Jaarverslag Evides Waterbedrijf 2009
Jaarverslag Evides Waterbedrijf 2009
Jaarverslag Evides Waterbedrijf 2009
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
<strong>Jaarverslag</strong><strong>2009</strong><strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>1
2 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
4 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Voorwoordvan de directie<strong>Evides</strong> heeft in <strong>2009</strong> wederom veel bereikt.Dit is mede te danken aan de inzetvan alle collega’s en de goede samenwerkingmet veel partners binnen en buitende watersector. Een betrouwbare leveringaan onze drink- en industriewaterklanten,dat is onze focus. Daarbij kijken wij voortdurendnaar mogelijkheden om onze processenop een efficiënte en innovatievewijze verder te verbeteren. Met oog vooreen goede balans tussen het economischbelang, mens en milieu.In <strong>2009</strong> heeft <strong>Evides</strong> geïnvesteerd inde klantcontacten. Sinds het najaar van2008 verloopt het grootste deel van defacturatie onder <strong>Evides</strong>-vlag en onderhoudenwe het contact met nagenoeg alonze drinkwaterklanten in Zuid-Holland.Gebruiksgemak staat daarbij voorop:zowel telefonisch als via internet kunnenklanten meterstanden doorgegeven, eigenklantgegevens beheren en vragen stellen.Op die momenten dat de klant ons nodigheeft, willen wij optimale service verlenen.Daarom is een duidelijke klantvisiegeformuleerd en zet <strong>Evides</strong> in op hetverder professionaliseren van de klantprocessen.Voor Drinkwater zijn betrouwbaarheid,continuïteit en leveringszekerheid vangroot belang. In onze reguliere bedrijfsprocessenis daarom een aantal groteprojecten gerealiseerd. Zo is weer eenwaterzuiveringlocatie aangepast om hetwater op milieuvriendelijke wijze metUV-licht te desinfecteren. En er is gewerktaan het onderhoud en de uitbreiding vande infrastructuur naar de klant. Om ook ingeval van calamiteiten snel en adequaatte kunnen handelen, hebben diverse oefeningenplaatsgevonden. Daarbij is nauwsamengewerkt met onze crisispartners.Industriewater heeft ondanks de recessiein <strong>2009</strong> een groei doorgemaakt. Wehebben verschillende nieuwe opdrachtengekregen en er zijn diverse nieuweinstallaties gebouwd. Zo is in een periodevan elf maanden de Demiwater PlantBotlek (DWP) gebouwd. Deze is inmiddelsook in gebruik genomen. Door goedesamenwerking tussen <strong>Evides</strong> en externepartijen was het mogelijk de installatie inzo’n korte tijd te realiseren. Internationaalgroeien onze industriewateractiviteiteneveneens, met een opdracht in België engoede resultaten in Duitsland.Naast de waterlevering in Nederlandricht <strong>Evides</strong> haar blik ook op het verbeterenvan de drinkwatervoorzieningen inontwikkelingslanden. Met Vitens-<strong>Evides</strong>International B.V. en de stichting Waterfor Life dragen we bij aan de MillenniumDevelopment Goals van de Verenigde Naties:schoon drinkwater en sanitatie vooriedereen. Regelmatig zijn medewerkersvan <strong>Evides</strong> actief in het buitenland omkennis en ervaring te delen met collegawaterbedrijvenin ontwikkelingslanden.Over <strong>2009</strong> heeft <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> eengoed financieel resultaat behaalt. Er iseen omzet geboekt van € 307,7 miljoen,wat een resultaat geeft van € 43,7 miljoen.Mede door de lage rentestand is ditboven de begroting voor <strong>2009</strong>.Vanwege de oplevering van enkeleprojecten is het grootste deel van hetresultaat toe te schrijven aan Industriewater.Met dit resultaat is het mogelijkook in 2010 de tarieven gelijk te houden.Kortom: in het jaar <strong>2009</strong> zijn goede resultatenbehaald, waarop we trots mogenzijn. De motivatie en positieve instellingdie de collega’s steeds weer tonen omhet werk uit te voeren is groot. Met hetoog op de toekomst zetten we deze lijndoor in 2010, zodat het wederom een jaarwordt met goede resultaten voor klantenen overige stakeholders.Peter Vermaat,Algemeen directeur <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong>3 maart 2010<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>5
6 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Introductie<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong>Veelzijdig in water<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> is het drinkwaterbedrijfvoor klanten in Zeeland, het zuidwestenvan Zuid-Holland en de Brabantse Wal.Dagelijks kunnen circa 2,5 miljoen mensenvertrouwen op zuiver en smakelijk water,vers uit de kraan. Daarnaast biedt <strong>Evides</strong>industriewaterdiensten ‘op maat’ aangrote industriële klanten in de Beneluxen Duitsland. De combinatie van drinkwater-en industriewateractiviteiten maakt<strong>Evides</strong> tot een veelzijdige en betrouwbareleverancier van hoogwaardig water.Voorzieningsgebied<strong>Evides</strong> levert drinkwater aan de volgende regio’s/gemeenten:Albrandswaard, Barendrecht, Bergen op Zoom (Halsteren en Lepelstraat),Bernisse, Binnenmaas, Borsele, Brielle, Capelle aan den IJssel, Cromstrijen,Delft, Den Haag (Wateringse Veld), Dirksland, Dordrecht, Goedereede, Goes,’s-Gravendeel, Hellevoetsluis, Hulst, Kapelle, Korendijk, Maassluis, Middelburg,Middelharnis, Midden-Delfland, Noord-Beveland, Oostflakkee, Oud-Beijerland,Reimerswaal, Rotterdam (inclusief Hoek van Holland en de havens), Rozenburg,Schiedam, Schouwen-Duiveland, Sluis, Spijkenisse, Strijen, Terneuzen,Tholen, Veere, Vlaardingen, Vlissingen, Westland, Westvoorne, Woensdrecht enZwijndrecht (alleen voormalig Heerjansdam).<strong>Evides</strong> Industriewater is actief voor opdrachtgevers in de Benelux en Duitsland.Jaarlijks produceert <strong>Evides</strong> circa 240 miljoenkubieke meter drink- en industriewater, afkomstiguit diverse bronnen. Daarmee is <strong>Evides</strong>het op één na grootste drinkwaterbedrijf vanNederland en de grootste leverancier vanwaterdiensten aan de industrie in Nederland.Daarnaast zorgt <strong>Evides</strong> voor de zuivering vanafvalwater en het hergebruik van effluent(gezuiverd afvalwater). De bedrijfsactiviteitenop het gebied van drink- en industriewaterversterken en ondersteunen elkaar.De wortels van het bedrijf liggen in de eerstewaterbedrijven die rond 1874 ontstonden inRotterdam en Vlissingen. Tegenwoordig is<strong>Evides</strong> een groot, modern waterbedrijf datdrinkwater levert aan klanten in Zeeland,Zuid-Holland Zuid en de Brabantse Wal enindustriewater aan opdrachtgevers in deBenelux en Duitsland. De onderneming is voor50% eigendom van Gemeenschappelijk Bezit<strong>Evides</strong> B.V. (gemeenten in Zuid-Holland Zuid)en voor 50% van DELTA N.V. (DELTA is eigendomvan de Zeeuwse overheden).Veilig, schoon en smakelijk drinkwater, tegeneen aanvaardbare prijs en met goede service.Dat is waar de consument op moet kunnenvertrouwen, 24 uur per dag, 365 dagen perjaar. Om die belofte waar te maken, investeert<strong>Evides</strong> continu in de modernste zuiveringstechnieken,controles van het water en hetonderhouden en uitbreiden van het 13.000kilometer lange leidingnet.Industriële afnemers vinden in <strong>Evides</strong> eenpartner die waterdiensten op maat levert ophet gebied van proceswater, afvalwaterzuiveringen hergebruik van effluent. Een partnerdie bovendien de verantwoordelijkheid opzich kan nemen voor de complete realisatievan installaties op basis van DBFO-contracten(Design, Build, Finance & Operate).Met ongeveer 575 medewerkers werkt <strong>Evides</strong>er dagelijks aan om in al haar primaireprocessen uit te blinken. De bedrijfsvoering isdoelmatig, milieubewust en transparant, zodatwe op alle fronten blijven behoren tot detop-3 van best presterende waterbedrijven inNederland. Daarvoor werken we onder andereaan:• het adequaat inspelen op ontwikkelingen inde sector;• voortdurende innovatie ten behoeve vanefficiency, klantenservice en kwaliteit;• samenwerking met publieke en privatepartners in de branche en in de waterketen;• meer en betere drinkwatervoorzieningen inontwikkelingslanden;• duurzaamheid en maatschappelijkverantwoord ondernemen;• aantrekkelijk werkgeverschap;• een maatschappelijk aanvaardbaarrendement voor onze aandeelhouders.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>7
Bericht van deRaad vanCommissarissenDe Raad van Commissarissen (RvC) van<strong>Evides</strong> houdt toezicht op het beleid vande directie en de algemene gang vanzaken en staat de directie bij met advies.Samenstellingen profielDe Raad van Commissarissen (RvC) bestaat uitzeven personen, benoemd door de AlgemeneVergadering van Aandeelhouders (AVA). Inde profielschets van de RvC is onder meervastgelegd dat <strong>Evides</strong> bij de invulling van deRvC streeft naar een balans tussen kennis,ervaring en achtergrond van de individueleleden, alsook een ruime mate van affiniteitmet de aard en cultuur van het bedrijf. In deRvC dient vakinhoudelijke kennis aanwezig tezijn op de volgende gebieden:• drink- en industriewater, afvalwater enriolering, evenals de hieraan gerelateerdeindustriële dienstverlening en dienstverleningop deze gebieden in ontwikkelingslanden;• ondernemerschap, politiek, publiek privateverhoudingen, juridische zaken en CorporateGovernance;• financiële zaken; minimaal één lid van deRvC is een financieel expert;• klantrelaties, marketing en communicatie;• sociaal beleid, bedrijfsorganisatie, verandermanagementen Human ResourceManagement.Met betrekking tot de onafhankelijkheid vande leden van de RvC wijkt <strong>Evides</strong> af van deNederlandse Corporate Governance Code. Destatuten bepalen dat aandeelhouder DELTAN.V. kandidaten voordraagt voor twee zetels(zijnde de heer Verhagen en de heer Hamelink)evenals de aandeelhouder B.V. GemeenschappelijkBezit <strong>Evides</strong> (de heren De Kreijen Binnendijk). Kandidaten voor de overigedrie zetels worden door de RvC voorgedragen(de heer Van Woerkom als voorzitter en tweeleden, mevrouw Lubbi en de heer Haijkens, opaanbeveling van de ondernemingsraad). Er zijntwee subcommissies ingesteld, te weten deauditcommissie en de remuneratiecommissie.De selectie- en benoemingscommissie wordtad hoc ingesteld. In afwijking van de Code isde voorzitter van de RvC tevens voorzitter vande remuneratiecommissie.8 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Vergaderingen en overige activiteitenAan het einde van <strong>2009</strong> was de samenstellingals volgt:- de heer G.H.N.L. van Woerkom (voorzitter,tevens voorzitter remuneratie-, selectie- enbenoemingscommissie);- de heer R.P. Binnendijk (tevens lid auditcommissie);- de heer J. Haijkens (tevens lid auditcommissie);- de heer. F.K. Hamelink (tevens lid remuneratie-,selectie- en benoemingscommissie);- de heer J.P. de Kreij (vice-voorzitter, tevensvoorzitter auditcommissie).- mevrouw M.W. Lubbi (tevens lid remuneratie-,selectie- en benoemingscommissie);- de heer F. Verhagen (vice-voorzitter, tevenslid auditcommissie);Per 1 juni <strong>2009</strong> is de heer R. Verstraetenteruggetreden en opgevolgd door de heerVerhagen, CFO van DELTA.De commissarissen Van Woerkom, Lubbi enHaijkens zijn in <strong>2009</strong> herbenoemd.De RvC vergaderde in <strong>2009</strong> zes keer in aanwezigheidvan de directie. In deze vergaderingenzijn onder meer de volgende onderwerpenbehandeld:• de strategie en het beleid voor de korte enlange termijn, inclusief het Ondernemingsplan;• verschillende financiële rapportages, zoalshet Ondernemingsplan – inclusief MeerjarenInvesteringsplan, de kwartaalrapportages,de accountantsverslagen, het Treasury Jaarplan,de managementletter en de jaarstukken;• het dividendbeleid;• een statutenwijziging in verband met deCorporate Governance van <strong>Evides</strong>;• de benoeming van commissarissen;• verschillende investeringsbeslissingen, metname voor de verhoging van de leveringszekerheiden enkele omvangrijke industriewaterprojecten;• de stand van zaken met betrekking tot:- de voorgenomen joint venture EvilimIndustriewater en de vergunningaanvraagdaarvoor bij de NMa- de laboratoriumfusie tussen <strong>Evides</strong>, WMLen Brabant Water via Aqualab BV en StichtingWaterlaboratorium Zuid tot AqualabZuid B.V.- de ontwikkelingen op de Brabantse Wal:Natura 2000 en het convenant ter zake- voortgang in lopende projecten van <strong>Evides</strong>Industriewater, zoals DWP Botlek, BASF,North Water-projecten en Yara• de nieuwe Drinkwaterwet;• de persoonlijke doelstellingen van de directievoor het jaar 2010.Naast deze vergaderingen van de RvC zijn erzes vergaderingen geweest van de auditcommissie,waarin besluiten van de RvC overinterne financiële beheersing, beheersing vanfinanciële risico’s, externe verslaggeving engrote investeringen inhoudelijk zijn voorbereid.De remuneratiecommissie heeft in <strong>2009</strong> éénmaal vergaderd. Ten slotte zijn RvC-leden aanweziggeweest bij een tweetal OR-vergaderingen.Geen van de commissarissen is frequentafwezig geweest. De RvC heeft in <strong>2009</strong> buitenaanwezigheid van de directie gesproken overhet functioneren van de directie.De RvC heeft nauwgezet de discussie gevolgddie in <strong>2009</strong> in Zeeland is gevoerd over depositionering van de aandelen van <strong>Evides</strong>.Voor zover opportuun vanuit haar rol heeft deRvC een actieve inbreng gehad.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>9
BezoldigingsbeleiddirectieBezoldigingsbeleidRvC<strong>Jaarverslag</strong>Het beleid voor de bezoldiging van de directieis in <strong>2009</strong> niet gewijzigd. Uitgangspuntenblijven:• de bezoldiging dient hoog genoeg te zijnom goed management te kunnen aantrekkenen te behouden;• de bezoldiging dient te passen binnen dievan vergelijkbare bedrijven in een vergelijkbaremarkt, rekening houdend met hetpublieke karakter van het bedrijf;• de bezoldiging stimuleert zowel de korteals de lange termijndoelstellingen van deonderneming;• de bezoldiging bestaat uit een vast inkomenen een bonus van maximaal 20%,gebaseerd op een aantal criteria dat jaarlijkswordt gedefinieerd. Voor <strong>2009</strong> waren dezecriteria onder andere het bedrijfsresultaat(inclusief groei industriewater), klanttevredenheiden het borgen van de resultatenvan de cultuurverandering;• de overige arbeidsvoorwaarden zijn marktconformbinnen de sector. De bezoldigingwordt geïndexeerd op basis van de Haysystematiek.De RvC stelt de indexeringvast.Voor de hoogte van de bezoldiging in <strong>2009</strong>wordt verwezen naar de toelichting op dejaarrekening.Het uitgangspunt van het beleid is eenmarktconforme bezoldiging die onafhankelijkis van het bedrijfsresultaat. De bezoldiging isopgebouwd uit een basisvergoeding voor hetlidmaatschap van de RvC en een aanvullendevergoeding voor het lidmaatschap van deauditcommissie (25% van de basisvergoeding)en remuneratiecommissie (12,5%). De vergoedingwordt jaarlijks geïndexeerd.Voor de hoogte van de bezoldiging in <strong>2009</strong>wordt verwezen naar de toelichting op dejaarrekening.Hierbij leggen wij u het door de directie opgesteldejaarverslag van <strong>Evides</strong> N.V. voor, metdaarin opgenomen de jaarrekening over <strong>2009</strong>.De jaarrekening is door Pricewaterhouse-Coopers Accountants N.V. voorzien van eengoedkeurende accountantsverklaring.Wij hebben het verslag inclusief jaarrekeningmet de directie besproken in aanwezigheidvan de accountant. Het jaarverslag en de doorde directie voorgestelde winstbestemminghebben onze goedkeuring. Wij stellen deAlgemene Vergadering van Aandeelhoudersvoor om het jaarverslag, de jaarrekening ende winstbestemming in de vergadering van 19mei 2010 vast te stellen.Tevens verzoeken wij de Algemene Vergaderingvan Aandeelhouders om voor het jaar<strong>2009</strong> decharge te verlenen aan de leden vande directie voor het gevoerde beleid en aande leden van de RvC voor het uitgeoefendetoezicht.Namens de Raad van Commissarissen,G.H.N.L. van Woerkom, voorzitter3 maart 201010<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
<strong>Evides</strong> DrinkwaterDe klantdenkt mee24 uur per dag, 365 dagen per jaar lekker en betrouwbaar drinkwater uit de kraan, tegen eengunstig tarief. Dat is wat consumenten en bedrijven van <strong>Evides</strong> mogen verwachten. <strong>Evides</strong> investeertcontinu om deze verwachting waar te maken. In kwaliteit, leveringszekerheid en in het contactmet de klant. Zo is in <strong>2009</strong> gestart met klantenpanels. Ook besloot <strong>Evides</strong> zich te bezinnen op dedienstverlening en formuleerde een actuele klantvisie.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>11
