Fietsen_heeft_voorrang_2016-2018

Rotterdam.nl
Fietsen heeft
voorrang
Fietsplan Rotterdam 2015-2018 2016-2018
Consultatiedocument 30 juni 2015

De fiets als nieuwe heilige koe
We werken hard aan een nog socialere en leefbare stad. En aan een gezond, dynamisch en
economisch sterk Rotterdam. Dit betekent dat we lopen, fietsen en openbaar vervoergebruik
stimuleren als alternatief voor de korte autoritten in de stad. De fiets heeft daarin een zeer
belangrijke rol. Gelukkig zien we het fietsverkeer in de Rotterdamse binnenstad al flink stijgen. Op
die trend springen we dan ook in: De fiets als nieuwe heilige koe. In 2018 willen we dat Rotterdamse
fietsers hun stad als ideale fietsstad zien. In het collegeprogramma hebben we ons tot doel gesteld
het aantal fietsers op onze belangrijke fietsroutes naar de binnenstad tot 2018 met minimaal 10% te
laten groeien. We zetten alles op alles om fietsers hier een nog sterkere uitgangspositie te geven.
Om zo verder te kunnen groeien naar Rotterdam als fietsstad van Nederland.
Steeds meer fietsers beschouwen hun tweewieler als lifestyle-element. De hippe fiets wint terrein. De
flexibiliteit, het bewegen en de buitenlucht dragen bij aan de gezondheid en de kwaliteit van leven. De
elektrische varianten maken het voor een grotere groep mensen mogelijk om langere afstanden af te
leggen. Om het aantal fietsers in de stad verder te laten stijgen, zijn ambassadeurs nodig die de voordelen
van het fietsen nadrukkelijk uitdragen. Niemand kan dat ambassadeursschap beter gezicht geven dan
de Rotterdamse fietser zélf. We investeren in het verbeteren van comfort en aantrekkelijkheid van onze
voorzieningen voor onze groeiende groep fietsambassadeurs. En willen mede op deze manier diegenen
die nog niet (vaak) op de fiets stappen, verleiden dit wél te doen.
Hoe? Door de fiets voor afstanden tot zeven kilometer (op de e-bike voor afstanden tot vijftien kilometer) te
beschouwen als een volwaardig alternatief voor de auto. Door de fietsers in onze stad een nadrukkelijker
plek te geven in het verkeer en hen op belangrijke kruispunten een betere voorrangspositie te geven.
We blijven de fietspaden en voorzieningen op straat verbeteren en we investeren in al die plekken waar
fietsers hun ‘nieuwe heilige koe’ willen stallen. Onze binnenstad beschouwen we als proeftuin voor
experimenten met fietsparkeren. Met relatief kleine maatregelen die op de juiste plaatsen groot effect
hebben, zetten we het Rotterdamse fietsgebruik in de gehele stad verder in de lift.
Dat doen we in nauwe samenwerking met allerlei partners op fietsgebied. En natuurlijk met de
Rotterdamse fietser zélf. Bovendien kijken we goed naar mogelijkheden en oplossingen die andere steden
in Europa hebben gevonden. We zetten vaak en veel de ‘fietsersbril’ op bij alles wat we doen. Of het nu
korte of lange afstanden zijn, woon-werkverkeer of recreatie. Alle fietsers waarderen we. Dat maken we
zicht- en vooral merkbaar. Want laten we eerlijk zijn: op de fiets voel je je pas een échte Rotterdammer.
Pex Langenberg
Wethouder Mobiliteit, Duurzaamheid
en Cultuur
2 Fietsen heeft voorrang

Inhoudsopgave
Leeswijzer ........................................................05
Een gunstige startpositie. ...........................................06
De fiets in stedelijk perspectief .....................................06
Het Rotterdamse fietsgebruik nu ....................................06
Wat bereikten we de afgelopen jaren?. ...............................10
Waar liggen onze belangrijkste kansen? ..............................10
Waar gaan we naartoe? ..........................................13
In & rond de Binnenstad. ............................................16
Lekker kunnen doorfietsen… ......................................16
Veilig en comfortabel stallen… .....................................18
Zoveel mogelijk op de fiets… ......................................20
In & rond de Wijken ................................................23
Lekker kunnen doorfietsen… ......................................23
Veilig en comfortabel stallen… .....................................25
Zoveel mogelijk op de fiets… ......................................26
Van & naar de Regio ................................................29
Lekker kunnen doorfietsen… ......................................29
Veilig en comfortabel stallen… .....................................30
Zoveel mogelijk op de fiets… ......................................31
Financiën en uitvoering .............................................33
Totstandkoming ...................................................36
Bijlage
Wensenkaart voor de fiets … ......................................38
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 3

4 Fietsen heeft voorrang

Leeswijzer
Voor u ligt het Fietsplan van Rotterdam voor de periode 2016 – 2018, de
versie die het college aanbiedt aan de gemeenteraad ter vaststelling. Hierin
schetsen we de grote lijnen van het uit te voeren fietsbeleid voor de komende
jaren, gebaseerd op alle input en informatie die door veel partners op
fietsgebied is aangeboden. Dit document vormt een deeluitwerking van het
coalitieakkoord 2014 – 2018 ‘Op volle kracht vooruit’, het collegeprogramma
‘#Kendoe’ en de Rotterdamse Mobiliteitsagenda.
In het coalitieakkoord en het collegeprogramma 2014 –
2018 zet het Rotterdamse college van burgemeester en
wethouders in op meer ruimte voor de fietser door beter
fietspaden en meer stallingen. In het collegeprogramma
is de doelstelling opgenomen om deze collegeperiode het
fietsgebruik op de meetpunten rond de binnenstad met
10% te laten groeien.
De op 18 juni 2015 vastgestelde Rotterdamse
Mobiliteitsagenda beschrijft overkoepelend hoe het
college wil omgaan met de mobiliteit in de stad en de
regio. De Rotterdamse Mobiliteitsagenda vormt het
kader voor vier deeluitwerkingen die de belangrijkste
mobiliteitsthema’s vormen in het collegeprogramma, te
weten: een Stedelijk Verkeersplan, een Parkeerplan, een
Verkeersveiligheidsplan en dit Fietsplan.
voor fietsparkeren. Zeker voor de binnenstad biedt dat
namelijk nieuwe kansen.
Dit Fietsplan 2016 – 2018 hebben we opgesteld op
basis van input van allerlei partijen en organisaties
in de stad die actief zijn op fietsgebied. Tijdens
de consultatie hebben we bovendien de online
fietscommunity fietsfan010 in het leven geroepen. Via
dit digitale platform dachten de Rotterdamse fietsers
massaal mee. Daar zijn we erg blij mee, want een
gedegen Fietsplan biedt pas toekomstperspectief als
het zoveel mogelijk wordt gedragen door experts en
fietsers zélf. We nodigen iedereen dan ook van harte
uit ideeën die bijdragen aan een betere fietsstad via dit
digitale kanaal met ons als gemeente en met elkaar te
blijven delen.
We hebben dit Fietsplan gebaseerd op drie thema’s:
‘Lekker kunnen doorfietsen’, ‘Veilig en comfortabel stallen’
en ‘Zoveel mogelijk op de fiets’. Kortweg: fietspaden,
fietsen stallen en fietsgebruik. Omdat de voorwaarden
voor verbetering per gebied in de stad verschillen, hebben
we deze thema’s in drie hoofdstukken ondergebracht.
Namelijk ‘In en rond de binnenstad’, ‘In en rond de wijken’
en ‘Van en naar de regio’. Per hoofdstuk schetsen we het
ideale toekomstbeeld, stellen we per thema de doelen en
presenteren we bijhorende actiepunten.
Let wel; Sommige keuzes op verkeersgebied hebben
behoorlijke gevolgen voor andere verkeersstromen
in de stad. Neem de voorrangspositie van fietsers op
kruispunten of ruimteverdeling tussen bijvoorbeeld
fietsers, voetgangers en autoverkeer. In het Stedelijk
Verkeersplan Rotterdam (SVpR) maken we keuzes ten
aanzien de voorkeurspositie van de fiets ten opzichte
van de andere verkeersstromen in de stad. Het Fietsplan
vormt hiervoor een belangrijke bouwsteen. Het Fietsplan
en het Parkeerplan sluiten daarnaast op elkaar aan als
het gaat om de ruimte voor autoparkeren en de ruimte
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 5

