Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

Risico Inventarisatie Dijkdeuvels,Mixed-in-Place en Dijkvernagelingir. M. Woninging. J. RietdijkIr. A.M.J. Mens© Deltares, 2009

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopigInhoud1 Inleiding 11.1 Doel rapportage 11.2 Algemeen 11.3 Belangrijk aandachtspunt 21.4 Leeswijzer 22 Aanpak risicoanalyse 32.1 Algemeen 32.2 Opzet risicodossier 42.3 Gebruik risicodossier 43 Overzicht van de belangrijkste projectgegevens 73.1 Doel van WINN Innovatief Waterkeren 73.2 Doel van de risicosessie 73.3 Globale omschrijving van de techniek “dijkdeuvels” 73.4 Globale omschrijving van de techniek Mixed in Place 83.5 Globale omschrijving van de techniek dijkvernageling 94 Risicoclassificatie 114.1 Ongewenste Gebeurtenissen 114.2 Klasse indeling 124.3 Grootste risico’s 125 Analyse en conclusies uit risicodossier 135.1 Bespreking van de top risico’s 135.2 Voorbereiding 135.2.1 Waterkerend vermogen 135.2.2 Levensduurverkorting 155.2.3 Tijd 185.2.4 Kwaliteit 195.2.5 Geld 205.2.6 Cluster 215.3 Uitvoering 225.3.1 Waterkerend vermogen 225.3.2 Levensduurverkorting 245.3.3 Tijd 275.3.4 Kwaliteit 285.3.5 Geld 295.3.6 Cluster 305.4 Gebruiksfase 315.4.1 Waterkerend vermogen 315.4.2 Levensduurverkorting 335.4.3 Tijd 355.4.4 Kwaliteit 365.4.5 Geld 375.4.6 Cluster 385.5 Dijkdeuvels Generiek 39i

5.5.1 Waterkerend vermogen 395.5.2 Levensduurverkorting 415.5.3 Tijd 445.5.4 Kwaliteit 455.5.5 Geld 475.5.6 Cluster 485.6 Mixed-in-Place Generiek 495.6.1 Waterkerend vermogen 495.6.2 Levensduurverkorting 515.6.3 Tijd 545.6.4 Kwaliteit 555.6.5 Geld 565.6.6 Cluster 585.7 Dijkvernageling Generiek 585.7.1 Waterkerend vermogen 585.7.2 Levensduurverkorting 605.7.3 Tijd 625.7.4 Kwaliteit 645.7.5 Geld 655.7.6 Cluster 666 Clusteroverzicht 676.1 Voorbereiding 676.2 Uitvoering 686.3 Gebruik 696.4 Dijkdeuvels 706.5 Mixed-in-Place 716.6 Dijkvernageling 727 Conclusies en aanbevelingen 737.1 Conclusies 737.2 Aanbevelingen 738 Referenties 75Bijlage(n)A Uitdraai risicodossier Generiek 77iiRisico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig1 Inleiding1.1 Doel rapportageDit rapport is opgesteld om belanghebbende partijen, inzicht te geven in de risico’s die spelenbij de INSIDE-technieken, te weten dijkdeuvels, mixed-in-place en dijkvernageling, zodattijdig, doeltreffende maatregelen kunnen worden genomen in de strijd tegen tegenvallendesterkte.1.2 AlgemeenDijken waarvan het waterkerende vermogen niet meer afdoende is, worden vaak aan depolderzijde versterkt door het toepassen van een binnenberm. Daarvoor is niet altijd ruimte,bijvoorbeeld omdat er huizen staan of omdat er een waardevol natuurgebied ligt.Een optie om de huizen en/of de natuur te sparen, is het plaatsen van een langedamwand met verankering. Zo’n damwand wordt aangebracht in de teen van de dijk enloopt van maaiveld tot in het Pleistocene zand. Eén van de nadelen van zo’n damwand isdat hij duur is, tevens kan er door trillingshinder ook schade ontstaan aan omliggendebebouwing. Als deze aspecten van groot belang zijn zal eerder een andere oplossing wordengekozen zoals een diepwand of kistdam. Dit zijn echter vaak nóg duurdere oplossingen danlange damwanden. In het verleden zijn er al verschillende projecten geweest, waar innovatiefwaterkeren centraal stond. Helaas heeft dit nog niet geleid tot een spin-off in het gebruik vandeze technieken.Het project INSIDE (INnovations on Stability Improvements enabling Dike Elevations) is in2001 gestart door Rijkswaterstaat in samenwerking met CUR Bouw & Infra en GeoDelft.INSIDE heeft Nederlandse kennisaanbieders op het gebied van dijken (ingenieursbureaus,aannemers en kennisinstituten) uitgedaagd om te komen met ideeën voor innovatievedijkversterking. Drie innovatieve dijkversterkingtechnieken zijn hieruit ontstaan. Er vondsteeds afstemming plaats met de kennisvragers (waterschappen, Rijkswaterstaat enprovincie) om de technische en financiële haalbaarheid en maatschappelijk acceptatie tewaarborgen.In 2003 is het project om financiële redenen stopgezet, tijdens de bezuinigingsronde binnenhet Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Vanaf dat moment is er wel gekeken naarmogelijke alternatieve financieringen, echter zonder goed resultaat. Begin 2004 heeft WINN 1toegezegd te willen investeren in dit project en INSIDE daarmee nieuw leven ingeblazen.De drie ontwikkelde dijkversterkingtechnieken zijn:• Mixed-in-Place (MIP);• Dijkvernageling;• Expanding Columns (dijkdeuvels).Met het in uitvoering brengen van de maatregelen voor Ruimte voor de Rivier en dedijkverbeteringsprogramma’s voor het Hoogwater Beschermingsprogramma (HWBP) zijndoor de Projectdirectie Ruimte voor de Rivier (PDR) en het HWBP scans uitgevoerd opkansrijke toepassingen van innovaties. Dit betreffen onder meer technische innovaties, maar1. WINN is het Innovatieprogramma voor Wateruitdagingen van Rijkswaterstaat. Rijkswaterstaatgaat in WINN, samen met kennisinstituut Deltares en het bedrijfsleven wateruitdagingen aan.http://www.rijkswaterstaat.nl/water/innovatie_en_onderzoek/index/index.aspx1

tevens innovaties vanuit ruimtelijke inpassing. Uit interviews met initiatiefnemers enwaterschappen kwamen vanuit technische innovaties als kansrijk de zogenaamde INSIDEdijkversterkingtechniekennaar voren. Voor deze technieken zijn begin jaren 2000 pilotsopgestart en uitgevoerd. Met het afronden en rapporteren van deze pilots leken zetoepassingsgereed.Ondanks deze reeds uitgevoerde stappen worden door de beslissers nog belemmeringengevoeld. Gevraagd naar de gevoelde belemmeringen bij de initiatiefnemers enwaterschappen om te komen tot implementatie van deze innovatieve technieken kwamenmeerdere aspecten naar voren, waaronder aspecten rondom levensduur van de technieken,mede in het licht van de wettelijk vereiste periodieke toetsing. Het wegnemen van degevoelde belemmeringen kan de sleutel zijn voor het succes van doorwerking van dezetechnieken. Omdat de planvoorbereiding is opgestart voor de vele maatregelen endijkverbeteringprojecten is de tijd rijp om deze belemmeringen weg te nemen.1.3 Belangrijk aandachtspuntZoals in hoofdstuk 2.1 wordt toegelicht is het van groot belang om voor gecompliceerdeprojecten zoals het onderliggende niet alleen de technische risico’s te inventariseren, maarook ‘niet technische risico’s’ zoals organisatorisch, ruimtelijk, politiek, juridisch, etc.Desalniettemin was de voorbereidings- en doorlooptijd van deze risico-inventarisatie zeerbeperkt en is tevens de noodzaak van aandacht voor (reductie in) waterkerend vermogen en(verkorting) in levensduur steeds benadrukt. Dit heeft er toe geleid dat deze inventarisatietoch voornamelijk technische risico’s bevat. Het verdient dan ook de aanbeveling om ook deandere risico’s nog eens nader te bekijken.1.4 LeeswijzerHoewel dit rapport is opgesteld in opdracht van WINN Innovatief Waterkeren, zijn er meerpartijen nauw betrokken bij de onderliggende pilot. Omdat iedere partij met een andere bril opnaar de risico’s kijkt en ook niet altijd dezelfde belangen nastreeft, beschrijft dit rapportvoornamelijk de top-risico’s.Het rapport is dientengevolge op meerdere manieren te lezen. Direct betrokkenen kunnenvolstaan met het bekijken van hoofdstuk 5 (Analyse en conclusies uit risicodossier), waarbijhet af en toe noodzakelijk zal zijn een onderdeel uit hoofdstuk 4 terug te zoeken, terverklaring van specifieke onderdelen.Geïnteresseerden en onderzoekers die wat verder van de materie afstaan doen er goed aande inleiding op de gehanteerde aanpak door te nemen (hoofdstuk 2) en een blik te werpen ophet overzicht van de belangrijkste projectgegevens (hoofdstuk 3), alvorens zich te verdiepenin hoofdstuk 4 en 5.Uiteraard zijn de aanbevelingen voor iedereen van belang.2 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig2 Aanpak risicoanalyse2.1 AlgemeenDe RISMAN-methode vormt het uitgangspunt voor het opzetten van de (technische) risicoanalysevoor het project WINN INSIDE. Deze methode bestaat uit vier stappen:1. Vaststellen doel van de risicobeheersing, gegevens verzamelen.2. In kaart brengen risico’s.3. Vaststellen belangrijkste risico’s (kwalificatie/classificatie).4. In kaart brengen beheersmaatregelen.Risicomanagement speelt in alle fasen van een project een rol. Het is een cyclisch proces datgedurende het project continu doorlopen wordt (zie navolgende figuur). Elke projectfasebegint met het uitvoeren van een risicoanalyse die steeds weer de belangrijkste risico's voorhet project in beeld brengt.Tot en met het einde van de projectfase wordende stappen uit de cyclus een aantal maaldoorlopen. De volgende fase begint weer meteen risicoanalyse, gevolgd door de overigestappen.Deltares hanteert voor risicomanagement bij geotechnische werken, in het bijzonder vanuithaar ervaringsgebied toegespitst op omgaan met onzekerheden, de op de RISMAN-methodegebaseerde GeoQ aanpak (Sman 2008). Deze aanpak bevat een aanvulling op de RISMANmethodedoor het expliciet doorlopen van een aantal extra stappen. Het GeoQ procesbestaat uit de volgende stappen die per projectfase worden doorlopen:A. Bepalen doel en gegevens verzamelen voor volgende stappen.B. Risico identificatie.C. Risicoclassificatie en -kwantificatie.D. Beheersmaatregelen vaststellen.E. Evalueren resulterend risicoprofiel.F. Overdracht naar volgende fase.De eerste en laatste stap vormen een aanvulling op de RISMAN-methode. Stap E komtovereen met het evalueren van de beheersmaatregelen uit de RISMAN-methode. Tenopzichte van de RISMAN-methode zijn de stappen A en F toegevoegd en stap E verbreed.3

Door de grote tijdsdruk die er op dit project ligt -nog vóór het stormseizoen twee pilots metdijkdeuvels en Mixed-in-Place te realiseren- is ervoor gekozen te focussen op technischerisico’s. Met name het waterkerend vermogen van het dijklichaam en levensduurverkortingzijn onder de loep genomen.Na het identificeren van de risico’s en het vertalen in ongewenste gebeurtenissen (OG’s) (zie4.1), zijn ze met bijbehorende kansen, gevolgen, classificatie en maatregelen opgenomen ineen digitaal risicodossier (Mens en Woning 2009).2.2 Opzet risicodossierHet digitale risicodossier vervult naast een overzichtsfunctie ook een rapportagefunctie. Dooreen overzichtelijke opbouw en de wijze van presenteren kan aan betrokkenen buiten deprojectorganisatie snel en transparant inzicht worden gegeven in de relevante informatie overde risico’s van het project en de wijze waarop deze risico’s worden beheerst.De resultaten van iedere doorlopen stap volgens de bovenstaande aanpak, vullen hetdossier, dat is opgezet als een Excel-bestand. Door deze werkwijze is het dossier op maatgemaakt voor het project WINN INSIDE en kunnen de resultaten op eenvoudige wijze wordenvergeleken met het specifieke deel van WINN doorwerking.De kern van het uiteindelijke risicodossier vormt het overzicht van alle risico’s met deprioritering, de beheersmaatregelen, acties, initiatiefnemers/verantwoordelijken en planning.In deze fase zijn de acties al wel geformuleerd, maar er zijn nog geen initiatiefnemers aangekoppeld en er is ook nog geen planning gemaakt. Daar staat tegenover dat de betrokkenconsortia parallel aan deze risico-analyse zelf al bezig zijn met maatregelen, zodat tijdens devolgende fase vermoedelijk een groot aantal risico’s kan worden geparkeerd.De overige informatie in het risicodossier betreft onder andere: projectkenmerken, kritischesuccesfactoren, belangrijke actoren en andere informatie die relevant is voor de beheersingvan de risico’s. Het dossier dient continu te worden bijgewerkt; na iedere risicosessie, maarook na bijvoorbeeld een projectvergadering waarin een nieuw risico naar voren is gekomen.Zo kan goed inzicht worden verkregen in het verloop van het risicomanagementproces, in dezin van wat de ontwikkeling is van de risico’s (zijn er risico’s verdwenen of juist bijgekomen naverloop van tijd?), zijn de beheersmaatregelen voldoende effectief geweest of moeten nogaanvullende acties worden genomen?2.3 Gebruik risicodossierIn (Mens en Woning 2009) is een tabel te vinden met de resultaten uit de EBR sessie. Indeze tabel is per techniek, respectievelijk dijkdeuvels (dd), dijkvernageling (dv) en Mixed-in-Place (mp) de ongewenste gebeurtenis (OG, kolom A en K) beschreven. Per ongewenstegebeurtenis is in kolom L een categorie kans toegekend op een klasse van 1 tot 3. Perongewenste gebeurtenis is vervolgens in kolom M het gevolg op het waterkerend vermogengekwantificeerd. Hetzelfde is gedaan voor de gevolgen op de tijd, kwaliteit, geld enlevensduurverkorting op een klasse van 1 tot 3. Voor de betekenis van deze schaal zie figuur4.2.Daarnaast is in dezelfde file per ongewenste gebeurtenis (OG) een aantal preventievemaatregelen beschreven, gerangschikt naar de belangrijkste preventieve maatregelen. Bijsommige ongewenste gebeurtenissen zijn veel preventieve maatregelen die na elkaaruitgevoerd kunnen worden en bij andere zijn dat er minder.4 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopigHerstellende maatregelen, oftewel curatieve maatregelen, die genomen kunnen worden zijnbeschreven vanaf kolom Y. Hier geldt hetzelfde als bij preventieve maatregelen: bij sommigeongewenste gebeurtenissen zijn er meer curatieve maatregelen mogelijk en bij anderegebeurtenissen minder.5