Samenwerking inwaterleveringover risicobeheersing, communicatie, incidentmanagementen herstel bij drinkwatergerelateerdeincidenten. Dit samenwerkingsmodeldient inmiddels als nuttig voorbeeld voor eenmogelijk landelijk convenant.In crisisoefeningen werkt <strong>Evides</strong> samen metde verschillende partners. Het afgelopen jaarheeft een omvangrijke oefening plaatsgevondenmet de gemeente Schouwen-Duivelanden de Veiligheidsregio Zeeland. Naast dezegrootschalige oefening zijn er ook interneoefeningen georganiseerd en hebben ledenvan de crisisorganisatie binnen <strong>Evides</strong> crisiscompetentietrainingengevolgd.Sinds juli <strong>2009</strong> neemt Oasen voor haarklanten in Zwijndrecht water af van <strong>Evides</strong>.Hiermee kan Oasen zacht water leverenaan de bewoners van dit gebied. Om dezelevering mogelijk te maken, moest een nieuwedrinkwatertransportleiding worden aangelegdtussen Dordrecht en Zwijndrecht, onder deBeneden Merwede door. Hiervoor waren tweeboringen nodig, waarvan één met een lengtevan 1.410 meter. Beide boringen vormden eenuitdaging, omdat het tracé voor een horizontaalgestuurde boring lastig gesitueerd was.De aanleg van de nieuwe leiding verliep voorspoedig.Begin juli konden de bewonersvan Zwijndrecht en het oostelijk deelvan Hendrik-Ido-Ambacht voor heteerst zacht water uit de kraan tappen,afkomstig van productielocatieBaanhoek van <strong>Evides</strong>.Concrete afsprakenPeter Bos, directeur VeiligheidsregioZuid-Holland Zuid, over het samenwerkingsconvenantmet <strong>Evides</strong> enOasen met afspraken over crisisbeheersing:“De totstandkoming van het convenantis soepel verlopen en breedondersteund door de partnerorganisaties.De partijen begrijpen elkaar.Het convenant is een uitstekendmiddel om tot concrete samenwerkingsafsprakente komen metde drinkwaterbedrijven.Het is noodzakelijk datwe de samenwerkingvan onderop tot standbrengen: op regionaleschaal, zoals we met<strong>Evides</strong> en Oasen doen.Hopelijk kunnen wedaarmee andere vitalesectoren en veiligheidsregio’stot landelijke samenwerking brengen.Onze drijfveer is te laten ziendat het kan. Het convenant moet nietalleen leiden tot betere samenwerking,het werkt alleen als het vooralle partijen ook winst oplevert. Meteen actielijst leggen we de nadrukop de uitvoering van de afsprakenin het convenant. Het blijft dus nietbij mooie woorden, we ondernemenook actie.”<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>13
Aanpak verdrogingBrabantse WalInvesteren inkwaliteitNeuzen één kant opOnno Hoes, gedeputeerde provincieNoord-Brabant, over de totstandkomingvan het samenwerkingsconvenantde Brabantse Wal:“We hebben met elkaar iets mooisbereikt. Alle partijen wilden het probleemsnel oplossen. Het helemaalverplaatsen van de waterwinningwas een te dure en te complexeoplossing. Daardoorwerden we gedwongenterug te gaannaar de kern van dezaak. Het nieuweuitgangspunt was devraag wat er nodigwas om de verdrogingte bestrijden. Omdat debereidheid tot een oplossingte komen bij alle partijenaanwezig was, hadden we al snel 90procent van het convenant klaar. Danmoeten er nog wat puntjes op de ‘i’worden gezet, maar als de neuzeneenmaal één kant op staan, komt datook goed. Dankzij de gecombineerdeinspanningen van alle partijen,waaronder <strong>Evides</strong>, is het gewensteresultaat bereikt voor het milieu.”Natuurgebied de Brabantse Wal heeft al jarenlast van verdroging, ontstaan door verschillendeboven- en ondergrondse factoren. Innovember <strong>2009</strong> heeft <strong>Evides</strong> een convenantondertekend met de Provincie Noord-Brabant,Staatsbosbeheer, Waterschap Brabantse Delta,Natuurmonumenten en andere gebiedspartijenom deze verdroging gezamenlijktegen te gaan. Iedere partij levert een bijdrage.Bijvoorbeeld inrichtingsmaatregelen voorhet gebied, zoals het stoppen met drainerenen het creëren van extra (regen)waterbergingen.<strong>Evides</strong> levert haar bijdragedoor de waterwinning in het gebiedte verminderen met een volume van2 miljoen kubieke meter per jaar.Om de continue levering van goeddrinkwater te blijven garanderen,vult <strong>Evides</strong> de eigen productie aanmet ingekocht drinkwater. Met dezeoplossing is een goede balans gevondentussen de maatschappelijke taak vanwaterlevering en verantwoord milieubeheer.De samenwerkingsovereenkomst is een grotestap in het bestrijden van de verdroging vannatuurgebied de Brabantse Wal en het resultaatvan constructief overleg. Bij de afsprakenheeft elke partij niet alleen gekeken naar deeigen taken, maar ook haar maatschappelijkeverantwoordelijkheid genomen.Betrouwbaar, gezond en kwalitatief goeddrinkwater. Dat is wat klanten verwachten van<strong>Evides</strong>. Om dat te kunnen garanderen, controleerten test <strong>Evides</strong> het water nauwgezet.Sinds juli <strong>2009</strong> gebeurt dat door een nieuweorganisatie: Aqualab Zuid. Deze organisatie isontstaan door samenvoeging van de activiteitenvan de laboratoria Aqualab (<strong>Evides</strong>) enWaterlaboratorium Zuid (Brabant Water enWaterleidingmaatschappij Limburg). De nieuweorganisatie – die vanaf april 2010 vollediggevestigd zal zijn in Werkendam – controleertde (drink)waterkwaliteit van ruim 2,5 miljoenhuishoudens en bedrijven in Limburg, Brabant,Zeeland en Zuid-Holland. Ook verleent AqualabZuid diensten aan de zakelijke markt.De samenvoeging biedt schaalvoordelen ophet gebied van kostenverlaging, verdere efficiëntieen innovatie. Daarbij wil Aqualab Zuidzich ontwikkelen tot een toekomstvaste organisatie,voorzien van nieuwe technologieën engeavanceerde analyseapparatuur en bemenstdoor vakkundig, goed opgeleid personeel.<strong>Evides</strong> krijgt in de toekomst mogelijk te makenmet de verzilting van haar bronnen (projectzoet water Zuid-Holland Zuid/Kierbesluit).In overleg met overheden en andere belanghebbendenzal zij zich daar goed op voorbereiden.14<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
UitbreidingleidingnetBerenplaat:ijzerslib apartMilieuvriendelijkdesinfecterenHet water uit de Brabantse Biesbosch vormteen belangrijke bron voor de watervoorzieningin het gehele voorzieningsgebied van <strong>Evides</strong>.In Zeeland ligt een net van ruwwaterleidingen,gevoed vanuit de Biesbosch met een enkeleleiding. Om leveringszekerheid te kunnenwaarborgen, heeft <strong>Evides</strong> besloten het leidingnetin fasen te verdubbelen. Een eerste faseis in maart <strong>2009</strong> afgerond, waarbij circa 17km transportleiding is aangelegd vanaf Wouwrichting het Schelde-Rijnkanaal. De tweedestap is de aanleg van nog een leidingdeelvan 7 km onder de rivieren de Mark en deVliet. Naast de verdubbeling van het leidingnetwordt tevens de capaciteit van verschillendepompstations en opjagers vergroot. HetBiesbosch transportsysteem zal hiermee eenhogere leveringszekerheid kunnen bieden aanklanten in Zeeland.Om de kwaliteit van het zuiveringsproceste garanderen is bij de spaarbekkens op deBerenplaat een afgesloten gedeelte gecreëerdvoor het opvangen van ijzerslib. Dit slibkomt vrij bij de productie van drinkwater enwordt nu achter een nieuwe dam separaatverzameld. Zo zijn winning en hergebruik vanhet slib mogelijk, zonder de bedrijfsvoering teverstoren. Onder andere afvalwaterzuiveringenen installaties voor biogasvergisting zijngeïnteresseerd in afname en hergebruik vanhet ijzerslib.Voordat het drinkwater van <strong>Evides</strong> bij de klantuit de kraan komt, vinden er verschillendezuiveringsstappen plaats. Een daarvan is desinfectie.Op de productielocaties Berenplaaten Haamstede gebeurt dit met behulp vanultraviolet (UV) licht. Vanaf begin 2010 zal ookde locatie Baanhoek water desinfecteren metUV-licht. Deze moderne desinfectiemethodeheeft ten opzichte van de eerder gehanteerdeozon-desinfectie als voordeel dat het milieuvriendelijkeren effectiever is.De aanleg van een leiding onder de DordtscheKil, die in 2008 met een horizontaleboring was gestart, heeft in <strong>2009</strong> een vervolggekregen. Alle voorzieningen om de nieuweleiding op de ruwwater transportleiding aante sluiten, zijn getroffen. Begin 2010 vond deafronding plaats, waarmee de leveringszekerheidvan ruwwater naar de productielocatiesop de Berenplaat en in Kralingen is verhoogd.De gebruikte techniek voor de boring enaanleg van de stalen leiding werd met grotebelangstelling gevolgd door onder andereRijkswaterstaat. Dit was de eerste boring ooitmet een diameter van 1,7 meter in slappebodem onder een rivier.In de Hoeksche Waard is de bestaande leidingover een lengte van 9 km vervangen door eennieuwe stalen leiding met een grotere diameter.Door het gebruikte materiaal is de kans oplekkages klein en hoeft er minder onderhoudplaats te vinden.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>15
<strong>Evides</strong> IndustriewaterDe voordelen vansamenwerkingDe gevolgen van de recessie waren in <strong>2009</strong> ook voor <strong>Evides</strong> Industriewater voelbaar.De afzet van proceswater en industriewater nam enigzins af, evenals de innamevan afvalwater. Toch stond het jaar in het teken van de toekomst, vannieuwe opdrachten en het bouwen van nieuwe installaties.Meer dan ooit tevoren is in <strong>2009</strong> gebouwd, in nauwesamenwerking met externe partners en interneafdelingen. <strong>Evides</strong> Industriewater heeft haarpositie van partner voor de industrie inwater-op-maatdiensten dan ookverder kunnen uitbouwen.16 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Nieuwe installatiesZeer zuiver demiwaterIn 2007 sloot <strong>Evides</strong> een DBFO*-contract afmet de Noorse kunstmestproducent Yara inSluiskil. Voor een periode van minimaal 12 jaarzal <strong>Evides</strong> jaarlijks circa 5 miljoen m 3 demiwatervan zeer hoge zuiverheid produceren.Hiertoe was de bouw nodig van een multibronnendemiwaterinstallatie, een toevoerleidingvoor Biesboschwater, een voorzuiveringen een condensaatpolishing-installatie. Sindsde zomer van <strong>2009</strong> is de nieuwe installatieoperationeel, mede dankzij de goedesamenwerking van de verschillende betrokkenafdelingen van <strong>Evides</strong>. Het betreft een echtemaatwerkinstallatie die grotendeels in eigenhuis is ontworpen en geëngineerd. Extraaandacht voor het technologische ontwerpgarandeert zeer zuiver demiwater, dat voldoetaan de specifieke eisen die Yara stelt aan deproductie van Air , een product dat wordt ingespotenin de katalysatoren van vrachtauto’s.*DBFO: Design, Build, Finance & OperateSynergie in de havenVan alle bouwprojecten in <strong>2009</strong> was derealisatie van de Demiwater Plant Botlekhet meest ingrijpend. In een tijdsbestek vanslechts vijftien maanden ontwierp en bouwde<strong>Evides</strong> haar tot op heden grootste multi-clientdemiwaterinstallatie. Dat gebeurde in goedesamenwerking met het Havenbedrijf Rotterdam,Huntsman Holland en enkele strategischeleveranciers. Door goede onderlingeinterne samenwerking kon de installatie inrelatief korte tijd worden gebouwd. Sindsdecember <strong>2009</strong> levert de installatie een hogekwaliteit gedemineraliseerd water aan twaalfchemische bedrijven en drie raffinaderijen inhet Rijnmondgebied. De installatie is gebouwdop het terrein van Huntsman en gaat op innovatieveen technologisch duurzame wijzegebruikmaken van Brielse Meer water. Dejaarlijkse productie bedraagt meer dan12 miljoen m 3 gedemineraliseerd water.De afdeling Infra van <strong>Evides</strong> heeft alleaan- en afvoerleidingen ontworpen enaangelegd. Het demiwater uit de fabriekstroomt via een tweetal recentaangelegde koppelleidingen in hetbestaande, 25 km lange en dubbeluitgevoerde demiwaterleidingnet.Voor de realisatie van deze leidingenwaren horizontaal gestuurdeboringen nodig over een lengte van600 meter op een diepte van ca 35 meteronder de A15 en de sporen van de Betuweroutedoor.<strong>Evides</strong> is op basis van een DBFO*-overeenkomsteigenaar van de installatie enwaarborgt daarmee voor langere tijd debeschikbaarheid van een betrouwbare demiwatervoorzieningin het grootste deel van deRotterdamse haven.SynergiePeter van Bijlevelt, Purchasingmanager van Huntsman Holland,over de uitbesteding van de productievan proceswater aan <strong>Evides</strong> ende bouw van de nieuwe DemiwaterPlant Botlek:“<strong>Evides</strong> neemt de productie van onsproceswater over, waardoor wij onsmeer kunnen richten op zaken waarwe goed in zijn, zoals de productievan grondstoffen en halffabricatenvoor de polyurethaan-industrie. <strong>Evides</strong>is in de breedste zin waterleverancieren water is voor de industrieeen strategisch goed. Voor ons washet een mooie aanleiding om deverantwoordelijkheid voor het proceswaterover te dragen aan een professional.We hebben <strong>Evides</strong> ooktoestemming gegeven omde nieuwe DemiwaterPlant op ons terrein tebouwen. De realisatievan het project is snelgegaan. We hebbende tijd genomen inde voorbereidingsfase,maar daarna ging het alseen raket. Ik heb zelden zosnel een project zien groeien.We zijn blij met een bedrijf als <strong>Evides</strong>op ons terrein. Zij leveren op professionelewijze een bijdrage aan dewatervoorziening op regionale schaal.We stellen niet zomaar een deel vanonze grond beschikbaar aan vreemdepartijen. Er moet sprake zijn vansynergetische voordelen. Met <strong>Evides</strong>is dat het geval.”<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>17
SamenwerkingsvoordeelDuurzaam proceswaterAardappelzetmeelbedrijf AVEBE in Ter Apelkanaal(Gr.) heeft in augustus <strong>2009</strong> een nieuweproceswaterfabriek in gebruik genomen. Dezefabriek – met een capaciteit van ruim 600kubieke meter water per uur – zal jaarlijksongeveer 3 miljoen kubieke meter hoogwaardigproceswater produceren. De technologievan de fabriek is speciaal ontworpen voor hetzuiveren van oppervlaktewater. Hierdoor is hetniet langer nodig grondwater te gebruiken. Zowordt het milieu minder belast en verdrogingvoorkomen. De duurzame proceswaterfabriekis gerealiseerd door North Water, een jointventure van <strong>Waterbedrijf</strong> Groningen, <strong>Evides</strong>Industriewater en WaterleidingmaatschappijDrenthe. North Water zorgt ook voor dagelijksebedrijfsvoering, exploitatie en onderhoud.Door de samenwerking met North Water heeftAVEBE de kwaliteit van de watervoorzieningvoor de lange termijn veiliggesteld en eenstap gezet richting duurzame bedrijfsvoering.Nieuwe bouwactiviteiten in BelgiëWater is voor de industrie essentieel. Datgeldt ook voor de chemische industrie inAntwerpen. In april <strong>2009</strong> tekende BASF teAntwerpen een contract met <strong>Evides</strong> voorde bouw van een voorzuivering- en eendemi-installatie. Daarmee stelde de grootstechemische site in Antwerpen de leveringzeker van proceswater en demiwater vooreen periode van 15 jaar, vanaf januari 2011.De bouw van deze installatie is in november<strong>2009</strong> begonnen.Chemiesector én natuur zijn dewinnaars in DelfzijlDe nieuwe zoutafvalwaterzuivering op bedrijventerreinOosterhorn in Delfzijl, gebouwddoor <strong>Evides</strong> in opdracht van North Water,levert grote milieuvoordelen. Voor de Waddenverenigingaanleiding om de ‘Red de EemsAward’ toe te kennen aan deze joint venturewaarin ook <strong>Evides</strong> actief is. De installatiedie relatief zout afvalwater zuivert van dealdaar gevestigde chemische industrie, is inde zomer van <strong>2009</strong> opgestart en in oktober<strong>2009</strong> officieel in gebruik genomen. Dankzijde zuivering faciliteert North Water – die deinstallatie in bezit heeft en verantwoordelijkis voor de bedrijfsvoering – de industrie in deverantwoorde zuivering van het afvalwater enwordt het milieu nu minder belast. Bovendienis het vestigingsklimaat voor bedrijven doordeze integrale afvalwaterzuivering verbeterd,omdat door de uitbesteding van de afvalwaterzuiveringde zuiveringskosten beheersbaarblijven. Inmiddels hebben dertig bedrijven zichaangesloten. Deze bedrijven kunnen volstaanmet één gezamenlijk zuiveringssysteem voorhet gehele cluster.18<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Expertise gebundeldIndustriële klanten in Limburg kunnen gaanprofiteren van de bundeling van expertise ende slagkracht van Evilim Industriewater B.V.Deze onderneming is een joint venture van<strong>Evides</strong> en Waterleidingmaatschappij Limburg(WML). Het bedrijf gaat water-op-maatinstallatiesbouwen en exploiteren voor de productievan proceswater, de zuivering van afvalwateren het hergebruik van effluent (gezuiverdafvalwater). Daarbij zal Evilim Industriewatersamenwerken met technologiebedrijven, ingenieursbureausen waterschappen.Internationale successenDe opdracht voor de bouw van een omvangrijkeinstallatie voor BASF te Antwerpen heeft inbelangrijke mate bijgedragen aan de ontwikkelingvan activiteiten in Vlaanderen. Buitende Benelux geldt Duitsland als groeimarkt inde directe omgeving van de thuismarkt. Dehuidige zuiveringsinstallatie van dochteronderneming<strong>Evides</strong> Stade WasserbetriebGmbH bij Dow Chemical te Stade(bij Hamburg) werkt naar alle tevredenheid.De inspanningen in beidelanden kunnen de komende jarenleiden tot nieuwe DBFO-projecten.Buiten Europa (zoals in China en hetMidden-Oosten) is NethWater actief. Ditis een consortium waarin <strong>Evides</strong> Industriewater,Royal Haskoning, Norit MembraneTechnology en Witteveen+Bos samenwerken.Eind <strong>2009</strong> is het startschot gegeven voor debouw van een demonstratie-installatie voorhergebruik van effluent in het zeer drogemidden-noorden van China. Met behulp vandeze installatie – die mede gefinancierdwordt met een subsidie van het ministerie vanEconomische Zaken – zal <strong>Evides</strong> in 2010 openkele locaties zowel de hergebruiktechnologieals het model van outsourcing demonstreren.Op basis hiervan zal <strong>Evides</strong> vervolgensde Nederlandse expertise aanbieden aan dechemische industrie, die zich snel ontwikkeltin die omgeving.Complexe problemensamen oplossenHerman Verheij, Waddenvereniging,over de toekenning van de ‘Red deEems Award’ aan North Water:“De Waddenverenigingorganiseert jaarlijks een‘Dag van de Eems’, meteen bijbehorende prijsvoor een organisatiedie in positieve zinbijdraagt aan hetmilieu. Wij maken onsal jaren druk over detoestand van de Eems.De Eems heeft te kampenmet verontreiniging vanuit zowel deNederlandse als Duitse industrie.Sinds de zomer hebben we gekekennaar een goede kandidaat. Wekwamen uit bij North Water omdatwe het zuiveren van (zout) afvalwaterzien als een stap in de goede richting.De komst van de zuivering lostniet alle problemen in het gebied op,maar helpt de verontreiniging in hetecosysteem terug te dringen.Wij zien de samenwerking tussen depublieke en private partijen zoals inNorth Water in toenemende mate alseen voorwaarde voor het oplossenvan complexe problemen. Met deprijs willen we deze samenwerkingstimuleren. Want als verschillendebedrijven en organisaties ergensbij betrokken zijn, leidt het niet toteenzijdige oplossingen.”<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>19