Een gunstige startpositie
Rotterdam is een ondernemende stad. Een stad die bloeit en groeit. Een
stad met ongekende mogelijkheden en net zo veel uitdagingen. Een van die
uitdagingen ligt in het stimuleren van Rotterdammers nog vaker en verder te
gaan fietsen. Om te weten waar hiervoor de kansen liggen, is goed zicht op
onze startpositie onmisbaar. Die startpositie is behoorlijk gunstig. Per dag
maken Rotterdammers en mensen uit de regio zo’n 560.000 fietsritten in
onze stad. Van de Rotterdammers vanaf zestien jaar en ouder bezit namelijk
79% een tweewieler. In 5% van de gevallen is dit een elektrische. Bovendien
is het fietsgebruik in Rotterdam de afgelopen tien jaar met 60% gegroeid.
200
80000
160
De fiets in stedelijk perspectief…
Zo’n 30 à 40% van de bevolkingsgroei 140 in Nederland
vindt plaats in de grote steden. Niet 120overal in Nederland,
maar wel in grootstedelijke gebieden 120 zoals de
Metropoolregio Rotterdam - Den Haag. 100 Ook de stijgende
aantrekkelijkheid van Rotterdam speelt 100 een rol in die
bevolkingsgroei. De afgelopen jaren 80 hebben verschillende
partijen ondanks de economische crisis 80 geïnvesteerd in
60
het verder versterken van deze stad. En dat met zichtbaar
resultaat, bijvoorbeeld behoud van
60
midden- en hoge
inkomens, vergroening, verduurzaming en een sociaaleconomische
verbeterslag in Rotterdam Zuid.
Door deze ontwikkelingen op de goede plekken op
de juiste manier aan te sporen, kan Rotterdam haar
aantrekkingskracht en de kwaliteit van leven in haar
wijken nog verder verbeteren. Onderzoeksinstituut TNO
heeft berekend dat wanneer er 30.000 inwoners in de
binnenstad bij zouden komen, dit zou leiden tot maar
liefst 30.000 extra banen. Bovendien zou een toename
van inwoners ook structureel bijdragen aan ‘schonere’
mobiliteit. Ten opzichte van bewoners in de regio, reizen
stedelingen namelijk relatief minder ver. En zij doen dit
in verhouding aanzienlijk minder vaak met de auto, maar
juist meer met het openbaar vervoer, te voet en… Met de
fiets.
200
180
180
160
140
2001
2001
2002
2002
2003
2003
2004
2004
2005
2005
2006
2006
80000
70000
70000
60000
Het Rotterdamse fietsgebruik 60000 nu…
50000
Het fietsgebruik in Rotterdam 40000 is de afgelopen tien jaar
fors toegenomen. Hoe deze 40000 toename in fietsgebruik
30000
precies is ontstaan? Deze groei is in Rotterdam niet
specifiek onderzocht. Uit landelijke 30000 studies blijkt dat een
20000
samenspel van factoren deze groei veroorzaakt: leeftijd,
20000
opleiding en inkomen van de 10000 bewoners. In Rotterdam
is die verhouding als volgt: Van 10000de inwoners met een
0
huishoudensinkomen boven twee keer modaal, bezit 93%
een fiets. Bij inwoners met een
0huishoudensinkomen
tussen modaal en twee keer modaal, ligt dat percentage
op 86%. Van de Rotterdammers met een minimum
huishoudensinkomen is 61% fietseigenaar.
2007
2007
2008
2008
80.000
80.000
70.000
70.000
60.000
60.000
50.000
50.000
40.000
40.000
30.000
30.000
20.000
20.000
10.000
2009
2009
2010
2010
2011
2011
2012
2012
2013
2013
2014
2014
50000
2001
2001
Groei fietsintensiteit in Rotterdam
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009 2009
7%
7%
10.000
0
0
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Gem. werkdag Zaterdag Zondag
Gem. werkdag Zaterdag Zondag
6 Fietsen heeft voorrang

120
120
Groei openbaar vervoer in Rotterdam
Groei automobiliteit in stedelijk gebied
120
120180
180
110
110
100
100
90
90
80
80
110170
110
170
100160
160
100
150 150
90
90
140 140
80
80130
17%
180 180
170 170
160 160
150 150
70
70
60
60
50
50
40
40
1995 1995
1996 1996
1997 1997
1998 1998
1999 1999
2000 2000
2001 2001
2002 2002
2003 2003
2004 2004
2005 2005
2006 2006
2007 2007
2008 2008
2009 2009
2010 2010
2011 2011
2012 2012
2013 2013
2014 2014
70120
70
60110
110
60
100 100
50
50
90 90
40
40 80 80
11%
11%
6% 10%
6% 10%
10%
10%
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1994
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
140 140
130 130
120 120
110 110
100 100
90 90
Bus Totaal Metro Tram
Bus Totaal Metro Tram
80 80
Regio Ruit Binnenstad
Dagen per week per wijk
Op werkdagen fietst Rotterdam veruit het meest, in
de weekenden is het iets rustiger. Rond de 160.000
Rotterdammers pakken dagelijks hun fiets. Nog eens
200.000 Rotterdammers doen dat wekelijks. Zo’n
160.000 Rotterdammers fietsen nooit. Er zijn wel
verschillen tussen de wijken. Bewoners in het centrum,
Hillegersberg - Schiebroek, Kralingen - Crooswijk en
Noord fietsen relatief vaak. Op de Zuidoever gebruikt
51% van de bewoners wekelijks de fiets. Ruim de helft
van de bewoners in Feijenoord, IJsselmonde, Charlois
en Hoogvliet gebruikt de fiets echter (bijna) niet. Dit
geldt ook voor de bewoners van Delfshaven en Prins
Alexander.
Het fietsgebruik verschilt sterk per wijk. Op Zuid
verplaatsen de bewoners zich gemiddeld minder vaak
per fiets, maar gaat men vaker lopen of neemt men de
auto. De redenen voor Rotterdammers om wel voor de
fiets te kiezen, is vooral om naar sportclubs en winkels
te gaan. Bewoners in de wijken in Noord binnen de ring
(Centrum, Delfshaven, Noord, Kralingen - Crooswijk
en Nieuw Mathenesse) gebruiken de fiets daarnaast in
verhouding ook meer bij het uitgaan. Bewoners op Zuid
pakken de fiets bovendien relatief vaker om naar werk en
school te gaan.
Fiets versus auto
Wanneer Rotterdammers een afstand van vijftien
kilometer –zo’n 45 tot 60 minuten fietsen– of minder
moeten afleggen, kiest 16% van hen ervoor om dit op
hun tweewieler te doen. Als zij een vervoersmiddel
moeten kiezen voor afstanden minder dan vijf kilometer,
pakt 23% van de Rotterdammers over het algemeen
de fiets. In Rotterdam bestaan relatief de meeste korte
autoritten, die tussen drie en vijf kilometer, uit even heen
en weer rijden van en naar de binnenstad. Zeker op
de routes waar geen directe alternatieven voorhanden
zijn. Denk aan de Straatweg en aan de Erasmus- en
Willemsbrug. Van het totaal aantal autoritten op de
Coolsingel en Blaak ligt het aantal korte autoritten boven
de 10%. Dat vertaalt zich in meer dan 2.000 autoritten
per etmaal.
Aandeel fietsgebruik in vier grote gemeenten
(2010-2012)
< 5 km 5 t/m 14 km
Rotterdam 23% 16%
Amsterdam 38% 30%
Den Haag 28% 19%
Utrecht 40% 30%
Bron: OVIN, bewerking OBI
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 7