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig3 Overzicht van de belangrijkste projectgegevens3.1 Doel van WINN Innovatief WaterkerenVoor de generieke risicosessie treedt het project WINN Innovatief Waterkeren op alsopdrachtgever. Het algehele doel van dit project is het initiëren en implementeren vannieuwe, creatieve concepten en ideeën op het gebied van innovatief waterkeren. Debelangrijkste drijfveer is het DOEN. Dit betekent niet alleen aandacht voor de inhoud, maarook voor het proces.3.2 Doel van de risicosessieVoor specifiek de innovatieve dijkversterkingstechnieken geldt dat het doel het wegnemenvan gevoelde belemmeringen op het aspect levensduur en waterkerend vermogen van deINSIDE-technieken betreft. WINN Innovatief Waterkeren brengt deze belemmeringen in kaartaan de hand van een risicoanalyse en ontwikkelt een proces en stelt een maatregelenpakketop om de risico’s beheersbaar en toetsbaar (volgens de vigerende normen) te maken omdaarmee de betrouwbaarheid van een gegarandeerde levensduur te vergroten.De resultaten van de generieke sessies zijn ook input geweest voor de specifieke sessies bijWaterschap Rivierenland. Bij het waterschap zullen in 2009 naar alle waarschijnlijkheid tweepilots worden uitgevoerd voor mixed-in-place en dijkdeuvels. Aan de uitvoering van dezepilots zit een strak tijdschema vast. Zo is het de bedoeling dat de twee pilots half septemberuitgevoerd gaan worden. Voor 15 oktober, begin van het stormseizoen, moeten dewerkzaamheden zijn afgerond.3.3 Globale omschrijving van de techniek “dijkdeuvels”Een buis, voorzien van een omhullende kous, wordt in de slappe ondergrond schuin geplaatsttot in de draagkrachtige Pleistocene zandlaag. De kous wordt vervolgens volgeperst metcement-bentoniet (de expander). De dijkdeuvels staan met de onderkant (de “shear key”) inde draagkrachtige Pleistocene zandlaag en met de bovenkant in de onderste lagen van hetdijkmateriaal (Figuur 3.1), zie ook (Larsen 2009).7

Figuur 3.1Principeschets dijkdeuvels schuin in het binnentalud van een dijk.Deze innovatieve techniek is binnen INSIDE specifiek ontworpen om stabiliteitsverlies van dedijk bij opdrijven van het slappe lagenpakket achter de binnenteen van de dijk tegen te gaandoor vergroting van de schuifweerstand in het glijvlak. Deze techniek is in principe ookgeschikt als innovatieve oplossing bij situaties waar opdrijven niet van toepassing is.3.4 Globale omschrijving van de techniek Mixed in PlaceDe Mixed-in-Place (MIP) techniek is een methode van grondverbetering die reeds vele jareno.a. in Scandinavië, Duitsland, USA en Japan is toegepast. Met behulp van een kraanuitgerust met een mengkop of meerdere mengkoppen tegelijk, vermengt de techniek droog ofnat bindmiddel, met name cement met vochtige grond, waardoor na verhardinggestabiliseerde grondkolommen ontstaan (Figuur 3.2).Figuur 3.2Principe dijkversterking met Mixed-in-Place (dwarsdoorsnede en bovenaanzicht).8 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopigDeze innovatieve techniek is binnen INSIDE specifiek ontworpen om stabiliteitsverlies van dedijk bij opdrijven van het slappe lagenpakket achter de binnenteen van de dijk tegen te gaandoor vergroting van de schuifweerstand op het diepe glijvlak. Daarnaast wordt de stabiliteitvan het binnentalud verhoogd, door de kolommen schuin aan te brengen vanuit hetbinnentalud tot in de diepe zandlaag (Figuur 3.2), zie ook (Larsen 2009).3.5 Globale omschrijving van de techniek dijkvernagelingDijkvernageling bestaat uit het verankeren van het binnendijkse grondmassief doortoepassing van trekelementen. Dat zijn nagels met een groutomhulling die volgens eenbepaald stramien en onder een geschikte hoek op het binnendijkse talud ingebracht worden.In het basisconcept is gerekend met stalen buisnagels met een lengte van circa 14 meter eneen onderlinge afstand van circa 2 meter.Deze versterkingstechniek resulteert in een grotere afschuifsterkte tijdens maatgevendhoogwater, waarbij de nagels vooral op dwarskracht worden belast. Hiermee neemt deweerstand tegen binnendijks afschuiven toe, waardoor geen binnendijkse teenverzwaring endus ook geen dijkverbreding nodig is.Figuur 3.3Principe dijkversterking met dijkvernageling (dwarsdoorsnede)Toepasbaarheid Macrostabiliteit. Versterking door het verhogen van de weerstand tegen afschuiven vande dijk bij diepe en ondiepe glijvlakken. Hoogte. Door het vergroten van de afschuifweerstand is het mogelijk om hogere dijken tebouwen met een steiler talud. Voor het vasthouden van de oppervlaktegrond kan gebruikworden gemaakt van een facing in combinatie met een geotextiel.9

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig4 Risicoclassificatie4.1 Ongewenste GebeurtenissenDe risico-analyse voor WINN Innovatief Waterkeren is initieel opgebouwd door gebruik temaken van de al aanwezige ‘analyse van risico’s en maatregelen Dijkvernageling’ uit CURrapport 219 (CURNET 2007). Deze risico’s zijn uiteengerafeld in een verzameling risico’s ofongewenste gebeurtenissen, waar zowel preventieve als curatieve maatregelen aan tekoppelen zijn. Een risico wordt zodoende als volgt gedefinieerd:waarin ‘gevolg’ is gesplitst in vijf aspecten: Waterkerend vermogen (WV); Tijd (T); Kwaliteit (K); Geld (G); en Levensduurverkorting (LV).Risico Kans Gevolg , (0.1)In de hiernavolgende paragraaf worden deze onderdelen nog nader verklaard.Om de ondersteuning en de expert input van de betrokken partijen te garanderen evenalszoveel mogelijke relevante gegevens te verzamelen zijn, voor alle drie de INSIDE technieken(MiP, dijkvernageling en dijkdeuvels), EBR-sessies gehouden. De deelnemers van dezesessie waren: Ruud Termaat (Waterdienst) Marga van der Tol (Waterdienst Werner Halter (Fugro) Martin de Kant (Royal Haskoning) Helle Larsen (Deltares) Arno Rozing (Deltares) Erwin de Jong (VWS Geotechniek) Henk Dekker (Keller Meettechniek) Laurens Ziltenburg (Keller Meettechniek) Arend Terluin (Waterschap Rivierenland) Ellen Tromp (Deltares) Meindert Van (Deltares, op een later moment input geleverd) Annemieke Mens (facilitator)Daarmee zijn bijna alle partijen die een belang hebben in de pilot vertegenwoordigd: Waterdienst (RWS), Consortium Dijkdeuvels Consortium Dijkvernageling Consortium Mixed-in-place Waterschap Rivierenland Deltares11

Tijdens deze sessies hebben de deelnemers de kans gekregen nog ongewenstegebeurtenissen (OG’s) toe te voegen, is er inhoudelijk over de OG’s gediscussieerd en zijn zevervolgens gescoord op relevantie.4.2 Klasse indelingTijdens de EBR-sessie hebben de aanwezige experts alle ongewenste gebeurtenissengescoord op die onderdelen, waarbij ze (in onderling overleg) de volgende grenzen in achthebben genomen.Figuur 4.1 Klasse-indeling van kansen en gevolgen zoals gehanteerd tijdens de EBR-sessie op 14 mei 2009ScoreKans WaterkerendvermogenTijd Kwaliteit Geld LevensduurSchatting Overschrijding Overschr. Overschrijding Overschr. Verkorting1 0-10% Geen < 2 weken Niet significant 0-20% Geen2 10-25% Niet significant 2 wk – 3 mnd Beperkt enaanvaardbaar3 25-50% Significant > 3 mnd Significant enonaanvaardbaar20-50% Niet significant>50% SignificantScore slaat op het getal dat is toegekend aan de klasse. De experts hebben bij ‘kans’aangegeven hoe zij dachten over de kans van voorkomen van de ongewenste gebeurtenis.De gedachte hierbij is dat indien een kans de 50% overschrijdt, dat men dan kan spreken vaniets dat vrij zeker gaat gebeuren. Het heeft weinig zin zoiets op te nemen in eenrisicoclassificatie. Let op: deze scores zijn soms anders dan in het vergelijkbare rapport overspecifieke risico’s.Voor een goede beoordeling van het risico(cluster) dient in dit project vooral gekeken teworden naar de risico’s per aspect, omdat gevolgen voor waterkerend vermogen heel andersvan aard zijn dan gevolgen in kwaliteit en ze dus niet goed opgeteld kunnen worden voor eentotaal risico. Tevens is het belangrijk te realiseren dat in alle gevallen wordt gesproken overindicaties van grootte en rangorden. De individuele betekenis van losse kansen en gevolgengeeft meestal een vertekend beeld.4.3 Grootste risico’sIn het volgende hoofdstuk worden per aspect (waterkerend vermogen, tijd, kwaliteit, geld enlevensduurverkorting) de top risico’s (kans x gevolg op aspect) opgesomd en daar waarmogelijk worden maatregelen voorgesteld. Omdat ‘waterkerend vermogen’ en‘levensduurverkorting’ van dusdanig groot belang zijn, worden van deze aspecten de top 10(+ enkele opmerkelijke overige) risico’s genoemd. Van de andere aspecten worden de top 5(+ enkele opmerkelijke overige) risico’s behandeld. De totaallijst van behandelde risico’s isterug te vinden in (Mens en Woning 2009).12 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig5 Analyse en conclusies uit risicodossier5.1 Bespreking van de top risico’sDe opsomming en behandeling van de risico’s vindt als volgt plaats:(OG nummer) + ‘definitie Ongewenste Gebeurtenis’Voorgestelde preventieve maatregeleno …o …o …Voorgestelde curatieve maatregeleno …o …o …Hierin zijn de risico’s per aspect van groot naar klein gesorteerd. Als eerste zullen de risico’svan de voorbereiding, uitvoering en gebruiksfase worden besproken. Daarna zullen pertechniek de risico’s worden behandeld.5.2 Voorbereiding5.2.1 Waterkerend vermogenTop tien:1.5. Te weinig bodemonderzoek (technisch en milieukundig) leidt tot onjuiste geotechnische enmilieutechnische randvoorwaarden bodem2.4. Onvoldoende voorkennis van verwachte bodemzakkingen leidt tot onjuisteontwerpuitgangspunten2.3. Onvoldoende voorkennis van de waterspanningen (normaal en bij hoogwater), leidt totonjuiste ontwerpuitgangspunten1.1. Onvoldoende kennis van waterkeringen (faalmechanismen) leidt tot onjuiste functioneleontwerpeisen2.5. Onvoldoende voorkennis van de veiligheidsfilosofie voor het ontwerp, leidt tot onjuisteontwerpuitgangspunten2.6. Onvoldoende voorkennis van de rekenparameters leidt tot onjuiste ontwerpuitgangspunten1.4. Onvoldoende bekende randvoorwaarden van de omgeving leiden tot onjuiste functioneleontwerpeisen3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuiste keuze van hetontwerpprincipe4.1. Onjuist gebruik richtlijnen/normen leidt tot onjuiste ontwerpberekening1.3. Onjuiste informatieverstrekking aan ontwerpers leidt tot onjuiste functionele ontwerpeisen13

1.5. Te weinig bodemonderzoek (technisch en milieukundig) leidt tot onjuistegeotechnische en milieutechnische randvoorwaarden bodemVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoekVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.4. Onvoldoende voorkennis van verwachte bodemzakkingen leidt tot onjuisteontwerpuitgangspuntenVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoeko toepassen veiligheidsfactorenVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren tijdens uitvoer met bijstellen ontwerp2.3. Onvoldoende voorkennis van de waterspanningen (normaal en bij hoogwater),leidt tot onjuiste ontwerpuitgangspuntenVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren wateroverspanningeno ballasten leko afvoeren water1.1. Onvoldoende kennis van waterkeringen (faalmechanismen) leidt tot onjuistefunctionele ontwerpeisenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo toepassen normen en richtlijnenVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium2.5. Onvoldoende voorkennis van de veiligheidsfilosofie voor het ontwerp, leidt totonjuiste ontwerpuitgangspuntenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium2.6. Onvoldoende voorkennis van de rekenparameters leidt tot onjuisteontwerpuitgangspuntenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opinion14 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopigo afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium1.4. Onvoldoende bekende randvoorwaarden van de omgeving leiden tot onjuistefunctionele ontwerpeisenVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevensVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuistekeuze van het ontwerpprincipeVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium4.1. Onjuist gebruik richtlijnen/normen leidt tot onjuiste ontwerpberekeningVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium1.3. Onjuiste informatieverstrekking aan ontwerpers leidt tot onjuiste functioneleontwerpeisenVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren bij uitvoering5.2.2 LevensduurverkortingTop tien:2.4. Onvoldoende voorkennis van verwachte bodemzakkingen leidt tot onjuisteontwerpuitgangspunten1.5. Te weinig bodemonderzoek (technisch en milieukundig) leidt tot onjuiste geotechnische enmilieutechnische randvoorwaarden bodem2.3. Onvoldoende voorkennis van de waterspanningen (normaal en bij hoogwater), leidt totonjuiste ontwerpuitgangspunten15

