Europese normen en titelbescherming voor de ... - De Audiciens

De AudiciensHet vakblad dat ons versterktVakblad voor audiciens | nummer 4 | jaargang 2 | Oktober 2008Europese normen en titelbescherming voor de audicienHet gehoorteam van BartiméusUw kind hoort niet goed: een donderslag bij heldere hemel

HoorCommuniceerErvaar het levenwww.exelia.phonak.comExélia micro – het beste in miniformaatAan te passen met SlimTube of toonbocht. Alle kenmerken van Exélia waaronder:draadloos streamen, volautomatische programmakeuze, Bluetooth koppeling viaiCom, afstandsbediening, GenX 13 batterij en in 11 kleuren leverbaar.Voel je vrij. Communiceer met vertrouwen. Leef zonder beperking. Life is on.

VoorwoordInhoudsopgaveBeste lezers,Voor de meesten van ons is de zomervakantieweer ten einde. We hopen dat u hebt mogengenieten van een welverdiende periode van rusten dat ´uw accu’s´ weer lekker zijn opgeladen.De redactie van De Audiciens heeft in dezevakantieperiode niet stilgezeten en een aantalartikelen geschreven waarvan wij denken datze interessant en het lezen waard zijn.Zo hebben we Hans de Wit-Fleer geïnterviewdover haar rol binnen StAr.Paul Valk licht toe waarom wij als Nederlandseaudiciens voordeel kunnen hebben bij ´Europeesdenken´ met betrekking tot normalisering entitelbescherming.Europese normen worden ook aangestiptdoor Hans van Pagée die constateert datlidmaatschap van een branchevereniging nietmeer vanzelfsprekend is.Met Marie-Elle Horsten, maatschappelijkwerkster bij het audiologisch centum in Breda,bespraken we de ´donderslag bij heldere hemel´waarmee ouders te maken krijgen als zij horendat hun pasgeboren kindje hoorproblemenblijkt te hebben. U kunt lezen hoe deze zeergedreven en ervaren vakvrouw deze oudersopvangt en begeleidt.Ook brachten we een bezoek aan Bartimeus inDoorn waar een multidisciplinair gehoorteamde visueel en verstandelijk gehandicaptebewoners onderzoekt en zorg biedt.Verder leest u naast de vaste rubrieken encolumns in deze uitgave een verslag van hetzeer interessante onderzoek: ´Return onServices´. Dit onderzoek naar aspecten vanklanttevredenheid werd uitgevoerd door Drs.C. Polleunis en Dr. S. Streukens.Wij wensen u met deze editie opnieuw veelleesplezier toe,GAIN, Hans van Pagée en ´DeAudiciens`Europese normen entitelbescherming voor de audicienHet gehoorteam van BartiméusUw kind hoort niet goed: eendonderslag bij heldere hemelIn gesprek met Hans de Wit-Fleer,voorzitter van StArHet meten en managen van klanttevredenheidin het audiensbedrijfNieuwsGAIN: AanpassenVan het NVAB bestuur4710151822242729de redactieAgenda30

GAIN, Hans van Pagée en ´De Audiciens`In gesprek met onze nieuwe columnist Hans van PagéeDe vereniging GAIN is de brancheorganisatie voorproducenten en importeurs van hoorhulpmiddelen,vooral hoortoestellen. De voorzitter van deze verenigingis aangetrokken om als onafhankelijk persoonde elkaar beconcurrerende leden oog te laten hebbenvoor gemeenschappelijke belangen zoals toenemenderegelgeving, de concentratie van zorgverzekeraars enaudicienbedrijven, de onbenutte potentie van de markten niet te vergeten de snelle opeenvolging van nieuwegeneraties hoortoestellen met veel technologischeinnovaties en design en de kwaliteit van de aanpassing.De laatste jaren is er veel veranderd in de branche.GAIN is verbonden met StAr, NVAB en de NationaleHoorstichting; organisaties die allemaal eenzelfdedoel nastreven en grote inspanningen verrichten ommet name het grote publiek bewust te maken vande noodzaak van goed horen. Het gesprek van ´DeAudiciens´ met Hans van Pagée, voorzitter van GAIN,mondde uit in een bubbelende brainstormsessie vanmogelijkheden om belemmeringen voor het verkrijgenen dragen van hoortoestellen weg te nemen bij desteeds kritischer wordende ´consument van morgen´maar leverde vooral een kijkje op achter de schermenvan GAIN.Lid van een brancheorganisatie? Niet meer vanzelfsprekend!HvP: `In een brancheorganisatie werken min of meergelijksoortige bedrijven samen aan hun belangen. Het is eenfenomeen dat zich in vele vormen manifesteert. Er zijn actieveen minder actieve clubs. De meeste zijn evenwel betrokkenbij de problematiek van de sector en bieden de leden eenaansprekend activiteitenpakket. Dat moet tegenwoordig welwant met ”Wij behartigen uw belangen” kom je vandaag dedag niet meer weg. De tijd dat je als vanzelfsprekend lid bentvan een brancheorganisatie en trouw de contributie betaaltis voorbij. In ieder geval hebben de clubs die uitsluitendplatform bieden voor borrelbijeenkomsten hun langste tijdwel gehad.´Nederland hoortoestellenlandHvP: ´Nederland is een bijzonder land wat hoortoestellenbetreft. Hier worden geen hoortoestellen gemaakt, maarimporteurs leveren wel naar maat gemaakte producten. In diezin zijn ze ook een béétje producent en vallen ze onder aparteregelgeving. Nederland heeft een hoge bezettingsgraad: erzijn veel hoortoesteldragers per eenheid inwoners. In anderelanden ligt dat aanzienlijk lager. Bij ons zijn de prijzen vanhoortoestellen voor slechthorenden laag en we verkopenrelatief weinig geavanceerde hoortoestellen. Het lijkt eenbeetje alsof wij hoortoestellen verkopen aan de hand vande (lage) prijs terwijl in het buitenland hoortoestellen meerworden verkocht met het oogmerk om hoorproblemenop te lossen en in te spelen op luisterbehoeften enandere wensen van de klant. Slogans dat mensen nietsvoor hun hoortoestel hoeven (bij) te betalen komen inhet buitenland weinig voor. De audioprothésiste (Frans),audioprotesista (Spaans/Italiaans), Hörgeräteakustiker(Duits) of hearing aid dispenser/acoustician (Engels) gaatervan uit dat de klant helemaal geen hoortoestel wil,maar een oplossing zoekt voor zijn hoorprobleem. InNederland dringt dat besef ook door. Ik zie steeds meerdat ”Hoortoestellen” op de winkelruit wordt vervangendoor ”Hooroplossingen”. Een goede zaak.´Je merkt het pas als je het mistHvP: ´ Mensen met hoorproblemen realiseren zich vaaknog te weinig dat zij niet meer (voldoende) meedoen.Dat geldt niet alleen in de werkomgeving, maar ookin het sociale leven en op de tennisbaan. Zeker numensen langer moeten doorwerken neemt het belangvan hooroplossingen toe en zal het taboe rond hetgebruik van het hoortoestel moeten verdwijnen. Aan detechnologie, de effectiviteit, comfort en ook het designvan het hoortoestel ligt het niet meer. De audiciens enleveranciers zijn sterker van elkaar afhankelijk dan je zoudenken. Ons doel is het stimuleren van de verkoop vanhoortoestellen en dat bereiken we via de audicien. Een(geavanceerd) hoortoestel is pas een goede investeringals de technische en audiologische mogelijkheden van dathoortoestel effectief worden gemaakt bij een individueleklant. De industrie investeert veel in het overdragen vankennis en knowhow om uiteindelijke een tevreden klantte krijgen die weer kan meedoen. Die kennisoverdrachten de effectiviteit daarvan wordt weleens ondergewaardeerd.Alleen een goeddoordachte en uitgekiendecombinatie van technologie en aanpassing, levert eentevreden klant op. Helaas is dat vaak de klant die je opstraat niet hoort. Het is de klant die rondbazuint dat hettoestel geen donder doet en daarmee het imago onderuithaalt.´Public RelationsHvP: `Publieksvoorlichting is dus belangrijk. Gezien debeperkte financiële middelen focust het pr-beleid vanGAIN op het verbeteren van het imago van hoortoestellen.Onze boodschap moet het publiek duidelijk maken dathet moderne hoortoestel klein, comfortabel in gebruikis en het gehoor effectief ondersteunt. Daarnaast is hetbelangrijk dat álle audiciens op kwalitatief hoog niveaustaan met goede producten, goede aanpassingsmethodenDe Audiciens 4

en tevreden klanten. Aandacht voor het gehoor heeft deaandacht. In 2006 heeft GAIN de campagne “Hoorjijerbij?”geïntroduceerd. Deze campagne heeft veel publiciteitopgeleverd. De schrijvende pers, maar ook radio en TVbesteedden ruimschoots aandacht aan dit thema. Detweede campagne in 2007 ”Hoortuindehoreca” leverdewat minder publiciteit op. Dit onderwerp had kennelijkeen te geringe emotionele waarde. GAIN is momenteel ingesprek met SBS6 om nieuwe initiatieven te ontplooiendie uiteindelijk moeten leiden tot het sneller onderkennenen accepteren van hoorproblemen en mensen te bewegener wat aan te doen.´ Er is nog veel creativiteit nodig omhet hoortoestel geaccepteerd te krijgen. Wat te denkenvan een prijsvraag onder scholieren van het voortgezetonderwijs ´Hoe goed kan jouw opa je verstaan?´ Als weons met zijn allen niet sterk blijven maken voor preventievan hoorproblemen, dan is de volgende vraag: ´Hoe goedhoor jij je opa?`. Bijkomend voordeel hiervan is dat dejeugd naast het uitleggen van de knopjes van TV en DVDóók kan laten zien wat het allernieuwste toestel van opaallemaal kan. Wie weet wordt het in de toekomst toch eenhebbeding: als het dan móet, dán een met alle toeters enbellen. Net zo´n goeie als die van opa.KlanttevredenheidsonderzoekGAIN wil dit najaar voor het eerst een gemeenschappelijkklanttevredenheidsonderzoek onder audiciens starten.Gemeenschappelijk wil zeggen dat de audicien in één onlineprogramma zijn belangrijkste toeleveranciers kan beoordelen.Met dit programma kan de toeleverancier zijn performancevergelijken met die van de concurrent.Samenwerking in NOAHDe volledige sector liep destijds te hoop tegen de voorgenomenbezuinigen van minister Borst. Het snel opgezetteNOAH, het Nationaal Overleg Auditieve Hulpmiddelen, wistmet succes de bezuinigen te beperken en dankzij de motie vanhet Tweede Kamerlid van Bleck (VVD) werden de voorstellenvan NOAH uitgevoerd. De gestaffelde vergoeding komt daarvandaan. NOAH bleek een sterk samenwerkingsverband datnog steeds actief is, zelfs proactief. Deze maanden wordtde laatste hand gelegd aan een veldnorm, een standaardvoor een kwalitatief hoge hoortoestelverstrekking dieook zorgverzekeraars een bruikbaar handvat biedt voorhun inkoopbeleid. Naast de beleidsthema’s zijn er velepraktische zaken waarin GAIN een rol speelt. Zoals hetbeheer van het statistiekprogramma dat maandelijksmarktgegevens produceert, het up-to-date houden van deeigen kwaliteitsstatement, het onderhoud en deponeren vande leveringsvoorwaarden, het actief deelnemen in NOAH enhet onderhouden van de contacten met de organisaties diein NOAH participeren waaronder de NVAB en de NationaleHoorstichting. GAIN onderhoudt en promoot ook de websitewww.blijfhoren.nl.5Het vakblad dat ons versterkt

