid, <strong>en</strong> artikel VI, vijfde lid). Op grondvan het overgangsrecht uit deze aanscherping slaag/zakregeling voor deinwerkingtreding van dit wijzigingsbesluit is onbedoeld e<strong>en</strong> verschilontstaan tuss<strong>en</strong> de voorwaard<strong>en</strong> om onder de oude regeling eindexam<strong>en</strong>af te legg<strong>en</strong> voor kandidat<strong>en</strong> die eerst eindexam<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> gedaan aane<strong>en</strong> reguliere school <strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong> die eindexam<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> gedaan aanhet voortgezet algeme<strong>en</strong> volwass<strong>en</strong><strong>en</strong>onderwijs. Dit geldt ook voor hetstaatsexam<strong>en</strong> met kandidat<strong>en</strong> die eerder staatsdeelexam<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>afgelegd <strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong> eerst eindexam<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> gedaan aan het regulieronderwijs. Om dit onbedoelde verschil te reparer<strong>en</strong> is het overgangsrechtvan het eerste <strong>en</strong> tweede lid van artikel III van de aanscherping slaag/zakregeling opnieuw geformuleerd. E<strong>en</strong> kandidaat die vóór inwerkingtredingvan de kernvakk<strong>en</strong>regeling van artikel I, onderdeel D, onderdel<strong>en</strong> 4<strong>en</strong> 5 of artikel II, onderdeel E, onderdel<strong>en</strong> 4 <strong>en</strong> 5, eindexam<strong>en</strong>, deeleindexam<strong>en</strong>of deelstaatsexam<strong>en</strong> heeft gedaan <strong>en</strong> daarbij voor één van devakk<strong>en</strong> Nederlandse taal <strong>en</strong> literatuur, Engelse taal <strong>en</strong> literatuur ofwiskunde A, wiskunde B of wiskunde C e<strong>en</strong> eindcijfer 4 of hoger heeftbehaald, hoeft tot ingang van het vierde jaar na inwerkingtreding van dekernvakk<strong>en</strong>regeling niet te voldo<strong>en</strong> aan de vereist<strong>en</strong> die de kernvakk<strong>en</strong>regelingstelt om te slag<strong>en</strong> voor het eind- of staatsexam<strong>en</strong>.Indi<strong>en</strong> e<strong>en</strong> kandidaat op grond van het tweede lid zonder kernvakk<strong>en</strong>regelingeindexam<strong>en</strong> in het voortgezet algeme<strong>en</strong> volwass<strong>en</strong><strong>en</strong>onderwijsaflegt <strong>en</strong> vervolg<strong>en</strong>s zakt voor het eindexam<strong>en</strong> is het niet mogelijkvervolg<strong>en</strong>s op grond van het eerste lid zonder kernvakk<strong>en</strong>regelingStaatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 55


staatsexam<strong>en</strong> te do<strong>en</strong>. De kandidaat is dan niet vóór de inwerkingtredingvan de kernvakk<strong>en</strong>regeling vrijgesteld van vakk<strong>en</strong> op grond van artikel 10,eerste <strong>en</strong> vierde lid van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>.Op grond van artikel 59 van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> is het mogelijkom gespreid eindexam<strong>en</strong> te do<strong>en</strong>. De situatie dat e<strong>en</strong> kandidaat die overe<strong>en</strong> periode van twee schooljar<strong>en</strong> eindexam<strong>en</strong> doet halverwege wordtgeconfronteerd de kernvakk<strong>en</strong>regeling is onw<strong>en</strong>selijk, maar was per abuisnog niet geregeld in het overgangsrecht van de aanscherping slaag/zakregeling. Op deze kandidaat is net als bij de kandidaat die op grondvan artikel 37a van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> exam<strong>en</strong> doet in hetvoorlaatste leerjaar de kernvakk<strong>en</strong>regeling niet van toepassing als hij aanhet