8 Fietsen heeft voorrang

Fietsplan Rotterdam 2016-2018 9

Rotterdamse redenen
Wanneer we Rotterdammers vragen waarom zij
bijvoorbeeld in plaats van de auto te pakken, niet vaker
fietsen, geven zij als meest belangrijke redenen het weer
en de reisafstand. Gevolgd door het risico op diefstal
of vernieling, dat de fiets als vervoersmiddel niet snel
genoeg is en ze zich op de fiets niet veilig voelen in het
verkeer ofwel het eng vinden te fietsen. Sommigen geven
aan vanwege fysieke redenen (handicap, leeftijd) niet op
de pedalen te stappen. Ook oncomfortabele routes en de
Nieuwe Maas met haar beperkt aantal oversteekplekken,
worden als reden genoemd. Daarnaast vormt ook het
goede openbaar vervoer een belangrijk alternatief voor
de fiets.
We zien tegelijkertijd dat het aantal zogenoemde
eenzijdige ongelukken onder fietsers helaas is
toegenomen. Obstakels zoals paaltjes en eilandjes op
fietspaden zijn hiervan regelmatig boosdoeners. Vanuit
fietsoogpunt is daarnaast een gevoel ontstaan, dat zij
met regelmaat aan het figuurlijk korte eind trekken als
het om de buitenruimteverdeling tussen weggebruikers,
bijvoorbeeld auto’s versus fietsers gaat. Zowel op
het gebied van fietspaden, als stallingen als andere
voorzieningen. Gelukkig is het beeld van Rotterdam
als specifieke autostad de afgelopen jaren al aan het
kantelen. We willen als stad de basis nog beter op orde
hebben. En dat betekent flink doorbouwen op onze
gunstige startpositie.
Wat bereikten we de afgelopen jaren?
We tellen als stad nu in totaal zo’n zeshonderd kilometer
aan fietspaden en fietsstraten. Dat is grof gemeten
een afstand van Rotterdam naar het Duitse Stuttgart.
Wanneer je je bedenkt dat de aanleg van een kilometer
fietspad rond de een miljoen euro kost, illustreert dat
wellicht enigszins hoeveel we als stad inmiddels aan ons
totale fietspadennetwerk hebben besteed.
In cijfers en getallen
We bieden drie gratis en bewaakte fietsenstallingen
in de binnenstad, en tellen naar schatting 8.700 losse
stallingsplekken op straat. Verspreid over de wijken staan
750 fietstrommels, goed voor maximaal 3.750 afsluitbare
fietsstallingsplekken. In 2013 haalden we ongeveer
4.200 fietswrakken en 2.300 weesfietsen van de straat.
Bij verschillende OV-knooppunten als de ondergrondse
stalling van Rotterdam Centraal (5.190 plekken), stalling
noordzijde Rotterdam Centraal (1.700 plekken), stalling
Churchillplein (140 plekken) en Meent (250 plekken) is de
bezettingsgraad gemiddeld 60 tot 75%. Rotterdammers
geven voor die mogelijkheden een rapportcijfer dat tien
jaar geleden nog net onvoldoende was, en nu een 6,1. En
daar is begin 2016 de stalling bij station Blaak (circa 900
plekken) nog eens bijgekomen. Het Fietsveer Kralingen -
Feijenoord vervoerde in 2014 gemiddeld 120 fietsers per
dag en kreeg een negen als waarderingscijfer op haar
dienstregelingsrapport.
Op de goede route
We hebben de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in
de aanleg en verbetering van tientallen kilometers aan
fietsroutes en het wegnemen van ontbrekende schakels
ofwel verbindingen tussen die routes. Brommers moeten
zich in Rotterdam tegenwoordig bij het autoverkeer
voegen, en dat geeft rust op de fietspaden. We
kennen daarnaast een toenemend aantal zogenoemde
langeafstandsfietsroutes; van Rotterdam naar Dordrecht,
van Rotterdam naar Den Haag en van Rotterdam naar
Spijkenisse.
Waar liggen onze belangrijkste kansen?
De fiets is bezig aan een internationale opmars.
Veel wereldsteden –Londen, Parijs, New York en
Kopenhagen– profileren zich graag als fietsstad. En
niet voor niets: Een fietsvriendelijke stad is een leefbare
stad: gezond, goed voor het milieu en de fiets neemt veel
minder ruimte in dan de auto.
Groener, schoner, leefbaarder
Hoe meer mensen fietsen, hoe meer ruimte overblijft voor
groen. Onderzoek wijst uit dat in wijken waar autoverkeer
vermindert, de waarde van woningen oploopt. Bovendien:
Een wijk waar de bewoners in verhouding meer fietsen,
wordt veelal als prettiger en leefbaarder beleefd. En niet
te vergeten, op de fiets beleef je een stad pas écht. Je
kunt grotere afstanden overbruggen dan te voet en hebt
meer contact met mensen op straat dan wanneer je in de
auto zit.
Als we het gemiddelde Rotterdamse fietsgebruik van
23% op een afstand kleiner dan vijf kilometer vergelijken
met het percentage in de drie andere grote steden in
Nederland, blijft het percentage korteafstandsfietsers
in Rotterdam nog achter. Omdat veel korte autoritten
plaatsvinden op de routes van en naar de binnenstad,
ligt juist daarin een kans meer mensen te verleiden
de fiets te nemen. De tweewieler als een toonbeeld
van duurzame mobiliteit. Geen schadelijke uitstoot,
minder luchtvervuiling en daarmee betere luchtkwaliteit
in de stadsstraten. De enige brandstof die nodig is,
is de energie van Rotterdammers, die de pedalen
draaiende houden. Beweging helpt bij het voorkomen
van aandoeningen als hart- en vaatziekten en diabetes.
Mensen die fietsen hebben minder vaak last van
overgewicht en voelen zich gelukkiger. Het vergroot de
zelfredzaamheid van kinderen en ouderen.
Direct in verbinding
Een factor die routes oncomfortabel maakt, is een
zogenoemde ‘ontbrekende schakel’. Kortweg; als het
fietspad stopt en je als fietser je toch bij het autoverkeer
moet voegen. Of als je voor de handigste route eigenlijk
tegen de richting in moet rijden. Als fietser kun je
bijvoorbeeld niet door winkelgebied in de Rotterdamse
binnenstad heen. Ook als je vanaf de Nieuwe Binnenweg
naar de Coolsingel wilt fietsen, moet je flink omrijden. En
het Park bij de Euromast en het gebied rond het Erasmus
10 Fietsen heeft voorrang