1.1. Onvoldoende kennis van waterkeringen (faalmechanismen) leidt tot onjuiste functioneleontwerpeisen2.6. Onvoldoende voorkennis van de rekenparameters leidt tot onjuiste ontwerpuitgangspunten3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuiste keuze van hetontwerpprincipe1.4. Onvoldoende bekende randvoorwaarden van de omgeving leiden tot onjuiste functioneleontwerpeisen1.6. Onjuist uitgevoerd bodemonderzoek leidt tot onjuiste geotechnische en milieutechnischerandvoorwaarden bodem2.5. Onvoldoende voorkennis van de veiligheidsfilosofie voor het ontwerp, leidt tot onjuisteontwerpuitgangspunten4.1. Onjuist gebruik richtlijnen/normen leidt tot onjuiste ontwerpberekening2.4. Onvoldoende voorkennis van verwachte bodemzakkingen leidt tot onjuisteontwerpuitgangspuntenVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoeko toepassen veiligheidsfactorenVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren tijdens uitvoer met bijstellen ontwerp1.5. Te weinig bodemonderzoek (technisch en milieukundig) leidt tot onjuistegeotechnische en milieutechnische randvoorwaarden bodemVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoekVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.3. Onvoldoende voorkennis van de waterspanningen (normaal en bij hoogwater),leidt tot onjuiste ontwerpuitgangspuntenVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren wateroverspanningeno ballasten leko afvoeren water1.1. Onvoldoende kennis van waterkeringen (faalmechanismen) leidt tot onjuistefunctionele ontwerpeisenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium16 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig2.5. Onvoldoende voorkennis van de rekenparameters leidt tot onjuisteontwerpuitgangspuntenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuistekeuze van het ontwerpprincipeVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium1.4. Onvoldoende bekende randvoorwaarden van de omgeving leiden tot onjuistefunctionele ontwerpeisenVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevensVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium1.5. Onjuist uitgevoerd bodemonderzoek leidt tot onjuiste geotechnische enmilieutechnische randvoorwaarden bodemVoorgestelde preventieve maatregeleno bodemonderzoek toetsen op kwaliteito voldoende grondonderzoeko toepassen gebiedsrepresentatieve ervaringsgegevenso ontwerpen per sectieo toepassen normen en richtlijnenVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen ontwerp aan de hand van monitoring uitvoering2.6. Onvoldoende voorkennis van de veiligheidsfilosofie voor het ontwerp, leidt totonjuiste ontwerpuitgangspuntenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium17

4.1. Onjuist gebruik richtlijnen/normen leidt tot onjuiste ontwerpberekeningVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium5.2.3 TijdTop zes (gedeelde 5 e plaats)5.5. Verplichte tijdsframes (stormseizoen/broedseizoen/open waterkering/…) leidt tot gebrek aanvergunningen om op te starten1.4. Onvoldoende bekende randvoorwaarden van de omgeving leiden tot onjuiste functioneleontwerpeisen5.1. Te laat aangevraagde vergunningen leiden tot gebrek aan vergunningen om op te starten1.1. Onvoldoende kennis van waterkeringen (faalmechanismen) leidt tot onjuiste functioneleontwerpeisen3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuiste keuze van hetontwerpprincipe5.2. Toepassing techniek buiten de eigendomsgrenzen van waterschap leiden tot gebrek aanvergunningen om op te starten5.5. Verplichte tijdsframes (stormseizoen/broedseizoen/open waterkering/…) leidttot gebrek aan vergunningen om op te startenVoorgestelde preventieve maatregeleno overleg vergunningverlenende instantieso juiste voorlichting werkzaamhedeno duidelijkheid eigendomsgrenzeno inventarisatie vergunningen/regelso voortijdig vergunning aanvragenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd1.4. Onvoldoende bekende randvoorwaarden van de omgeving leiden tot onjuistefunctionele ontwerpeisenVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevensVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium5.1. Te laat aangevraagde vergunningen leiden tot gebrek aan vergunningen om opte startenVoorgestelde preventieve maatregeleno overleg vergunningverlenende instantieso juiste voorlichting werkzaamheden…Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd18 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig1.1. Onvoldoende kennis van waterkeringen (faalmechanismen) leidt tot onjuistefunctionele ontwerpeisenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuistekeuze van het ontwerpprincipeVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium5.2. Toepassing techniek buiten de eigendomsgrenzen van waterschap leidt totgebrek aan vergunningen om op te startenVoorgestelde preventieve maatregeleno duidelijkheid over eigendomsgrenzen in/voor haalbaarheidsfase vanontwerpprocesVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd5.2.4 KwaliteitTop vijf:1.5. Te weinig bodemonderzoek (technisch en milieukundig) leidt tot onjuiste geotechnische enmilieutechnische randvoorwaarden bodem3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuiste keuze van hetontwerpprincipe1.4. Onvoldoende bekende randvoorwaarden van de omgeving leiden tot onjuiste functioneleontwerpeisen2.3. Onvoldoende voorkennis van de waterspanningen (normaal en bij hoogwater), leidt totonjuiste ontwerpuitgangspunten2.4. Onvoldoende voorkennis van verwachte bodemzakkingen leidt tot onjuisteontwerpuitgangspunten1.5. Te weinig bodemonderzoek (technisch en milieukundig) leidt tot onjuistegeotechnische en milieutechnische randvoorwaarden bodemVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoekVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd19

3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuistekeuze van het ontwerpprincipeVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium1.4. Onvoldoende bekende randvoorwaarden van de omgeving leiden tot onjuistefunctionele ontwerpeisenVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevensVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium2.3. Onvoldoende voorkennis van de waterspanningen (normaal en bij hoogwater),leidt tot onjuiste ontwerpuitgangspuntenVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren wateroverspanningeno ballasten leko afvoeren water2.4. Onvoldoende voorkennis van verwachte bodemzakkingen leidt tot onjuisteontwerpuitgangspuntenVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoeko toepassen veiligheidsfactorenVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren tijdens uitvoer met bijstellen ontwerp5.2.5 GeldTop vijf:1.5. Te weinig bodemonderzoek (technisch en milieukundig) leidt tot onjuiste geotechnische enmilieutechnische randvoorwaarden bodem1.1. Onvoldoende kennis van waterkeringen (faalmechanismen) leidt tot onjuiste functioneleontwerpeisen5.5. Verplichte tijdsframes (stormseizoen/broedseizoen/open waterkering/…) leiden tot gebrek aanvergunningen om op te starten3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuiste keuze van hetontwerpprincipe1.3. Onjuiste informatieverstrekking aan ontwerpers leidt tot onjuiste functionele ontwerpeisen20 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig1.5. Te weinig bodemonderzoek (technisch en milieukundig) leidt tot onjuistegeotechnische en milieutechnische randvoorwaarden bodemVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoekVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd1.1. Onvoldoende kennis van waterkeringen (faalmechanismen) leidt tot onjuistefunctionele ontwerpeisenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium5.5. Verplichte tijdsframes (stormseizoen/broedseizoen/open waterkering/…) leidentot gebrek aan vergunningen om op te startenVoorgestelde preventieve maatregeleno overleg vergunningverlenende instantieso juiste voorlichting werkzaamhedeno duidelijkheid eigendomsgrenzeno inventarisatie vergunningen/regelso voortijdig vergunning aanvragenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuistekeuze van het ontwerpprincipeVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno verschillende principes evalueren in ontwerpstadium1.2. Onjuiste informatieverstrekking aan ontwerpers leidt tot onjuiste functioneleontwerpeisenVoorgestelde preventieve maatregeleno Toepassen normen en richtlijneno Toepassen gebiedservaringsgegevenso Ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno Monitoren bij uitvoering5.2.6 ClusterIn Tabel 5.1 is een overzicht gegeven van de top tien gevolgen voor de voorbereidinggeneriek. Hierin staan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.21

3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuiste keuze van hetontwerpprincipe1.1. Onvoldoende kennis van waterkeringen (faalmechanismen) leidt tot onjuiste functioneleontwerpeisen1.4. Onvoldoende bekende randvoorwaarden van de omgeving leiden tot onjuiste functioneleontwerpeisen1.5. Te weinig bodemonderzoek (technisch en milieukundig) leidt tot onjuiste geotechnische enmilieutechnische randvoorwaarden bodem2.3. Onvoldoende voorkennis van de waterspanningen (normaal en bij hoogwater), leidt totonjuiste ontwerpuitgangspunten2.4. Onvoldoende voorkennis van verwachte bodemzakkingen leidt tot onjuisteontwerpuitgangspunten1.3. Onjuiste informatieverstrekking aan ontwerpers leidt tot onjuiste functionele ontwerpeisen2.5. Onvoldoende voorkennis van de veiligheidsfilosofie voor het ontwerp, leidt tot onjuisteontwerpuitgangspunten2.6. Onvoldoende voorkennis van de rekenparameters leidt tot onjuiste ontwerpuitgangspunten4.1. Onjuist gebruik richtlijnen/normen leidt tot onjuiste ontwerpberekeningTabel 5.1Clusteroverzicht Voorbereiding Generiek.In het bovenstaande overzicht is te zien dat qua voorbereiding veel risico’s zitten inonvoldoende (voor)kennis van faalmechanismen, waterkeringen, omgevingsfactorenenzovoorts.Het belangrijkste in de voorbereiding lijkt te zorgen voor goede uitgangspunten, ontwerpeisenen randvoorwaarden.5.3 Uitvoering5.3.1 Waterkerend vermogenTop tien:3.2. Onvolledige testprocedure leidt tot procedurediscussies over de sterktecontrole, waardoorvertraging ontstaat3.3. Nieuwe inzichten/onvoorziene situaties tijdens sterktecontrole leiden tot procedurediscussiesover de sterktecontrole1.1. Werken vanaf de kruin en aanvoer van materialen leiden tot (gedeeltelijke) wegafsluiting endus verkeershinder4.2. Onvoldoende aandacht in het kwaliteitsbeheersplan voor de relatie tussen uitkomsten van detestprocedure en het compensatiewerk leiden tot compensatiewerk discussies, waardoorvertraging ontstaat2.4. Onverwachte objecten/obstakels leiden tot aanpassingen lokaal deelontwerp4.2. Onvoldoende aandacht in het kwaliteitsbeheersplan voor de relatie tussen uitkomsten van detestprocedure en het compensatiewerk leiden tot compensatiewerk discussies, waardoorvertraging ontstaat1.6. het maken van een tijdelijke aanberming (t.b.v. de uitvoering) leidt tot stabiliteitsverlies van dedijk4.3. Onvolkomenheden in afstemming tussen maatregelen en specifieke situaties leiden totcompensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaat22 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig3.1. Gebrek aan goedkeuring kwaliteitsplan leidt tot procedurediscussies over de sterktecontrole,waardoor vertraging ontstaat1.2. Geluid van aggregaat en materieel leiden tot geluidsoverlast3.2. Onvolledige testprocedure leidt tot procedurediscussies over desterktecontrole, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno opstellen van duidelijke criteria waaraan kwaliteitsbeheersplan moet voldoeno grondige toetsing op volledigheid van kwaliteitsbeheersplan inaanbestedingsfaseVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen kwaliteitsbeheersplan tijdens uitvoering en bijbehorendegoedkeuringsprocedure3.3. Nieuwe inzichten/onvoorziene situaties tijdens sterktecontrole leiden totprocedurediscussies over de sterktecontroleVoorgestelde preventieve maatregeleno niet gedefinieerdVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen kwaliteitsbeheersplan tijdens uitvoering en bijbehorendegoedkeuringsprocedure1.1. Werken vanaf de kruin en aanvoer van materialen leiden tot (gedeeltelijke)wegafsluiting en dus verkeershinderVoorgestelde preventieve maatregeleno tijdig gemeentevergunning aanvragenVoorgestelde curatieve maatregeleno communicatie met omgeving/belanghebbenden4.2. Onvoldoende aandacht in het kwaliteitsbeheersplan voor de relatie tussenuitkomsten van de testprocedure en het compensatiewerk leidt totcompensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno criteria opstellen kwaliteitsbeheersplano toetsing kwaliteitsplan (door externen)Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.4. Onverwachte objecten/obstakels leiden tot aanpassingen lokaal deelontwerpVoorgestelde preventieve maatregeleno Klic-meldingo vooronderzoek aanwezige obstakelsVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd1.6. Het maken van een tijdelijke aanberming (t.b.v. de uitvoering) leidt totstabiliteitsverlies van de dijkVoorgestelde preventieve maatregeleno niet gedefinieerdVoorgestelde curatieve maatregeleno controleren/wijzigen van ontwerp23

4.3. Onvolkomenheden in afstemming tussen maatregelen en specifieke situatiesleiden tot compensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno start na goedkeuring kwaliteitsbeheersplano criteria opstellen kwaliteitsbeheersplano toetsing kwaliteitsplan (door externen)o duidelijkheid goedkeuringsprocedureo duidelijkheid doorlooptijd goedkeuringsprocedureVoorgestelde curatieve maatregeleno tijdig melden aan opdrachtgevero korte reactietijd op bijstelling kwaliteitsbeheersplan3.1. Gebrek aan goedkeuring kwaliteitsplan leidt tot procedurediscussies over desterktecontrole, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno opstellen van duidelijke criteria waaraan kwaliteitsbeheersplan moet voldoeno grondige toetsing op volledigheid van kwaliteitsbeheersplan inaanbestedingsfaseVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd1.2. Geluid van aggregaat en materieel leiden tot geluidsoverlastVoorgestelde preventieve maatregeleno werktijden in vergunning aangevenVoorgestelde curatieve maatregeleno communicatie met omgevingo aanpassen werktijden1.8. Het maken van een tijdelijke aanberming (t.b.v. de uitvoering) leidt tot schadeaan kabels en leidingenVoorgestelde preventieve maatregeleno niet gedefinieerdVoorgestelde curatieve maatregeleno controleren/ wijzigen van ontwerp5.3.2 LevensduurverkortingTop tien:4.2. Onvoldoende aandacht in het kwaliteitsbeheersplan voor de relatie tussen uitkomsten van detestprocedure en het compensatiewerk leiden tot compensatiewerk discussies, waardoorvertraging ontstaat2.4. Onverwachte objecten/obstakels leiden tot aanpassingen lokaal deelontwerp3.2. Onvolledige testprocedure leidt tot procedurediscussies over de sterktecontrole, waardoorvertraging ontstaat3.3. Nieuwe inzichten/onvoorziene situaties tijdens sterktecontrole leiden tot procedurediscussiesover de sterktecontrole4.3. Onvolkomenheden in afstemming tussen maatregelen en specifieke situaties leiden totcompensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaat4.1. Gebrek aan goedkeuring kwaliteitsbeheersplan leidt tot compensatiewerk discussieswaardoor vertraging ontstaat24 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig1.1. Werken vanaf de kruin en aanvoer van materialen leiden tot (gedeeltelijke) wegafsluiting endus verkeershinder1.2. Geluid van aggregaat en materieel leiden tot geluidsoverlast3.1. Gebrek aan goedkeuring kwaliteitsplan leidt tot procedurediscussies over de sterktecontrole,waardoor vertraging ontstaat1.3. Rupsvoertuigen en zwaar materieel veroorzaken scheuren in de weg4.2. Onvoldoende aandacht in het kwaliteitsbeheersplan voor de relatie tussenuitkomsten van de testprocedure en het compensatiewerk leiden totcompensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno criteria opstellen kwaliteitsbeheersplano toetsing kwaliteitsplan (door externen)Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.4. Onverwachte objecten/obstakels leiden tot aanpassingen lokaal deelontwerpVoorgestelde preventieve maatregeleno Klic-meldingo vooronderzoek aanwezige obstakelsVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd3.2. Onvolledige testprocedure leidt tot procedurediscussies over desterktecontrole, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno opstellen van duidelijke criteria waaraan kwaliteitsbeheersplan moet voldoeno grondige toetsing op volledigheid van kwaliteitsbeheersplan inaanbestedingsfaseVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen kwaliteitsbeheersplan tijdens uitvoering en bijbehorendegoedkeuringsprocedure3.3. Nieuwe inzichten/onvoorziene situaties tijdens sterktecontrole leiden totprocedurediscussies over de sterktecontroleVoorgestelde preventieve maatregeleno niet gedefinieerdVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen kwaliteitsbeheersplan tijdens uitvoering en bijbehorendegoedkeuringsprocedure4.3. Onvolkomenheden in afstemming tussen maatregelen en specifieke situatiesleiden tot compensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno start na goedkeuring kwaliteitsbeheersplano criteria opstellen kwaliteitsbeheersplano toetsing kwaliteitsplan (door externen)o duidelijkheid goedkeuringsprocedureo duidelijkheid doorlooptijd goedkeuringsprocedure25