PASSIONkleinkleinerallerkleinstHet eerste vrijwel onzichtbarecommunicatiesysteem - by WidexOngekend grote bandbreedte voornog niet eerder bereikte klankkwaliteitModulair - maximale flexibiliteit inkeuzemogelijkhedenUitzonderlijk laag stroomgebruik -120 uur met type 10 batterij

Europese normen en titelbescherming voor de audicienin gesprek met Paul Valk, directeur NVABPaul Valk is werkzaam bij Wissenraet VanSpaendonck Management van Samenwerking.In Nederland dé toonaangevende dienstverlenervoor belangenbehartiging, management en ondersteuningvan belangenorganisaties. Opdrachtgeverszijn o.a. de medisch technische hulpmiddelenbranche, audiciënsbedrijven en de orthopedischeschoenmakers. Vanuit deze achtergrond isPaul Valk al jarenlang betrokken bij de NVAB. Sindseen jaar is hij voorzitter van NVOS Orthobanda(orthopedische [schoen]techniek). Hij vat zijn uiteenlopendewerkterrein samen: ´van steunzool totbionische arm´. Daarnaast bemoeit hij zich ook metplanologie, veiligheidsaspecten en zorgsystemen metbetrekking tot ondergronds transport van gevaarlijkestoffen. ´De Audiciens´ sprak met hem over hetbelang van erkenning van het vak en het vakdiplomaaudicien. Hoe belangrijk is titelbescherming en watkun je er mee?Het stellen van een normNormontwikkeling gebeurt op grote schaal op velerleigebied. Voor producten en diensten is het niet alleennodig om met betrokken partijen afspraken te maken,normontwikkeling betekent ook kennis delen, gezamenlijkvoordeel en meedenken. Normalisering geeft houvast in dedagelijkse praktijk. Het opstellen van een kwaliteitsstandaardvoor het beroep audicien en het algemeen aanvaardenhiervan, kan het werkterrein verruimen en daarmeezaken als triage mogelijk maken. Ook titelbescherming opNederlands en Europees niveau komt daarmee binnen bereik.Mede om dit te realiseren werd een jaar of drie geleden StArin het leven geroepen. Met publiekscampagnes wordt deconsument duidelijk gemaakt of hij te maken heeft met eengeregistreerde of niet-geregistreerde audicien, een erkend ofniet-erkend audicienbedrijf.Nederlands centrum van Normalisatie: NENNEN helpt bedrijven en andere partijen om onderling heldereen toepasbare afspraken te maken. In een normcommissie,waarin bedrijfsleven en andere partijen zitting hebben, wordeneigen afspraken gemaakt. NEN bemiddelt in het afwegen vande verschillende belangen, bewaakt het gehele proces en legtde afspraken vast in breed geaccepteerde normen. Omdat NENook toegang biedt tot Europese normalisatieplatforms, draagthet opstellen van normen bij aan de concurrentiekracht opnationaal en Europees niveau.Met het opstellen van een NEN-norm is er een Nederlandsestandaard waarin staat hoe het beroep van audicien moetworden uitgeoefend. Het is géén wetgeving, er is geenverplichting aan de norm te voldoen. Maar áls een NEN-normbestaat, dan moeten eventuele op te stellen regels wél aan denorm voldoen. PV: ´De norm heeft een dwingende status. Alsje er niet aan voldoet word je in de branche ook niet voor volaangezien. Daarbij is een NEN-norm ook belangrijk omdat hetin klachtenprocedures als uitgangspunt wordt gebruikt´.Met de NEN-norm is ook een BIG-erkenning (Beroepen inde Individuele Gezondheidszorg) mogelijk en daarmee eenwettelijke bescherming van de titel ´audicien´. Het is dus welhandig, een Nederlandse norm.Waarom ook Europees?PV: ´De toenemende vraag naar zorg en service vraagthoogstaande kwaliteit van deze zorg omdat het invloed heeftop de gezondheid en het welbevinden van mensen. Het isbelangrijk dat deze kwaliteit in Europa gewaarborgd is. Deslechthorende in Nederland mag niet slechter af zijn dan in eenander EU-land´. Met het opstellen van een nationale norm ishet verstandig direct rekening te houden met een Europesenorm. Als na introductie van een Nederlandse normeringandere lidstaten ook normen opstellen, moet er wéérafstemming plaatsvinden. Bestaat er een EU-norm, dan moetelk nationaal normalisatie instituut een voorstel voorleggenaan CEN (Comité Européen de Normalisation). Een technischecommissie, bestaande uit deskundigen en belanghebbenden uitálle geïnteresseerde lidstaten, inventariseert of andere bij CENaangesloten normalisatie instituten geen bezwaar hebben. Als75% akkoord gaat, mag de normalisatie worden uitgevoerd.Voor de audicienbranche bestaat de commissie uit circa 25personen uit verschillende Europese landen. Zodra de EU-norm7 Het vakblad dat ons versterkt

Breng geluid tot leven,kom werken bij Beter Horen!Beter Horen biedt haar klanten een persoonlijke aanpak dieoplossingen garandeert voor de specifieke wensen van iedereklant. Onze wortels in de audiologie en ervaring van bijna 100 jaarmaken het mogelijk om met de best geschoolde en meestgemotiveerde mensen te kunnen werken.Ga voor meer informatie naar www.beterhoren.nl.We brengen geluid tot leven

is geformuleerd, wordt deze opnieuw ter goedkeuringvoorgelegd aan alle nationale normalisatie instituten. Alser één niet akkoord gaat, gaat het hele feest niet door.De kans hierop is gelukkig klein. Tijdens het gehele processtaan alle vertegenwoordigers in de technische commissiein nauw contact met het eigen instituut. Ook is er opnationaal niveau een representatieve spiegelgroep diemeedenkt. Bij goedkeuring van de EU-norm móeten bijnormalisering op nationaal niveau de opgestelde regelsminimaal voldoen aan hetgeen is beschreven in de Europesenorm en mogen de nationale regels nergens afwijken.PV: `De opzet van StAr is destijds al gemaakt met de blikop Europa. Naar verwachting wordt op 1 januari 2009 deEU-norm gepresenteerd. Daarna kan een NEN-norm snelworden uitgewerkt omdat de EU-norm waarschijnlijk sterklijkt op hetgeen de StAr hanteert.´Waarom willen we dit?Als branchevereniging heeft de NVAB een Europesekoepelorganisatie, de AEA (Association of EuropeanHearing Aid Acoustians/Association Européens desAudioprothégistes). Binnen de AEA speelt al lang dekwestie dat in sommige landen – waaronder Nederland -het beroep audicien niet is beschermd. Met betrekking tothet opleidingsniveau binnen de EU-landen waar het beroepaudicien bestaat, vormt Nederland een uitzondering. In deandere landen bestaat een gereguleerde beroepsopleidingop HBO- of universitair niveau. In deze landen heeft deaudicien ook een ruimer werkterrein dan in Nederland.Zo is de audicien onder andere actief in hoorrevalidatie bijkinderen. Er bestaat angst dat de bescherming wegvalt alsbijvoorbeeld landen toetreden tot de Europese Unie waarhet vak audicien niet bestaat of nog in ontwikkeling is, ofdoor liberaliseringtendensen. Zo is er in het buitenland nueen tendens om te zoeken naar methoden om audicienssneller en eventueel wat minder uitgebreid op te leiden.Dit betekent een uitholling van het vak. Een EU-normbeschermt dus ook tegen een neergaande spiraal metbetrekking tot de kwaliteit van het vak, de erkenning en deberoepsmogelijkheden. Hiermee is ook de zorgconsumentgebaat: deze mag én kan in alle EU-landen gelijkwaardigezorg verwachten.Eigenwijze FransenEen aantal landen heeft al een StAr-achtig kwaliteitssysteem.Deze zijn door de AEA naast elkaar gelegd. Vervolgens zijnde essentiële zaken bij elkaar gezet en gepubliceerd alsEuropees concept en is een normalisatie instituut gezochtdat de financiële lasten wil dragen om het traject af temaken.PV: ´En toen was er een Fransman, verbonden aan AFNOR(Association Française de Normalisation) en ere-president vande Fédération des Maries des Villes Moyennes. Hij zocht eenprestigieus project om zijn aspiraties om zelf burgemeesterte worden te onderstrepen. Wij zuinige Nederlandershebben hem direct de Europese normalisering voor Audiciensaangeboden. AFNOR was bereid het project op zich te nemen.Daarnaast ging de toekomstige burgemeester voortvarendaan de slag door ook zelf om de tafel te gaan zitten metallerlei partijen. Hierdoor werd aan het concept één en andertoegevoegd. Het oorspronkelijke basisconcept werd daarmeeeen dik handboek van kwaliteitsnormen! De eerste taak vande technische commissie was dan ook het terugbrengen vandit pak papier tot een hanteerbaar concept. Helaas kondener geen nieuwe normen worden voorgelegd, maar vanuit hetoorspronkelijke voorstel werd naar het eindresultaat gewerkt:een dun normenboekje zoals de NEN dit voor ogen had endaarnaast een dik boek vol richtlijnen waarin de Fransen zichzeker herkennen.´WaarschuwingUit een gestelde norm kun je afleiden welke competenties deberoepsbeoefenaar moet hebben. In de moderne opvatting,bijvoorbeeld met EVC (Eerder Verworven Competenties), weetiedereen hoe hij aan deze competenties komt. Wordt dezenorm vertaald naar opleiding, dan ontstaat de discussie of hethuidige opleidingsniveau 4 toereikend is. Zeker gezien hetniveau in de ons omringende landen. Toch hoeven we hiervanvolgens Paul Valk niet te schrikken: ´Met toevoeging vanverplichte na- en bijscholing otoscopie en audiometrie komt dehuidige opleiding aan niveau 5. We zijn op de goede weg!´Samenvattend: één voor allen, allen voor éénEen verenigd Europa en toetredende lidstaten zorgen dat er opvelerlei gebied veranderingen (nodig) zijn. Lidstaten afzonderlijkhanteren eigen regels, eigen normen en waarden. Deze zijnniet altijd gelijk aan die van de anderen. Als wij in Nederlandeen normalisering willen voor bijvoorbeeld de opleiding en hetvak audicien, dan is het verstandig dit te toetsen aan de onsomringende landen. Bij het bestaan van een Europese normmoeten alle landen daar minimaal aan voldoen en mag er opnationaal niveau geen afwijkende regelgeving zijn. Een Europesenorm is dus een goed uitgangspunt om eisen op te stellenwaaraan een audicien moet voldoen. Het gaat hierbij onderandere om opleidingsniveau, informatievoorziening, het volgenvan de cliënt, zorgverlening op maat en klanttevredenheid.Een breder werkterrein en bescherming van de titel audicienvolgens de Wet BIG zijn zaken die in de toekomst zeker aan deorde komen. Zaken die worden ondersteund door nationale enEuropese normalisatie.9Het vakblad dat ons versterkt