Duurzaam ondernemend waterbedrijf<strong>Evides</strong> zoekt voortdurend naar een duurzamebalans tussen waterwinning, milieubeheer ennatuurbeheer. In <strong>2009</strong> is onder andere hetvolgende gerealiseerd:• Er is een onderzoek gestart naar de toepassingsmogelijkhedenvan een innovatievezuiveringsmethode, ontwikkeld doorWatercycle Research Institute (voorheenKIWA Water Research). Deze methode, AiROgenaamd, omvat een verticaal opgesteldeinstallatie voor omgekeerde osmose dieregelmatig met lucht wordt gespoeld.Toepassing van deze technologie leidt totminder chemicaliën- en energieverbruik, zois uit onderzoek gebleken.• Gezuiverd afvalwater (effluent) uit deHarnaschpolder is in de toekomst mogelijkherbruikbaar als gietwater in de tuinbouw.<strong>Evides</strong> onderzoekt of zij met behulp vannieuwe technologie gedemineraliseerdwater van geschikte kwaliteit kan maken uithet afvalwater. Hiertoe sloot <strong>Evides</strong> Industriewaterbegin <strong>2009</strong> een samenwerkingsovereenkomstaf met het Hoogheemraadschapvan Delfland, Veolia Water, Rossmarken Delfluent Services.• Op steeds meer drinkwaterproductielocatiesvan <strong>Evides</strong> vindt desinfectie plaats metultraviolet licht. Deze methode is milieuvriendelijkerdan de conventionele zuiveringsmethoden.• <strong>Evides</strong> gaat bewust om met grondwateronttrekkingen.Waar mogelijk combinerenwe de waterwinning met natuurbeheerom de natuur te beschermen en lokaleverdroging tegen te gaan. In <strong>2009</strong> is daaromeen convenant afgesloten met de provincieNoord-Brabant waarmee een bijdrage wordtgeleverd aan het tegengaan van de verdrogingvan de Brabantse Wal.• <strong>Evides</strong> stimuleert het hergebruik van haarafvalproducten. Circa 94% van alle restproductendie vrijkomen bij de productie vandrinkwater, wordt nuttig hergebruikt.• <strong>Evides</strong> zet zich in voor schone drinkwaterbronnen,zoals de Maas. Dit gebeurt onderandere via het samenwerkingsverbandRIWA-Maas.• In <strong>2009</strong> heeft <strong>Evides</strong> gewerkt aan de verduurzamingvan het beheer van haar terreinen.Inmiddels heeft de eerste KWR-auditvoor de barometer Duurzaam Terreinbeheerplaatsgevonden en is een positief resultaatgeboekt. Het streven is om in 2010 een‘gouden certificering’ te ontvangen voor hetduurzaam terreinbeheer.• Op de productielocaties van <strong>Evides</strong> wordtbewust omgegaan met energieverbruik. Zois het gasverbruik op de locatie Kralingenin 10 jaar tijd met de helft afgenomen tot255.000 m 3 per jaar, ondanks een toenamevan bedrijfsactiviteiten.Samen één doel voor ogenPleun van der Ende, Hoogheemraadbij het Hoogheemraadschap vanDelfland, over de samenwerkingsovereenkomstvoor onderzoek naarhergebruik van gezuiverd afvalwatervan AWZI Harnaschpolder:“Alle deelnemende partijen vinden hetde moeite waard om te onderzoekenof we gezuiverd afvalwater van deafvalwaterzuiveringsinstallatie (AWZI)Harnaschpolder kunnen hergebruiken.Als gietwater voor de glastuinbouwbijvoorbeeld. De deelnemers zijngrote, betrouwbare bedrijven enonderzoeksbureaus die in dit projectieder hun eigen taak vervullen. Daarzijn we heel blij mee. Ook met deinzet van <strong>Evides</strong>, die veel kennis vanwaterkwaliteit en -zuivering inbrengt.Als we slagen, kunnen we op meerderefronten voordeel behalen. Zobeperken we het lozen van afvalwaterin de Noordzee, waarmee we ooklozingsheffing besparen. Daarnaastkomt er meer zoet water beschikbaar.De lat ligt hoog, maar ik heb er allevertrouwen in dat we stappen vooruitgaan maken. Over de samenwerkingben ik zeer tevreden. De verschillendepartijen vullen elkaaraan en zijn ten vollebereid energie en tijdin dit onderzoek testeken. Ieder methetzelfde doel voorogen. Daar moet ietsmoois uit komen.”<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>21
Vitens-<strong>Evides</strong> International<strong>Evides</strong> streeft naar schoon drinkwater voor iedereen ensteunt de Millennium Development Goals* van de VerenigdeNaties. Dit doen we onder meer via Vitens-<strong>Evides</strong>International, een bv waarin <strong>Evides</strong> samen met collegadrinkwaterbedrijf Vitens werkt aan het verbeteren van dewatervoorzieningen en sanitatie in ontwikkelingslanden.Ook stellen we de klant in de gelegenheid een bijdragete leveren aan het realiseren van schoon drinkwater vooriedereen. Dit kunnen zij doen door donateur te wordenvan onze stichting ‘Water for Life’.* Een van de doelstellingen luidt dat het aantal mensenter wereld dat geen toegang heeft tot schoon drinkwateren sanitaire voorzieningen vóór het jaar 2015 gehalveerdmoet zijn.Water for LifeWater for Life is een onafhankelijke stichting waarmee weextra hulp kunnen bieden om de drinkwatervoorzieningen sanitatie te verbeteren in ontwikkelingslanden. Klantenvan <strong>Evides</strong> en Vitens kunnen als vaste donateur of meteen eenmalige bijdrage waterprojecten in ontwikkelingslandensteunen. In <strong>2009</strong> is door 21.000 donateurs eenbedrag van circa € 658.000 bijeengebracht. Medewerkersvan Vitens-<strong>Evides</strong> International begeleiden de werkzaamhedenvan Water for Life kosteloos, waardoor het geldvan de donateurs 1:1 bijdraagt aan het doel. In <strong>2009</strong> isgewerkt aan projecten in Ghana, Mongolië, Vietnam, Suriname,Jemen en Mozambique. Er is zorg gedragen voorde aanschaf en aanleg van waterleidingen, het aanborenvan nieuwe bronnen en de aanleg van watertappunten.Zo hebben grote groepen mensen toegang gekregentot drinkwater van goede kwaliteit. Ook hebben diversescholen in Vietnam een nieuw toiletgebouw gekregen.Naast het verbeteren van de watervoorzieningen is opdiverse plaatsen voorlichting gegeven over drinkwater,sanitatie en hygiëne.Midden in desamenlevingAls publieke onderneming neemt <strong>Evides</strong> actiefdeel aan de maatschappij. We zijn gesprekspartner,maar ook een partij die initiatievenneemt en ondersteunt. In <strong>2009</strong> leverde <strong>Evides</strong>een bijdrage aan tal van activiteiten. Eenaantal voorbeelden:• Water, gezondheid en bewegen staan innauwe relatie tot elkaar. <strong>Evides</strong> voorzag dedeelnemers aan de Marathon van Rotterdamen de Zeeuwse Kustmarathon vanvoldoende drinkwater. <strong>Evides</strong> sponsordeook een eigen Roparun-team.• In 2008 is de drinkwatersector gestartmet een bewustwordingscampagne rondomkraanwater. De doorlopende campagne‘Kraanwater.nu’ richtte zich in <strong>2009</strong> ophet belang van schoon kraanwater. Voorleerlingen van de bovenbouw van hetbasisonderwijs is een speciale Kraanwaterkrantbeschikbaar gesteld. De websitewww.kraanwater.nu vormt het kloppendhart van de campagne.• <strong>Evides</strong> stimuleert educatie over drinkwater.Zo nemen we deel aan het educatieproject‘Waterzigt op Weizigt’ in Dordrecht ensteunen we het Rotterdamse ConvenantOvergewicht. <strong>Evides</strong> heeft dit convenant injuni <strong>2009</strong> ondertekend, omdat het jongerenbewust wil maken van het feit dat drinkwaterin een gezonde levensstijl past.Aantrekkelijkewerkgever<strong>Evides</strong> wil haar medewerkers een uitdagende,veilige en plezierige werkomgeving bieden.Vakkundigheid, initiatief en ontwikkeling staandaarin centraal. De activiteiten die in dit kaderzijn ondernomen, staan beschreven in het volgendehoofdstuk: ‘Personeel en organisatie’.22 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
<strong>2009</strong> was het jaar waarin diverse nieuwe HR-instrumenten zijngeïmplementeerd, om zo een bijdrage te leveren aan de (door-)ontwikkeling van management en medewerkers. Daarnaast waser speciale aandacht voor werving en selectie, veilig en gezondwerken en het verbeteren van werkprocessen.Personeel en organisatieOog voor groeien ontwikkeling<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>23
HR-instrumentenWerving- enselectiebeleidVeilig en gezondwerken<strong>Evides</strong> heeft de afgelopen jaren gewerkt aaneen geïntegreerd pakket HR-instrumenten,waaronder gestructureerde functionerings-,beoordelings- en POP*-gesprekken. Dezezijn in <strong>2009</strong> toegepast in het dagelijks werken helpen om de <strong>Evides</strong>cultuur op eengoede manier verder te ontwikkelen. Specialeaandacht was er voor de ontwikkeling vannieuw bevorderings- en opleidingsbeleid encompetentiemanagement.* POP: persoonlijk ontwikkelingsplanCompetentiemanagementVanaf 1 januari 2010 is <strong>Evides</strong> competentiegerichtgaan werken. Diverse werkgroepenhielden zich in <strong>2009</strong> bezig met de voorbereidingen,waaronder het opstellen van competentiewoordenboeken -profielen per functie.<strong>Evides</strong> voert competentiemanagement in methet oog op de groei en (door)ontwikkeling vanalle medewerkers. Daarom zullen de competentiesdeel gaan uitmaken van het functionerings-en beoordelingssysteem. Verder wordende competentieprofielen gebruikt bij wervingen selectie.Om een gezonde leeftijdsopbouw in hetpersoneelsbestand te realiseren en de groeiin Industratiewater mogelijk te maken, heeft<strong>Evides</strong> voortdurend nieuwe medewerkersnodig. Daarom werkt <strong>Evides</strong> aan vergrotingvan de naamsbekendheid op de arbeidsmarkt.In <strong>2009</strong> is een arbeidsmarktcommunicatieplanopgesteld met als doel nog actiever enmeer doelgroepgericht te gaan werven. Het iszaak de naamsbekendheid en reputatie van<strong>Evides</strong> bij de doelgroep op de arbeidsmarkt –vooral in de Randstad en Zeeland – verder teverbeteren. Mediaselectie en boodschappenzijn nog meer afgestemd op de specifiekedoelgroepen. Kandidaten kunnen inmiddelsonline solliciteren. Ook treedt <strong>Evides</strong> nog meernaar buiten, onder andere door deelname aancarrièrebeurzen.TraineeprogrammaHet traineeprogramma dat in 2008 is geïntroduceerd,heeft in <strong>2009</strong> duidelijk vruchtenafgeworpen. Via dit programma zijn 4 nieuwemanagementtrainees geworven die sinds hetnajaar werkzaam zijn bij diverse afdelingenbinnen <strong>Evides</strong>.Young <strong>Evides</strong><strong>Evides</strong> investeert in haar mensen. Ook jongemedewerkers wil ze graag aan de organisatiebinden. Daarom is Young <strong>Evides</strong> ontwikkeld,een programma om deze groep meer en beterbij de organisatie te betrekken. Het projectomvat sociale en educatieve activiteiten en isgeïnitieerd en ontwikkeld door (jonge) medewerkerszelf.Veilig en gezond werken heeft het afgelopenjaar weer veel aandacht gekregen. Gezien deontwikkelingen in <strong>2009</strong> is het Continuïteitsplangrieppandemie geactualiseerd om bijeen eventuele griepepidemie de levering vanwater te kunnen waarborgen. Dit maakt deeluit van het leveringsplan van <strong>Evides</strong>.Op alle locaties zijn nieuwe veiligheidsflyersverspreid voor bezoekers. In deze flyers staande belangrijkste veiligheidsvoorschriften envindt men informatie over de locatie. Ookzijn er op alle locaties defibrillatoren (AED’s)beschikbaar gesteld.CertificeringDe ISO-9001- en VCA-certificeringen zijn in<strong>2009</strong> gecontinueerd. Bovendien zijn er tweenieuwe VCA-certificaten behaald: door deafdeling Metering van Infra en de afdelingProjects & Operation Support van Drinkwater.GrieppandemieDe Mexicaanse griep heeft in <strong>2009</strong> niet geleidtot problemen in de bezetting en continuïteitin werkzaamheden per afdeling. De maatregelenin het Continuïteitsplan grieppandemiewaarborgen dat <strong>Evides</strong>, ook bij een personeelsuitvalvan 30%, de drinkwaterleveringkan garanderen. Maandelijks kwam hetcrisisteam bijeen om de situatie te beoordelenen tijdig de nodige maatregelen te kunnentreffen. Via intranet en posters in de gebouwenzijn medewerkers geïnformeerd over deMexicaanse griep en preventiemaatregelen.24 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
VerbeteringefficiencyHuman ResourceIn <strong>2009</strong> zijn diverse middelen in gebruik genomenom het werken bij <strong>Evides</strong> nog prettigeren efficiënter te maken. Zo is vanaf septembereen nieuw, uitgebreid intranet in de lucht. Hetnieuwe systeem biedt ruimte om makkelijken snel nieuws, informatie en documentatiete vinden en om kennis en gegevens uit tewisselen met collega’s van alle afdelingen.Alle fitters zijn – ook onderweg – aangeslotenop het bedrijfsnetwerk en dus per mail enintranet bereikbaar.Betere serviceIn <strong>2009</strong> heeft de HR-afdeling een nieuw HRsysteemaangeschaft om de werkprocessen teondersteunen. Niet alleen levert dit integralesoftwareprogramma ondersteuning op hetgebied van personeelsadministratie, verlof- enverzuimadministratie, werving- en selectie enopleidingen, ook kunnen hiermee stuurinformatieen rapportages tijdig en correct wordenopgeleverd. Bovendien maakt de softwareeen betere service naar management enmedewerkers mogelijk. In 2010 neemt <strong>Evides</strong>het programma in gebruik, waaronder de ManagementSelfservice- en Employee Selfservicemodule.Daarmee kunnen onder anderediverse HR-werkprocessen (bijvoorbeeld metbetrekking tot verlof- en overwerkadministratie)volledig digitaal gaan verlopen.BlackboxEen groot deel van de bedrijfswagens isuitgerust met een blackbox die is aangeslotenop een geautomatiseerd systeem en een GPSsysteem.Hiermee is het handmatig bijhoudenvan een rittenadministratie verleden tijd.Instroom – uitstroomIn <strong>2009</strong> zijn 47 nieuwe collega’s in dienst getreden.De totale formatie kwam daarmee eind<strong>2009</strong> op 575 medewerkers. In het verslagjaarhebben 14 medewerkers de organisatieverlaten.ZiekteverzuimHet gemiddelde ziekteverzuimpercentage wasin <strong>2009</strong> 3,7% (2008: 3,4%). Het aantal meldingenvan (Mexicaanse) griep in het najaar lagop ongeveer vijf gevallen per week.Opleiding en ontwikkelingEvenals voorgaande jaren konden de medewerkersook in <strong>2009</strong> hun kennis en vaardighedenop peil houden en/of ontwikkelen viatrainingen, cursussen en opleidingen.Buitenlandactiviteiten<strong>Evides</strong> biedt haar medewerkers ook de kansom zich internationaal te ontwikkelen. VoorVitens-<strong>Evides</strong> International gaan jaarlijks medewerkersvan <strong>Evides</strong> voor kortere of langereperiode werken in het buitenland. Zij delenhun kennis en ervaring met medewerkers vanlokale drinkwaterbedrijven op organisatorisch,management en technisch gebied. Medewerkersdoen hiermee internationale ervaringop en dragen bij aan het verbeteren van dedrinkwatervoorzieningen in ontwikkelingslanden.In <strong>2009</strong> hebben 22 collega’s via korte uitzendingenbijgedragen aan de verschillendeprojecten van Vitens-<strong>Evides</strong> International.Vier medewerkers zijn voor langere tijd in hetbuitenland actief (ca. drie jaar).Directie en ondernemingsraadDirectie en ondernemingsraad hebben in <strong>2009</strong>constructief samengewerkt. Tal van zaken zijnafgerond na instemming van of met adviesvan de OR. Zo heeft de OR ingestemd metdiverse regelingen op het gebied van HRbeleid(waaronder opleidingen, bevordering,competentiemanagement). Tevens heeft de ORgeadviseerd over onder andere de vervangingvan het financiële automatiseringssysteem,de verhuizing van de afdeling ICT en desamenvoeging van de laboratoria Aqualab enWaterlaboratorium Zuid in Aqualab Zuid.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>25
