13.07.2015 Views

GELOOF IN ZORG - Spint Tilburg

GELOOF IN ZORG - Spint Tilburg

GELOOF IN ZORG - Spint Tilburg

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

BEtROKKEn bij spintVOORWOORD10 Convivio / Regiotaxi11 De Imme / La Poubelle16 Traverse17 Feniks22 sew / Contour / Klantenraad / Sociatief / Thebemaaltijdenservice28 GGZ / Amarant29 gemeente <strong>Tilburg</strong>Ondanks het feit dat het geloof in zorg daalt als deVerzorgingsstaat plaats gaat maken voor het Participatiemodelen de medische zorgkosten onbeheersbaar dreigente wordenOndanks het feit dat dit participeren bedreigd wordt dooralle bezuinigingen op de wsw-, ID- en wiw-banenOndanks het feit dat participeren onder druk komt testaan bij de teloorgang van allerlei sociale projectenOndanks het feit dat er straks gevochten gaat worden omhet eerste en laatste vrijwilligersbaantjeOndanks het feit dat er straks geen geranium meer tekrijgen isOndanks het feit dat het Persoons Gebonden Budgetverdwijnt behalve voor mensen met een Zorg ZwaartePakketOndanks het feit dat de pensioenfondsen in zwaar weerverkerenOndanks het feit dat de beurzen dalen, stijgen en weerdalenOndanks het feit dat de dubbele dip naar een diepedepressie neigtOndanks het feit dat Griekenland aan het infuus ligt enItalië het tweede Griekenland wordtOndanks het feit dat Frankrijk straks het tweede Italiëwordt en België het tweede FrankrijkOndanks het feit dat Berlusconi straks Griekenlandopkoopt om er zijn eigen Romeinse keizerrijk te vestigenOndanks het feit dat de Verenigde Staten er weer eensin zijn geslaagd om hun zelf gecreëerde problemen metsucces naar Europa te exporteren.Ondanks het feit dat er overal zwakzinnigen rondlopenmet een eigen agendaOndanks het feit dat koffie, brood en fruit weer duurderzijn geworden maar de wasknijpers een stuk goedkoperOndanks de winter of our discontentKomt morgen toch de zon weer op en gaat-ie onderEen zalige kerst en een prachtig nieuwjaar!P. 04Betty MontuletspinT 03


Running therapie ruimt op tussen de oren“Uit HET HOOFD, in HET LijF!”Voortsjokkend op antidepressiva somberend het najaar in,? Hoeft niet meer. Inplaats van weer op die sofaplaats te nemen kun je ook een paar keer per week een rondje om het park rennen, bij voorkeur samenmet lotgenoten. Want in de praktijk blijken de resultaten van runningtherapie verbluffend. En niet alleenbij depressies maar ook bij burn out, angst- en paniekstoornissen en psychosomatische klachten, aldusrunningtherapeut Gert-Jan van Ginneke.door Betty Montulet / fotografie Dhinand KleineIn de Oude Warande begeleidt hij op dinsdag- en donderdagmiddagkleine groepjes hardlopers met psychische problemen.“We lopen overdag, buiten in het groen, doenademhalings- en meditatieve oefeningen tussen het hardlopendoor en staan stil bij de natuur, al deze dingen zijnessentieel,” aldus Gert-Jan. “Net als de rustige duurloop. Webeginnen met een minuut hardlopen gevolgd door vierminuten wandelen. Plezier beleven aan de inspanning staatvoorop, de prestatie is van ondergeschikt belang. En dat isnog een hele opgaaf want veel renners willen toch vooraanlopen.” Na 12 weken van geleidelijke opbouw kunnende deelnemers uiteindelijk een half uur aaneengeslotenhardlopen, iets waarbij ze in het begin van de sessie nogeen groot vraagteken zouden hebben geplaatst. Door deinspanning komen stoffen als endorfine, dopamine enserotonine vrij en die geven de hardloper zo’n lekker gevoeldat de pijngrens vanzelf oploopt. Na een half uur wordt ditgevoel zelfs eufoor, wat in hardloperskringen bekend staatals runners high.Gert-Jan: “Hardlopers met een depressie worden rustigeren kunnen beter slapen. Maar het is niet alleen de chemiein de hersenen. Voor mensen met psychische problemen ishet enorm bevredigend dat ze een resultaat neerzetten datvooraf onmogelijk leek. Als je maar doorzet. Ook al regent,hagelt of sneeuwt het, toch die sportschoenen aantrekken.Want veel beginnende hardlopers haken snel weer af. Jemoet ze stimuleren, op ze inpraten en uiteindelijk wordtal dat doorzettingsvermogen beloond met een positievebijdrage aan het zelfbeeld.”Iets moois tussen de orenSinds maart 2010 vestigde Gert-Jan zich zelfstandig alsrunningtherapeut nadat hij een goed aanbod kreeg omte stoppen met zijn toenmalige baan. Zijn langdurigeervaring als looptrainer met een licentie van de AtletiekUnie combineerde hij met kennis van meditatie, yoga enboeddhisme. En zo ontsproot de gedachte patiënten te gaanbegeleiden bij het hardlopen, temeer omdat hij ooit zelf aaneen depressie leed. Tegelijkertijd kwam hij via workshopsin contact met de roemruchte psychiater Bram Bakker, degrondlegger van de runningtherapie in Nederland. En de restis geschiedenis. Hoewel de jaren ’90 het wetenschappelijkebewijs leverden dat hardlopen helpt bij depressies, maar(nog) niet bij andere psychische problemen, onderkennenpsychologen en huisartsen natuurlijk wel dat hardlopen ietsmoois aanricht tussen de oren. Hardlopers zijn levendiger enalerter en ook het leervermogen en langetermijn geheugenschijnen er op vooruit te gaan. “Toch is runningtherapie meereen aanvullende remedie”, zegt Gert-Jan, “het is niet aan teraden om alle medicatie en / of therapie bij een psycholoogmaar plompverloren te laten vallen.” Bij een depressie gaathet vooral om het genieten van het lopen in de natuur: “Envan het contact met lotgenoten. Het werkt motiverend alsje niet de enige bent die somber rondloopt. En zo trekkenze zich aan elkaar op. Zijn ze na afloop lekker voldaan enontspannen. Ik haal mijn drijfveer dan ook uit de positievefeedback die ik krijg van de deelnemers. Je ziet die gezichtenop den duur opengaan. Omdat alle muizenissen het hoofdverlaten waardoor energie in het lijf vrijkomt.”Deelneemster Monique Aarts (36) heeft voor de tweede keereen burn out, gepaard gaande met depressieve klachten: “Ikheb meer energie en minder negatieve gedachten. Hoewelik professioneel word begeleid om daar beter mee om tegaan zit ik juist door het hardlopen veel lekkerder in mijnvel. Je leert meer naar de signalen van je lichaam te luisteren,waardoor je je grenzen beter afbakent. Hardlopen samenmet lotgenoten versterkt de motivatie en je krijgt ook nogeens praktische tips. Bovendien heb ik astma; mijn longenprotesteerden eerst even maar nu al kan ik dieper ademen.Ik verwacht op den duur weer te kunnen gaan duiken, dat ismijn grootste hobby!”04 spinTBoRuud


Luisteren nAAr het bosBij Diane Läcks (44) gaat de burn out gepaard met angstenpaniekaanvallen: “In het begin dacht ik: waar ben ik ingodsnaam aan begonnen maar nu ik een paar weken bezigben baal ik als ik een keertje niet kan. Ik vind de begeleidingtop; er is veel begrip en aandacht ook voor fysieke problemen.En de groep houdt rekening met je en vangt je op zodat je jeniet meer zo eenzaam en verlaten voelt. Ik hoef hier ook nietde hele tijd van alles uit te leggen; ze snappen het sowiesoal. De meditatieve oefeningen doen mij veel goed. Van hetluisteren naar het bos word ik lekker rustig in mijn hoofd enbovendien leer ik weer heel dicht naast iemand te lopen of testaan waar ik nogal een probleem mee heb. En misschien noghet allerbelangrijkste: we hebben een hoop lol met z’n allen!”Brandnieuw is het idee om runningtherapie speciaal voorobesen te ontwikkelen. Samen met een huisarts, eenpsycholoog, een diëtiste en Fysiotherapie <strong>Tilburg</strong> Reeshof.Gert-Jan kwam hierop doordat hij een vrouw begeleidde meteen BMI van 36 (ernstig overgewicht), die door het rennente veel last kreeg van haar gewrichten: “Dit wordt meer eenwandelprogramma want deze doelgroep is extra gevoeligvoor blessures. We werken toe naar een basisconditie doormiddel van wandelen in combinatie met het vergrotenvan de belastbaarheid van het lichaam en dan pas gaanwe over tot het echte (hardloop)werk. Want ook hier geldt:consequent bewegen is heilzaam voor de mens, zowel voorhet lijf als voor het hoofd.”Meer info: Gert-Jan van Ginneke,info@runningtherapietilburg.nl enwww.runningtherapietilburg.nldDiane, Gert-Jan & Monique spinT 05