Voorgestelde curatieve maatregeleno tijdig melden aan opdrachtgevero korte reactietijd op bijstelling kwaliteitsbeheersplan4.1. Gebrek aan goedkeuring kwaliteitsbeheersplan leidt tot compensatiewerkdiscussies waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno opstellen van duidelijke criteria waaraan kwaliteitsbeheersplan moet voldoeno grondige toetsing op volledigheid van kwaliteitsbeheersplan inaanbestedingsfaseVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd1.1. Werken vanaf de kruin en aanvoer van materialen leiden tot (gedeeltelijke)wegafsluiting en dus verkeershinderVoorgestelde preventieve maatregeleno tijdig gemeentevergunning aanvragenVoorgestelde curatieve maatregeleno communicatie met omgeving/belanghebbenden1.2. Geluid van aggregaat en materieel leiden tot geluidsoverlastVoorgestelde preventieve maatregeleno werktijden in vergunning aangevenVoorgestelde curatieve maatregeleno communicatie met omgevingo aanpassen werktijden3.1. Gebrek aan goedkeuring kwaliteitsplan leidt tot procedurediscussies over desterktecontrole, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno opstellen van duidelijke criteria waaraan kwaliteitsbeheersplan moet voldoeno grondige toetsing op volledigheid van kwaliteitsbeheersplan inaanbestedingsfaseVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd…1.3. Rupsvoertuigen en zwaar materieel veroorzaken scheuren in de wegVoorgestelde preventieve maatregeleno gebruik rijplateno communicatie met omgevingo afspraken over wijze en periode van herstelVoorgestelde curatieve maatregeleno afspraken over wijze en periode van herstel26 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig5.3.3 TijdTop vijf:4.2. Onvoldoende aandacht in het kwaliteitsbeheersplan voor de relatie tussen uitkomsten van detestprocedure en het compensatiewerk leiden tot compensatiewerk discussies, waardoorvertraging ontstaat4.3. Onvolkomenheden in afstemming tussen maatregelen en specifieke situaties leiden totcompensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaat2.4. Onverwachte objecten/obstakels leiden tot aanpassingen lokaal deelontwerp3.2. Onvolledige testprocedure leidt tot procedurediscussies over de sterktecontrole, waardoorvertraging ontstaat3.1. Gebrek aan goedkeuring kwaliteitsplan leidt tot procedurediscussies over de sterktecontrole,waardoor vertraging ontstaat4.2. Onvoldoende aandacht in het kwaliteitsbeheersplan voor de relatie tussenuitkomsten van de testprocedure en het compensatiewerk leidt totcompensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno criteria opstellen kwaliteitsbeheersplano toetsing kwaliteitsplan (door externen)Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd4.3. Onvolkomenheden in afstemming tussen maatregelen en specifieke situatiesleiden tot compensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno start na goedkeuring kwaliteitsbeheersplano criteria opstellen kwaliteitsbeheersplano toetsing kwaliteitsplan (door externen)o duidelijkheid goedkeuringsprocedureo duidelijkheid doorlooptijd goedkeuringsprocedureVoorgestelde curatieve maatregeleno tijdig melden aan opdrachtgevero korte reactietijd op bijstelling kwaliteitsbeheersplan2.4. Onverwachte objecten/obstakels leiden tot aanpassingen lokaal deelontwerpVoorgestelde preventieve maatregeleno Klic-meldingo vooronderzoek aanwezige obstakelsVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd3.2. Onvolledige testprocedure leidt tot procedurediscussies over desterktecontrole, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno opstellen van duidelijke criteria waaraan kwaliteitsbeheersplan moet voldoeno grondige toetsing op volledigheid van kwaliteitsbeheersplan inaanbestedingsfaseVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen kwaliteitsbeheersplan tijdens uitvoering en bijbehorendegoedkeuringsprocedure27

3.1. Gebrek aan goedkeuring kwaliteitsplan leidt tot procedurediscussies over desterktecontrole, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno opstellen van duidelijke criteria waaraan kwaliteitsbeheersplan moet voldoeno grondige toetsing op volledigheid van kwaliteitsbeheersplan inaanbestedingsfaseVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd5.3.4 KwaliteitTop vijf:1.1. Werken vanaf de kruin en aanvoer van materialen leiden tot (gedeeltelijke) wegafsluiting endus verkeershinder1.2. Geluid van aggregaat en materieel leiden tot geluidsoverlast1.5. In de weg staande eigendommen die tijdelijk worden verwijderd leiden tot hinder/schadeomwonenden1.8. het maken van een tijdelijke aanberming (t.b.v. de uitvoering) leidt tot schade aan kabels enleidingen1.7. het maken van een tijdelijke aanberming (t.b.v. de uitvoering) leidt tot schade of overlast aande belendingen1.1. Werken vanaf de kruin en aanvoer van materialen leidt tot (gedeeltelijke)wegafsluiting en dus verkeershinderVoorgestelde preventieve maatregeleno tijdig gemeentevergunning aanvragenVoorgestelde curatieve maatregeleno communicatie met omgeving/belanghebbenden1.2. Geluid van aggregaat en materieel leiden tot geluidsoverlastVoorgestelde preventieve maatregeleno werktijden in vergunning aangevenVoorgestelde curatieve maatregeleno communicatie met omgevingo aanpassen werktijden1.5. In de weg staande eigendommen die tijdelijk worden verwijderd leiden tothinder/schade omwonendenVoorgestelde preventieve maatregeleno afspraken over wijze en periode van herstelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd1.8. Het maken van een tijdelijke aanberming (t.b.v. de uitvoering) leidt tot schadeaan kabels en leidingenVoorgestelde preventieve maatregeleno afspraken over wijze en periode van herstelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd28 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig1.7. Het maken van een tijdelijke aanberming (t.b.v. de uitvoering) leidt tot schade ofverlast aan de belendingenVoorgestelde preventieve maatregeleno afspraken over wijze en periode van herstelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd5.3.5 GeldTop vijf:2.4. Onverwachte objecten/obstakels leiden tot aanpassingen lokaal deelontwerp4.2. Onvoldoende aandacht in het kwaliteitsbeheersplan voor de relatie tussen uitkomsten van detestprocedure en het compensatiewerk leiden tot compensatiewerk discussies, waardoorvertraging ontstaat4.3. Onvolkomenheden in afstemming tussen maatregelen en specifieke situaties leiden totcompensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaat3.3. Nieuwe inzichten/onvoorziene situaties tijdens sterktecontrole leiden tot procedurediscussiesover de sterktecontrole1.8. het maken van een tijdelijke aanberming (t.b.v. de uitvoering) leidt tot schade aan kabels enleidingen2.4. Onverwachte objecten/obstakels leiden tot aanpassingen lokaal deelontwerpVoorgestelde preventieve maatregelenVoorgestelde preventieve maatregeleno Klic-meldingo vooronderzoek aanwezige obstakelsVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd4.2. Onvoldoende aandacht in het kwaliteitsbeheersplan voor de relatie tussenuitkomsten van de testprocedure en het compensatiewerk leidt totcompensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno criteria opstellen kwaliteitsbeheersplano toetsing kwaliteitsplan (door externen)Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd4.3. Onvolkomenheden in afstemming tussen maatregelen en specifieke situatiesleiden tot compensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaatVoorgestelde preventieve maatregeleno start na goedkeuring kwaliteitsbeheersplano criteria opstellen kwaliteitsbeheersplano toetsing kwaliteitsplan (door externen)o duidelijkheid goedkeuringsprocedureo duidelijkheid doorlooptijd goedkeuringsprocedureVoorgestelde curatieve maatregeleno tijdig melden aan opdrachtgevero korte reactietijd op bijstelling kwaliteitsbeheersplan29

3.3. Nieuwe inzichten/onvoorziene situaties tijdens sterktecontrole leiden totprocedurediscussies over de sterktecontroleVoorgestelde preventieve maatregeleno niet gedefinieerdVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen kwaliteitsbeheersplan tijdens uitvoering en bijbehorendegoedkeuringsprocedure1.8. het maken van een tijdelijke aanberming (t.b.v. de uitvoering) leidt tot schadeaan kabels en leidingenVoorgestelde preventieve maatregeleno afspraken over wijze en periode van herstelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd5.3.6 ClusterIn Tabel 5.2 is een overzicht gegeven van de top tien gevolgen voor de uitvoering generiek.Hierin staan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.2.4. Onverwachte objecten/obstakels leiden tot aanpassingen lokaal deelontwerp4.2. Onvoldoende aandacht in het kwaliteitsbeheersplan voor de relatie tussen uitkomsten van detestprocedure en het compensatiewerk leiden tot compensatiewerk discussies, waardoorvertraging ontstaat4.3. Onvolkomenheden in afstemming tussen maatregelen en specifieke situaties leiden totcompensatiewerk discussies, waardoor vertraging ontstaat1.1. Werken vanaf de kruin en aanvoer van materialen leiden tot (gedeeltelijke) wegafsluiting endus verkeershinder1.2. Geluid van aggregaat en materieel leiden tot geluidsoverlast1.8. Het maken van een tijdelijke aanberming (t.b.v. de uitvoering) leidt tot schade aan kabels enleidingen3.1. Gebrek aan goedkeuring kwaliteitsplan leidt tot procedurediscussies over de sterktecontrole,waardoor vertraging ontstaat3.2. Onvolledige testprocedure leidt tot procedurediscussies over de sterktecontrole, waardoorvertraging ontstaat3.3. Nieuwe inzichten/onvoorziene situaties tijdens sterktecontrole leiden tot procedurediscussiesover de sterktecontrole1.3. Rupsvoertuigen en zwaar materieel veroorzaken scheuren in de wegTabel 5.2Clusteroverzicht Uitvoering Generiek30 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig5.4 Gebruiksfase5.4.1 Waterkerend vermogenTop negen:2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheid zorgt1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidt uiteindelijk tot eentekort in sterkte2.2. Stijging toetspeil leidt tot kruinverhoging waardoor belasting toeneemt en de veiligheidafneemt2.6. Grondwaterstand wordt beïnvloed door barrièrewerking waardoor uitvoeringsontwerp moetworden aangepast.2.5. Wijzigingen in ruimtegebruik (verkeersintensiteit, …) leiden uiteindelijk tot veiligheidsafname2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingen2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen in het ontwerp2.4. Onjuiste voorspellingen maaivelddaling leiden uiteindelijk tot veiligheidsafname1.1. Te zwaar (onderhouds)materieel leidt tot belastingoverschrijding2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheidzorgtVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp marge aanhouden voor toekomstige ontwikkelingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidtuiteindelijk tot een tekort in sterkteVoorgestelde preventieve maatregeleno eisen stellen aan duurzaamheidstoetso second opinion over DT (externen)Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.2. Stijging toetspeil leidt tot kruinverhoging waardoor belasting toeneemt en deveiligheid afneemtVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp marge aanhouden voor toekomstige ontwikkelingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.6. Grondwaterstand wordt beïnvloed door barrièrewerking waardooruitvoeringsontwerp moet worden aangepast.Voorgestelde preventieve maatregeleno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieo voldoende peilbuizen plaatsen31

Voorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen ontwerp aan de hand van monitoring uitvoering2.5. Wijzigingen in ruimtegebruik (verkeersintensiteit, …) leiden uiteindelijk totveiligheidsafnameVoorgestelde preventieve maatregeleno opstellen beheersplan voor gebruiksfase…Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingen.Voorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren wateroverspanningeno afvoeren watero ballasten lek2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen inhet ontwerpVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoeko ontwerpeisen stellen aan de coupureso verschillende ontwerpprincipes evalueren in ontwerpstadiumo beschikbare gegevens toetsen op juistheido bodemonderzoek toetsen op kwaliteitVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.4. Onjuiste voorspellingen maaivelddaling leiden uiteindelijk tot veiligheidsafnameVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp marge aanhouden voor toekomstige ontwikkelingeno monitoringsplanVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd1.1. Te zwaar (onderhouds)materieel leidt tot belastingoverschrijdingVoorgestelde preventieve maatregeleno …Voorgestelde curatieve maatregeleno …32 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig5.4.2 LevensduurverkortingTop negen:1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidt uiteindelijk tot eentekort in sterkte2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheid zorgt2.2. Stijging toetspeil leidt tot kruinverhoging waardoor belasting toeneemt en de veiligheidafneemt2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen in het ontwerp2.5. Wijzigingen in ruimtegebruik (verkeersintensiteit, …) leiden uiteindelijk tot veiligheidsafname2.4. Onjuiste voorspellingen maaivelddaling leiden uiteindelijk tot veiligheidsafname2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingen.2.6. Grondwaterstand wordt beïnvloed door barrièrewerking waardoor uitvoeringsontwerp moetworden aangepast1.1. Te zwaar (onderhouds)materieel leidt tot belastingoverschrijding1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidtuiteindelijk tot een tekort in sterkteVoorgestelde preventieve maatregeleno eisen stellen aan duurzaamheidstoetso second opinion over DT (externen)Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheidzorgtVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp marge aanhouden voor toekomstige ontwikkelingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.2. Stijging toetspeil leidt tot kruinverhoging waardoor belasting toeneemt en deveiligheid afneemtVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp marge aanhouden voor toekomstige ontwikkelingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd33