Medisch Centrum zijn moeilijk door te steken op de fiets.
Daarnaast vormen de beperkte oversteekmogelijkheden
van de rivier de Nieuwe Maas een struikelblok, net als
de missende link voor fietsers (en voetgangers) tussen
bijvoorbeeld Katendrecht en Charlois. Daar kunnen we
dus op inhaken en die verbindingen verbeteren.
Belangrijkste kansen voor aantrekkelijke fietsroutes
liggen voor Rotterdam langs de rivieren, de singels, de
havengebieden en de vele architectonische iconen. Op
de langere afstanden vergroten de e-bike en andere
snelle nieuwe fietsvarianten de actieradius. Voor
afstanden tot vijftien kilometer is de fiets daardoor een
steeds beter alternatief voor de auto. Hoe meer mensen
op deze afstand voor de fiets kiezen hoe lager de filedruk
is op de snelwegen en invalswegen. Op de belangrijkste
fileknelpunten bestaat ruwweg één derde van het
autoverkeer uit lokaal verkeer, één derde uit regionaal
verkeer en één derde uit doorgaand verkeer.
Economische potentie
De sociaal economische meerwaarde –‘bikenomics’– van
de fiets kunnen we in Rotterdam nog veel meer zwaarte
meegeven. Neem bijvoorbeeld het feit dat werknemers
die fietsen, minder vaak verzuimen en productiever
zijn dan diegenen die dit niet doen. En dat zij –samen
met voetgangers– het meest in de winkelstraten en
binnensteden besteden. Een goede bereikbaarheid is
essentieel om ook op grotere schaal als stad economisch
verder te groeien. Om een aantrekkelijk vestigingsklimaat
te creëren voor bedrijven én werknemers.
Ook de groei van fietsindustrie en de opkomst van
nieuwe hippe fietsen en verschillende vormen van
bakfietsen en zogenoemde ‘cargo-bikes’ bieden
kansen. Zowel voor de werkgelegenheid als nieuwe
duurzamer vormen van stadsdistributie. En denk ook
aan het beter befietsbaar maken van bedrijventerreinen
en de ontsluitingswegen ernaartoe. We hoeven hier
als gemeente niet zelf het initiatief te nemen, maar we
kunnen nadrukkelijk wél de juiste condities creëren en
onze kennis delen, om dit soort initiatieven te prikkelen.
Fiets én OV
De fiets en het openbaar vervoer vormen daarnaast een
gouden combinatie. Rotterdam heeft een uitstekend OVnetwerk
en kan de potentie hiervan nog beter benutten.
De fiets als versterker van het openbaar vervoergebruik,
bijvoorbeeld onderdeel van bijvoorbeeld de woonwerkreis
of recreatieroute. Dit vraagt wel om goede
stallingsvoorzieningen op en rond OV-knooppunten,
uitbreiding van OV-fiets, ook op niet-NS stations en
verbetering van de mogelijkheden om de fiets mee te
nemen in het openbaar vervoer. Ook in het koppelen
van fiets en vervoer over water kunnen we winst boeken.
Onze gemeentelijke rol is hierin vooral faciliterend.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 11

Wat herkennen we als belangrijke fietstrends?
Mensen reizen slimmer en bewuster? Autobezit is voor steeds meer
jongeren en jongvolwassenen niet meer noodzakelijk. Zeker in de
steden zien we een toename van deelsystemen. En daarnaast maken ze
meer gebruik van onder meer het openbaar vervoer en de fiets. Mensen
zijn daarnaast vaker bezig met het monitoren van hun gezondheid en
stemmen daar hun vervoerskeuze op af.
De fiets als lifestyle-symbool. We zien steeds meer verschillende
soorten fietsen in ons straatbeeld. Van bakfietsvarianten tot hippe
cityhoppers. Van lichtgewicht vouwfiets tot bmx. De fiets groeit steeds
meer uit tot lifestyle symbool, als belangrijke functionele én trendy
accessoire, die onderstreept wie je bent.
De opkomst van de elektrische fiets. Zowel in reguliere variant als
in bakfietsvorm. Dit zorgt voor nieuwe fietsende groepen, bijvoorbeeld
vitale ouderen. En voor een grotere actieradius.
Rotterdam als internationaal fietsstad-voorbeeld. Dat trekt in
toenemende mate toeristen. Daarbij opgeteld: de mogelijkheid om te
fietsen staat op plek drie als reden voor buitenlandse bezoekers om naar
Nederland te komen. Een tendens waar we als stad marketingtechnisch
op in kunnen spelen.
Quality of life. De balans tussen de dynamiek van de stad en
ontspanning in de natuur. Het evenwicht tussen werk en vrije tijd.
De kwaliteit van leven staat steeds centraler in vele levens. Gezondheid,
ontspanning en flexibiliteit zijn elementen die steeds meer mensen
vanuit die gedachte doen kiezen voor de fiets.
12 Fietsen heeft voorrang