gekeken met meneer omdat zijn vrouw even de stad inmoest.” margaret haakt daar op in: “we vinden het heelbelangrijk dat de anonimiteit van onze wijkvrijwilligergewaarborgd blijft. voor zijn eigen bescherming en om tevoorkomen dat mensen 24/7 voor de deur staan. Als erhulp nodig is, kunnen ze naar contour bellen.” sjef: “ik wilgraag iets voor mijn medemens betekenen. ik laat altijdde hond uit van mijn buurman die hartklachten heeft enik zet de kliko’s voor de hele buurt buiten.” cor: “Kijk, dekliko buiten zetten. Dat wil ik dus juist niet doen; nou ja,voor deze keer dan.” margaret: “burenhulp is niet altijdvanzelfsprekend, zo blijkt. wij ondersteunen hierin en alsdaardoor spontaan burenhulp op gang komt is dat meerdan prima natuurlijk. Hebben ze ons niet meer nodig.”Kruisbestuivingmargaret: “De coördinatoren in de wijk hebben tevenseen signaleringsfunctie. mocht een verzoek zo ver gaandat het niet meer geschikt is voor een vrijwilliger, kanalsnog professionele hulp ingeschakeld worden. pas dangaat het de gemeenschap geld kosten.” tanya: “we blijvende vraag goed screenen. laatst was er een rolstoeler diemoest van De Hazelaar naar het tweestedenziekenhuisgeduwd worden. Het kwam gewoon niet bij hem op eenvan de vrijwilligers van De Hazelaar te vragen. Door ditmet hem te bespreken was het zo opgelost. of een anderverzoek via thebe; een vrouw met ms belde, haar manmoest acuut naar het ziekenhuis. of wij vervoer kondenregelen. Die valt namelijk niet onder de thuiszorg vanthebe. gelukkig vonden we op zo’n korte termijn eenvrijwilliger. Dat lukt niet altijd maar we doen ons best.”niet alleen wijkbewoners kunnen putten uit de poule,maar ook organisaties als bijvoorbeeld de twern, thebe,de wijkraad of de ggZ. Als er bij evenementen een tekortis aan eigen vrijwilligers kan een beroep gedaan wordenop de wijkvrijwilligers, bijvoorbeeld bij buurtfeestenof markten. margaret: “met deze wijkgerichte aanpakweten organisaties elkaar te vinden en krijg je een kruisbestuiving,zoals bij onze recentelijke samenwerking metde talentenbank van de twern in oud-noord.”De pilot beslaat nu 10 tilburgse wijken, margaret:“volgend jaar gaan we de diepte in, dan moet deze werkwijzeecht verankerd zijn in alle wijken in tilburg. nade ouderen willen we de tilburgse studenten gaanbenaderen als wijkvrijwilliger. Zowel wat betreft de instellingenals de wijkbewoners; het doel is uiteindelijk omzowel incidenteel als structureel dicht bij elkaar te zijn inde wijk.”voor meer inFo:coördinator vrijwillige inzet in de wijk, via contourt. 013 – 543 45 72, e. frontoffice-tilburg@contourtilburg.nlCorspint 07


GEniET VAN HET LEVENBij CONVIVIOHet aantal dementerenden in <strong>Tilburg</strong> neemt toe en de wachtlijsten voor permanente opname in een verzorgings- ofverpleeghuis zijn lang. Om die wachttijden te overbruggen hebben zorginstellingen dagbehandelcentra geopend.Overbruggingszorg is de term. Een van die dagbehandelcentra is Convivio, een particulier initiatief van ex-verpleegkundigeElleke Inderfurth.door Hans Peters / fotografie Dhinand KleineElleke Inderfurth liep als verpleegkundige bij hetTweestedenziekenhuis tegen problemen op bij dereguliere dementenzorg. Elleke: “Er wordt heel veel langselkaar heen gewerkt. De zorg gaat over teveel schijven;iedereen heeft het beste met elkaar voor. Maar voor cliënten familie wordt het zo complex dat ze verstrikt dreigente raken in een doolhof. Ik dacht: dit kan en moet anders!”In februari startte ze haar particulier initiatief, dagbegeleidingscentrumConvivio, aanvankelijk met maaréén cliënt. Inmiddels begeleidt Convivio 15 personen dietwee tot zes dagdelen per week het centrum bezoeken.Elleke: “Convivio is Latijn voor geniet van het leven. Endat is precies waar we voor staan. We willen mensen zolang mogelijk van het leven laten genieten. Door veel telachen, gezond te eten en leuke, gevarieerde activiteitente bieden. Maar we geven ook rust, gastvrijheid engeborgenheid.”Bij Convivio komen alle gradaties van dementie samen.Van beginfase tot vergevorderd. Elleke: “Ik spreek lieverniet over dementerenden maar over ouderen metgeheugenproblemen. In verpleeghuizen heb je vaakgescheiden afdelingen naar gelang de gradatie. En bijmij komt alles samen. Bezoekers die (nog) goed bij detijd zijn en vrolijk, kunnen de sombere of opstandigecliënten ondersteunen. Ze beseffen gelukkig niet dat ookbij hen het ziekteproces voortschrijdt. De familie echterwel. Die denkt dan: ‘overkomt dit ook ons moeder?’ Dat isbest confronterend. Tegelijkertijd ontlasten wij de familieenorm. Cliënten kunnen zo lang mogelijk thuis blijvenwonen, in de eigen wijk. En overdag kunnen ze hierterecht, midden in een wijk. En kunnen de mantelzorgerseven op adem komen.”leukste dag van de week.” Na een darmoperatie leek hetof Louise niet goed herstelde van de narcose; ze werd ergvergeetachtig. Gelukkig is het bij de Van Broekhoventjeseen zoete inval. Louise: “Ik heb een heel groot gezin, er isaltijd wel iemand die helpt.” Jacques: “We weten van elkaarwat er gedaan moet worden. Zoals boodschappen doenen haar meenemen naar familieleden of schouwburg. Zekrijgt huishoudelijke hulp van Thebe en die kijken ooknaar haar medicijngebruik.” Een van de dochters zochtiets gezelligs voor haar moeder en hoorde van Convivio.Louise: “En gezellig is het hier zeker. Koffie drinken enkletsen met de anderen, maar ook gym, jeu-de-boule,knutselen en uitstapjes.” Jacques: “Wij noemen het dehobbyclub.”Elleke: “Het is hier een soort Tuin van Eden. Een ruimpand met een gezellige huiskamer, veel lichtinval en eenbinnentuin, waar mensen kunnen genieten van de laatstezonnestralen. Convivio geeft een zinvolle invulling aanhet leven van de oudere mens met geheugenproblemen.Doordat hun geheugen hen in de steek laat zijn ze zelfIedere DAg zonDAgZoals Jacques van Broekhoven en zijn moeder Louise.Jacques: “Ons moeder heeft een vrolijke vorm vandementie. Die zingt en lacht maar en denkt dat het iederedag zondag is.” Louise lacht: “Zondag is toch ook de08 spinT


La pOUBELLE inbeweging!Stichting La Poubelle is hét kringloopbedrijf van <strong>Tilburg</strong>.De regelmatige bezoeker is het al opgevallen, de winkel isfors verbouwd. Het oppervlakte is met 10% toegenomenen de textielafdeling is vernieuwd. We hopen zo bestaandeklanten beter te kunnen helpen, maar ook nieuwe bezoekerste ontvangen die de weg naar onze winkel nog niet hebbengevonden. Om al die klanten te bedienen hebben we veelherbruikbare spullen nodig. Die kunt u nog steeds gratisafleveren aan de Havendijk 20, aan de zijkant van de winkel.Wedden dat, als u daarna de winkel inloopt, u iets leuk ziet?Zo helpt u ons dubbel, want de opbrengsten investeren we inonze medewerkers.Ook sociaal eethuis De Pollepel is een onderdeel van LaPoubelle. De Pollepel verzorgt al ruim 30 jaar maaltijden vooralleenstaanden aan de Stedekestraat. Die sociale functiekrijgt tegenwoordig nog meer vorm doordat steeds vakeralleenstaande werkenden kiezen voor een lekkere, goedkopemaaltijd in een prettige ambiance. Ontdek het zelf en komeen keer eten bij De Pollepel!La Poubelle is een onderdeel van de Diamant-groep en heeftnog altijd de doelstellingen waar het ooit allemaal om isbegonnen: werkgelegenheid bieden aan mensen met eenafstand tot de arbeidsmarkt, armoedebestrijding en eenbijdrage leveren aan een beter milieu. Zo begeleiden wijieder jaar ruim 100 mensen die een nieuwe start maken inhun leven. Om dit ook in de toekomst te blijven doen is eensterk bedrijf nodig, dat midden in de samenleving staat. Daarwordt hard aan gewerkt bij La Poubelle!sAMEn WERKEn MEtwat (ER) ECHt is!Bij Stichting Werkgemeenschap de Imme geloven we insamenwerken, samen werken met wat (er) echt is.De Imme is een biologisch en vegetarisch restaurant annexsociaal activeringstraject in het hartje van <strong>Tilburg</strong>.We werken met pure producten en laten ons door de herfstinspireren tot het maken van verrassende gerechten mettypische seizoensgroentes als pastinaak en spruitjes, maar,op zijn tijd, ook tot een wandeling tussen de kleurige bomenvan de Oude Warande.Het is een plek waar koks en trajectbegeleiders samen werken,ieder op hun eigen manier, vanuit hun eigen deskundigheid,met één gezamenlijk doel. Met de woorden van Annie M.G.Schmidt: “Ieder mens heeft een veilig huis nodig en een engbos”.Bij de Imme bieden we zowel een veilige als uitdagendewerkplek voor diverse mensen, waaronder vrijwilligers,uitkeringsgerechtigden die hier een reintegratietrajectvolgen, mensen die hier hun taakstraf kunnen uitvoeren, enjongeren die hier hun maatschappelijke stage willen lopen.Ieder krijgt bij ons een eigen plek en een eigen taak, naareigen vermogen.Dan blijkt keer op keer dat mensen samen meer kunnen danze aanvankelijk voor mogelijk hielden.Samenwerken is een kunst. Het vraagt duidelijke grenzen,respect voor jezelf en de ander, een luisterend oor, en eenopen blik.Dat geeft energie!Voor meer informatie kijk op www.immetilburg.nl, neemcontact op met Floor Baselier floorbaselier@immetilburg.nl, 06-12707456, of kom eens langs in ons restaurant in deWillem II straat 52a in <strong>Tilburg</strong>.ingekochte paginaspinT 11spinT 011