Het gehoorteam van Bartiméusvan de redactieNaast het ´gewone´ cliëntencontact in de winkelmaakt de audicien in toenemende mate deel uit vaneen multidisciplinair team. Het brede werkveld vraagtnaast vakkennis, flexibiliteit, inzet, betrokkenheiden maatwerk ook specialistische kennis. Zeer jongekinderen of mensen met een verstandelijke beperkingzijn een voorbeeld van cliënten met bijkomendeproblemen die niet direct met hoorzorg te makenhebben, maar die wel van invloed zijn op onderzoeken behandeling. Een multidisciplinaire aanpak is nodigom optimale zorg te bieden en kwaliteit van leven vanbetrokkenen te verhogen.´De Audiciens´ was te gast bij het gehoorteam vanBartiméus in Doorn, waar bewoners visueel enverstandelijk beperkt zijn. Een aantal is daarbij ookslechthorend of doof.Het gehoorteamVerstandelijk beperkte mensen die slecht horen en slechtzien hebben weinig compensatiemogelijkheden waardoorhun functioneren nóg ernstiger wordt beperkt. Op dewebsite van Bartiméus staat: ´er ontstaat een achterstandop het gebied van informatieverwerving, communicatie metanderen wordt steeds moeilijker en sociaal isolement ligt opde loer. Doofblindheid is vooral binnen zorginstellingen enverzorgingstehuizen nog een verborgen probleem, omdatmeestal maar naar één beperking wordt gekeken. Daaromis alertheid op slechthorendheid naast de visuele beperkingeen van de pijlers waarop de ondersteuning van Bartiméusis gebaseerd.´ Bartiméus ondersteunt vanuit 16 vestigingende cliënt in zijn eigen omgeving. Daarvoor zijn diversespecialismen aanwezig. Eén daarvan is het gehoorteam datsinds 1998 bestaat. Josje Kingma (arts voor verstandelijkgehandicapten Bartiméus), Bert van Zanten (klinischfysicus/audioloog UMC), Michel Makker (audicien),Jeanette Battem (logopediste/audicien), Gerdie Kuik(audiologie assistente AC/UMC), Elise Luth (logopedisteBartiméus) en Saskia Damen (gezondheidszorgpsycholoogBartiméus) komen elke 6 tot 8 weken bij elkaar enbeoordelen gehoortesten, bespreken de kans van slagenbij aanpassing van een hoortoestel, beantwoordenvragen, geven informatie, bepalen het behandel- enbegeleidingstraject en verzorgen eventuele aanpassingenaan hoortoestellen en controle. Er wordt gewerkt volgenseen vast stramien waarbij teamleden binnen het teamoverleggen en beoordelen vanuit de eigen discipline. Hettraject bestaat uit:• gehoormeting door de audiologie-assistent;• voorlichting, waarbij de logopediste ook de groepsleidinguitgebreid uitleg geeft;• besluitvorming tot hoortoestellen, hierbij wordt ookde wens van de bewoner betrokken;• formuleren van behandeldoelen;• keuze van type hoortoestel en instructie van detechniek en verzorging;• het gewenningstraject, afgestemd op de cliënt;• controles en evaluaties.Nieuwe bewoners worden zonder uitzondering getestdoor het gehoorteam. Als er geen gehoorproblemenzijn, en ook later geen problemen worden gemeld doorde groepsleiding, wordt standaard op 50-jarige leeftijdeen nieuw gehooronderzoek gedaan. Heeft een bewonereen hoortoestel dan krijgen de groepsleiders algemeneinformatie over het gehoor, soorten verlies, invloed opde spraak en het functioneren. De logopedist laat ookhoren hoe slechthorendheid klinkt. Pas na informatie eninstructie worden hoortoestellen ingedaan en gaat het´plan van aanpak´ in. De gestelde doelen zijn niet alleenafhankelijk van de mogelijkheden van de cliënt maar ookvan de begeleiders van de woongroep. Woongroepenkunnen ook cliënten aanmelden. Als door bijkomendeproblemen eerder geen onderzoek mogelijk was kanin een verbeterde situatie opnieuw een poging wordenondernomen. `Hij zingt mee met kinderliedjes op 60 dBen er is wat spraak´ kan een indicatie zijn om het team inte schakelen.Het gehoorteamSpreekuurDoordat cliënten meerdere handicaps hebben kunnenzij zeer divers reageren. In de spreekkamer zit het team;De Audiciens 10

7 mensen die de cliënt niet of slecht ziet, hoort en begrijpt.Dit vraagt een voorzichtige aanpak. Rust is belangrijk.Tijdens ons bezoek voert voornamelijk de audicien hetwoord en leidt alle handelingen in. Teamleden sprekenbij voorkeur één voor één, alle afspraken wordendirect vastgelegd met een kleine voice recorder. BinnenBartiméus wordt een beperkt aantal hoortoesteltypengebruikt. Met name ruimtelijke oriëntatie op geluid isbelangrijk: blinden met een stok moeten de eigen stokkunnen horen tikken. De meeste van deze toestellenkunnen worden aangesloten op een laptop waarmeetijdens het spreekuur de instelling kan worden gewijzigd,waardoor niet iedere cliënt voor een aanpassing naarde winkel hoeft. Dit ontlast ook de groepsleiding enbepaalt mede de keuze van een hoortoestel. De audicienheeft programmeerkabels bij zich voor elke denkbareaansluiting, maar dan nog kunnen veranderingen in detechniek compatibiliteitsproblemen geven.Jan is zeer slechtziend en slechthorend. Hij is eenbekende en wordt kort begroet door de teamleden. Deslangetjes van zijn hoortoestellen zijn 6 weken geledenvervangen en de toestellen gecontroleerd. Michel kijkt nuof de hoortoestellen goed zitten. Jan vertelt dat hij metde logopediste heeft geoefend met het goed vasthoudenvan de telefoon, zodat telefoneren nu beter gaat. Ook wilhij graag even met Michel praten én nieuwe batterijenscoren. Dit laatste is vaste prik. Kleine dingen kunnen grotebetekenis hebben. Terwijl de begeleider de volgende cliëntbinnen brengt, zie ik Jan op de gang glunderend zijn buitkoesteren.Ook Susan had problemen met het horen aan de telefoon.Nu ze heeft geoefend om de hoorn goed bij het oor tehouden gaat het beter. Michel legt uit dat na een recentehoortest bij Gerdie is gebleken dat het nóg wat beter kan alsde hoortoestellen anders worden afgesteld. Hiervoor moestSusan naar de winkel, maar door drukte in de woongroep isdit niet gebeurd. Het team overlegt. Michel kan de toestellenmeenemen, maar er zijn geen reservetoestellen voorhanden.Susan moet haar toestellen missen en er is geen directerespons op de nieuwe afstelling. Als het niet goed is moethet nóg een keer gebeuren. Ondertussen controleert Michelde hoortoestellen, kort een slangetje in en besluit het team11Het vakblad dat ons versterkt

dat een bezoek aan de winkel voorkeur heeft. Michel: ´opafspraak kan de taxi voor de deur wachten, wordt Susandirect geholpen en is ze binnen 10 minuten weer op wegnaar huis´. Ongeveer 2 weken na de nieuwe aanpassing wilhet team haar graag terugzien.Ishmaël is een leerling van de Bosschool en draagt zijnhoortoestellen alleen daar. Dit heeft te maken met socialeomstandigheden thuis. Terwijl het toestel wordt gecontroleerd,bekijkt de rest van het team het laatste audiogram. Opbasis van deze gegevens en het verslag geeft de audioloog aandat een nieuwe gehoortest is geïndiceerd. De testfrequentiewordt verhoogd van eenmaal per 3 jaar naar eenmaal perjaar. Omdat er geen begeleider beschikbaar is wordt Ishmaëldoor Elise snel teruggebracht naar de klas.is net die ochtend schoongemaakt en het linker toestel zitrechts en omgekeerd. De begeleider wordt gewezen opde kleurcode, geeft tips om verwarring te voorkomen envraagt dit ook aan de anderen door te geven omdat er indeze groep meerdere hoortoesteldragers zijn.Elise heeft een Eerste Hulpkaart gemaakt die in dewoongroepen op het prikbord hangt. Daarnaast geeftzij presentaties en staat in de daarbij horende hand-outook de kleurcode. Ze belooft de code ook op de EH-kaartte zetten. De oren van Wil worden gecontroleerd en zijnschoon. Gerdie kijkt na wanneer voor het laatst gemetenis en wanneer nieuw onderzoek moet plaatsvinden. Deaudioloog legt uit dat Wil opnieuw naar Gerdie moet´voor het onderzoek met de piepjes´. Het is alweer 3 jaargeleden en ze krijgt een oproep.Willem heeft een hersentumor en reageert vertraagd. Infebruari zijn de oorstukjes gecontroleerd. Eén heeft eenflexitip voor betere afsluiting. Rechts is Willem geopereerden het oor is aan die kant erg gevoelig. Willy heeft hier eenwat langer slangetje aan zijn toestel en dat moet vooralzo blijven. Hij weet zelf tot op de mm nauwkeurig hoe hetmoet zijn om last te voorkomen! Michel controleert allesen inventariseert Willems klachten: ´het is gevoelig, het ooris opgezet, ik krijg dat ding er niet in´. Michel legt uit dathet oorstukje wat uitzet door de warmte en vraagt of hetmogelijk is het toestel de hele dag te dragen. Dit is het geval.Michel: ´het vorige toestel piepte steeds. Dit stukje is strakkeren van ander materiaal. Het vorige zat vrij los. Het magstrak, maar wel zo dat het de hele dag prettig draagt. Alshet kleiner is gaat het weer piepen. Ik ga nu met een lampjekijken of er drukplekjes zijn. Zo niet, dan wil ik graag dat jehet nog 6 weken probeert en went aan het strakker zitten.Wat vind je van dit plan?´. Willem vindt het goed. Michelziet bij de controle dat de kwetsbare overgang van hardnaar zacht materiaal is gescheurd, waarschijnlijk door hetgeworstel met indoen. Michel legt weer uit hoe het komt endat hij een nieuw stukje zal bestellen. Er wordt ook geoefendmet in- en uitdoen, en dat gaat eigenlijk heel gemakkelijk.Michel: ´als het niet goed gaat, pak je hem waarschijnlijkniet goed vast. Het is niet te groot´. Vervolgens wordt gebeldmet Formaat of er nog een oorstukje is. Het blijkt te langgeleden en er moet een nieuwe afdruk worden gemaakt.Michel legt de procedure uit. Willem: ´heb je spul bij je?´Binnen 10 werkdagen wordt het stukje opgestuurd naar dewoongroep, waar Elise zorgt voor verdere aanpassing. Als ergeen drukplekjes of klachten zijn komt Willem na 4 maandenterug.Wil komt met een hoortoestel dat er een beetje bij hangt. HetHet team bespreekt nog een aantal cliëntendossiers en eenbegeleider brengt een hoortoestel waarbij na reparatiede volumeregelaar is veranderd. Het pikt alles op van deringleiding en de oorzaak is onduidelijk. Het toestel, deringleiding en de daarop aangesloten radio passeren derevue. Elise zal ter plekke gaan kijken en contact opnemenmet de Technische Dienst. Het team behandelt niet alleenvragen uit de eigen woongroepen, maar ook uit anderezorginstellingen. Probleem hierbij is dat alleen antwoorden advies wordt gegeven en het niet mogelijk is dit ookintern te begeleiden.Archief in de kofferbakBuiten de spreekkamerVoor cliënten die vanwege extreme spanning niet uit degroep kunnen, worden oplossingen gezocht. Het teamzorgt bijvoorbeeld dat met ambulante apparatuur opeen andere locatie wordt getest. Voor BERA-onderzoekgaan cliënten naar het UMC. Het is nodig dat ze goedDe Audiciens 12

