MEDEDEELINGEN , **•*.1918.

webstore.iisg.nl

MEDEDEELINGEN , **•*.1918.

MEDEDEELINGEN , **•*. 1918.VAN DENEDERL. KATH. J0URNALISTEN-VEREEN101N0.SECRETARIAAT: C. M. J. ALEVEN — — STATIONSTRAAT NO. 6, HILVERSUM.OFFICIEEL.DE JAARVERGADERING.Aan onze leden deelen wij mede, dat de jaarvergaderinggehouden zal worden begin October,hoogstwaarschijnlijk te 's-Hertogenbosch.Voorstellen ter behandeling op deze vergaderingzouden wij gaarne vóór 21 Augustus ontvangen; ze kunnen dan in de a.s. bestuursvergaderingonderwerp van bespreking uitmakenen voorzien van een bestuursadvies wordengepubliceerd.STEUNFONDS VOORKATH. JOURNALISTEN.Behalve de bijdragen welke wij op Zaterdag18 Mei konden pubiiceeren, hebben verschillendeandere katholieke courantendirecties onsdoor klinkende munt hun instemming betuigdmet het initiatief inzake het steunfonds voorkatholieke journalisten. Daar nog niet vanalle bladen antwoord is ontvangen en wij daaromdezer dagen nog eens aan ons verzoekhebben herinnerd, vinden wij het beter metde publicatie van de ingekomen bedragen tewachten tot een e. v. nummer. Reeds is eenzoodanige som bijeen, dat de -oprichting vanhet fonds verzekerd is.LEDENLIJST.CANDIDAAT-LEDEN.Voor het buitengewone lidmaatschap hebbenzich twee candidaten aangemeld, over wier aanneminghet bestuur in zijn e.v. vergadering zalbeslissen.ADRESVERANDERINGEN.Martin Berden, van Copernicusstraat 211, naarVan Speijkstraat39, 's-Gravenhage.K- Th. Wilhelm, van St. Annastraat 41 naarHeerenstraat 5, Hilversum.W. van Noord, van Lammert Majoorlaan 18naar Badhuislaan 14, Bussum.CORRESPONDENTIE.Dit nummer van de Mededeelingen heeft tengevolgevan de verkiezingsdrukte aanmerkelijkevertraging in de samenstelling ondergaan.M. te R. Een perscommissie bestaat in onzevereeniging niet. Wat bedoelt U met zoodanigecommissie en welke zou haar taak moeten zijn?De Mededeelingen verschijnen op ongeregeldelijden.NIET OFFICIEEL.(Voor alle niet onderteekenden bijdrage isde Secretaris verantwoordelijk.UIT EIGEN KRING.— De Haarlemsche Rechtbank heeft collegaM.J.M, van Poll, destijds hoofdredacteurvan de Nieuwe Haarlemsche Courant, wegensbeleediging van het raadslid Poppe in een artikelvan de N. Haar!. CL, veroordeeld totf 200.— boete subsidiaer 20 d. hechtenis.— In de aandeelhoudersvereeniging der N.V. Dagblad en Drukkerij De Tijd is tot commissaris'als opvolger van wijlen jhr. L. B. D.van den Berch van Heemstede, gekozen deheer dr. C. A. L. Rademaker, te Amsterdam.Het college van commissaris dezer Vennootschapbestaat thans uit de heeren: Jhr. mr.Ch. J. M. Ruijs de Beerenbrouck, te Maastricht,voorzitter; F. Th. Everard, te Amsterdam, secretaris,Mgr. A. J. Holiérhoek en dr. C. A. L.Rademaker, te Amsterdam en A. C. A. vanVuuren, te 's Gravenhage.— De Naaml. Venn De Spaarnestad (Uitg.N. Haarl. Crt. enz.) keert over 1917 7 pCt.dividend uit.— De N.V. Twentsche Courant- en Handelsdrukkerij(Uitgave van de Twentsche Courant)keerde over het boekjaar 1917-T8 3 pCt.dividend uit.DE REORGANISATIE VAN DENNED. JOURNALISTENKRING.Op pag. 69 van onze Mededeelingen is hetverslag opgenomen van de buitengewone vergadering,waarin de Nederlandsche Journalistenkringeen beslissing nam over de reorganisatievan zijn statuten.73


Over ijs van een nacht is de Kring niet gegaan.De herziening is langen tijd voorbereiden het besluit is na een gedegen schriftelijkeen mondelinge beraadslaging gevallen.We staan dus voor een beslissing, welke bedoeltvoor lange jaren de richting aan te geven,die de Kring zich voorstelt te volgen en welkeook voor ons het nader bezien waard is.Het aangenomen bestuursvoorstel hield hetmidden tusschen twee andere, waarvan 't eeneden Kring wenschte te hervormen tot strijdvakvereeniging,'t andere den Kring wenscht tebehouden (of terug te brengen) tot zuiver representatievepersorganisatie.Het bestuur van den Kring wilde 't een zoowelals 't ander, maar beide zaken slechts te deele.Het wil den Kring behouden als vertegenwoordigendPerscollege; het wil den Kring hervormenin de richting van een modern opgevattevakorganisatie, öf zooals de heer Hans hetuitdrukt: „Het economisch karakter van den Kringzal worden verscherpt. De bevordering vangunstige arbeidsvoorwaarden wordt meer' opden voorgrond gesteld."Deze terminologie heeft iets Borgesiaansch.De Kring gaat „in de richting van" vakorganisatieom daar na verloop van tijd stellig te belanden.En is hij in dien hoek verzeild, dan is het vertegenwoordigendkarakter tegelijk verdwenen.Wie radicale verbeteringen in de arbeidsvoorwaardender Nederlandsche journalisten nastreeft,kan slechts betreuren, dat de Kring zulkehalfslachtige besluiten nam.Daarmede komt men er niet. Dan vervalt men,evenals in den Kring, in allerlei getheoretiseer,wie wel en wie niet lid eener vereenigingkunnen zijn, en sluit men buiten het representatievecollege degenen, die allereerst de journalistiekvertegenwoordigen, n.1. de hoofdredacteuren,wanneer deze per ongeluk ook directeurzijn.Het is psychologisch heel verklaarbaar, datde Kring als organisatie er grootsch op gaatzich te kunnen aandienen als de