Piet & NellieNellie (77) en Piet Musters (82)Piet: “Ik kom voor informatie van de Kbo. Handig als jeRonalleen komt te staan. Dat is nu nog niet nodig.Wij zijngeen groepsmensen, maar doen veel samen, zoals fietsen,zwemmen, lekker uit eten en naar de bios. We hebben hiernet bij de Euroscoop kaartjes gekocht voor de film Ookheb ik folders meegenomen van de Maaltijdenexpres. Diewillen we best een keer uitproberen.”Edwin & LeonieDe Edwin vriendinnen Franken en Rowena Leonie van (18), den Margreta Bosch (85). (20) en JessicaEdwin: (28) kwamen “Als ouderenadviseur zelfs speciaal bij voor de Twern uit Twente. organiseer Rowena: ikmede “Het is de de Seniorenbeurs. eerste keer dat Dit we is al hier de elfde zijn; we jaarjang. zijn met Het een isdruk; we verwachten vandaag meer dan 3500 bezoekers.groep van mee Twente op vakantie in Dongen, dus ditJe moet het ook zien als uitje; bezoekers kunnen van alleskwam mooi uit. Jessica: “Bij ons hebben we ook welproeven en krijgen ook spulletjes.Het thema past goedbij een deze gehandicaptenkermis, tijd. De overheid treedt maar terug daar en er waren zal meer ze en zeermeer onvriendelijk een beroep en mochten worden we gedaan sommige op de attracties zelfstandigheid niet eensvan in. Bovendien de ouderen waren dankzij er alleen mantelzorg mensen met en een vrijwilligers. beperking.Vandaar En moet dat je nou de hier beurs eens een zien. zo breed Iedereen mogelijke loopt door oriëntatie elkaarbiedt aan zorg en ondersteuning. Dat gaat van Brockenheen en we zijn overal even welkom.Wat een verschil!”Verhuizingen tot aan Simpc’s; speciale computers voorMargreta: “Ik vond de Supermouse geweldig, ook al draaitsenioren met gebruiksvriendelijke icoontjes. Het is mijeen hij vandaag zorg dat wat ouderen langzamer. goed geïnformeerd En we gingen blijven. in de Zodat Breakze Dance, goed de voorbereid botsauto’s zijn.” en het Megamonster. Maar zonderG-dag zouden we niet snel naar de kermis gaan, denk ik.”Leonie: “Ik ben hier de oudste vrijwilliger en doe al vanafhet begin mee. Ik heb vanochtend wethouder Marjo Frenken Twern-directeur Gon Mevis aangekondigd met eenbloemetje. Verder spring ik in waar nodig. Doe sowiesoveel aan vrijwilligerswerk, onder andere bij de Kbo inhet Voorzitter Zuiderkwartier. Jan Jong Het is van een swrggt: hele fijne “Deze middag, dag was je kunt weerhier een zoveel succes. informatie Met 620 deelnemers opdoen. Veel uit mensen heel Nederland weten niet zijnwat dat er er allemaal toch 120 mogelijk meer is, dan vooral vorig ook jaar. voor We mensen worden met nogeen kleine beurs. Mijn zorg is dat ik mijn kinderen niet teberoemd. Bijna alle exploitanten hebben hun attractieveel wil belasten. Daar ben ik te eigenwijs voor. Daaromgratis opengesteld, of zijn goedkoper en de horeca sponsordede drankjes van Thebe, en al hapjes. is het Onze maar vrijwilligers voor de steunkousen.waren goedis het een goede zaak dat er vervoer is via de Deeltaxi enthuiszorgIk herkenbaar ben nog redelijk aan hun gezond gele jasjes.” al sta ik wel onder controlevan de cardioloog. Heb een rollator, maar wil die pasgebruiken, als het niet anders kan.Verder blijf ik gewoonroken. Gerookt vlees gaat immers langer mee!”Volgend jaar ook vrijwilliger worden?Neem dan contact op met swrggt@hotmail.comNellie: “Blijft de zorg nog wel betaalbaar? Dat is onze zorg.Rowena, Jessica & MargretaJe moet nu al zoveel bijbetalen. Vroeger was de thuiszorgvijf gulden in de maand, nu al €40,-. En ik kan het weten,want ik werkte in de thuiszorg. Het eigen risico voorhulpmiddelen wordt ook steeds hoger. Straks moetenwij kruipend over straat! Onze gezondheid is verdergoed; ik had vorig jaar een bacterie op mijn hartzakje;dat was kantje boord. Maar nu slik ik medicijnen enbloedverdunners en het gaat prima.”spinT 13spinT 13


eenHeiDria: “vorig jaar zijn een aantal kinderen uit probleemgezinneneen dagje uit geweest met het sterrenfonds.naar de film Sinterklaas en het pakjesmysterie in het pathétheaterin breda en na afloop ontmoetten ze Frans bauer,sinterklaas en de zwarte pieten. om die 200 blije, dankbaregezichtjes te zien. Dat was voor ons een hoogtepunt!”De Zonnevlecht geeft ook zelfbewustwordingscursussenvoor kinderen. ria: “met de kinderen gaan we boodschappendoen voor de kerstpakketten. Hierbij leren zebudgetteren. we gaan ook met ze langs zieke ouderenom planten te bezorgen. Dan leren ze hoe rijk ze zijn,alleen door gezond te zijn. bovendien, we geven nietalleen om mensen, maar ook om dieren. laatst hebben wedierenvoeding bij elkaar gebracht voor een noodlijdendasiel. toen zijn we met de kids weer langs dat asiel gegaan.Dat is de geef om elkaar gedachte. samen naar een doeltoegroeien, dat geeft die eenheid.”Kent u iemand die wel een nieuwe inrichting, outfit,kerstpakket of Hart onder de riem pakket kan gebruiken?neem dan contact op met actiegroep Geef om Elkaarp/a De Zonnevlecht, strausslaan 130, 5011 KJ tilburg.t.013 – 456 21 91Voorbeeld pakket Wereld Winkel tilburg


AARDEn Bij Ut ROOiE BiEtjEut rooie bietje is een bijzondere plek in tilburg waar al ruim dertig jaar op ecologische wijze groenten,kruiden en bloemen worden geteeld. De producten uit de tuin zijn te koop in de winkel op locatie en viadiverse distributiepunten. sinds 1 september 2011 maakt ut rooie bietje onderdeel uit van traverse, stichtingvoor maatschappelijke opvang in midden-brabant. traverse wil de karakteristieke eigen sfeer van ut rooiebietje zoveel mogelijk behouden en verder ontwikkelen. Dit betekent dat de ecologische werkwijze en ook desamenwerking met (ideële) vrijwilligers wordt voortgezet. De nieuwe bedrijfsleider, vincent de wolff, heefthierover genoeg ideeën.“ut rooie bietje is een plek waar je als vrijwilliger, naastje drukke baan, lekker kunt aarden. te midden van allestadsdrukte vind je hier een oase van rust waar je opverschillende manieren een bijdrage kunt leveren aangroei. niet alleen van de gewassen maar ook van mensen.Je werkt bij urb namelijk samen met kwetsbare mensenmet diverse achtergronden.” ut rooie bietje kan op verschillendeterreinen ondersteuning van vrijwilligers gebruiken.naast de teeltactiviteiten, zoals zaaien en oogsten, plantenen schoffelen, is er hulp nodig bij het terreinonderhoud enhet runnen van de winkel. vincent: “De openingstijden vande winkel willen we uitbreiden zodat we in de toekomstook op zaterdag open kunnen zijn. om de winkel hethele jaar door te kunnen bevoorraden, wordt het teelplanaangepast. ook willen we een bloemenplan ontwikkelenzodat er in de toekomst van het vroege voorjaar tot hetlate najaar snijbloemen verkrijgbaar zijn.”over trAversetraverse biedt opvang en begeleiding aan mensen diedak- of thuisloos zijn of dit dreigen te raken. De opvangvarieert van 24-uursopvang tot verschillende vormen vanbegeleid wonen. traverse vindt het belangrijk dat haarcliënten een dagbesteding hebben. Deze dagbestedingkan (vrijwilligers)werk of een opleiding zijn. voor cliëntendie moeite hebben een reguliere baan te vinden of tehouden, heeft traverse diverse dagbestedingprojectenwaar zij ervaring kunnen opdoen met werken en leren.ut rooie bietje is hierop een prachtige aanvulling. meerinformatie over traverse kunt u vinden op www.smotraverse.nlinteresse om Als vriJwilliger te werKen?neem dan contact op met vincent de wolff. e-mail:vincent.dewolff@smo-traverse.nl of tel: 013-5431439openingstiJDen winKel:De winkel van ut rooie bietje is elke vrijdag geopend van9.30 tot 16.30 uur.contActut rooie bietjeKoningshoeven 625018 Ab tilburgtel: 013-5431439e-mail: utrooiebietje@smo-traverse.nlADepoAaIedproleeinsinidebeprihewwofbinHoheaavroDegepri16 spint ingekochte paginaW


PRIJSUITREIK<strong>IN</strong>GMAANDAG 12DECEMBERAANMELDEN TILBURGSE EMANCIPATIEPRIJS!De Emancipatieprijs benadrukt het belang van een gelijkwaardigepositie en participatie van mannen en vrouwen in onze stad.Aanmelden?Iedere vrouw, man, groep, stichting,wordt toegekend. De genomineerdenproject, bedrijf of organisatie ongeacht worden eind november bekend gemaaktleeftijd, kleur of achtergrond, die met een in de plaatselijke media en op de websiteinspirerend, succesvol en/of vernieuwend www.emancipatieprijs.nlinitiatief laat zien wat emancipatie inde hedendaagse <strong>Tilburg</strong>se samenleving * Fien Verbunt is een krachtige vrouw inbetekent, komt in aanmerking voor de de geschiedenis van <strong>Tilburg</strong>prijs. Iemand kandidaat stellen kan viahet voordrachtformulier op de websitewww.emancipatieprijs.nl. Uw voordracht Nieuw! ‘Zeurhengelprijs’of aanmelding moet vóór 20 novemberbinnen zijn.Dit jaar wordt voor het eerst ook defeministische Zeurhengelprijs uitgereikt:Hoofdcriterium is het leveren of geleverd een aanmoedigingsprijs met een knipooghebben van een fundamentele bijdrage die met name vrouwen wil stimulerenaan de verbetering van de positie van om te blijven ‘zeurhengelen’ overvrouwen in de <strong>Tilburg</strong>se samenleving. ongelijkheid en andere ongemakken.De jury bestaat uit:• Marjo Frenk, wethouder gemeente<strong>Tilburg</strong> (voorzitter)• Bart van der Pant, directeur bedrijvenRabobank <strong>Tilburg</strong>• Zr. Marie-Thérèse Brinkmann,Provinciale Overste Zusters van Liefde• Nico Snels, chef redactie <strong>Tilburg</strong>,Brabants Dagblad• Karin Bruers, ondernemer en cabaretier• Jan A.H. Melis, ondernemer enbestuurder• Gerda de Vries, directeur Feniks(secretaris)De jury selecteert een drietalgenomineerden waarvan aan éénprijswinnaar de Fien Verbunt Penning*Tips? Suggesties?Laat het voor 20 november weten viawww.emancipatieprijs.nl!WWW.EMANCIPATIEPRIJS.NL