stilliggen en dit wordt in de woongroep geoefend. Jaykan het inmiddels héél goed. Met een hoofdtelefoonligt hij doodstil tot hem wordt gezegd dat het klaar is.Berend kan niet rustig blijven. Soms is het nodig cliëntente sederen voor een (medisch) onderzoek. Dit wordtzorgvuldig bepaald en voorbereid door de teamarts enmedicatie wordt eerst op proef gegeven.Alleen maar een nieuw oorstukjeEen cliënte moet een nieuw oorstukje. Het rechter oorheeft echter een radicale holte en zeer gevoelig. Ookis het meisje buitengewoon gevoelig voor vreemdestemmen en aanraking door vreemden. Ze wordtonrustig en onhandelbaar en alleen haar moeder kanwat met haar bereiken. Na het spreekuur stappen Michelen Jeanette in de auto en rijden naar de betreffendewoongroep. De moeder is speciaal gekomen en zit methaar dochter buiten, genietend van de vogeltjes en dezon. Fluisterend bespreekt de audicien de gang van zakenmet de moeder. Al eerder is gebeld met het laboratoriumof het mogelijk is met de bestaande zwemoorstukjes eenmal te maken. Als deze nog goed passen is een nieuweafdruk niet nodig. Moeder doet de zwemoorstukjes in,Michel Makker kijkt zwijgzaam en voorzichtig mee enconcludeert dat ze bruikbaar zijn. Weer fluisterend wordtmet de moeder afgesproken wanneer en hoe de nieuweoorstukjes worden geleverd.Met deze niet alledaagse clientèle worden naast vakkennisook ándere vaardigheden van de audicien aangesproken.Maar ook in de eigen praktijk spelen motoriek engezichtsvermogen een rol in de bediening van het toestel. Dewebsite www.bartimeus.nl biedt een schat aan informatie.Meer weten?Het gehoorteam maakte in samenwerking met programmamakerJan IJzerman een 15 minuten durende film overslechthorende mensen met een (visuele- en) verstandelijkehandicap. De camera volgde cliënten van Bartiméus in hettraject bij het gehoorteam en laat zien hoeveel profijt mensenmet zeer uiteenlopende ontwikkelingsniveaus kunnenhebben van hoortoestellen. De film is op DVD verkrijgbaaren voor € 15,00 te bestellen via bibliotheek@bartimeus.nl.Het gehoorteam publiceerde over hoortoestellen voorslechthorenden met een verstandelijke beperking inLogopedie en Foniatrie, nr. 7/8 2005. Juist bij deze groepis het belangrijk om te weten hoe groot een eventueelgehoorverlies is en welke mogelijke hulpmiddelen passen bijdit individu. Niet elke verstandelijk gehandicapte kan omgaanmet hoortoestellen, waarschuwingssystemen, FM-apparatuurof telefoonversterking. Een dringende boodschap is dat hetvooral bij verstandelijk gehandicapten van groot belang is teweten wát ze horen en –waar mogelijk– hoortoestellen aante bieden. Leden kunnen het artikel vinden op www.nvlf.nl.In verband met de privacy zijn de namen van de cliënten veranderd.metencontrolesinclusie?proefperiodebehandeldoelenkeuzeHT/oorstukjes13 Het vakblad dat ons versterkt

Dé oplossing in rumoerige omgeving!geschikt voor brede doelgroep:• zonder hoortoestel• hoortoestel dragers• Cochleaire implantatenCM-1AantrekkelijkgeprijsdT 0345 - 63 23 93 F 0345 - 63 29 19Kijk voor uw hooroplossing opwww.hoorexpert.nlleading diagnostic solutionswww.interacoustics.comAffinityOptimaliseert uw hoortoestelaanpassingDé partner voor de audicienUw Affinity koopt u bij EmidOok leverancier van:AudiometersTympanometersRichtinghoorbogenVideo otoscopenAutomatiseringOpleidingenCabinesStel uw eigen Affinity samen uit de volgende componenten:• Hoortoestel meetmodule HIT440• Real Ear module REM440• Visible Speech module VSP440• Audiometrie module AC 440EmiD B.V.• T: 0313 485 588• F: 0313 485 589• E: info@emid.nl• www.emid.nl

Uw kind hoort niet goed: een donderslag bij heldere hemelin gesprek met Marie-Elle Horsten, maatschappelijkwerkende AC Breda`Zijn jullie ook voor het eerst hier?´, vraagt eenmoeder die uit een spreekkamer komt aan een stelmet een baby op de arm. `Nee´, is het antwoord.´Hoort ze aan twee kanten niet?´ ´Niet optimaal´,deelt moeder mede, `we gaan nu eerst naar de KNOarts,dan weet je het zeker.´ `´t is altijd moeilijk hè,beamen de jonge ouders. ´Ach,´ zegt moeder, ´zijvindt het alleen maar een uitje; ze hoeft niet naarschool en ´t doet geen pijn. Misschien moet ze buisjesof zo.´ Zomaar een gesprek in de wachtkamer van hetAC in Breda waar ´De Audiciens´ een afspraak heeftmet Marie-Elle Horsten, maatschappelijk werkende,om te praten over haar jarenlange ervaring inopvang en begeleiding van ouders van (zeer) jongekinderen met min of meer ernstige hoorproblemen.Zeker als gehoorbeperkingen al vroeg aan het lichtkomen is het nieuws voor ouders een donderslagbij heldere hemel.Vroeger en nuVóór neonatale screening bestond vroege interventieuit een vragenlijstje op het consultatiebureau en eenEwingtest op een leeftijd van 9 maanden. Voor eennegatieve uitslag waren allerlei plausibele verklaringenen na een tijdje kon de test worden overgedaan. Bij twijfelvolgde dan uiteindelijk KNO-onderzoek en standaardvond de arts vocht in de oortjes en adviseerde buisjes. Bijécht slechthorende kinderen hadden ouders doorgaanswel in de gaten dat het gehoor niet in orde was, maar eenbevestiging van dit vermoeden kwam pas op 1½-2-jarigeleeftijd van het kind. Dit afwachtbeleid gaf wel hoop.De bevestiging van een hoorprobleem neemt die hoopweg en komt altijd hard aan. Neonatale screening brengthoorproblemen aan het licht voordat er zelfs maar eenvermoeden van slechthorendheid bestaat. Ouders komenvervolgens met hun baby een aantal keren naar het ACvoor onderzoek met verschillende onderzoeksmethoden(BERA,OAE en vrije veld audiometrie) door verschillendedeskundigen. Ouders hebben nog geen klacht over slechthoren, maar ánderen zeggen dat hun kind niet goedhoort. Daarvoor moeten ouders een groot vertrouwenhebben in de behandelaars. De reactie van de ouders isdan ook een aandachtspunt.Een slecht nieuwsgesprekHet gaat doorgaans om jonge ouders waarbij niet altijdbeide ouders vrij kunnen nemen om naar de verschillendeonderzoeken te komen. De praktijk leert dat vooral slechtnieuws niet voor 100% wordt opgepakt. De ouder hoort dooralle emotie doorgaans maar de helft van de informatie enmoet dit dan thuis overbrengen aan de ándere ouder terwijlook daar weer emoties opspelen. Om deze reden worden bijhet vermoeden van slecht nieuws beide ouders uitgenodigd.Het slecht nieuwsgesprek wordt gevoerd door de audioloogen wordt kort en zakelijk gehouden. Het is een lastig verhaalomdat ouders geen absolute zekerheid krijgen over hetgeenzij met hun kind gaan meemaken. Vaak slaat de boodschappas aan na thuiskomst. Daarom is er zeer kort daarop eentweede gesprek in de thuissituatie met beide ouders door demaatschappelijk werkende.´Je moet naar Nijmegen, dáár kunnen ze het opereren`Adviezen uit de omgeving. MH: ´Ouders zoeken op internetnaar antwoorden op de vele vragen die ze hebben. Ze vindente veel en veel te brede informatie, waardoor ze door debomen het bos niet meer zien. Daarbij komen de emoties,de reacties uit de directe omgeving en goedbedoelderaad. Dit zijn invloeden waar je niet aan voorbij maggaan. Als maatschappelijk werkende moet je helpen dezeoverweldigende hoeveelheid informatie te schiften.´ Marie-Elle luistert vooral. Ze vraagt wat er is gebeurd bij thuiskomstna het gesprek met de audioloog en laat vragen opschrijven.Dat zijn heel gerichte vragen voor de concrete situatie,maar soms ook gericht op de verre toekomst: kan mijn kindstraks naar een gewone school? MH: ´Bij een baby kun jedaar geen uitspraken over doen. Het is afhankelijk van hetverloop van het verder onderzoek, de mogelijkheden voorhooraanpassing en de reactie en ontwikkeling van het kind.Je kunt de ouders wel uitleggen dat alle maatregelen juist zovroeg worden genomen om te voorkomen dat het kindje eentaalachterstand krijgt die van invloed is op het latere leren.De informatie moet worden gedoseerd. In eerste instantiebespreek je de actuele situatie, het traject, de revalidatie en dehulp die de hulpverleners kunnen bieden. De mogelijkhedenvan geluidsversterking, het psychologisch onderzoek en dehoortraining door de logopedist zijn nu belangrijk. De langetermijnvragen worden wel beantwoord, maar slechts kort.Ouders moeten duidelijk het gevoel krijgen dat ze er nietalleen voor staan. De situatie thuis en in de directe omgevingwordt meegenomen in het behandeltraject. Broertjes, zusjes,grootouders, maar ook de leidster van de peuterspeelzaalvallen binnen het aandachtsgebied. De omgang met eenslechthorend kind wordt besproken, maar de andere kinderenin een gezin zijn minstens zo belangrijk. Speciaal verwennenomdat het kind zielig is, is uit den boze. Het is een gewoonkind dat alleen minder hoort.´15 Het vakblad dat ons versterkt

Klein is tóch nog heel groot!Het is confronterend als je kind een hoortoestel draagt. Hoeklein het ook is, het is voor ouders nog steeds een enormding. MH: ´Het is niet mooi en het is niet leuk. De techniekgaat steeds verder, maar voor een baby blijft het moeilijk. Deaanpassing moet aan veel eisen voldoen m.b.t. de constructie.Het moet tegen een stootje kunnen, berekend zijn op groeien mag niet piepen op het moment dat je je baby knuffelt.Vooral fluiten geeft een negatieve associatie: dat had hethoorapparaat van oma ook. En er is juist zó veel veranderd!´Bij commentaar door derden lijken moeders weerbaarder danvaders; die kroppen het op. Moeders hebben merendeels nogsteeds de hoofdtaak in verzorging en opvoeding. De dagelijkseomgang met het kind en de hooraanpassing zorgen voorsnellere gewenning. Dit helpt het verwerkingsproces. Ook ishet onderwerp onder vrouwen makkelijker bespreekbaar.MH: ´Het zijn doorgaans de vrouwen die in de wachtkamerde gesprekken aanknopen. Soms laten we een gesprek ookeven voorgaan en wachten we met binnenroepen omdat ditlotgenotencontact ook heel goed is. Toch blijven veel oudersde hoorhandicap van hun kind verstoppen. De buitenwereldziet het niet en kan daardoor ook minder begrip opbrengenvoor de situatie. Dit is een maatschappelijk probleem waarwe allemaal aan meewerken. Als ouders kiezen voorverstoppen, dan zal het kind dat later óók willen. Datwordt overgedragen.´FasesHet acceptatieproces is belangrijk en doorloopt eenaantal fases. Ontkenning, boosheid, vragen naar meermeningen, zoeken naar een betere/de beste behandeling.Ook de audicien krijgt hiermee te maken. De frequentebezoeken aan de audicien zorgen vaak voor eenvertrouwensrelatie. Daarom krijgt de audicien vragen als:´krijg je wel eens iemand waar het niet doorgaat?´ Ditkan ook betekenen: is de diagnose wel goed. ´Is het eengoed AC?´ kan ook betekenen: moeten we niet ergensanders naar toe voor een second opinion? Ook komen bijde audicien de eerste negatieve reacties: ´wat heb ik aaneen toestel dat steeds kapot is!´ of ´ik ben nou al zó vaakbij de audicien geweest, mijn kind trekt het toestel steedsuit, sabbelt erop, hangt ermee in de pap…´ Dit past inde afweerfase: ouders wíllen dit helemaal niet. Maar hetprobleem moet wel worden opgelost. MH: ´Haak niet af,hou vol. Resultaat kan even op zich laten wachten. Het ishet succes op de lange termijn dat het allemaal de moeiteMarie-Elle HorstenDe Audiciens 16