vertegenwoordigerder Nederlandsche pers. Maar watbaat hebben de leden hiervan? In welke vereenigingvan werknemers heeft het representatievekarakter de leden ooit warm gemaakt?Daarvoor organiseeren de werknemers zichniet, ook niet de journalisten, nog zelfs afgescheidenvan de vraag, in hoeverre de vertegenwoordigingder pers niet allereerst of niet eveneenstaak der directeuren-eigenaren van debladen is, — een taak, waaraan echter dedirecties door de onderlinge concurrentie totvóór enkele jaren niet dachten en die daaromten deel viel en behartigd werd door de journalisten-werknemers.Het representatieve karakter van den Kring isbehouden, omdat men vreesde bij omvormingtot zuivere vakvereeniging de katholieke en ookandere leden te zullen verliezen.Collega Wesseling heeft ter Kringvergaderingop deze mogelijkheid gewezen en 't is natuurlijkdoor de voorstanders van het bestuursvoorstelgretig herhaald.J t Wil ons voorkomen, dat de boeman van't verlies der weinige katholieke leden, die deKring telt, te veel opgeld heeft gedaan. Aan 'tbehoud van enkele leden mag een organisatiehaar karakter niet opofferen, want niet moet dekracht gezocht worden in het vinden van eenformule, waartegen zoo min mogelijk personenbezwaar kunnen hebben. Veeleer zoeke menheil in 't scherp omlijnen van zijn program, ookal zou dit het heengaan van enkelen tot gevolghebben. Die heengaan, blijven immers niet ongeorganiseerd,doch versterken de vereeniging,waarin zij zich beter zullen thuis gevoelen...tot heil van alle betrokken organisaties.'t Is immers dwaasheid te meenen of te verlangen,dat er slechts één journalisten-organisatiebesta. De Kring doet en handelt tot dusverrewel, alsof hij er alleen is, zoowel representatiefals ter behartiging der economische belangen,maar in de ontkenning van anderen ligt nogniet het bewijs van de overbodigheid van hunbestaan.De vakbelangen zullen beter gediend wordendoor twee of meer Journalisten-vereenigingen,met goed omlijnd program, dan in een Kringdie tot behoud zijner leden zich met vage omschrijvingenen ruime definities moet tevredenstellen.Ons hoogste ideaal is niet, dat de Nederl.Kath. Journ. Ver. zooveel mogelijk leden telt,maar dat alle leden doordrongen zijn van denoodzakelijkheid eener betere positie-regeling endaaraan ook daadwerkelijk medewerken.De bekende gemeenplaats, dat de qualiteitboven de quantiteit gaat, is ook hier van toepassing.De katholieken houdt men op den duur tochniet in den Kring. Men moge het probeerendoor op het representatieve karakter den nadrukte leggen, — het vakvereenigingskarakter inden Kring valt evenmin te loochenen. Al heefthet bestuur nu nog de omzetting van den Kringin een zuivere vakorganisatie kunnen voorkomen,tegen te houden is ze niet, want voorde vakorganisaties, ook die van journalisten, isin de toekomst een breed arbeidsveld weggelegd.Dat de Kring dien kant uitgaat, blijkt uit deconcept-statuten.Het Ondersteuningsfonds met een kapitaalvan / 17.000 wordt omgezet in een Weerstandskas,o.a. ten doel hebbend leden te steunen,die als gevolg van een arbeidsconflict zulkensteun behoeven en er billijkerwijze aanspraakop hebben.74


Wat is dit, wat is een progressieve contributieheffingen de in art. 3 genoemde bevordering dergunstige arbeidsvoorwaarden voor de journalistenanders dan criteria-voor een vakorganisatie?Daarom vinden wij den dwang van art. 10zoo verwerpelijk. Hierin wordt aan de plaatselijkeof gewestelijke vereenigingen voor de aansluitingbij den Kring als voorwaarde gesteld,dat alle gewone leden ook leden van den Kringzijn. De plaatselijke journalistenvereenigingenmet een ander doel dan de Kring zijn dus depropaganda-voertuigen voor den Kring. Eendirecte dwang voor het Kringlidmaatschap wordtuitgeoefend, wil men lid zijn van de plaatselijkeorganisatie.Deze zaak laten de katholieke leden van deplaatselijke journalistenvereenigingen niet aanhun aandacht ontglippen.Tot dusverre hadzepractischweinigbeteekenis.Maar bij veranderd getij verzette men de bakens.En niet ontkend kan worden, dat er een andere,betere, frisschere strooming komt èn in denKring èn in onze vereeniging, met het noodzakelijkgevolg van meer activiteit en meer uitgaven.Dies ook verhoogde contributie. En alsmisschien binnen enkele jaren onze vereenigingper lid zal heffen een bedrag van ƒ 10 of nogmeer, dan worde de katholiek niet gedwongendaarboven nog te betalen aan een organisatie,die hij hopelijk alsdan niet noodig heeft enwaarin hij principieel ook niet zal thuisbehooren.Immers, de Kring moge zich uit traditie enopportuniteit gekleed hebben als de Amsterdamscheweesjongen, hij zal de evolutie vanden tijd niet kunnen ontgaan en misschien ondankszich zelf worden wat hij wezen moet enwat ook wij moeten zijn: een vakorganisatie.De geest des tijds is niet te keeren. Hetbeginsel, dat de Kring onder den drang deromstandigheden in zijn statuten heeft vastgelegd,zal den Kring leiden op den weg, dien de journalistentot hun nadeel te lang onbetreden lieten.Aan dit voornamere doel zal het representatiefkarakter ten offer vallen.DE NED. DAGBLADPERS EN