Nieuw: Projec t Beter Leven in StoKHAsseltEr zIT muzIEk<strong>IN</strong> DE PuCC<strong>IN</strong>IFLAT!Stokhasselt is uitbundig groen, weids en van verpaupering is niet echt sprake. Tegelijkertijd is de wijk met meer danvijftig procent aan bewoners afkomstig uit de Antillen, Afrika of Azië de kleurrijkste wijk van Brabant. WonenBreburgbegon afgelopen zomer aan een ingrijpende renovatie van de Pucciniflat en daaraan gekoppeld wil het pilotprojectBeter Leven de sociale leefbaarheid van de flat opkrikken.door Betty Montulet / fotografie Dhinand KleineAchter het project staan de gemeente, Wonen Breburgen het Netwerk Sociale Activering en namens de laatstetrekt sew de kar. Frontlijnwerker Peer van de Voorthoudt kantoor in de - aan de uiterste rand van Stokhasseltgelegen - Pucciniflat: “Deze flats zijn meer dan veertigjaar oud en onderhand wel aan een makeover toe. Erkomt betere isolatie, energiezuinig dubbel glas endaarnaast worden keuken, wc en badkamer vernieuwd.Dat is natuurlijk al een grote stap voorwaarts maardaarmee ben je er hier nog niet.” Want Stokhasselt is ervan de <strong>Tilburg</strong>se impulswijken het slechtst aan toe; quawerkeloosheid, armoede en aantal schoolverlaters voertze alle lijstjes aan. En bovendien is er nauwelijks enigeverbetering zichtbaar sinds de Task Force Armoede in2007 haar ambitieuze doelen formuleerde. De eurocrisishaalt een fikse streep door de rekening. Peer: “Er is hierheel veel taaie problematiek. Armoede, schulden en ookeenzaamheid kwamen wij veel tegen toen we bij iedereenachter de voordeur gingen kijken. Dat doe ik samen metde Verbindende Schakel van Sociale Zaken en dat werktprima.Veel bewoners tonen vertrouwen in het project;slechts vijf hielden de deur dicht. De behoefte aan eenluisterend oor is groot en mensen willen graag bij de handgenomen worden. Want de hulpverlenende instanties zijnniet zo laagdrempelig als zij verwachten terwijl ze heelhard hun best doen om het hoofd boven water te houden.”Steentje biJDragen“Voor ons is de drempel naar de schuldhulpverlening,imw, sociale activering, advocatencollectief of momnatuurlijk een stuk lager”, vult Hennie van Deijck (sew)aan, “dus kunnen wij soepel doorverwijzen.Wij zoekenjuist de samenwerking met andere partners want natwee jaar mag het project niet als een plumpudding inelkaar zakken. Het moet goed geborgd zijn.We werkenbijvoorbeeld heel nauw samen met De Zichtbare Schakelsvan Thebe; die zijn op vier adressen geweldig goed aan deslag gegaan.” De wijkverpleegkundige is zichtbaar terugin Noord. Hennie: “Zij biedt hulp op het gebied van zorg,wonen, welzijn en veiligheid zonder dat je een indicatienodig hebt. In dit kader licht zij vrouwen voor overgezondheid; deze krijgen een lichamelijke test en jaarlijkseen screen-up. De zichtbare schakel zoekt ook pgb’s voormensen die begeleiding hard nodig hebben. Zo draagtiedereen zijn steentje bij.” Peer: “Voor wat voor probleemdan ook; overlast in de buurt of de flat, met geld, lastigeformulieren, gezondheid of de Nederlandse taal en noemmaar op. Maar ook de mogelijkheden voor de kinderen ophet gebied van onderwijs, vrijetijdsbesteding en sport ofal is het maar gewoon voor een praatje, ze kunnen bij mijterecht en ik moet zeggen dat ik het inmiddels behoorlijkdruk heb.” Naast de bekende schoonmaakacties vindt Peerhet vooral belangrijk de flatkinderen iets structureels aante bieden en daarom staat de fameuze bakfiets van deTwern met populair speelgoed, zoals bijvoorbeeld eencrossfiets, skeelers en skateboards elke woensdagmiddagbij de Kinderboerderij achter de flat. De Kinderboerderij –een van de mooiste van <strong>Tilburg</strong> - stond twee jaar geledenop de nominatie om gesloten te worden onder het momvan te weinig vrijwilligers en te veel vandalen.Gelukkig kwam een aantal bewoners daartegen inopstand en inmiddels is een club van vijftien vrijwilligersin de weer op een prachtige plek vol vrolijk vertierwaar kinderen van alle kleuren kunnen genieten van de18 spinT


konijnen, cavia’s, kippen en geitjes. “Dit toont aan dat je,als je echt iets wilt, je dat ook kunt bereiken”, aldus Peer,“ik ben zelf inmiddels zo betrokken geraakt bij het welen wee van iedereen hier in de flat dat ik er ‘s nachts weleens van wakker heb gelegen. Het mooie aan Stokhasseltis, dat ondanks de forse problematiek, veel mensen ermet plezier wonen en behoorlijk betrokken zijn bij hunwoonplek.”Min- en pluspuntenZoals de Somalische Keen Mohammed, die haar landgenotenin de Pucciniflat voorlicht over de ingewikkeldeNederlandse maatschappij en dat het hier not doneis om een vuilniszak van zes hoog naar beneden tekieperen en de <strong>Tilburg</strong>se Paula van Gestel, vrijwilliger bijKinderboerderij Stokhasselt: “Door mijn scheiding moestik mijn koophuis in de Reeshof uit. In Stokhasselt hebje snel kans op een flat en je bent al blij dat je ergensnaar toe kunt.” Haar omgeving schetste het schrikbeeldvan een getto vol buitenlanders, waar je óf beroofd ófbedreigd wordt. Paula: “We zijn nu bijna een jaar verderen ik voel me hier buitengewoon thuis! Want de Reeshofheeft ook haar minpunten. Er is daar geen saamhorigheidwant iedereen is heel erg op zichzelf. Ik ben daar eenkeer hard met mijn fiets gevallen en het enige watvoorbijgangers deden was een beetje meewarig kijken.”Door een hernia zat Paula deze zomer drie weken aan eenrolstoel gekluisterd: “Toen ik de stoep niet opkon, boodeen stel Marokkanen in een auto meteen hulp aan. En ikheb in die periode niet gekookt, dat deden mijn buren. Ikat heel gevarieerd: van couscous tot Turkse pizza. Of zekwamen van driehoog naar beneden om voor mij de deuropen te doen. Ik was best verbaasd en vroeg waarom?Het antwoord: ‘Jij bent altijd even vriendelijk naar ons toedus staan wij voor jou ook klaar.’ Klopt met mijn filosofie;als je openstaat voor andere culturen - en waaromook niet? Ze zijn een deel van onze maatschappij– doen zij het ook naar jou.” Paula is zeer te sprekenover het project Beter Leven. De lift en de hal zag zezienderogen opknappen: “Maar je hoort ook zo hier endaar dat bewoners goed geholpen worden en goedetips krijgen. Het is fijn dat Peer nu het aanspreekpuntis.” Als vrijwilliger bij de kinderboerderij is ze blij metde nieuwe activiteiten tijdens de winteropenstelling,zoals spelletjes- en bonte middagen en ze geeft sindskort Nederlandse les bij het naburige moedercentrumDe Bloesem. Paula: “Zo bevrucht alles elkaar. Daar waarhet het hardst nodig is wil ik me inzetten: kleinschalig,in de buurt, vertrouwd en veel laagdrempeliger dan ineen wijkcentrum. Zelf heb ik er ook veel baat bij. Ik hebnu meer contacten in de buurt dan ooit!”Kinderboederij StokhasseltspinT 19


K l A ntenrAAD werK en biJ stA n Dvertel ons uwervaringen…Talent werkt!Doe jij mee?www.sociatief.nl | www.rjwerkt.nlDe Klantenraad werk en bijstand is een onafhankelijke adviescommissiedie de gemeente gevraagd en ongevraagd adviseertover bijstandszaken. in de Klantenraad zitten vertegenwoordigersvan uitkeringsgerechtigden, belangenorganisaties en professioneleinstellingen.om goede adviezen te geven, wil de Klantenraad de ervaringenhoren van mensen met een bijstandsuitkering.uw ervaringen dus!Heeft u een vraag, een probleem of een klacht?Heeft u plannen, ideeën of suggesties?Zou u iets anders geregeld willen zien?Frankneem dan contact met ons op!informatie? surf naar onze website: klantenraadwbt.net. Daarvindt u informatie die voor u belangrijk kan zijn. u kunt daar ookuw ervaringen kwijt of u aanmelden voor onze nieuwsbrief en/ofemailservice.Klantenraad werk en bijstand tilburgpostadres postbus 1443, 5004 bK tilburgtelefoon 013 - 467 19 55email klantenraad.w.b@hetnet.nlwebsite klantenraadwbt.nettelefonisch bereikbaar: maandag t/m vrijdag 9.00-12.00 uurMaaltijdservice:makkelijk en gezondBent u niet in staat zelf de warme maaltijdte verzorgen, bijvoorbeeld door ziekte,ouderdom of drukte op het werk? DeCatering en Maaltijdservice van Thebebiedt dé oplossing! We bezorgen u elkedag een gezond en vooral lekker diner.Wij bereiden onze maaltijden met grotezorgvuldigheid en met hoogwaardige ennatuurlijke ingrediënten. Diëtisten enartsen waken mee over de kwaliteit.Voor informatie en aanmelden kunt u bellen naar 013 531 53 00vriJwilligerswerK…gewoon Doen!leuke, bijzondere en goede dingen doen? bij contour kan dat!wist je dat je met een paar uurtjes per week of per maand heleleuke, bijzondere en goede dingen kunt doen? een paar uurtjesmet iemand een praatje maken of een luchtje scheppen. eenkleine moeite voor jou, maar voor de ander een groot gebaar!ben je meer het één op één type? geen probleem, er zijn talvan mensen die op zoek zijn naar een maatje. contour biedt aljaren ondersteuning aan mensen die aan huis gebonden zijn endringend verlegen zitten om (extra) hulp. maar ook jongeren,anderstaligen of gezinnen met jonge kinderen kunnen deze hulpom andere redenen nodig hebben.interesse? bel of e-mail naarcontour–informele Zorg. of kijk opwww.contourtilburg.nl(vacatures informele Zorg). ook alsje zelf een steuntje in de rug kuntgebruiken, ben je bij contour aanhet juiste adres.simone Doensen en suskemAnnen en vrouwenwelKom biJ sew! (v.a. 25 jaar)Denk je wel eens: ik wou dat er iemand was die me kon helpen!er zijn problemen thuis, er is te weinig geld of met de kinderengaat het moeilijk; je bent te veel alleen. en je wil meer mensenleren kennen, een baan of vrijwilligerswerk doen, maar je hebtdaar nog wat stimulans bij nodig?KOM DAn nAAR sEW!sew heeft het volgende cursusaanbod: sportles, gezondheidsles,computerles, nederlandse les, handvaardigheid, naailesen er is een werkplaats speciaal voor de mannen. opvoedingsondersteuningen leren met je geld omgaan staan ook op hetprogramma.en het is gratis!bel voor een gesprek als je belangstelling hebt,t. 013 – 590 09 09 Dan kijken we samen of dit iets voor je is.Astrid st. Annaplein 21- 5038 tv tilburg - t. 013 - 543 45 72 - info@contourtilburg.nlof kom gewoon even langs:sew, boomstraat 131, tilburgspint 22