CorporateGovernanceIn 2005 heeft <strong>Evides</strong> besloten de uitgangspunten en best practices van de NederlandseCorporate Governance Code (‘de Code’) vrijwillig te volgen. De uitgangspunten en bestpractices zijn opgenomen of verwerkt in de reglementen van de Raad van Bestuur ende Raad van Commissarissen. De Code is in december 2008 door de Monitoring CommissieCorporate Governance onder voorzitterschap van prof. dr. J. Frijns herzien. Deaangepaste Code is per <strong>2009</strong> in werking getreden met ingang van <strong>2009</strong>.Ten aanzien van de Corporate GovernanceCode geeft <strong>Evides</strong> hierna aan op welke puntenzij afwijkt van de Code (principe van ‘pas toeof leg uit’):• op basis van een evaluatie van de directieen de auditcommissie heeft deze geconcludeerddat het instellen van een afzonderlijkeinterne audit functie op dit momentniet noodzakelijk is gezien de samenstellingvan de huidige organisatie, alsmede debestaande risicobeheersings- en controlesystemen.• (groepen van) de aandeelhouders hebbenhet recht de leden van de Raad van Commissarissen(RvC) voor te dragen, hunzittingstermijn te bepalen en de voorzitterte benoemen. De vice-voorzitters bekledengezamenlijk de in de Code voorziene rol.• de website van <strong>Evides</strong> fungeert niet alscommunicatiemiddel met haar aandeelhouders,omdat er sprake is van een rechtstreekseaandeelhoudersrelatie.<strong>Evides</strong> is een naamloze vennootschap. Eenaantal belangrijke besluiten is voorbehoudenaan de goedkeuring van de aandeelhouders:• benoeming, ontslag en bezoldigingsbeleidvan de directie is in handen van de AlgemeneVergadering van Aandeelhouders (AVA).De RvC regelt de concrete bezoldiging enarbeidsvoorwaarden.• de RvC bestaat uit zeven leden en heefteen onafhankelijke voorzitter. Er fungeerteen auditcommissie, een remuneratiecommissieen een (ad hoc) selectie- enbenoemingscommissie. De profielschetsvoor RvC-leden zal worden herzien, metinachtneming van de nieuwe Code.• de AVA van <strong>Evides</strong> bestaat uit een vertegenwoordigingvan DELTA N.V. (houdt 50%van de aandelen) en een vertegenwoordigingvan Gemeenschappelijk Bezit <strong>Evides</strong>B.V. (een samenwerkingsverband van degemeenten die de andere 50% van deaandelen houden).26 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Interne risicobeheersingencontrolesystemenHet reduceren en beheersen van risico’s staat, gezien het maatschappelijk belang vanhet waterbedrijf, hoog op de agenda bij <strong>Evides</strong>. Ook in <strong>2009</strong> is daaraan veel aandachtbesteed. Er is gewerkt aan het verder professionaliseren van de crisisorganisatie enaan het verstevigen van de samenwerking en de relatie met de crisispartners.Daarnaast investeert <strong>Evides</strong> in haar interne risicobeheersing- en controlesystemen.De toelichting op de financiële risico’s en de financiële instrumenten is opgenomen inde paragraaf financiële risico’s bij de geconsolideerde balans.De directie van <strong>Evides</strong> is verantwoordelijk voorde inrichting en effectieve werking van het<strong>Evides</strong> interne risicobeheersing- en controlesysteem.Dit systeem is erop gericht omsteeds tijdig op de hoogte te zijn van de matewaarin <strong>Evides</strong> haar strategische, operationeleen financiële doelstellingen bereikt, eenbetrouwbare financiële verslaglegging tewaarborgen, en te handelen in overeenstemmingmet de toepasselijke wet- en regelgeving.De opzet van het risicomanagement ismede gebaseerd op het COSO Enterprise RiskManagement-Integrated Framework (COSO-ERM).Risico’s nemen is onlosmakelijk verbondenaan ondernemen en het uitvoering geven aande strategie.De mate waarin risico’s verantwoord wordengeacht, houdt nauw verband met het specifiekekarakter van een project of het betreffendebedrijfsonderdeel.Ons risicobeheersingsysteem stelt ons in staatom ondernemingsrisico’s beheerst te nemen,actief te volgen en daar waar nodig passendactie te nemen.Gezien het maatschappelijk belang wordener hoge eisen gesteld aan de leveringszekerheid,de kwaliteit en de veiligheid van dedrinkwaterlevering door <strong>Evides</strong>. Deze eisenzijn verwoord in de Drinkwaterwet. Derhalvewordt er door <strong>Evides</strong> veel geïnvesteerd inprocessen en systemen om aan deze hogeeisen te voldoen. Daarnaast is <strong>Evides</strong> eencompacte organisatie waarin het sturen enelkaar aanspreken op verantwoordelijkhedenen korte lijnen centraal staan. Dit vormt danook het hart van ons risicobeheersing- encontrole systeem voor alle bedrijfsonderdelen.Belangrijke elementen hierbij zijn:• Kwaliteitssystemen voor de waterleveringen voor de onderliggende processen• Leveringszekerheidsystemen en veiligheidsystemen• Crisismanagement organisatie en -procedure,-trainingen en -trainingsevaluaties• Regelmatige bewustwordingsacties naar demedewerkers op het gebied van veiligheid• Periodieke risico-analyses en risico-rapportagesvoor directie en management team• Project-risicomanagement• Gedragscode en huisregels• Klokkenluidersregeling• Personeelsselectiebeleid (o.a. verklaringenvan gedrag)• Planning & control cyclus• Treasurybeleid en -rapportages• Beschrijving van de a.o./i.c. voor de belangrijkefinanciële processen• Gestructureerd financieel maand- en jaarafsluitingsproces• AutorisatieregelingTen behoeve van de jaarrekeningcontrole beoordeeltde externe accountant, voor zover ditefficiënt is in het kader van diens controleaanpak,maatregelen van interne beheersing tenaanzien van de financiële verslaglegging. Deexterne accountant rapporteert de bevindingenaan de directie, Auditcommissie en Raadvan Commissarissen.Er wordt naar gestreefd de kans op fouten, ophet nemen van verkeerde beslissingen enop het verrast worden door onvoorzieneomstandigheden zo veel mogelijk te reduceren.Volledigheid valt hierbij echter niet tegaranderen. Het is mogelijk dat <strong>Evides</strong> blootstaat aan risico’s die nog niet bekend zijn ofdie (nog) niet belangrijk worden geacht. Geenenkel systeem van interne risicobeheersing en-controle kan een absolute zekerheid biedentegen het niet realiseren van ondernemingsdoelstellingen,noch kan het alle onjuistheden,verlies, fraude en overtredingen van wettenen regels geheel voorkomen.Om de beoogde werking van de controlemechanismente toetsen, worden op regelmatigebasis audits uitgevoerd op essentiëleonderdelen hiervan.De directie rapporteert en legt verantwoordingaf over de opzet en de effectieve werking vanhet systeem van interne risicobeheersing en-controle aan de Auditcommissie en de Raadvan Commissarissen.Op basis van de door haar uitgevoerde evaluatieen in overeenstemming met best practiceII.1.5 in de Nederlandse Corporate GovernanceCode, is de directie van <strong>Evides</strong> van oordeeldat het risicobeheersing en controlesysteemten aanzien van de financiële verslagleggingsrisico’sgedurende <strong>2009</strong> naar behoren heeftgefunctioneerd en een redelijke mate vanzekerheid verschaft dat de jaarrekening <strong>2009</strong>geen materiële onjuistheden bevat.De directie van <strong>Evides</strong> blijft zich ook in 2010inzetten voor een verdere versterking enprofessionalisering van haar interne risicobeheersing-en controlesysteem, waarbijtevens aandacht voor mogelijke efficiencyverbeteringenin deze processen zal wordengecontinueerd.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>27
RisicomanagementBeveiligingCrisisbeheersingEvenals in voorgaande jaren is ook in <strong>2009</strong>gestructureerd gewerkt aan het beheersenvan strategische, tactische en operationelerisico’s. De uitgevoerde analyses en getroffenmaatregelen waren zowel gericht op onzeeigen organisatie als op de samenwerkingmet onze stakeholders. Directie en MT kondende beheersing van de tien strategische risico’sactief volgen op basis van rapportages overde voortgang van de risicoactieplannen. Hetging hier bijvoorbeeld over risico’s zoals deuitval van de procesautomatisering en hetniet realiseren van voldoende aanwas vangekwalificeerde medewerkers. Er is ook veelaandacht besteed aan het toepassen vanrisicomanagement binnen projecten. Voormeerdere complexe projecten, zoals deoplevering van de Demiwater Plant Botlek, zijnrisicoanalyses uitgevoerd. Op basis daarvanzijn beheersmaatregelen getroffen die de impacten/of kans van optreden beperken. Doormultidisciplinaire sessies is het kennisniveauvan de projectgroep vergroot en is het projectteambeter in staat gebleken om gezamenlijkde risico’s te reduceren.<strong>Evides</strong> heeft in <strong>2009</strong> actief aandacht besteedaan het verder vergroten van het beveiligingsbewustzijn.Zo zijn er procedures ontwikkeldvoor de beveiliging van leidingnetgegevens inhet geval deze aan derden worden verstrekt.In samenwerking met alle politieregio’s waarinvoor de drinkwatervoorziening strategische locatiesliggen, zijn maatregelen opgesteld voorde verschillende opschalingniveaus. Verder isbegonnen met de voorbereidingen van eengrootschalige multidisciplinaire tabletopoefeningmet het Alerteringssysteem Terrorismebestrijding(Atb) in het zuiden van Nederland.Deze oefening zal in 2010 plaatsvinden.Training & oefeningIn geval van een crisis heeft <strong>Evides</strong> een goedgetrainde crisisorganisatie klaar staan. In <strong>2009</strong>is het competentiegericht trainen van de ledenvan dit team van start gegaan. Verspreid overhet jaar volgden zij trainingen om de benodigdecompetenties verder te ontwikkelen.Er zijn in <strong>2009</strong> meerdere crisisoefeningengeorganiseerd, waaronder een interne oefeningen een nooddrinkwateroefening met degemeente Schouwen-Duiveland. Ook heeft<strong>Evides</strong> tegenspel geboden bij een oefeningvan het team Operationele Ondersteuning inde gemeente Dordrecht.EvaluatiesDe crisisorganisatie is in <strong>2009</strong> enkele malen(preventief) geactiveerd. Om te blijven lerenvan deze situaties, heeft <strong>Evides</strong> zowel interneals externe evaluaties laten uitvoeren. Dezeevaluaties laten zien dat <strong>Evides</strong> prima in staatis om de problemen op te lossen, maar makenook duidelijk dat er op onderdelen ruimte isvoor verbetering. Een goede afstemming metexterne partijen is een belangrijke factor bijhet functioneren van de crisisorganisatie.SymposiumIn oktober heeft <strong>Evides</strong> het symposium ‘Crisisbeheersingen samenwerking’ georganiseerd,gericht op de samenwerkingspartners, zoalsgemeenten en veiligheidsregio’s. Het symposiumheeft inzicht gegeven in de verschillendebelangen van de crisispartners en bijgedragenaan de onderlinge relaties.28 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
FinanciënAlgemeen<strong>Evides</strong> N.V. (ENV) is 100% aandeelhouder van <strong>Evides</strong> DrinkwaterB.V. (EDW) en <strong>Evides</strong> Industriewater B.V. (EIW). Het gescheidenonderbrengen van de niet-markt- en marktactiviteiten inrespectievelijk EDW en EIW geeft financiële transparantie vande drinkwater- en industriewateractiviteiten. De diensten enkosten van ENV en haar dochters EDW en EIW zijn geïnventariseerden in onderlinge dienstverleningsovereenkomstencontractueel vastgelegd. In het hoofdstuk ‘Deelnemingen’ zijnde belangen van EDW en EIW aangegeven. Gezien de vennootschappelijkestructuur van de <strong>Evides</strong>-groep is sprake vaneen geconsolideerde jaarrekening. Hierbij worden de rechtspersonengeconsolideerd waarin <strong>Evides</strong> N.V. direct of indirectbeslissende zeggenschap kan uitoefenen.De verkorte balans voor winstverdeling per eind <strong>2009</strong> en dewinst- en verliesrekening over <strong>2009</strong> van EDW, EIW en ENV is(in € miljoenen):EDW EIW ENV GeconsolideerdACTIVAVaste activaImmateriële vaste activa 0,0 3,1 0,0 3,1Materiële vaste activa 107,7 100,3 701,1 909,1Financiële vaste activa* 2,3 94,9 202,2 101,9Totaal vaste activa 110,0 198,3 903,3 1.014,1Vlottende activaVoorraden 4,8 3,2 0,0 8,0Vorderingen 6,6 7,6 25,3 39,5Liquide middelen 0,5 3,4 0,0 3,9Totaal vlottende activa 11,9 14,2 25,3 51,4Totaal activa 121,9 212,5 928,6 1.065,5PASSIVAEigen vermogen* 62,5 135,0 403,8 403,8Minderheidsbelang 6,2 0,0 0,0 6,2Voorzieningen 0,9 2,1 5,0 8,0Langlopende schulden 6,2 0,0 485,2 491,4Kortlopende schulden 42,5 5,9 107,7 156,1Intercompany vorderingenen schulden 3,6 69,5 -73,1 0,0Totaal passiva 121,9 212,5 928,6 1.065,5* Bij de consolidatie valt het eigen vermogen van EDW en EIWweg tegenover de nettovermogenswaarde van deze deelnemingen,die zijn opgenomen in de post ‘financiële vasteactiva’ van ENV.De solvabiliteit op basis van de geconsolideerde balans vanENV bedraagt voor winstverdeling 37,9%. Na uitkering van hetvoorgestelde slotdividend <strong>2009</strong> ad € 20,2 miljoen bedraagtde solvabiliteit 36,0%.EDW EIW ENV GeconsolideerdOmzet* 220,7 102,3 0,0 307,7Inkoopwaarde omzet* 34,7 56,6 0,0 76,0Toegevoegde waarde 186,0 45,7 0,0 231,7Bedrijfskosten 145,9 23,3 -0,7 168,5Bedrijfsresultaat 40,1 22,4 0,7 63,2Financiële baten en lasten -22,9 3,8 0,0 -19,1Resultaat derden 0,0 0,0 0,0 0,0Resultaat voor belastingen 17,2 26,2 0,7 44,1Belasting 0,0 0,4 0,0 0,4Netto resultaat 17,2 25,8 0,7 43,7* Bij de consolidatie valt de interne omzet met betrekking tot deinterne leveringen tussen EDW en EIW weg tegenover deinkoopwaarde van deze interne omzet.AfzetIn <strong>2009</strong> werd door EDW 158,7 miljoen m 3 drinkwater afgezet.Dit is ten opzichte van 2008 een stijging van 0,5 miljoen m 3 .De afzet van industriewater betreft een reeks van verschillendeproducten, zoals industriewater, destiwater, demiwater enspaarbekkenwater. De totale afzet van EIW bedraagt in <strong>2009</strong>78,5 miljoen m 3 , dat is 2,1 miljoen m 3 minder dan in 2008 alsgevolg van de economische ontwikkelingen.TarievenIn <strong>2009</strong> zijn de tarieven voor huishoudelijk gebruik ongewijzigd.Het tarief voor huishoudens in het verzorgingsgebied van<strong>Evides</strong>, met uitzondering van de Brabantse Wal, bedraagt: voorvastrecht € 59,76 per jaar en € 0,951 per m 3 . In het gebied deBrabantse Wal bedragen de tarieven voor huishoudens: voorvastrecht € 43,80 per jaar en € 0,86 per m 3 drinkwater.ResultaatIn het jaar <strong>2009</strong> is een netto resultaat behaald van € 43,7miljoen. Dit is € 12,0 miljoen minder dan het in 2008 gerealiseerderesultaat, voor een belangrijk deel vanwege eenmaligebaten in voorgaand jaar. Het resultaat voor de drinkwateractiviteitenin EDW bedraagt € 17,2 miljoen. EIW heeft eenresultaat behaald van € 25,8 miljoen.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>29
Dit verschil is als volgt tot stand gekomen:(x € 1 mln.) effect op resultaatmeer omzet +7,9meer inkoopwaarde omzet -16,9minder personeelskosten +0,5meer overige bedrijfskosten -2 ,2meer afschrijvingen -4,0minder rentelasten +5,2minder winst uit deelnemingen -2,5per saldo minder resultaat -12,0Deze verschillen worden hieronder nader toegelicht.Meer omzet (€ 7,9 miljoen)De omzetstijging is het gevolg van de realisatie van de bouwvan financiële lease-installaties. Hierdoor moet het resultaatop de bouw van deze installaties ineens worden genomen.De contante waarde van de te ontvangen leasebetalingenbedraagt € 32,2 miljoen. Dit bedrag is verantwoord onderde post ‘Overige omzet’. De overdracht van de installatiester waarde van € 26,4 miljoen is terug te vinden onder deinkoopwaarde omzet.Daarnaast is in <strong>2009</strong> een éénmalige opbrengst gerealiseerdvan € 4,0 miljoen in verband met de oplevering van de koppelleidingmet Oasen. Deze leiding wordt gebruikt voor delevering van drinkwater aan Oasen vanuit de productielocatieBaanhoek.Verder is per <strong>2009</strong> gestart met het namens de betreffendegemeentes doorbelasten van precario of een precario vervangenderegeling aan onze klanten. Dit betreft in <strong>2009</strong> eenbedrag van € 1,8 miljoen.Tot slot heeft er een omzetcorrectie met betrekking tot voorgaandejaren van € 3,6 miljoen plaatsgevonden in verbandmet methodewijzigingen bij de migratie van de facturatie vanEneco naar <strong>Evides</strong>.Omzet (x € 1 mln.) <strong>2009</strong> 2008Winst- en verliesrekening 307,7 299,8Eenmalige omzet financiële leasecontracten -32,2 -26,7Opbrengst koppelleiding Oasen -4,0 0,0Doorbelasting precario 0,0 +1,8Deconsolidatie Aqualab B.V. 0,0 -0,7Correctie omzet voorgaande jaren +3,6 -0,7Na correctie bijzondere posten 275,1 273,5Meer inkoopwaarde omzet (€ 16,9 miljoen)Invloeden op de inkoopwaarde omzet <strong>2009</strong> waren:- kostprijs van de opgeleverde installaties (zie omzet), effect€ 26,4 miljoen;- kostprijs van de opgeleverde koppelleiding met Oasen (zieomzet), effect € 3,8 miljoen;- hogere energieprijzen, effect € 1,3 miljoen;- hogere kosten chemicaliën, effect € 0,7 miljoen;- lagere kosten voor destiwater als gevolg van het wegvallenvan de kapitaalslasten van de AVR productie-installaties per<strong>2009</strong>, effect € 1,7 miljoen;- afwikkeling claims, effect € 0,6 miljoen.Inkoopwaarde omzet (x € 1 mln.) <strong>2009</strong> 2008Winst- en verliesrekening 76,0 59,1Kostprijs van de opgeleverde installaties -26,4 -14,3Kostprijs van de koppelleiding met Oasen -3,8 0,0Afwikkeling claims -0,6 0,0Na correctie bijzondere posten 45,2 44,8Minder personeelskosten (€ 0,5 miljoen)Hoewel de personeelskosten met € 0,5 miljoen zijn gedaald,volgt na correctie van bijzondere posten (zie hierna) eenstijging van € 1,7 miljoen in <strong>2009</strong> ten opzichte van 2008 doormet name de CAO-verhogingen van 3% medio 2008 en 1,5%per 1 augustus <strong>2009</strong> en de toename in de personele bezetting.Personeelskosten (x € 1 mln.) <strong>2009</strong> 2008Winst- en verliesrekening 39,6 40,1Dotaties personeelsvoorzieningen -0,3 -1,0Deconsolidatie Aqualab B.V. 0,0 -1,5Na correctie bijzondere posten 39,3 37,6Meer overige bedrijfskosten (€ 2,2 miljoen)De hogere kosten zijn het gevolg van de volgende bijzondereposten:- in 2008 heeft met name op basis van de uitkomsten vande aanbesteding een vrijval van de slibvoorziening van€ 0,5 miljoen plaatsgevonden;- in 2008 was sprake van aanloopkosten van zelffacturatie ende conversiekosten van de Eneco-bestanden naar FacturatieB.V. ten bedrage van € 3,2 miljoen;- in de jaarrekening van 2008 is een negatieve kostencorrectievan € 2,1 miljoen verwerkt met betrekking tot de kostenvan uitbesteed netbeheer in 2007;- op 10 november <strong>2009</strong> heeft <strong>Evides</strong> met de provincie Noord-Brabant een convenant ondertekend om de verdroging opde Brabantse Wal tegen te gaan. Uit dit convenant vloeiteen eenmalige bijdrage van <strong>Evides</strong> voort voor een bedragvan € 0,5 miljoen dat ten laste van het resultaat <strong>2009</strong> isgebracht;30 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