2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen inhet ontwerpVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoeko ontwerpeisen stellen aan de coupureso verschillende ontwerpprincipes evalueren in ontwerpstadiumo beschikbare gegevens toetsen op juistheido bodemonderzoek toetsen op kwaliteitVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.5. Wijzigingen in ruimtegebruik (verkeersintensiteit, …) leiden uiteindelijk totveiligheidsafnameVoorgestelde preventieve maatregeleno opstellen beheersplan voor gebruiksfase…Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.4. Onjuiste voorspellingen maaivelddaling leiden uiteindelijk tot veiligheidsafnameVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp marge aanhouden voor toekomstige ontwikkelingeno monitoringsplanVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingenVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren wateroverspanningeno afvoeren watero ballasten lek2.6. Grondwaterstand wordt beïnvloed door barrièrewerking waardooruitvoeringsontwerp moet worden aangepast.Voorgestelde preventieve maatregeleno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieo voldoende peilbuizen plaatsenVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen ontwerp aan de hand van monitoring uitvoering1.1. Te zwaar (onderhouds)materieel leidt tot belastingoverschrijdingVoorgestelde preventieve maatregeleno beheersplan voor gebruiksfaseVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd34 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig5.4.3 TijdTop vijf:2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheid zorgt2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingen2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen in het ontwerp1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidt uiteindelijk tot eentekort in sterkte2.6. Grondwaterstand wordt beïnvloed door barrièrewerking waardoor uitvoeringsontwerp moetworden aangepast2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheidzorgtVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp marge aanhouden voor toekomstige ontwikkelingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingen.Voorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren wateroverspanningeno afvoeren watero ballasten lek2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen inhet ontwerpVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoeko ontwerpeisen stellen aan de coupureso verschillende ontwerpprincipes evalueren in ontwerpstadiumo beschikbare gegevens toetsen op juistheido bodemonderzoek toetsen op kwaliteitVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidtuiteindelijk tot een tekort in sterkteVoorgestelde preventieve maatregeleno eisen stellen aan duurzaamheidstoetso second opinion over DT (externen)Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd35

2.6. Grondwaterstand wordt beïnvloed door barrièrewerking waardooruitvoeringsontwerp moet worden aangepastVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieo voldoende peilbuizen plaatsenVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen ontwerp aan de hand van monitoring uitvoering5.4.4 KwaliteitTop vijf:2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingen1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidt uiteindelijk tot eentekort in sterkte2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheid zorgt2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen in het ontwerp2.2. Stijging toetspeil leidt tot kruinverhoging waardoor belasting toeneemt en de veiligheidafneemt2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingenVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren wateroverspanningeno afvoeren watero ballasten lek1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidtuiteindelijk tot een tekort in sterkteVoorgestelde preventieve maatregeleno eisen stellen aan duurzaamheidstoetso second opinion over DT (externen)Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheidzorgtVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp marge aanhouden voor toekomstige ontwikkelingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd36 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen inhet ontwerpVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoeko ontwerpeisen stellen aan de coupureso verschillende ontwerpprincipes evalueren in ontwerpstadiumo beschikbare gegevens toetsen op juistheido bodemonderzoek toetsen op kwaliteitVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.2. Stijging toetspeil leidt tot kruinverhoging waardoor belasting toeneemt en deveiligheid afneemtVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp marge aanhouden voor toekomstige ontwikkelingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd5.4.5 GeldTop vijf:1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidt uiteindelijk tot eentekort in sterkte2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingen2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheid zorgt2.2. Stijging toetspeil leidt tot kruinverhoging waardoor belasting toeneemt en de veiligheidafneemt2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen in het ontwerp1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidtuiteindelijk tot een tekort in sterkteVoorgestelde preventieve maatregeleno eisen stellen aan duurzaamheidstoetso second opinion over DT (externen)Voorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingenVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren wateroverspanningeno afvoeren water37

2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheidzorgtVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp marge aanhouden voor toekomstige ontwikkelingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.2. Stijging toetspeil leidt tot kruinverhoging waardoor belasting toeneemt en deveiligheid afneemtVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp marge aanhouden voor toekomstige ontwikkelingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen inhet ontwerpVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoeko ontwerpeisen stellen aan de coupureso verschillende ontwerpprincipes evalueren in ontwerpstadiumo beschikbare gegevens toetsen op juistheido bodemonderzoek toetsen op kwaliteitVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd5.4.6 ClusterIn Tabel 5.3 is een overzicht gegeven van de top negen gevolgen voor de gebruiksfasegeneriek. Hierin staan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidt uiteindelijk tot eentekort in sterkte2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheid zorgt2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen in het ontwerp2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingen2.2. Stijging toetspeil leidt tot kruinverhoging waardoor belasting toeneemt en de veiligheidafneemt2.6. Grondwaterstand wordt beïnvloed door barrièrewerking waardoor uitvoeringsontwerp moetworden aangepast1.1. Te zwaar (onderhouds)materieel leidt tot belastingoverschrijding2.4. Onjuiste voorspellingen maaivelddaling leiden uiteindelijk tot veiligheidsafname2.5. Wijzigingen in ruimtegebruik (verkeersintensiteit, …) leiden uiteindelijk tot veiligheidsafnameTabel 5.3Clusteroverzicht Gebruiksfase Generiek38 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig5.5 Dijkdeuvels Generiek5.5.1 Waterkerend vermogenTop tien:6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigde sterkteniet wordt gehaald1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen25. Door vervormingen of erosie ontstaan holle ruimten langs dijkdeuvels wat kan leiden totongelijkmatige/onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerdkan worden7. Ontwikkeling dikte cement-bentonietlichaam per grondlaag verloopt ongelijkmatig watkan leiden tot ongelijkmatige /onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkte nietgegarandeerd kan worden14. Toename corrosie leidt tot een kortere levensduur van de constructie9. De shearkey staat niet in de zandlaag, waardoor onvoldoende sterkteontwikkeling kanontstaan20. Harde of vaste obstakels zorgen ervoor dat de shearkey niet op diepte geplaatst kanworden4. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkdeuvels26. De shearkey kan bezwijken wat kan leiden tot ongelijkmatige/onvoldoendesterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerd kan worden2. Onvoldoende ervaring met dijkdeuvels leidt tot onderschatting van de ontwerpsterktedijkdeuvels6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigdesterkte niet wordt gehaaldVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondgeschiktheidsonderzoeko labproeven minimum eisen aan ontwerp(ers)Voorgestelde curatieve maatregeleno in situ proeveno bijplaatsen trekelementen1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofdzien van faalmechanismenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoring tijdens uitvoeringo ontwerpaanpassing ahv monitoring39

25. Door vervormingen of erosie ontstaan holle ruimten langs dijkdeuvels wat kanleiden tot ongelijkmatige/onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkteniet gegarandeerd kan wordenVoorgestelde preventieve maatregeleno aanpassen ontwerpo gevalideerde rekenmodellen gebruikenVoorgestelde curatieve maatregeleno reparatie met in situ injectie7. Ontwikkeling dikte cement-bentonietlichaam per grondlaag verlooptongelijkmatig wat kan leiden tot ongelijkmatige /onvoldoendesterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerd kan wordenVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondgeschiktheidsonderzoekVoorgestelde curatieve maatregeleno in situ proeveno bijplaatsen trekelementen14. Toename corrosie leidt tot een kortere levensduur van de constructieVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan materiaalo materiaalfactoren in ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren toestand deuvels9. De shearkey staat niet in de zandlaag, waardoor onvoldoendesterkteontwikkeling kan ontstaan.Voorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan uitvoerderVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoero controle locatie met plaatsbepalingo calibratie meetapparatuur20. Harde of vaste obstakels zorgen ervoor dat de shearkey niet op diepte geplaatstkan worden.Voorgestelde preventieve maatregeleno Klic-meldingo vooronderzoek grond/objectenVoorgestelde curatieve maatregeleno duidelijke werktekeningeno correcte locatiebepaling4. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot telage ontwerpsterkte dijkdeuvelsVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grondo rekenregels opstellen lab naar veldo praktijktest uitvoereno afstemming met TAWo second opinion door externe expertso kwaliteitseisen aan gebruikt materiaal40 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopigVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoer26. De shearkey kan bezwijken wat kan leiden tot ongelijkmatige/onvoldoendesterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerd kan wordenVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan uitvoerdero kwaliteitseisen aan materieelo kwaliteitseisen aan gebruikt materiaalVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoer2. Onvoldoende ervaring met dijkdeuvels leidt tot onderschatting van deontwerpsterkte dijkdeuvelsVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grond rekenregels opstellen lab naar veldo praktijktest uitvoereno afstemming met TAWo second opinion door externe expertso kwaliteitseisen aan gebruikt materiaalVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoer5.5.2 LevensduurverkortingTop tien:1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen25. Door vervormingen of erosie ontstaan holle ruimten langs dijkdeuvels wat kan leiden totongelijkmatige/onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerdkan worden14. Toename corrosie leidt tot een kortere levensduur van de constructie6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigde sterkteniet wordt gehaald20. Harde of vaste obstakels zorgen ervoor dat de shearkey niet op diepte geplaatst kanworden26. De shearkey kan bezwijken wat kan leiden tot ongelijkmatige/onvoldoendesterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerd kan worden2. Onvoldoende ervaring met dijkdeuvels leidt tot onderschatting van de ontwerpsterktedijkdeuvels7. Ontwikkeling dikte cement-bentonietlichaam per grondlaag verloopt ongelijkmatig watkan leiden tot ongelijkmatige /onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkte nietgegarandeerd kan worden9. De shearkey staat niet in de zandlaag, waardoor onvoldoende sterkteontwikkeling kanontstaan4. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkdeuvels41

1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofdzien van faalmechanismenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoring tijdens uitvoeringo ontwerpaanpassing ahv monitoring25. Door vervormingen of erosie ontstaan holle ruimten langs dijkdeuvels wat kanleiden tot ongelijkmatige/onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkteniet gegarandeerd kan wordenVoorgestelde preventieve maatregeleno aanpassen ontwerpo gevalideerde rekenmodellen gebruikenVoorgestelde curatieve maatregeleno reparatie met in situ injectie14. Toename corrosie leidt tot een kortere levensduur van de constructieVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan materiaalo materiaalfactoren in ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren toestand deuvels6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigdesterkte niet wordt gehaaldVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondgeschiktheidsonderzoeko labproevenminimum eisen aan ontwerp(ers)Voorgestelde curatieve maatregeleno in situ proeveno bijplaatsen trekelementen20. Harde of vaste obstakels zorgen ervoor dat de shearkey niet op diepte geplaatstkan worden.Voorgestelde preventieve maatregeleno Klicmeldingo vooronderzoek grond/objectenVoorgestelde curatieve maatregeleno duidelijke werktekeningeno correcte locatiebepaling42 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig26. De shearkey kan bezwijken wat kan leiden tot ongelijkmatige/onvoldoendesterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerd kan wordenVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan uitvoerdero kwaliteitseisen aan materieelo kwaliteitseisen aan gebruikt materiaalVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoer2. Onvoldoende ervaring met dijkdeuvels leidt tot onderschatting van deontwerpsterkte dijkdeuvelsVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grond rekenregels opstellen lab naar veldo praktijktest uitvoereno afstemming met TAWo second opinion door externe expertso kwaliteitseisen aan gebruikt materiaalVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoer7. Ontwikkeling dikte cement-bentonietlichaam per grondlaag verlooptongelijkmatig wat kan leiden tot ongelijkmatige /onvoldoendesterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerd kan wordenVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondgeschiktheidsonderzoekVoorgestelde curatieve maatregeleno in situ proeveno bijplaatsen trekelementen9. De shearkey staat niet in de zandlaag, waardoor onvoldoendesterkteontwikkeling kan ontstaanVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan uitvoerderVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoero controle locatie met plaatsbepalingo calibratie meetapparatuur4. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot telage ontwerpsterkte dijkdeuvelsVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grondo rekenregels opstellen lab naar veldo praktijktest uitvoereno afstemming met TAWo second opinion door externe expertso kwaliteitseisen aan gebruikt materiaalVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoer43

5.5.3 TijdTop 5:20. Harde of vaste obstakels zorgen ervoor dat de shearkey niet op diepte geplaatst kanworden1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen2. Onvoldoende ervaring met dijkdeuvels leidt tot onderschatting van de ontwerpsterktedijkdeuvels6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigde sterkteniet wordt gehaald4. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkdeuvels20. Harde of vaste obstakels zorgen ervoor dat de shearkey niet op diepte geplaatstkan worden.Voorgestelde preventieve maatregeleno Klic-meldingo vooronderzoek grond/objectenVoorgestelde curatieve maatregeleno duidelijke werktekeningeno correcte locatiebepaling1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofdzien van faalmechanismenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoring tijdens uitvoeringo ontwerpaanpassing ahv monitoring2. Onvoldoende ervaring met dijkdeuvels leidt tot onderschatting van deontwerpsterkte dijkdeuvelsVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grond rekenregels opstellen lab naar veldo praktijktest uitvoereno afstemming met TAWo second opinion door externe expertso kwaliteitseisen aan gebruikt materiaalVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoer44 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigdesterkte niet wordt gehaaldVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondgeschiktheidsonderzoeko labproeven minimum eisen aan ontwerp(ers)Voorgestelde curatieve maatregeleno in situ proeveno bijplaatsen trekelementen4. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot telage ontwerpsterkte dijkdeuvelsVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grondo rekenregels opstellen lab naar veldo praktijktest uitvoereno afstemming met TAWo second opinion door externe expertso kwaliteitseisen aan gebruikt materiaalVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoer5.5.4 KwaliteitTop vijf:1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen18. Toepassing van deuvels binnen de invloedszone van de paalfundering leidt tot schadeaan de bebouwing6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigde sterkteniet wordt gehaald2. Onvoldoende ervaring met dijkdeuvels leidt tot onderschatting van de ontwerpsterktedijkdeuvels7. Ontwikkeling dikte cement-bentonietlichaam per grondlaag verloopt ongelijkmatig watkan leiden tot ongelijkmatige /onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkte nietgegarandeerd kan worden1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofdzien van faalmechanismenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoring tijdens uitvoeringo ontwerpaanpassing ahv monitoring45