DENED. JOURNALISTENKRING.In de Mededeelingen van de VereenigingDe Nederlandsche Dagbladpers hebben tweeleidende figuren uit de werkgeverswereld hunmeening neergeschreven over de statuten-herzieningvan den Ned. Journalistenkring, nl. deheeren A. G. Boissevain, directeur van het AlgemeenHandelsblad, voorzitter, en Ferd. Wierdels,directeur van De Tijd, secretaris der Nederl.Dagbladpers.Ook voor ons is het van belang het oordeeldezer heeren te vernemen en in ons orgaanvast te leggen, omdat het een vingerwijzingkan zijn in welke richting onze katholiekeorganisatie met het meeste succes geleid kanworden.In onze gelederen is het immers evenzeereen strijdvraag of de katholieke journalisten eenvakvereeniging kunnen vormen. Op dit puntzijn onze statuten betrekkelijk vaag, al duidende handelingen der vereeniging uit den lateren tijderop, dat het vakvereenigings-karakter de bovenhandverkrijgt. Wij behoeven hiervoor slechts teherinneren* aan de actie inzake duurte-toeslag,positieverbetering en het ontwerpen van eenmodel-arbeidsovereenkomst, alle daden, welkegeheel liggen op het terrein van een vakvereeniging.De representatieve functie daarentegenheeft bij ons weten nimmer groote afmetingenaangenomen. Zelfs in gevallen, waarin de Vereeniginggevoegelijk zich had kunnen doengelden, bleef van den kant der eerst belanghebbendeleden elk initiatief achterwege.Hoe dus in de kringen der werkgevers gedachtwordt over vakvereenigingen van journalisten,kan ons niet onverschillig laten.De heer A. G. BOISSEVAIN, dan schrijft, datz.i. de combinatie van vakvereeniging(dat is de vereeniging alleen van journalistiekewerknemers), en een lichaam, vertegenwoordigendde geheele pers in al zijn geledingen,niet goed mogelijk is.„Een vakvereeniging van textiel-arbeiders vertegenwoordigtniet de textiel-industrie. Ten einde nu betereen vakvereeniging te worden, heeft de Kring thansweder leden, die in een de Pers vertegenwoordigendlichaam wèl tehuis behooren, in de vakvereenigingniet, uitgeslotenGeheel consequent is de zaak niet doorgedreven.Een voorstel-MESRiTZ, dat van den Kring werkelijkeen goede vakvereeniging maken wilde, is verworpenDat is, omdat de Kring tevens de universeele vertegenwoordigerook van die categorieën van persdienaren,die zij uitsloot, wil blijven. De'leden schijnenhet Engelsche spreekwoord: „you cannot have yourcake and eat it too" niet te kennen.De quaestie raakt ons, directeuren, onmiddellijk.Over den groei van de vakvereeniging van Journalistenkunnen wij ons slechts verheugen. Het is goeden wenschelijk, dat er een lichaam zij, in staat enbereid om de belangen en wenschen der werknemers,— dagbladschrijvers,—te behartigen, te bestudeerenen te formuleeren. En als de Journalisten-Kring hetnog eens zoo ver zou brengen, dat hij algemeenenormen voor salariëering en arbeidsvoorwaarden zouweten te stellen en algemeen doorgevoerd te krijgen,zou dit, goed beschouwd, voor de directeuren vandagbladen in hun geheel een voordeel zijn.Maar, met hoeveel gemotiveerde belangstelling wijden groei van een vakvereeniging aanzien, — datgaat buiten ons om. Of wij het goedkeuren of afkeuren,—- het kenmerkende van zulk een vakvereeniging is, dat zij op eigen kracht en alleen opeigen kracht berust. Wij kunnen haar het bestewenschen, — maar met wat zij doet of laat, hebbenwij ons niet te bemoeien.Met den Journalisten-Kring als vertegenwoordigendlichaam van De Pers in de uitgebreide beteekenisvan het woord, staat het iets anders. Wij hebben75


van de oprichting onzer vereeniging af gewild, datde Journalisten-Kring haar karakter als vertegenwoordigingvan De Pers zou behouden. Zij vertegenwoordigtthans zelfs de dagbladschrijvers onvoldoende. Vanenkele belangrijke bladen is geen lid der hoofdredactielid van den Kring. En dat is begrijpelijk: in eenzuivere vakvereeniging behooren hoofdredacteuren,die haast nog meer direct dan de directeuren enwerkgevers, de „patroons" van de werknemers-dagbladschrijverszijn, niet thuis ....Zij, die een vakvereeniging van beroepsjournalistentevens een lichaam achten, in staat en geroepen omover alle vraagstukken, de pers betreffende, metgezag te oordeelen, onderschatten de rol en de beteekenis,die de leiders van dagbladen voor dejournalistiek in het algemeen hebben. Niet alleen dedirecte redactie-leiders — de hoofdredacteuren —maar ook de leiders der onderneming, die beslissen,in welken geest en richting een blad moet werken,welke soort journalistiek er een plaats inneemt.De heer HOLDERT heeft eens als getuige voor denrechter gezegd: „Ik stel menschen aan, die schrijvenzooals ik wil."Zoo kras zal wel geen ander dagbladdirecteur zichuitdrukken, maar zeer goed weet toch ieder directeur,hoe hij zijn blad hebben wil, en hij stelt de journalistenaan, die zijn blad zullen maken, zooals hij hetwenscht....Ware dat zijn eenigen invloed op de journalistiek,op De Pers van ons land, deze zou reeds groot zijn,maar ieder weet, dat in de practijk die invloed inenkele gevallen nog veel grooter is....De zuiver technische directeursarbeid alleen reedsheeft op de journalistiek, op De