- als gevolg van de deconsolidatie van Aqualab B.V. per 1 juli<strong>2009</strong> vormen sindsdien de analysekosten onderdeelvan overige bedrijfskosten. In het verleden vormden debedrijfskosten van Aqualab B.V. integraal onderdeel van degeconsolideerde resultaten. Het netto effect op de overigebedrijfskosten in <strong>2009</strong> bedraagt € 0,8 miljoen;- bij de aanleg van een nieuwe reinwaterkelder bij deproductielocatie Braakman is er schade ontstaan die, naarrecent inzicht is vastgesteld, zeer waarschijnlijk niet verhaalbaaris. Het schadebedrag ad € 1,3 miljoen is in <strong>2009</strong> tenlaste van het resultaat gebracht.Overige bedrijfskosten (x € 1 mln.) <strong>2009</strong> 2008Winst- en verliesrekening 66,0 63,8Vrijval slibvoorziening 0,0 +0,5Aanloop- en conversiekosten zelffacturatie 0,0 -3,2Correctie infra-contract voorgaande jaren 0,0 +2,1Eenmalige bijdrage verdroging Brabantse Wal -0,5 0,0Deconsolidatie Aqualab B.V. 0,0 +0,8Schade reinwaterkelder -1,3 0,0Na correctie bijzondere posten 64,2 64,0EIW en Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) richten doormiddel van een joint venture Evilim Industriewater B.V. op. Dedoelstelling van deze nieuwe joint venture is om industrie- enafvalwateractiviteiten in het voorzieningsgebied van WMLte gaan ontwikkelen. EIW maakt met terugwerkende krachtaanspraak op de winst 2008 van de door WML in te brengencontracten.Per 1 juli <strong>2009</strong> heeft de fusie tussen Aqualab B.V. en de StichtingWaterlaboratorium Zuid plaatsgevonden tot Aqualab ZuidB.V. Als gevolg hiervan is het resultaat deelneming in <strong>2009</strong>éénmalig negatief beïnvloed door fusiekosten (o.a. in verbandmet het sociaal plan en werving van nieuwe medewerkers)ter grootte van € 0,7 miljoen. Dit bedrag sluit aan op hetbusiness plan van Aqualab Zuid ten tijde van de fusie.Resultaat deelnemingen (x € 1 mln.) <strong>2009</strong> 2008Winst- en verliesrekening 0,2 2,7Resultaat Evilim Industriewater 2008 -0,2 0,2Fusiekosten Aqualab Zuid B.V. +0,7 0,0Na correctie bijzondere posten 0,7 2,9Meer afschrijvingen (€ 4,0 miljoen)De toename in afschrijvingskosten met € 4,0 miljoen hangtvooral samen met drinkwaterinvesteringen.Minder rentelasten (€ 5,2 miljoen)De rentelasten zijn, ondanks een toegenomen financieringsbehoefte,met name dankzij een gemiddeld lagere marktrentein <strong>2009</strong> gedaald. Daarnaast hebben een toename in financiëleleasecontracten en de financiering van Delfluent B.V. per saldoook bijgedragen aan een daling van de rentelasten.Minder winst uit deelnemingen (€ 2,5 miljoen)De winst uit deelnemingen kan als volgt worden gespecificeerd:Resultaat deelnemingen (x € 1 mln.) <strong>2009</strong> 2008Delfluent B.V. -1,2 0,8Delfluent Services B.V. 1,1 1,4North Water B.V. 0,7 0,5Evilim Industriewater B.V. 0,3 0,0Vitens-<strong>Evides</strong> International B.V. 0,2 0,0Aqualab Zuid B.V. -0,9 0,0Totaal 0,2 2,7Het resultaat van Delfluent B.V. is conform hun financiëlemeerjarenplan.Genormaliseerd resultaatHet resultaat (inclusief bijzondere posten) is in <strong>2009</strong> € 43,7miljoen en was in 2008 € 55,7 miljoen. De genormaliseerdenettowinst <strong>2009</strong> exclusief de hiervoor beschreven bijzondereposten is € 44,5 miljoen, een daling van € 1,7 miljoen tenopzichte van voorgaand jaar. Deze daling wordt met nameveroorzaakt door:- hogere personeelskosten in verband met o.a. de CAOverhogingen,de inzet van tijdelijk personeel en de toenamein de personele bezetting (- € 1,6 miljoen);- de stijging van de afschrijvingskosten met € 4,0 miljoen alsgevolg van drinkwaterinvesteringen;- het lagere resultaat deelnemingen ad € 2,2 miljoen, metname als gevolg van de daling van het resultaat vanDelfluent B.V. Deze daling is overeenkomstig het financiëlemeerjarenmodel.De hiervoor benoemde kostenstijgingen zijn grotendeelsgecompenseerd door een daling van de rentelasten met€ 5,3 miljoen en enkele éénmalige uitgaven in 2008. Dedaling van de rentelasten hangt samen met een gemiddeldlagere marktrente in <strong>2009</strong> als gevolg van de economischeomstandigheden. Daarnaast hebben een toename in financiëleleasecontracten en de financiering van Delfluent B.V. persaldo ook bijgedragen aan een daling van de rentelasten.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>31
Resultaat exclusief <strong>2009</strong> 2008bijzondere posten(in € miljoenen)Omzet 275,1 273,5Inkoopwaarde omzet 45,2 44,8Toegevoegde waarde 229,9 228,7BedrijfskostenPersoneelskosten 39,3 37,6Overige bedrijfskosten 64,2 64,0Afschrijvingen 62,9 58,9Totaal bedrijfskosten 166,4 160,5Bedrijfsresultaat 63,5 68,2Financiële baten en lastenRentelasten -19,3 -24,5Resultaat deelnemingen 0,7 2,9Totaal financiële batenen lasten -18,6 -21,6Resultaat derden 0,0 0,0Resultaat voor belastingen 44,9 46,6Winstbelasting -0,4 -0,4Genormaliseerd resultaat 44,5 46,2Vreemd vermogenAanvullend op het eigen vermogen wordt voor de bedrijfsfinancieringgeld via de kapitaal- en geldmarkt aangetrokken.De omvang van het vreemd vermogen voor winstdelingbedraagt per einde van het verslagjaar € 661,7 miljoen. Dat is62% van het balanstotaal.Het aandeel kort vreemd vermogen is € 156,1 miljoen.Inclusief de voorzieningen en het minderheidsbelang derdenbedraagt het lang vreemd vermogen € 505,6 miljoen. Deomvang van de voorzieningen is € 8,0 miljoen ofwel 1% vanhet balanstotaal.Op grond van de winst van € 43,7 miljoen en de afschrijvingenvan de vaste activa van in totaal € 62,9 miljoen komt decash flow uit op € 106,6 miljoen. Voor (her)financiering is in<strong>2009</strong> € 80,0 miljoen aan nieuw vreemd vermogen aangetrokken.In totaal werd € 28,2 miljoen afgelost. Met name doordeze mutaties is het vreemd vermogen met € 32,2 miljoentoegenomen. In <strong>2009</strong> is voor langlopende rentedragendeschulden gemiddeld 4,4% rente betaald en voor kortlopenderentedragende schulden gemiddeld 1,3%. Het gemiddelderentepercentage over <strong>2009</strong> bedraagt 3,9%.Investeringen in materiële vaste activaDe uitkomsten met betrekking tot de als investering aangemerkteprojecten zijn eind <strong>2009</strong>:(in € miljoenen)Opgeleverd 59,4Mutatie werken in uitvoering +9,0Totaal investeringen 68,4De investeringen in 2008 waren in totaal € 71,5 miljoen. In2008 werd € 44,8 miljoen aan investeringen opgeleverd. Destand van het onderhanden werk is € 79,0 miljoen (voorgaandjaar € 70,0 miljoen).VermogensverhoudingEigen vermogen<strong>Evides</strong> kent een gebonden klantenmarkt met bijbehorendmonopolie in de drinkwatermarkt en een concurrerende marktvan industriële afnemers. Het aandeel van de industriëlewaterafzet bedraagt 78,5 miljoen m 3 . Dat is eenderde van detotale waterafzet. De omvang van de industriewateractiviteitenbeïnvloedt het door <strong>Evides</strong> na te streven solvabiliteitspercentage.Het solvabiliteitspercentage van EIW voor winstbestemmingis 64%. Een doelvermogen van 75% wordt voor EIWnagestreefd. Na winstbestemming <strong>2009</strong> bedraagt het solvabiliteitspercentagevan ENV 36% conform het vastgesteldesolvabiliteitsbeleid.32 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Deelnemingen<strong>Evides</strong> N.V. is de holding van de <strong>Evides</strong>-groepvan ondernemingen. Deze groep is verdeeldin twee hoofdonderdelen, waarvan <strong>Evides</strong>N.V. 100% aandeelhouder is. Eén groep vandochterondernemingen is georganiseerdonder <strong>Evides</strong> Drinkwater B.V. In deze dochterzijn de activiteiten ondergebracht voor dewinning, productie en levering van drinkwater.De andere groep van dochterondernemingenwordt geleid door <strong>Evides</strong> Industriewater B.V.Deze groep richt zich op de winning, productieen levering van industriewater en zuiveringvan afvalwater.<strong>Evides</strong> N.V. heeft de volgendedeelnemingen:Facturatie B.V.<strong>Evides</strong> heeft samen met Vitens een 50/50joint venture, opgericht op 2 januari 2008,voor het factureren en incasseren van watergeldenbij huishoudelijke waterklanten.KWH Water B.V.Via dit instituut heeft <strong>Evides</strong> toegang tot deresearch en development met betrekking totdrink- en ander water die de branche aanKIWA in opdracht heeft gegeven. <strong>Evides</strong> heefteen aandelenpositie van 8,6%.<strong>Evides</strong> Drinkwater is aandeelhouder vande volgende vennootschappen:N.V. Waterwinningbedrijf BrabantseBiesbosch (WBB)WBB is eigenaar van spaarbekkens waarinvoorzuivering van Maaswater plaatsvindt, datvervolgens wordt getransporteerd naar dezuiveringsinstallaties van <strong>Evides</strong>. Dit watervormt de belangrijkste bron voor de drink- enindustriewatervoorziening in het leveringsgebiedvan <strong>Evides</strong>. WBB is voor 60% in handenvan <strong>Evides</strong> en voor 40% van Brabant Water.<strong>Evides</strong> is veruit de grootste afnemer (97%) enverzorgt de exploitatie van WBB tegen eenmarktconform langjarig contract.Aqualab Zuid B.V.Aqualab Zuid is een geaccrediteerd laboratoriumdat wateranalyses uitvoert ten behoevevan aandeelhouders en externe klanten.Aqualab Zuid is tot stand gekomen door eensamenvoeging van de laboratoriumactiviteitenvan Stichting Waterlaboratorium Zuid (WLZ)met die van Aqualab B.V. Per 1 juli <strong>2009</strong> isAqualab Zuid B.V. voor 50% in handen van<strong>Evides</strong>, voor 32,5% van Brabant Water N.V. envoor 17,5 % van N.V. Waterleiding MaatschappijLimburg.Vitens-<strong>Evides</strong> International B.V.<strong>Evides</strong> heeft samen met Vitens een 50/50joint venture opgericht in 2007. Via dit samenwerkingsverbandzetten de waterbedrijvenzich in voor de verwerving en uitvoering vaninternationale drinkwaterprojecten.<strong>Evides</strong> Industriewater is aandeelhoudervan de volgende vennootschappen:<strong>Evides</strong> Afvalwater B.V.Deze onderneming zuivert het afvalwater vanklanten die zijn aangesloten bij de AWZI Sloeen AWZI Schiphol. <strong>Evides</strong> Industriewater is100% eigenaar van deze onderneming.Brielse Meer water B.V.Het water uit het Brielse Meer, dat via BrielseMeer water B.V. beschikbaar komt, vormt eenbelangrijke bron voor de industriewatervoorzieningin het Rotterdamse havengebied.<strong>Evides</strong> Industriewater is 100% eigenaar vandeze vennootschap.<strong>Evides</strong> Terneuzen Water B.V.Deze onderneming levert industriewater aanDow Terneuzen via lokale installaties. <strong>Evides</strong>Industriewater is 100% eigenaar van dezeonderneming.Evident Industriewater B.V.<strong>Evides</strong> heeft de vennootschap Evident Industriewateropgericht om samen met Vitensactiviteiten te ontplooien voor het verwervenen exploiteren van projecten op de marktvan proces- en afvalwater in de provinciesFlevoland, Utrecht, Overijssel, Gelderland enFriesland. <strong>Evides</strong> Industriewater is 100% eigenaarvan deze onderneming.Delfluent B.V. (DBV) en DelfluentServices B.V. (DSBV)Het consortium DBV heeft van het Hoogheemraadschapvan Delfland het DBFO-contract(Design, Build, Finance & Operate) verworvenvoor de bouw van de AWZI Harnaschpolder,het aanpassen van de bestaande AWZIHoutrust en het exploiteren van beide AWZI’smet bijbehorende transportstelsels. DBV is eigendomvan <strong>Evides</strong> (40%), Veolia Water (40%),Heijmans/Strukton (10%) en Rabobank (10%).De exploitatiemaatschappij DSBV beheertvoor 30 jaar de AWZI’s Houtrust en Harnaschpolder,tegen marktconforme tarieven. DSBV iseen 50/50 joint venture van <strong>Evides</strong> en VeoliaWater.North Water B.V.<strong>Evides</strong> heeft samen met de waterbedrijvenvan Groningen en Drenthe de joint ventureNorth Water B.V. opgericht om de krachten tebundelen voor het verwerven en exploiterenvan projecten op de markt van proces- enafvalwater in de noordelijke provincies. <strong>Evides</strong>participeert voor 50% in North Water B.V.Evilim Industriewater B.V. i.o.<strong>Evides</strong> is in het kader van haar samenwerkingsovereenkomstmet Waterleiding MaatschappijLimburg voornemens in de loop van2010 de joint venture Evilim IndustriewaterB.V. op te richten om de krachten te bundelenvoor het verwerven en exploiteren van projectenop de markt van proces- en afvalwaterin het zuiden van Nederland. <strong>Evides</strong> en WMLzullen ieder voor voor 50% in Evilim IndustriewaterB.V. participeren.Overige dochterondernemingenTen behoeve van haar buitenlandse projecten,beschikt <strong>Evides</strong> over de volgende 100% dochterondernemingen:<strong>Evides</strong> Stade WasserbetriebGmbH, <strong>Evides</strong> Antwerpen Water BVBA en<strong>Evides</strong> China Water Streatment Ltd.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>33
VooruitzichtenDe afzet van drinkwater en industriewater zal in 2010 naar verwachting enigszins toenemen. Een eerder verwachte groei in de afzetvan industriewater is door de economische recessie geremd. Ondanks de gestegen kosten zullen de drinkwatertarieven in 2010gelijk blijven aan die van <strong>2009</strong>.Financiering eninvesteringenOntwikkelingenDe langlopende financieringsbehoefte in2010 bedraagt € 14,1 miljoen (exclusiefherfinanciering). De investeringsuitgaven voordrinkwater bedragen in de komende vijf jaarin totaal € 283 miljoen. In 2010 zal € 59,5miljoen worden geïnvesteerd, onder anderein de verdubbeling van het transportsysteemvoor Biesboschwater (€ 7,8 miljoen) en hetvergroten van de leveringszekerheid opSchouwen-Duiveland (€ 2 miljoen).De geraamde investeringen voor industriewaterbedragen de komende vijf jaar € 171 miljoen.In 2010 is € 24,5 miljoen bestemd vooronder meer de afronding van de nieuwbouwvan de Demiwater Plant Botlek (€ 9,7 miljoen)en voor de realisatie van IWZ Zandvliet (€ 6,1miljoen).<strong>Evides</strong> voorziet in 2010 de volgende ontwikkelingen:• Door het implementeren van de klantvisiedie in <strong>2009</strong> is geformuleerd, krijgen de klantprocessenbinnen <strong>Evides</strong> een kwaliteitsimpulsen kan de klanttevredenheid verderverbeteren;• Voortdurende kostenbeheersing blijft eenbelangrijk thema voor alle bedrijfsonderdelen;• <strong>Evides</strong> zal in 2010 als maatschappelijkondernemende organisatie verder invullinggeven aan de verduurzaming van debedrijfsvoering. Daarbij ligt de focus opCO 2-reductie;• <strong>Evides</strong> geeft in 2010 met andere partijeninvulling aan het convenant dat is afgeslotenmet de Provincie Noord-Brabant om deverdroging van natuurgebied de BrabantseWal te bestrijden. De afspraken omvatteneen reductie van de waterwinning en eenaantal technische maatregelen zoals hetomleggen van watergangen. <strong>Evides</strong> zal dereductie opvangen door middel van inkoopbij buurbedrijven, dan wel door diepinfiltratie.• Daar waar mogelijk zal <strong>Evides</strong> gezamenlijkoptrekken met andere publieke en privatepartijen in de branche, de waterketen ofdaarbuiten;• Vanuit Vitens-<strong>Evides</strong> International blijft<strong>Evides</strong> meewerken aan het verbeteren vande drinkwatervoorziening in ontwikkelingslanden.Deze bijdrage wordt stapsgewijsuitgebouwd;• In de periode van 2010 tot en met 2012zal <strong>Evides</strong> samen met andere partijen inde watersector een bijdrage leveren aande totstandkoming van Dutch DeltaDesign 2012 (DDD 2012);• <strong>Evides</strong> werkt voortdurend aan de beschermingvan haar bronnen, onder andere metbetrekking tot mogelijke verzilting. In overlegmet overheden en andere belanghebbendenzal zij zich daar goedop voorbereiden;• De samenwerking met partners in de veiligheidsketenwordt verder versterkt. Innavolging van het convenant dat met deVeiligheidsregio Zuid-Holland Zuid is afgesloten,zal <strong>Evides</strong> in 2010 ook met andereVeiligheidsregio’s afspraken maken oversamenwerking in crisissituaties;• In 2010 zal een visie worden ontwikkeldop de tariefsontwikkeling voor drinkwatervoor de komende jaren. Hierbij spelen o.a.de volgende zaken een belangrijke rol: denieuwe regelgeving in het kader van dedrinkwaterwet, de noodzakelijke investeringenin kwaliteit en leveringszekerheid,de gewenste solvabiliteit en het dividendbeleid.Hoewel de gevolgen tot op heden beperktzijn, gaat de financiële crisis niet helemaalaan <strong>Evides</strong> voorbij. Zolang herstel op zichlaat wachten en het productievolume van deindustrie achterblijft, is de verwachting dat hetaantal nieuwe industriële leveringscontractenin het aankomend jaar beperkt zal zijn.Hetzelfde geldt voor de bouw van nieuwemaatwerkinstallaties.Alle <strong>Evides</strong> medewerkers staan klaar om deuitdagingen aan te gaan, zodat <strong>Evides</strong> ook in2010 een betrouwbare en deskundige partnervoor waterleveringen is. Voor huishoudens,bedrijf en industrie.Peter Vermaat,Algemeen directeur <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong>3 maart 201034 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Jaarrekening<strong>2009</strong><strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>35
Geconsolideerde balans per 31 december <strong>2009</strong>(voor winstverdeling)(in e miljoenen)ACTIVARef. 31 december <strong>2009</strong> 31 december 2008Vaste activaImmateriële vaste activa 1.1 3,1 3,5Materiële vaste activa 1.2 909,1 903,4Financiële vaste activa 1.3 101,9 50,3Totaal vaste activa 1.014,1 957,2Vlottende activaVoorraden 1,7 2,0Onderhanden projecten 2.1 6,3 11,1Vorderingen 2.2 39,5 44,3Liquide middelen 3,9 2,5Totaal vlottende activa 51,4 59,9Totaal activa 1.065,5 1.017,1PASSIVAEigen vermogen 3 403,8 387,6Minderheidsbelang derden 4 6,2 6,2Voorzieningen 5 8,0 11,5Langlopende schulden 6 491,4 448,6Kortlopende schulden 7 156,1 163,2Totaal passiva 1.065,5 1.017,136 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Geconsolideerde winst- en verliesrekening over <strong>2009</strong>(in e miljoenen)Ref. <strong>2009</strong> 2008OMZETWater 256,1 256,8Overige omzet 51,6 43,0Totaal omzet 8 307,7 299,8INKOOPWAARDE OMZETGrond- en hulpstoffen 38,4 37,2Kostprijs werk voor derden 37,6 21,9Totaal inkoopwaarde omzet 9 76,0 59,1Toegevoegde waarde 231,7 240,7BEDRIJFSKOSTENPersoneelskosten 10.1 39,6 40,1Overige bedrijfskosten 10.2 66,0 63,8Afschrijvingen 10.3 62,9 58,9Totaal bedrijfskosten 168,5 162,8BEDRIJFSRESULTAAT 63,2 77,9FINANCIËLE BATEN EN LASTEN 11Rentelasten en -baten -19,3 -24,5Resultaat deelnemingen 0,2 2,7Totaal financiële baten en lasten -19,1 -21,8Resultaat voor belastingen 44,1 56,1Belastingen 12 0,4 0,4RESULTAAT NA BELASTINGEN 43,7 55,7<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>37