waard maakt.Soms vraagt het een engelengeduld van moeder alshaar kind steeds het hoortoestel uittrekt en het indoeneen constant gevecht is. Als het hoortoestel het levenbeheerst krijgt de interactie een negatieve lading. Eenmogelijkheid is om het indoen van het hoortoestel eenonderdeel te laten zijn van het aankleedritueel. Leg hetin de buurt en hou een vast patroon aan. Het hoort erdan bij en vaak gaat een kind reageren door ernaar tewijzen. Na het indoen is het leuk om de reactie op geluidte testen met een klank, een liedje, een speeltje. Eenpositieve ervaring voor moeder en kind.´Het kind de baasEr zijn culturen waar het kind een belangrijke positieinneemt en het ouders moeite kost om streng te zijn. Hethoortoestel belandt dan in een la; moeder geeft het op.MH: `In dit soort gevallen moet je bevoogdend optredenen ouders overreden strenger te zijn. Het kind heeft hethoortoestel nodig om de moedertaal te leren. Dat lerenze thuis op jonge leeftijd, niet later, op school. Bovendienis een tweede taalverwerving pas mogelijk op basis vande eerste taal. Laksheid van de ouders, of te weinigoverwicht bij een onwillig kind, kan zorgen dat het kind inde toekomst niet terecht kan in het reguliere onderwijs.´In een aantal niet-westerse culturen en bepaaldegodsdienstige stromingen bestaat een grote socialecontrole en is de factor schaamte sterk aanwezig. Eenkind met een beperking kan worden gezien als een strafvan hogerhand voor falen van de ouders. Vooral ánderenmogen daarom niet zien dat het kind een hooraanpassingheeft. Met geluk draagt het kind het toestel binnenshuis.Gerichte informatie, strakke begeleiding en controle dooralle hulpverleners kan dit helaas niet altijd voorkomen.niet meer zo soepel met voorbereidend lezen en schrijven.Kleuters kunnen heel bedreven zijn in het compenserenvan een perceptief verlies, maar vallen door de mand alsluistervaardigheid belangrijker wordt. ´Als ouders zelf komen met hun kind en er is een probleem,neemt het AC contact op met de school. Ouders zijn daar blijmee: jullie nemen ze serieus. Dit betekent helaas dat oudersmet een eventuele vraag of klacht over het horen van hunkind in de klas geen gehoor hebben gekregen.De spin in het webDe maatschappelijk werkende is een buffer tussenbehandelteam en ouders en de contactpersoon voor alleandere betrokkenen. Dit kan de peuterspeelzaal zijn, maarook een andere instantie of instelling als het hoorprobleembijvoorbeeld deel is van een complexer syndroom. Het gaaterom goed mee te denken met de ouders en de prioriteitenvoor het moment vast te stellen. Daarbij is het bewakenvan de draaglast tegenover de draagkracht heel belangrijk.Er wordt vooral gewerkt aan de weerbaarheid van oudersen kind. Het bericht dat je baby niet goed hoort wordttegenwoordig niet voorafgegaan door een langdurigonderzoekstraject. Het komt letterlijk aan als een donderslagbij heldere hemel. Maar in tegenstelling tot vroeger zijn erdaarom wel mogelijkheden om ontwikkelingsachterstand tevoorkomen. Het traject heeft vaart en binnen een halfjaarheeft een baby gehoorversterking. Deze keus wordt door deouders gemaakt op rationele gronden, gebaseerd op hetgeenze van deskundigen te horen krijgen. Een blind vertrouwenwaar hulpverleners geduld, inzet van vakkennis, toewijdingen doorzettingsvermogen tegenover moeten stellen.De mazen van het netMH: `Het risico om een (ernstig) hoorprobleem te missenis met neonatale screening gering. Er bestaat jammergenoeg nog geen screeningsmoment voor later ontstanehoorproblemen. Er is wel aandacht voor spraak- entaalontwikkeling op het consultatiebureau, maar pasop de basisschool test de G&GD het gehoor. Kinderendie goed door de neonatale screening zijn gekomenkunnen later toch opduiken met een gehoorprobleem.´Alle kinderen die met een vertraagde spraak- entaalontwikkeling worden aangemeld bij het AC krijgeneerst een gehooronderzoek. Kleuters worden er op schoolnog wel eens uitgepikt door de juf. Opvallend vaker dande ouders vraagt de school een gehooronderzoek aan.MH: `Net voor de overgang naar groep 3 gaat het ineens17 Het vakblad dat ons versterkt

In gesprek met Hans de Wit-Fleer, voorzitter van StArvan de redactieStAr, de Stichting Audicienregister, bewaakt dekwaliteit van de vakopleiding tot audicien, zorgt voorbij- en nascholing, stelt kwaliteitsmaatstaven op voorde dienstverlening en de bedrijfsinrichting en voert decontrole hierop uit bij audiciens en audicienbedrijven.Daarnaast kan StAr bijdragen dat zorgverzekeraarsaandacht besteden aan kwaliteit en belang hechtenaan na- en bijscholing van de beroepsgroep.Audiciens kennen (nog) geen vakvereniging. StAris een onafhankelijke organisatie en bestaat uitvertegenwoordigers van slechthorenden, knoartsen,audiologen, zorgverzekeraars, fabrikantenen importeurs van audiologische hulpmiddelen énaudiciens. Voorzitter van StAr is mevrouw Hans deWit–Fleer. ´De Audiciens´ had een gesprek met haarover StAr, haar rol binnen de stichting en het vele werkáchter de schermen.´Gelukkig dat ik gepensioneerd ben´Hans de Wit–Fleer is na haar opleiding tot verpleegkundigealtijd werkzaam geweest in de zorg. Zowel uitvoerendals in managementfuncties, intra- en extramuraal en inhet zorgonderwijs. Ze kwam als interim manager bij hetAC in Amersfoort en liet zien dat het óók goed kan gaanals er géén audioloog aan het roer staat. Als eerste nietaudioloogzwaaide ze er uiteindelijk 7 jaar de scepter alsdirecteur en was bestuurslid van FENAC. In 2004 ging zemet pensioen, om vervolgens als interim directeur bij deNederlandse Stichting voor het Dove en Slechthorende Kind(NSDSK) aan de slag te gaan. Ze nam zitting in het bestuurvan de Nederlandse Vereniging voor Slechthorenden (NVVS)en belandde vanuit die positie als voorzitter bij StAr en inde cliëntenraad van Academische Ziekenhuizen. Ze maaktook deel uit van het Hoorplatform, is bestuurslid van deNationale Hoorstichting en onafhankelijk voorzitter vande programmacommissie neonatale gehoorscreening bijhet RIVM. HdW: ´10 jaar geleden was de verhouding tussenAudiologisch Centrum en audicien anders dan nu. In deperiode dat ik directeur was van het AC hebben we veelgedaan om een goede relatie op te bouwen met de audiciensin de omgeving. In overleg met de audiciens kwam er vrijereceptuur en gezamenlijke scholing. Door professionaliseringheeft het audicienvak een eigen expertise en een eigen taak.Het is goed om te constateren dat ook jonge zelfstandigeaudiciens trots zijn op hun vak, zijn graag ondernemeren investeren in kennis, vaardigheden, apparatuur enwinkelinrichting. In zijn algemeenheid investeren ze inkwaliteit.´Over StArStAr bemoeit zich actief met de kwaliteit van het vakvan audicien. Er is een scholingscommissie die lacunes,trends, na- en bijscholingsonderwerpen onderzoekt eneen normencommissie die inhoudelijk adviseert. Hetadvies van deze commissies weegt in bestuursbeslissingenzwaar mee. Zo onderzoekt StAr wat moet gebeuren omaudiciens goed te laten werken, onder andere in triage.Over een tijdje moeten álle StAr-geregistreerde audicienskunnen triëren. Hiervoor zijn met FENAC afsprakengemaakt over de praktijktoetsen. Een uitgebreidoverzicht en informatie over werk en activiteiten vanStAr is te vinden op www.audicienregister.nl. HdW: ´Hetvoorzitterschap van StAr kost veel tijd omdat ik ookandere vergaderingen bijwoon, zoals vergaderingen vande normen- en scholingscommissies. Ik neem het heelserieus. De audicien moet trots zijn op zijn vak, trots zijnop zijn winkel en moet dat meer uitdragen. Daarnaastmoet StAr meer dan tot nu toe het keurmerk uitdragen.Audiciens moeten belang hechten aan het voeren van hetkeurmerk en dit duidelijk etaleren op de winkeldeur, inadvertenties en op hun briefpapier.´Waarom StAr?Drie jaar geleden werd vanuit de branche, o.a. insamenwerking met de NVVS, StAr opgericht met als doelde bestaande audiciens te registreren en keurmerken teverlenen aan winkels. Hiermee wordt het kaf van hetkoren gescheiden en wordt dit ook voor de klant enzorgverzekeraar inzichtelijk. Onderzoek naar zaken dieaandacht verdienen in het professionaliseringstraject vande audicien is vastgelegd in het AZOS-rapport. Zo werdenbijvoorbeeld otoscopie en audiometrie onvoldoendebeoordeeld. Op basis van het audiogram moet deaudicien zelfstandig beoordelen of en hoe een aanpassinggedaan wordt. Met otoscopie moet de audicien kunnenbeoordelen of iemand verder onderzoek moet ondergaan.Tijdens het symposium in het kader van de Week vanhet Oor werd het handboek ´Gehoorzorg ouderen´ voorzorginstellingen gepresenteerd. In dit handboek wordtotoscopie genoemd als handeling die door vrijwilligerswordt gedaan. Dit is misleidend. Vrijwilligers mogenkijken of het oor schoon is, of er geen cerumen in zit,zoals een moeder doet bij haar kind. Maar kijken iséén ding, een conclusie trekken is een ander verhaal.Otoscopie is beide. Het streven naar een kwalitatief hogerniveau en het opstellen van kwaliteitseisen komt zowelde audicien als de klant ten goede. HdW: ´We zitten numidden in dat proces. In 2007 hebben alle winkels die zichhebben aangemeld een audit gehad en de tweede rondeDe Audiciens 18

is inmiddels gestart. Er wordt bij een audit niet gezochtnaar fouten, er wordt gekeken of het bedrijf aan de doorStAr gestelde eisen voldoet. Het is leuk om te zien dat demeeste deelnemers met trots hun winkel laten zien!´.ook zelf een cursus of refereeravond aandragen als ze vanmening zijn dat deze accreditatie-waardig is. Uiteindelijkis het geregistreerd staan én blijven een persoonlijkeverantwoordelijkheid van de audicien.´SeminarsHet paradepaardje van StAr is het seminar dat tweemaalper jaar wordt gehouden in de Utrechtse Jaarbeurs.Naast het ontmoeten van collega´s en het uitwisselenvan informatie is het seminar goed voor een deel van deaccreditatiepunten die geregistreerde audiciens jaarlijksmoeten binnenhalen. Een commissie stelt het totaal tebehalen punten per tijdseenheid vast. Ze beoordeelttijdsinvestering en inhoud per cursus, plaatst dit in hettotale aanbod en kent vervolgens een aantal puntentoe. HdW: ´Het zou leuk zijn als er ook regionaal meeractiviteiten zouden worden ontwikkeld, bijvoorbeeldvanuit de FENAC. Ik denk hierbij aan plaatselijke ofregionale refereeravonden en productinformatie vooraudiciens, audiologie-assistenten en bijvoorbeeldlogopedisten. Elkaar aanvullen, expertise, kennis vanelkaars werkveld moet meer mogelijkheden bieden om decliënt nóg beter van dienst te zijn. StAr entameert dat enwil dat graag accrediteerbaar maken. Audiciens kunnenKeurmerkVanaf januari 2007 bestaat voor hoortoestelwinkels dievoldoen aan de kwaliteitsnormen van StAr het keurmerk ´DeAudicien’. Dit garandeert klanten hulp van een vakbekwame,bij StAr geregistreerde audicien, die op de hoogte isvan actuele ontwikkelingen, werkt volgens objectievekwaliteitsmaatstaven en gebruikmaakt van geijkte apparatuuren gevalideerde werkmethoden. Deze audicien weet wanneerhij moet doorverwijzen en naar wie en kan de volgendestap in het traject beoordelen. De klant kan kiezen uit eenbreed scala van hoortoestellen: toestellen die geheel wordenvergoed door de zorgverzekeraar en de meest geavanceerdetoestellen waarvoor een bijbetaling noodzakelijk is.Hoortoestellen worden eerst ‘op proef’ verstrekt; pas als deklant tevreden is volgt de aanschaf. Bij klachten kan de klanteen beroep doen op de Stichting Audicienregister dat hetaudicienbedrijf periodiek controleert. Een bedrijf dat nietvoldoet aan de kwaliteitsnorm verliest het keurmerk.Circa 320 winkels hebben het keurmerk. StAr hoopt ook de19 Het vakblad dat ons versterkt

