M - van hart tot hart…

vanharttothart.org

M - van hart tot hart…

zien. We overstijgen daarbij ons eigen gelijk, een soortego-waarheid, en staan open voor een grotere waarheid.Onze verbondenheid met elkaarZo werkten we ook met de vrouw die het volgendeschreef.Voor de duidelijkheid heb ik er een tekeningetje bijgemaakt met de familielijnen.(schrijfster) oma & opamoeder Charlotteoma & opa Gerardvader TwanEls ThissenFemke (5 jaar)‘Mijn kleindochter Femke van bijna vijf jaar kreeg, toen zijongeveer twee jaar was, plekken op haar rechter beentje.De dermatoloog in het ziekenhuis vertelde dat hetontstoken haarvaatjes waren, veroorzaakt door spanning.De vraag was: spanning waarover? Haar moeder is mijndochter, Charlotte. Haar vader heet Twan. En voor zover ikhet kan inschatten liep het tussen hen beiden allemaal goed.Tijdens een familieopstelling wilde ik de uitslag op hetbeentje van mijn kleindochter op laten stellen. Els liet mijzien dat je alleen iets van jezelf kunt opstellen. Dat we nietin het gebied van een ander kunnen en mogen treden. Zokwam de relatie tussen mij en mijn kleinkind aan de orde.Een kind zal ons leiden4Onlangs kreeg ik een mail van een deelnemeraan een van de workshops Familieopstellingen.Zij vertelde hoe het haar en haarfamilie vergaan was na het doen van eenopstelling. Omdat ik vaker hoor over dit soort gebeurtenissen,wil ik graag met u delen wat een opstelling in gangkan zetten.Het gedachtegoed van Een Cursus in Wonderen is altijdleidend als ik werk met opstellingen. Al eerder heb ikgehoord dat het enkele feit dat we een relatie tussenmensen opstellen en daarmee werken, tot opmerkelijkeveranderingen in die relatie leidt. We werken in opstellingenaltijd met thema’s als vergeving, verzoening, verantwoordelijkheidnemen voor jezelf, de bereidheid ‘ja’ tezeggen tegen wat er is, waarheid en eenheid. Uitgangspuntis daarbij dat degene voor wie we de opstelling doen,de bereidheid heeft open te staan voor die thema’s. Diebereidheid is essentieel en gaat erover het gelijk dat wedenken te hebben te bevragen op waarheid. Dat brengtons bij een openheid waardoor we milder worden en dedingen die gebeuren in een ander, groter geheel kunnen...van hart tot hart...Deze bleek helemaal open te zijn. Vervolgens werden deouders erbij opgesteld. Al snel bleek dat er spanning zat inde relatie tussen Femke en haar vader. Ook de vadervan Twan (opa Gerard) kwam erbij. Daar is de opstellinggestopt.Els gaf mij de suggestie om een foto van het gezin in mijnhuis te zetten en het volgende te doen. Wijs de vader aanen zeg: “Je bent heel welkom”. Wijs daarna je kleindochteraan en zeg: “Ja”. Ik was bereid om dit een paar weken tedoen.Met mijn dochter en schoonzoon heb ik hier niet overgesproken. Femke’s opa Gerard (de vader van Twan) isoverleden toen zij twee maanden was. Twan had eenslechte relatie met zijn vader en tijdens zijn sterfbed gaf devader aan dat Twan niet welkom was. Twans moeder wasal eerder overleden.Er ontvouwde zich ietsNa ongeveer twee maanden vertelde mijn kleindochtermij dat opa Gerard een sterretje is. Wanneer mijn kleindochteren ik het sterretje zagen, zwaaiden we en somsnr. 3 - augustus 2010


vertelden we iets aan het sterretje. Wat later vertelde Femkemij dat ze wel een foto van opa op haar kamer wildehebben. “Vertel dat maar aan papa en mama,” was mijnantwoord. Na een paar dagen liet zij mij enthousiast eeningelijste foto van haar opa zien. Op de foto hield opa haarin zijn armen. De enige foto die er van opa en Femke was,stond toen op haar kamer.Weer een paar weken later belde mijn kleindochter mijop met de vraag of wij (mijn man en ik) koffie kwamendrinken, want zij had met mama taartjes gebakken omdatopa Gerard jarig geweest zou zijn. De vader van Femke lietdit alles gebeuren en nam er soms actief aan deel.Een maand geleden hadden wij (mijn man, ik en ons helegezin) het jaarlijkse weekendje weg. Ergens kwam hetgesprek op de vader van Twan. Wat mij ontroerde was datik Twan voor het eerst mild over zijn vader hoorde praten.Hij vertelde dat hij begrip had voor dat wat zijn vader welof niet had gedaan. Er was een opening gekomen in derelatie met zijn vader en hij kon zijn boosheid wat latengaan. Niet alleen de boosheid naar zijn vader, maar ookdie naar zichzelf. Hij vertelde dat hij het mooi vond zoalszijn dochtertje met opa bezig was. Kort daarna bleken deplekken op het beentje van mijn kleindochter grotendeelsverdwenen.Dit alles heeft mij ontroerd en terwijl ik dit schrijf voel ikweer intens onze verbondenheid met elkaar. Ik voel diepedankbaarheid voor dat wat is.’VerdedigingsloosheidDit verhaal trof me in het licht van het thema verdedigingsloosheid,dat aan de orde kwam bij een bijeenkomstrond de Cursus in Amersfoort. Ik heb verdedigingsloosheidbenoemd als ‘leven vanuit je natuurlijke staatvan onschuld’. Dat zouden we ook kunnen omdraaien.Dan klinkt het als: als je leeft vanuit je natuurlijke staatvan onschuld, is dat volkomen verdedigingsloos.De vrouw van het bovenstaande stukje deed iets naaranderen, haar schoonzoon en kleindochter, vanuit totaleonschuld. Zonder dat iemand daarvan wist, zonder dat zeVerdedigingsloosheid is krachtdaarmee wilde manipuleren. Ze stond zichzelf er niet op‘voor’ en ze deed het zonder plan of resultaat voor ogente hebben. Wat er gebeurde, is dat er zich iets ‘ontvouwde’op een manier die we zelf niet zouden hebben kunnenbedenken. Haar kleinkind gaf vervolgens een aanzet inhet helen van de relatie tussen vader en zoon, zonder plan,zonder doel, zonder streven, zonder mening, volgend inplaats van ego-leidend, nederig en verdedigingsloos.De Cursus zegt het vaker en op verschillende manieren.‘In mijn verdedigingsloosheid ligt mijn veiligheid’,‘Verdedigingsloosheid is kracht’ (vgl: WdI.153), of ‘Hetis zijn taak (van de psychotherapeut) te demonstreren datverdedigingen niet nodig zijn, en dat verdedigingsloosheidkracht is’ (P2.IV.10:3).Als we werkelijk verdedigingsloos ‘zijn’, staan we alsverwonderde kinderen in het leven. Dat betekent nietdat we niets meer doen. Soms hoor ik mensen zeggen datze verwachten dat ‘in vrede zijn’ een erg saaie staat van zijnis. Dat is allerminst zo. Integendeel. ‘In vrede zijn’ geeft onsde gelegenheid om te leven vanuit een innerlijke integriteit.Dan maken we ons geen zorgen om wat anderendenken over ons. Dan ligt er geen motief in ons handelen,dan willen we niet manipuleren of de dingen naar onzehand zetten. Dan ‘volgen’ we in wat er aan de orde is,zonder spoor van verdediging. Sterker nog, we kunnenons niet eens aangevallen voelen.Het is boeiend om na te gaan hoe vaak per dag, per uur,per minuut we onszelf verdedigen. Dat kan letterlijk zijn,fysiek, of met woorden. Dat kan ook mentaal zijn. Bijvoorbeelddoor met innerlijke weerstand te reageren op eensituatie en iets af te wijzen of niet te willen wat er wel is.Het hele scala van agressie tot doodsangst, het zijn allemaalverdedigingen.Leven vanuit je natuurlijke staatvan onschuldVerdedigen maakt ons niet schuldig. Dat is namelijkonmogelijk. En het kan zijn dat we het anders ervaren.Als we een aanval denken te zien en we verdedigen, zullenwe ons daarover schuldig voelen. We ervaren verdedigennamelijk als aanvallen, ook als we ons dat niet bewust zijn.Verdedigen gaat voor sommigen samen met ‘het slijpenvan de messen, het trekken van het zwaard’, voor anderenuit het zich in zich ‘onmachtig en zwak’ voelen. Welkevorm het ook aanneemt, we gebruiken het om in stellingte brengen tegen dat wat we niet willen en er wel is.De Cursus reikt ons vergeving aan als middel om onsweer bewust te worden van onze schuldeloosheid en dievan anderen. Dat begint met het vergeven ‘wat we denkendat ons is aangedaan’, totdat er besef is van het feit dat onsniets aangedaan is en niets aangedaan kan worden.Vanuit het grotere geheel gezien, vanuit eenheid enwaarheid, zijn we nu eenmaal volkomen schuldeloos.En wie daarvan doordrongen is weet van geen enkeleverdediging.Dat is het terrein van waaruit het kleinkind van de vrouwdie hiervoor aan het woord was, als verwonderd kind inhet leven staand, wetend dat het gesteund wordt dooroma, zonder dat er maar één woord over gesproken is, leeften handelt. In volkomen schuldeloosheid brengt ze nietgeheelde aspecten in het licht en geeft ze de mensen omhaar heen de gelegenheid opnieuw te kijken en de alomaanwezige onschuld te zien. •nr. 3 - augustus 2010 ...van hart tot hart... 5


I N T E R V I E W M E T W I L L E M D E R I D D E RLuisterend naar het CD-boek Het leven alssprookje van Willem de Ridder kom ik op hetidee hem te interviewen. Zoals principes uitEen Cursus in Wonderen geoefend kunnenworden in AH-groepen, kunnen mensen diegeïnteresseerd zijn in Willems Spiegelogie datdoen in zogenoemde fanclubs. Ze zijngebaseerd op prachtige, spirituele principes enoefeningen. Over Willem blijkt enorm veel tevertellen te zijn, en u kunt erover lezen op zijnwebsite. Hieronder de neerslag van eeninterview met deze buitengewoon vrije enbevrijdende levenskunstenaar.Annemarie van Unnikdat ik als jongetje voortdurend wegliep, ik wildeonbekende gebieden binnengaan en dat is een patroongeworden. Ook wilde ik de eenheid herstellen en nietdat een baas, paus of overheid bedenkt wat wij moetendenken. Van meet af aan heb ik daar een stokje voorgestoken en heb ik dat veranderd. Klagen deed ik nooit,omdat ik altijd deed wat ik leuk vond. Zo niet dan deedik het gewoon niet. Klaar! In de tijd dat ik een krant begonwaarin iedereen kon schrijven, zoals nu op internet,was de oudere generatie woedend. Stond er op de voorpaginaeen artikel van een meisje dat door haar vadergeslagen werd, inclusief foto’s. Dat was zó bedreigend,hahaha. Iets anders was... de pers schreef nooit over deprovincie tenzij er iets rampzaligs gebeurde. Je las nooitiets over Zuthpen of Deventer. En ineens begonnen dekinderen daar te schrijven over hun dorp of stad, dat wasook bijzonder toen. Ik begon met vrienden twee clubs:Paradiso en Fantasio. Daar kon iedereen op het toneelspringen en doen wat-ie wilde. We wisten nooit wat erging komen: fantastisch! Vanuit de hele wereld kwammen erop af; de hele Dam vol slapende hippies. BinnenIk blijf gewoon spelen!6‘ Opgeleid ben ik door de universiteitvan het leven. Door mijn vadergedwongen werkte ik ooit bij eenverzekeringsbedrijf en ik vond het dehel. Door een typemachine op de grond te gooien vooreen ruit waardoor vier directeuren me aankeken, liet ikme ontslaan - en nam de historische beslissing:ik blijf gewoon spelen! Sindsdien heb ik nooit meer eenbaan gehad. En de sociale dienst? Never! Ik ging naar dekunstacademie. Ik heb veel gedaan in kunst en zag daarde enorme terreur van de overheid: zó moet het. De staattraint je om op een manier te leven die zij normaal vindt,maar kunstenaars zijn niet te stoppen.’Doen wat je leuk vindt‘Een beeld van mezelf schetsen doe ik niet, want danmoet ik daaraan gaan beantwoorden. Wel kan ik zeggen...van hart tot hart...de kortste keren waren er 250 van dat soort clubs inNederland. Men begon er ook over seksualiteit te sprekenen dat publiceerde ik in Hitweek en Aloha. Regelmatigmoest ik me bij de zedenpolitie uit de gevangenis praten.Seksualiteit was een heet hangijzer bij de jongeren vandie generatie, omdat ze er nooit iets over gehoord hadden.Ik stelde voor van Fantasio een seksschool te maken,want we worden op alle manieren opgevoed behalvedaarin, terwijl het een essentieel iets is van het samenzijn.En het gaat verder dan wham-bam-thank-you-mam.Voor een seksschoolvond men het nog te vroegSoms waren er 2000 mensen in de club en evenveelerbuiten die er niet meer in konden. Maar voor eenseksschool vond men het nog te vroeg.nr. 3 - augustus 2010