Kasstroomoverzicht(volgens de indirecte methode)(x e miljoenen)<strong>2009</strong> 2008Kasstroom uit operationele activiteitenBedrijfsresultaat 63,2 77,9Aanpassingen voor:Afschrijvingen 62,9 58,9Mutaties voorzieningen -3,5 -3,1Veranderingen werkkapitaal:mutatie vorderingen 4,8 1,7mutatie voorraden 0,3 -0,6mutatie onderhanden projecten 4,8 4,3mutatie kortlopende schulden 8,4 10,318,3 15,7Kasstroom uit bedrijfsoperaties 140,9 149,4Rentelasten en -baten -19,3 -24,5Ontvangen dividend 1,3 0,8Vennootschapbelasting -0,4 -0,4-18,4 -24,1Kasstroom uit operationele activiteiten 122,5 125,3Kasstroom uit investeringsactiviteitenInvesteringen in financiële vaste activa -51,5 -30,8Investeringen in materiële vaste activa -68,0 -71,4Kasstroom uit investeringsactiviteiten -119,5 -102,2Kasstroom uit financieringsactiviteitenBetaald dividend -27,5 -56,2Betaald dividend aan houders vanminderheidsbelangen 0,0 -0,8Ontvangsten uit langlopende schulden 80,0 75,0Aflossingen langlopende schulden -28,2 -46,3Kasstroom uit financieringsactiviteiten 24,3 -28,3Toename/afname geldmiddelenvóór deconsolidatie Aqualab B.V. 27,3 -5,2Deconsolidatie Aqualab B.V. -1,2 0,0Toename/afname geldmiddelen* 26,1 -5,2* inclusief de mutatie in de kortlopende kasgeldleningen en bankschulden.<strong>2009</strong> 2008Het verloop van de geldmiddelen is als volgtStand per 1 januari -80,8 -75,6Mutatie boekjaar 26,1 -5,2Stand per 31 december -54,7 -80,838 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Algemene toelichting en grondslagenvan waardering en resultaatbepalingAlgemeen<strong>Evides</strong> is een waterbedrijf dat drinkwater levert in het zuidelijkdeel van de provincie Zuid-Holland, in de hele provincieZeeland en in het uiterste westen van de provincie Noord-Brabant. Daarnaast onderneemt <strong>Evides</strong> activiteiten op hetgebied van industriewater leveringen in de Benelux en Duitsland.Tot slot bestaan de industriewateractiviteiten ook uit dezuivering van afvalwater.De resultaten van <strong>Evides</strong> N.V. zijn verwerkt in de geconsolideerdejaarrekening. Op basis van artikel 2:402 van het BurgerlijkWetboek is de vennootschappelijke winst- en verliesrekeningvan <strong>Evides</strong> N.V. in verkorte vorm opgenomen.De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met dewettelijke bepalingen van titel 9 BW 2 en de in Nederland algemeengeldende grondslagen voor financiële verslaggeving.Om de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekeningte kunnen toepassen, is het nodig dat de directie van<strong>Evides</strong> N.V. zich over verschillende zaken een oordeel vormt,en dat de directie schattingen maakt die essentieel kunnenzijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen. Indienhet voor het geven van het in art. 2:362 lid 1 BW vereisteinzicht noodzakelijk is, is de aard van deze oordelen en schattingeninclusief de bijbehorende veronderstellingen opgenomenbij de toelichting op de betreffende jaarrekeningposten.De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaatbepalingzijn ongewijzigd ten opzichte van het voorgaandejaar.De jaarrekening <strong>2009</strong> is opgesteld in euro’s. Transacties invreemde valuta gedurende de verslagperiode zijn in de jaarrekeningverwerkt tegen de koers op transactiedatum. Monetaireactiva en passiva in vreemde valuta worden omgerekendtegen de koers per balansdatum. De uit de afwikkeling enomrekening voortvloeiende koersverschillen komen ten gunsteof ten laste van de winst-en-verliesrekening. Niet-monetaireactiva die volgens de verkrijgingsprijs worden gewaardeerd ineen vreemde valuta worden omgerekend tegen de wisselkoersop de transactiedatum (of de benaderde koers).Grondslagen voor consolidatieIn de consolidatie worden opgenomen de financiële gegevensvan <strong>Evides</strong> N.V. en haar groepsmaatschappijen. Groepsmaatschappijenzijn rechtspersonen waarin <strong>Evides</strong> direct of indirectbeslissende zeggenschap kan uitoefenen doordat zij beschiktover de meerderheid van de stemrechten of op enig anderewijze de financiële en operationele activiteiten kan beheersen.De groepsmaatschappijen worden voor 100% in de consolidatiebetrokken. Het aandeel van derden in het vermogenen het resultaat wordt afzonderlijk in de balans en winst- enverliesrekening tot uiting gebracht onder respectievelijk deposten minderheidsbelang derden en resultaat derden.Deelnemingen in joint ventures worden, gezien het ontbrekenvan overwegende zeggenschap, niet mee geconsolideerd.Intercompany-transacties, intercompany-winsten en onderlingevorderingen en schulden tussen groepsmaatschappijenworden geëlimineerd. Ongerealiseerde verliezen op intercompany-transactiesworden ook geëlimineerd, tenzij er sprake isvan een bijzondere waardevermindering.De in de consolidatie van <strong>Evides</strong> N.V. begrepen vennootschappenzijn:- EDW en haar deelneming N.V. WBB (60%);- EIW en haar 100% deelnemingen <strong>Evides</strong> Afvalwater B.V.,Brielse Meer Water B.V., <strong>Evides</strong> Terneuzen Water B.V., <strong>Evides</strong>Stade Wasserbetrieb GmbH, Evident Industriewater B.V. en<strong>Evides</strong> Antwerpen Water BVBA.WaarderingsgrondslagenAlgemeenVoor zover niet anders vermeld worden de activa en de passivaopgenomen tegen nominale waarde.Immateriële vaste activaDe immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijsonder aftrek van afschrijvingen. Er wordt rekeninggehouden met de op balansdatum eventueel verwachteduurzame waardeverminderingen; dit is het geval als deboekwaarde van het actief (of van de kasstroomgenererendeeenheid waartoe het behoort) hoger is dan de realiseerbarewaarde ervan.Goodwill voortkomend uit fusies en acquisities wordt geactiveerden lineair afgeschreven in tien respectievelijk vijftienjaar. De afschrijvingstermijn is gebaseerd op de geschatteeconomische levensduur.Materiële vaste activaDe materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings-of vervaardigingsprijs, onder aftrek van lineaire afschrijvingenop basis van de geschatte economische levensduur. Inde verkrijgings- of vervaardigingsprijs zijn de door het eigenpersoneel bestede en in geld gewaardeerde arbeidsurenopgenomen.Afschrijving vangt aan op het moment van ingebruikname vanhet activum. Er wordt rekening gehouden met op balansdatumeventueel verwachte bijzondere waardeverminderingen.Uitgaven voor onderhoud worden slechts geactiveerd indiende uitgaven een bedrag van € 50.000,- te boven gaan en deeconomische levensduur van het actief met tenminste vijf jaarwordt verlengd. Voor onderhoud aan informatietechnologiegeldt in afwijking hiervan een verlenging van de economischelevensduur van ten minste één jaar.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>39
Financiële vaste activaDe deelmeningen in groepsmaatschappijen en in jointventures worden gewaardeerd volgens de nettovermogenswaardemethode.De eerste waardering van gekochte deelnemingenis gebaseerd op de reële waarde van de identificeerbareactiva en passiva op het moment van acquisitie. Voorde vervolgwaardering worden de grondslagen toegepast diegelden voor deze jaarrekening, uitgaande van de waarden bijde eerste waardering.Het niet uitgekeerde gedeelte van het aan <strong>Evides</strong> toekomendeaandeel in de resultaten van deelnemingen waarin <strong>Evides</strong>geen beslissende zeggenschap kan uitoefenen, wordt in eenwettelijke reserve opgenomen.De onder de post financiële vaste activa begrepen overigeaandelen en obligaties zijn tegen verkrijgingsprijs of lageremarktwaarde opgenomen en gepresenteerd onder de posteffecten.De onder financiële vaste activa opgenomen overige vorderingenworden gewaardeerd tegen de nominale waarde, onderaftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen.VoorradenDe magazijnvoorraden bestaan uit materiaal dat is gewaardeerdtegen verkrijgingsprijs of lagere opbrengstwaarde.De waardering van de post onderhanden werk vindt plaatstegen de direct daaraan toe te rekenen kosten, verminderdmet de als voorschot gefactureerde bedragen.VorderingenDe vorderingen zijn opgenomen voor de nominale waardeonder aftrek van een voorziening voor oninbaarheid.Liquide middelenLiquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito’smet een looptijd korter dan 12 maanden. Rekening-courantschuldenbij banken zijn opgenomen onder kortlopendeschulden aan banken. De liquide middelen worden opgenomentegen nominale waarde.Aandeel derdenHet aandeel derden als onderdeel van het groepsvermogenwordt gewaardeerd tegen het bedrag van het nettobelang inde desbetreffende groepsmaatschappijen.VoorzieningenDe voorzieningen zijn samengesteld uit personeelsvoorzieningenen overige voorzieningen.De personeelsvoorzieningen en de overige voorzieningenzijn gewaardeerd op basis van de contante waarde van deverplichtingen.Langlopende schuldenLanglopende schulden worden bij de eerste waardering gewaardeerdtegen reële waarde. Transactiekosten die direct zijntoe te rekenen aan de verwerving van de schulden wordenin de waardering bij eerste verwerking opgenomen. Schuldenworden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerdekostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekeninghoudend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten.Het verschil tussen de bepaalde boekwaarde en de uiteindelijkeaflossingswaarde wordt samen met de verschuldigderentevergoeding zodanig bepaald dat de effectieve rentegedurende de looptijd van de schulden in de winst-en-verliesrekeningwordt verwerkt.LeasingFinanciële leasingDe levering van water-op-maat en de zuivering van afvalwatergeschiedt door <strong>Evides</strong> Industriewater doorgaans op basis vanzogenaamde DBFO (Design, Build, Finance & Operate) contracten.Hierbij is het mogelijk dat de vennootschap grotendeelsde voor- en nadelen verbonden aan de eigendom van dezeactiva overdraagt aan haar klanten. In dergelijk situaties wordthet contract als een financiële leasecontract beschouwd enwordt de lease gewaardeerd tegen de contante waarde vande leasebetalingen, berekend tegen de impliciete rentevoetvan de lease-overeenkomst.De te betalen leasetermijnen worden op annuïtaire wijze verdeeldin een aflossings- en een rentecomponent, gebaseerdop een vast rentepercentage. De leasevorderingen wordenexclusief de rentevergoeding opgenomen onder de financiëlevaste activa. De rentecomponent wordt naar gelang van deleasetermijnen verantwoord in de winst- en verliesrekening.Operationele leasingLeasecontracten waarbij een groot deel van de voor- ennadelen verbonden aan het eigendom niet bij <strong>Evides</strong> ligt, wordenverantwoord als operationele leasing. Verplichtingen uithoofde van operationele leasing worden, rekening houdendmet ontvangen vergoedingen van de lessor, op lineaire basisverwerkt in de winst-en-verliesrekening over de looptijd vanhet contract.Financiële instrumenten<strong>Evides</strong> maakt in beperkte mate gebruikt van afgeleide financiëleinstrumenten met een niet-beursgenoteerde onderliggendewaarde. Deze afgeleide financiële instrumenten wordengewaardeerd tegen kostprijs. Hedge accounting wordt niettoegepast.40 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Grondslagen voor de resultatenbepalingAlgemeenHet resultaat wordt bepaald als het verschil tussen deopbrengstwaarde van de geleverde prestaties en de kostenen andere lasten over het jaar. De resultaten op transactiesworden verantwoord in het jaar waarin zij zijn gerealiseerd.Verliezen worden genomen zodra deze voorzienbaar zijn.OmzetDe wateropbrengsten betreffen de omzet uit aan verbruikersgeleverd water en uit de zuivering van afvalwater. Hetmerendeel van het waterverbruik is bemeterd. De facturatievoor onbemeterd verbruik in Rotterdam e.o. is gebaseerd opde oppervlakte van de woning en in Dordrecht op een vastbedrag per woning. Voor het bemeterde verbruik bestaan deopbrengsten uit vastrecht en het afzetvolume vermenigvuldigdmet de m 3 -prijs.Voor wat betreft werk voor derden wordt de omzet en hetresultaat genomen in het jaar van gereedkomen van hetbetreffende werk.Opbrengsten uit het verlenen van diensten geschieden naarrato van de geleverde prestaties, gebaseerd op de verrichtediensten tot aan de balansdatum in verhouding tot de intotaal te verrichten diensten.Inkoopwaarde omzetOnder de inkoopwaarde van de omzet wordt verstaan de aande omzet toe te rekenen directe en indirecte kosten, waarondergrond- en hulpstoffen, kosten van uitbesteed werk enandere externe kosten, zoals energiekosten en kosten voorchemicaliën en overige bedrijfskosten die toerekenbaar zijnaan de kostprijs van de omzet.PersoneelskostenPeriodiek betaalbare beloningenLonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van dearbeidsvoorwaarden verwerkt in de winst- en verliesrekeningvoor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers.PensioenenEr is sprake van een toegezegd-pensioenregeling. In gevalvan een tekort bij het bedrijfstakpensioenfonds bestaat geenverplichting tot het voldoen van aanvullende bijdragen andersdan hogere toekomstige premies.Overige bedrijfskostenOnder overige bedrijfskosten worden die kosten verstaan dieten laste van het jaar komen, en die niet direct aan de kostprijsvan de geleverde goederen zijn toe te rekenen.Waardeveranderingen vaste activaDe vennootschap beoordeelt op iedere balansdatum of eraanwijzingen zijn dat een vast actief aan een bijzonderewaardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijkeindicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde vanhet actief vastgesteld. Indien het niet mogelijk is de realiseerbarewaarde voor het individuele actief te bepalen, wordt derealiseerbare waarde bepaald van de kasstroomgenererendeeenheid waartoe het actief behoort. Van een bijzondere waardeverminderingis sprake als de boekwaarde van een actiefhoger is dan de realiseerbare waarde; de realiseerbare waardeis de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde.Indien wordt vastgesteld dat een bijzondere waardeverminderingdie in het verleden verantwoord is, niet meer bestaat ofis afgenomen, dan wordt de toegenomen boekwaarde van dedesbetreffende activa niet hoger gesteld dan de boekwaardedie bepaald zou zijn indien geen bijzondere waardeverminderingvoor het actief zou zijn verantwoord.AfschrijvingenDe afschrijvingstermijnen van de materiële- en immateriëlevaste activa zijn gebaseerd op de verwachte economischelevensduur, waarbij de activa lineair worden afgeschreven. Opgronden wordt niet afgeschreven.De boekwinsten en -verliezen bij verkoop van de vaste activazijn begrepen onder de post afschrijvingen.Financiële baten en lastenRentebaten en -lastenRentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt,rekening houdend met de effectieve rentevoet van de betreffendeactiva en passiva. Bij de verwerking van de rentelastenwordt rekening gehouden met de verantwoorde transactiekostenop de ontvangen leningen.Resultaat deelnemingenTe ontvangen dividenden van niet op nettovermogenswaardegewaardeerde deelnemingen en effecten, wordenverantwoord zodra <strong>Evides</strong> N.V. of de in de consolidatie van<strong>Evides</strong> N.V. begrepen vennootschappen het recht hierop heeftverkregen.BelastingenDe vennootschap en haar groepsmaatschappijen zijn, behoudensde in Duitsland gevestigde onderneming <strong>Evides</strong> StadeWasserbetrieb GmbH en de in België gevestigde <strong>Evides</strong> AntwerpenWater BVBA, vrijgesteld van vennootschapsbelasting.Toelichting op het geconsolideerde kasstroomoverzichtHet kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirectemethode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaanuit de liquide middelen en het bankkrediet dat is opgenomenonder de kortlopende schulden. Ontvangen en betaalde rente,ontvangen dividend en winstbelastingen zijn opgenomenonder de kasstroom uit operationele activiteiten. Betaaldedividenden zijn opgenomen onder de kasstroom uit financieringsactiviteiten.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>41
Toelichting op de geconsolideerde balans(in E miljoenen)1 Vaste activa1.1 Immateriële vaste activaDe immateriële vaste activa hebben betrekking op betaaldegoodwill bij de overname van 50% van de aandelen <strong>Evides</strong>Terneuzen Water B.V. en van Brielse Meer Water B.V. (100%).Zij worden op basis van de verwachte economische levensduurten laste van het resultaat lineair afgeschreven.De afschrijvingstermijnen liggen tussen de 10 en 15 jaar.Overzicht opbouw en verloop van de boekwaarde in <strong>2009</strong><strong>2009</strong> 2008Boekwaarde per 1 januari 3,5 3,8Afschrijvingen -0,4 -0,3Boekwaarde per 31 december 3,1 3,5Cumulatieve afschrijvingen 2,4 2,0Aanschafwaarde per 31 december 5,5 5,51.2 Materiële vaste activaOverzicht opbouw en verloop van de boekwaarde in <strong>2009</strong>Terreinen, Leidingnet Installaties Andere vaste Werken in Totaalgebouwen, enz. middelen uitvoerBoekwaarde per 1 januari 207,0 484,9 127,8 13,7 70,0 903,4Investeringen 5,0 19,7 30,6 4,1 9,0 68,4Desinvesteringen 0,0 -0,1 -0,3 0,0 0,0 -0,4Afschrijvingen -10,0 -28,7 -19,1 -4,5 0,0 -62,3Boekwaarde per 31 december 202,0 475,8 139,0 13,3 79,0 909,1Cumulatieve afschrijvingen 158,6 477,3 187,1 48,1 0,0 871,1Aanschafwaarde per 31 december 360,6 953,1 326,1 61,4 79,0 1.780,2Er is voor een bedrag van € 27,4 miljoen (vorig jaar € 25,1miljoen) aan verplichtingen aangegaan. Deze verplichtingenzijn niet in de balans opgenomen aangezien nog geen goederenen facturen zijn ontvangen.De geldende afschrijvingspercentages zijn gebaseerd op deverwachte economische levensduur.De actuele waarde van de materiële vaste activa bedraagt€ 1,8 miljard (vorig jaar € 1,8 miljard).Soort activaAfschrijvingstermijn(in jaren)1. Terreinen, gebouwen, enz.- Grond n.v.t.- Afgekochte erfpacht 50- Terreinvoorziening 30- Gebouwen 40- Spaarbekkens 40- Kunstwerken 502. Leidingnet 303. Installaties 154. Overige vaste bedrijfsmiddelen- Informatietechnologie 3-5- Procesautomatisering 5- Schepen 30- Overige (voertuigen, gereedschappen) 5 -1.3 Financiële vaste activaHet verloop van de boekwaarde van definanciële vaste activa gedurende <strong>2009</strong>is als volgt:Deel- Effecten Financiële Overige Totaalnemingen lease- vordevorde-ringenringen* Op basis van concept jaarrekening <strong>2009</strong>Stand per 1 januari <strong>2009</strong> 21,9 1,5 26,5 0,4 50,3Investeringen 0,0 0,0 35,6 17,5 53,1Deconsolidatie 1,2 0,0 0,0 0,0 1,2Resultaat deelnemingen* 0,2 0,0 0,0 0,0 0,2Dividend -1,3 0,0 0,0 0,0 -1,3Desinvesteringen en aflossingen 0,0 0,0 -1,6 0,0 -1,6Stand per 31 december <strong>2009</strong> 22,0 1,5 60,5 17,9 101,942 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