HET ZIET ER GOED UIT,MAAR HET KLINKT NOG BETERMaak eenvertrouwelijkeafspraak!WORD AUDICIEN PARTNER BIJ SPECSAVERS!TIJDENS ONZE STUDIETRIP NAAR GUERNSEY VERTELLEN WE WAAROMWij zoeken voor diverse regio’s gediplomeerde top audiciens!Maar waarom zou u partner worden bij Specsavers?• U krijgt alle voordelen van een ondernemer met dezekerheden van een werknemer.• Met een zeer lage investering kunt u al partner worden.Daarentegen ontvangt u wel 100% van de winst én eengegarandeerd maandinkomen.• Momenteel heeft Specsavers in Nederland meer dan60 zaken die hoortoestellen verkopen. Partners verkochtenin hun eerste jaar gemiddeld 400 hoortoestellen!• In Engeland is Specsavers in enige jaren tijd marktleidergeworden in hoortoestellen.• Specsavers heeft wereldwijd meer dan 1.000 zaken. In 23 jaar tijdis nog nooit één zaak gesloten.• Specsavers biedt uitsluitend A-merken aan tegen betaalbare prijzenen werkt alleen samen met gediplomeerde audiciens.• Al onze partners ontvangen een volledige ondersteuning in productaankoop, marketing, financiële administratie, training, etc.• Specsavers organiseert binnenkort voor geïnteresseerde audicienseen 2-daagse reis naar het hoofdkantoor in Guernsey. Uiteraard oponze kosten. Tijdens deze reis komt u alles te weten over de uniekevoordelen van het Specsavers partnership. Interesse? Meld u aanbij de onderstaande contactpersonen.Bel Reidar Bakker (06 – 536 48 320) of Diderick Borsboom (06 – 109 47 501) voor eenvertrouwelijk gesprek over de mogelijkheden voor een partnership met Specsavers.www.specsavers.nl/horen

zelfstandige audicien te motiveren zich aan te sluiten,zeker omdat StAr ook gesprekspartner is voor overheiden zorgverzekeraars. HdW: ´Friesland Verzekeringen gaathet keurmerk als eis stellen voor contractering en andereverzekeraars staan opgelijnd. Het moet dan wel duidelijkzijn dat de audiciens hierin op één lijn zitten en dat deklant weet waar hij voor goede kwalitatieve zorg terechtkan.´StAr achter de schermenHdW: ´Er is veel overleg met verzekeraars en daarnaast,in het kader van de grote publiekscampagne uitgevoerddoor PR-bureau PLEON, heeft onderzoeksbureauMotivaction publieksonderzoek gedaan dat heeft geleidtot het persbericht . ´Hoortoestel niet slecht voor de liefde´.Daarin wordt gesteld dat je nog best een nieuwe liefdekunt krijgen als je hoortoestellen draagt. Toch heeft hetgrote publiek het idee dat de hoortoestellen onvoldoendewerken bij gebruikers in hun kennissenkring. Mensendenken vaak dat ze hun ‘oude gehoor´ terugkrijgen endat valt dan tegen. Audiciens moeten dus ook rekeninghouden met het verwachtingspatroon van de cliënt.Naar aanleiding van de publiekscampagne zijn in diversemedia persberichten verschenen over StAr en het Keurmerken er zijn interviews uitgezonden door een regionaleomroep en in enkele tijdschriften geplaatst. Daarbij wordtniet uit het oog verloren dat het vooral ook erg belangrijkis om iets te dóen aan slechthorendheid. Het advieskan alleen maar zijn: ga naar de erkende audicien, métkeurmerk. De slechthorende heeft bepaalde verwachtingenvan een hoortoestelaanpassing. Om dit goed in kaart tebrengen is een intake-gesprek heel belangrijk. StAr eist datbepaalde activiteiten in het zorgproces uitsluitend door eenregisteraudicien mogen worden gedaan, zoals uitgebreideintake, het opstellen van een zorgplan en evaluatie. Dithoudt in dat de audicien niet altijd aanwezig hoeft te zijn inhet totale traject, maar wel op die specifieke momenten. Ditmoet allemaal naspeurbaar zijn in het dossier en komt ookaan de orde bij de audits.´NajaarsseminarZaterdag 8 november in de Utrechtse Jaarbeurs is hetvolgende seminar van StAr, met als onderwerp: EvidenceBased Practice.21 Het vakblad dat ons versterkt

Het meten en managen van klanttevredenheid in het audiensbedrijfEen ´Return on Services´ onderzoek bij Streukens HooroplossingenUiteindelijk resulteerde bovenstaande in het in figuur 1weergegeven onderzoeksmodel.Door Drs. Conny Polleunis, Dr. Sandra StreukensNet als voor de meeste andere bedrijven is het opbouwenvan een tevreden en trouwe klantenkring voor demeeste audicienbedrijven een belangrijk streven. Ditgeldt ook voor Streukens Hooroplossingen, dat zichal ruim 50 jaar profileert als kwaliteitsbedrijf waarhoge klanttevredenheid tot een van de kernwaardenbehoort. Naast een sterke interne focus op eenoptimale opleiding van de audiciens in de StreukensHooracademy, heeft Streukens Hooroplossingen alsinds 1997 oog voor het daadwerkelijk meten enobjectiveren van klanttevredenheid. Uiteindelijk iser namelijk maar één partij die kan beslissen of deaudicien zijn verwachtingen goed heeft ingevulden dat is de klant. Recentelijk heeft StreukensHooroplossingen een zogenaamd ´Return on Services´klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd om nogbeter de mate van klanttevredenheid en klantentrouwte meten. De uitkomsten geven daarnaast ook inzichtin hoe deze tot stand komen. Dit artikel licht dit ´Returnon Services´ onderzoek toe. De onderzoeksresultatenlaten zien hoe klanttevredenheid en klantentrouwhet gevolg zijn van kwalitatief hoogstaandedienstverlening. Verder biedt de ´Return on Services´methode de audicien en het bedrijf praktischehandvaten om de dienstverlening naar de klant toeverder te optimaliseren.Return on ServicesDe ´Return on Services´ methode is sterk geworteld inpsychologische theorieën en is uitvoerig wetenschappelijkonderzocht. De kerngedachte is dat de door de klantervaren kwaliteit van verschillende facetten van dedienstverlening een positieve invloed heeft op de matevan klanttevredenheid en –vertrouwen. Dit leidt danweer tot een hoger niveau van klantentrouw. Om hetonderzoek zo nauwkeurig mogelijk te laten aansluiten bij debelevingswereld van de cliënt, is de manier van meten vankwaliteit van dienstverlening in deze onderzoeksmethodespecifiek aangepast aan de audiensbranche. Op basis van hetkwaliteitshandboek van Streukens Hooroplossingen, dat opnauwkeurige wijze beschrijft welke werkwijze gehanteerddient te worden binnen het bedrijf, komt naar voren dat eenklantgerichte kwaliteitsmaatstaf bestaat uit verschillendekwaliteitservaringen van zowel intake, proefperiode,hoortoestel, als de aan de cliënt gegeven informatie.KwaliteitIntakeKwaliteitProefperiodeKwaliteitInfo &VVoorlKwaliteitHoortoestelTevredenheidHeraankoopVertrouwenAanradenderdenFiguur 1. Onderzoeksmodel klanttevredenheidsonderzoek Streukens Hooroplossingenfiguur 1. Onderzoeksmodel klanttevredenheidsonderzoekStreukens Hooroplossingen.OnderzoeksmethodeUit het klantenbestand is een steekproef getrokken van 500klanten die vervolgens de door ons opgestelde vragenlijsttoegestuurd kregen. Uiteindelijk hebben 261 klanten devragenlijst geretourneerd. Deze hoge respons reflecteertde betrokkenheid van onze cliënten. De vragenlijst bevateen groot aantal vragen die elk onderdeel in figuur 1 op eenbetrouwbare manier meten. Voor elk kwaliteitsonderdeel(intake, proefperiode, hoortoestel en gegeven informatie)wordt de klant een algemene score gevraagd. Daarnaastwordt elk kwaliteitsonderdeel opgesplitst in verschillendespecifieke onderdelen die de klant ook apart beoordeelt.Voor het meten van klanttevredenheid, klantvertrouwen,klantentrouw (bestaande uit heraankoopintenties en hetaanbevelen van Streukens Hooroplossingen aan derden)is gebruik gemaakt van bestaande wetenschappelijkonderzochte maatstaven. Daarnaast bestond een deelvan de vragenlijst uit vragen over het hoortoestelgebruik.Door de antwoorden op de verschillende vragen aanelkaar te relateren, krijg je inzicht in de verbanden tussenalle vragen. Om de complete keten van verbanden,weergegeven in figuur 1, gelijktijdig te schatten, iser gebruik gemaakt van multivariate econometrischemethoden.De Audiciens 22