Hoe ik het succes verklaar van de dingen die ik onderneem?Kijk, als je naar een winkel gaat en men probeertje iets aan te smeren kom je er niet meer. Een violist dievreselijk zijn best doet wil je niet, je wilt dat hij in demuziek verdwijnt en jij ook. Gevoelens liegen nóóit.Als je iets ontzettend leuk vindt werkt dat infectueus,dat trekt mensen aan.’Wat er in je leven gebeurt trek je aan‘Vanaf de conceptie neemt een eicelletje gedachtes enideeën op. Elke cel in ons lichaam staat in contact metiedere cel in het universum. Daarvan zijn wij ons nietbewust, maar zo werkt het wel. Veel komt voort uit onzeonbewuste staat van zijn. En wij zijn gewend buiten onszelf te wijzen, maar er is geen buiten-ons-zelf. De manierwaarop wij in deze tijd leven heeft te maken met lezenen schrijven, het ontcijferen van abstracte tekens, metlineair denken: goed-slecht, daar-hier, voortkomend uit delinker hersenhelft, de agressieve mannelijke kant. OnzeKristos betekent staat van zijnvoorbij het denkenbeeldcultuur echter stimuleert de rechter hersenhelft, degevoelskant, daardoor begon er veel te veranderen. Na dekomst van de televisie liepen ineens de jongens met langeharen en vrouwen grepen de macht terug. De omzetvan kranten daalt, we zitten in een hele nieuwe cultuur.Om die reden ben ik begonnen met het vertellen vanverhalen. Oeroude sprookjes, mythen en sagen vertellenin feite hoe het leven werkt. Er is nog een reden waaromkranten steeds minder gelezen worden. Als journalistmaakte je vroeger notities, je typte het kladje, streepte erwat in, draaide dan een nieuw velletje in de typemachineen begon met de definitieve versie - en dan ineens roldedat verhaal eruit, kwam het tot zijn. Zo’n verhaal las jeademloos uit. Na de komst van de computer kon ik dekrant niet meer lezen en ik ontdekte waarom. Het kladjeop de computer wordt in stukken gebroken en doorelkaar gehusseld en hup de flow is weg. Om te onderzoekenof dit een theoretisch idee was ben ik met eenkrant begonnen genaamd: Willem de Ridder. Met eenrecordertje nam ik interviews op en liet die zonder enigeverandering uittypen. Ik verkocht alleen in de Atheneumop het Spui in Amsterdam al 2000 nummers en na eenpaar nummers was het duidelijk, de reden dat ze zo goedverkochten, was omdat er niet aan geknutseld wordt.Voor de bijbel hebben schrijvers alle mondelinge verhalenopgeschreven en veranderd, voor het eerst in eeuwen.En er wetten van gemaakt. Kristos betekent oorspronkelijk:staat van zijn voorbij het denken. Schrijvers hebbendaar een God van gemaakt en... die staat van zijn voorbijhet denken, wat wij nu seksualiteit noemen, werd verboden,was slecht. Ze hebben je gewoon je goddelijkheidafgenomen door het buiten zichzelf te projecteren opeen of andere idioot. En meteen kwam er goed en slecht,de grootste stommiteit ooit. Is het weer goed of slecht?Het is maar hoe je ernaar kijkt. En stel je voor dat dewereld goed zou zijn, dat is een ramp! Zou jij naar eenfilm gaan met cowboys die alleen maar rondrijden, naarje zwaaien en een beetje picknicken? Alle contrast zouweg zijn. Saai, saai, saai. De bijbel is nog steeds een heiligboek. Dat leidde tot rampen zoals ook Het Rode Boekje,Das Kapital en Mein Kampf tot oorlogen hebben geleid.’Aandacht voor wat je wel wilt‘Alles waar je nee tegen zegt krijg je juist. In China enJapan weten ze al eeuwen dat alles energie is. Alles waarje energie in stopt groeit en daarom wordt het woord‘niet’ - niet gebruikt. Alles waar je voor wegloopt daarloop je recht op je af. Zo kun je wel gaan scheiden vandie klootzak, maar de volgende wordt erger. Er bestaangeen slachtoffers, alleen vrijwilligers. Uit onderzoek blijktdat van alle mensen met pech, vier procent 48 procentvan alle pech heeft. Dat zijn degenen die roepen: “Ik hebook altijd pech!” Wij krijgen allemaal wat we willen.Kijk naar je leven en je ziet precies wat je wilt. En datverandert niet want je bent twintig jaar opgevoed, tot jeeen automatische piloot bent geworden. Als je eenmaalhebt leren lezen en schrijven leer je dat ook nooit meeraf. En goede voornemens... erg lang houden we ze nietvol. Als je moet verbeteren, zeg je tegen jezelf: “Ik benniet goed genoeg!” En alle cellen in je lichaam roepen:“Oké, komt in orde”. Vroeger hield ik toespraakjes overdit soort onderwerpen en zag vervolgens buiten overalklootzakken. Het werkte niet voor mij totdat ik ontdektedat ik moest oefenen. De enige manier om te lerenautorijden is door auto te rijden. Dus... net zo lang metiemand oefenen totdat het in je genen zit. In mijnSpiegologie-fanclubjes doen we dat. En we zijn puurenergie, dus in feite allemaal één. Als ik jou laat‘het lichaam belemmert me’Het belemmerde vindt geen uitwegen toch is de Weg hier.Wie stil staat hoeft nergens heen;dat zou dan een belemmering zijn.Wie de weg opgaat hoeft niet stil te staan;dat zou dan een belemmering zijn.Hoe kan het lichaam ooit een belemmering zijn?Wanneer het stil ishoeft het nergens heen.Wanneer het de weg opgaathoeft het niet stil te staan.Dit is de onbelemmerde Weg.Marc van Maastrigtnr. 3 - augustus 2010 ...van hart tot hart... 7


vallen laat ik mijzelf vallen. Aandacht besteden aan wat jewel wilt is wennen. Pas na geruime tijd oefenen zag ikoveral schatten van mensen. En nu? Mensen lachen naarme en groeten, waar ik ook kom. Gaandeweg heeft datfanclubgebeuren zich ontwikkeld. En “bestellen wat jewilt” is wennen. De film The Secret is gebaseerd op hetom de boel op slot te zetten en de sleutel de deur uit tegooien.’Voelen‘Het gebeurt nog weleens, dat ik me bang voel ofschuldig, maar het mooie is dat ik daarvan helemaal8verkrijgen van Mercedes Benzen en huizen, maar je voeltje niet beter als je ze hebt. Het gaat om het gevoel.Ik “bestelde” een keer een Jaguar voor mijn deur. Binnende kortste keren stond er een, alleen was ik vergeten tezeggen dat het de mijne moest zijn, hahaha. Mijn buurmanhad ‘m gekocht. Het universum neemt alles letterlijk.Onlangs, staande voor de politie vertelde ik dat alleswaar je energie in stopt groeit, alles waartegen je vechtgroeit. Was er ooit iets opgelost door ertegen te vechten?Een antwoord bleef uit. Het leuke van deze tijd is datwe steeds meer beginnen te begrijpen, dat we de wereldcreëren naar ons beeld en gelijkenis.’Het universum neemt alles letterlijkHet gaat om de staat van zijn‘Weet je wat de grootste angst is in het Westen? Pratenin het openbaar. We zijn als de dood voor wat anderenover ons denken. Ik maak al vele jaren radio en heb ereens een proef mee genomen. Iedereen kon opbellen enkreeg dan één minuut vrije zendtijd. En wat gebeurdeer? Schelden. Iedereen ging schelden. Wij zijn doodsbangdat als wij niet in de aanval gaan, anderen het doen.Programma’s als Idols, de Gouden Kooi en Big Brothergaan ook over afmaken. Week na week bleven de mensenschelden, maar er begint de laatste tijd meer zachtheidte komen. In de duizenden fanclubjes die er al in onsland geweest zijn, voelt het als een grote familie. Steedsmeer mensen oefenen om te wennen aan zomaar ZIJN,aan niets HOEVEN en niets te MOETEN. Het gaat omde staat van Kristos, die staat van zijn. Open zijn, nietshoeven uitleggen, dagdromen, dat leren we af. Als ikeen verhaal ga vertellen houd ik absoluut geen rekeningmet het publiek. Ik kan niet in hun kop kruipen om tekijken wat ze denken, of in hun lijf om te voelen watze voelen. Omdat we één zijn, is het enige wat belangrijkis, dat ik me helemaal heerlijk voel, want dat voeltiedereen meteen. Dus ik voel dat fysiek en zit te kicken...daar kan geen joint tegenop. Ik krijg er meer energievan en het publiek ook, tijd en ruimte verdwijnen en erwordt ademloos geluisterd. Het leven is volautomatisch.Daarom smelten wij voor kleine kinderen of aapjes, wantdie staan helemaal open. Wij daarentegen hebben geleerd...van hart tot hart...opgewonden raak. Wouw Willem! Maar dan is het alweerweg. Want als je zo’n gevoel toestaat, ervan houdt en vanjezelf houdt - en alle denken weglaat, ontkoppel je hetdenken van het voelen. En dan komt alles in beweging.In de fanclubjes wordt wekelijks de Gevoelservaringgeoefend. Dat voelen, daar heb ik een jaar over gedaan.Hoe moest ik dan voelen? Op een keer was ik vreselijkkwaad op iemand die mij uitschold, de adrenaline schootdoor mijn lijf en omdat ik al zoveel (tevergeefs) geoefendhad, dacht ik ineens... nu is er iets te voelen. Op hetmoment dat ik dat gevoel voelde zonder het te benoemen,was het weg. En de man kwam naar me toe, kuste meen zei dat hij weg van me was. Wat wij emotie noemenis een gevoel verbonden aan een gedachte. Als kind hebje volop gevoel, maar dan leer je denken - en elk gevoelbenoemen: dom, jaloers, etc. Op het moment dat je eenlabel plakt op een gevoel, zit je er voor de rest van jeleven aan vast en vormt het een blokkade in je lijf. Bij denaam is er het gevoel - bij het gevoel is de naam er. Enje geeft een ander de schuld. Je zegt: “Ken je Willem deRidder? Die lul!” En voor de rest van je leven kom je erniet meer van los. Hoor je over twintig jaar mijn naamdan word je nog boos. Dat loskoppelen moet je gewoonoefenen, totdat het vanzelf gaat. Als je het toestaat in jelijf is het verbazingwekkend wat er gebeurt. En als het bijjou verandert, gebeurt er ook wat bij die ander; behalveals je ‘t erom doet. Mijn leven is absoluut een sprookje.Alles waar je energie in stopt groeitEn dat wil niet zeggen dat alles even gemakkelijk is,intense ervaringen horen erbij. Als je een ramp verwelkomt,is het al geen ramp meer - en leer je er alleen maarvan. Wanneer je zegt: kijk eens wat ik nu weer creëer,heb je de macht. Dan kun je ook anders creëren en benje geen slachtoffer meer. Als jij iets durft te veranderen inje hoofd, verandert het buiten. Tenzij je er moeite voordoet. Dan krijg je moeite. Alles waar je energie in stoptgroeit. Op mijn site www.willemderidder.com kun jerechtsboven de gevoelservaring aanklikken en leid ik jeer in een paar minuten doorheen. Er zijn heel watmensen die dat iedere dag even doen, tot het eenautomatisme is geworden. Het leven als sprookje.’ •nr. 3 - augustus 2010


De betekenis die ik eraan gafNa een workshop Familieopstellingen confronteerdemijn medepassagier me er in de autonaar huis mee, dat ik bij een opstelling overseksueel misbruik twee keer was opgesteld alsdader. Dat was mij ook opgevallen. Maar omdat het nietspeelt tussen mijn dochters en mij, dacht ik niet dat hetiets met mij persoonlijk te maken had. Ik vertelde dat alsmijn moeder vroeger met ons over dit onderwerp sprak,zij zich er fors veroordelend over uitliet. Mijn vadersstandpunt was milder. Hij zei dat je als volwassene welfantasieën kunt hebben, maar dat je ze nog niet hoeft uitte leven. Voor die mening stond ik meer open.Was het mogelijk dat ik als dader werd opgesteld doormijn werk met TBS-ers bij wie seksueel misbruik somsaan de orde was?De volgende dag kwam bij mij op, dat ik tijdens mijnmisdienaarperiode veel optrok met een priester. Ik weetniet meer precies hoe oud ik toen was. Tien? Twaalf?Hij was een huisvriend en ik heb een keer samen meteen vriendje een week met hem gezeild. Ook ging ikmet hem mee naar het carnaval in Den Bosch.Dan sliepen we bij zijn bejaarde moeder in huis.Stoeien deden wij wel vaker. Maar tijdens de laatstestoeipartij in de pastorie, kwam ik onderop te liggen.Zijn forse lijf bovenop mij. Langer dan enkele secondenduurde het niet. Nadien heb ik mij wel afgevraagd ofhet van zijn kant een eenmalige vergissing was, of eenonschuldige, ongelukkige houding tijdens een stoeipartij.Sinds die tijd was ik wat argwanend naar hem. Ik bleefhem wel opzoeken maar het werd minder; de relatiebekoelde. Ik wilde hem er niet mee belasten door hetmet hem te bespreken. Dat had ik destijds ook nietgedurfd. Zeker omdat het voor mij onduidelijk was ofde betekenis die ik eraan gaf wel klopte. Mijn oudersvertelde ik niets uit angst dat die het probleem groterzouden maken. Zou hij er ook mee geworsteld hebben?In mijn fantasie deed hij dat wel.Inmiddels is hij overleden. Tijdens zijn ziekte zocht ikhem niet op. En omdat het nieuws van zijn stervenmij pas een week later bereikte, was ik niet op zijnbegrafenis.Ik zou niet weten of, als hij nog leefde, ik er ooit methem over had durven spreken. Nu kan hij niets meerterugzeggen. Maar fantaserend dat hij nu meeleest, kanik zeggen dat het mij spijt wat er vroeger gebeurd is.En dan vooral spijt over de betekenis die ik eraan gaf.Ook spijt, dat ik de relatie heb laten bekoelen, omdatik het niet durfde te bespreken. Ja, in mijn hoofd hadik hem vergeven, maar in mijn hart had ik hembuitengesloten. Ik liet het contact verwateren, terwijl ikmij wel verbonden bleef voelen. Daar had ik me destijdsal weleens schuldig over gevoeld, maar ik deed dat af alshorend bij het leven. Mensen komen en gaan! Je hoefttoch niet ieders leven te blijven volgen?En nu ervaar ik: dit is een vergissing. Ik voel mijgelukkig nu ik voorbij deze situatie kan kijken, dewaardering die ik als kind voor hem kon voelen weerterug heb en mijn blijheid van nu hierover ervaar. Wouw!Eerst achtervolgde het voorval mij jaren en daarna leekhet jaren vergeten. Ik ben blij dat de opstelling me ditvoorval in herinnering bracht. Weer een stukje van depuzzel opgelost.Peter Oudnr. 3 - augustus 2010 ...van hart tot hart... 9


Liefhebben of paaien?10Sinds vijf jaar faciliteer ik een Attitudinal Healinggroep. Een proces vol hobbels en bobbels,net als het leven zelf. En juist als ik denk het‘spitzengefühl’ in de ‘fingers’ te krijgen, is devolgende uitdaging alweer daar.Emma VeenstraHet is lente. Een nieuwe deelnemer meldt zichaan: Johan - de eerste man in onze groep!Wij vrouwen onthalen hem met openarmen: ‘welkom, man, dat werd hoog tijd!’De werkelijkheid blijkt nog mooier uit te pakken danonze verwachtingen. Johan, erudiet en met een nieuwe,frisse inbreng, is een ware aanwinst voor de groep.Aan het eind van die eerste avond vraag ik traditiegetrouwof iemand nog iets dringends te melden heeft.‘Jazeker!’ zegt onze nieuwe man. En vol dankbaarheid,onder het aanroepen van de Heilige Geest, meldt hijdat hij geraakt is door een ieder van ons. ‘Jij Jansje, bentzo mooi, omdat je...’ ‘En jij Lisa, jij bent ontroerendomdat je...’ En dan ontvouwt hij zijn complimenteuze entegelijkertijd haarscherpe analyses. Iedereen is gevleid enenthousiast. Wat een geweldig wijze man, die Johan!Ook ik ben enorm onder de indruk.De keer daarop herhaalt zich dit ritueel. Aan het eindvan de avond voert onze nieuwe deelgenoot een lange...van hart tot hart...monoloog, waarbij ieder van ons aan bod komt: zevenodes aan zeven vrouwen. Ons gedrag wordt verklaard inoverstelpend welgekozen woorden. Hij begrijpt ons! Enlaat ons stuk voor stuk weten: ja, zó prachtig zit jij dusin elkaar! Alle aanwezigen glunderen. Dit is liefde! Maarwaarom gaan bij mij ineens mijn haren overeind staan?ProjecterenIk begrijp het niet. En voel me bijna schuldig als ik merk,dat een uitgesproken ‘eng’ gevoel zich sluipend meestervan mij maakt. Emma, meisje, er is huiswerk te doen!Aanvankelijk krijg ik de vinger er niet achter. De eerstevraag die ik mijzelf stel is: speelt mijn ego hier een rol?Voelt de aanwezigheid van deze man als een bedreigingvoor mij als facilitator? Nee, weet ik meteen, dat is hetniet. Onze groep kent in die zin geen hiërarchie. Wij zijnallemaal even open in het uiten van wat ons bezighoudten waarderen over en weer ieders inbreng - dat is juist dekracht van deze groep! Het enige wat ik doe naast‘hetzelfde’ als de anderen, is het proces bewaken. ZorgenOnze eigen zaken niet op eenander projecterendat we elkaar geen adviezen geven, dat we uitsluitendvoor onszelf praten en onze eigen zaken niet op eenander projecteren. Hé... wacht eens even... Projecteren?Daar beginnen de eerste kwartjes te vallen.Bij Attitudinal Healing is liefde het uitgangspunt.nr. 3 - augustus 2010