Pers in het algemeen,op de arbeidsomstandigheden der journalisten, hetuiterlijk, de grootte, den inhoud van de courant eenoverwegend grooten invloed. Men denke slechls aanden invloed, die zijn commerciëelepolitiek kanhebben, zijn meening omtrent wat hij aan den inhoudkan ten koste leggen! En aan elk onderdeel vanden inhoud.En naast de directeuren zijn uit den Kring gehoudenalle niet-beroeps-publicisten, hoe groot hun invloedop de pers moge zijn, hoezeer hun beteekenis grootermoge zijn dan die van dozijnen knip- en lijmpotredacteuren (de uitdrukking vond ik in het blad vanden Kring). In een vakvereeniging behooren zij inderdaadniet thuis — met „de pers'' van ons landbindt hen een nauwe band.Voor mij staat dus vast, dat de Kring niet beschouwdkan worden, de Nederlandsche pers te vertegenwoordigen,daar hij de beroeps-journalisten alleen vertegenwoordigt.Een tweede vraag is echter: Komt dat er voor onserg op aan ? En dan moet ik voorloopig een ontkennendantwoord geven. De Pers in zijn geheel— och, zij wordt zoo zelden vertegenwoordigd. En,waar dat noodig is, kunnen wij er waarlijk genoegenmede nemen, dat het geschiedt door de vereeniging,die voor de overgroote massa der werkende journalistenopkomt. Waar het standpunt der directeurenverdedigd moet worden, staat onze vereeniging klaaren vinden wij vaak bij den Journalisten-Kring demeest gereede en welwillende medewerkingTheoretisch zou een afzonderlijke hoofdredacteurenvereenigingnaast den Journalisten-Kring aanbevelingverdienen. En dan een lichaam, De Pers vertegenwoordigende,waarin de drie persvereenigingen stemzouden hebben. Met nog een vertegenwoordigingvan publicisten er bij!Theoretisch, — maar wij zijn overtuigd dat het inde practijk zóó ook wel gaan zal."De heer FERD. WIERDELS gaat nog uitvoerigerop het onderwerp in en aan zijn meening zijnwij. geneigd groote waarde te hechten, omdatde heer Wierdels èn in de kath. werkgeversbewegingèn in de organisatie der courantenuitgeverseen positie van beteekenis inneemt enzijn oordeel berust op een grondig inzicht vande eischen, aan werkgevers- en werknemersorganisatieste stellen, — inzicht, verkiegendoor jarenlange studie en practische ervaring.Aan zijn artikel is ontleend :„Ons is het steeds voorgekomen dat de Journalistenkringals vereeniging groote schade lijdt doorhet dualistische van zijn karakter: het pogen om alsvereeniging van werknemers, — laat ons dezen termvrijelijk gebruiken, — voor de bevordering van dezerstoffelijke belangen te ijveren, en tegelijk: de nietongerechtvaardigde gehechtheid aan de positie vanvertegenwoordiger y.at' e^oyfjv van de NederlandschePers.Dat het voorstel-MESRiTZ in de Kring-vergaderinggeen meerderheid heeft kunnen veikrijgen, is voornamelijktoe te schrijven, dunkt ons, aan de oudeliefde voor deze positie, aan het streven naar behoudvan de representatie.De leden van den Kring, die van hun recht totmedestemmen hebben gebruik gemaakt, zullen hebbengevoeld, dat het niet meer zou aangaan, vertegenwoordigerste blijven van het Vak, als hun vereenigingvierkant zou verklaren, dat zij op de eersteplaats de stoffelijke belangen van slechts een gedeelteder beoefenaars van het Vak zou voorstaan, des noodsin strijd met het andere gedeelte.Geen arbeiders-vereeniging zou het in het hoofd,komen, zoo iets te pretendeeren, en met een modernearbeiders-strijd-vak-vereeniging zou de Kring, zooopenlijk mogelijk, terstond zijn gelijk gesteld, als hetvoorstel-MESRiTZ zou zijn aangenomen, zij het danook, dat de leden van den Kring — over het algemeengenomen — in menig opzicht hooger staan aan arbeiders.Dit zou immers aan den aard der vereenigingniets hebben veranderd.En wij zouden het allerminst hebben betreurd, alsde meerderheid der vergadering van den Kring anderszou hebben beslist dan zij gedaan heeft.Tegen het inrichten van den Kring als een zuiverevakvereeniging bestond in de vergadering ook welhet bezwaar van katholieke en andere leden, dat zijzich in dat geval wellicht ervan zouden hebben afte scheiden, uit vrees ooit aaarin besluiten zoudenworden genomen, waarmede zij zich, van het standpuntvan hun hoogere beginselen ziende, niet zoudenkunnen vereenigenDit bezwaar telt bij ons niet. Niet, omdat wij diemotieven niet zouden weten te onderscheiden of omdatwij ons zouden verheugen, indien de werknemersorganisatiezou worden verzwakt. Integendeel I Wijwenschen deze zoo sterk mogelijk te zien staan tegenoverons om met haar zoo krachtig mogelijk te kunnensamenwerken.In tal van vakken is juist gebleken, dat een gesplitstewerknemers-organisatie, — die, vereenigdin groepen, optreedt als één, — aan de werkgevershet stevigste vertrouwen verzekert, dat de door werkgeversen werknemers tezamen verkregen regelingenhet allerbest worden uitgevoerd. Nadat in de Typografiezelfs vier bonden van werknemers naast elkanderontstaan waren, is het gezamenlijke getal aangeslotenenverdubbeld, en die vier leven in goedeharmonie. Ieder, zonder uitzondering, vindt in datVak thans, in den bond van zijn eigen sociaal-economischerichting, al wat hij bij zijn streven naar lotsverbeteringzoekt.76


