Wat is erfgoed - SIKB

sikb.nl

Wat is erfgoed - SIKB

Integraal waarderenEen (blijvende) discussieMaartje de BoerRijksdienst voor het Cultureel Erfgoed1


Presentatie• Het probleem• Voor wie is dit een probleem?• RCE Kennisprogramma „Wat is Erfgoed‟ (een oplossing?)• Samenvatting


Het probleemEen (blijvende) discussie: hoe moet de methode voor een integrale afwegingvan cultuurhistorische waarden er uit zien?2 elementen:• wat is cultuurhistorische waarde?• hoe wegen we cultuurhistorische waarden integraal af?


Het probleemWat is cultuurhistorische waarde?• Archeologie• Gebouwd erfgoed• Historische geografie / cultuurlandschap• Roerend erfgoed• Archieven• Immaterieel erfgoed (verhalen, herinneringswaarde, volkscultuur)


Het probleemHoe wegen we cultuurhistorische waarden integraal af?-> een paar voorbeelden


Stapelen: handreiking cultuurhistorie in m.e.r. en MKBAWeging van cultuurhistorie in besluitvormingover ruimtelijke plannen• effect van plannen op cultuurhistorie• effect van cultuurhistorie op maatschappij& welvaart: kosten vs. baten


Methode:• apart waarderen van archeologie,gebouwd erfgoed en historischegeografie• effect van plannen op afzonderlijkewaarden• met oog voor samenhang, dus:‣ stapelen van waarden / effecten =meerwaarde‣ keuzes maken: wat isdoorslaggevend?


Beschouwingsniveaus - Richtlijnen bouwhistorischonderzoekGebied (context)Ensemble/gebouwCluster (reeks ruimten)RuimteElement (constructie-onderdelen)Component (detail)


Deelwaardestellingen - Richtlijnen bouwhistorischonderzoekMethode:• andere disciplines betrekken bijbouwhistorisch onderzoek• deelwaardestellingen:historische waardenensemblewaardenarchitectuurhistorische waardenbouwhistorische waardengebruikshistorie ..• weging van deelwaarden => éénsamenhangende waardestelling


Landschapsbiografielevensgeschiedenis van het landschap: economisch gebruik, religie, cultuur,betekenis => fysieke landschap én belevingen de wijze waarop dat kan worden afgelezen aan plekken en patronen in hetlandschap


LandschapsbiografieMethode:landschap is gelaagd, complex en dynamisch => goede zorg vereistbrede kennisbasis => interdisciplinair onderzoek„eigenheid van cultuurlandschappen‟: wat is de specifieke bijdrage aandie levensgeschiedenis => gedifferentieerde waardering


Inter-/transdisciplinair => Programma Bodemarchief inBehoud en Ontwikkeling (BBO)Integratie op 3 niveaus:Interdisciplinair1.intern: cultuurhistorische disciplines2.intern+: cultuurhistorie en andere wetenschappen / „alledaagseervaringskennis‟Transdisciplinair:1.extern: integratie van cultuurhistorisch onderzoek met beleid enparticipatie => emancipatie van cultuurhistoriedrager = landschapsbiografie (Biografie Peelland / Drentse Aa)12


Landschapsbiografie - Cultuurhistorische hoofdstructuur De Peel


Landschapsbiografie – veldnamenproject Drentse Aahistorische bron en participatie


Voor wie is dit een probleem?Gemeenten: “moeten alle belangen die effect hebben op de kwaliteit van deruimte, integraal afwegen”‣ cultuurhistorie is één van die belangen‣ cultuurhistorische waarde als kwaliteit van onze leefomgeving, dusintegrale benaderingRijk: rijksbeleid/nationaal perspectief & anderen helpen om hun rol goed uit tevoeren (vooral gemeenten):‣ borgen van samenhang en kwaliteit‣ faciliteren


Voor wie is dit een probleem?Opdrachtgevers (gemeenten, eigenaren,..):‣ moeten cultuurhistorie breed afwegen bij planvorming => behoefte aantransparant waarderingsproces en integrale benadering van cultuurhistorie(compleet beeld)‣ integrale benadering heeft ook economische voordelen: synergie,kostenbesparing (is niet per definitie gunstig voor het erfgoed)Markt (ontwerpers, uitvoering,..)‣ anticipeert, zoekt oplossingen voor gemeenten en eigenaren


Voor wie is dit een probleem?Wetenschap:‣ nog hoofdzakelijk sectoraal georiënteerd, iedere sector een eigenonderzoeksagenda en eigen doelen‣ steeds meer specifieke aandacht voor integrale benadering, samenhang enbelevingPubliek / de burger:‣ bijdrage leveren aan een integrale benadering (kennis, participatie)‣ gaat om het verhaal, onderscheid tussen erfgoeddisciplines en sectoralewaarden is ondergeschikt


RCE Kennisprogramma „Wat is Erfgoed‟(een oplossing?)De RCE pakt dit probleem op:Verkennen (discussie) => ontwikkelen van methodiek ?Via:- kennisprogramma „Wat is erfgoed‟ - RCE- i.s.m. onderzoeksprogramma „Waarde en waardering‟ - ICN.


Kennisprogramma‟s RCE 2009-2012WAT IS ERFGOED?HOE GAAN WEOM MET ERFGOED?MONITORERFGOED ENRUIMTELIJKE OPGAVEN?19


Kennisprogramma ‘Wat is erfgoed’Doelstelling: het ontwikkelen van kaders en instrumenten voor inventarisatieen waardering van het onroerende erfgoed – voor onszelf en voor anderenVisie: ingaan op de actualiteit en voorbereiden op de toekomst =>politieke / maatschappelijke realiteit20


Project: analyse waardering onroerend erfgoed in NederlandProjectleider: Mieke van BersDoel:Inventariseren en analyseren van de wijze waarop het onroerende erfgoed(A/C/M) in Nederland en een aantal (nader te bepalen) omringende landen,wordt gewaardeerd door professionals en niet-professionalsResultaat:1e helft 2011: brede discussie met het cultuurhistorische veld over detoekomst van waardering, o.a. integrale benaderingVervolg:Nieuwe methoden en instrumenten ?


Project: „meerjarentraject waardering ICN, RCE, NA, RgD‟Doel:“Vanuit een (sector)overstijgend perspectiefbijdragen aan de verdere professionaliseringvan het waarderen van erfgoed, waarbij deontwikkelingen in en de behoeften van desamenleving betrokken worden.”Resultaten (o.a.):1e werkconferentie november 2009vervolg 15 november a.s.: casestudy paleisSoestdijkintentieverklaring samenwerking 4 partnersgezamenlijke meerjarenplan (onderzoek)


Samenvatting => stellingProbleem: hoe moeten methoden en instrumenten voor een integrale afwegingvan cultuurhistorische waarden er uit zien ?Voor wie: primair => rijk en gemeentenEen oplossing?: kennisprogramma‟s RCE/ICN: verkennen => methoden eninstrumentenStellingen:1. tot op heden is dé ultieme (werkende) methodiek voor een integraleafweging van cultuurhistorische waarden nog niet uitgevonden2. de waardering van erfgoed wordt teveel bepaald door professionals

More magazines by this user
Similar magazines