Waar gaan we naartoe?
We willen een eigen Rotterdamse fietscultuur creëren.
En zo werken aan een gezonde, aantrekkelijke en
economische vitale stad voor bewoners, bezoekers en
forenzen. We zetten daarom in op meer fietsgebruik. We
geven de fietser meer bewegingsvrijheid in de openbare
ruimte en houden voldoende rekening met het groeiend
aantal fietsers de komende jaren. We zien in de redenen
die Rotterdammers aandragen om niet (vaker) op de
fiets te stappen, juist de kansen. Samengevat willen we
nog meer comfort bieden aan Rotterdammers die al veel
op de pedalen staan en bewoners die dat nog niet of
nauwelijks doen, vaker op het zadel helpen.
En van & naar de regio:
Betere fietsverbindingen tussen stad en ommeland
waarbij de koppeling met vervoer over water en openbaar
vervoer wordt gemaakt. Dit betekent dat de fietser:
• Lekker kan doorfietsen tussen stad en ommeland;
• Veilig en comfortabel zijn/haar fiets kan stallen rond
OV-knooppunten;
• Zoveel mogelijk op de fiets stapt, forens of recreant.
Zie de volgende pagina voor onze 30 actiepunten.
Zoals in het collegeakkoord is genoemd willen we over
drie jaar ten minste 10% meer fietsers tellen op de
belangrijkste telpunten in de binnenstad. Bovendien
willen we naast deze kwantitatieve groei ook een
kwaliteitsslag maken. In 2018 moet de Rotterdammer
het fietsen in de stad een hoger waarderingscijfer
toebedelen, zodat Rotterdam in 2018 dé fietsstad van
Nederland is.
We zoeken in de openbare ruimte naar een goede balans
tussen de verschillende weggebruikers, waarbij de fietser
meer gefaciliteerd gaat worden. Sommige maatregelen
hebben consequenties voor het autoverkeer, met name in
de binnenstad. Om daar de Çitylounge te versterken en
de fietser en voetganger meer ruimte te kunnen bieden,
zal de auto aan ruimte moeten inleveren. In de uitwerking
hiervan en van andere locaties waar dit van toepssing
is, zoeken we wel altijd naar maatwerk en vinden van de
juiste balans.
Om die juiste balans te creëren, werken we in de
komende jaren aan de volgende opgaven:
In & rond de binnenstad:
Meer fysieke ruimte voor de fietsers in de openbare
ruimte waarbij extra ruimte voor de fiets niet te kosten
mag gaan van ruimte voor de voetganger. Dit betekent
dat de fietser:
• Lekker kan doorfietsen en meer prioriteit bij
verkeerslichten krijgt en daardoor minder hoeft om te
fietsen;
• Veilig en comfortabel zijn/haar fiets kan stallen;
• Zich als fietser gewaardeerd voelt: bezoeker, bewoner
én forens.
In & rond de wijken:
Meer fysieke ruimte voor de fietsers in de wijken waarbij
ontbrekende schakels in het netwerk worden toegevoegd
en in de openbare ruimte gezocht wordt naar inpassing
van fietsvoorzieningen. Dit betekent dat de fietser:
• Gebruik kan maken aantrekkelijke en verkeersveilige
fietspaden;
• Goede stallingsvoorzieningen heeft, thuis en op de
bestemming;
• Op jonge leeftijd in aanraking komt met de fiets en
langer door blijft fietsen.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 13

ACTIEPUNTEN
LEGENDA
Treinnetwerk met treinstation
Metronetwerk met metrostation
Waternetwerk met halte
A13
Richting
Den Haag
(Vaartenroute
Waternetwerk met halte (wensbeeld)
Hoofd fietsroutes
HOEK VAN HOLLAND
Stedelijke fietsroutes
Ontbrekende schakels
Stadsas Schiekade - Wihelminaplein
26
Maasparcours
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
Aanpak van obstakels en ontbrekende schakels.
Systematische analyse van hindernissen en ontbrekende schakels.
Een fietsvriendelijke stadsas op de route Schiekade –
Wilhelminaplein.
Een fietsvriendelijke stadsas op de route Schiekade –
Wilhelminaplein.
Helder en zichtbaar verbeteren van niet- of moeilijk doorfietsbare
gebieden. Helder en zichtbaar verbeteren van niet- of moeilijk doorfietsbare
gebieden (Park Euromast, Museumpark, binnenstad).
Beter benutten van de bestaande stallingsruimte in de binnenstad.
Beter benutten van de bestaande stallingsruimte in de binnenstad.
Uitbreiden van het aantal fietsnietjes op plekken waar ondanks
goede Uitbreiden handhaving van het aantal structureel fietsnietjes tekort op blijkt. plekken waar ondanks
goede handhaving structureel tekort blijkt.
De binnenstad als proeftuin voor innovatie op fietsparkeergebied.
De binnenstad als proeftuin voor innovatie op fietsparkeergebied
(Witte de Withstraat, Binnenrotte).
Op zoek naar meer grote fietsenstallingen, inpandig of goed in de
buitenruimte Op zoek naar ingepast. meer grote fietsenstallingen, inpandig of goed in de
buitenruimte ingepast (Station Blaak, Coolsingel, CS).
We waarderen de bestaande fietser zicht- en merkbaar.
We waarderen de bestaande fietser zicht- en merkbaar.
Meer bezoekers op de fiets.
Meer bezoekers op de fiets.
Inzetten op innovatie.
Inzetten op innovatie.
Verbeteren van de kwaliteit van de fietspaden.
Verbeteren van de kwaliteit van het netwerk.
Meer ruimte voor de fiets in de wijken.
Meer ruimte voor de fiets in de wijken door zoveel mogelijk werk
met werk te maken.
Verhogen van de verkeersveiligheid voor fietsers.
Verhogen van de verkeersveiligheid voor fietsers.
Experimenteren met innovatieve instrumenten bij verkeerslichten.
Experimenteren met innovatieve instrumenten op testlocaties.
Beter benutten van de bestaande voorraad parkeermogelijkheden door
inwoners Beter benutten van Rotterdam van de bestaande te verleiden voorraad om hun door oude inwoners fiets te van leveren.
Rotterdam te verleiden om zelf hun oude fiets in te leveren.
Creëren van inpandige buurtfietsenstallingen in samenwerking met
bewoners
Creëren van
en
inpandige
gebiedscommissies.
buurtfietsenstallingen in samenwerking met
bewoners en gebiedscommissies (kansrijke wijken).
Verdere ontwikkeling in fietstrommels.
Verdere ontwikkeling in Fietstrommels.
Plaatsen van extra fietsnietjes op plekken waar, ondanks de hierboven
genoemde Plaatsen van maatregelen, extra fietsnietjes de stallingsruimte op plekken waar, stelselmatig ondanks te de weinig hierboven is.
genoemde maatregelen, de stallingsruimte stelselmatig te weinig is.
Verbinden met Fietsen op Zuid.
Verbinden met Fietsen op Zuid.
Actieplan veilige schoolomgeving.
We geven meer aandacht aan School op Seef.
Totally Traffic: veilig fietsen door middelbare scholieren.
Binnen een pilot fietsvriendelijke schoolomgeving experimenteren
we met verschillende innovatieve maatregelen.
Senioren op de fiets.
Senioren op de fiets.
Slim combineren van onderzoeken.
Slim combineren van onderzoeken.
We gaan in overleg met gemeenten in de omgeving over nieuwe
langeafstandsroutes, Verkennen van nieuwe zoals langeafstandsroutes, naar Zoetermeer bijvoorbeeld en Gouda. naar
Zoetermeer en Gouda.
Voortzetten van het fietsveer Kralingen – Feijenoord, ook na april
2017, Faciliteren en verkennen van vervoer mogelijkheden over water en nieuwe voortzetten veerverbindingen.
van het fietsveer
Kralingen – Feijenoord. Ook na april 2017.
Verbeteren en promoten van recreatieve routes.
Verbeteren en promoten van recreatieve routes (Groene
We Verbinding, breiden de A15 fietsparkeermogelijkheden naar Rhoon en Nieuwe Maasparcours).
rond trein- en metrostations
verder In overleg uit waar met dat partners nodig in is, openbaar in overleg vervoer met partners verkennen in openbaar hoe, waar vervoer.
Het
en op
structureel
welke manier
regelen
we de
van
fietsparkeermogelijkheden
bewaking bij stallingen aan
rond
de
treinrand
en
van
de
metrostations
stad.
verder kunnen verbeteren en uitbreiden.
We Het gaan structureel in gesprek regelen met van de bewaking Verkeersonderneming bij stallingen aan en om de rand hun van
bestaande stad (Pernis, fietsregelingen Hoogvliet en voor Capelsebrug).
werkgevers en –nemers in stand te
houden We ondersteunen en waar mogelijk de Verkeersonderneming te versterken, en betrekken om hun bestaande daarbij ook de
ANWB
regelingen
en de
voor
Fietsersbond.
werkgevers en –nemers in stand te houden en
waar mogelijk te versterken.
We investeren in kleine maatregelen met groot effect, om om
bedrijventerreinen fietsvriendelijker te te maken. (Merwevierhavens).
ROZENBURG
VLAARDINGEN
A15
Richting
Spijkenisse
A20
HOOGVLIET
A4
28
28
SCHIEDAM
POORTUGAAL
14 Fietsen heeft voorrang