18. Toepassing van deuvels binnen de invloedszone van de paalfundering leidt totschade aan de bebouwingVoorgestelde preventieve maatregeleno voorboren of kernenVoorgestelde curatieve maatregeleno afspraken over wijze van herstelo duidelijke werktekeningeno monitoren bebouwing/fundering6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigdesterkte niet wordt gehaaldVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondgeschiktheidsonderzoeko labproevenminimum eisen aan ontwerp(ers)Voorgestelde curatieve maatregeleno in situ proeveno bijplaatsen trekelementen2. Onvoldoende ervaring met dijkdeuvels leidt tot onderschatting van deontwerpsterkte dijkdeuvelsVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grond rekenregels opstellen lab naar veldo praktijktest uitvoereno afstemming met TAWo second opinion door externe expertso kwaliteitseisen aan gebruikt materiaalVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoer7. Ontwikkeling dikte cement-bentonietlichaam per grondlaag verlooptongelijkmatig wat kan leiden tot ongelijkmatige /onvoldoendesterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerd kan wordenVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondgeschiktheidsonderzoekVoorgestelde curatieve maatregeleno in situ proeveno bijplaatsen trekelementen46 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig5.5.5 GeldTop vijf:1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen14. Toename corrosie leidt tot een kortere levensduur van de constructie6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigde sterkteniet wordt gehaald18. Toepassing van deuvels binnen de invloedszone van de paalfundering leidt tot schadeaan de bebouwing7. Ontwikkeling dikte cement-bentonietlichaam per grondlaag verloopt ongelijkmatig watkan leiden tot ongelijkmatige /onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkte nietgegarandeerd kan worden1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofdzien van faalmechanismenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieo goede inventarisatie van omgevingseffecten in begin stadium ontwerpo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoring tijdens uitvoeringo ontwerpaanpassing ahv monitoring14. Toename corrosie leidt tot een kortere levensduur van de constructieVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan materiaalo materiaalfactoren in ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren toestand deuvels6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigdesterkte niet wordt gehaaldVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondgeschiktheidsonderzoeko labproeven minimum eisen aan ontwerp(ers)Voorgestelde curatieve maatregeleno in situ proeveno bijplaatsen trekelementen18. Toepassing van deuvels binnen de invloedszone van de paalfundering leidt totschade aan de bebouwingVoorgestelde preventieve maatregeleno voorboren of kernenVoorgestelde curatieve maatregeleno afspraken over wijze van herstelo duidelijke werktekeningeno monitoren bebouwing/fundering47

7. Ontwikkeling dikte cement-bentonietlichaam per grondlaag verlooptongelijkmatig wat kan leiden tot ongelijkmatige /onvoldoendesterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerd kan wordenVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondgeschiktheidsonderzoekVoorgestelde curatieve maatregeleno in situ proeveno bijplaatsen trekelementen5.5.6 ClusterIn Tabel 5.4 is een overzicht gegeven van de top tien gevolgen voor de dijkdeuvelsgeneriek. Hierin staan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigde sterkteniet wordt gehaald14. Toename corrosie leidt tot een kortere levensduur van de constructie2. Onvoldoende ervaring met dijkdeuvels leidt tot onderschatting van de ontwerpsterktedijkdeuvels7. Ontwikkeling dikte cement-bentonietlichaam per grondlaag verloopt ongelijkmatig watkan leiden tot ongelijkmatige /onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkte nietgegarandeerd kan worden25. Door vervormingen of erosie ontstaan holle ruimten langs dijkdeuvels wat kan leiden totongelijkmatige/onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerdkan worden20. Harde of vaste obstakels zorgen ervoor dat de shearkey niet op diepte geplaatst kanworden4. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkdeuvels26. De shearkey kan bezwijken wat kan leiden tot ongelijkmatige/onvoldoendesterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerd kan worden9. De shearkey staat niet in de zandlaag, waardoor onvoldoende sterkteontwikkeling kanontstaanTabel 5.4Clusteroverzicht Dijkdeuvels Generiek48 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig5.6 Mixed-in-Place Generiek5.6.1 Waterkerend vermogenTop tien:5. Onvoldoende kennis van MIP of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen14. Onvoldoende onderzoek naar langeduur gedrag leidt tot verkeerde bindermaterialen7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterkte MIP24. Harde of vaste laag/obstakels zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kan komen waardoorde kolom niet over de hele lengte kan worden gemaakt1. Toepassing van MIP in de kruin beïnvloedt de freatische lijn in de dijk, waardoor de stabiliteitnegatief wordt beïnvloed16. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage hoeveelheid binder, waardoor gewenste sterkteniet wordt bereikt18. Onvolledig geschiktheidsonderzoek leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor het cement slechtwordt verspreid binnen het blok10. Onvoldoende ruimte voor het bijplaatsen van kolommen bij tegenvallende sterkte leidt totgebrek aan compensatiemogelijkheden tijdens uitvoering19. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor het cement slechtwordt verspreid binnen het blok13. Onvoldoende evaluatie van het stabilisatie effect van bindermateriaal leidt tot verkeerdebindermaterialen5. Onvoldoende kennis van MIP of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd14. Onvoldoende onderzoek naar langeduur gedrag leidt tot verkeerdebindermaterialenVoorgestelde preventieve maatregeleno uitvoeren duurzaamheidsonderzoek…Voorgestelde curatieve maatregeleno monitoringo meten zuurgraad bodem en evalueren effect op MIP7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterkte MIPVoorgestelde preventieve maatregeleno afstemming met TAWo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoero controle tijdens levensduur49

24. Harde of vaste laag/obstakels zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kankomen waardoor de kolom niet over de hele lengte kan worden gemaaktVoorgestelde preventieve maatregeleno Klic-meldingo vooronderzoek obstakels/ondergrondVoorgestelde curatieve maatregeleno extra kolom aanbrengeno uitvoeren met kleinere diametero controle van het ontwerp op mogelijkheid toevoegen extra kolom, check of jedat nog kan verbetereno analyse kritieke minimum # MIP nodig voor minimale sterkte1. Toepassing van MIP in de kruin beïnvloedt de freatische lijn in de dijk, waardoorde stabiliteit negatief wordt beïnvloedVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieo plaatsen voldoende peilbuizenVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen ontwerp a.h.v. monitoringo ballasten leko afvoeren water16. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage hoeveelheid binder, waardoorgewenste sterkte niet wordt bereiktVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grondo literatuuronderzoeko praktijktest uitvoereno duurzaamheidsonderzoeko meten zuurgraado rekenregels opstellen lab naar veldVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd18. Onvolledig geschiktheidsonderzoek leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor hetcement slecht wordt verspreid binnen het blokVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grondo rekenregels opstellen lab naar veldo praktijktest uitvoereno afstemming met TAWo second opinion door externe MIP expertsVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoero kwaliteitseisen aan gebruikt materiaal10. Onvoldoende ruimte voor het bijplaatsen van kolommen bij tegenvallendesterkte leidt tot gebrek aan compensatiemogelijkheden tijdens uitvoeringVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp voldoende ruimte (bijv max 0,7 i.r.)o duidelijkheid goedkeuringsprocedure50 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopigo duidelijkheid doorlooptijd goedkeuringsprocedureVoorgestelde curatieve maatregeleno tijdig melden aan opdrachtgevero korte reactietijd op bijstelling kwaliteitsbeheersplan19. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor hetcement slecht wordt verspreid binnen het blokVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grondo literatuuronderzoeko praktijktest uitvoereno duurzaamheidsonderzoeko meten zuurgraado rekenregels opstellen lab naar veldVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd13. Onvoldoende evaluatie van het stabilisatie effect van bindermateriaal leidt totverkeerde bindermaterialenVoorgestelde preventieve maatregeleno eisen aan monsternemer en labo proefomschrijvingVoorgestelde curatieve maatregeleno evaluatie sterkte bindermateriaal5.6.2 LevensduurverkortingTop tien:5. Onvoldoende kennis van MIP of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterkte MIP14. Onvoldoende onderzoek naar langeduur gedrag leidt tot verkeerde bindermaterialen10. Onvoldoende ruimte voor het bijplaatsen van kolommen bij tegenvallende sterkte leidt totgebrek aan compensatiemogelijkheden tijdens uitvoering24. Harde of vaste laag/obstakels zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kan komen waardoorde kolom niet over de hele lengte kan worden gemaakt1. Toepassing van MIP in de kruin beïnvloedt de freatische lijn in de dijk, waardoor de stabiliteitnegatief wordt beïnvloed18. Onvolledig geschiktheidsonderzoek leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor het cement slechtwordt verspreid binnen het blok19. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor het cement slechtwordt verspreid binnen het blok6. Onvoldoende ervaring met MIP leidt tot onderschatting van de ontwerpsterkte MIP16. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage hoeveelheid binder, waardoor gewenste sterkteniet wordt bereikt51

5. Onvoldoende kennis van MIP of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterkte MIPVoorgestelde preventieve maatregeleno afstemming met TAWo labproevenVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoero controle tijdens levensduur14. Onvoldoende onderzoek naar langeduur gedrag leidt tot verkeerdebindermaterialenVoorgestelde preventieve maatregeleno uitvoeren duurzaamheidsonderzoek…Voorgestelde curatieve maatregeleno monitoringo meten zuurgraad bodem en evalueren effect op MIP10. Onvoldoende ruimte voor het bijplaatsen van kolommen bij tegenvallendesterkte leidt tot gebrek aan compensatiemogelijkheden tijdens uitvoeringVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp voldoende ruimte (bijv max 0,7 i.r.)o duidelijkheid goedkeuringsprocedureo duidelijkheid doorlooptijd goedkeuringsprocedureVoorgestelde curatieve maatregeleno tijdig melden aan opdrachtgevero korte reactietijd op bijstelling kwaliteitsbeheersplan24. Harde of vaste laag/obstakels zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kankomen waardoor de kolom niet over de hele lengte kan worden gemaaktVoorgestelde preventieve maatregeleno Klic-meldingo vooronderzoek obstakels/ondergrondVoorgestelde curatieve maatregeleno extra kolom aanbrengeno uitvoeren met kleinere diametero controle van het ontwerp op mogelijkheid toevoegen extra kolom, check of jedan nog kan verbetereno analyse kritieke minimum # MIP nodig voor minimale sterkte1. Toepassing van MIP in de kruin beïnvloedt de freatische lijn in de dijk, waardoorde stabiliteit negatief wordt beïnvloedVoorgestelde preventieve maatregeleno toepassen normen en richtlijneno toepassen gebiedservaringsgegevens52 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopigo ontwerpen per sectieo plaatsen voldoende peilbuizenVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen ontwerp ahv monitoringo ballasten leko afvoeren water18. Onvolledig geschiktheidsonderzoek leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor hetcement slecht wordt verspreid binnen het blokVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grondo rekenregels opstellen lab naar veldo praktijktest uitvoereno afstemming met TAWo second opinion door externe MIP expertsVoorgestelde curatieve maatregeleno controle tijdens uitvoero kwaliteitseisen aan gebruikt materiaal19. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor hetcement slecht wordt verspreid binnen het blokVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grondo literatuuronderzoeko praktijktest uitvoereno duurzaamheidsonderzoeko meten zuurgraado rekenregels opstellen lab naar veldVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd6. Onvoldoende ervaring met MIP leidt tot onderschatting van de ontwerpsterkteMIPVoorgestelde preventieve maatregeleno rekenregels opstellen van lab naar veldo uitvoeren praktijktesteno afstemming met TAWo second opinion door externe expertsVoorgestelde curatieve maatregeleno meer MIP-kolommen plaatsen16. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage hoeveelheid binder, waardoorgewenste sterkte niet wordt bereiktVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grondo literatuuronderzoeko praktijktest uitvoereno duurzaamheidsonderzoeko meten zuurgraado rekenregels opstellen lab naar veldVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd53

5.6.3 TijdTop vijf:10. Onvoldoende ruimte voor het bijplaatsen van kolommen bij tegenvallendesterkte leidt tot gebrek aan compensatiemogelijkheden tijdens uitvoering24. Harde of vaste laag/obstakels zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kankomen waardoor de kolom niet over de hele lengte kan worden gemaakt25. Reeds verharde MIP-kolommen zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kankomen waardoor de kolom niet over de hele lengte kan worden gemaakt16. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage hoeveelheid binder, waardoorgewenste sterkte niet wordt bereikt3. Toepassing van MIP dicht bij of onder bebouwing (staalfundering) leidt(uiteindelijk) tot schade10. Onvoldoende ruimte voor het bijplaatsen van kolommen bij tegenvallendesterkte leidt tot gebrek aan compensatiemogelijkheden tijdens uitvoeringVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp voldoende ruimte (bijv max 0,7 i.r.)o duidelijkheid goedkeuringsprocedureo duidelijkheid doorlooptijd goedkeuringsprocedureVoorgestelde curatieve maatregeleno tijdig melden aan opdrachtgevero korte reactietijd op bijstelling kwaliteitsbeheersplan24. Harde of vaste laag/obstakels zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kankomen waardoor de kolom niet over de hele lengte kan worden gemaaktVoorgestelde preventieve maatregeleno Klic-meldingo vooronderzoek obstakels/ondergrondVoorgestelde curatieve maatregeleno extra kolom aanbrengeno uitvoeren met kleinere diametero controle van het ontwerp op mogelijkheid toevoegen extra kolom, check of jedan nog kan verbetereno analyse kritieke minimum # MIP nodig voor minimale sterkte25. Reeds verharde MIP-kolommen zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kankomen waardoor de kolom niet over de hele lengte kan worden gemaaktVoorgestelde preventieve maatregeleno Klic-meldingo vooronderzoek obstakels/ondergrondVoorgestelde curatieve maatregeleno extra kolom aanbrengeno uitvoeren met kleinere diametero controle van het ontwerp op mogelijkheid toevoegen extra kolom, check of jedan nog kan verbetereno analyse kritieke minimum # MIP nodig voor minimale sterkte54 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig16. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage hoeveelheid binder, waardoorgewenste sterkte niet wordt bereiktVoorgestelde preventieve maatregeleno geschiktheidsonderzoek grondo literatuuronderzoeko praktijktest uitvoereno duurzaamheidsonderzoeko meten zuurgraado rekenregels opstellen lab naar veldVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd3. Toepassing van MIP dicht bij of onder bebouwing (staalfundering) leidt(uiteindelijk) tot schadeVoorgestelde preventieve maatregeleno nulmetingen uitvoereno afspraken over wijze en periode van herstelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd5.6.4 KwaliteitTop vijf:3. Toepassing van MIP dicht bij of onder bebouwing (staalfundering) leidt(uiteindelijk) tot schade2. Toepassing van MIP in de kruin van de dijk leidt tot extra onderhoud aan dewegconstructie4. Toepassing van MIP binnen de invloedszone van de paalfundering leidt totschade aan de bebouwing14. Onvoldoende onderzoek naar langeduur gedrag leidt tot verkeerdebindermaterialen5. Onvoldoende kennis van MIP of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen3. Toepassing van MIP dicht bij of onder bebouwing (staalfundering) leidt(uiteindelijk) tot schadeVoorgestelde preventieve maatregeleno nulmetingen uitvoereno afspraken over wijze en periode van herstelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2. Toepassing van MIP in de kruin van de dijk leidt tot extra onderhoud aan dewegconstructieVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoeko ontwerpeisen stellen aan de coupureso verschillende ontwerpprincipes evalueren in ontwerpstadiumo verschillende mengmethoden evalueren in ontwerpfase55