Principe 7: ‘We kunnen liefde zien in plaats van fouten’.Mooi. Schitterend zelfs, ook al lukt het niet altijd diediepe liefde vast te houden. Er zit trouwens ook een flinkeadder onder het gras. Een grote valkuil! Want in onzedrang het ‘goed’ te willen doen, slikken we soms ons oordeelin – omdat we liever niks zeggen dan in de aanval tegaan, want dat zou het verschil tussen theorie en praktijkwel érg duidelijk maken! Toch gooien we daarmee infeite het kind met het badwater weg. Want het verstoppenvan onze gevoelens levert niks op - zeker geen zelfkennis.Het lijkt mij althans verstandiger, te kijken naar wat mijnergernis veroorzaakt. En hardop te zeggen wat ik voel enzie. Is dat beledigend voor een ander? Hoeft niet. Zolangik verantwoordelijkheid neem voor mijn eigen woorden,Vleiers verplichten andere mensenaan zichkán ik die ander in feite niet beledigen. Want dan praatik over mijn ergernis, mijn onmacht. En die eerlijkheidcreëert geen conflicten, eerder juist intimiteit. Zelfs als iktoegeef dat het die ander was die mij ‘getriggerd’ heeft,die op mijn kwetsknopje drukte. Ja, ik durf hier tebeweren dat juist dit de machtigste en meest bevrijdendevorm van liefde is: die van het ‘met de billen bloot gaan’;die waarin we niets meer achterhouden voor elkaar.VriendschapIk heb een aantal vriendinnen, die gewend zijn ‘te zeggenwaar het op staat’. Geen toonbeelden van diplomatie,toegegeven, maar wel eerlijk. Bij die vrouwen weet ikprecies waar ik aan toe ben: ze hebbennooit een verborgen agenda. En als ik hetniet met ze eens ben is dat zelden eenprobleem. Dan kibbelen we wat goedmoedigrelativerend, dagen elkaar uit oflachen met en om elkaar. Niets moet,alles mag, ook boos zijn op zijn tijd. Datkan de vriendschap wel lijden, trouween loyale kameraden als we zijn door diken dun. Maar ik geef toe, deze opvattingvan vriendschap moet je ‘liggen’. Nietiedereen kan er tegen. Zelf heb ik juistaltijd een hekel gehad aan het tegenovergestelde.Aan dat, wat ik zie als schijnheiligheid.Mensen die komen ‘slijmen’ omdat ze wat vanje nodig hebben. Of omdat de schone schijn hen belangrijkervoorkomt dan het onthullen van wat er werkelijkaan de orde is. Die het woord ‘God’ ineens uitsprekenmet zo’n dun getuit oo-tje, alsof zij zelf ineens heiligerworden wanneer hun daden heten voort te komen uitZijn Naam. Ik noem dat, om bij de bilmetafoor teblijven, de samengeknepen billencultuur: de opgeblazenbal die je onder water tracht te houden en die dannatuurlijk juist onder je persende handen vandaan plopt.De priester, die zich in naam van het celibaat vergrijptaan zijn koorknaapjes. De mensenredder, die in ruil voorzijn goedheid zeggenschap over diezelfde mens opeist.U ziet, ik heb nog aardig wat vooroordelen op voorraad!Opgelegde ideaalbeeldenNatuurlijk heeft het praktiseren van Attitudinal Healingmij milder gemaakt. Ik voel inmiddels, dat al die regels enideaalbeelden die wij onszelf opleggen - en die wevervolgens niet waar kunnen maken - allemaal vormenvan angst zijn, een gevecht met onze zelfontworpendemonen! Vaak met schuldgevoelens als gevolg, hoewelalles in eerste aanvang toch in ons eigen hoofd ontstaan is.Naar die grilligheden leren wij via AH meer met liefde tekijken.Dus terug naar de projectie. In het sociale verkeer is hetvaak ‘makkelijker’, elkaar met complimentjes te overladendan te bekritiseren: met de hoed in de hand kom je doorhet ganse land. Maar is het ook eerlijker? Dat hangt ervanaf. Want ook hier is de hamvraag: beseffen wij, dat onze(wel- of niet gemeende) uiting van waardering uit ons zelfvoort komt, of zadelen wij die ander er mee op?Een voorbeeld. Stel, Pietje komt langs en die zegt tegenmij: ‘Emma, jij bent zo’n charmante persoonlijkheid, datkomt vast door je innerlijke kracht!’ Hmmm... Dan komtde buurman erbij staan en die zegt: ‘Emma, ik ben gisterenhelemaal opgefleurd na jouw bemoedigende woorden.Ineens begreep ik hoe het zat en wist ik wat me te doenstond. Dank je wel!’ Klinkt allebei leuk, nietwaar? En tochis er sprake van een wezenlijk verschil. Want Pietje blijftbij zijn complimenteuze woorden zelf buiten schot. Ik leerzijn innerlijk niet kennen. Terwijl de buurman zich metmij verbindt en duidelijk maakt dat ‘mijn’ wijsheid nu ookop hem is overgegaan. Dat is liefde! Liefde die alleen maargroeien kan. Pietje daarentegen zal, hoe goed hij het waarschijnlijkook bedoelt, uiteindelijk stuklopen op zijn eigengedrag. Want hij verbindt zich niet, hij is aan het paaien.Hij hoopt dat de mensen hem aardig vinden als hij maargenoeg aardige woorden tegen hen zegt. ‘Handel drijven’kun je het ook noemen. Of het ‘voor wat hoort wat’ principe.Want in de praktijk verplichten vleiers andere mensenaan zich. Maar verbinden doet het niet. Eventjes misschien,maar niet op de lange termijn.nr. 3 - augustus 2010 ...van hart tot hart... 11


12Snakken naar liefdeMensen die ons veel complimenten schenken zonderzichzelf daarbij te laten ‘kennen’, snakken in mijn ogenvooral zelf naar liefde en aandacht. Soms zelfs zozeer, dathet alleen nog maar dáár om draait: om het verkrijgen van‘zelf’-bevestiging door anderen - wat natuurlijk onmogelijkis. Het doet me denken aan Narcissus, de schonejongeling uit de Griekse mythologie die uiteindelijk wegteerde,geobsedeerd als hij was door zijn eigen, ongrijpbarespiegelbeeld. Narcissus overzag niet wat hij ‘fout’ deed.Besefte niet dat hij naar zichzelf keek. En zijn eigen tranenvertroebelden het beeld in het water.Ineens begrijp ik wat mij te doen staat. Zelf ben ik kennelijkook even verblind geraakt door onze charmeur, maarmijn intuïtie zet mij bijtijds weer op koers. Niet alleen bijkritiek, zo besef ik nu, ook bij complimenten is het zaakonszelf als uitgangspunt te blijven nemen. Ik zal mijn facilitatorsrolweer als vanouds naar behoren zien te vervullen!Het loopt zoals verwacht. Een fijne avond met een lach eneen traan. Het afrondende moment. En daar komen ze: debehagende woorden waar een ieder zich aan laaft. ‘Loes,lieve zus,’ zegt hij, ‘jij bent zo overbescheiden als het gaatom...’ Ik onderbreek hem en vraag vriendelijk, bij de ikvormte blijven. Dat verzoek valt niet goed. Hij raakt in dewar, weet niks meer te zeggen. De regie is hem uit handengeslagen! Ik zie het met mededogen aan. Hij vraagtgefrustreerd om een nadere verklaring.De ik-vorm houdt het proces zuiverNaar beste vermogen leg ik uit, dat de ik-vorm het proceszuiver houdt. Dat we dan nauwkeuriger formuleren endichter bij het besef blijven dat het om onszelf gaat. Dat dejij-vorm al snel ontaardt in statements, waarbij wijzelf ‘buitenschot’ blijven. En dat een overtuigend gebracht oordeelover een ander, hoe positief geformuleerd ook, het procesvan die ander kan blokkeren of verwarren, omdat hij of zijdan die welkome beelden mogelijk ‘overneemt’ in plaatsvan ze zelf te ont-dekken. En dat er daardoor ongewildook een ‘hiërarchie’ kan ontstaan, omdat men denkt: ‘dezeman (of vrouw) weet zó goed wie ik ben; bij die kan ikterecht met mijn problemen’. En dan zijn we terug bij af:bij een schijn veiligheid - en een schijn heiligheid. Maar datlaatste zeg ik er niet bij; dat bedenk ik nu pas. De boodschapwas echter wel duidelijk geloof ik. Bij het afscheidkijken we elkaar diep in de ogen. Ik zie twee donkerepoelen, maar voel geen band. Hij wil deze week graag metmij lunchen, zegt hij. Om nog even na te kaarten. Ik vindhet goed. We zullen mailen voor een afspraak.AfscheidsbriefDie week is het druk. Ik vraag Johan om uitstel van delunch tot na de volgende bijeenkomst.Als antwoord ontvang ik over de post zeven afscheidsbrievenvoor de groep. Hij houdt er mee op. De laatstemooie woorden zijn op schrift geformuleerd, voor elk wat...van hart tot hart...wils. Iedereen is geschokt. Blijft Johan weg? Hoe kan datnou? Hij had het toch juist zo naar zijn zin? Hij vond onstoch allemaal reuze aardig? En jij Emma, je hebt toch niksverkeerds gezegd? Ach, verkeerd, denk ik. Niet wat mijbetreft. Wel voor hem waarschijnlijk. Richtlijn 2: ‘We erkennendat het gaat om het proces dat ieder doormaakt enniet ons oordeel hierover’. Ik schrijf hem terug: ‘Je vertrekwordt betreurd door ons allemaal. We hadden gehoopt datje je veilig genoeg zou voelen om in de groep te vertellenwat je dwars zit. Je blijft welkom’.Bij de volgende AH-bijeenkomst ligt er een cadeautjeklaar. Van hem, voor ons allemaal. Een te kopiëren cdmet wijze woorden, die hij ons allen verzoekt te beluisteren.De reacties zijn inmiddels wat lauwer. Wat wil hijnu eigenlijk? Hij had toch ook gewoon kunnen blijven?Andere mensen die afscheid nemen gáán ook echt.Hij vertrekt, maar blijft de aandacht opeisen.Enerzijds voel ik meewarigheid. Kennelijk snakt Johannaar erkenning, naar het in handen houden van de regie.Tegelijkertijd schrijft hij in een begeleidende brief dat hijinmiddels egoloos is geworden en ‘de ideale groep’ gevondenheeft. Al draagt het voor mijn gevoel iets van ‘bewijsvoering’in zich, het lucht me toch op. Had ik heimelijk daneen schuldgevoel? Ik weet het niet. Wat ik wel weet, is datdeze manier van aandacht vragen me begint te irriteren. Hijdringt per brief opnieuw aan op een afspraak. Ik voel verzeten denk: ‘hij wil niet in de groep, houdt ons wel bezig, en nuverwacht hij, als mosterd na de maaltijd, een privégesprekmet mij’. Ik begrijp ‘ergens’ zijn verlangen, maar stuit ookop mijn eigen grens. ‘Ik doe het niet,’ laat ik weten. Ik wilmijn ergernis niet laten groeien, ik wil loslaten.LoslatenMaar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Tegen wilen dank begin ik te analyseren: hoe de hang naar liefde,als we die niet weten te ontvangen, wordt omgezet in eenhang naar macht. Om zo alsnog erkenning af te dwingen,of op zijn minst gehoorzaamheid: ‘jij moet naar mij luisteren!’Uiterlijke macht als veiligheidsklep als we niet weten,hoe de verbinding op gelijkwaardiger wijze tot stand tebrengen valt. Indruk willen maken, opdat de ander, zolangdie ons niet op waarde lijkt te schatten, in elk geval naaronze pijpen danst.De ultieme angst. Paaien en manipuleren als twee kantenvan hetzelfde kwaad: de afgescheidenheid. Die hij eerstvoelde. En ik nu ook. Het hart is weg. Mijn hoofd is mijnbeschutting. Hoe kom ik hier uit? O, ik weet het wel.Nu ik de deur heb dichtgedaan, valt alles van mij af.Maar de definitieve oplossing is het nog niet. Liefhebbenonder alle omstandigheden - wie is er al zo ver?Vanmorgen opende ik in mijn e-mailberichten de‘Dagelijkse Gedachte’. Er staat:Wijsheid is weten dat ik niets ben; liefde is weten dat ikalles ben. En tussen die twee speelt mijn leven zich af. •[Alle namen in dit artikel zijn gefingeerd.]nr. 3 - augustus 2010


9 September 2004: woensdagmorgen 9.00 uur.Ik stap op mijn fiets om naar mijn werk te gaan.Bij een gevaarlijke kruising sta ik netjes achterde haaientanden te wachten tot de kruising vrijis om over te steken. Er komt een vrachtauto aangereden,die de stad in wil rijden, maar daar niet in mag.Vervolgens zet de chauffeur de auto in zijn achteruit,om dan weer vooruit richting stoplichten te rijden.De cabine van de vrachtauto rijdt met een bocht over delinker weghelft, het achterste gedeelte stuurt niet bij enkomt als een speer op mij afgereden.Dan is het nog slechts een kwestie van seconden...Dit is geen haalbare kaart meer, binnen luttele secondenword ik letterlijk het ziekenhuis ingereden.Op hetzelfde moment dat de vrachtauto over mij heenrijdt, voel ik me als het ware teruggetrokken wordendoor twee paar onzichtbare handen... heel duidelijk voelik mijn overleden vader en lievelingstante heel dicht bijme...Ik voel mijn linkerbeen breken, wat ontzettend pijn doet,en ook merk ik dat er iets met mijn bekken gebeurt... ik voel daar echter helemaal geen pijn...Verder blijf ik ontzettend rustig en helder van geest.De getuige/eerste hulpverlener vertelt veel later dat ditalleen al een groot wonder is. Hij heeft me namelijkletterlijk vier keer, tot op een hoogte van een meter,tussen de banden van de vrachtauto zien stuiteren engeeft nog geen vijf centen voor mijn leven.‘U moet een engelbewaarder hebben gehad, die overurenheeft gemaakt op dat ogenblik’.In het ziekenhuis blijkt dat niet alleen mijn linkerbeen,maar ook mijn bekken op meerdere plaatsen gebrokenen verbrijzeld is. Ik heb veel bloed verloren, maar wonderboven wonder zijn er geen weke delen beschadigd.Er volgen drie operaties. Na vijf weken ziekenhuis endrie maanden revalidatie op een revalidatieafdeling vaneen verpleeghuis mag ik eindelijk naar huis om verder tegaan met revalideren.ReikiSinds 1999 doe ik aan Reiki en heb ik mijn eerste entweede graad Reiki behaald. In deze moeilijk periodeword ik geholpen door verschillende Reiki-vrienden en devrijwilligers van de crisislijn van het Reiki-centrum ‘Sagapo’te Sint Odiliënberg. Nu pas begrijp ik de werkelijkewaarde van deze kracht van positieve energie, gegevendoor het universum oftewel mijn bron God. Niet alleenikzelf maar mijn hele gezin wordt geholpen door dezekracht. We zijn en blijven positief en worden letterlijkdoor dit hele proces heen gedragen. Ik ontmoet mensen,doktoren, fysiotherapeuten, maar vooral vrienden,E N G E L E N V E R H A L E NGeluk bij een ongeluk2echte vrienden... die me door misschien wel demoeilijkste periode van mijn leven heen helpen.Nu, bijna zes jaar verder, loop ik, zij het met veelbeperkingen, weer vrolijk rond op moeder aarde,weliswaar maar drie kwartier aan een stuk, maar al metal voel ik me een gelukkig mens. Ik kreeg een tweedekans en ben ontzettend dankbaar voor mijn leven,pluk de dag en leef in het hier en nu.Alles komt, zoals het komen moet, en alles wordt ookweer goed en ook weet ik zeker, dat je geholpen wordtdoor God, engelen of gidsen, juist op dat moment datje het écht nodig hebt.En misschien wel het allerbelangrijkste... deze heleepisode lijkt misschien wel de allermoeilijkste, maarachteraf gezien.., de allermooiste levensles die ik hebmogen ontvangen.Dank aan God, engelen of gidsen, of hoe je het ook magnoemen... wonderen bestaan...Corrie VerhezenVHTH, jrg.4 nr. 3Als ik ‘een spiraal van geweld’ wil doorbrekendoe ik dat waar ik er invloed op heb.Het enige waar ik echt invloed op heb - ben ik zelf.Els Thissennr. 3 - augustus 2010 ...van hart tot hart... 13