Fietsplan Rotterdam 2016-2018 15

In & rond de… Binnenstad
Even shoppen, naar de film of uit eten in de binnenstad. Boodschappen
doen op de markt, slenteren langs de Maas en naar een van de
musea. Naar of vanuit school en werk, van en naar het metro-, trein of
waterbusstation. Dagelijks vinden meer en meer Rotterdammers, mensen
uit de regio en bezoekers uit binnen- en buitenland hun weg op de fiets in
en rond ons stadscentrum. Van jong tot oud, van forens tot recreant, van
binnenstadsbewoner tot toerist. Fietsers in de binnenstad vormen als groep
een zeer divers gezelschap.
De binnenstad als Citylounge; dé plek waar je dag en
nacht prettig kunt vertoeven. Waar je woont, werkt of
uitgaat. Waar je elkaar ontmoet. Met andere woorden:
een gastvrije binnenstad. De fiets past meer dan prima
in dat plaatje. Je stapt even af als je een kennis ziet en
praat even bij. Bij zonnig weer zet je toch even je fiets
aan de kant om op het terras een kop koffie te drinken.
Bovendien: al fietsend maak je ook gevoelsmatig direct
onderdeel uit van de dynamiek, van de levendigheid.
Je hoort en ziet de mensen om je heen, en beweegt vrij
door de straten. Niet voor niets koppelen we ons nieuwe
Fietsplan in dit hoofdstuk dan ook direct aan het stadshart
van Rotterdam.
Lekker kunnen doorfietsen
Het wordt steeds drukker op de fietspaden
in de binnenstad. Ook in Rotterdam zien we
zogenoemde ‘fietsfiles’ ontstaan bij grote
kruispunten als het Churchillplein en de
Erasmusbrug. Een veel bereden en favoriete route
in het stadscentrum is de verbinding tussen de
Schiekade en het Wilhelminaplein. Niet alleen
vormt de Erasmusbrug op die route een van de
belangrijkste oversteekplaatsen over de Nieuwe
Maas. Rond de Coolsingel raakt deze route het grote
voetgangersgebied, dat – behalve buiten winkeltijden
– het aantal fietsroutes door de binnenstad beperkt.
We willen in 2018 geen tot weinig fietsfiles meer
aantreffen. Ook niet in de spits.
Een fietsvriendelijke stadsas
Om bestaande en toekomstige fietsers op de populaire
fietsroute tussen de Schiekade en het Wilhelminaplein
lekker te laten doorfietsen, moeten we ze voldoende
ruimte geven. Bijvoorbeeld door grotere wachtplekken
16 Fietsen heeft voorrang

ij verkeerslichten. Maar ook door waar mogelijk
fietsverkeerslichten langer en vaker op groen te zetten.
En door direct linksaf slaan op kruisingen mogelijk te
maken, in plaats van dat fietsers het hele kruispunt rond
moeten. We wijzen een aantal testlocaties aan, waar we
innovatieve instrumenten inzetten en monitoren of deze
voordeel voor fietsers opleveren.
Goede alternatieve fietsroutes
Fietsers nemen vaak automatisch een bekende route.
Zich niet altijd realiserend dat er ook goede alternatieven
zijn. Een van de voordelen van de fiets boven de auto,
is dat je veel flexibeler bent. Daar spelen we op in. De
Westersingel vormt bijvoorbeeld een prima alternatief
voor de Coolsingel. Op de Noord-Oostroute kun je
denken aan de Witte de Withstraat als optie om van de
drukte op de Westblaak weg te blijven. We promoten
alternatieve routes en geven ze helder aan. En werken
aan verbetering van die alternatieve routes door bij reeds
gepland werk aan de weg, de situatie voor fietsers verder
te verbeteren. Een fijne bijkomstigheid: grote kans dat
ook de ondernemers aan de alternatieve routes daar
profijt van hebben. Fietsers stappen immers onderweg
gemakkelijk even af om een boodschap te doen of een
broodje te halen.
Veel hoofdfietsroutes én hun alternatieven komen uit
op de bruggen en tunnels die Rotterdam rijk is, die
fietsers over en onder de rivier door brengen. Het aantal
verbindingen tussen Noord en Zuid is beperkt. Vooral
de Erasmusbrug en de Maastunnel werken als trechters
voor fietsverkeer. De Erasmusbrug telt op een normale
werkdag meer dan 11.000 fietsers en dat worden er alleen
maar meer. Zaak is te bekijken op welke manieren we de
druk op deze oeververbindingen in de toekomst kunnen
verlichten. Op korte termijn doen we dit door de fietsroute
Schiekade – Wilhelminaplein te verbeteren en het vervoer
over water te blijven faciliteren. Voor de langere termijn
zullen ook andere oeververbindingen onderzocht worden.
Dit is onderwerp van het overkoepelende Stedelijke
Verkeersplan (SVpR).
Een beter doorfietsbare binnenstad
In en rond onze binnenstad kennen we plekken waar je
onverwachts moet omfietsen vanwege afgeschermde
voetgangersgebieden of ineens eindigende fietspaden.
Denk hierbij aan het winkelgebied rond de Lijnbaan, de
directe omgeving van het Erasmus Medisch Centrum /
Museumpark en het Park bij de Euromast. We willen
fietsen op zo min mogelijk plekken verbieden. In
sommige gevallen kunnen we alsnog een goede
fietsroute aanleggen. In andere gevallen zoeken we
naar alternatieven, zoals aangeven dat je op een
doorsteekroute weet dat daar ‘de fietser te gast’ is.
Of verwijzen we naar een alternatieve route waarmee
fietsers op een slimme en comfortabele manier om het
winkelgebied heen kunnen bewegen. In onduidelijke
gevallen spreken we helder af wie op welke plekken de
voorrangsgebruikers zijn. En maken dat dit voor alle
gebruikers en met oog op naleving door de politie en
Stadswachten, goed zichtbaar.
Actiepunten
1. Aanpak van obstakels en ontbrekende schakels.
De aanpak van fietsknelpunten, verbreden van fietspaden,
ruimere wachtplekken voor fietsers, ontbrekende schakels
in (alternatieve) routes en andere gewenste zogeheten
fysieke maatregelen combineren we zoveel mogelijk
met werk aan de weg dat reeds ingepland staat. Daarbij
maken we gebruik van de talloze voorstellen die fietsers,
gebiedscommissies en belangenorganisaties hebben
gedaan en hopelijk blijven doen.
2. Een fietsvriendelijke stadsas op de route
Schiekade – Wilhelminaplein.
a We vergroten de opstelruimte op fietspaden op deze
stadsas.
b We gaan de fietser bij de verkeerslichten op deze
as vaker en meer groen geven. Door middel van
experimenten vinden we uit welke instellingen de beste
zijn.
c We zetten innovatieve instrumenten in, bijvoorbeeld
infrarood camera’s en Fiets Licht Informatiepanelen
(FLIP’s), in eerste instantie om te testen op een paar
kruisingen, en bij succes uit te breiden.
Infrarood camera’s: het aantal wachtende fietsers
voor het verkeerslicht meten door middel van
warmte . Op basis van dit aantal kan het vaker en
langer voor hen op groen.
FLIP’s: informatiepanelen die aangeven of het op
een kruising met verkeerslichten sneller is om het
kruispunt linksom of rechtsom te fietsen.
d We promoten alternatieve fietsroutes door de
binnenstad, zoals de Westersingel en de Witte de
Withstraat.
3. Helder en zichtbaar verbeteren van niet- of moeilijk
doorfietsbare gebieden.
a Het Park bij de Euromast: de fietser is er te gast op alle
paden.
b Omgeving het EMC / Museumpark: we verkennen
de mogelijkheden om fietsers hier meer ruimte te
geven, onder andere door in te spelen op bestaande
bouwplannen.
c Winkelgebied binnenstad: we promoten en verbeteren
slimme en snelle alternatieve routes om het
winkelgebied heen.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 17