o bodemonderzoek toetsen op kwaliteitVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd4. Toepassing van MIP binnen de invloedszone van de paalfundering leidt totschade aan de bebouwingVoorgestelde preventieve maatregeleno voorboren of kernenVoorgestelde curatieve maatregeleno afspraken over wijze van herstelo duidelijke werktekeningeno monitoren bebouwing/fundering14. Onvoldoende onderzoek naar langeduur gedrag leidt tot verkeerdebindermaterialenVoorgestelde preventieve maatregeleno uitvoeren duurzaamheidsonderzoek…Voorgestelde curatieve maatregeleno monitoringo meten zuurgraad bodem en evalueren effect op MIP5. Onvoldoende kennis van MIP of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd5.6.5 GeldTop vijf:3. Toepassing van MIP dicht bij of onder bebouwing (staalfundering) leidt (uiteindelijk) tot schade5. Onvoldoende kennis van MIP of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen10. Onvoldoende ruimte voor het bijplaatsen van kolommen bij tegenvallende sterkte leidt totgebrek aan compensatiemogelijkheden tijdens uitvoering24. Harde of vaste laag/obstakels zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kan komen waardoorde kolom niet over de hele lengte kan worden gemaakt4. Toepassing van MIP binnen de invloedszone van de paalfundering leidt tot schade aan debebouwing3. Toepassing van MIP dicht bij of onder bebouwing (staalfundering) leidt(uiteindelijk) tot schadeVoorgestelde preventieve maatregeleno nulmetingen uitvoereno afspraken over wijze en periode van herstelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd56 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig5. Onvoldoende kennis van MIP of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp/second opiniono afstemming met waterschap en provincieVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd10. Onvoldoende ruimte voor het bijplaatsen van kolommen bij tegenvallendesterkte leidt tot gebrek aan compensatiemogelijkheden tijdens uitvoeringVoorgestelde preventieve maatregeleno in ontwerp voldoende ruimte (bijv. max 0,7 i.r.)o duidelijkheid goedkeuringsprocedureo duidelijkheid doorlooptijd goedkeuringsprocedureVoorgestelde curatieve maatregeleno tijdig melden aan opdrachtgevero korte reactietijd op bijstelling kwaliteitsbeheersplan24. Harde of vaste laag/obstakels zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kankomen waardoor de kolom niet over de hele lengte kan worden gemaaktVoorgestelde preventieve maatregeleno Klic-meldingo vooronderzoek obstakels/ondergrondVoorgestelde curatieve maatregeleno extra kolom aanbrengeno uitvoeren met kleinere diametero controle van het ontwerp op mogelijkheid toevoegen extra kolom, check of jedan nog kan verbetereno analyse kritieke minimum # MIP nodig voor minimale sterkte4. Toepassing van MIP binnen de invloedszone van de paalfundering leidt totschade aan de bebouwingVoorgestelde preventieve maatregeleno voorboren of kernenVoorgestelde curatieve maatregeleno afspraken over wijze van herstelo duidelijke werktekeningeno monitoren bebouwing/fundering57

5.6.6 ClusterIn Tabel 5.5 is een overzicht gegeven van de top tien gevolgen voor de MIP generiek. Hierinstaan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.5. Onvoldoende kennis van MIP of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien van faalmechanismen10. Onvoldoende ruimte voor het bijplaatsen van kolommen bij tegenvallende sterkte leidt tot gebrekaan compensatiemogelijkheden tijdens uitvoering24. Harde of vaste laag/obstakels zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kan komen waardoorde kolom niet over de hele lengte kan worden gemaakt14. Onvoldoende onderzoek naar langeduur gedrag leidt tot verkeerde bindermaterialen16. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage hoeveelheid binder, waardoor gewenste sterkteniet wordt bereikt3. Toepassing van MIP dicht bij of onder bebouwing (staalfundering) leidt (uiteindelijk) tot schade7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterkte MIP1. Toepassing van MIP in de kruin beïnvloedt de freatische lijn in de dijk, waardoor de stabiliteitnegatief wordt beïnvloed18. Onvolledig geschiktheidsonderzoek leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor het cement slechtwordt verspreid binnen het blok19. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor het cement slecht wordtverspreid binnen het blokTabel 5.5Clusteroverzicht MiP generiek5.7 Dijkvernageling Generiek5.7.1 Waterkerend vermogenTop tien:6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van de ontwerpsterkte4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot een overschatting van dehoudkracht van de trekelementen8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkvernageling9. Kruindaling beïnvloed de houdkracht in negatieve zin1. Onvoldoende kennis van de bodemopbouw kan leiden tot een overschatting van de trekkrachtvan de trekelementen5. Onvoldoende kennis van dijkvernageling of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen10. Het onvoldoende rekening houden met de invloed van kruindaling leidt tot een overschattingvan de houdkracht van de trekelementen2. Onderschatting van levensduur leidt tot vroegtijdige aanpassing van de constructie12. Toename corrosie door klimaatveranderingen leidt tot een kortere levensduur van deconstructie7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterkte dijkvernageling58 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van deontwerpsterkteVoorgestelde preventieve maatregeleno rekenregels opstellen van lab naar veldo uitvoeren praktijktesteno afstemming met TAWo second opinion door externe expertsVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot eenoverschatting van de houdkracht van de trekelementenVoorgestelde preventieve maatregeleno onderzoek naar invloed van groepseffect van de ankers…Voorgestelde curatieve maatregeleno monitoring8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot telage ontwerpsterkte dijkvernagelingVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan uitvoerdero kwaliteitseisen aan materieelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd9. Kruindaling beïnvloedt de houdkracht in negatieve zinVoorgestelde preventieve maatregeleno veiligheidsmarges hanteren in ontwerpo ontwerpaanpassingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd1. Onvoldoende kennis van de bodemopbouw kan leiden tot een overschattingvan de trekkracht van de trekelementenVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoeko toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen ontwerp ahv monitoring5. Onvoldoende kennis van dijkvernageling of waterkeringen leidt tot over hethoofd zien van faalmechanismenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp / second opiniono afstemming met waterschap en provincieVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd59

10. Het onvoldoende rekening houden met de invloed van kruindaling leidt tot eenoverschatting van de houdkracht van de trekelementenVoorgestelde preventieve maatregeleno veiligheidsmarges in ontwerp hantereno ontwerpaanpassingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd2. Onderschatting van levensduur leidt tot vroegtijdige aanpassing van deconstructieVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan materiaalo materiaalfactoren in ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren toestand trekelementen12. Toename corrosie door klimaatveranderingen leidt tot een kortere levensduurvan de constructieVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan materiaalo materiaalfactoren in ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren toestand trekelementen7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterktedijkvernagelingVoorgestelde preventieve maatregeleno onderzoek naar spreidingseffectVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoring5.7.2 LevensduurverkortingTop tien:4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot een overschatting van dehoudkracht van de trekelementen6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van de ontwerpsterkte8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkvernageling12. Toename corrosie door klimaatveranderingen leidt tot een kortere levensduur van deconstructie5. Onvoldoende kennis van dijkvernageling of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen9. Kruindaling beïnvloedt de houdkracht in negatieve zin2. Onderschatting van levensduur leidt tot vroegtijdige aanpassing van de constructie1. Onvoldoende kennis van de bodemopbouw kan leiden tot een overschatting van de trekkrachtvan de trekelementen3. Onjuiste inschatting van de trekkracht van de trekelementen leidt tot een grotere vervormingvan de dijk bij hoogwater10. Het onvoldoende rekening houden met de invloed van kruindaling leidt tot een overschattingvan de houdkracht van de trekelementen60 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot eenoverschatting van de houdkracht van de trekelementenVoorgestelde preventieve maatregeleno onderzoek naar invloed van groepseffect van de ankers…Voorgestelde curatieve maatregeleno monitoring6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van deontwerpsterkteVoorgestelde preventieve maatregeleno rekenregels opstellen van lab naar veldo uitvoeren praktijktesteno afstemming met TAWo second opinion door externe expertsVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot telage ontwerpsterkte dijkvernagelingVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan uitvoerdero kwaliteitseisen aan materieelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd12. Toename corrosie door klimaatveranderingen leidt tot een kortere levensduurvan de constructieVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan materiaalo materiaalfactoren in ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren toestand trekelementen5. Onvoldoende kennis van dijkvernageling of waterkeringen leidt tot over hethoofd zien van faalmechanismenVoorgestelde preventieve maatregeleno minimum eisen aan ontwerp(ers)o kwaliteitscontrole ontwerp / second opiniono afstemming met waterschap en provincieVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd9. Kruindaling beïnvloedt de houdkracht in negatieve zinVoorgestelde preventieve maatregeleno veiligheidsmarges hanteren in ontwerpo ontwerpaanpassingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd61

2. Onderschatting van levensduur leidt tot vroegtijdige aanpassing van deconstructieVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan materiaalo materiaalfactoren in ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren toestand trekelementen1. Onvoldoende kennis van de bodemopbouw kan leiden tot een overschattingvan de trekkracht van de trekelementenVoorgestelde preventieve maatregeleno voldoende grondonderzoeko toepassen gebiedservaringsgegevenso ontwerpen per sectieVoorgestelde curatieve maatregeleno bijstellen ontwerp ahv monitoring3. Onjuiste inschatting van de trekkracht van de trekelementen leidt tot eengrotere vervorming van de dijk bij hoogwaterVoorgestelde preventieve maatregeleno preventief onderzoek uitvoerenVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoringo treffen van noodmaatregelen ten tijde van hoogwater10. Het onvoldoende rekening houden met de invloed van kruindaling leidt tot eenoverschatting van de houdkracht van de trekelementenVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan materiaalo materiaalfactoren in ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren toestand trekelementen5.7.3 TijdVan dit onderdeel is een top zes opgesteld. De laatste twee ballot-items hebben even hooggescoord.Top zes:8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkvernageling6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van de ontwerpsterkte7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterkte dijkvernageling4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot een overschatting van dehoudkracht van de trekelementen10. Het onvoldoende rekening houden met de invloed van kruindaling leidt tot een overschattingvan de houdkracht van de trekelementen13. Toepassing van dijknagels onder bebouwing leidt tot schade (o.a. door autonomebodemdaling)62 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot telage ontwerpsterkte dijkvernagelingVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan uitvoerdero kwaliteitseisen aan materieelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van deontwerpsterkteVoorgestelde preventieve maatregeleno rekenregels opstellen van lab naar veldo uitvoeren praktijktesteno afstemming met TAWo second opinion door externe expertsVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterktedijkvernagelingVoorgestelde preventieve maatregeleno onderzoek naar spreidingseffectVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoring4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot eenoverschatting van de houdkracht van de trekelementenVoorgestelde preventieve maatregeleno onderzoek naar groepseffect van ankersVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoring10. Het onvoldoende rekening houden met de invloed van kruindaling leidt tot eenoverschatting van de houdkracht van de trekelementenVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan materiaalo materiaalfactoren in ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren toestand trekelementen13. Toepassing van dijknagels onder bebouwing leidt tot schade (o.a. doorautonome bodemdaling)Voorgestelde preventieve maatregeleno ontwerpaanpassingenVoorgestelde curatieve maatregeleno afspraken over wijze van herstelo duidelijke werktekeningeno monitoren bebouwing/fundering63

5.7.4 KwaliteitTop vijf:8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkvernageling6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van de ontwerpsterkte9. Kruindaling beïnvloedt de houdkracht in negatieve zin13. Toepassing van dijknagels onder bebouwing leidt tot schade (o.a. door autonomebodemdaling)4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot een overschatting van dehoudkracht van de trekelementen8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot telage ontwerpsterkte dijkvernagelingVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan uitvoerdero kwaliteitseisen aan materieelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van deontwerpsterkteVoorgestelde preventieve maatregeleno rekenregels opstellen van lab naar veldo uitvoeren praktijktesteno afstemming met TAWo second opinion door externe expertsVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd9. Kruindaling beïnvloedt de houdkracht in negatieve zinVoorgestelde preventieve maatregeleno veiligheidsmarges hanteren in ontwerpo ontwerpaanpassingenVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd13. Toepassing van dijknagels onder bebouwing leidt tot schade (o.a. doorautonome bodemdaling)Voorgestelde preventieve maatregeleno ontwerpaanpassingenVoorgestelde curatieve maatregeleno afspraken over wijze van herstelo duidelijke werktekeningeno monitoren bebouwing/fundering4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot eenoverschatting van de houdkracht van de trekelementenVoorgestelde preventieve maatregeleno onderzoek naar groepseffect van ankers64 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopigVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoring5.7.5 GeldTop vijf:12. Toename corrosie door klimaatveranderingen leidt tot een kortere levensduur van deconstructie8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkvernageling6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van de ontwerpsterkte4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot een overschatting van dehoudkracht van de trekelementen2. Onderschatting van levensduur leidt tot vroegtijdige aanpassing van de constructie12. Toename corrosie door klimaatveranderingen leidt tot een kortere levensduurvan de constructieVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan materiaalo materiaalfactoren in ontwerpVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoren toestand trekelementen8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot telage ontwerpsterkte dijkvernagelingVoorgestelde preventieve maatregeleno kwaliteitseisen aan uitvoerdero kwaliteitseisen aan materieelVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van deontwerpsterkteVoorgestelde preventieve maatregeleno rekenregels opstellen van lab naar veldo uitvoeren praktijktesteno afstemming met TAWo second opinion door externe expertsVoorgestelde curatieve maatregeleno niet gedefinieerd4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot eenoverschatting van de houdkracht van de trekelementenVoorgestelde preventieve maatregeleno onderzoek naar groepseffect van ankersVoorgestelde curatieve maatregeleno monitoring65