E N G E L E N V E R H A L E NMijn engel in dubbele zinOnlangs mocht ik mijn echtgenoot, na54 huwelijksjaren, waarvan de laatste driemet steeds verergerende ziekten en afbraak,afstaan aan het Hiernamaals. Ons huwelijkis altijd, voorál heel sterk geweest, absoluut een vereistevoor een samengaan van twee zozeer van elkaar verschillendemensen als wij. Gelukkig voelden wij allebei datwe alleen voor elkaar bestemd waren en was er dus nooitsprake van een andere optie. We hebben dan ook heelveel van elkaar mogen leren, al was dat niet demakkelijkste weg.Mijn man Jan heeft altijd alles voor me gedaan, maarwist zich geen raad met emotionele uitingen. Hierdoorhadden we het in dat opzicht heel moeilijk in onzerelatie, ook al heeft die nog zo lang geduurd.We hebben elkaar gelukkig wel altijd heel vrij gelaten,zodat het mij gegund was om alle cursusmiddagen enmeerdaagse workshops in het kader van Een Cursus inWonderen bij te wonen.Jan was opgevoed met zondebesef en hel en verdoemenisaan het eind. Hij leefde ook steeds in angst, zat volschuldbesef en kon maar niet geloven in een hiernamaals.Daar moest ik het ook maar liever niet over hebben.Gelukkig was hij wel over het kwalijke sprookje vanhel en verdoemenis heen. In oktober 2009 overleedhij, en onze oudste heeft hem, van hieruit, daarginds inhet licht mogen brengen, wat ze hem ook beloofd had.Meteen liet hij merken hoe blij hij was met de ontdek-king van tóch een hiernamaals. Nu is hij van dááruit heelijverig met ons bezig, uitermate voldaan dat hij eindelijkweer wat kan doen, want dat heeft die doe-het-zelvermisschien wel het meest gemist.Er gebeuren hier dan ook de mooiste en onwaarschijnlijkstedingen en toen ik hem onlangs vroeg of hij hiersoms ‘de hand in had’ was het antwoord: Ja! Toen wildeik weten of hij nu mijn beschermengel is en weer washet antwoord: Ja! Ik heb hem hartelijk bedankt en bedachtdat ik me geen betere kon wensen, omdat niemandzo goed als hij kon weten wat ik nodig heb. Ik pendelregelmatig met hem. En het gáát maar door met onvoorstelbareoplossingen en mooie verrassingen. Dit weekendwas ik bij een workshop over de Cursus bij Koos enDoris Janson in Denekamp. Een lieve vriendin verteldeme daar, dat ze tijdens een sessie mijn Jan over me heengebogen had zien staan met zijn armen om me heen.Toen was hij mijn engel in dubbele zin...Ik ben, sinds de prachtige begrafenisplechtigheid, degelukkigste en dankbaarste mens van de wereld en zalwaarschijnlijk nooit eenzaam worden. Ook denk ik, metmijn 82 jaar, nog wel 11 jaar hier te mogen zijn en benik, tot ieders verbazing en niet in het minst mijn eigen,een buitengewoon vrolijke en blije weduwe, met eenheilig vertrouwen in (bescherm)engelen.Riek van Zijtveld-Vas Dias14...van hart tot hart...nr. 3 - augustus 2010


H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H EActiviteitenchronologisch19 september 2010, MoorveldMiniworkshop ECIW24 september 2010, HilversumFamilie- & Systeemopstellingen2-3 oktober 2010, GroesbeekFamilie- & Systeemopstellingen16 oktober 2010, MoorveldFamilie- & Systeemopstellingen30 oktober 2010, EindhovenTrainingsdag familieopstelling31 oktober 2010, MoorveldMiniworkshop ECIW19-21 november 2010, WahlwillerFamilie- & Systeemopstelling4 december 2010, HilversumTrainingsdag familieopstelling5 december 2010, AmersfoortMiniworkshop ECIW12 december 2010, MoorveldMiniworkshop ECIW27 dec’10-1 jan’11, HavelteVan oud naar nieuw.Vergeef, en je bent vrij!15 januari 2011, MoorveldFamilie- & Systeemopstellingen22 januari 2011, Den HaagFamilie- & Systeemopstellingen23 januari 2011, Den HaagFamilie- & Systeemopstellingen11-13 februari 2011, WahlwillerTraining Familieopstellingen26 februari 2011, De LierFamilie- & Systeemopstellingen5-6 maart 2011, GroesbeekFamilie- & Systeemopstellingen25-27 maart 2011, DenekampFacilitatortraining voor het begeleidenvan AH & andere groepen2 april 2011, HilversumLandelijke Facilitatordag16 april 2011, LottumFamilie- & Systeemopstellingen7 mei 2011, HilversumTrainingsdag familieopstelling28 mei 2011, MoorveldFamilie- & Systeemopstellingen25 juni 2011, HilversumTrainingsdag familieopstellingRETRAITESVan oud naar nieuw.Vergeef, en je bent vrij!Stilte, uitwisseling, vragen: retraitedagenmet geleide meditaties,schrijf- en andere oefeningenonder andere gericht op vergevenen het hervinden van jealtijd al aanwezige vrijheid.27 dec’10-1 jan’11, HavelteMa 18-za 11 uur. Meeuwenveen,Meeuwenveenseweg 1-3, 7971PK. Cursuskosten € 300. Verblijf2pk €300 (slapen & eten).WORKSHOPSFamilie & Systeemopstellingen‘Ja’ zeggen tegen dat wat er is!Die kans heb je in een familieofsysteemopstelling. Inzicht inde situatie en ‘ja’ zeggen voelt alshet herwinnen van je vrijheid,die er overigens altijd al was.Het geboortegezin, het huidigegezin, een werksituatie of strijdendeelementen in een relatieof persoon kunnen onderwerpzijn van een opstelling waardoorpatronen en spanningsveldenO Ik wil deelnemen aan (naam activiteit):op (datum):O Ik bestel (titel):Van (artiest):Datum:A C T I V I T E I T E N M E T E L S T H I S S E Nzichtbaar worden. Deze aan hetlicht te brengen, leidt vaak totharmonisering en genezing.24 september 2010, HilversumVrij 10-16.30 uur. NieuwNazareth Dr. Cuypersplein 7,1222 NC. Cursus 702-3 oktober 2010, GroesbeekZat 10-zon 16 uur. De Poort,Biesseltsebaan 34, 6561 KC.Cursus €150. Verblijf 1pk€120; 2pk €11016 oktober 2010, MoorveldZat 10-16.30 uur.Luiperstraat 12, 6237 NM.Max. 8 deelnemers. Cursus €7019-21 nov 2010, WahlwillerVrij 10–zon 16 uur.Arnold Janssen Klooster.Capucijnenweg 9, 6286 BA.Cursus €200. Verblijf 1pk €12515 januari 2011, MoorveldZat 10-16.30 uur.Luiperstraat 12, 6237 NM.Max. 8 deelnemers. Cursus €7022 januari 2011, Den Haag23 januari 2011, Den HaagZat / Zon 9.30-16.30 uur.Buurthuis De Hyacint.Annemoonstr. 25, 2565 DD.Aanmelding activiteiten e/o bestellingHandtekening:Bij aanmelding voor een workshop of training ontvangt u schriftelijk berichtvan aanmelding.Als u een bestelling doet krijgt u deze met factuur thuis gezonden. (z.o.z)H E T H A R Tnr. 3 - augustus 2010 ...van hart tot hart... 1


R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R TCursus 1 dag €60, 2 dagen €11526 februari 2011, De LierZat 10.00-16.00 uur. CentrumDe Spin, Van Rijnstr. 28,2678 BP. Cursus €705-6 maart 2010, GroesbeekZat 10-zon 16 uur. De Poort,Biesseltsebaan 34, 6561 KC.Cursus € 150.Verblijf 1pk €125; 2pk 11516 april 2011, LottumZat 10.00-16.00 uur. Hoofdstraat44, 5973 NG. Cursus €5028 mei 2011, MoorveldZat 10-16.30 uur.Luiperstraat 12, 6237 NM.Max. 8 deelnemers. Cursus €70Mini-workshop ECIW19 sept. 2010; 31 okt. 2010;12 dec. 2010Moorveld, 10-12.15 uur.Op basis van donatie, tenzijanders vermeld.5 december 2010, AmersfoortZo 14-15.30 uur. Meridiaancollege,Daam Fockemalaan 12,3818 KG.TRAININGENTraining Familie &SysteemopstellingenVoor mensen die zelf opstellingenwillen (gaan) begeleiden.Heb je belangstelling?Neem dan contact met ons op.11-13 feb 2011, WahlwillerTraining FamilieopstellingenVrij 10-zon 16 uur. Arnold JanssenKlooster. Capucijnenweg 9,6286 BA. Cursus €200.Verblijf 1pk €125Trainingsdagen Familie &SysteemopstellingenHilversum 2010: 4 dec.Hilversum 2011: 7 mei,25 juniZa 10-16.30 uur. NieuwNazareth, Dr. Cuypersplein 7,1222 NC. Cursus €60 per dagin 2010. €70 per dag in 2011.Eindhoven 2010: 30 okt.Zat 10-16.30 uur. Doopsgezindegemeente Eindhoven,Da Costaweg 16, 5615 NB.Cursus €60 (incl. Koffie/thee).FacilitatortrainingTraining voor het begeleidenvan AH-, Course- & anderegroepen en bedoeld voor mensendie willen leven en werkenmet de principes van AttitudinalHealing en/of het gedachtegoedvan Een Cursus in Wonderen.We oefenen verschillende vaardighedendie samenhangen metde richtlijnen voor het werkenin AH-groepen zoals empatischluisteren, luisteren zonder oordeelof advies en goede raad tegeven, je bewust te worden vanwat je voelt en daarmee lerenomgaan, angst herkennen en metde ogen van liefde kijken. Ookkijken we naar onze motievenom groepen te begeleiden.Wie wil, krijgt de gelegenheidom tijdens de training een groepte begeleiden.25-27 mrt 2011, DenekampVrij 10-zon 16 uur. Huize ElisabethGravenallee 11, 7591 PE.Cursus €200. Verblijf 1pk €120Landelijke facilitatordagVoor facilitators van AH- enCoursegroepen, mensen diede facilitatortraining hebbengevolgd, en/of overwegen eengroep te starten.2 april 2011, HilversumZat 10-16.30 uur. NieuwNazareth Dr. Cuypersplein 7,1222 NC. Op basis van donatie.Aanmelding activiteiten e/o bestellingNaam:Straat:Postcode en plaats:Telefoon:E-mail:Deze strook sturen naar: Centrum voor Miracles-StudiesLuipertstraat 12, 6237 NM Moorveldtel: 043-3647987Of uw aanmelding/bestelling mailen naar: cms@elsthissen.nl(z.o.z.)Informatie en opgaveCentrum voor Miracles-StudiesLuipertstraat 12,6237 NM Moorveld,tel: 043-3647987e-mail: cms@elsthissen.nlwebsite: www.elsthissen.nlH E T H A R T2 ...van hart tot hart...nr. 3 - augustus 2010


H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H EAT T I T U D I N A L H E A L I N G G R O E P E NIn diverse plaatsen komen AH groepen bijeen die werken met de principes enrichtlijnen van AH. Als je belangstelling hebt om aan een groep deelte nemen kun je contact opnemen met de facilitator. Gevraagde bijdrage:gratis tot maximaal € 7,- per bijeenkomst. Je mag méér betalen.GroningenGroningen:Godelieve Bos 050-5420233Haren (1):Marrigje Dijksma 050-5340729Onstwedde:Johan Maarsingh 0599-331722GelderlandApeldoorn (1):Nicole Blaauw 055-5336916Nunspeet:Jurja Kammeijer 0341-251181Rheden:Annie Bekker 026-4454004Steenderen:Pieter Vegter 0575-451799FlevolandAlmere 8 :Ellis Vleugels 06-22219910Lelystad:Mariet ten Doeschot 0320-256600FrieslandIJlst:José van der Werf 06-23885960Lemmer:Mirjam Rombouts-Overbeek0514-563719Oosterend (1) en (2) 7 :Willem & Jacqueline Feijten0515-332472Noord-HollandAmstelveen:Renée van der Vijgh 020-6473075Amsterdam(1):Emma Veenstra 020-6969132Amsterdam(2):Nicolien Gouwenberg 020-4184947Beverwijk:Bert Oosterhout & Ina Oldewarris0251-244494Haarlem (1):Ynze Keetlapper 023-5367538Haarlem (2):Danielle Ferdinandusse 06-15367658Zuid-HollandAlphen a/d Rijn:Janny Buijs 0172-441543Delft:Wil Rijsterborgh 015-2615998Den Haag (1):Michelle Bauer 070-3542074Den Haag (2):Annemarie van Unnik070-3467932Den Haag (3):Yvonne Scharis 070-3522379Gouda:Marianne Spoor 0182-532396Lekkerkerk:Jans Ooms 0180-663408Monster:Anne-Joke Vellinga 030-6920905Voorhout:Anna Sedelaar 0252-225311Voorschoten:Anna Walraven 071-5764877Zuid-Beyerland:Anna Eppinga 0186-662055UtrechtAmersfoort (1) en (2) 3 :Rozemarijn Ockhuysen033-4728602Bussum:Marion & Harry Welch035-6910589Eemnes:Inez Coolen 035-5260594Hilversumse Meent:Monique Veenstra 035-6982556Huis ter Heide (1):Fleur Smelt 035-6920802 &Anne-Joke Vellinga 030-6920905Huis ter Heide (2) 5 :Anne-Joke Vellinga 030-6920905Leusden:Eveline Teunissen 033-4952623Soest (1) 6 :Maria de Wilde 035-6026486Soest (2):Rob Middeldorp 035-6025647Utrecht (1):Gera Wolswijk 030-2947944Utrecht (2):Marie-Alice Storimans 030-2712855Utrecht (3):Jeanette Rutting 030-2892507Utrecht (4):Ingrid de Vries 06-50216267Utrechtse heuvelrug:Wim van Ginkel 0343-431577 &Loek Kattekamp 030-2721290Veenendaal:Leneke van der Velde 06-21506214Werkhoven:Cobi Schilp 0343-477517Zeist:Etty de Graaf 030-6990028Noord-BrabantBreda:Jopie van Heeren &Henny van der Feer 076-5208377Eindhoven:Mieke Panhuysen 06-15354156 &Diny Smits 040-2425260Mierlo:Anneke van Haendel 0492-663226& Diny van Liempd 073-5492692Ossendrecht:Kees Zwinkels 0164-671255Schijndel:Diny van Liempd 073-5492692 &Anneke van Haendel 0492-663226Tilburg:Anja Gussinko 013-5363784Ulvenhout:Kitty Tieman 06-14232818Veldhoven:Wies Klaasen 040-2535494LimburgBerg en Terblijt:Riny Blom 043-6041816Echt:Peter Winteraeken 0475-484833Kerkrade:Hélène van Wunnik06-30592112Lottum:Arlette Rieken 077-4633233Maastricht:Björn Stienstra 06-23563353Moorveld:Els Thissen 043-3647987Reuver:Cecile Geurts-Huijbers077-4746820Roermond:Jeannette Fabrie 0475-341130Sittard:Beppie Cloo 046-4581597Venlo-Blerick:Jolanda Megens 06-17516018ZeelandDreischor:Trudy Huter 0111-406006Middelburg (1):Ria Castenmiller 0118-639949Middelburg (2):Pauline Klerkx & Paul Vreugdenhil0118-644020OverijsselOldenzaal (1):Rogier Pondaag 0541-510844Oldenzaal (2):Trudy ter Braak 0541-539261Drenthegeen groepenNederlandstalige groepen in hetbuitenland:OOST-SPANJEBenitachell (Alicante):Trudi van Dorp (0034)965973199/6393619991 Thema: Werken aan werk2 Voor rouwverwerking na hetverlies van een naaste of dierbare3 Voor mensen die gedurende eenlange tijd ziek zijn5 Jongerengroep6 Voor ouders van kinderen diekort of lang geleden overleden zijn.7 Voor kinderen die een ouder,broertje of zusje verloren hebbenof chronisch ziek zijn.8 Leesgroep JampolskyNieuwe groepenUtrecht:Utrecht (4):Ingrid de Vries 06-50216267Veldhoven:Wies Klaasen 040-2535494Intervisie-groepenVoor facilitators van AH- en/ofCourse-groepenAlgemene informatieCentrum voor AH 043-3647987Noord-BrabantHenny van der Feer076-5208377Midden NederlandFleur Smelt 035-6920802 &Anne-Joke Vellinga030-6920905Limburg/SittardBeppie Cloo046-4581597Set van 12 kaarten met degeïllustreerde principes vanAttitudinal Healing doorAnnemarie van Unnik.Prijs €3,- (excl. verzendkosten). Tebestellen bij:Stichting Centrum voor AttitudinalHealing. Tel 043-3647987;Luipertstraat 12, 6237 NM Moorveld;E-mail: ahnl@elsthissen.nlnr. 3 - augustus 2010H E T H A R T...van hart tot hart...3