De Rotterdamse
binnenstad in kaart.
Hoe roder de kleur, hoe
groter het tekort aan
fietsparkeerplekken.
Fietsparkeerdruk binnenstad (december 2014)
Veilig en comfortabel stallen
Uit fietsparkeeronderzoek en een peiling onder
Rotterdamse fietsers blijkt een tekort aan
stallingsplaatsen in de binnenstad. Dit is sterk
afhankelijk van de plek en het moment. Het
probleem wordt versterkt door de aanwezigheid
van weesfietsen en het ontbreken van alternatieve
fietsenstallingen voor langparkeerders. Veel
langparkeerders (werknemers en bewoners) maken
nu gebruik van de beschikbare fietsnietjes, die
eigenlijk voor de kortparkeerders (bezoekers) in de
binnenstad zijn neergezet. Ook de fietsenstallingen
bij Rotterdam Centraal (zowel centrum- als
noordzijde) lopen snel vol. We willen de fietsers die
langparkeren, verleiden om te kiezen voor inpandige
of ondergrondse fietsenstallingen. Daarnaast zetten
we in de binnenstad sterker in op communicatie
rond en naleving van regels rond weesfietsen
rondom OV-haltes en winkelgebieden. En op de
plekken waar kortparkeerders stelselmatig geen
plek kunnen vinden, plaatsen we extra fietsnietjes.
De Rotterdamse Mobiliteitsagenda legt bij het
autoparkeren de focus op verleiding tot intensiever
gebruik van de parkeergarages, met name de Park
& Walk garages rond de Binnenstad. En minder blik
op straat. En dat geeft onder andere kansen om het
fietsparkeren beter te regelen.
Slim inspelen op stallingswensen…
Onze Rotterdamse binnenstad trekt meer en meer
kennisintensieve bedrijven. Zij kijken naar de wensen
van hun werknemers, die steeds vaker relatief dichtbij
hun werk willen wonen. De fiets neemt een steeds
nadrukkelijker plaats in binnen dit woon-werkverkeer.
Minder werknemers nemen de auto, parkeergarages
in de binnenstad blijven onderbezet. Samen met de
Verkeersonderneming werken we aan regelingen om
fietsen van en naar het werk verder aan te wakkeren. En
aan slimme maatregelen om de toename van het aantal te
stallen fietsen, op te vangen. Zo verleiden we werkgevers
om fietsenstallingen te realiseren in leegstaande kelders
en parkeergarages of op de begane grond.
18 Fietsen heeft voorrang

Aantrekkelijke bewaakte stallingen
We benutten onze bestaande bewaakte fietsenstallingen
in het centrum beter en vergroten de herkenbaarheid
ervan. De opkomst van elektrisch fietsen biedt daarvoor
bijvoorbeeld kansen. Omdat deze fietsvarianten relatief
kostbaar zijn, en de accu opgeladen dient voor een
snelle weg terug, breiden we hiervoor faciliteiten binnen
een aantal van onze bewaakte stallingen uit. De hippe
en afwijkende modellen fietsen zijn in opkomst. Binnen
de bestaande bewaakte stallingen bieden we dan ook
voldoende en geschikte ruimte voor onder andere
(elektrische) bakfietsen, citybikes, ligfietsen, shoppers,
en al die andere nieuwe vormen van tweewielers.
Marktpartijen dagen we uit hierop in te haken met
speciale faciliteiten, zoals fietspompen of leenbuggy’s.
Leenbuggy’s maken het gemakkelijker voor bijvoorbeeld
ouders met kinderen om eenvoudig hun (bak)fiets te
stallen en met kinderen in de buggy te voet verder het
centrum in te trekken.
Flexibel op piekmomenten
Op plekken in de binnenstad waar op piekmomenten
heel veel Rotterdammers tegelijkertijd hun fiets willen
parkeren, neem de marktdagen en uitgaansavonden,
experimenteren we met pop-up stallingen. Mobiele
fietsbeugels of fietsvakken die we flexibel inzetten op
plekken waar en wanneer de Rotterdammer ze nodig
heeft. Als blijkt dat de vraag naar tijdelijke stalling
structureel wordt, overwegen we de tijdelijke stalling om
te zetten in een permanente vorm. De gebieden rond de
Witte de Withstraat en de Binnenrotte hebben hierbij onze
extra aandacht.
…Ook voor bewoners
Ook bewoners moeten in staat zijn hun fiets comfortabel
en veilig te kunnen stallen. Op plekken waar bewoners
structureel hun fiets niet kwijt kunnen, verkennen we
samen met omwonenden de mogelijkheden bijvoorbeeld
gebruiken van autoparkeerplaatsen om ruimte te creëren
voor fietsnietjes of fietstrommels.
Met oog op de toekomst
We verwachten groei in de binnenstad, zowel economisch
als qua aantal bewoners. Logischerwijs zal ook de vraag
om fietsparkeerplekken groeien. Om daarin te voorzien,
denken we nu al vooruit. Ook grootschalige aanpassingen
nemen we in optie. We onderzoeken bijvoorbeeld of
een grote fietsenstalling in het hart van het belangrijkste
winkelgebied (Coolsingel en omgeving) de toekomstige
vraag kan opvangen. Daarnaast openen we begin 2016
een nieuwe fietsenstalling bij Blaak en onderzoeken we
de mogelijkheid om de stalling op Rotterdam Centraal op
termijn uit te breiden.
Fietsparkeren in ondernemersbelang
Onder het motto ‘Vergeet je fietsniet niet’ prikkelen we
winkeliers en kleinere ondernemers in de binnenstad
(en in de wijken) om nog beter na te denken over
fietsparkeren bij het openen van hun zaak en nabij hun
bestaande winkels. We vragen hen daaraan ook zelf
actief bij te dragen. Voldoende fietsparkeerplekken
dichtbij winkels, biedt ondernemers extra kansen op
nieuwe klandizie. Zeker gekoppeld aan een door fietsers
ingediend innovatief idee: hoe mooi zou het zijn wanneer
je via een routeplanner je fietsroute uit kunt stippelen,
op basis van wat je onderweg aan boodschappen nodig
hebt? Uiteraard leggen we hierbij ook een duidelijke link
met de promotie van alternatieve routes, voor fietsers die
drukke fietspaden willen vermijden.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 19