De vennootschap houdt de volgende aandelen in anderevennootschappen, die zijn gewaardeerd op basis van devermogensmutatie methode.2 Vlottende activa2.1 Onderhanden projectenDe samenstelling van de voorraden is als volgt:Vennootschap Vestigingsplaats DeelnemingspercentageDelfluent B.V. Amsterdam 40%Delfluent Services B.V. Den Haag 50%North Water B.V. Groningen 50%Vitens-<strong>Evides</strong> International B.V. Apeldoorn 50%Facturatie B.V. Utrecht 50%Aqualab Zuid B.V. Werkendam 50%<strong>2009</strong> 2008Kosten werk voor derden 37,2 19,0Gefactureerd werk voor derden -30,9 -7,9Totaal 6,3 11,12.2 VorderingenDe financiële leasevorderingen betreffen de vorderingen voorde contractuele looptijd van de bouw van financiële leaseinstallaties.De vorderingen bestaan uit de contante waardevan de minimale leasebetalingen plus de restwaarde. Degemiddelde rentevoet bedraagt 5,2%. De resterende looptijdvan de financiële leasevorderingen kan ultimo <strong>2009</strong> als volgtworden verbijzonderd:Nominale waarde Ongerealiseerde Contante waardeleasevorderingen rentebaten leasevorderingenleasevorderingenTot 1 jaar 6,7 3,1 3,6Tussen 1 en 5 jaar 26,9 10,6 16,3Langer dan 5 jaar 47,7 10,5 37,2Totaal 81,3 24,2 57,1Restwaarde van de financiële lease-installaties 3,4Financiële leasevorderingen ultimo <strong>2009</strong> 60,5De restwaarde van de financiële lease-installaties is contractueelbepaald en <strong>Evides</strong> heeft het recht om na afloopvan de hiervoor genoemde contractperiode tegen voorafovereengekomen voorwaarden de installaties te leveren aande opdrachtgevers. Bij een voortijdige beëindiging van hetcontract door de opdrachtgevers gelden schadevergoedingendie afhankelijk zijn gesteld van de resterende looptijd van hetcontracten.Onder de overige vorderingen is een achtergestelde lening ad€ 17,5 miljoen opgenomen, verstrekt aan Delfluent B.V. perjanuari <strong>2009</strong>. De rentevergoeding die voor deze hybride leninggeldt, is gebaseerd op het aandeel van <strong>Evides</strong> in de kasstromenvan Delfluent B.V. Aflossing van de lening zal ineensplaatsvinden in 2033.<strong>2009</strong> 2008Debiteuren 20,7 24,4Vorderingen op deelnemingen 0,3 0,6Vorderingen op participanten 3,2 3,8Overige vorderingen 13,6 14,1Overlopende activa 1,7 1,4Totaal 39,5 44,3Onder de overlopende activa is een post opgenomen van€ 1,2 miljoen met een looptijd langer dan één jaar (ultimo2008: € 0,5 miljoen). Alle overige vorderingen hebben eenresterende looptijd korter dan één jaar.In de post debiteuren is een voorziening voor oninbaarheid.De voorziening kan als volgt worden verbijzonderd:<strong>2009</strong> 2008Huishoudelijke en klein zakelijke markt 1,8 0,2Grootverbruikers en werken voor derden 0,5 0,4Totaal 2,3 0,6In het verleden waren de kredietrisico’s in verband met defacturatie aan de huishoudelijke en klein zakelijk markt tegeneen vergoeding volledig overgedragen aan de energiebedrijvendie deze facturatie voor <strong>Evides</strong> verzorgden. <strong>Evides</strong> heeftsinds oktober 2008 ook de facturatie aan de klant van de bijEneco ondergebrachte klanten weer in eigen hand genomen.Voor deze klanten draagt zij zelf het kredietrisico. Hiervooris ultimo <strong>2009</strong> een voorziening van € 1,8 miljoen getroffen(vorig jaar € 0,2 miljoen).<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>43
3 Eigen vermogenDe mutaties in het eigen vermogen worden in de toelichtingop de vennootschappelijke balans uiteengezet.4 Minderheidsbelang derdenHet verloop van het aandeel derden is als volgt:<strong>2009</strong> 2008Stand per 1 januari 6,2 7,0Dividend 0,0 -0,8Stand per 31 december 6,2 6,25 VoorzieningenDe balanspost voorzieningen is als volgt opgebouwd:Ref. <strong>2009</strong> 2008Personeelsvoorzieningen 5.1 5,0 6,8Overige voorzieningen 5.2 3,0 4,7Van de voorzieningen is € 3,3 miljoen (in 2008 € 5,6 miljoen)als langer dan één jaar aan te merken. Hiervan kent € 0,9 miljoeneen looptijd langer dan vijf jaar (in 2008 € 0,9 miljoen).Totaal 8,0 11,55.1 PersoneelsvoorzieningenVerloopoverzicht van de personeelsvoorzieningen in <strong>2009</strong>:Stand per Toevoegingen Onttrekkingen Vrijval Stand per1 januari 31 decemberVoorziening aanspraken wachtgeld 0,8 0,0 0,1 0,5 0,2Voorziening reorganisatie 3,5 0,0 0,9 0,1 2,5Voorziening jubilea-uitkeringen 1,8 0,1 0,2 0,0 1,7Voorziening gratificaties 0,4 0,2 0,2 0,1 0,3Voorziening langdurig zieken 0,3 0,0 0,0 0,0 0,3Totaal 6,8 0,3 1,4 0,7 5,0Voorziening aanspraken wachtgeldDeze voorziening betreft de verplichtingen van <strong>Evides</strong> uit hoofdevan het eigen risicodragerschap inzake WW-uitkeringen.Voorziening reorganisatieDeze voorziening betreft toekomstige kosten inzake personeelals gevolg van reorganisaties en afvloeiingen.Voorziening jubilea-uitkering en gratificatieDeze voorziening heeft betrekking op te betalen jubileauitkeringenen gratificaties. Bij de berekening is rekeninggehouden met ‘blijfkansen’.Voorziening langdurig ziekenDeze voorziening heeft betrekking op de plicht tot salarisdoorbetalingdie <strong>Evides</strong> heeft ten aanzien van haar langdurigzieken.5.2 Overige voorzieningenHet verloop van de overige voorzieningen in <strong>2009</strong> is als volgt:Stand per Toevoegingen Onttrekkingen Vrijval Stand per1 januari 31 decemberVoorziening reststoffenzuiveringsproces 2,0 0,0 1,2 0,0 0,8Voorziening verlieslatende contracten 2,1 0,0 0,4 0,0 1,7Overige voorzieningen 0,6 0,0 0,1 0,0 0,5Totaal 4,7 0,0 1,7 0,0 3,044 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Voorziening reststoffenzuiveringsprocesDe voorziening heeft betrekking op de geschatte kosten voorafvoer en verwerking van het uit het zuiveringsproces voortkomendslib op de productielocatie Berenplaat.Voorziening verlieslatende contractenDeze voorziening is getroffen in verband met de overnamevan Brielse Meer Water B.V., waardoor verwachte verliezen opcontracten, met een verkoopprijs lager dan de kostprijs, voorde gehele looptijd van het contract worden voorzien. Dezevoorziening wordt getroffen bij het ontstaan van een verlieslatendcontract en de voorziening valt naar rato van de looptijdvrij.6 Langlopende schuldenDe samenstelling van de langlopende schulden, exclusiefkortlopend deel is als volgt:Rente % Schuld per Schuld per31-12-09 31-12-082 - < 3 95,0 15,33 - < 4 123,6 127,04 - < 5 181,4 209,15 - < 6 90,4 95,16 - < 7 0,7 1,07 - < 8 0,0 0,09 - < 10 0,3 1,1Totaal 491,4 448,6De gepresenteerde schulden zijn inclusief roll over leningenmet variabele rentepercentages per kwartaal/per jaar.In het verslagjaar is voor € 80,0 miljoen aan nieuw vreemdvermogen aangetrokken.De aflossingsverplichtingen verschuldigd binnen één jaarbedragen € 37,2 miljoen en zijn opgenomen onder de kortlopendeschulden (in 2008 € 28,2 miljoen). De schulden meteen resterende looptijd langer dan vijf jaar bedragen € 173,4miljoen (in 2008 € 271,6 miljoen).Voor bovenstaande leningen zijn geen zekerheden gesteld.Over <strong>2009</strong> bedraagt het gemiddelde, over de langlopendeleningen verschuldigde rentepercentage 4,4 % (in 2008 4,6 %).Overige voorzieningenDeze voorziening is onder andere gericht op een afnemer diemomenteel minder afneemt dan contractueel overeengekomen,maar het recht heeft om op later tijdstip de achterstandin te lopen. Deze inloop wordt deels uit de voorziening onttrokken.Daarnaast valt hieronder een voorziening voor hetverwijderen van kalkslib bij N.V. WBB.7 Kortlopende schuldenDeze post is als volgt te specificeren:<strong>2009</strong> 2008Belastingen en premiessociale verzekeringen 4,9 5,0Crediteuren 11,9 13,2Schulden aan deelnemingen 0,7 2,3Schulden aan participanten 4,1 4,0Kasgeldleningen 35,5 35,5Banken 23,1 47,8Aflossingsverplichtingen binnen 1 jaar 37,2 28,2Overige schulden 19,8 7,6Te betalen rente 4,0 7,3Overige overlopende passiva 14,9 12,3Totaal 156,1 163,2De kortlopende schulden hebben een resterende looptijd vankorter dan een jaar.Niet uit balans blijkende verplichtingenMet N.V. WBB is een overeenkomst tot 2039 van toepassingvoor afname van voorgezuiverd water.De aandelen van Delfluent B.V. zijn verpand als onderdeel vande financiering van haar activiteiten.Met DELTA N.V. bestaan dienstverleningsovereenkomsten meteen resterende looptijd van één tot drie jaar.Er is in <strong>2009</strong> milieuschade ontstaan bij een afvalwaterzuiveringsinstallatievan <strong>Evides</strong>. De omvang van de daaraanverbonden kosten is nog onduidelijk en zullen naar verwachtingworden verhaald bij de veroorzaker van deze schade.In het verleden hebben woningbouwcorporaties claimsingediend bij <strong>Evides</strong> N.V. in verband met het niet willenbetalen van het vastrecht per adres. De totale portefeuilleclaim bedroeg € 12 miljoen. De Hoge Raad heeft <strong>Evides</strong>op 22 januari 2010 in het gelijk gesteld.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>45
Er bestaan huurverplichtingen ter zake van huisvesting enleaseverplichtingen ten aanzien van maatwerkinstallaties enlease-auto’s. De opbouw van deze verplichtingen is als volgt:<strong>2009</strong>Tot 1 jaar 3,6Tussen 1 en 5 jaar 11,4Langer dan 5 jaar 7, 4Totaal 22,4Financiële risico’s<strong>Evides</strong> is als onderneming onderhevig aan diverse financiëlerisico’s. Wij noemen in dit kader:• kredietrisico’s;• renterisico’s;• prijsrisico’s.Het kredietrisico met betrekking tot leveringen aan kleinverbruikersis, voor zover deze facturatie door Delta N.V. plaatsvindt, contractueel afgedekt via een incasso-overeenkomst.Per 31 december <strong>2009</strong> bedraagt deze vordering in totaal€ 2,7 miljoen (ultimo 2008 € 3,8 miljoen). Sinds oktober 2007krijgen de klanten uit de gemeenten Westland en Midden-Delfland een aparte drinkwaternota van <strong>Evides</strong>. <strong>Evides</strong> heeftsinds oktober 2008 ook de facturatie aan de klant van de bijEneco ondergebrachte klanten weer in eigen hand genomen.Voor de klanten die <strong>Evides</strong> zelf factureert draagt <strong>Evides</strong> hetkredietrisico. Hiervoor is een voorziening van € 1,8 miljoengetroffen (ultimo 2008 € 0,2 miljoen).Het renterisico wordt bepaald door de mate waarin fluctuatiesin de lange of korte rente effect hebben op het resultaat. <strong>Evides</strong>financiert haar vaste activa en een deel van de vlottendeactiva met eigen vermogen, voorzieningen en langlopendeschulden, dat laatste deels tegen een variabele rente. Het resterendedeel van de vlottende activa wordt gefinancierd metkortlopende schulden, waaronder bankkrediet met een variabelerente. Om renterisico’s te beperken, wordt in beperktemate gebruik gemaakt van derivaten (afgeleide financiëleinstrumenten). Dit is conform het treasurybeleid van <strong>Evides</strong>waarbij derivaten alleen mogen worden aangewend voor hetafdekken van financiële risico’s. Voor kortrentende leningenmet een boekwaarde van € 201,0 miljoen per31 december <strong>2009</strong> (vorig jaar € 95,4 miljoen) zijn renteswapsafgesloten om de variabele rente om te zetten in een vasterente gedurende de looptijd van de leningen. Deze derivatenzijn gewaardeerd tegen kostprijs, zijnde nihil. De reële waardevan de derivaten bedraagt per 31 december <strong>2009</strong> € 7,4miljoen negatief (vorig jaar € 5,0 miljoen negatief). Uitgaandevan de financieringspositie per ultimo <strong>2009</strong> schatten wij dateen stijging of daling van 1%-punt in de eurogeldmarktrenteeen effect heeft op het financieringsresultaat van circa € 1,6miljoen (vorig jaar € 2,0 miljoen). Het beleid is dat maximaal40% van de leningen kortrentend zijn.Prijsrisico’s worden, indien mogelijk en economisch gerechtvaardigd,gemitigeerd. Voor de inkoop van o.a. energieen chemicaliën hebben wij één respectievelijk meerjarigecontracten afgesloten waarbij de omvang van prijsstijgingenworden beperkt.Verbonden partijenAls verbonden partijen (als bedoeld in RJ 330) zijn aan temerken:1. Aandeelhouders (gemeenten en provincies vertegenwoordigddoor B.V. Gemeenschappelijk Bezit <strong>Evides</strong> en DELTAN.V., dan wel natuurlijke personen die gemachtigd zijn debetreffende gemeenten en provincie te vertegenwoordigenin de Algemene Vergadering van Aandeelhouders);2. Statutaire directie;3. Delfluent B.V., Delfluent Services B.V., Vitens-<strong>Evides</strong> InternationalB.V., Facturatie B.V., Aqualab Zuid B.V. en NorthWater B.V.Transacties met verbonden partijen zijn tegen marktconformetarieven verwerkt.De door DELTA N.V. geleverde diensten betreffen:• levering van electriciteit;• aanleg, onderhoud en beheer van leidingen enaansluitingen in Zeeland en de Brabantse Wal;• verzorgen van de verbruikersadministratie, facturatie enincasso van de klanten woonachtig in Zeeland en deBrabantse Wal.<strong>Evides</strong> levert aan Delfluent Services B.V. ondersteunende dienstenen detacheert personeel. Aan Vitens-<strong>Evides</strong> InternationalB.V. detacheert <strong>Evides</strong> personeel.46 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Toelichting op de geconsolideerde winst- en verliesrekening(in E miljoenen)8 OmzetDe opbouw van de omzet is als volgt:<strong>2009</strong> 2008Drinkwater 187,2 188,1Industriewater 68,9 68,7Omzet water 256,1 256,8Overige omzet 51,6 43,0Totaal 307,7 299,8De toename van de overige omzet is het gevolg van de realisatievan de bouw van financiële lease-installaties. Hierdoormoet het resultaat op de bouw van deze activa ineens in<strong>2009</strong> worden genomen. De contante waarde van de te ontvangenleasebetalingen bedraagt € 32,2 miljoen (voorgaandjaar € 26,7 miljoen). Dit bedrag is verantwoord onder de post‘Overige omzet’. De overdracht van deze activa ter waardevan € 26,4 miljoen (voorgaand jaar € 14,3 miljoen) is terug tevinden onder de inkoopwaarde omzet.De omzet is als volgt geografisch verdeeld:<strong>2009</strong> 2008Nederland 301,5 293,7Overige EU-landen 6,2 6,1Totaal 307,7 299,89 Inkoopwaarde omzetDe inkoopwaarde omzet bevat de kostprijs van opgeleverdefinanciële lease-installaties. Hierdoor moet het resultaat op debouw van deze activa ineens worden genomen. De waardevan de installaties bedraagt € 26,4 miljoen (voorgaand jaar€ 14,3 miljoen).10 Bedrijfskosten10.1 PersoneelskostenDe personeelssterkte (omgerekend naar voltijdbanen) ultimo<strong>2009</strong> is 552,2 (voorgaand jaar 562,7). Het gemiddelde aantalpersoneelsleden in <strong>2009</strong> bedraagt 557,5 (voorgaand jaar560,9). Hiervan zijn gemiddeld 4,0 medewerkers werkzaamin het buitenland (voorgaand jaar 4,2). Door de deconsolidatievan Aqualab B.V. medio <strong>2009</strong> is het aantal medewerkersultimo <strong>2009</strong> lager dan in 2008.De specificatie van de personeelskosten is als volgt:<strong>2009</strong> 2008Salarissen 31,1 30,1Sociale lasten 2,7 2,4Pensioenpremies 3,8 3,8Overige personeelskosten 2,9 3,9Dotaties/vrijval personeelsvoorziening -0,4 0,4Tijdelijk personeel 5,6 5,6Subtotaal 45,7 46,2Geactiveerde uren eigen personeel -6,1 -6,1Totaal 39,6 40,1De bij ‘geactiveerde uren eigen personeel’ genoemde bedragenbetreffen de loonkosten samenhangend met de inzet vaneigen personeel op investeringsactiviteiten.In de personeelskosten is een bedrag van € 134.000 (voorgaandjaar € 130.000) opgenomen voor bezoldiging vancommissarissen.De bezoldiging van de statutaire directie (inclusief pensioenenen sociale lasten) is in totaal € 213.000. In het vorigejaar bedroeg de bezoldiging € 155.000. Als gevolg van hetaantreden van de nieuwe directeur per 1 maart 2008, betrofdit tien maanden.10.2 Overige bedrijfskostenIn de overige bedrijfskosten zijn voor een bedrag van € 0,3miljoen (vorig jaar € 0,3 miljoen) aan honoraria ten behoevevan PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (PwC Accountants)opgenomen in de context van artikel 2:382a BW.De accountantshonoraria kunnen als volgt worden verbijzonderd:(x e 1.000) PwC Overig PwC Totaal PwC<strong>2009</strong> Accountants netwerk netwerkOnderzoek van de jaarrekening 107 0 107Andere controleopdrachten 32 0 32Adviesdiensten op fiscaal terrein 0 118 118Andere niet-controlediensten 0 27 27Totaal 139 145 2842008Onderzoek van de jaarrekening 98 0 98Andere controleopdrachten 30 0 30Adviesdiensten op fiscaal terrein 0 74 74Andere niet-controlediensten 12 43 55Totaal 140 117 257<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>47