R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R T H E T H A R TR E G E LT J E SMIRACLES in CONTACTPLATFORM VOOR EEN CURSUS IN WONDERENDe principes en richtlijnen van Attitudinal Healing komen uit Eencursus in wonderen (A Course in Miracles © ). Stichting Miraclesin Contact (MIC), als platform voor Een cursus in wonderen inNederland en België faciliteert lees-/studiegroepen, workshops enlezingen, een maandelijkse ontmoetingszondag in Amersfoort engeeft het MIC Magazine uit. Zij is het contact- en ontmoetingspuntvoor studenten en leraren van ECIW.MIC ontmoetingszondag: Iedere eerste zondag van de maand(m.u.v. juli) bent u vanaf 13.30 u tot 17.00 uur van harte welkomin het Meridiaan College, Daam Fockemalaan 12, 3818 KG Amersfoort.Tijdens deze ontmoetingszondagen wordt een interactievelezing of miniworkshop gegeven en verzorgt MIC een uitgebreideboekentafel, waar u de Cursus, boeken en CD’s over de Cursuskunt inzien en aanschaffen. Er is een MIC-info-stand voor nieuweCursusstudenten en na de lezing is er ruimschoots tijd voor uitwisselingen kennismaking. Ook liggen er folders van leraren methun cursusprogramma. Er wordt een bijdrage van € 8 per persoongevraagd, koffie of thee inbegrepen.De agenda:5 september /Harry Welch: Interactieve lezing: Je leven: kwellingof kans? Soms vragen we onszelf vertwijfeld af ‘Wat overkomtme nu weer? En waarom?’ Volgens Een cursus in wonderen kan deuitzichtloosheid van ons bestaan als lichaam in een vijandige wereldworden getransformeerd door het leven te zien als leerschool.3 oktober / Ronald Belfor: Interactieve lezing: SpeciaalheidNagenoeg iedereen heeft speciale wensen, of heeft iemand die voorhem of haar speciaal is. Deze middag gaan we bij onszelf na hoe weaan deze speciale wensen komen.7 november / Wil Rijsterborgh: Interactieve lezing: ‘Jij hebtontdekt dat je genezing nodig hebt’ (T11.I.1:1). Als dit jouwverlangen is, dan ben je bereid je oren te openen voor de Stem vande Heilige Geest, jouw Innerlijke Leraar, wiens boodschap heelheidis.MIC website www.miraclesincontact.nlHier kunt u het programma van de ontmoetingszondagen inAmersfoort bekijken en een routebeschrijving downloaden. Verdervindt u hier de uitgebreide webwinkel met boeken, audio- en dvdmateriaal, de dagelijkse Cursuslessen, een vraag- en antwoordservice,de activiteiten van leraren in binnen- en buitenland, eenoverzicht van de studiegroepen etc.Regeladvertenties: € 2,50 per (deel van een) regel. Aanleverdatatekst 1/1; 1/4; 15/6; 1/10. Verschijningsdata: 5/2; 5/5; 5/8 en 5/11.THE WORK OF BYRON KATIE workshops en consulten JoopTeggelove & Titia Kremer www.thework.nu - tel 06.533.67.534 -e-mail joop.teggelove@12move.nlREIKI-CURSUSSEN EN CONSULTEN. Joop Teggelove(lid Reiki-Alliance) &Titia Kremer www.reikijoop.nl tel 06.533.67.534- e-mail joop.teggelove@12move.nlDE CIRKEL, praktijk voor gezond bewustzijn biedt aan:* The Work of Byron Katie: met partners, jongeren, individueleconsultenen open workshops, elke 1e zaterdag van de maand;* Intuitive guidance (AngelWork);* Adem- en lichaamswerk;Geïnspireerd door A Course in Miracles. Aanmelding: SuchitaPeeters, Kampen/Dronten, 06 27317717HEALING: happybodyandmind.be. Voor lichamelijke en/ofpsychische problemen kun je bij ons terecht. Op het eersteconsult laten we je eerlijk weten of we je hulp kunnen bieden.tel: 0032498461212.NIEK ZERVAAS (zie column) heeft ook een boek geschreven:What you see is not what you get (niets is wat het lijkt).Bestellen kan door niek@niekzervaas.nl een email te sturen metnaam en adres en € 22 plus verzendkosten (€ 4,50) over te makenop rekeningnummer: 9554013 tnv stichting SaMENSE N V E R D E R . . .Ontmoetingspunt Utrecht voor Een Cursus in WonderenMaandelijkse uitwisseling rond thema’s uit ECIW via mini-workshops.Programma van 11- 12.30 uur; open om 10.30 uur. Entree €7(U-pas €5). Angelshop, Oude Gracht 288a, Utrecht, ingang winkel.Info: 030-6565024.19 sep: Titia Kremer,‘In verbinding met mijn broeder: wat als ik ‘Ja’zeg?’17 okt: Ad de Regt, ‘Liefde is sterker dan angst.’21 nov: Ina Bijlsma, ‘Nergens een plek waar het licht niet is.’Zomergroep AH4 bijeenkomsten op woensdag 20-22.30 uur. 7, 21 juli,4, 18 aug. Doorwerth. Info/aanmelden: tel: 06-21856020of e-mail: saskiavanvelzen@live.nlMIC Magazine 3/10In dit nr. een uitgebreid artikel over vergeving vanGreg Mackie met praktische oefeningen en boudeuitspraken: alle dood is zelfmoord en kunnen weDr. Joseph Mengele vergeven. Ad de Regt schrijft eenbrief aan zijn broer en hoopt dat dit een bijdragezal leveren aan wederzijds begrip en respect tussenECIW- en Bijbel-geïnspireerden. Margot Krikhaarschrijft onder de titel “Hoe wij ons gevoel vanwaarde verliezen” over speciale relaties.Wonderprincipe 38 is dit keer van Henny vd Feer.Dan zijn er nog de vaste rubrieken en in hetinformatief middenkatern staan het programma vanCursus-leraren in Nederland en België, de agendavan Amersfoort en de lees- en studiegroepenlijst.Wilt u een abonnement? Een abonnement (4 nrs. per jaar)kost € 20,- en een los nr €5,-. Via de MIC websitewww.miraclesincontact.nl kunt u hiertoe een machtigingsformulierdownloaden of het aanvragen via ons kantoor.Stichting Miracles in Contact, Postbus 3086, 3760 DB Soest,telefoon 035 8883073 op di. en vrij. 10 - 16 uur.mail: info@miraclesincontact.nlCD lijstDe volgende CD’s zijn bij het Centrum te bestellen met de bestelbonof e-mail cms@elsthissen.nl. Prijzen exclusief portokosten.James TwymanThe Order of the BelovedDisciple €20,50Wild Roses/Beth & CindeVoices on the Wind €19,00Northren Lights €15,00Kathy ZavadaUnion €19,00I’m right here €19,00Return to love €19,00Peter MakenaHeart of Kindness €18,50Kurt van SickleRiver of Life €19,00KirtanaParrish Light €18,50SophiaHidden waters/Sacred ground€19,00Return €19,00Karen DruckerHold on to Love €19,00All about love €19,00Songs of the Spirit I €19,00Songs of the Spirit II €19,00Songs of the Spirit III €19,00Songs of the spirit IV €19,00Shine €19,00David WhyteClose to Home €20,50H E T H A R T4...van hart tot hart...nr. 3 - augustus 2010


De lente van de nieuwe tijd is hieruitbarstend in perfecte harmonieschoonheid en overvloeden niets kan dit gebeuren tegenhouden.Er is een juiste tijd en plaats voor allesen nu is de juiste tijdvoor de geboorte van de nieuwe tijddus blijf niet in het verleden.Laat het achter je en ziewat ik deze nieuwe heerlijke dag voor je hebZie al mijn heerlijke beloften verwerkelijkenen wees oneindig dankbaar voor alles.Houd het beeld van de nieuwe hemelen de nieuwe aarde steeds voor ogen.Uit: Open innerlijke deuren van Eileen CaddySynthese, Den Haag, 7e druknr. 3 - augustus 2010 ...van hart tot hart... 15


Ben je bereid je niet langer te identificerenmet de ‘ik ben een lichaam’ button?Als je daartoe bereid bent is dat goednieuws, stellen Jerry Jampolsky enDiana Cirincione, want, zeggen ze, zoalswij het zien is dat waar het in de Cursuswerkelijk om gaat.Gerald Jampolsky en Diane V. CirincioneVertaling: Emilia van LeentIk, Jerry, heb gedurende mijn leven een groot aantalvan dit soort buttons gedragen. Sommige koos ik zelf,andere werden gekozen door anderen. Er waren erzoveel dat ik niet eens weet waar te beginnen. Voordatik naar school ging, was ik het ‘onhandige kind’, omdat ikaltijd overal tegenop botste, met mijn melk knoeide, glazenliet vallen. Mijn ouders noemden me vaker ‘mishuga’ dandat ze mijn naam noemden, en ik dacht dat ik dat was. InHeel je denken, dan heelhet jiddisch betekent het ‘gek’. Later heb ik vaak gedachtdat ik psychiater werd om erachter te komen wat ‘dezegek’ bezielde. Ik ging niet over op de kleuterschool engeloofde vanaf dat moment in de identiteit van ‘stom endom’. Ik had altijd kleine ongelukjes en dus was ik ‘depechvogel’. Een andere identiteit die ik gedragen heb is‘dyslectisch’, ook zoiets dat me heel lang achtervolgd heeft.Toen ik vijf was, speelde ik mee in een toneelstuk waarik deel uitmaakte van het koor. Bij de generale repetitievroeg de leraar me om tijdens de uitvoering mijn lippenalleen te bewegen zonder echt mee te zingen. En dus wasik ‘de jongen die niet kon zingen’. Ik ging naar de zondagschoolen leerde dat mijn identiteit ‘jood’ was. Op deSteek je hand uit en zie hoe makkelijk de deuropenzwaait louter door jouw ene voornemen om te gaannaar wat daarachter ligt. Engelen verlichten de weg,zodat alle duisternis verdwijnt en jij in een licht staatzo helder en duidelijk, dat jij alle dingen die je zietkunt begrijpen. Een kort ogenblik van verrassing zal jemisschien doen stilstaan, voordat je beseft dat de wereld diejij voor je in het licht ziet, de waarheid weerspiegelt die jekende, en die je al afdwalend in dromen niet helemaalvergeten was (WdI.131.13:1-3).middelbare school verloor ik een dierbare vriend door eenongeluk, waardoor ik mijn geloof verloor en ‘atheïst’ werd.Geld, en de mate waarin ik het wel of niet had, werd eengraadmeter voor mijn succes. Andere kostuums die mijnidentiteit bepaalden waren die van: psychiater, getrouwdeman, gescheiden man, vader, boze en depressieve man,hopeloze man, tennisspeler, bange alcoholist, zoeker, mandie zich met schuld bezighield, man die niet kon vergeven,vergevensgezinde man, man met mededogen, onschuldigkind van God, licht, grenzeloos, vriendelijk, mild, liefdevol,enzovoort.Voortdurend door een draaideur lopenAls we gehecht raken aan ons ego lijkt onze identiteit enhoe die verandert op het voortdurend door een draaideurlopen, terwijl we ons afvragen wie en wat we zijn.Een goede vriend van ons, Diedrick Walsaki, stuurt onsdagelijks een citaat uit de Cursus en vertelt daarbij somsover zijn eigen ervaringen. Onlangs schreef hij: ‘Hoemeer ik het idee onderzoek wie ik ben, hoe meer ik merealiseer hoezeer ik verslaafd ben aan lijden. Ik merk datik verslaafd ben aan het ‘kleine zelf’ dat ik verzonnen heb.En het gegeven dat ik die verslaving deel met miljardenanderen maakt het er niet gemakkelijker op’.Terwijl we de tijd nemen om die illusoire wereld die wegemaakt hebben te overdenken, lijkt het alsof we eensoort musical opvoeren met als centraal thema welke16...van hart tot hart...nr. 3 - augustus 2010