2. Onderschatting van levensduur leidt tot vroegtijdige aanpassing van deconstructieVoorgestelde preventieve maatregeleno Onderzoek naar levensduur trekelementeno Veiligheidsmarges opnemen in ontwerp…Voorgestelde curatieve maatregeleno monitoring5.7.6 ClusterIn Tabel 5.6 is een overzicht gegeven van de top tien gevolgen voor de Dijkvernagelinggeneriek. Hierin staan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot een overschatting van dehoudkracht van de trekelementen6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van de ontwerpsterkte8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkvernageling12. Toename corrosie door klimaatveranderingen leidt tot een kortere levensduur van deconstructie9. Kruindaling beïnvloed de houdkracht in negatieve zin2. Onderschatting van levensduur leidt tot vroegtijdige aanpassing van de constructie10. Het onvoldoende rekening houden met de invloed van kruindaling leidt tot een overschattingvan de houdkracht van de trekelementen5. Onvoldoende kennis van dijkvernageling of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen1. Onvoldoende kennis van de bodemopbouw kan leiden tot een overschatting van de trekkrachtvan de trekelementen7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterkte dijkvernagelingTabel 5.6Overzicht cluster Dijkvernageling Generiek66 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig6 Clusteroverzicht6.1 VoorbereidingIn Tabel 6.1 is een overzicht gegeven van de top tien gevolgen voor de voorbereidinggeneriek. Hierin staan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.3.1. Onvoldoende kennis van faalmechanismen en technieken leidt tot onjuiste keuze van hetontwerpprincipe1.1. Onvoldoende kennis van waterkeringen (faalmechanismen) leidt tot onjuiste functioneleontwerpeisen1.4. Onvoldoende bekende randvoorwaarden van de omgeving leiden tot onjuiste functioneleontwerpeisen1.5. Te weinig bodemonderzoek (technisch en milieukundig) leidt tot onjuiste geotechnische enmilieutechnische randvoorwaarden bodem2.3. Onvoldoende voorkennis van de waterspanningen (normaal en bij hoogwater), leidt totonjuiste ontwerpuitgangspunten2.4. Onvoldoende voorkennis van verwachte bodemzakkingen leidt tot onjuisteontwerpuitgangspunten1.3. Onjuiste informatieverstrekking aan ontwerpers leidt tot onjuiste functionele ontwerpeisen2.5. Onvoldoende voorkennis van de veiligheidsfilosofie voor het ontwerp, leidt tot onjuisteontwerpuitgangspunten2.6. Onvoldoende voorkennis van de rekenparameters leidt tot onjuiste ontwerpuitgangspunten4.1. Onjuist gebruik richtlijnen/normen leidt tot onjuiste ontwerpberekeningTabel 6.1Clusteroverzicht Voorbereiding Generiek.In het bovenstaande overzicht is te zien dat er veel risico’s qua voorbereiding zitten inonvoldoende (voor)kennis van faalmechanismen, waterkeringen, omgevingsfactorenenzovoorts.Het belangrijkste in de voorbereiding lijkt, te zorgen voor goede uitgangspunten,ontwerpeisen en randvoorwaarden.67

6.2 UitvoeringIn Tabel 6.2 is een overzicht gegeven van de top tien gevolgen voor de uitvoering generiek.Hierin staan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.2.4. Onverwachte objecten/obstakels leiden tot aanpassingen lokaal deelontwerp4.2. Onvoldoende aandacht in het kwaliteitsbeheersplan voor de relatie tussen uitkomsten van detestprocedure en het compensatiewerk leiden tot compensatiewerkdiscussies, waardoorvertraging ontstaat4.3. Onvolkomenheden in afstemming tussen maatregelen en specifieke situaties leiden totcompensatiewerkdiscussies, waardoor vertraging ontstaat1.1. Werken vanaf de kruin en aanvoer van materialen leidt tot (gedeeltelijke) wegafsluiting endus verkeershinder1.2. Geluid van aggregaat en materieel leidt tot geluidsoverlast1.8. Het maken van een tijdelijke aanberming (t.b.v. de uitvoering) leidt tot schade aan kabels enleidingen3.1. Gebrek aan goedkeuring kwaliteitsplan leidt tot procedurediscussies over de sterktecontrole,waardoor vertraging ontstaat3.2. Onvolledige testprocedure leidt tot procedurediscussies over de sterktecontrole, waardoorvertraging ontstaat3.3. Nieuwe inzichten/onvoorziene situaties tijdens sterktecontrole leiden tot procedurediscussiesover de sterktecontrole1.3. Rupsvoertuigen en zwaar materieel veroorzaken scheuren in de wegTabel 6.2Clusteroverzicht Uitvoering GeneriekBij uitvoering is het belangrijk om goed te kijken naar de details van het project. Groot risico isook overlast door uitvoeringswijze. De sterktecontrole is een belangrijk item om voldoendeaandacht aan te schenken. Hierbij kan vertraging ontstaan door discussies over de controle.68 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig6.3 GebruikIn Tabel 6.3 is een overzicht gegeven van de top tien gevolgen voor de gebruiksfasegeneriek. Hierin staan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.1.2. Onvolledige of afwezige duurzaamheidstoetsing van het materiaal leidt uiteindelijk tot eentekort in sterkte2.1. Klimaatsverandering leidt tot stijging toetspeil, wat voor afname van veiligheid zorgt2.3. Onjuiste voorspellingen kruin- en maaivelddalingen leiden tot aanpassingen in het ontwerp2.7. Beïnvloeding grondwaterstand leidt tot schade of overlast aan de belendingen2.2. Stijging toetspeil leidt tot kruinverhoging waardoor belasting toeneemt en de veiligheidafneemt2.6. Grondwaterstand wordt beïnvloed door barrièrewerking waardoor uitvoeringsontwerp moetworden aangepast1.1. Te zwaar (onderhouds)materieel leidt tot belastingoverschrijding2.4. Onjuiste voorspellingen maaivelddaling leiden uiteindelijk tot veiligheidsafname2.5. Wijzigingen in ruimtegebruik (verkeersintensiteit, …) leiden uiteindelijk tot veiligheidsafnameTabel 6.3Clusteroverzicht Gebruiksfase GeneriekDe risico’s die in de gebruiksfase vooral worden voorzien komen vanuit de ontwerpfase. Hetgaat om stijging van waterpeil waar geen rekening mee is gehouden en onjuistevoorspellingen of duurzaamheidstoetsing, waardoor uiteindelijk het ontwerp niet meervoldoet.69

6.4 DijkdeuvelsIn Tabel 6.4 is een overzicht gegeven van de top tien gevolgen voor de dijkdeuvels generiek.Hierin staan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.1. Onvoldoende kennis van dijkdeuvels of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen6. Expansie van cement-bentonietlichaam is onvoldoende, waardoor benodigde sterkteniet wordt gehaald14. Toename corrosie leidt tot een kortere levensduur van de constructie2. Onvoldoende ervaring met dijkdeuvels leidt tot onderschatting van de ontwerpsterktedijkdeuvels7. Ontwikkeling dikte cement-bentonietlichaam per grondlaag verloopt ongelijkmatig watkan leiden tot ongelijkmatige /onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkte nietgegarandeerd kan worden25. Door vervormingen of erosie ontstaan holle ruimten langs dijkdeuvels wat kan leiden totongelijkmatige/onvoldoende sterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerdkan worden20. Harde of vaste obstakels zorgen ervoor dat de shearkey niet op diepte geplaatst kanworden.4. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkdeuvels26. De shearkey kan bezwijken wat kan leiden tot ongelijkmatige/onvoldoendesterkteontwikkeling waardoor dijksterkte niet gegarandeerd kan worden9. De shearkey staat niet in de zandlaag, waardoor onvoldoende sterkteontwikkeling kanontstaan.Tabel 6.4Cluste overzicht Dijkdeuvels GeneriekVoor dijkdeuvels zitten veel risico’s in de uitvoering ervan. Enerzijds beheersbaar, maaranderzijds ook erg afhankelijk van de grond en grondwaterstand. Ook hierbij vormt weinigkennis over het product een risico.In de sessie Specifiek is er meer aandacht voor het toetspeil, maar voor generiek zijn locatiegebondenrisico’s iets afgezakt in de lijst.70 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 2, 27 augustus 2009, voorlopig6.5 Mixed-in-PlaceIn Tabel 6.5 is een overzicht gegeven van de top tien gevolgen voor de MIP generiek. Hierinstaan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.5. Onvoldoende kennis van MIP of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen10. Onvoldoende ruimte voor het bijplaatsen van kolommen bij tegenvallende sterkte leidt totgebrek aan compensatiemogelijkheden tijdens uitvoering24. Harde of vaste laag/obstakels zorgen ervoor dat mengkop niet op diepte kan komen waardoorde kolom niet over de hele lengte kan worden gemaakt14. Onvoldoende onderzoek naar langeduur gedrag leidt tot verkeerde bindermaterialen16. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage hoeveelheid binder, waardoor gewenste sterkteniet wordt bereikt3. Toepassing van MIP dicht bij of onder bebouwing (staalfundering) leidt (uiteindelijk) tot schade7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterkte MIP1. Toepassing van MIP in de kruin beïnvloedt de freatische lijn in de dijk, waardoor de stabiliteitnegatief wordt beïnvloed18. Onvolledig geschiktheidsonderzoek leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor het cement slechtwordt verspreid binnen het blok19. Onjuiste vertaling lab naar veld leidt tot te lage mixintensiteit, waardoor het cement slechtwordt verspreid binnen het blokTabel 6.5Clusteroverzicht MiP generiekVoor Mixed-in-Place geldt ook dat de voornaamste risico’s gelegen zijn in de uitvoeringshoeken onvoldoende kennis.In vergelijking met de sessie Specifiek komen ongeveer dezelfde punten naar voren, alleen iser meer aandacht voor de locatiespecifieke risico’s.71

6.6 DijkvernagelingIn Tabel 6.6 is een overzicht gegeven van de top tien gevolgen voor de Dijkvernagelinggeneriek. Hierin staan de gevolgen die overall het hoogst hebben gescoord.4. Onjuiste inschatting van groepseffect van de ankers kan leiden tot een overschatting van dehoudkracht van de trekelementen6. Onvoldoende ervaring met dijkvernageling leidt tot onderschatting van de ontwerpsterkte8. Onvoldoende anticipatie op nieuwe informatie of waarschuwingen leidt tot te lageontwerpsterkte dijkvernageling12. Toename corrosie door klimaatveranderingen leidt tot een kortere levensduur van deconstructie9. Kruindaling beïnvloedt de houdkracht in negatieve zin2. Onderschatting van levensduur leidt tot vroegtijdige aanpassing van de constructie10. Het onvoldoende rekening houden met de invloed van kruindaling leidt tot een overschattingvan de houdkracht van de trekelementen5. Onvoldoende kennis van dijkvernageling of waterkeringen leidt tot over het hoofd zien vanfaalmechanismen1. Onvoldoende kennis van de bodemopbouw kan leiden tot een overschatting van de trekkrachtvan de trekelementen7. Groter spreidingseffect of residuele sterkte leidt tot te lage ontwerpsterkte dijkvernagelingTabel 6.6Overzicht cluster Dijkvernageling GeneriekDe voornaamste risico’s zijn wederom te weinig kennis over het toe te passen product.Verder is de ontwerpsterkte een terugkerend risico, waar dus erg veel aandacht naar uit zoumoeten gaan.72 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 02, 28 augustus 2009, concept7 Conclusies en aanbevelingen7.1 ConclusiesOp basis van een risico-analysesessie voor drie innovatieve dijkversterkingstechnieken(Mixed-in-Place, dijkdeuvels en dijkvernageling) zijn de belangrijkste risico’s bepaald.Daarbij zijn de maatregelen aangegeven die grotendeels afkomstig zijn uit het CUR rapport219 (INSIDE Innovatieve Dijkversterking). Deze sessie vormde een eerste analyse van derisico’s (en een eerste aanzet voor maatregelen voor de drie technieken).In het kader van de twee pilots bij Waterschap Rivierenland hebben twee nieuwe sessiesplaatsgevonden specifiek voor de locaties en technieken. Dergelijke risicosessies gevenmeer inzicht waar de kritische succesfactoren liggen en waar de grootste onzekerhedenliggen. De grootste onzekerheden kunnen worden opgevangen door preventieve maatregelente treffen dan wel te monitoren. De voorgestelde maatregelen zijn niet volledig en moetenverder worden aangescherpt.Ten aanzien van de risico’s in de ontwerpfase kan worden geconcludeerd dat veel risico’squa voorbereiding zitten in onvoldoende (voor)kennis van ondergrond, faalmechanismen,omgevingsfactoren enzovoorts. Het is van essentieel belang dat goede uitgangspunten,ontwerpeisen en randvoorwaarden worden opgesteld.Voor de uitvoeringsfase liggen de grootste risico’s in de detaillering en uitvoeringsmethode.Controle van de sterkte van de technieken is een belangrijk aspect waar veel discussies overkan ontstaan. De risico’s in de gebruiksfase komen voornamelijk door (verkeerde) keuzes inde ontwerpfase. Als er specifiek gekeken wordt naar de drie technieken, kan wordengeconcludeerd dat nog onvoldoende zekerheid bestaat over het sterkteverloop in de tijd vande technieken.7.2 AanbevelingenDe projectmanager van de pilot moet voldoende ervaring hebben in het managen vancomplexe projecten maar ook inhoudelijk goed op de hoogte zijn van‘dijkversterkingsproblematiek’. Daarnaast is oog voor communicatie (met omwonenden) envoldoende tijd voor reflectie (‘heb ik nu alles?’) van groot belang.Besteed voldoende aandacht aan communicatie met de omgeving om, bij tegenvallenderesultaten, imagoschade te beperken.Vang aan met de werkzaamheden op niet kritische locaties (ver van belendingen of overigeobstakels) en doe ervaring met de aanleg op voordat aan de meer kritische situatiesbegonnen wordt.Tot slot wordt aanbevolen aanvullende risicoanalyses uit te voeren voor ‘niet technische’zaken (juridisch, organisatorisch, etc). NB plan hier voldoende tijd voor in, ter voorkoming vankwaliteitsverlies.Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling 73

1200595-002-VEB-0003, Versie 02, 28 augustus 2009, concept74 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 02, 28 augustus 2009, concept8 ReferentiesCURNET (2007). INSIDE Innovatieve dijkversterking. Bouwen met kennis. Gouda, CURBouw & Infra.Larsen, H. (2009). Verdiepingsslag innovatieve technieken HWBP voor Markermeerdijken inNoord-Holland, Deltares.Mens, A. M. J. en M. P. Woning (2009). Risicodossier WINN Generiek. 1200023-003-Risicodossier-v1.Mens, A. M. J. en M. P. Woning (2009). Risicodossier WINN Specifiek. 1200023-001-Risicodossier-v2.Sman, H. T. (2008). Risicomanagement Boulevard Scheveningen / Uitgevoerde risicoanalyseen aanbevelingen risicomanagement. Delft, Deltares.Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling 75

1200595-002-VEB-0003, Versie 02, 28 augustus 2009, concept76 Risico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling

1200595-002-VEB-0003, Versie 02, 28 augustus 2009, conceptA Uitdraai risicodossier GeneriekRisico Inventarisatie Dijkdeuvels, Mixed-in-Place en Dijkvernageling 77