Figuur 2. Hoortoestelkenmerken van invloed op de kwaliteitsperceptie van het hoortoestel.OnderzoeksresultatenOp basis van de analyse kunnen we concluderen datklanttevredenheid het resultaat is van de kwaliteit vanhet hoortoestel zelf (37%), de kwaliteit van de intake(23%), de proefperiode (21%), en de gegeven informatie(19%). Met andere woorden; buiten het eigenlijkehoortoestel is het de audicien die voor het overgrotegedeelte (63%) bepaalt in welke mate de klantentevreden zijn over het audicienbedrijf. Verder blijkt dathet managen van kwaliteit, en dus klanttevredenheid,een effectieve manier is om klantvertrouwen op tebouwen. Een hogere klanttevredenheid en vertrouwendragen op hun beurt bij tot hogere heraankoopintentiesen de mate waarin klanten het audicienbedrijf aanradenaan derden. Hoewel hier niet nader beschreven, stellende analyseresultaten ons verder in staat de volgendebelangrijke managementvraagstukken te beantwoorden.Ten eerste kunnen we uit de onderzoeksresultatenafleiden hoe goed we presteren op de verschillendekwaliteitsfacetten en hoe hoog we scoren op hetgebied van klanttevredenheid (in ons geval gemiddeldeen 8.5 op 10). Ten tweede kunnen we berekenenhoe en in welke mate veranderingen in kwaliteit vandienstverlening zich vertalen in veranderingen inklanttevredenheid en klantentrouw. Dit is van belang bijhet evalueren van strategische initiatieven ten behoevevan kwaliteitsmanagement.Stof om over na te denkenOmdat voor elk dienstverleningsfacet zowel een algemeenoordeel als een oordeel over specifieke componentenbinnen het dienstverleningsfacet is gevraagd, wordenwij ´tot twee plaatsen achter de komma´ in staat gesteldconclusies te trekken over wat klanten precies belangrijkvinden binnen de dienstverleningsprocessen en in welkemate. Wat het kwaliteitsoordeel over het hoortoestelbetreft, hebben we gemeten in welke mate de in figuur2 opgesomde elementen voor dit kwaliteitsoordeel vanbelang zijn. Hieruit kunnen we concluderen dat nietalleen het spraakverstaan belangrijk is, maar dat het ookverstandig is om tijdens een hoortoestelaanpassing stil testaan bij andere aspecten dan het pure spraakverstaan.We kunnen best verklappen dat de resultaten ook voorons soms verrassend waren. Onze bedrijfsstrategie is opbasis van de resultaten aangepast.COMFORT WINDGERUIS GELUID 12,68% … %GELUIDSKWALITEIT 11,27% … %BEDIENING 11,27% … %SPRAAKVERSTAAN3-4 3-4 PERSONEN PERSONEN 9,86% … %SPRAAKVERSTAANMATIG DRUK GEZEL.9,86% … %KWALITEITHOORTOESTELVERSTAANVERSTAANRADIO/TVRADIO/TV 9,86% … %COMFORT WINDGERUIS GELUID 9,86% … %SPRAAKVERSTAAN2 PERSONEN8,45% … %SPRAAKVERSTAANDRUK DRUK GEZELSCHAPGEZEL.8,45% … %DRAAGCOMFORT 8,45% … %figuur 2. Hoortoestelkenmerken van invloed op dekwaliteitsperceptie van het hoortoestelConclusieUit het onderzoek blijkt dat het waardeoordeel dateen klant geeft aan verschillende onderdelen van dehoortoestelaanpassing kan afwijken van de verwachtingenvan de audicien. Het meten en effectief managen vanklantpercepties is dus van cruciaal belang. Binnen deaudicienbranche vervult Streukens Hooroplossingen hierineen voortrekkersrol, mede door de implementatie van hetbeschreven ´Return on Services´ onderzoek. Hoe geavanceerdde onderzoeksmethode om klanttevredenheid te meten ookis, één ding is zeker: een tevreden en trouwe klant is hetresultaat van gedegen audicienwerk.Alle rechten op de ´Return on Services´ methode berusten bij Dr. A.C.P. Streukens (2004;ISBN 90-9018903-3). Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaargemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze danook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Sandra Streukens23 Het vakblad dat ons versterkt

NieuwsEerste bachelors Audiologie studeren af bij FontysHoortoestel niet slecht voor liefdeVier jaar na de start hebben de eerste studenten van de hboopleidingAudiologie aan de Fontys Paramedische Hogeschoolin Eindhoven op 14 juli jl. hun diploma in ontvangst mogennemen. De opleiding bachelor Audiologie richt zich oponderzoek en advisering rondom gehoor en geluid.Audiologie is de wetenschap van het horen. Audiologenhouden zich onder andere bezig met de diagnose enbehandeling van slechthorendheid. Daarnaast heeft het vakook een technische kant. Afgestudeerden komen zowel in detechnische als de medische hoek terecht. Bij een akoestischadviesbureau richten ze zich op de verbetering van akoestiekin muziek- en spreekruimten. Kiezen ze voor de medischerichting, dan gaan ze aan de slag bij bijvoorbeeld eenAudiologisch Centrum of een praktijk van kno-artsen.Een hoortoestel is niet langer een belemmering vooreen nieuwe relatie, blijkt uit onderzoek van de StichtingAudicienregister (StAr). Tweederde van de Nederlandersvindt iemand met een hoortoestel even aantrekkelijkals iemand zonder. De stichting deed onderzoek naarde waardering van het gehoor en de manier waaropNederlanders hoorproblemen en hoortoestellen ervaren.Dat hoortoestellen niet langer een belemmering zijn voorhet oog, komt door de technische vooruitgang. Driekwartvan de Nederlanders vindt dat de hoortoestellentegenwoordig zo klein zijn, dat ze niet meer opvallen.En dat is volgens hen maar goed ook, want de meestemensen zien het hoortoestel in tegenstelling tot de brilgeen mode-item worden.Samenwerking met TU/eVoor het technische gedeelte van het onderwijs, werktFontys samen met de Technische Universiteit in Eindhoven(TU/e). Studenten kunnen in een akoestisch lab, dat mededoor deze samenwerking is opgeknapt, praktijkonderzoekdoen. Daarnaast geven docenten die verbonden zijn aan deopleiding Technische Natuurkunde van Fontys HogeschoolToegepaste Natuurwetenschappen les aan de bachelorsAudiologie. ‘Het technische werkveld had in eerste instantiehaar bedenkingen bij studenten die ook medisch geschooldworden. Voor de opleiding was het dus zeer spannend of destudenten voldeden aan de eisen van de bedrijven. Dat blijktdus wel zo te zijn, want aan het eind van hun stage wordenze vaak gevraagd om te blijven,’ vertelt opleidingsmanagerCarla Faassen.IntermediairChris van Ligtenberg, klinisch fysicus/audioloog en een van deinitiatiefnemers van de bacheloropleiding Audiologie, zieteen duidelijke rol voor de hbo-ers in het werkveld: ’De hboaudioloogzie ik vooral als gesprekspartner van de klinischfysicus/audioloogen de KNO-arts en als intermediair tussende twee opleidingsniveaus’. Hoewel het aantal studentenniet echt groot is: er starten ieder jaar ongeveer vijftig volendeeltijdstudenten, heeft de Fontysopleiding in zijn ogenzeker perspectief. ‘Het belang in de ‘Auditieve Wereld’ wordtsteeds belangrijker. Het werkveld krijgt nu in de gaten dater een opleiding in Eindhoven bestaat. Daardoor wordenonder andere de stages steeds leuker en beter,’ vertelt VanLigtenberg.Twee op de drie Nederlanders kennen iemand metgehoorproblemen en de helft kent iemand met eenhoortoestel. Opvallend is dat meer dan de helft van deNederlanders die iemand kent met een hoortoestel, inhet onderzoek aangeeft dat het hoortoestel niet of nietoptimaal werkt.Voorzitter van de Stichting Audicienregister, mevrouwHans de Wit: ´het gehoor is een ingewikkeld zintuig. Jekunt niet zomaar een hoortoestel op internet bestellen enin je oor stoppen. Het is belangrijk dat een vakbekwameaudicien een goede diagnose stelt en vertelt wat demogelijkheden zijn om het maximale uit het restgehoorte halen.´Keurmerk ‘De Audicien’Vanaf 1 januari 2007 zijn de hoortoestelwinkels waarwordt gewerkt volgens de kwaliteitsnormen van deStichting Audicienregister voorzien van het Keurmerk‘De Audicien’. Dit keurmerk biedt klanten een aantalzekerheden, waaronder moderne meetapparatuur,vakbekwame audiciens en een goede klachtenregeling.´Met dit keurmerk willen we de anderhalf miljoenNederlanders met hoorproblemen de garantie gevendat ze aan het juiste adres zijn´, aldus Hans de Wit- Fleer,voorzitter van StAr. ´Bij een erkende audicien kun jeeen goed advies verwachten op basis van specialisme,kwaliteit en service.´ Ook audicien Wim Beek is blij methet keurmerk: ´Met het keurmerk ‘De Audicien’ wetenDe Audiciens 24

klanten dat onze dienstverlening verder gaat dan hetverkopen van hoortoestellen. Ons personeel wordtcontinue bijgeschoold en klanten krijgen altijd eerst eenhoortoestel ‘op proef’. Pas als de klant tevreden is volgtde aanschaf. Dat is volgens ons én het keurmerk pas echteklantvriendelijkheid.´Peter Peters benoemd tot CEO Beter HorenPer 1 september 2008 is Peter Peters aangetreden als CEOvan Beter Horen. Hij vervangt hiermee de huidige interimCEO Charles van Ditshuizen in zijn leidinggevende rol bijde marktleider op het gebied van hooroplossingen.Peter Peters was hiervoor werkzaam als commercieeldirecteur bij de Direct Group Benelux, onderdeel vanBertelsmann. De bekendste onderdelen van DirectGroupBenelux zijn de boekenclub ECI, online retailer Cosmoxen uitgeverij the House of Books. Eerder werkte Peters incommerciële functies voor Philips Consumer Electronics inParijs en Hong Kong, voor Nokia Mobile Phones in Helsinkien voor KPN Telecom.De 43-jarige Peters heeft gekozen voor Beter Horen omdathij een nieuwe uitdaging ziet in de groeimarkt waarin zijzich begeeft. “Mensen blijven langer fit en actief als zeouder worden. Beter Horen draagt bij aan de verhogingvan hun levenskwaliteit. Beter Horen kan een oplossing opmaat bieden, die aansluit bij de specifieke wensen van deklant. Wij zorgen er voor dat iedereen weer op zijn eigenmanier van geluid kan genieten: dat is een meerwaardewaarmee wij ons kunnen onderscheiden van anderehoorwinkels. De mogelijkheden om Beter Horen verderte laten groeien liggen in een goed gecommuniceerdestrategie, waarin de individuele klant centraal staat.”Charles van Ditshuizen over de toekomst van BeterHoren: “Beter Horen heeft een bijzondere positie wetente verwerven als toonaangevend hoorspecialist, metvestigingen door het hele land. De uitdaging is om dezeverworven positie als marktleider te consolideren en hetaantal klanten te vergroten. Voor een bedrijf dat afsteventop zijn honderdjarig jubileum is het van belang dat ereen duidelijke koers wordt gevaren, door een kundigekapitein.”Opleiding cursusleider m/v cursus losjes luisterenvoor volwassen en ouderenIn deze 2 daagse training wordt u als nieuwecursusleider voorbereid op het geven van de cursuslosjes luisteren aan groepen volwassenen en ouderen.De training biedt u de mogelijkheid om met het conceptvan Hooridee zelfstandig de cursus losjes luisteren aante bieden aan mensen met gehoorverlies. De kennis isdirect toepasbaar in uw dagelijkse werkzaamheden.Doel van de training:• empowerment voor de slechthorende cliënt.• uitbreiding van uw kennis over het omgaanmet de slechthorende doelgroep.• op een eigen, inspirerende en boeiende wijzeaanbieden van de cursus.Na afloop bent u voorbereid om de cursus te gevenaan mensen met gehoorverlies.Doelgroep:Gezondheidswerkers, preventiemedewerkers, arbodeskundigen,audiciens, logopedisten, jobcoaches, reïntegratiebegeleiders,maatschappelijk werkers, audiologenen docenten.Data en locatie:Vrijdag 10 oktober en vrijdag 7 november 2008 van9.30 – 16.30 in HaarlemKosten:Voor deelnemers die de kosten zakelijk kunnendeclareren € 520,- inclusief lunch, werkboek encertificaatParticulier tarief is 420,- inclusief lunch, werkboek encertificaat.Inschrijving via internet:zie www.hooridee.nl > deskundigheidsbevordering >opleiding25 Het vakblad dat ons versterkt