‘identiteitsbutton’ we voor vandaag kiezen. Als we goedkijken, herkennen we dat de verschillende kostuums diewe hierin dragen gecentreerd zijn rond de overtuiging datons lichaam alleen maar werd geboren om te sterven. Aleeuwen lang is dit het wat velen van ons geloven. Voor mij,Jerry, was het een wonderlijke dag toen ik in 1975 beslootom de identiteit aan te nemen van ‘student van Een Cursusin Wonderen’. Ik kan me nog steeds goed de verwachtingen de weerstand die dit opriep herineren. Nu kan ikom mezelf lachen, maar toen voelde mijn ego zich forsbedreigd. In het begin vroeg ik me af: ‘Wat bedoelt Jezuseigenlijk met te zeggen dat ik niet mijn lichaam ben, datik vrij ben? Natuurlijk ben ik een lichaam!’. De weerstanddie ik voelde was zo sterk, dat ik met Jezus in de clinchging. Ik was niet van plan me mijn identiteit door hem telaten afpakken en ja, ik was erg gehecht aan mijn identiteitals lichaam met een persoonlijkheid.Stralend LichtIk, Diane, had onlangs een interessante ervaring met eenvrouw die zich bewust werd van haar ware identiteit.Ze is een kunstenaar die haar geld aan een investeerderhad toevertrouwd om het door hem te laten beherenen ze was er net achter gekomen dat ze al haar geld hadje de wereldverloren in het financiële Madoff schandaal. Ik vroeg haarhoe ze ermee omging. Haar antwoord was: ‘Ik huilde,ik sloeg op mijn kussen, ik werd boos en daarna depressief.Toen herinnerde ik me dat ik een vrouw geld had beloofdvoor een project dat voor haar heel belangrijk was. Ik gingzitten, pakte mijn checkboek en schreef het bedrag uit. Endoor die simpele handeling herinnerde ik mezelf eraan datmijn identiteit niet gedefinieerd werd door hoeveel geldik wel of niet had. Dat bevrijdde me om door te gaan.’Voor mij is die vrouw een fantastisch voorbeeld van hoeniet te vervallen in de rol van slachtoffer, en dat ze voorzichzelf en de wereld duidelijk maakte dat ze niet toestonddat geld of gebrek daaraan haar identiteit uitmaakte. Als jeme vraagt naar mijn persoonlijke waarneming van wie ikben: ik herinner me hoe ik me als vierjarige afvroeg wieik was. Ik voelde me als iemand die in dit lichaam wasgeperst, maar dat was niet wie ik was. Soms vergeten wedat kinderen vaak dichter bij de waarheid staan dan wijvolwassenen, die helemaal ondergedompeld zijn in onzeego-ervaringen. Misschien lopen we wel in deze kostuumsdie lichamen genoemd worden rond omdat als we zoudenverschijnen als Stralend Licht anderen zich zoudendoodschrikken.Onze hartslagAl vele jaren is de Cursus onze hartslag. We begroeten deochtend met de woorden: Ik ben niet mijn lichaam. Ik benvrij, want ik ben nog steeds zoals God mij geschapen heeft.Als we terugkijken is het geen toeval dat het eersteprincipe van AH uit de Cursus is: De kern van mijnwezen is liefde. Jaren geleden besloot ik, Jerry, mijn titel‘M.D.’ te veranderen in M.O.G.: Messenger of God.(Boodschapper van God). Dit is een titel waar ik me helemaalbij thuis voel, omdat het mijn doel hier is. Voor onsligt de nadruk van de Cursus op de herinnering aan God,het baden in Zijn Liefde en er boodschapper van zijn. Alswe uitdagingen tegenkomen is het voor ons heel behulpzaamom ons de volgende woorden uit de introductie vande Cursus te herinneren, die helpen onze ware identiteitte bekrach-tigen: Niets werkelijks kan bedreigd worden. Nietsonwerkelijks bestaat. Hierin ligt de vrede van God. We doen onsbest om onszelf een Heilig Moment toe te staan, waarinalle illusies lijken te verdwijnen en we ons overgeven aande onbeschrijflijke ervaring van totaal te baden in GodsLiefde. Om daar onze ware identiteit te ervaren die geenvorm heeft, geen geslacht, geen ruimte en geen door detijd bepaalde grenzen. Dit is niet met woorden te beschrijvenen gebaseerd op geloof en vertrouwen. Tegenwoordigkiezen we ervoor om ons met Gods Liefde te identificeren,een Liefde die nooit verandert, die nooit doodgaat,die zich alleen maar verder uitbreidt en die buiten onsvermogen ligt om ons voor te stellen of te bevatten.Moge ieder moment een eeuwigdurend moment vanLiefde zijn. •Dit artikel is overgenomen met toestemming van Miracle DuistributionCenter, 3947 E. La Palma Ave. Anaheim, CA 92807,USA uit The Holy Encounter, March/April 2009. www.miraclecenter.orgde boot die over het water glijdtstijgt in de vaart boven de polder uitals koeienruggen drijvend op de ochtendmistde zacht door ’t water gaande bladenhoor, een sluier van stilte wordt zichtbaarwij kijken naar wat achterblijftde rug blind voor wat worden gaathet landschap openbrekend met de boegwaar wij juist waren is het leegalleen een stroom van kolken die verdwijntAnita Kosternr. 3 - augustus 2010 ...van hart tot hart... 17


C O L U M NGod wil dat ik gelukkig benMijn echtgenoot wil om drie uur ’s nachtsopstaan om op vakantie naar Spanje tegaan. Niet verstandig, daar het ons nooitlukt op tijd naar bed te gaan. Zo ook nu.Omdat tijdens onze afwezigheid zeer schone schoonfamilieons huis bewoont, poets & boen ik me een slag inde rondte en heb dan nog een uur om te slapen.Eenmaal goed op weg in de auto pak ik Een Cursus inWonderen en sla mijn werkboekles op, luidend:Gods Wil voor mij is volmaakt geluk (Wdl1.101). Klinkt goed!Te vermoeid om de les te lezen, klap ik het boek dicht.13.00 uur ’s middags. Er klinkt een kreet en de autoslingert heftig heen en weer. Komt goed, denk ik. En doezelfs niet de moeite mijn ogen te openen. (Was dat gevoelvan veiligheid - innerlijk weten, of onnozelheid? Mijnechtgenoot houdt ‘t op het laatste.) En dan ineens rijdt deauto weer rechtdoor. Terwijl we de vluchtstrook oprijden,ga ik rechtop zitten. Dit gebeurde: Arend sliep óók. Ophet moment dat hij wakker schrikt, ziet hij de vangrail opzich afkomen en geeft een ruk aan het stuur. De aanhangwagenschaart en trekt. Als hij weer de macht over hetstuur heeft, ziet Arend in de achteruitkijkspiegel het karretjedubbele flikflaks maken over het asfalt. Wij stappenuit en ik word bedolven onder twee huilende meisjes.Onze dochters sliepen namelijk niet. Ik omarm ze stevigen zeg me hun schrik te kunnen voorstellen. Als ik evenlater begin te grappen doen ze mee. Kggriek kggriek, ishet geluid van autobanden over onze vakantieborden.Ontroerd ben ik door de vele hulp die wij ontvangen.Voor ons stoppen mensen, achter ons. Ze trekken hetkarretje van de weg en ruimen de losse spullen op. Inwelke taal ze te bedanken? Het is alsof op ons gerekendwerd. De politie is er in een oogwenk, gevolgd door eenwaarschuwingsauto met flikkerend sein - en tien minutenlater is er een sleepwagen die de restanten van het karretjeerop takelt. De kinderen voorzien alle hulptroepen vanbekertjes water. Wat een godswonder dat die kar losschoot,het zat vast met een klem, kabel en stalen slot. Was dat nietgebeurd, dan zou de auto zijn gaan meetollen. Wondertwee: niemand is geraakt op die drukke Route du Soleil.Wonder drie: ik ben totaal in innerlijke vrede.We rijden achter de sleepwagen aan. Arend zit nu watonzeker achter het stuur, maar wil toch rijden. Zijn onrustversterkt als Eva oppert dat de auto volgens haar langs devangrail schuurde. Wát!!! Krassen op zijn grote liefde?Hij trapt op de rem en rent om de auto op zoek naar oneffenheden.Die zijn er niet. De eigenaar van de sleepwagenblijkt garagist te zijn en in zijn kantoortje bellen wede ANWB. Die zal iemand sturen. Buiten is het bloedjeheet. In een strookje schaduw voor de garage wachtenwij. Na twee uur bellen we opnieuw. Dan horen we dater twee opties zijn: een vervangende aanhangwagen ofrepatriëring. Net begonnen met vakantie blieven wij zo’nkarretje. Dat kan. Over een week! We besluiten er eente kopen, al is het duur zo zonder marktplaats.nl. Terwijlik met Iris bij de spullen blijf, gaan Arend & Eva op pad.Uiteindelijk vinden zij er een in een stad 50 km verderop.18...van hart tot hart...nr. 3 - augustus 2010


Hij is de volgende dag klaar en moet cash wordenbetaald. We nemen onze intrek in het dorpshotelletjeen eten er. Wat een luxe. Heerlijk! Als een anderegestrande reiziger met Arend in een politieke discussieverzeild raakt, vragen de kinderen me mee naar buiten.Wij wandelen door smalle straten van het uitgestorvendorpje. Als zij een aangelijnde poes aaien komt debejaarde eigenaresse naar buiten. Uit ons met-handenen-voetengesprek blijkt dat ook háár man achter hetstuur in slaap viel. Zij bleef achter met zeven kinderen.De volgende ochtend na het ontbijt gaan Arend en ikop pad voor 1200 euro. Zowel postkantoor als bankgeven een dergelijk bedrag niet. Als we in een ovenhetetelefooncel uiteindelijk de Nederlandse bank aande lijn krijgen, wordt ons verzekerd dat men verplichtis het geld uit te betalen. Opnieuw in de rij ben ikgeraakt door de bankemployee. Zij kijkt iedere klantzo liefdevol aan - en is zó behulpzaam. Heaven mustbe missing an angel. Na flink rondbellen heeft zij hetgeld. Richting hotel wandelend rennen de kinderenons tegemoet roepend: “Papa, papa, de auto is bekrast!”Ter voorkoming van een ontploffing van mijn echtgenootzeg ik buiten hun gehoorbereik: ‘Jij blijft rùstig!’Dat klinkt niet fijntjes. Maar hij doet het - en blijft het.Inderdaad de auto is flink bekrast. We doen aangifte ophet politiebureau waar het heerlijk koel is.Met de fonkelnieuwe aanhangwagen rijden we vanÉpinal terug naar de garage om onze overgeblevenkampeerspullen in te laden. De aardige garagehouderrepareert nog een stoel en voert ons schroot af. Het is17.00 uur als we onze reis vervolgen. Rijdend langsde bank zwaait de engel, zij wijst op het wagentje ensteekt haar duim omhoog. In de avond bemachtigenwe een laatste campingplaats. Het terras is gesloten,dus verdelen we een geplette krentenbol en zoutjes.Als we de volgende dag onze Spaanse vakantiebestemmingbereiken blijkt onze gereserveerde tentplaatsvergeven te zijn vanwege de dag vertraging. En hetkampeerterrein is vol. De eigenaar zegt: “Ik gá eenoplossing vinden!” En dat blijkt te zijn dat wij degereserveerde plaats delen met het gezin dat er al staat.Nou, daar zullen ze blij mee zijn! Hij sjort hun stoelenen andere spullen voor de ingang van de tent - en dedaarmee vrijgekomen plek is voor ons.Ik durf het haast niet hardop te schrijven. Maar ik hebintens genoten van al de dingen die gebeurden.Er was zo’n gevoel van vrede en dankbaarheid in mijnhart dat ik haast zou kunnen gaan denken dat deCursus gelijk heeft: God wil dat ik gelukkig ben.Oh ja en die buren waarmee we de plek deelden, mededankzij hen hebben we een fantastische vakantie gehad!Annemarie van UnnikTijd voor iets nieuwsWees voorbereid op de tijd die komen gaat, want de nieuwetijd komt er aan. Er wordt veel over gesproken en geschreven,maar weet dat de manifestatie van de nieuwe tijd alleverbeeldingskracht te boven gaat. Er worden steeds meertipjes van de sluier weggenomen, zodat we een steedshelderder zicht krijgen op de toekomst, die zich in hethier en nu openbaart. Het is echt TIJD VOOR IETSNIEUWS. Oude structuren worden afgebroken enweggevaagd. Het waren liefdeloze bolwerken, gebaseerd opangst voor schaarste en hebzucht. Dit dient eerst tegebeuren, er kan anders niets nieuws worden opgebouwd.Wees je bewust van de liefdevolle en barmhartigeomwenteling, die plaatsvindt op mondiaal en individueelniveau. De verbinding tussen harten wordt grondiggestimuleerd door de afbraak van het oude stelsel. Onzezielen weten wat er komen gaat en staan krachtig metelkaar in verbinding om de liefdeskracht ruim baan te geven.Twijfel je wel eens daaraan, of gaat het je te hard, teonvoorspelbaar? Vind je het te onhandelbaar?Vast wel, want alle zekerheden, schijnbare zekerhedenworden ontmanteld en het eeuwenoude schaarstegevoelis niet zomaar verdwenen.Niemand kan je echter zekerheden verschaffen. Je kanjezelf wel overgeven aan de kosmische krachten. Dat vraagtbewustzijn van het Grote Plan en jouw rol aanvaarden indit geheel.Ja, het is TIJD VOOR IETS NIEUWS! Wij mogen metelkaar een prachtig geschenk in ontvangst nemen.Een liefdevol eenheidsbewustzijn, waarin delen en helen opmicro- en macroniveau voorop staat. Sla gade wat zichafspeelt in de wereld en probeer je angst daarover te doorvoelenen te doorleven. Niet wegduwen, maar doorleven.DE TIJD VOOR IETS NIEUWS is aangebroken.Begin altijd bij jezelf. Van daaruit breidt de liefde zich uit.En realiseer je dat het nieuws oud nieuws is. Een liefdevoleenheidsbewustzijn is zo oud als de wereld en mag nuopnieuw beschenen worden door het licht.www.niekzervaas.nlNiek Zervaasnr. 3 - augustus 2010 ...van hart tot hart... 19