EcHTE HELDENDIE zIE je zELDEN!Als je mensen vraagt wat ze onder een held verstaan, hoor je vaak: iemand die mensen redt van deverdrinkingsdood, of iemand levend uit een brandend huis halen. En als je het verhaal van de heldzelf hoort wordt er vaak gezegd dat het impulsief handelen is geweest; je bent die dag ook niet je beduit gestapt met het idee vandaag een held te worden, toch? Toch hoor je nooit de verhalen van degemiddelde brandweerman, die van dat mensen redden zijn beroep heeft gemaakt.Ik wil hier heldendaden niet bagatelliseren. Niets dan lof voor de mensen die zonder enige aarzelinghet juiste doen. Maar wat ik onder helden versta is van een heel andere orde. Zo’n 5 jaar geledenkwam ik in een revalidatiecentrum terecht, nadat ik een soort hersenbloeding had door gemaakt. Enin dat centrum werd van mij verwacht dat ik leerde omgaan met de beperkingen die door de bloedingwaren veroorzaakt.Ruim 4 maanden verbleef ik daar, intern. Ik heb er talloze mensen ontmoet dieleerden omgaan met wat hen overkomen was. Van een jongeman die net aan een opleiding bij decommando’s was begonnen en achter het stuur in slaap was gevallen en daarna zijn eigen naamniet meer wist. Tot mensen die een aantal microbloedingen in hun hersenen hadden gehad en bijwie nu het hele pakket aan korte termijngeheugen was gewist. Mensen die hun hele autonomiekwijt waren geraakt, door iets wat in hun hersenen kortsluiting had veroorzaakt, of door vreselijkeongelukken. Mensen die niet meer konden praten, lopen, incontinent werden en zich als een babymoesten laten verzorgen. Mensen die met stalen pinnen en platen weer in elkaar gepuzzeld waren.Mannen en vrouwen die met oneindig geduld iedere dag opnieuw, probeerden om weer wat van hunoude vaardigheden terug te krijgen. Mensen die in de kreukels binnen kwamen en die zich langzaamterug vochten om weer zoveel als mogelijk was, een menswaardig bestaan te kunnen leiden. En dieprocessen verliepen niet altijd zonder slag of stoot, maar vaak zag je mensen die toch weer leerdenlopen, of praten, of alle twee, door eindeloos te oefenen om dat wat ooit zo vanzelfsprekend leek,weer te kunnen beheersen. En dat dit met petieterige stapjes ging en alleen met eindeloos geduldbewerkstelligd kon worden, mag duidelijk zijn. En ik zat daar tussen en zag het gebeuren. En bij mijleidde dit tot mateloze bewondering voor de mensen die zich er weer boven op knokten en de mensendie hen daarin bijstonden. Van maatschappelijk werkers, fysiotherapeuten tot verplegend personeelen de huishoudelijke dienst. En zeker niet op de laatste plaats de mensen die bij de patiënt hoordenzoals partners, kinderen, ouders, familie en vrienden die zich soms met een maniakale verbetenheidaan elk sprankje hoop vast hielden. En soms als er niet echt veel kans op verbetering was en ze zichdaarbij moesten neerleggen, was dat niet berustend. Met de moed der wanhoop probeerden zeverder te gaan met hun leven en hun verwachtingen aan de kant te schuiven of bij te stellen, om ervan te maken, wat er nog van te maken viel. Loop zomaar eens een revalidatiecentrum binnen om wathelden te ontmoeten. Het zit er vol mee.Dorien van de Wiel


Woningschool voor jongeren meteen verstandeliJKe beperking:“En DE buuRT PLuktER DE vruCHTEN vAN!”Het Boddehuis in de Kruidenbuurt krijgt een vervolg. Sinds een jaar leren pupillen van Zml de Bodde (schoolvoor zeer moeilijk lerende kinderen, red) hoe het is om samen met de wijkbewoners te werken aan de wijk en er tewonen. Met leerkracht Peter Balmakers en zijn jongens kijkt SpinT terug op dit succesvolle project.door Hans Peters / fotografie Dhinand KleineZoals dat vaker gaat is het idee voor het Boddehuisgeboren aan de bar. Een ‘thuisschool’ voor kinderen meteen licht verstandelijke beperking die er lessen volgen,een dagbesteding krijgen en volop leren hoe het is omzelfstandig in een buurt te wonen. Bedenker Dolf Becxvan adviesbureau Becx en van Loon stapte in 2010 naar dewoningbouwverenigingen voor een beschikbaar pand endeze waren meteen enthousiast. Vooral vanwege de linkmet de wijkbewoners. Voorwaarde was wel dat het projectmoest slagen voor de vier hoofddoelen. Vakdocent GroenPeter Balmakers: “Het Boddehuis is uniek voor Nederland.Doordat de jonge bewoners klussen opknappen in de wijkverbetert de leefbaarheid in de Kruidenbuurt. De buurtplukt er de vruchten van en accepteert onze leerlingenbeter. En dat vergroot weer hun eigenwaarde.” Eerstehoofddoel dat is gehaald. Peter: “Vorig jaar septemberkregen we de sleutel van Kruidenlaan 23. Onze pupillenzijn meteen gestart met het leggen van laminaat,behangen, schilderen en meubels in elkaar zetten. Endaarna hebben we alle buurtbewoners uitgenodigd vooreen Open Dag.” Wat al snel verzoeken voor buurtklussenopleverde. Bijvoorbeeld het witten van de souterrains vanseniorencomplex Kwendelhof en het planten van groen.opdrachtgever.” “Gelukkig maar”, haakt Michael in, “doormijn verstandelijke beperking kan ik niet snel werkenmaar wel secuur. Ik zoek dus later wel een baan waarbij ditmogelijk is.” Alex: “Ik werk juist heel snel maar door mijnADHD moet ik wel opdracht voor opdracht uitvoeren,anders vergeet ik nogal eens het een en ander. Vanklussen word ik rustiger, op school word ik in een bepaaldritme gedwongen.”De jongens zijn tussen de 16 en 20 jaar en werkentwee dagen per week in het Boddehuis. Daar leren zehuishoudelijke taken zoals afwassen, ramen lappen,stofzuigen en tafel dekken. Peter: “Het ouderwetse vakhuishoudkunde, zeg maar. Tegelijk gebeuren er ookonverwachte zaken. Een pakketje wordt afgeleverd voorde buren, bouwvakkers veroorzaken overlast of er vliegtOpmars nAAr zelfstandigheidVandaag zijn meester Peter en leerlingen Alex (18),Michael (17) en Jeroen (17) aan het werk in de KarinWeening Speeltuin. Peter: “Al vanaf het begin ruimenwe hier op, houden de kruidentuin bij, maken despeeltoestellen schoon en leggen stoeptegels aan. Ditkun je niet nadoen in de schoolbanken. Daar zit je vastaan lesuren. Hier bepalen we alles zelf en in ons eigentempo. En we zitten niet onder druk van een commerciële24 spinT24 spinT


een bal over de schutting. Dan zeg ik: los het zelf maar op.Het zijn de dagelijkse leermomenten voor het echte levenen vormen een basis voor hun toekomst, als ze zelfstandigwonen.” Michael.: “Je moet de switch maken van kind naarvolwassene. Het speelse gedrag wil ik afsluiten en meerverantwoordelijkheid tonen.” Ze moeten bijvoorbeeldzelf voor hun gereedschap zorgen. Peter: “Als ze hunhamer vergeten bij het tegels leggen laat ik ze dat zelfontdekken. Door schade en schande wordt men wijs.”“Ja,” lacht Alex, “net als toen ik met een hogedrukspuit destoep schoonmaakte. Ik spoot naar het huis toe in plaatsvan ervan af. Peter stond er langs maar zei niks. Toenwerd het huis smerig en kon ik daar gelijk gaan dweilen.Zal ik dus niet meer zo snel doen.” Waar zijn ze nu hetmeest trots op? Michael is trots op het opknappen vanKwendelhof: “Ik heb leren schilderen, afplakken en meteen roller werken. Dat is wel zo handig voor mijn eigenhuis later.” A. is vooral trots op het samenwerken met deoudere buurtbewoners: “Hoe vrijwilligerswerk in z’n werkgaat en hoe hard ouderen onze hulp nodig hebben.Wegroeiden dan ook van de complimentjes toen we klaarwaren met Kwendelhof. Vette pech dat na de klus de flatin brand vloog. De verzekering dekte de schade maar debewoners vonden het vooral voor ons heel erg.” Dat debuurt inmiddels betrokken is lijdt dus geen twijfel, alweereen doel gehaald.Derde doel geHAAldPeter: “Ik ben trots op alle projecten maar het is jammerdat het resultaat zo moeilijk meetbaar is. Het schilderenvan donkere souterrains is goed voor de veiligheid, hetschoonmaken van de speeltuin vergroot de leefbaarheid.Hoe meet je dat in cijfers? Daarom rapporteren we alles. Enhebben we in het Boddehuis een overzichtstentoonstellingingericht voor bezoekers.” Peter gelooft sowieso niet zoin cijfers: “Ik zie iedere leerling los van zijn IQ. Iedereenheeft een kwaliteit. En als je die benadrukt worden dedingen waar hij minder goed in is ook gestimuleerd.”J. heeft bijvoorbeeld dyslexie; Peter leert hem bij eensimpel klusje als aanvegen te denken in patronen: “Alsje in patronen leert vegen ga je logischer denken. Envia dezelfde structuur kun je een heg knippen of tegelsleggen. En ga je ook beter lezen.” Jeroen beaamt dat:“Sinds ik in het Boddehuis woon is mijn zelfvertrouwenerg gegroeid. Eerst typte ik heel moeizaam met een vingeren nu rammel ik mijn tekst zo het toetsenbord af.” Nietalleen de eigenwaarde vertoont een stijgende lijn maarook het beeld dat de wijk heeft van deze jongeren. Hetvolwaardig deelnemen aan de samenleving is dan ook hetderde doel dat gescoord is. Peter: “Vroeger werden dezejongens een beetje weggemoffeld door de maatschappijmaar nu staan ze midden in de wijk!”Voor het vierde doel: het doorstromen van leerlingennaar een zelfstandige woning of werk is het nog te vroegom resultaten te meten. Het Boddehuis is een projectvan De Bodde, tbv Wonen, tiwos en WonenBreburg.Twee groepen van 6 leerlingen met een verstandelijkebeperking volgen een jaar lang een combinatie van eenleerwerktraject en een dagbesteding.spinT 25