Ook hierom is het jammer, dat aangenomen werdhet voorstel van het Bestuur van den Kring, hetwelk,uiterst zwak en onwezenlijk, tracht het midden tehouden tusschen twee uitersten, die beide ietswerkelijks beoogen. Dit voorstel zou, dunkt ons,daardoor, na zooveel verschil van meening van jarenlang, alleen waard zijn geweest, te worden veroordeeld,want de vertegenwoordiging van het Vak inzijn geheel als eerste bestaansreden van den Kringen de plichten eener vakvereeniging zijn niet te vereenigen,zooals het bestuurs-voorstel toch wèl onderstelt.„Het economische karakter van den Kring zalworden verscherp t". „De bevordering van gunstigearbeids-voorwaarden (voor de journalisten, d.w. z. voor de leden der vereeniging; Red. Meded.)wordt meer op den voorgrond gesteld",zegt de heer Hans van dat bestuurs-voorstel.Slaagt die opzet, wordt dat verder reikende doelbereikt, ook dan wordt de Kring een zuivere vakvereeniging.Dan is hij, alleen in de détails der uitwerkingvan het karakter iets anders dan hetvoorstel-Mesritz bedoelde....Er wordt in het bestuurs-voorstel op „conflicten"gerekend. Het thans bestaande Ondersteuningsfondszal strijdkas worden. Gelooft het Bestuur — aan derepresentatie van het Vak nu zoo prettig gewoon,— dat de Kring hiermede belast kan blijven, als hijzijn verscherpte strijdleuze heeft en zijn zilverenwapen-arsenaal voor het „op den voorgrond doentreden" van eenzijdige belangen?In andere vakken dan het onze is de representatieals vanzelf opgedragen aan de patroons; in het onzekan dat niet! Hier zijn de journalisten zeker nietdaarvan uitgesloten. Maar als strijders tegen de economischsterkeren, de commerciëele ondernemers inen van het Vak, kunnen zij alleen die vertegenwoordigingallerminst aan....Directeuren en uitgevers-eigenaren zullen nu geheelworden geweerd uit den Kring. Opperbest! Zoobehoort het. Maar hoofdredacteuren-directeuren wordentoegelaten als buitengewone leden en hoofdredacteuren-zonder-meerals gewone leden, 't Is begrijpelijk,dat zoo gehandeld wordt, maar het is tastenen zoeken en het dwaalt af van de waarheid, van deware verhoudingen ....De hoofdredacteur is voor de journalisten de wezenlijkewerkgever; niet alleen in het aanwijzen vanhun dagelijkschen arbeid; in de meeste gevallen ookbij de regeling van al hun arbeidsvoorwaarden. Hijis veel meer de man van invloed dan de meesterknechtin de fabriek.Het zou gaan, het zou opperbest wezen, dat dehoofdredacteuren gewone leden waren van een Kring,die alleen de rol van een representant van het Vakhad te vervullen, zoolang ook de directeuren daarineen gelijke plaats konden innemen. Maar met de directeurenbehooren alle hoofdredacteuren tegelijk teverdwijnen uit een zuivere economische vakvereenigingvan journalisten, een strijd-vereeniging met eenstrijdkas, die de bevordering van gunstige arbeidsvoorwaardenvoor journalisten „op den voorgrondplaatst", met een „verscherpt economisch karakter".Hoe licht breekt een conflict uit naar aanleidingvan een onbillijke behandeling, die een hoofdredacteureen journalist heeft aangedaan, of van een ontslag,door een hoofdredacteur gegeven of door eendirecteur op voorstel van een hoofdredacteur!Dan zit de hoofdredacteur in de vakvereeniging, dieden strijd voert tegen hem of tegen zijn directeur,wien hij het conflict heeft bezorgd, en hij zelf, dehoofdredacteur, draagt bij aan de strijdkas in diestrijdvoerende vereeniging! Tegen hem wordt destrijdkas aangesproken, die hij zelf vroeger ijverigheeft helpen vullen!Het dualisme van den Kring, de representatie-zuchten de belangenstrijd tegelijk, veroorzaken verwarring,en het bestuurs-voorstel, dat gedaan werd, nu mentrachten zou, den knoop te ontwarren, lijdt nogzwaarder aan een ander dualisme.Het wil bij elkander houden wat zeker niet meerbij elkander behoort, zoodra aan het verlangen naarverscherping van karakter ook maar iets wordttoegegevenWat er dan met de vertegenwoordiging van het Vaknaar buiten, bij de Regeering, de Gemeenten, hetpubliek, zou hebben moeten geschieden?Hiervoor zou een Bijzonderen Raad van Vertegenwoordigngmoeten zijn ingesteld bestaande uit mannenvan vertrouwen, gekozen uit de werkgevers- ende werknemers-organisatiën, uit directeuren, hoofdredacteuren,redacteuren en verslaggevers, die steeds,— ieder in zijn eigen strijdvereeniging, — in aanrakingzijn met al hun speciale vakgenooten.En waar blijven de hoofdredacteuren?Dezen zullen zich afzonderlijk hebben te organiseerenals de chefs in andere bedrijven. Komen zijhiertoe niet, dan behooren zij eer zich te organiseerenals een onderdeel van de vereeniging van directeurendan als een onnatuurlijk mengsel in de werknemersvakvereeniging,met een meer of een minder scherpkarakter, een organisatie van hun eigen rechtstreekscheondergeschiktenWij zijn er van overtu.gd, dat de toestand in onsVak, de verhouding van de Vereeniging der courantdirecteurentot die van hun dagelijksche ondergeschiktemedewerkers aan de redactie, niet zuiverwordt, voor en aleer twee tegenover elkander staandezuivere vakvereenigingen tezamen het Vak