W E R K E N V A N U I T H E T H A R TMijn beeld over mens-zijn is voPeter Samwel (1953) is voorganger en pastoraal werker in zijnwoonplaats Varsseveld. Daarnaast is hij freelance Tarotdocentaan het Jungiaans Instituut te Nijmegen.‘Wat wil Petertje worden? vroeg menmij op driejarige leeftijd. Pastoor,was mijn antwoord. Daar werd hartelijkom gelachen. Had ik het maargedaan! Want toen ik ouder was - en dat vergeten, deedik MTS-bouwkunde en ging werken in mijn vadersbouwbedrijf. En daarna jaren in het onderwijs.Als tweede én moederskind was ik aanvankelijk eerdervrouwelijk gevoelig dan mannelijk sterk. Door hetvoetballen, de bouw en de militairen kwam datmannelijke in mij geleidelijk tot leven en voelde ik meeen evenwichtiger mens worden. Ik kwam er ookdichter door bij mijn vader te staan, want wij begrepenelkaar voordien eigenlijk amper.’Niet graaien maar geven‘Tarot is mijn passie. De beelden eruit symboliseren hetonbewuste, verschaffen inzicht in de processen daar. Aantoekomst voorspellen doe ik niet, dat is voor de kermis.Ik geloof dat het mijn taak is het gebruik van Tarotbeeldenop te schonen, vrij te maken van vooroordelen ende zuivere levensfilosofie ervan uit te dragen. Wie heefthet verzonnen dat ik als man dit vrouwelijkeinstrument sta aan te prijzen? Als je het al hebt over“een nieuwe tijd” dan zal het daarbij gaan om hetvrouwelijke als gelijkwaardig aan het mannelijke teaccepteren. En dan gaat het vooral over gelijkwaardigheidervan binnenin de mens zelf. Mannen hebbeneen stuk in te halen op het gebied van liefde, gevoelof intuïtie - en vrouwen mogen leiderschap en ookdominantie gaan accepteren in zichzelf. Bij een goedebalans daarin gaan we dat terugzien in de samenleving.Nu leven wij nog in een door mannen gedomineerdewereld. Kijk naar de economische crisis. Torens tot inde hemel, geld, goederen, en nu lijkt alles om te vallen.Wij zijn hier niet om te graaien, maar om te geven.De kredietcrisis biedt een kans dat te leren.’20VHTH, jrg.4 nr. 3Geluk is ietswaartoe je van tevoren kunt besluiten.M. JonesTerroristen? Mensen kunnen onverschrokken zijnin het neerzetten van de eigen waarheid.Stel dat we die onverschrokkenheid zouden hebbenin onze wens in vrede te leven.Els Thissen...van hart tot hart...Tot geest wederkeren‘In de jaren dat ik als leraar werkte op een school inSuriname, vroegen de leerlingen me voor allerlei feestjes:gamelans, bruiloften en ook lijkverbrandingen in debuitenlucht. Er overleed of trouwde elke week weliemand. Ik voelde me erg thuis bij al die verschillendereligieuze uitdrukkingen van de Surinaamse samenleving.Toen mijn contract daar eindigde, sloeg ik alsnog eengeestelijke richting in. Ik volgde onder meer eenHumanistische opleiding tot geestelijk verzorger en gingals zodanig werken bij de krijgsmacht. En hoewel ik er vanalles bijhaalde: meditatie, regressie, en zelfs handoplegging(maar dan wel met de deur op slot), zat ik na tien jaar ineen spagaat. Ik kon er mijn belangstelling voor het groteongeziene niet kwijt. Het wezenlijke kwam voormij niet tot leven. Ik werd ziek en zei de krijgsmacht enhet Humanistisch Verbond vaarwel. Kenmerkend in mijnleven is dat ik nogal eens voor de muziek uitloop.Zo biedt het Humanisme tegenwoordig ruimte voor waarnr. 3 - augustus 2010


ik destijds op werd afgerekend.Toen ik weer op mijn benen stond startte ik in Limburgeen praktijk voor levensvragen, waarbinnen ik ook mijnspirituele belangstelling een plaats kon geven. Een dagbladschreef er in die tijd paginagroot over dat ik andersoortigehuwelijken en uitvaarten verzorgde, kort daarop gevolgddoor een radio-interview van een uur. Het aantal reactieserop was één. Daarop keerde ik naar het westen terug enin Rotterdam verzorgde ik inderdaad uitvaarten enlkomen gekeerdhuwelijken op maat. Ernaar verlangend dienstbaar te wordenaan een grotere groep solliciteerde ik in Varsseveld bijhet meest vrijzinnige kerkje van Nederland. Men wilde medaar graag inschakelen bij op handen zijnde veranderingenen vitalisering binnen de Nederlandse Protestantenbond.Hier tegen de Duitse grens levert men zich niet zomaar uit;men behoudt het goede, de traditie. Vernieuwing gaat menstapsgewijs aan. In dit landbouwgebied heb je te makenmet het element aarde. De geest is vlug, de aarde traag.Mijn beeld over wat mens-zijn is, is in mijn levenvolkomen gekeerd. De mens is niet van stof en keert nietweder tot stof. Alsof je een sigarettenpeuk uittrapt! Wijallemaal, dus niet alleen Jezus, zijn “een Zoon van God”.Ik zoek daarnaar in elke ander en ben zo de hogere waardegaan zien van ieder mens. Wij zijn geest en zullen tot geestwederkeren. Maar hoe breng je dit? De meer behoudendegeloofsgemeenschapsleden staan niet altijd te wachten opzulke inzichten. Maar, ik ben nu eenmaal een hervormer.’Afstemmen‘Mijn hele leven al ben ik een Jezusvriend. Als ik spreekover de wonderen die Jezus verrichtte, verwijzen dieeigenlijk steeds naar zijn bijzondere mediamieke gaven.In mijn ogen was hij het grootste medium aller tijden.En hij toonde ons waar wij mensen in potentie toe instaat zijn. Ik zeg vaak tegen mijzelf: ik wil niet eerderdood dan dat ik hem daarin volledig begrijp! Laatst waser hier in Varsseveld een bijeenkomst met een medium.Kwamen er toch mooi 150 mensen. Het mediamiekeleeft onder mensen. Men komt er zelfs op zondagavondvoor achter de televisie vandaan.Die grote mysterieuze levenskracht die in en buiten mijhet leven regeert en die wij God noemen, daarvoor ga ikdagelijks op de knieën. Aan die Wil, wil ik ondergeschiktzijn. Als ik aan het bed zit van een zieke of stervende,stem ik mij af op diezelfde Kracht en kom daardoor veeldichter bij waar het leven in wezen om gaat. Dan kanhet bijvoorbeeld gebeuren dat er een duidelijk beeldopkomt. En als ik daar over begin, komen we echt opeen heel andere manier met elkaar in gesprek...’Annemarie van UnnikZolang ik maarniet in de weg staWeer thuis na het facilitatorweekend. Een gevoel vanrust en stilte vergezelt mij. Vaak na een weekend metgelijkgestemden had ik moeite om weer ‘gewoon’thuis te zijn. Tot ik zag dat ik het onderscheid maaktussen hier en daar. Dan wil ik dat het thuis andersis dan het is. Mijn gezin, de dagelijkse dingen. Zienzonder dat het anders moet, is wat ik nu wil.Bij thuiskomst trof ik mijn man en kinderen voor debuis, kijkend naar voetbal. De vuile borden stondenop tafel. Het ontroerde me om hen zo te zien. Nietgestoord door mijn opvattingen over hoe de dingengaan en ‘niet gaan’.Vanmorgen zie ik hoe mijn zoon zijn fiets pakt omnaar school te gaan. Ik kijk en voel dankbaarheid omdit te mogen zien. Een jongeman van 14 met zijnrugzak op een omafiets. Hij zwaait nog even.Het gevoel van dankbaarheid dat door mij heenstroomt. Zo vanzelf. Wat lijkt het ver weg, dat ik eendankbaarheidsdagboek bij ging houden om maarvooral te kunnen zien, waar ik dankbaar voor zoukunnen zijn. Ik zag niet wat zo dichtbij is. Nu.Zo door de dag heen met ontroering door de dingendie ik zie en ervaar, sta ik voor mijn laatste schilderij.Mijn schilderijen zijn een spiegel voor mij. Door hetraam wordt het werk belicht door de zon. Opeensbesef ik wat een cadeau ik mij heb gegeven met hetafgelopen weekend. En ik Zie mijn schilderij.Voor het eerst. Niet mijn kritische, afkeurende geest.Het raakt me diep. Het licht en de zachtheid en ikervaar hoe het mysterie zich overal onthult, zolang ikmaar niet in de weg sta.Danielle Ferdinandussenr. 3 - augustus 2010 ...van hart tot hart... 21


L E Z E R S , V A N H A R T T O T H A R TLoslaten begint echt een ho22Wie zijn onze lezers? De redactie van...van hart tot hart... wil ze graag beter lerenkennen en... aan u voorstellen.Kees en Joke Zwinkels zijn gepensioneerd enwonen in het Brabantse Ossendrecht. Voorheenwerkte Kees als tuinder in het Westland en nagrondonteigening in een staalconstructiebedrijf.Binnenkort starten zij samen een AttitudinalHealinggroep.Annemarie van UnnikJoke: ‘Bij VHTH ben ik altijd nieuwsgierig of eriets in staat waar ik wat aan heb. Iets dat oplicht.Dat kan soms een beleving zijn van iemand of eenherkenning, die ervoor zorgt dat ik me dan heelrustig voel.’ Kees: ‘Vaak pak ik even een artikeltje, maaruiteindelijk lees ik het blad helemaal. De inspirerende ofherkenbare verhalen van gewone mensen spreken mij hetmeeste aan. Tip: Besteed aandacht aan de lering vanNisargadatta, beiden zijn wij daar fan van. Jammertrouwens dat hij niet meer geïnterviewd kan worden.’Het besef niet schuldig te zijnJoke: ‘Ik was de oudste van tien en Kees de twaalfde vanveertien kinderen. En al vroeg werden we van schoolgehouden om mee te werken. Kees in het bedrijf vanzijn vader en ik in ons gezin waar ieder jaar een baby...van hart tot hart...geboren werd. Ooit, tijdens een Sinterklaasbal, vroeg ikKees ten dans.’ Kees: ‘En daarna hebben we elkaar nooitmeer losgelaten.’ Joke: ‘Ik vond hem gelijk leuk enondanks ups en downs is onze band steeds sterker geworden.We zijn maatjes en laten elkaar vrij.’ Kees: ‘Joke wasvoor mij gelijk de enige. In haar ontmoette ik iemandmet belangstelling, iemand bij wie ik mijn verhaal kwijtkon - en dat had ik altijd zó gemist. Onze verkeringstijdwas vanwege mijn toenmalige onevenwichtigheiden zelfmoordplannen niet echt leuk. Gelukkig raakteik bevriend met een kapelaan die mij betrok bij zijnjeugdwerk. Dat dienstbaar zijn vond ik heerlijk en ikben daar altijd mee bezig gebleven. Vanwege de statusdie het verleende, hadden mijn ouders me graag naar hetseminarie zien gaan, maar het liep anders - en zij warentegen onze verkering. Een tante die non was, adviseerdehen ten zeerste zich er niet mee te bemoeien, maar dathielp niet. Er werd sowieso vooral geoordeeld. “Je doethet niet goed!” “Er komt niets van jou terecht!” Met datsoort zinnen moest je het doen. Ergens in mijn pubertijdstond er iets op in mij dat zich realiseerde dat het nietklopte wat mijn vader zei. Ik begon te beseffen dat ikniet schuldig ben. In die zin was ik toen al bezig met EenCursus in Wonderen. Ik zette me af tegen mijn ouders enbegon voor mezelf te kiezen. Me daar niet schuldig overvoelen, was nog best lastig. Pas op zijn sterfbed ontstonder een klik tussen mijn vader en mij. Hij pakte mijn handen vroeg: “Kees, hoe moet het nu tussen ons?” Mijnantwoord was: “Pa, het is goed zo”. Daarna heeft hijalleen nog maar geglimlacht. En mij overviel een niet tebenoemen gevoel van vrede. Inmiddels accepteer ikmezelf zoals ik ben en dat zorgt ervoor dat ik dat ook doenr. 3 - augustus 2010


met anderen. Ik houd van mezelf... en er zijn verleidingen.Maar ik corrigeer mezelf en zeg dan tegen mijn ego:“Hé joh: terug in je hok!”’Grenzen stellen - en voelenJoke: ‘Als kind voelde ik me angstig, onzeker en schuldig.Zeggen dat je iets goed deed, gebeurde niet en daar hebik last van gehad. Twintig jaar geleden, in de periode vaneen hevige depressie, vond er een omslag plaats. De paranormaalgenezer die mij behandelde, verhelderde allerleizaken, zodat ik wist waaraan ik kon werken. Lichaam engeest kwamen daardoor meer in balans. Het ging vooralover grenzen stellen en luisteren naar de signalen vanmijn lichaam en gevoel. Weken lag ik op bed. En daarna,als ik kookte en het ging niet meer, liet ik gewoon allesstaan. Verder waren er vreselijke angsten. Terwijl ik wegzonkin een moeras werd de belangstelling geboren vooreen andere kijk op de dingen. En wat er ook gebeurde...Kees luisterde altijd naar me. Achteraf gezien heeft allesbby te wordeneraan meegeholpen om dingen los te laten en ben ik ereen ander mens door geworden: rustiger, meer mezelf,krachtiger, gelukkig en... ik heb het geweldig met Kees.Toen de grond werd onteigend waarop ons bedrijf stond,wilde hij naar een rustig oord. Ik daarentegen wilde allesbij het oude laten en bij de kinderen in de buurt blijvenwonen. Tijdens een meditatie hoorde ik een stem zeggen:“Joke stoppen!” Toen stopte ik met vasthouden - en konik mee naar Ossendrecht. Ik heb er geen spijt van enloslaten begint inmiddels echt een hobby te worden.’Kees: ‘Toen mij tien jaar geleden ter ore kwam, dat er eenpresentatie gegeven werd over de zojuist vertaalde ECIW,wilde ik daarheen. Ik werd erdoor gegrepen en kochtmeteen het boek. Nu bleek dat lezen in mijn eentje niette doen te zijn. Binnen een mum van tijd had ik twaalfmensen verzameld om dat samen mee te doen.’Joke: ‘En alles bleek anders in elkaar te zitten dan ik hadaangenomen.’ Kees: ‘We stapten af van dingen aannemenen gingen zelf nadenken. Onze kinderen hebben er welmoeite mee dat wij veranderd zijn. Bij hen zie ik ookdingen die ik anders zou doen, maar ik leerde het telaten zoals het is. Met vallen en opstaan ben ik gekomenwaar ik nu ben, waarom zou ik hen dat ontnemen?Zij mogen hun eigen weg kiezen en dat hoeft niet deonze te zijn. Hoe kan ik weten wat goed is voor hen?’Alles hebben, alles zijnKees: ‘Zeven jaar studeerde ik astrologie, en mijn horoscoopmeldde dat ik een grote reis zou gaan maken. Eenwereldreis dacht ik, echter... het bleek een innerlijke reiste zijn. Ik leerde dat ik alles heb en alles ben; iets anderskan ik er niet van maken. Alles wat ik beleef schep ik zelfen maakt me gelukkig. Een boze buitenwereld? Ik zie ‘mniet. Het geluk ligt niet buiten, maar in mij. Ik ben God,evenals ieder ander - en God is maar een naam. Verschillendekeren beleefde ik in kortdurende momenten eenoverweldigend eenheidsgevoel. Jarenlang mediteerde ikmet het idee het daarmee weer op te wekken. Maar juiststeeds gebeurde het in de alledaagsheid van het leven,tijdens het wandelen bijvoorbeeld.’ Joke: ‘Zo’n ervaringhad ik een keer liggend in de caravan, ik voelde meonuitsprekelijk geweldig en totaal vrij van mijn lichaam.Ik voelde geen hartslag, geen energie, uitsluitend totáálgeluk. Het stopte op het moment dat de eerste gedachteopkwam. Daarna kwamen allerlei mensen van de campingop me af. Zelfs een heel agressieve man. En dit keerpraatte ik niet met hem mee, maar sprak alleen uit watin me opkwam. Hij was er nog blij mee ook! Het valtüberhaupt op, dat mensen ons overal aanspreken.’Niet meer terugKees: ‘Een tijdje dacht ik geen AH-groep te hoevenomdat de mensen me op straat al weten te vinden. Maarnu gaan we toch beginnen volgende week. En ik vindhet fijn anderen te kunnen ondersteunen of te helpenhun weg te vinden. Ook een reden is dat alles wat ikmeemaakte me zo bij geluk bracht, dat ik dat wil delen.’Joke: ‘Eerst beangstigde het idee een groep te begeleidenme zeer. Bij de training die ik ervoor volgde, voelde ikme dan ook heel klein. Maar ik kwam er tien keer zogroot uit! Het daar werken in de oefengroep gebeurdeecht van binnenuit merkte ik. En de vele complimentendie ik ermee ontving, gaven me een gevoel dat ik altijd alheb gewild. Nu wil ik dus niet meer terug in dat kleineholletje.’ Kees: ‘Na het lezen van Nisargadatta’s werkdacht ik nog wel even, waar ben ik mee bezig? Waaromzou ik nog cursussen volgen of geven als het leven tocheen droom is. Maar als dat zo is, heb ik er ook nietsover te vertellen en gebeurt het gewoon. Joke: ‘Zo is hetprecies.’ Kees: ‘Het samenzijn met Joke maakt dat ik heteen fijne droom vindt. Maar als die op een dag afgelopenis... prima.’ •VHTH, jrg.4 nr. 3De enige helpende hand zit aan je eigen arm.We worden niet van buitenaf genezen,maar door een innerlijk besluitdoor de werking van de nieuwe keuze.Pieter Smitnr. 3 - augustus 2010 ...van hart tot hart... 23


‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ SB O E K B E S P R E K I N G B O E K B E S P R E K I N GWek de liefde tot levenOké, laat ik het toegeven. Bij ditboek viel ik als een blok voor dekleur en vormgeving van de kaft.Op de achterkant lees ik dat het gaatover hoe je de gunstigste omstandighedenschept om je ware andere helftte vinden. Het is dus een boek overrelaties - en vooral die met jezelf.De grote zielGradus van Florestein is vrijgevestigdpsychiater en psychotherapeut.In het boekje De depressie vanuitverschuivend perspectief benadert hijde depressie vanuit vier verschillendeinvalshoeken, namelijkhet letterlijke, het symbolische, hetmythische en energetische perspectief,en dat alles gemotiveerd door zijnervaringen met familieopstellingen.Relaties weerspiegelen de relatiedie je met jezelf hebt, zegt het boek- en ervaringen volgen ons bewustzijn.De titel The deeper secret of Loveverwijst naar de hype-film The secret.Het lijkt een correctie erop. Die filmzegt dat we kunnen ‘aantrekken’ watwe maar wensen. The deeper secretlaat weten dat om dit principe telaten werken, eerst onze onbewustetegenwerkende krachten moetenworden ontmaskerd en ontmanteld.Dit omdat die feitelijk de tentrunnen. Willen we de blokkades dieonze scheppingskracht in de wegstaan opheffen, dan zullen we diesaboteurs moeten leren kennen enin de armen sluiten.Het boek bestaat uit zevenwetten: 1. De liefde overkomt jeniet. 2. Je krijgt wat je geeft. 3. HoudFlorestein is als psychiater opgeleiden dat is in dit boek duidelijk temerken. Hij zoekt een wetenschappelijkeonderbouwing voorzijn standpunten. In mijn ogenvooral ook om aan zijn beroepsgroepduidelijk te maken datopstellingen niets met hocus pocuste maken hebben, maar tot eenwerkelijke heling kunnen leiden.Florestein gaat in op de vierbenaderingswijzen en geeft daarbijuitleg.Bij het letterlijke perspectief wordtgezocht naar de materiële feiten.Daarbij wordt vooral gekeken ofiemand voldoet aan de criteriazoals geclassificeerd in de DSM-IV,hét handboek om ‘psychiatrischeaandoeningen’ te diagnostiseren.Bij het symbolisch perspectiefwordt gekeken naar de betekenisvan de gebeurtenis en de ervaring.Waar staat dit symbool voor? Ditzijn twee perspectieven waar dereguliere psychiatrie mee uit devoeten kan.Dan stapt Florestein over naar hetmythische perspectief. Daar wordtvan jezelf. 4. Slechte relaties bestaanniet. 5. Accepteer je schaduwkant. 6.Keep it Real. 7. Laat het gebeuren.Elke van deze hoofdstukken begintmet een citaat, gevolgd door tekst eneen samenvatting van hoofdpunten.Citaat: Als je de liefde van een anderniet meer nodig hebt, dan ben je klaarvoor een vervullende relatie. En mochthet bij liefde gaan om een partnerrelatie- weet dan, zegt Postma, dathet doel van een relatie niet is je pijnte verzachten, maar bloot te leggen.Een relatie is de weg naar zelfkennisaangaan, gesteund door de ander.Annemarie van UnnikAnnemarie Postma. The deepersecret of love. Ankh-Hermes,Deventer, 2008 € 14,95verwezen naar een gebied voorbijtijd en ruimte. Daar introduceerten plaatst hij ook opstellingen ende werking ervan. Hij benoemtde ziel als een veld dat informatiebevat. En het is precies dát veldwaarmee gewerkt wordt in opstellingen.Dat kan het veld van eenlevende, maar ook van een dodezijn. In dat gebied doet deopstelling zijn helende werk.Dan volgt het energetisch perspectief.Daarbij wordt ervan uitgegaandat alles één is en in elkaar overgaat.Dit gebied gaat ver uit bovenhet beperkte gebied van de familie.Florestein noemt dit het gebiedvan de grote ziel. Een gebiedzonder tegenstellingen. De groteziel volgt liefde, is liefde en is één.De grote ziel volgend kan het zijndat we buiten de ‘familie’ treden,zowel de familie in klein verband,alsook in groot verband. Denk aande dienstweigeraar die buiten defamilie van het land treedt. Als weons in dit onpersoonlijke gebiedvan de grote ziel bewegen is ergeen enkele ruimte voor depres-24...van hart tot hart...vervolgnr. 3 - augustus 2010


B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B OEen bril van liefdeDe verborgen boodschap van psychischestoornissen is een stevig studieboek,waarin allereerst de visie op psychischestoornissen wordt beschrevenvolgens de reguliere, klassiekepsychiatrie. Er worden gedetailleerdebeschrijvingen gegeven vanwaanstoornissen, schizofrenie, manieen psychose, én de diagnostischekenmerken ervan die in de huidigemedische psychiatrie gehanteerdworden. Duidelijk wordt veel waardegehecht aan het geven van eentheoretisch kader van centralebegrippen en een stevige onderbouwingvan vooronderstellingen,vóórdat de revolutionaire kijk oppsychosen en vormen van schizofrenieaan bod kan komen, waar hetin dit boek eigenlijk om gaat.Twee begrippen staan centraal enworden uitgebreid beschreven: ‘zielen binding’ en ‘zielstrauma’. Ruppertkijkt nauwgezet naar de zielstructurenin families door middel vanfamilieopstellingen. Hij beschrijftverschillende soorten trauma’svan de ziel. Te weten een existentieeltrauma, een verliestrauma, eenbindingstrauma, een hechtingstraumaen een bindingssysteemtrauma. Eentrauma kan een afsplitsing van de zielveroorzaken om het trauma dragelijkte maken. Deze afsplitsingen zijnin de zielstructuur van een familiegeneraties lang onbewust voelbaar enworden door het nageslacht onbewustgedragen. Dit uit zich onderandere in verslavingen, verwarring,wanen en allerlei psychische stoornissenals uiting dat er iets in de ‘ordeder liefde’ niet klopt. Het kan zijndat de ziel van een persoon zich verbondenheeft met een ander persoonuit de familie van herkomst en dat dedeelpersoonlijkheid, het getraumatiseerdedeel van de ziel isovergenomen. Volgens Ruppertworden tot in het vierde geslachtverstoringen in ‘de orde der liefde’doorgegeven en kunnen achterkleinkinderenonbewust de gevolgendragen van de daden en verstrikkingenvan overgrootouders.Mensen in onze maatschappij metpsychische stoornissen worden vaakgeminacht, buiten gesloten en apartgezet. In familieopstellingen wordtgekeken naar de oorzaak van dezeverwarring, wanen en bindingstrauma’s.In het boek worden veelvoorbeelden gegeven. Dit brengtin mij een proces op gang en zorgtervoor dat ik in mijn eigen familiega zoeken naar trauma’s van de ziel.Het besef dat er in deze uitingenvan verstrikkingen geen sprake isvan ‘schuld’ maakt deemoedig enwekt compassie op. Het bevorderthet oordeelloos kunnen kijken naarmijzelf, mensen in het algemeen enin het bijzonder naar mensen metzielstrauma’s en de gevolgen daarvan.Het helpt om wonden te integrerenin de persoonlijkheid en de ervaringvan heelheid en eenheid te beleven.De erkenning van familiegeheimenen taboes doorbreekt de innerlijkegevangenis en maakt vrij.De revolutionaire kijk zit hem vooralin het feit dat met familieopstellingende focus verschoven wordtvan gebrek en stoornis naar heelheiden de orde der liefde. Dat de brilvan angst, schuld en oordeel wordtvervangen door een bril van liefde,onschuld en compassie.Het boek is een aanrader voor wiewerkt in de psychiatrie, aan wie(beroepshalve) zielzorg istoevertrouwd en voor wie werkt metsysteem- en familieopstellingen.Jacqueline de WeerdFranz Ruppert. De verborgen boodschapvan psychische stoornissen; dewaarheid heelt de waan; een revolutionairekijk op psychosen en vormen vanschizofrenie en de helende werking vanfamilieopstellingen.Akasha, Eeserveen. € 32,50B O E K B E S P R E K I N Gsie. Dan zijn we totaal afgestemdop waar we deel van uitmaken,namelijk eenheid.Wat duidelijk mag zijn, is datFlorestein een significante rol zietvoor opstellingen bij mensen metdepressie. In dit boek probeerthij zijn inzichten toegankelijk temaken voor zijn collegae.Ik heb het boek met interessegelezen. Als je werkzaam bentbinnen de psychiatrische hulpverleningen je staat open voornieuwe bewegingen en inzichten,kan dit boek behulpzaam zijn.En als je een opsteller bent en nietgeschoold in de psychiatrie, kanhet je meer zicht geven op hoebinnen dat gebied gediagnosticeerden geredeneerd wordt.Wat ik lees is dat Florestein dat‘verengde’ gebied wil ontstijgen.Dat doet hij ook. Hoewel hij opéén moment in het boek in eenbeperkende valkuil valt. Dat zijhem vergeven.Els ThissenGradus van Florestein. De depressievanuit verschuivend perspectief.Akasha, Eeserveen, 2009. 96 blz.,€ 19,90nr. 3 - augustus 2010...van hart tot hart...25


S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M SL U I S T E R - B O E K B E S P R E K I N GHet leven is een spelSprookjes zijn waar en het leven iseen leugen. Dat is de strekking vandit luisterboek op vier CD’s vanWillem de Ridder. Al vertellendneemt hij je mee in zijn verrassendebevindingen over wat heeft bijgedragentot het afdwalen van onzenatuurlijke staat van zijn. (Zie ookhet interview in dit nummer.)Komend vanuit de eenheid enondergedompeld in ons menselijkbestaan, creëren we een wereld naarons beeld en gelijkenis. Ten diepstebestaat alles uit energiedeeltjes endeze worden aangestuurd door dekracht van onze gedachten; elkwoord of oordeel heeft een effect.En als de geest uit de fles bedienthet universum ons op onze wenken.Weten dat je zelf creëert ontslaatons van slachtofferschap, je kunt dannamelijk ook anders creëren.De methode die Willem de Ridderheeft ontwikkeld om anderste kijken naar de wereld, draagt denaam Spiegelogie, en is gebaseerdop een serie prachtige universelespirituele principes die hij spelregelsnoemt. Het leven is een spel datwij besloten hebben te spelen. Langgeleden werd dat al verteld door deverhalenvertellers in sprookjes enmythologieën. Mythos betekent: hetgrote niets voorbij het denken.Willems eigen wereld veranderdenadat hij zijn spelregels begon toe tepassen. Waar hij eerst overal klootzakkenzag, ziet hij nu vooral eenvriendelijke wereld. Wat je ziet,weerspiegelt je denken. Inzogenoemde fanclubjes kan mengezamenlijk de methode beoefenen.Hoe je vrienden maakt is het meestrecent verschenen luisterboek vanWillem de Ridder.Annemarie van UnnikWillem de Ridder.Het leven als sprookje. De Zaak,Groningen, 2006. € 22,50Hoe je vrienden maakt. De Zaak,Groningen, 2009. € 22,50B O E K B E S P R E K I N G(R)evolutie in de wereld van het geldToen ik de aankondiging vanhet boek Spirit in Finance in denieuwsbrief van uitgeverij Ankh-Hermes zag staan, was ik meteengeïnteresseerd. Daar gaat het om,dacht ik. Toegepaste spiritualiteit.Er is geen levensgebied waar datniet mogelijk is. En waar valt meerte helen dan in de financiële sector?Ivo Valkenburg maakt de titelvan zijn boek 100% waar. Bevlogenpleit hij voor de liefde als wettigbetaalmiddel. Hij geeft concretevoorbeelden hoe dat zou kunnenen laat mensen aan het woord,die in de praktijk hebbenlaten zien dat het werkelijkmogelijk is met behulp van geldde hemel op aarde te creëren. Hijvertelt hoe al jarenlang een wereldwijdestille (r)evolutie gaandeis van mensen die leven en creërenvanuit Spirit. Het zijn de CulturalCreatives, die - volgens Valkenburg- in het westen al meer dan 25%van de bevolking uitmaken. Hijgaat uitgebreid in op het boek datPaul Ray en Sherry Ruth Andersondaarover schreven. Hij verwijstnaar de leerstoel businessspiritualiteitop Nijenrode, naar de krachtvan meditatie en dialoog in het bedrijfsleven.Hij interviewt geldgoeroeBernard Lietaer, topzakenmanLance Secretan, matrassenfabrikantPaul Efmorfidis, econoom MarkAnielski en Ho’Oponopono genezeren leraar Ihaleakala Hew Len.Als je het geld maar verbindt metde geest van liefde, is rijkdom enduurzaamheid voor ieder die er bijbetrokken is, een vanzelfsprekendgevolg. Valkenburg is financieeladviseur en het is inspirerend telezen hoe hij zijn klanten op eennuchtere manier in contact weet tebrengen met de spirituele dimensievan geld. Zweverig? Hoezo?De cijfers vertellen het tegendeel.Verplichte literatuur als het aan mijligt en niet alleen voor mensen inhet bedrijfsleven, maar vooriedereen met een portemonnee.Wat overigens niet in het boekstaat, is hoe je met liefde eenkrappe beurs kunt verruimen.Naar dat verlossende woord kijk iknog steeds vol verwachting uit.Marian van den BeukenIvo Valkenburg. Spirit in Finance.Ankh-Hermes, Deventer, 2009.201 blz., € 19,5026...van hart tot hart...nr. 3 - augustus 2010


B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B O E K E N C D ‘ S F I L M S B OMandala kaartenTe bekijken en bestellen via www.elsthissen.nl of met de bestelbon in dit blad.2 identieke kaarten met enveloppe €3,-12 verschillende kaarten met enveloppe € 15,- (excl. verzendkosten).ABONNEMENT!Gun uzelf een abonnement!door het sturen van een kaart met uw naam, adres en abonnement 2010 en gelijktijdige overmaking van:• Nederland: € 16 of meer op postgiro 8905507• Overige landen: € 22 of meer op IBAN: NL 10ING0008905507 / BIC: INGBNL2A / Shared Costs / Bank: ING.Tesselschadestraat 1, 8913 HA Leeuwardent.n.v. Stichting Centrum voor Attitudinal Healing te Moorveld onder vermelding van: Abonnement 2010.Als u een abonnement neemt worden de reeds verschenen nummers van de lopende jaargang nagezonden.Een abonnement start in januari en loopt tot wederopzegging.Doe eens iets nieuws. Geef een abonnement kado!Een abonnement kado geven kan door overmaking van het abonnementsgeld en het sturen van een kaartjemet uw naam en adres en naam en adres van degene voor wie het abonnement bestemd is.nr. 3 - augustus 2010...van hart tot hart...27


W W W . E L S T H I S S E N . N L / W W W . A H N L . O R GWees een ogenblik stil. Kom zonder alle gedachten aan wat jij vroeger ooit geleerd hebt,en zet alle beelden die je gemaakt hebt opzij. Het oude zal wegvallen voor het nieuwe,zonder verzet of opzet van jouw kant (ECIW: T31.II.8:1-3).

More magazines by this user
Similar magazines