De Hier Woon iK Dag:aLLes net even andersdan normaalDat mensen met en zonder (verstandelijke, psychische en/of lichamelijke) beperking elkaar spontaan gaan ontmoetenin hun wijk is niet onmogelijk maar wel onwaarschijnlijk.Vandaar de Hier Woon Ik dag waar dat in een informele engezellige sfeer wél kan. Tal van instellingen werken eraan mee om deze dag – dit jaar in MFA het Spoor – te doenslagen en SpinT was erbij.door Betty Montulet / fotografie Dhinand KleineMeest opvallend toch wel is de persoonlijke post die voor jeneus bungelt bij binnenkomst; dat zijn de complimentjesdie twee meisjes van het creatieve projectburo GONZspontaan bezorgen aan de behoorlijk verraste bezoekers.Dat gaat via een werphengel vanaf de tweede verdieping.Het thema is hun speurtocht naar eigen “aardig” heidjesbij het publiek; want waar je zelf soms denkt van niet is hetfijn als een ander dat wel ziet!Wat verderop staat de kwèèkdoos waar de zeer bejaardemevrouw Willy van de Herdgang haar verhaal doet opeen krukje voor de camera. Participatiewerker van deTwern Lian Kiemeney verklaart: “De bedoeling van dekwèèkdoos is mensen te laten kwèken over wat ze doen inhun wijk en waar ze goed in zijn.We hebben er vanmiddagal zes gehad voor de camera, dus dat gaat goed. Wegaan zo alle wijken af en uiteindelijk willen we naar eenreizende expositie toewerken. Onder de naam Mijn kijk opde wijk gaat deze vanaf januari tot juli 2012 op tourneelangs alle MFA’s in <strong>Tilburg</strong>.”Noem ze maar op. Het organiserende Hier Woon Ik-teamvan professionals en vrijwilligers - ook weer met enzonder beperking - komt maandelijks bij elkaar om dit terealiseren. En met succes; ik schat dat er nu toch al wel zo’n250 bezoekers zijn geweest. Naast deze dag zijn we ookbezig met de Vrijetijdscirkel Oud Noord die elke maand bijelkaar komt in Het Spoor. Bedoeld voor mensen met eenbeperking zodat zij anderen hier kunnen ontmoeten enhun sociale netwerk kunnen vergroten.”Vrijwilliger Paul is erg te spreken over de grote groepmuzikanten van De Bent die allemaal een verstandelijkebeperking hebben en ongewoon swingen: “Prima dat ditgeorganiseerd wordt zo. Reacties van de meeste mensenzijn heel positief.” Vrijwilliger Sjef vult aan: “Mensen naarelkaar toe brengen in een wijk, dat lukt hier. Ben ik besttrots op. Ik vind het ook belangrijk dat arme mensenergens naar toe kunnen. Zoals pater Poels doet, daarkunnen we allemaal een voorbeeld aan nemen.”Best trotsParticipatiewerker Jesse van Venrooij (Oud Noord),hoofdverantwoordelijke voor deze dag: “Er zijn minstenszeven welzijnsorganisaties bij betrokken om mensen meteen beperking meer bij hun leefomgeving te betrekken.Plus nog wat andere organisaties.Van La Sala Streetdancetot stichting mee, van de Amarantgroep De Bent enpercussiewerkgroep Bandidos tot en met ggz Breburg,van het Netwerk Blinden en Slechtzienden tot en met desoephoek van De Pollepel.26 spinT


Pimp je HArt, prijs 1 euroKadosjop ’t Klein Verschil van Amarant (zie foto), dat zichspecialiseert in zelfgemaakte cadeauartikelen en houtenspeelgoed, is eigenlijk al best bekend bij <strong>Tilburg</strong>ers. Eenenthousiaste bezoekster zegt regelmatig cadeautjes tekopen bij ’t Klein Verschil op de Veldhovenring. Tijdensdeze dag helpen cliënten als Chrissy de kinderen met hetmaken van sieraden; Pimp Je Hart, prijs 1 euro.BegeleidsterLilian: “Deze dag is een hartstikke goed initiatief waarAmarant graag aan meewerkt. Wij horen dan ook vaakterug dat dat erg gewaardeerd wordt!”Talentenbank Oud Noord van de Twern bestaat sinds2009 en is opgericht om de vraag om een bepaald talentof deskundigheid in de wijk in aanraking te brengenmet het aanbod. Met als nevendoel wijkbewoners meerte betrekken bij elkaar en bij de wijk. Daarnaast is hetook een stukje armoedebestrijding. Sinds kort is deTalentenbank de samenwerking met vrijwilligerscentraleContour aangegaan. Opbouwwerker Maaike Pennings:“Je hoeft tenslotte niet telkens opnieuw het wiel uit tevinden.We merken nu al dat je elkaar heel erg versterkt.”Deze middag zijn er al zes vacatures binnengekomen metals opvallendste: Coverband Koninx biedt zich aan omworkshops muziek aan kinderen en jongeren te geven ingroepverband.Bezoeker Geert woont zelf onder begeleiding van deribw in Oud Noord en is erg te spreken over deze dag:“Mooi dat de negatieve beeldvorming over mensen metpsychische beperkingen dankzij media en films eenseen keer wordt doorbroken. Zelf woon ik behoorlijkzelfstandig, heb maar een uurtje per week hulp nodig.Ik hoef ze niet iedere dag op de stoep te zien staan!” Hijvindt het mooi dat de ribw hier vertegenwoordigd is methun befaamde fietsenwerkplaats in de Hasselt, die terplekke een workshop gratis banden plakken geeft. Waarmeerdere toevallige passanten meteen en blij gebruik vanmaken. ribw heeft ook een kookgroep voor haar cliëntenin de Goirkestraat en dit najaar opende ze een winkel inde Tongerlose Hoefstraat.Het leggen van contactggzBreburg manifesteert zich met een theaterworkshop.Preventiewerker Harold Loth: “Theater is misschien weleen erg groot woord voor wat wij doen. In onze workshopKunst van het Ontmoeten laten wij eigenlijk meer op eenluchtige, lichtvoetige manier ervaren wat er nou juist leukis aan een ontmoeting.” Consulente Ingrid Brummelhuisvult aan: “Je hoeft ook helemaal geen acteur te zijn ofdat soort kwaliteiten te hebben. Wij proberen eraan bijte dragen dat mensen - psychische beperking of niet -allemaal baat hebben bij het leggen van contact.” Harold:“Het zijn dan ook meer laagdrempelige tips voor hetdagelijks leven. We zijn hier net mee gestart maar ditconcept is ook bruikbaar voor volgende Hier Woon Ikdagen zoals volgend jaar in de Reeshof.”Tot slot bezoekster Annie de Vaart (76): “Ik ben hier metmijn buurvrouw die komt voor het Netwerk Blinden enSlechtzienden. Natuurlijk zijn er mensen die uit zichzelfmakkelijk contact leggen maar zo niet, dan biedt dezedag een prima gelegenheid. Ik kom hier ook voor mijnnichtje, die zit bij de workshop van Amarant!”Aan de Hier Woon Ik dag doen o.a. mee: Contour, ribw.Amarant, ggzBreburg, mee, gemeente <strong>Tilburg</strong>, de Twern,La Sala Sportclub Streetdance groep, De Pollepel, PeerkeDonders EHbo, Netwerk Blinden en Slechtzienden enBewonersstichting Theresia.T 06 – 46 10 15 85spinT 27