beheerschen.Voor ons staat vast, dat het hiertoe vroeger, oflater komen zal, omdat het daartoe komen moet! Maardan had de Ned -Journalistenkring moeten beginnenmet.den 9 den Mei j.1. het vuorstei-MESRiTZ aan tenemen.Dit zou den journalisten tot heil hebben verstrekt,en ook ons.De praktijk van het economische Vakleven heeftreeds overvloedig geleerd, dat twee organisation, diebestaan als strijd-vereenigingen en ieder de eigenbelangen harer leden voornamelijk op den voorgrondplaatsen, in de meest vriendschappelijke verhoudinggoede toestanden in een Vak kunnen bevorderen, hetVak stevig kunnen opbouwen. Hieraan voor ons Vakmedewerken, zou mij een lust wezen, maar met denNed. Journalisten-Kring, zooals die is, gaat dat moeilijkHet kan heelemaal niet met den Kring, zooals hij nuworden wil.ROOMSCHE VRIJBUITCRIJ.Ingezonden.In nummer 13 van onze Mededeelingen komtonder het kopje Canon 1386 van Dr. Th. H.van Oppenraay een uittrekselvooruithetnieuweKerkelijke Wetboek, waarmee ik het als katholiekvan de daad, en in alle bescheidenheidgezegd: getrouw zoon der Kath. Kerk volkomeneens ben. Ja zelfs zonder Roomscher te willenzijn dan de Paus, zou ik nog verder willengaan, en den wensch uitspreken, dat iederkatholiek, en natuurlijk in het bijzonder dekatholieke journalist zich onthoude van medewerkingof het leveren van bijdragen aan nietkatholiekebladen en tijdschriften, ook al randen71


deze den katholieken godsdienst of goede zedenniet aan, maar dat zij eerst zooveel mogelijken als de gelegenheid bestaat de katholiekePers steunen en bevoordeelen, en daaraan opde eerste plaats hun medewerking verleenen.Hiertegenover zou ik dan willen stellen, datde katholieke hoofdredacties, directies en uitgeversop hun beurt hiertoe hun medewerkingverleenen en het den katholieken journalistenmogelijk maken deze theorie in practijk om tezetten, want al moet ik het tot mijn spijt zeggen,het is bij de katholieke Pers op dit gebiedtreurig gesteld, en deze steekt wat dit betreft,zeer ongunstig af bij de niet-katholieke Pers,die royaler en coulanter is, en weet wat denschrijver toekomt. En hier spreek ik uit eigenen anderer ervaring.Zendt men aan de niet-katholieke Pers eenbijdrage in, en wordt deze geplaatst, dan wordtmen fatsoenlijk, ja dikwijls ruim gehonoreerd;men krijgt een bewijsnummer en in den regelbinnen een maand na plaatsing zijn geld.Wordt de bijdrage niet geplaatst, dan krijgtmen de kopie spoedig onder dankbetuigingterug.Stuurt men aan een katholiek blad of tijdschrifteen bijdrage in, dan hoort men er openkele loffelijke uitzonderingen na soms inmaanden niets van; ook niet na herhaald beleefdschrijven met insluiting van porto.De postzegels worden gehouden en op eeneindelijk meer dringend schrijven, krijgt mendan een briefkaart, dat men geen kopie ontvangenheeft (die natuurlijk is weggeraakt); ofdat de kopie reeds een paar maanden geplaatstis in een of ander tijdschriftje, waarvoor hetniet was ingezonden, of overeengekomen; ofmen durft zelfs na maanden niets te hebbenlaten hooren, mee te deelen, dat u (de schrijver)toch niets meer aan de eventueel weggeraaktekopie zou hebben, daar deze niet meer actueelzou zijn; of men zendt na weken de kopie —waarvoor men voldoende porto voor retour insloot— onder strafporto terug.Zelfs is het me eens overkomen, dat ik opmijn herhaald schrijven betreffende de kopieniets hoorde en na ruim een jaar mijn novelle,met mijn naam er nog wel boven, in het tijdschriftvond, waaraan ik het had ingezonden,liggende op de leestafel van een café, waar ikhet als bij toeval inkeek.Ik liet de plaatsing van mijn bijdrage passeeren,zonder er over te schrijven, en wachttenu eens bijzonder geduldig af; weken en maanden,maar betaling heb ik niet gekregen; ofmen is zoo vriendelijk de kopie, die actueelvoor de een of andere gelegenheid is, terug tezenden, als men ze niet meer elders productiefkan maken. ïk zou met een reeks „ofs" kunnendoorgaan, allemaal werkelijke staaltjes van„Roomsche vrijbuiterij'', want dat is het per slotvan rekening toch in de meeste gevallen, maarde illustratie is — meen ik — duidelijk genoeg.Nu over de betaling.Deze is in het kort gezegd — treurig!De meeste katholieke uitgevers trachten aanhun kopie te komen — liefst voor niets, ofalthans voor een koopje. Op de eerste plaatstracht men met een truc de kopie voor niets tekrijgen, met een vriendelijk briefje, waarin menbedankt wordt voor de bijdrage, en dat men ergaarne een plaatsje voor in zal ruimen.Schrijft men dan een beleefd briefje terug,dat dit de bedoeling niet is, dan krijgt meneen brief in een geheel anderen toonaard terug,dat het wel kan geplaatst worden, maar datmen niet meer geeft, of gewoon is te geven,dan... volgt het bedrag, dat in den regel benedenhet minimale is; of dat men bijdragen voordit of dat tijdschrift niet honoreert wegens overvloedvan kopie van amateur-schrijvers, of omde eenvoudige reden, dat het er niet af kan.Vele uitgevers en directies beschouwen hunuitgaven dikwijls als behoorende tot ,,de goedezaak", waaraan ieder weldenkend en deskundigeKatholiek als zoodanig