eind van het eerste schooljaar van het eindexam<strong>en</strong> nog demogelijkheid heeft om te slag<strong>en</strong> voor het eindexam<strong>en</strong>.Indi<strong>en</strong> artikel II, onderdeel, Q, <strong>en</strong> artikel III, onderdeel O, in werkingtred<strong>en</strong> is de uitslagregeling voor havo <strong>en</strong> vwo in e<strong>en</strong> apart artikelgeregeld. Daarom dat de verwijziging<strong>en</strong> in het overgangsrecht van deaanscherping slaag/zakregeling hierop wordt aangepast vanaf hetmom<strong>en</strong>t dat deze wijziging in werking treedt.Artikel VII (Invoering rek<strong>en</strong>toets)De rek<strong>en</strong>toets wordt in het schooljaar 2013–2014 voor de eerste maalafg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> voor kandidat<strong>en</strong> van het eindexam<strong>en</strong> <strong>en</strong> van het staatsexam<strong>en</strong>.In de periode voorafgaand aan de invoering van de rek<strong>en</strong>toets, neemthet College voor exam<strong>en</strong>s bij wijze van proef pilots van de rek<strong>en</strong>toets afbij de eindexam<strong>en</strong>s. Om te voorkom<strong>en</strong> dat kandidat<strong>en</strong> het schooljaarvoorafgaand aan de invoering van de rek<strong>en</strong>toets e<strong>en</strong> pilot in de rek<strong>en</strong>toetsaflegg<strong>en</strong> <strong>en</strong> het jaar daaropvolg<strong>en</strong>d verplicht moet<strong>en</strong> meedo<strong>en</strong> aan derek<strong>en</strong>toets, regelt dit artikel dat vrijstelling van de rek<strong>en</strong>toets mogelijk is.Voorwaard<strong>en</strong> die hieraan verbond<strong>en</strong> zijn, is dat de pilot rek<strong>en</strong>toets e<strong>en</strong>toets overe<strong>en</strong>komstig de rek<strong>en</strong>toets is, deze op gelijke wijze is afg<strong>en</strong>om<strong>en</strong><strong>en</strong> beoordeeld <strong>en</strong> dat de kandidaat het cijfer 5 of meer voor deze toetsheeft behaald (overe<strong>en</strong>komstig de artikel<strong>en</strong> V <strong>en</strong> VI van het besluit).Tev<strong>en</strong>s wordt hiermee aangeslot<strong>en</strong> bij de vrijstellingsregeling in het mboals bedoeld in artikel I, onderdeel L van dit besluit.Artikel VIII <strong>en</strong> artikel IX (Overgangsrecht Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong><strong>en</strong> Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>)Zoals in paragraaf 2 van het algem<strong>en</strong>e deel van deze toelichting isvermeld, kan e<strong>en</strong> leerling aan het vmbo die in de eerste twee leerjar<strong>en</strong>nadat de rek<strong>en</strong>toets is ingevoerd eindexam<strong>en</strong> doet slag<strong>en</strong> indi<strong>en</strong> t<strong>en</strong>minste e<strong>en</strong> vijf <strong>en</strong> e<strong>en</strong> vijf is behaald voor de onderdel<strong>en</strong> Nederlandse taal<strong>en</strong> rek<strong>en</strong><strong>en</strong>. In de eerste twee leerjar<strong>en</strong> nadat de rek<strong>en</strong>toets is ingevoerdkan e<strong>en</strong> leerling aan de havo <strong>en</strong> het vwo slag<strong>en</strong> indi<strong>en</strong> voor de rek<strong>en</strong>toets,t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> vijf is gehaald. Deze voorwaarde geldt niet in hetschooljaar waarin de rek<strong>en</strong>toets voor het eerst wordt ingevoerd voorkandidat<strong>en</strong> die op grond van artikel 59 gespreid exam<strong>en</strong> do<strong>en</strong>. Daarnaastmag dan ook nog e<strong>en</strong> vijf word<strong>en</strong> gescoord voor één van de vakk<strong>en</strong>Nederlands, Engels <strong>en</strong> wiskunde.In het overgangsrecht van dit besluit is rek<strong>en</strong>ing gehoud<strong>en</strong> met hetovergangsrecht