10.3 Afschrijvingen<strong>2009</strong> 2008Immateriële vaste activa 0,4 0,3Materiële vaste activa 62,3 58,6Boekwinsten verkoop activa 0,2 0,0Totaal 62,9 58,9De afschrijvingslasten zijn gebaseerd op de afschrijvingspercentages,zoals die in de toelichting op de immateriële enmateriële vaste activa zijn uiteengezet.11 Financiële baten en lasten<strong>2009</strong> 2008Rentelasten en -batenRente langlopende leningen -21,7 -21,7Overige rentelasten -0,8 -3,4Rentebaten 3,2 0,6Subtotaal rentelasten en -baten -19,3 -24,5Resultaat deelnemingen 0,2 2,7Totaal 19,1 21,812 BelastingenDe vennootschap en haar groepsmaatschappijen zijn, behoudensde in Duitsland gevestigde onderneming <strong>Evides</strong> StadeWasserbetrieb GmbH en de in België gevestigde <strong>Evides</strong> AntwerpenWater BVBA, vrijgesteld van vennootschapsbelasting.De belasting over het resultaat uit gewone bedrijfsuitoefeningbedraagt € 0,4 (vorig jaar € 0,4 miljoen).48 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Vennootschappelijke balans per 31 december <strong>2009</strong>(voor winstverdeling)(in e miljoenen)Ref. 31 december <strong>2009</strong> 31 december 2008ACTIVAVaste activaMateriële vaste activa 701,1 675,3Financiële vaste activa 1 202,2 354,7Totaal vaste activa 903,3 1.030,0Vlottende activaVorderingen 2 98,4 51,0Liquide middelen 0,0 0,0Totaal vlottende activa 98,4 51,0Totaal activa 1.001,7 1.081,0PASSIVAEigen vermogen 3Aandelenkapitaal 0,2 0,2Agio reserve 83,9 83,9Algemene reserve 266,4 237,6Wettelijke reserve 9,6 10,2Onverdeeld resultaat 43,7 55,7Totaal eigen vermogen 403,8 387,6Voorzieningen 4 5,0 6,7Langlopende schulden 485,2 442,4Kortlopende schulden 5 107,7 244,3Totaal passiva 1.001,7 1.081,0<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>49
Vennootschappelijke winst- en verliesrekening over <strong>2009</strong>(in e miljoenen)Ref. <strong>2009</strong> 2008Resultaat deelnemingen na belasting 6 43,0 55,6Overige resultaten 0,7 0,1Resultaat na belasting 43,7 55,7Grondslagen van vennootschappelijke waarderingen resultaatbepalingDe waarderingsgrondslagen voor de balans en de grondslagenvan de resultaatbepaling zijn gelijk aan die zoals toegelicht bijde geconsolideerde balans en winst- en verliesrekening.50 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Toelichting op de vennootschappelijke balans(in E miljoenen)De vennootschappelijke jaarrekening van <strong>Evides</strong> N.V. isopgenomen in de geconsolideerde jaarrekening.Uitsluitend de specifieke posten inzake de vennootschappelijkebalans worden hier toegelicht.1 Financiële vaste activaHet verloop van de boekwaarde van de financiële vaste activagedurende <strong>2009</strong> is als volgt:Boekwaarde per 1 januari <strong>2009</strong> 354,7Dividenduitkering -195,5Resultaat deelnemingen* 43,0Boekwaarde per 31 december <strong>2009</strong> 202,2* op basis van concept jaarrekening <strong>2009</strong>2 VorderingenDeze post is als volgt te specificeren:<strong>2009</strong> 2008Vorderingen op groepsmaatschappijen 72,1 23,1Vorderingen op deelnemingen 0,2 0,6Debiteuren en overige vorderingen 26,1 27,3Totaal 98,4 51,03 Eigen vermogenHet verloop van het eigen vermogen ziet er als volgt uit:Geplaatst Agio Algemene Wettelijke Onverdeeld Totaalkapitaal reserve reserve resultaatStand per 1 januari <strong>2009</strong> 0,2 83,9 237,6 10,2 55,7 387,6MutatiesWinstbestemming 0,0 0,0 55,7 0,0 -55,7 0,0Onttrekking wettelijke reserve 0,0 0,0 0,6 -0,6 0,0 0,0Dividenduitkering 0,0 0,0 -27,5 0,0 0,0 -27,5Resultaat boekjaar 0,0 0,0 0,0 0,0 43,7 43,7Stand per 31 december <strong>2009</strong> 0,2 83,9 266,4 9,6 43,7 403,8Het maatschappelijk aandelenkapitaal bedraagt € 0,25miljoen en bestaat uit 5 miljoen aandelen met een nominalewaarde van € 0,05. Het geplaatst en gestort kapitaal is € 0,2miljoen en is als volgt verdeeld over de aandeelhouders:AandeelhoudersB.V. Gemeenschappelijk Bezit <strong>Evides</strong> 0,1DELTA N.V. 0,1Totaal 0,2De wettelijke reserve deelnemingen wordt aangehouden voorwinsten uit deelnemingen waarvan <strong>Evides</strong> niet alleen deuitkering kan bewerkstelligen.De onttrekking aan de wettelijke reserve in <strong>2009</strong> is als volgtsamengesteld:Bij: Resultaat minderheidsdeelnemingen <strong>2009</strong> 0,7Af: Uitgekeerd dividend in <strong>2009</strong> Delfluent Services B.V. -1,3Totaal -0,6<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>51
4 VoorzieningenVerloopoverzicht van de voorzieningen in <strong>2009</strong>:Stand per Toevoegingen Onttrekkingen Vrijval Stand per1 januari 31 decemberVoorziening aanspraken wachtgeld 0,8 0,0 0,1 0,5 0,2Voorziening reorganisatie 3,5 0,0 0,9 0,1 2,5Voorziening jubilea-uitkeringen 1,8 0,1 0,2 0,0 1,7Voorziening gratificaties 0,3 0,2 0,2 0,0 0,3Voorziening langdurig zieken 0,3 0,0 0,0 0,0 0,3Totaal 6,7 0,3 1,4 0,6 5,05 Kortlopende schuldenDe samenstelling van de kortlopende schulden is als volgt:<strong>2009</strong> 2008Schulden aan groepsmaatschappijen 0,0 136,2Schulden aan deelnemingen 0,8 2,3Schulden aan participanten 4,0 4,0Overige externe schulden 102,9 101,8Totaal 107,7 244,3Niet uit balans blijkende verplichtingenDe vennootschap heeft zich uit hoofde van Boek 2, titel 9Burgerlijk Wetboek artikel 403, hoofdelijk aansprakelijk gesteldvoor uit de rechtshandelingen van haar groepsmaatschappijen,<strong>Evides</strong> Drinkwater B.V., <strong>Evides</strong> Industriewater B.V., <strong>Evides</strong>Afvalwater B.V., <strong>Evides</strong> Terneuzen Water B.V. en Brielse Meerwater B.V., vloeiende schulden.Er is een BTW fiscale eenheid met <strong>Evides</strong> N.V., <strong>Evides</strong> DrinkwaterB.V., <strong>Evides</strong> Industriewater B.V., <strong>Evides</strong> Afvalwater B.V. en<strong>Evides</strong> Terneuzen Water B.V.Op grond hiervan is <strong>Evides</strong> N.V. aansprakelijk voor de belastingschuldenvan de fiscale eenheid.Toelichting op de vennootschappelijke winst- en verliesrekening6 Resultaat deelnemingenHieronder is het aandeel in de resultaten van op nettovermogenswaardegewaardeerde deelnemingen opgenomen.(in e miljoenen) <strong>2009</strong> 2008<strong>Evides</strong> Drinkwater B.V. 17,2 23,3<strong>Evides</strong> Industriewater B.V. 25,8 32,3Totaal 43,0 55,6Rotterdam, 3 maart 2010Statutaire Directie,Ir P. Vermaat MBADe Raad van Commissarissen,mr. G.H.N.L. van Woerkom, voorzitterR.P. Binnendijk, lidir. J. Haijkens, lidF.K. HamelinkJ.P. de Kreij CMA, RA, vice-voorzitterM.W. Lubbi, liddrs. F. Verhagen RA, vice-voorzitter52 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Overige gegevensWinstbestemmingStatutaire bepalingen(artikel 28 lid 1 van de Statuten)De Directie stelt voor welk gedeelte van de in het boekjaarbehaalde winst zal worden gereserveerd.Na voorafgaand advies van de Raad van Commissarissenbesluit vervolgens de Algemene Vergadering van Aandeelhouderswelk gedeelte van de winst zal worden gereserveerd.De daarna overblijvende winst staat ter beschikking van deAlgemene Vergadering van Aandeelhouders.Winstbestemming(in e miljoenen)De winst over het boekjaar <strong>2009</strong> bedraagt: 43,7Voorgesteld wordt het voordelig saldoals volgt te bestemmen:- Versterking van het eigen vermogendoor middel van toevoeging aande algemene reserve 17,5- Winst ter beschikking van de aandeelhouders 26,243,7Financiering dividend:Winst over boekjaar 43,7Ten gunste van de algemene reserve 17,5Totaal uit te keren dividend 26,2Reeds als interim dividend uitgekeerd 6,0Nog uit te keren slotdividend 20,2<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>53
AccountantsverklaringAan de Raad van Commissarissen en de Algemene Vergaderingvan Aandeelhouders van <strong>Evides</strong> N.V.Verklaring betreffende de jaarrekeningWij hebben de in dit <strong>Jaarverslag</strong> op pagina 35 tot en met 52opgenomen jaarrekening <strong>2009</strong> van <strong>Evides</strong> N.V. te Rotterdambestaande uit de geconsolideerde en enkelvoudige balansper 31 december <strong>2009</strong> en de geconsolideerde en enkelvoudigewinst-en-verliesrekening over <strong>2009</strong> met de toelichtinggecontroleerd.Verantwoordelijkheid van de directieDe directie van de vennootschap is verantwoordelijk voor hetopmaken van de jaarrekening die het vermogen en het resultaatgetrouw dient weer te geven, alsmede voor het opstellenvan het Verslag van de directie, beide in overeenstemmingmet Titel 9 Boek 2 BW. Deze verantwoordelijkheid omvatonder meer: het ontwerpen, invoeren en in stand houden vaneen intern beheersingssysteem relevant voor het opmakenvan en getrouw weergeven in de jaarrekening van vermogenen resultaat, zodanig dat deze geen afwijkingen vanmaterieel belang als gevolg van fraude of fouten bevat, hetkiezen en toepassen van aanvaardbare grondslagen voorfinanciële verslaggeving en het maken van schattingen dieonder de gegeven omstandigheden redelijk zijn.Verantwoordelijkheid van de accountantOnze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel overde jaarrekening op basis van onze controle. Wij hebben onzecontrole verricht in overeenstemming met Nederlands recht.Dienovereenkomstig zijn wij verplicht te voldoen aan de voorons geldende gedragsnormen en zijn wij gehouden onzecontrole zodanig te plannen en uit te voeren dat een redelijkemate van zekerheid wordt verkregen dat de jaarrekening geenafwijkingen van materieel belang bevat.geven over de effectiviteit van het interne beheersingssysteemvan de entiteit. Tevens omvat een controle ondermeer een evaluatie van de aanvaardbaarheid van de toegepastegrondslagen voor financiële verslaggeving en van deredelijkheid van schattingen die het bestuur van de entiteitheeft gemaakt, alsmede een evaluatie van het algehele beeldvan de jaarrekening.Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatievoldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.OordeelNaar ons oordeel geeft de jaarrekening een getrouw beeldvan de grootte en de samenstelling van het vermogen van<strong>Evides</strong> N.V. per 31 december <strong>2009</strong> en van het resultaat over<strong>2009</strong> in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.Verklaring betreffende andere wettelijke voorschriftenen/of voorschriften van regelgevende instantiesOp grond van de wettelijke verplichting ingevolge artikel 2:393lid 5 onder f BW melden wij dat het Verslag van de directie,voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met dejaarrekening zoals vereist in artikel 2:391 lid 4 BW.Den Haag, 3 maart 2010PricewaterhouseCoopers Accountants N.V.Drs. V.W.J. Kooistra-Voorwald RAEen controle omvat het uitvoeren van werkzaamheden terverkrijging van controle-informatie over de bedragen ende toelichtingen in de jaarrekening. De keuze van de uit tevoeren werkzaamheden is afhankelijk van de professioneleoordeelsvorming van de accountant, waaronder begrepen zijnbeoordeling van de risico’s van afwijkingen van materieelbelang als gevolg van fraude of fouten. In die beoordelingneemt de accountant in aanmerking het voor het opmakenvan en getrouw weergeven in de jaarrekening van vermogenen resultaat relevante interne beheersingssysteem, teneindeeen verantwoorde keuze te kunnen maken van de controlewerkzaamhedendie onder de gegeven omstandighedenadequaat zijn maar die niet tot doel hebben een oordeel te54 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Bijlagen<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>55
56 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Bijlage 1KengetallenEenheid <strong>2009</strong> 2008Financieel1. Liquiditeitsratio % 32,9 36,72. Solvabiliteitsratio % 37,9 38,13. Gemiddelde krediettermijn debiteuren dagen 28,2 33,84. Netto werkkapitaal e miljoen -104,7 -103,25. Rentabiliteit totaal vermogen % 5,9 7,96. Cashflow e miljoen 106,6 114,67. Cashflowratio % 16,1 18,28. Interne financieringsratio x 1 1,1 0,99. Inkoop drinkwater miljoen m 3 6,6 6,510. Afzet drinkwater miljoen m 3 158,7 158,211. Afzet industriewater miljoen m 3 78,5 80,612. Behandeling afvalwater (excl. Delfluent) v.e.* x 1.000 52,6 74,313. Omzet e miljoen 307,7 299,8Bedrijfsmiddelen14. Aantal verbruikersadressen x 1 1.003.053 992.13815. Aantal watermeters x 1 950.029 933.44016. Lengte transport- en distributieleidingen km 12.906 12.84417. Lengte destileidingen km 52 5018. Lengte bron-/ruw-/industriewaterleidingen km 829 81019. Aantal storingen x 1 11.124 10.69020. Aantal kwalitatieve klachten x 1 198 190Personeel21. Aantal personeelsleden (ultimo jaar) x 1 fte** 552,2 562,722. Gemiddelde loonkosten per personeelslid x e 1.000 67,4 64,523. Ziekteverzuim % 3,7 3,4* vervuilingseenheden** in 2008 incl. AqualabToelichting kengetallen1. Liquiditeitsratio = (vlottende activa : vlottende passiva) x 100%2. Solvabiliteitsratio = (eigen vermogen : totaal vermogen) x 100%3. Gemiddelde krediettermijndebiteuren= (debiteuren : omzet) x 365 dagen4. Netto werkkapitaal = vlottende activa - vlottende passiva5. Rentabiliteit totaal vermogen = (winst + interest) : totale vermogen x 100%6. Cashflow = winst + afschrijvingen7. Cashflowratio = (cashflow : vreemd vermogen) x 100%8. Interne financieringsratio = investeringen : cashflow<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>57
Bijlage 2OrganisatiestructuurDirectiePeter VermaatDivisieProductie DrinkwaterRobbert WeverIndustriewaterMarkus FlickInfraEvert ter KeurstFinance en ControlPeter FransmanHuman ResourcesBrigitte van den EijndenBestuursondersteuningRob KreutzControle CentrumFinance en ContractsProcesverbeteringFinanceHR AdviseursCommunicatieTechnologie en BronnenBusiness Development& DeelnemingenStafbureau InfraConcern ControlSalarisadministratieJuridische ZakenProjects & OperationSupportSales en MarketingMeteringInkoopHR SpecialistenStrategieAfdelingenProductrieregioKralingenProductrieregioGroot BerenplaatProcess & TechnologyOperationsNieuwbouwControle DrinkwaterInstallatiesKlant Contact CentrumICTKAMOR OndersteuningDocumentair BeheerFacilitair BeheerProductieregioBaanhoekProductieregioStade (Duitsland)Operatie en BeheerProductieregioPetrusplaatProductieregioRijnmondProductieregioHuijbergenProductieregioSchipholProductieregioBraakmanProductieregioZeeland MiddenProductieregioZeeland ZuidProductieregioZeeland ZuidoostMaintenance &Technical Support58 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
Bijlage 3Hoofdstructuur deelnemingenB.V. Gemeen schappelijkbezit <strong>Evides</strong> (GBE)50%DELTA N.V.50%Facturatie B.V.(50%)<strong>Evides</strong> N.V.KWH Water B.V.(8,6%)<strong>Evides</strong> Industriewater B.V.100% <strong>Evides</strong> N.V.<strong>Evides</strong> Drinkwater B.V.(100%)Brielse Meer water B.V.(100%)Delfluent Services B.V.(50%)Vitens-<strong>Evides</strong>International B.V.(50%)<strong>Evides</strong> Terneuzen Water B.V.(100%)Delfluent B.V.(40%)Aqualab Zuid B.V.(50%)<strong>Evides</strong> Afvalwater B.V.(100%)North Water B.V.(50%)N.V. WaterwinningbedrijfBrabantse Biesbosch(60%)EvidentIndustriewater B.V.(100%)EvilimIndustriewater B.V.(50%)<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>59
Bijlage 4NevenfunctiesRaad van CommissarissenDe heer mr. G.H.N.L. van Woerkom (1955), voorzitterNationaliteit:NederlandsBeroep/hoofdfunctie:Directeur ANWBTijdstip eerste benoeming: 28 juni 2004Lopende termijn van benoeming: tot 28 juni 2012Een aantal van de nevenfuncties zijn:• Vice-voorzitter Stichting WetenschappelijkOnderzoek Verkeersveiligheid (SWOV)• Board Member FIA Management Counciland FIA World Council• Vice President Euroboard FIA• Lid Raad van Toezicht Hogere HotelschoolDen Haag• Lid Board of non-Executive Directors MeteoGroup• Lid Algemeen Bestuur VNO-NCW• Penningmeester Nederland SchoonDe heer R.P. Binnendijk (1957)Nationaliteit:NederlandsBeroep/hoofdfunctie:Directeur/eigenaarZeffiro-adviesTijdstip eerste benoeming: 28 juni 2004Lopende termijn van benoeming: tot 28 juni 2012Nevenfuncties:• Lid Stichting Rawi• Lid Raad van Toezicht RIAGG-Noordwest• Voorzitter stichting MARE• Voorzitter bestuur Stichting Sorghdrager• Secretaris International Huscie Foundation• Bestuurslid Nico Adriaans StichtingDe heer J.P. de Kreij CMA, RA (1959)Nationaliteit:Beroep/hoofdfunctie:Nederlandslid Raad van Bestuur enCFO Koninklijke Vopak N.V.Tijdstip eerste benoeming: 28 juni 2006Lopende termijn van benoeming: tot 28 juni 2010Nevenfuncties:• Lid Adviesraad Uitgevende InstellingenEuronext Amsterdam• Lid Raad van Advies Antaurus CapitalManagement B.V.60 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
De heer F.K. Hamelink (1943)Mevrouw M.W. Lubbi (1954)Nationaliteit:NederlandsBeroep/hoofdfunctie:GedeputeerdeProvincie ZeelandTijdstip eerste benoeming: 1 januari 2008Lopende termijn van benoeming: tot 1 januari 2012Nevenfuncties:• GeenDe heer ir. J. Haijkens (1943)Nationaliteit:NederlandsBeroep/hoofdfunctie: geenTijdstip eerste benoeming: 30 september 2004Lopende termijn vanbenoeming: tot 30 september 2012Nevenfuncties:• GeenNationaliteit:NederlandsBeroep/hoofdfunctie:zelfstandig adviseurTijdstip eerste benoeming: 30 september 2004Lopende termijn van benoeming: tot 30 september 2012Nevenfuncties:• Voorzitter Jubilee Nederland (tot 01-07-<strong>2009</strong>)• Lid Raad van Commissarissen van de Alliantie (tot 01-07-<strong>2009</strong>)• Lid Raad van Commissarissen Vidomes• Voorzitter Greenpeace Nederland (tot 01-01-2010)• Voorzitter Nederlands Migratie Instituut• Lid bestuur Vereniging voor Toezichthouders vanWoningcorporaties• Voorzitter Greenwish (vanaf 01-01-2010)De heer F. Verhagen (1961)Nationaliteit:NederlandsBeroep/hoofdfunctie:CFO Delta N.V.Tijdstip eerste benoeming: 24 juni <strong>2009</strong>Lopende termijn van benoeming: tot 24 juni 2013Nevenfuncties:• Lid Raad van Commissarissen DeltaNetwerkbedrijf• Lid Raad van Bestuur Indaver N.V.<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>61
ColofonHoofdredactie: <strong>Evides</strong> N.V., Afdeling CommunicatieRedactie: Annemieke Bos tekst & concept, GoudaFotografie: Michelle Muus Fotografie, RotterdamVormgeving: Frank’A Concept & Vormgeving, GoudaDrukwerk: Tromp Drukkerij, Rotterdam© 2010 <strong>Evides</strong> N.V.62 <strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>
<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> • <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2009</strong>63
<strong>Evides</strong> <strong>Waterbedrijf</strong> N.V.Postbus 44723006 AL Rotterdam