verplicht is mee te weiken,en het „goeie zaakje" steken zij liefst alleenof met eenige aandeelhouders in den zak.Zoo weten we firma's — we willen absoluutgeen namen noemen — die hun feuilleton-kopiehonoreeren met 0.927 cent per regel; en daarde firma meer uitgaven heeft, betaalt ze voorde kopie voor een tijdschrift waarvan de regelmaatbreeder is, heel rechtvaardig en wiskundigberekend 0.937 cent per regel.Geen mop, maar waarheid!Een andere maal hoorde ik van een collega,dat een uitgever heel lauw een feuilleton vaneenige vervolgen, waarvan hij het auteursrechtbehouden had, overgenomen had. Toen hij zooongepast was, daarop aanmerking te maken,oordeelde de uitgever het niet eens noodig opdien arroganten eisch en vrijpostigheid van datongelukkig schrijvertje te antwoorden.Toen dat schrijvertje echter heel in de vertemet een advocaten-befje en toga begon tezwaaien, kwam er een lief briefje af, om dezaak op een akkoordje te gooien.Als het nu wezenlijk niet lijden kon bij ons,dan verliest de keizer zelfs zijn recht, maar ikspreek van uitgeverijen die uitstekend floreeren.Mocht onze vereeniging er de Roomsch-Katholieke directies en uitgevers, in wier bladenzoo vaak gepleit wordt voor den slecht betaaldenen slecht geconditioneerden werkman, toekunnen brengen eenigszins betere honorariaaan de katholieke journalisten uit te betalen,dan zou ze daar menigeen onzer een dienstmee bewijzen, en vele katholieke uitgevers ertoe kunnen brengen, dat zij geen misbruik78


maken van de wetenschap, dat de Katholiekejournalisten uit godsdienstige overwegingen tochbij hen terecht moeten komen.X.EEN PUNT VAN OVERWEGING.Ingezonden.Wij, Journalisten, maken een kwaden tijd door,vooral de getrouwden met kinderen onder ons.Wij dragen met de ambtenaarswereld en dieverder tot de kleine luiden behooren de zwareoorlogslasten mee.De groot- en de kleinhandelaren, zij beidenverhoogen — de een veel; de ander minderveel — de prijzen van de koopwaren, gemotiveerdof ongemotiveerd, maar wij hebben nietste verhoogen; wij hebben slechts te betalen,100 procent tot 500 procent meer,' van onssalarisje met minimum-toeslag.H.H. uitgevers en directeuren, ze verhoogende prijzen van de abonnementen en advertenties,maar verhoogen ze onze salarissen over hetalgemeen ; heeft één van ons gehoord, dat eréén uitgever is, die in dezen tijd het honorariumvan ingezonden kopie : als artikelen, novellen,vertalingen enz. enz. heeft verhoogd ?Daarbij kan men soms nog 3, 4 maanden,ja zelfs een half jaar en meer op zijn zuurverdiendgeld van ingezonden kopie wachten.De respectievelijke directies trekken dan in diemaanden nog rente.Laten H.H. uitgevers en directeuren er eensaan denken, dat journalisten menschen zijn, dieop hun tijd boven de menigte moeten kunnenstaan ; en niet moeten kunnen worden omgekocht,waartoe ze dan dikwijls in de verleidingkomen.Nu zijn er enkele bladen, die een harden tijddoormaken ; daarentegen de meeste floreeren inweerwil van duur papier. Laten de directies vandeze laatste bladen ook eens denken aan degenen,die hen meehelpen groot Ie maken: dejournalisten.Racine zong in zijn tijd:Le bonheur semble fait pour être partagé.Maar wij journalisten merken er zeer weinig van.DE VERKIEZINGSDIENST.De onderlinge verkiezingsdienst van 3 Juli,georganiseerd door de Ned. Dagbladpers onderleiding van collega J. W. Heimer als directeur,heeft aan de gestelde verwachtingen ten vollebeantwoord. De organisatie was tot in alle onderdedenuitstekend voorbereid en heeft dan ookop perfecte wijze gefunctioneerd. In den loopvan 4 Juli was de stand der partijen bekenden konden de namen der gekozenen gepubliceerdworden, alsmede de stemmencijfers op de verschillendepartijen uitgebracht. Behalve één grovefeil door een seinfout ontstaan klopte de officieuzeuitslag van het bureau met den tweedagen later gepubliceerden officiëelen uitslaggeheel. Alleen de overzichten van de in eikenkieskring uitgebrachte stemmencijfers lieten telang op zich wachten. Voor de eerste maalechter, dat volgens een vrij ingewikkelde verkiezingstechniekden uitslag moest worden opgemaakt,heeft deze onderlinge verkiezingsdienstuitmuntend gewerkt en van onzen kant pastdaarvoor zeker een woord van collegiale waardeeringaan degenen, die dezen arbeid verrichttenen hielpen organiseeren, in 't bijzonder aan collegaHeimer, die de algemeene leiding op zulkevoortreffelijke wijze verzorgde.Ook de medewerking der autoriteiten wasditmaal van zeer welwillenden aard, dank zijde aanschrijving van den Voorzitter van hetCentraal Stembureau te 's-Gravenhage die aande voorzitters der stembureaux had verzocht omde gelegitimeerden der Ned. Dagbladpers zooveeldoenlijk alle gewenschte inlichtingen enopgaven te verstrekken.COMBINATIES VANKATH. COURANTEN.Ons Blad te Alkmaar is in eigendom overgegaanaan de Naaml. Venn. De Spaarnestad teHaarlem, die het van 15 September a.s. af alsdagblad zal exploiteeren.Eveneens heeft De Spaarnestad aangekocht deNieuwe Zuid-Hollander te Gouda, met de bedoelingook in de toekomst van dit blad een dagbladte maken.Het moet in het voornemen van De