in artikel III van het Besluit van 19 augustus 2010 totwijziging van het Besluit staatsexam<strong>en</strong>s vwo-havo-mavo 2000 <strong>en</strong> hetEindexam<strong>en</strong>besluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband metaanscherping van de slaag/zakregeling in het voortgezet onderwijs waarinvoor e<strong>en</strong> aantal groep<strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong> die al eerder exam<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> vakhebb<strong>en</strong> afgelegd, niet direct word<strong>en</strong> geconfronteerd met e<strong>en</strong> aange-Staatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 56


scherpte regeling indi<strong>en</strong> zij later het diploma havo of vwo will<strong>en</strong> hal<strong>en</strong>.Deze overgangsregeling is voor vier jaar na inwerkingtreding van debetreff<strong>en</strong>de onderdel<strong>en</strong> uit het besluit vastgesteld. Omdat de inwerkingtredingniet eerder dan 1 augustus <strong>2012</strong> zal plaatsvind<strong>en</strong>, houdt hetovergangsrecht in dit besluit ook rek<strong>en</strong>ing met de uitzonderingspositievan de betreff<strong>en</strong>de groep<strong>en</strong> kandidat<strong>en</strong> die al eerder exam<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> vakhebb<strong>en</strong> afgelegd.De invoering van de rek<strong>en</strong>toets heeft tot gevolg dat kandidat<strong>en</strong> diebehor<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> van de categoriën van het overgangsrecht (artikel III) vanhet Besluit van 19 augustus 2010 tot wijziging van het Besluit staatsexam<strong>en</strong>svwo-havo-mavo 2000 <strong>en</strong> het Eindexam<strong>en</strong>besluit v.w.o.-h.a.v.o.-m.a.v.o.-v.b.o. in verband met aanscherping van de slaag/zakregeling inhet voortgezet onderwijs in het schooljaar 2014–2015 voor de rek<strong>en</strong>toetse<strong>en</strong> 5 of hoger moet behal<strong>en</strong> (artikel V, derde lid, onder d <strong>en</strong> artikel VI,tweede lid, onder c), maar in 2015–2016 de rek<strong>en</strong>toets niet meetelt om teslag<strong>en</strong> voor het eindexam<strong>en</strong> of staatsexam<strong>en</strong> omdat de kernvakk<strong>en</strong>regelingvan artikel 50, eerste lid, onder b van het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> <strong>en</strong>artikel 26a, eerste lid, onder b van het Staatsexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong>). Daaromregelt artikel V, vierde lid, <strong>en</strong> artikel VI, vijfde lid, dat voor deze kandidat<strong>en</strong>na invoering van de rek<strong>en</strong>toets geldt dat zij t<strong>en</strong> minste e<strong>en</strong> vijf voor derek<strong>en</strong>toets moet<strong>en</strong> hal<strong>en</strong> om te kunn<strong>en</strong> slag<strong>en</strong> voor het eind- of staatsexam<strong>en</strong>.In het zev<strong>en</strong>de lid is geregeld dat rek<strong>en</strong>ing wordt gehoud<strong>en</strong> met hetovergangsrecht bij het Besluit van 14 juni 2011 tot wijziging van ondermeer het Inrichtingsbesluit W<strong>VO</strong> <strong>en</strong> het Eindexam<strong>en</strong>besluit <strong>VO</strong> in verbandmet de invoering van e<strong>en</strong> maatschappelijke stage in het voortgezetonderwijs (<strong>Stb</strong>. 2011, 401). Indi<strong>en</strong> de maatschappelijke stage niet op e<strong>en</strong>kandidaat van toepassing is, is deze ook niet van invloed op het behal<strong>en</strong>van e<strong>en</strong> diploma.De Minister van Onderwijs, Cultuur <strong>en</strong> Wet<strong>en</strong>schap,J. M. van Bijsterveldt-Vlieg<strong>en</strong>thartStaatsblad <strong>2012</strong> <strong>217</strong> 57

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!