Psychische klachten?U kunt er zélf iets aan doen!Veel mensen hebben op enig moment in hunleven wel eens last van psychische problemen.Hierbij kan gedacht worden aan ondermeer somberheid, angst, verwardheid. Vaakzijn deze problemen op te lossen met behulpvan familie en/of vrienden, soms lukt datniet en is er wat meer nodig. De afdelingPreventie van GGz Breburg biedt in de regioMidden- Brabant en de regio Breda, cursussen,trainingen en ondersteuningsgroepen aan.Hierin leren deelnemers vaardigheden om zelfhun problemen aan te pakken en kunnen zeervaringen met elkaar uitwisselen.Groepen voor Kinderen van Oudersmet Psychiatrische Problemen (KOPP) enKinderen van Verslaafde Ouders (KVO)• Ondersteuningsgroep voor kinderen enjongeren voor verschillende leeftijdsgroepen(4-23 jaar)• Ondersteuningsgroep voor volwassenen meteen KOPP- of KVO-verleden• Broertjes en zusjes van kinderen met autisme(8-12 jaar)• ‘Moeders onder mekaar’ opvoedingsondersteuningvoor moeders met ernstige psychischeproblemenJeugd• Ondersteuningsgroep Rouwverwerking (8-12jaar)• Ondersteuningsgroep Rouwverwerking(12-16 jaar)• ADHD wat doe jij ermee (16-23 jaar)• ‘Alles Kidzzz…’: individuele begeleiding bijgedragsproblemen (9-12 jr)• ‘Grip op je dip’ online (info en aanmeldingvia www.gripopjedip.nl)• ‘Cool…. Af!’ Omgaan met boosheid (6-12jaar)• ‘Rots & Water’: fysieke sociale vaardigheidstraining(12-16 jr)Volwassenen• Gespreksgroep voor nabestaanden vanzelfdoding• ‘In de put, uit de put’ (18-55 jaar): overwinnenvan depressie• ‘Lichte dagen, donkere dagen’: overwinnenvan depressiviteit voor Turkse en Marokkaansemannen en vrouwen• ‘Mindfulness’: aandachtstraining voormensen met depressie of pieker-en stressklachten.• Anders (realistisch) leren denken• Omgaan met spanningsklachten voor Turkseen Marokkaanse vrouwen• Assertiviteitstraining• Assertiviteitstraining voor allochtone vrouwen• ‘Geen paniek!’: cursus voor het omgaan metpaniekklachten• Omgaan met ADHD-klachten• Effectieve communicatie voor partners• ‘Met lef’: een cursus voor mensen met socialeangst• ‘Aan de slag met angst’: voor mensen diehun angstklachten willen overwinnen• Zelfhulp: overwinnen van angstklachtenof depressieve klachten met individuelecoaching• ‘Agressieregulatie’: groepstraining voorvolwassenen• ‘Vlinders in Onweer’: Communicatie trainingvoor echtparen met huiselijk geweld• Ondersteuningsgroep Rouwverwerking• Beter slapenOuderen• Cursus ‘Verlies … en dan verder’• Cursus ‘In de put, uit de put’: zelf depressieveklachten overwinnen• Cursus ‘Op zoek naar zin’ een cursus rondhet eigen levensverhaal• Cursus ‘Angst de baas’: zelf angstklachtenoverwinnen• ‘De verhalen die we leven’ balans opmaken• Beter slapenOndersteuningsgroepen voor naastbetrokkenenof familieleden, wordenaangeboden voor de ziektebeelden:• Borderline• Schizofrenie• Psychische problemen• Ouders van (jong-) volwassenen metautismespectrumstoornis.Voor alle cursussen, trainingen en ondersteuningsgroepengeldt dat ze, bij voldoende aanmeldingen,twee keer per jaar van start gaan.Het aantal deelnemers per groep ligt doorgaanstussen de 8 en 12 personen. Gemiddeld vindenper groep 6 tot 10 bijeenkomsten plaats van ±2 uur. Aan de meeste groepen zijn kosten voorhet gebruikte materiaal verbonden (deze liggengemiddeld tussen de 1 10,– en 1 50,–).De meeste groepen worden in Breda en <strong>Tilburg</strong>aangeboden. Hebt u interesse in of wilt u zichaanmelden voor één van de cursussen, trainingenof ondersteuningsgroepen kijk dan op onzewebsite: www.ggzbreburg.nl bij preventie. Ookkunt u meer informatie krijgen bij het secretariaatvan de afdeling Preventie van GGz Breburg:tel 088 - 016 18 00 (regio <strong>Tilburg</strong>) oftel 088 - 016 52 82 (regio Breda). Ook kunt ude aanvraagbon (hiernaast) invullen.AanvraagbonIk meld mij aan voor/wil nadere informatieontvangen over de volgende cursus, training ofgroep.Cursus/training/groep (omcirkelen graag):Naam: M VGeboortedatum:Adres:Postcode:Woonplaats:Telefoonnummer:E-mailadres:U kunt de aanvraagbon sturen naar:GGz Breburgter attentie van de Afdeling Preventie BreburgAntwoordnummer 600055000 AT <strong>Tilburg</strong> (postzegel niet nodig)www.ggzbreburg.nlMeer informatie: tel 088 - 016 18 00 (regio <strong>Tilburg</strong>) of tel 088 - 016 52 82 (regio Breda)Bijzonderheel gewoonen dichtbijKind en jeugd Wonen Werk- en dagbesteding Vrije tijd Behandeling28 spintWerkendamAlmkerk HeusdenDEN BOSCHOosterhout KaatsheuvelVughtZevenbergenTeteringen Dongen Loon op ZandPrinsenbeek RijenEtten-LeurBREDATILBURGROOSENDAALGilzeOisterwijkSprundel Bavel RielBergen op ZoomRijsbergen Ulvenhout GoirleAlphenZundert Chaam HilvarenbeekBaarle-MiddelbeersNassauVoor meer informatie of een afspraak:0900 8066www.amarant.nlOssHooge en Lage MierdeReuselValkenswaardSchaijkGraveZeeland MillUdenVeghelGemertHelmondE<strong>IN</strong>DHOVEN DeurneSomerenOverloonBijzonder omdat wij een betrokken organisatie zijn met deambitie om mensen met een beperking volwaardig te latenfunctioneren in de maatschappij. Gericht op leven, wonen,werk en vrije tijd.Heel gewoon omdat wij weten en ervan uitgaan dat mensenmet een beperking ook ‘gewoon’ in het leven staan, ‘gewoon’gelukkig willen zijn en ‘gewoon’ recht hebben op een plaatsin onze samenleving.Dichtbij omdat wij zorg bieden aan huis, of dichtbij huis, inde wijk waar men woont. Dichtbij om zo, samen met ouders,familie, begeleiders en andere organisaties de zorg te delen.Zorg die zich richt op kinderen en volwassenen en voorziet inhet complete pakket zorg- en dienstverlening.Als dit u aanspreekt, is Amarant de organisatie voor ú!in dienst van mensen met een beperking


ExTRA GELDvoor kinderenVIA MEEDOENREGEL<strong>IN</strong>GIn september viel bij 16.500 <strong>Tilburg</strong>ers de nieuweMeedoenregeling in de brievenbus. De Meedoenregelingis een extraatje van 70 euro voor minima om mee tekunnen doen aan sport- en culturele activiteiten. Inhet vorig seizoen (2010/2011) maakten bijna 8 duizendmensen gebruik van deze regeling. Dat mogen er nogmeer worden. <strong>Tilburg</strong>ers met een inkomen onder 120%van de bijstandsnorm kunnen gebruik maken van deregeling. Wie in september geen brief heeft gehad kan deregeling aanvragen via www.tilburg.nl/meedoenregeling.Extra geld voor kinderenNaast de 70 euro van de Meedoenregeling kunnenkinderen in de leeftijd van 4 tot 18 jaar een extravergoeding krijgen om te sporten, of om muziek-, dansoftoneelles te volgen. Voor kinderen uit minimagezinnenis meedoen aan de samenleving via sport of cultuur nietvanzelfsprekend. Want gezinnen die in armoede leven,beknibbelen vaak als eerste op sporten of bijvoorbeelddeelname aan een cursus. Deze activiteiten zijn juistbelangrijk om contacten met anderen op te doen entalenten te ontwikkelen. De financiële vergoeding kansamen met de Meedoenregeling oplopen tot 250 eurovoor sportactiviteiten via het Jeugdsportfonds en 350euro voor culturele activiteiten via het Jeugdcultuurfonds.De financiële vergoeding is aan te vragen bij StichtingLeergeld via www.leergeldtilburg.nlRuimer AAnbodHet aantal aanbieders is uitgebreid van twee in 2007,naar ruim 80 in 2011. Samen bieden zij meer dan 150activiteiten aan. De activiteiten zijn dit jaar overzichtelijkgepresenteerd in een boekje, waarbij onderscheidwordt gemaakt in een aantal categorieën: persoonlijkeontwikkeling, sport & spel, muziek & dans en uitstapjes.De activiteiten speciaal voor 50-plussers en kinderen zijnapart benoemd. Het volledige aanbod is te bekijken op:www.tilburg.nl/meedoenregeling.ingekochte paginaspinT 29spinT 29


ZoRginitiatieVen in tiLBuRgHulp noDig? nooDZAAK Helpt!bent u in sociale, geestelijke, praktische of financiële hulpen woont u in de wijken ’t Zand, De Reit of Wandelbos?of bent u ingeschreven bij de parochie Frater Andreas?of kent u iemand die hulp nodig heeft? Zo ja, dan kannoodZaak misschien van nut zijn. Dit initiatief vande parochie Frater Andreas werkt met getraindewijkvrijwilligers die oog en oor hebben voor kwetsbaremensen. wij helpen mensen die tussen wal en schip zijngevallen. steeds meer mensen moeten leven van eenuitkering of een laag inkomen en moeten zich simpeledingen ontzeggen: een bezoek aan een familielid in eenandere stad, een cursus, de kapper of de pedicure. somsworden niet eens meer verjaardagen gevierd. mensenkomen daardoor steeds verder in een sociaal isolement.noodZaak wil mensen de kans geven om toch die “extra”dingen te kunnen blijven doen.bij een hulpvraag neemt noodZaak binnen 24 uur contactop. elke aanvraag wordt strikt vertrouwelijk behandeld.onze contactpersoon biedt soms meteen hulp, maarkan ook doorverwijzen naar bestaande hulpverleners ofdienstverlenende instanties. noodZaak werkt op kleineschaal aan (structurele) oplossingen en voorkoming vanarmoede.Heeft u sociale, geestelijke, praktische of financiëlehulp nodig en woont u in de wijken ’t Zand, De Reitof Wandelbos. Kent u iemand die hulp nodig heeft? Ofbent u ingeschreven bij de parochie?even nAAr even-nAArHet vrouw-Kindcentrum (vKc) Even-naar in de reeshofbestaat alweer zes jaar. Drijvende kracht van evennaarMahtab Masroorpour: “ik durf te stellen dat wenu bijna alle buitenlandse vrouwen in de reeshof welbereikt hebben. Als er een moeder met kind op hetschoolplein staat die ik nog niet ken, stap ik er op af.” in2005 was er grote behoefte aan een ontmoetingsplaatsvoor vrouwen van verschillende herkomst. veel buitenlandsevrouwen verkeerden in een sociaal isolement.naast vaste activiteiten als de koffie-ochtend, informatiebijeenkomstenover opvoeding en gezondheid en de naaienkookclub, zijn er ook activiteiten als internationalevrouwendag, het suiker- en offerfeest, speurtochtenvoor de kinderen, een budgetmarkt en het maken vansurprisepakketten voor arme gezinnen in de reeshof.Door zich nuttig te maken in en voor de wijk, krijgende vrouwen meer zelfvertrouwen. inmiddels weten ooknederlandse vrouwen het centrum te vinden zoals omaGonnie: “ik wilde zo graag mensen ontmoeten omdat ikniet meer werk. en juist het multiculti spreekt me aan.”en Lenka Cizkova, tsjechisch: “Andere culturen lerenkennen, ergens bijhoren, taal verbeteren, interesses enervaringen delen, voor anderen iets kunnen betekenen,feesten organiseren, luisterend oor en netwerken, dat kanallemaal bij het vKc!”vrouw-kindcentrum even-naar wordt ondersteund doorde gemeente, de twern en de wijkraad reeshof.locatie: wijkcentrum HeijhoefKerkenbosplaats 1t.: 013 – 572 83 83e.: evennaar@evennaar.nlBel dan noodZaak: t.: 06 – 19 53 83 54.30 spint