Spaarnestadliggen zich den eigendom te verwerven van nogmeerdere plaatselijke couranten, waarmedeonderhandelingenzijn aangeknoopt.De eigenaars van het Deventer Weekblad, metdaaraan verbonden edities als Zwolsch Weekbladen Nieuwe Raalter Courant, hebben deze verkochtaan de N.V. De Nieuwe Uselbode. Hetblad verschijnt nu niet meer in verschillendeedities, maar onder den naam De Nieuwe Uselbode.Deze overname is geschied in het belangvan de Katholieke pers in Westdijk, Overijsel,Sasland, de Veluwe en de Graafschap. De uitgavezal voorloopig geschieden in den vormvan een weekblad. Bij gunstiger tijdsomstandighedenzal waarschijnlijk worden overgegaan totuitgave van meerdere nummers per week.DOMME POSTBEAMBTEN.Als pendanten van de staaltjes van snuggerheidder post, welke we af en toe in ons bladen79


mededeelen, vermelden we het volgende :Een drukwerk bestemd voor: „den heer A.Raven, Centrum, Amsterdam", kwam onbestelbaarterug. Van Het Centrum scheen men op hetpostkantoor nooit gehoord te hebben.Nog erger maakte "s-Gravenhage het. Dejongste Mededeeling voor een onzer Haagscheleden was geadresseerd : „Den heer C. A. Leijen,Maasbode, 's-Gravenhage". Ook dit adres bleekonbestelbaar; op achterzijde der strook wasgestempeld: „straatnaam bestaat niette 's-Gravenhage.''Een brief met N. v. .d D. op 't adres komtterecht, zelfs uit het verst afgelegen dorpje.Maar in de hofsad zijn er, die van De Maasbodenimmer gehoord hebben.Voor pater Hermans nieuwe stof voor eenwat-ze-in-den-Haag-niet-wisten !PERSONALIA.— De heer J o s. Hamers te Maarssen,oud-hoofdredacteurvan Ons Noorden te Groningen,is benoemd tot redacteur aan de NieuweHaarlemsche Courant te Haarlem.— De heer mr. W. K. S.van H a a s t e r t,oud-hoofdredacteurvan Het Nieuws van den Dagvoor Ned. Indië, is benoemd tot inspecteur vanhet Centraal bureau der Kath.Soc. Actie te Leiden.— De heer mr. P. H. Ritter Jr., hoofdcommiester provinciale griffie van Zeeland, isbenoemd tot hoofdredacteur van het UtrechtschDagblad.— De heer J. O v e r b e e k, vroeger verbondenaan De Telegraaf, is benoemd tot redacteuraan het Leidsch Dagblad.— In de redactie van Het Vaderland is benoemdde heer J. d e Z e e u w, tot dan toe verbondenaan de Dortsche Crt.De heer H. Kervel is benoemd totredacteur-buitenland aan de Nieuwe Courant.— Tot redacteur van De Avondpost, is benoemdde heer W. J. M. d'Ablaing.— Tot redacteur van Onze Courant te Zwolle(a.r. orgaan) is benoemd de heer P. N. d e V r i e ste Hilversum.— De heer H. K o 11 h e k Jr. is niet meeraan De Telegraaf, mr. E. van Raalte isniet meer als Kameroverzicht-schrijver aan HetVaderland en de heer P. Westerbaan isniet meer aan het Leidsch Dagblad, verbonden.— De heer P. A. Haaxman redacteur vanNieuwe Courant te 's Gravenhage zal op 1 Novemberden dag herdenken, waarop hij vóór50 jaar als redacteur van het Dagblad voor Zuid-Holland zijn journalistieken arbeid begon.WETENSWAARDIGHEDEN.— Het zilveren jubileum der HaagscheJournalistenVereenigingis voor deze vereenigingeen groot succes geworden. De perstentoonstelling,welke op 8 Juni is geopend,mocht zich in de belangstelling van vele autoriteitenverheugen. Op den openingsmiddag warenaanwezig de burgemeester der residentie, devoorzitter der Tweede Kamer, Dr. Kuyper, ministervan Staat, de Kamerleden de Kanter enRoodhuijzen en vele personen uit de ambtelijkeHaagsche kringen. Het woord werd gevoerddoor mr. 'J. J. van Bolhuis, voorzitterder H.J.V., Jhr. mr. dr. H. A. van Karnebeek,burgemeester, en de heer D. Hans. Na het ronddienenvan ververschingen hield de heer P. A.Haaxman Jr. een lezing over Vijftig jarenHaagsche Journalistiek. Onder de bezoekersder tentoonstelling behoorde de ministersPleijte, Ort en Posthuma, de oud-ministersde Meester en Kraus en de vice-voorzitter vanden Raad van State, mr. dr. van Leeuwen.Met een gezelligheidsavond op Woensdag12 Juni werden de feestelijkheden besloten.— De prijsvanhetcourantenpapierbedraagtvoor Juni, Juli en Augustus f 42.20 voor rotatieen f 48.— voor plano. —n— De Nieuwe Rotterdamsche Courantheeft voor het nieuwe stadhuis van Rotterdamaangeboden de inrichting der perskamer,bestaande uit een teakhouten betimmeringen het daarbij passend ameublement.— De N. V. Mij tot Expl. van de NieuweAmsterdamsche Crt. Algemeen Handelsbladheeft het dividend over 1917 bepaald op18 pCt. Vorig jaar bedroeg het dividend 15 pCt.— De N. V. Provinciale DrentscheenAsserCourant heeft besloten over 1917geen dividend uit te keeren, doch de winst afte schrijven op de goodwill. Vorig jaar was 2pCt. dividend uitbetaald.— Het dividend van D e T el e gr a a f isover 1917 vastgesteld op 4pCt. evenals over 1916.— Het Vaderland keert over 1917 geendividend uit; het winstsaldo is voor afschrijvingbestemd.ADVERTENTIE.Redacteur-Verslaggevergevraagd door een R. K- provinciaal dagbladin de provincie Noord-Brabant. Alleen zij, dieroutine hebben, komen in aanmerking.Brieven met opgave van verlangd salaris.worden ten spoedigste ingewacht onder motto.Redacteur", Secretariaat N. K. J. V. Hilversum.80

More magazines by this user
Similar magazines