PersberichtSinds kort bezet Marleen Janssen in Groningen eenleerstoel Doofblindheid. De eerste ter wereld.Marleen Janssen begon als lerares op een blindenschool.Haar carrière als orthopedagoog heeft ze gewijd aande bijzondere doelgroep: kinderen en volwassen metaangeboren doofblindheid.Vorig jaar leverde ze de eerste lichting studentenaf met een masters ‘Communicatie en CongenitaleDoofblindheid’.De komende jaren zal Marleen Janssen vijf promotiestudiesbegeleiden die allemaal praktijkgericht zijn. Dit ishard nodig, want volgens Janssen staat de wetenschapop dit gebied nog in de kinderschoenen. Ouders enbegeleiders hebben een grote behoefte aan methodes diewetenschappelijk zijn getoetst. Want doofblinde mensenontwikkelen zich vaak nog niet in overeenstemming methun potentieel en zijn vaak veel minder verstandelijkbeperkt dan ze nu lijken.YAAPP is ons totaalpakket voor de administratieveautomatisering bij audiciens.YAAPP groeit mee met uw audiciensbedrijf, zowelfinancieel als technisch.Financieel begin met huren om het aante schaffen als u overtuigd bent.Technischvan standalone op één PC viamulti-user in uw netwerknaar gekoppelde filialen.YAAPP is toegankelijk, wij ook!U kunt ons bellen op 0413 – 378830 of mailen naarinfo@yourcare.nlU vind ons online op www.yourcare.nlDe Scheifelaar 115 5463 HV VEGHEL Tel. 0413 – 378830De dingen die een verschilmaken in het levenNieuwe complete productlijn Nieuw klein ergonomisch design, waarbijgeen concessie wordt gedaan aan performance (prestatie, gain en output).Zeer uitgebreid directionaliteitpakket Naast de bestaande mogelijkheden,wordt het uitgebreid met automatische Smart Beam Steering enMonitored Directionaliteit.Veel automatische functies Waarbij het toestel zich naadloos aanpastaan veranderende akoestische omstandigheden.Tinnitus Breaker Naast de geavanceerde technologie van het hoortoestel,wordt de mogelijkheid geboden om akoestische therapie aan te bieden bijtinnitus patiënten.Beltone Netherlands B.V. | Het Hazeland 5-7 | 6931 KA Westervoort | Postbus 18 | 6930 AA Westervoort | T 026 – 319 56 00 | F 026 – 319 56 01 | www.beltone.nl

Column GAINHans van Pagée, voorzitter van GAINAanpassenDe introductie van nieuwe technologie is vrijwel altijd eenzegen. Als je er eenmaal mee vertrouwd bent, kun je jeniet meer voorstellen dat het ooit zonder ging.Artsen moesten vroeger mensen openmaken om eendiagnose te stellen. Dat zie je nog terug op oudeschilderijen. Vandaag de dag is er een scala aan medischebeeldverwerkingapparatuur die het inwendige vanhet menselijk lichaam kunnen observeren zonder datchirurgen het mes moeten hanteren. Een ongelofelijkedoorbraak.Is iedereen altijd even blij met nieuwe technologie? Deaudicien in ieder geval wel, want die dankt zijn bestaanaan het hoortoestel. Artsen ook, zij hebben zich moetenaanpassen aan de nieuwe technologische mogelijkhedendie als vanzelfsprekend onderdeel zijn geworden vanhun opleidingspakket. Het is nu ondenkbaar, zekerin de medische wereld, dat er nog wordt gewerkt metverouderde technieken. Als het ons eigen lichaam betreftwillen wij het beste van het beste.Bij ons op kantoor hebben wij ons ook aangepast. Hetis niet goed voorstelbaar dat ik de leden van GAIN anno2008 een telex stuur. Zo’n apparaat hebben zij niet eensmeer en sommige weten niet eens hoe een telex eruitziet. Evenzeer is het ondenkbaar dat het ontwikkelen vaneen website moet wachten op mijn pensionering. Educationpermanente gaat vaak ongemerkt en is een absolute noodzaakvoor wie niet voor achterlijk versleten wil worden.In de audiologische sector is de introductie van nieuwetechnologie veel gecompliceerder. Het gaat niet alleen om hetgebruik ervan, maar ook en vooral om de mogelijkheden vandie nieuwe technologie aan te wenden voor het oplossen vanindividuele hoorproblemen. Hoortoestellen bieden een keuraan mogelijke functionaliteiten die op verschillende niveausverkrijgbaar zijn. Neem de directionele hoortoestellen.De klant kan kiezen uit vast, meer kanaals, adaptief ofdirectionele hoortoestellen die met elkaar communiceren.Het maken van een verantwoorde keuze vereist veel kennisin de technologie en audiologie en niet minder in het nutervan voor de individuele klant.Technologie inzetten voor het oplossen van hoorproblemenis best complex en eigenlijk is het vak van audicien er eenom trots op te zijn. Het gilde ontbreekt alleen nog. Uiteraardis trots alleen dan van toepassing als de audicien in staat isdie technologische mogelijkheden effectief om te zettenin een tevreden klant. Het gaat om de combinatie van ensamenhang tussen een goede anamnese, intake, counseling,keuze van juiste functionaliteiten, communicatie en de kunstvan het aanpassen die tot goede resultaten leidt.De snelle technologische ontwikkelingen vormen niet deenige uitdaging. Ook nieuwe inzichten in de audiologie, deintroductie van de triage-audicien en de opkomst van deveeleisende babyboomers vragen om aanpassing.27 Het vakblad dat ons versterkt

Kunt u een geheim bewaren?Siemens PureHet vrijwel onzichtbare en uiterst geavanceerde hoortoestel.De nieuwe Pure van Siemens. Uiterst discreet en bijna onzichtbaar. De meest verfijnde hoortechnologiesamengebracht in de kleinst mogelijke behuizing. Verkrijgbaar op twee verschillendeprestatieniveaus en in twee uitvoeringen: achter-het-oor (RIC) en in-het-oor (CIC).Pure kan optioneel worden uitgerust met het innovatieve Tek systeem, dat via Bluetootheen draadlozestereo geluidsverbinding met de GSM, mp3-speler of televisie kan realiseren. Pure beleving.www.siemens.nl/hoortoestellenAnswers for life.

Van het NVAB bestuurdoor mr. J.F.H. (Koos) Voogt, voorzitter NVABgewenst. Zo’n mijlpaal biedt de kans aan politiek en publiekduidelijk te maken wat de branche doet om de kwaliteit van dehoorzorg te waarborgen. Belangrijke punten daarbij zijn hetaantrekken en opleiden van mensen tot het vak van audicien,maar ook een degelijke nascholing; de vergoedingen moetendaar ruimte voor bieden.100 jaar NVVSAls ik het over jubilea heb wil ik ook de NederlandseVereniging voor Slechthorenden noemen. Op 28 oktober viertzij haar 100-jarig bestaan met een feestelijke bijeenkomstin Bussum. De NVVS timmert goed aan de weg wat betreftaandacht voor hoorproblemen. Zij neemt stelling als het gaatom een rechtvaardige vergoeding van hoortoestellen. In diebelangenbehartiging werkt de NVVS voortreffelijk samenmet andere organisaties in de hoorzorg. De verenigingheeft een belangrijke rol als ´collectieve spreekbuis´ enbelangenbehartiger om de kwaliteit van de hoorzorg tebewaken. Zowel naar de zorgverzekeraars als zorgverleners(waaronder de audicienbedrijven) kan dit prikkelen totkwaliteitsverbetering.Sinds de vorige editie van De Audiciens in juli zijn er geenbijzondere zaken aan de orde geweest. De meeste mensenhielden immers vakantie. Ik blik daarom vooruit naar eenaantal gebeurtenissen die dit najaar op de agenda staan.Heidag bestuurMedio september komt het NVAB-bestuur in een specialevergadering bijeen om te palaveren over een nieuwekoers voor de komende 10 jaar. Dit staat ook in verbandmet de nieuwe formulering van doelstellingen en criteriavoor toetreders tot de vereniging. Naar bekend mogende toelatingscriteria niet in strijd zijn met de regels vanmededinging. Het bestuur is bezig met het uitwerkenvan een toekomstvisie, om deze uiteindelijk ook nog ditnajaar met de leden te bespreken. Er gaan interessantediscussies plaatsvinden. De vereniging heeft nu ten doelde vakbekwaamheid en het aanzien van de audicienbedrijvenen van haar leden te bevorderen. Daarmee wil deNVAB de dienstverlening aan mensen met hoorproblemenop peil houden. Dit lijken me prima vertrekpunten voorde bestuurlijke discussie.NVAB 50 jaarIn de statuten zag ik dat de vereniging op 15 november1958 is opgericht. Dit betekent dat de NVAB op 15november a.s. precies 50 jaar bestaat. Alle reden om aandit jubileum aandacht te besteden. Ook publicitair is actieNederlandse School voor GezondheidstechniekDit najaar vraagt ook de verdere ontwikkeling van eengezamenlijke opleiding voor gezondheidstechnischeberoepen aandacht. Het is de kunst meer (jonge) mensen teinteresseren voor een opleiding in een technisch vak in dezorg. Branches en onderwijs werken aan de eerste contourenvan een nieuwe opleiding die nu nog onder een werknaamopereert. Misschien is de school aan te duiden als AcademieZorgtechnische Beroepen (AZB). De deskundigen studerennog op een passende naam. Suggesties zijn ook welkom viaaudiciens@yabeau.nl.Effecten cochleaire implantatie (CI)Tot slot enkele woorden over een boek dat ik kreegtoegezonden van het Van der Lem Fonds. Dit boek doetverslag van een eerder symposium over de effecten van CI bijkinderen. Bij de introductie van het CI, dertig jaar geleden,waren de verwachtingen hoog gespannen. Het implantaatis geen wondermiddel geworden, maar het heeft naar blijktzijn waarde ruimschoots bewezen. Over de effecten op dekwaliteit van leven en betere onderwijsmogelijkheden isnog veel onderzoek nodig. Onder de indruk was ik vande moeilijke keuzes van het type school, het al dan nietgebruiken van gebarentaal, de mate van hoortraining engebruik van gesproken taal. Ingewikkelde beslissingen,die vaak bepalend zijn voor de verdere ontwikkeling enmaatschappelijke deelname!29 Het vakblad dat ons versterkt

Congressen, seminars en wetenswaardigheden2 oktober 2008Tweede Nascholingsdag ARBO AudiologieAMC, Amsterdamwww.arbeidengehoor.nl15-17 oktober 2008EUHA, Leipzigwww.euha.org28 oktober 2008NVVS Symposium“Hoorzorg in Nederland: de cliënt centraal”www.nvvs.nl8 november 2008StAr seminarJaarbeurs, Utrechtwww.audicienregister.nlVan harte gefeliciteerd!Op 30 september werden in Amersfoort tijdens eenfeestelijke bijeenkomst de diploma´s uitgereikt aaneen nieuwe lichting audiciens. De Audiciens wensthen allemaal een glansrijke carrière toe en hoopt in detoekomst nog van hen te horen.De Audiciens, het blad dat ons versterkt, kan niet zonderbijdragen uit het werkveld. Zeker niet in deze tijd vanveranderingen en aanpassingen om het vak naar eenhoger plan te tillen. Leuke en/of leerzame ervaringen,nieuwe ontwikkelingen of uw mening kunt u kwijtop audiciens@yabeau.nl, wij zien uw bijdrage graagtegemoet.13-14 november 2008K.N.O. Najaarsvergadering, MaastrichtVoor StAr accreditatiepunten zie dewebsite: www.audicienregister.nlEen gouden jubileumDe Audiciens feliciteert deNVAB van harte met haar50-jarig bestaan op15 november 2008!ColofonOpmaakRichard GroeneveltPrintservice Goeswww.printservicegoes.nlRedactieGinette van Wijngaarden- WaarErik van WijngaardenChristianne Nijzink- van Grinsvenaudiciens@yabeau.nlUitgeverJacco van BovenWeststraat 254484 AA KORTGENEwww.yabeau.nl

EPOQ-GEBRUIKERS ERVAREN HET VERSCHIL“Ik voel me nu veiliger, ik hoor nuzelfs auto’s aankomen zonder dat ikme hoef om te draaien.”“Ik hoor niet alleen beter. Ik zieook beter, omdat ik nu weetwaar ik moet kijken.”“Op de kleuterschoolwaar ik werk kan ik horenwie me roept en waar hetgeluid vandaan komt. Mijnvermogen om te horen isbreder geworden- ik hoor extradimensies.”Kijk voor meer informatie www.oticon.nl

Ouder worden we allemaalMaar hoe jong voelt u zich?Belooft u er jonger uit te laten zienVerjongingskuur voor uw orenwww.bebyresound.nl