AL JE Zintuigen aan Bod in de senseseatEven zitten op de SenseSeat en je wordt beloond meteen geur en met de geur drijft de herinnering binnen”,zegt ontwerper Carlijn Stevens. Dankzij haar SenseSeatkunnen dementerende bewoners van woonzorgcomplexHet Laar genieten van de geuren van een heerlijk bos.Deze speciale stoel, gemaakt in de vorm van een boomstam,produceert bosgeuren zodra je erin gaat zitten. In deruimte waar de stoel staat, wordt een bos gesimuleerd,compleet met vogelgeluiden, boomstammen, paddestoelen,kabouters en herfstbladeren, waardoor debewoners zich in een wonderlijk woud wanen. Allezintuigen worden geprikkeld en dat is goed voor lichaamen geest.De <strong>Tilburg</strong>se Carlijn Stevens, wil zich met haar eenvrouwsbedrijfjeWeergaaf inzetten voor het welzijnvan ouderen. Twee dagen per week werkt zij in Het Laarom zich meer te verdiepen in het fenomeen dementie:“Iedereen heeft een persoonlijke geurendatabase. Doordeze opnieuw te prikkelen kunnen verloren herinneringenweer tot leven komen, die je leven veraangenamen. Ik wil(dementerende) ouderen een vrolijke en waardige oudedag bezorgen en ze weer in beweging zetten. Dankzij deSenseseat is dit mogelijk.”De stoel stond al in het woonzorgcentrum de Hazelaarvan de Wever en produceerde toen geuren als kruidnagel,vanille, lavendel, citroen/sinaasappel en anijs/eucalyptus.Die geuren brachten wel herinneringen aan Fransekampeertochten naar boven of koken met kruidnageltijdens de kerst, maar zoveel geuren brachten debewoners soms in de war. Carlijn: “Het concept moestversimpeld worden. Als je één sfeer creëert, kunnenbewoners daar volledig in opgaan. Daarom hebben wenu gekozen voor een bossfeer. De bosgeur is een mix vansandelhout, mos, grapefruit en dennen. Het geluid vande vogels en de elementen uit de natuur versterken diebeleving van een uitstapje naar het bos, wat voor veelmensen in verzorgingshuizen niet meer mogelijk is. Nukunnen verzorgers simpelweg zeggen: ‘kom, we gaannaar het bos.’”Een gloednieuw project van Weergaaf is te ervaren ineen verzorgingstehuis in Zutphen. Carlijn: “Overal zijngrijze hekken als afsluiting van andere afdelingen. Je zietde andere kant maar je mag er niet heen. Via 3Dbeeldenworden vogels in hun vlucht geprojecteerd.Vogels zijngrensoverschrijdend dus hekoverschrijdend. De vogel zitop het hekje en vliegt naar de goede kant. De dementebewoners volgen de vlucht van de vogels en wordenafgeleid van het hek. Een vervelend gevoel wordt omgezetin iets prettigs.”spinT 31


EN ooK HIER! vinDT UBibliotheken: Berkel-Enschot, Eikenbosch 7 – Bibliotheek Wagnerplein, Wagnerplein 5 - Heyhoef, Kerkenboschplaats3 - ’t Sant, Beneluxlaan 74 - Hasselt / de Poorten, Hasseltstraat 194 - <strong>Tilburg</strong> Centrum, Koningsplein 10 - Udenhout,Tongerloplein 15 Wijkcentra: MFA De Symfonie, Eilenbergstraat 250- Ypelaer, Corellistraat 10 - Heyhoef,Kerkenboschplaats 3 - ’t Sant, Beneluxlaan 74 - De Baselaer, Hoefstraat 175 - De Boomtak, Boomstraat 81 - NieuweStede, Capucijnenstraat 156 - De Spil, Heikestraat 54 - MFA Zuiderkwartier, Wassenaarlaan 38 - Spijkerbeemden, DonSartostraat 4 – MFA Het Spoor, Schaepmanstraat 36 - Jeruzalem, Caspar Houbenstraat 109 – MFA Het Kruispunt,Sabelhof 12 - Boerderij Paulusse, Tauernpad 2 - Hoogvenne, Kazernehof 76 - Zorgvlied, Schout Backstraat 33 - V39,Veemarktstraat 39 Sociale instellingen: Advocatencollectief, Korenbloemstraat 86 – ribw mb, Willem ii straat 21-23 – ribw mb, Nieuwlandstraat 44/46 - Voedselhulp, B. van Bloklandstraat 13 - Centrum voor dagactiviteiten (ribw),Goirkestraat 103 - ggZ, Lage Witsiebaan 4 - ggZ, Jan Wierhof 7 - Switsj, Haydnstraat 260 - Diamant, Zevenheuvelenweg16 - Diamant Groep, Insulindestraat 9 - Klantenraad Werk en Bijstand, Dragonstraat 13 - tog, Dragonstraat 13 - Traverse,Reitse Hoevenstraat 6 - imw Centraal Bureau, Korvelplein 213 - imw West, Sabelhof 12 - imw Noord, Verdiplein 88- imw Zuid, Korvelplein 8 - imw Reeshof, Warmondstraat 114 - Stichting Broodnodig, Dessinateursplein 30 - cbv,Wilhelminapark 62 - De Twern, Vincentiusstraat 102 - Feniks, ns plein 17 - Blauwe Maan, Wilhelminapark 55 - Dressfor Success, St Annastraat 20 - De Verdieping, St. Annastraat 20 - Contour, St. Annaplein 21 - Schuldhulpverlening,Spoorlaan 448 / Stadskantoor 5 - Novadic-Kentron, Edisonlaan 15 - Moedercentrum de Ketting, Berglandweg 40 -Kompaan, Rillaersebaan 75 - sew, Boomstraat 131 - The Dizz, Hasseltstraat 194 - Transvorm, Dr. Deelenlaan 13 - Huis vande Wereld, Spoorlaan 346 - Centrum Jeugd en Gezin, Ringbaan West, ingang B. Suijsstraat - Artenzo, Burg. Damstraat15 – Vadercentrum, Frater Mattheushof 1 - De Bocht, <strong>Tilburg</strong>seweg 184 Gemeentelijke instellingen: StadswinkelCentrum, Stadhuisplein 130 - Sociale Zaken, Koningsplein 8 - Stadswinkel Noord + Loket Z, Brucknerlaan 20a - LoketZ Berkel-Enschot, Abdijlaan 21 - Loket Z West, Beneluxlaan 74 - Loket Z Oud-Noord, Hasseltstraat 194 - Loket ZKerkenbosplaats 3 - Loket Z Zuid, Don Sartostraat 4 - Loket Z Oud-Zuid, MFA Zuiderkwartier, Wassenaerlaan 38 - Sport:Gemeente <strong>Tilburg</strong> Afdeling Sport, Stappegoorweg 1 - Zwembad La Piscine, Stappegoorweg 1 - Stuivesant Fysio &Fitness, Stuivesantplein 2 - Quality Sport Centre, Veldhovenring 57/59c - Puur, Artemisstraat 6 - Culturele instellingen:De Schalm, Eikenbosch 1, Berkel-Enschot - Jan van Besouwhuis, Thomas van Diessenstraat 1, Goirle - cvA, RingbaanOost 8/17 - Cinecitta, Willem ii straat 29 - Factorium, Kap. Poellplein 3 - Paradox, Telegraafstraat 62 - Hall of Fame, St.Ceceliastraat 23 - Theaters <strong>Tilburg</strong>, Louis Bouwmeesterplein 1 - De Nieuwe Vorst, Willem ii straat 49 Zorginstellingen:Amarant Hoge Veer, Bredaseweg 375 - Huize Padua, Paus Adriaanstraat 60 - Tweestedenziekenhuis, Dr. Deelenlaan 5 -Bemoeizorg, Korvelseweg 187 - Bureau Jeugdzorg, Alleenhouderstraat 25 - Elisabethziekenhuis, Hilvarenbeekseweg 60- St. Jozefzorg, Wethouderslaan 9 - De Hazelaar, Dr Eygenraamstraat 3 - Jozefzorg, Kruisvaarderstraat 40 - Den Herdgang,Berlagehof 60 - Bijsterstede, Herbothstraat 2 - Thebe, Lage Witsiebaan 2a -Woningcorporaties: tbv, Spoorlaan 430 -Tiwos, Stationsstraat 24 - Wonen Breburg, Ringbaan Noord 193 - 01 Winkels: La Poubelle, Hoevenseweg 3 - Samsam,Noordstraat 82 - Boefjes, Nieuwlandstraat 14 - Used Before, Nieuwlandstraat 55 - Vincent Shop, Veemarktstraat 37 -Solidare, Molenbochtstraat 66 - Ut Rooie Bietje, Koningshoeven 62 - De Paardebloem, Bredaseweg 256 - Bont en Blauw,Tuinstraat 84 - Selexyz Gianotten, Emmapassage 17 - De Schatkist, Pater van den Elzenplein 59 - Livius, Nieuwlandstraat56 - Plus IJsselstein, Besterdring 110 - Erica Natuurwinkel, Oude Markt 5 - De Schatkist, Pater vd Elzenplein 59 Horeca:De Pollepel, Stedekestraat 7 - Prins Heerlijk, Nieuwlandstraat 16 - Meesters, Monumentstraat 6 - Anvers, Oude Markt12 - Breexz, ns Station <strong>Tilburg</strong> - McDonald’s, Piusplein - Etenstijd, Professor Van Beuchemlaan 4 - Boerke Mutsaers,Vijverlaan 2 - The Grass Company, Spoorlaan 360 - Grand Central, Spoorlaan 422 - ’t Elfde Gebod, Paleisring 23 - Heerenvan <strong>Tilburg</strong>, Stadhuisstraat 21 - Café Langeboom, Nieuwlandstraat 1 - De Imme, Willem ii straat 52a - Kras 2, Willemii straat 27 - Roefus, Schouwburgring 190 - Subway, Spoorlaan 374 - Cafetaria De Smullerij, Hoefstraat 234 - Ticaro,Goirkestraat 55/59 - De Topper, Enschotsestraat 169 – Zij en ik, Emmapassage 15 et cetera…

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!