Actiepunten
4. Beter benutten van de bestaande stallingsruimte in
de binnenstad.
a We gaan in gesprek met bedrijven en de exploitanten
en eigenaren van parkeergarages met als doel
goed bruikbare fietsparkeerplaatsen te realiseren in
bijvoorbeeld restruimtes of leegstaande winkelpanden.
Als gemeente geven we hierin het goede voorbeeld.
b In overleg met de gebiedscommissie breiden we de
gebieden uit waar we handhaven op weesfietsen en
foutparkeerders. In de communicatie besteden we
extra aandacht aan het feit dat veel Rotterdammers
niet weten dat ze hun oude fiets door de gemeente
kunnen laten ophalen.
c Bestaande bewaakte stallingen maken we
aantrekkelijker door het uitbreiden van faciliteiten
(onder meer opladen elektrische fietsen) en het
verbeteren van de herkenbaar- en zichtbaarheid.
5. Uitbreiden van het aantal fietsnietjes op plekken
waar ondanks goede handhaving structureel tekort
blijkt.
a Vergeet je fietsniet niet: we maken het gemakkelijk
voor ondernemers in de binnenstad (en de wijken)
fietsnietjes te laten plaatsen. Zeker wanneer zij daar
zelf een kleine bijdrage in willen leveren.
b We willen extra nietjes plaatsen waar dat volgens het
fietsparkeeronderzoek gewenst is, en zoeken daarvoor
naar plaatsen waar nog nietjes kunnen staan. Dat kan
ook het ombouwen van openbare autoparkeerplekken
tot fietsparkeerplekken inhouden. Hier leggen we de
verbinding met het Parkeerplan.
6. De binnenstad als proeftuin voor innovatie op
fietsparkeergebied.
a We maken speciale fietsparkeerplekken voor
bakfietsen en fietsen met een afwijkend formaat. In
eerste instantie als proef en bij succes uit te breiden.
b We gaan tijdelijke stallingsvoorzieningen gebruiken om
piekbelastingen op te vangen. Als eerste proberen we
dat uit rondom de Witte de Withstraat en de Binnenrotte.
c We experimenteren met fietsvlonders om te kijken waar
extra fietsparkeerplekken het beste aanslaan.
7. Op zoek naar meer grote fietsenstallingen,
inpandig of goed in de buitenruimte ingepast.
a Begin 2016 hebben we de nieuwe fietsenstalling bij
station Blaak geopend.
b Bij de (her)ontwikkeling van (kantoor)panden is een
goede fietsenstalling een vereiste. We introduceren
een parkeernorm voor fietsen in nieuwbouw- en
renovatieplannen. Bij renovatie mag dit uiteraard nooit
tot een onredelijk resultaat leiden.
c We voeren een haalbaarheidsonderzoek uit naar
een grootschalige fietsenstalling in het hart van het
winkelgebied.
d We onderzoeken waar en hoe we op termijn de
stalling bij Rotterdam Centraal uit kunnen breiden. We
beginnen met de stalling aan de noordzijde.
Zoveel mogelijk op de fiets
Onze binnenstad, met publiekstrekkers als
Rotterdam Centraal, de Markthal en De Rotterdam,
trekt internationaal steeds meer aandacht.
Dagjesmensen, toeristen uit binnen- en buitenland…
In groeiende getallen weten zij onze stad te vinden.
De fiets past uitstekend in dat plaatje. We willen
het fietsgebruik in de binnenstad voor bewoners
en bezoekers aantrekkelijker maken. En bieden
forenzen die met het openbaar vervoer komen,
voldoende mogelijkheden bij overstappen de fiets
te nemen. Om het fietsgebruik in de binnenstad te
stimuleren zetten we in op innovatieve maatregelen
en laten we zien dat we de fietsers waarderen.
De bestaande fietser waarderen
We zetten in op kleine innovatieve maatregelen om
voor bestaande fietsers het comfort te verhogen. En
moedigden hen op ludieke wijzen aan dit vooral te
blíjven doen. Want waarom geen applaus voor elke
fietser die de Erasmusbrug succesvol is opgefietst?
We willen daarnaast zoveel mogelijk gevoelsmatige
obstakels wegnemen, die maken dat ook de gang naar
het fietsenrek voor de minder frequente fietsers, een
gemakkelijkere wordt. Bijvoorbeeld groepsgevoel onder
fietsende Rotterdammers te prikkelen, door middel van
een zichtbare teller op straat. En we gaan in overleg met
taxibedrijven om een proef te starten om fietsdragers op
taxi’s te plaatsen.
OV en de fiets
Het OV en de fiets moeten naadloos in elkaar grijpen.
We bieden voldoende fietsparkeermogelijkheden bij de
stations en zorgen voor goed onderhoud en beheer. We
stimuleren gebruik van de bestaande faciliteiten, denk
aan de OV-fiets en de mogelijkheden je fiets mee te
nemen bij vervoer over water of in de metro. We gaan
bovendien in gesprek met de NS en RET over verdere
uitbreiding van de OV-fiets en ondersteunen nieuwe
initiatieven. Denk aan uitbreiding van laagdrempelig
fietsverhuur met meer flexibele terugbrenglocaties.
Belangrijk hierbij is dat de huurfietsen ook gemakkelijk
toegankelijk zijn voor mensen die geen abonnement
hebben, zoals toeristen en mensen die niet vaak met
het openbaar vervoer reizen. Daarbij ook met oog voor
locaties buiten het stadscentrum, zoals station Kralingse
Zoom.
Fietsen als internationale trekker
Rotterdam voert de goede lijstjes aan en dat zien we
terug in een toenemend aantal bezoekers. Toeval wil dat
veel toeristen en dagjesmensen juist naar Nederland
komen om het land op de fiets te verkennen. Op
die vraag springt Rotterdam dan ook in. We zien de
marketingwaarde van de fiets als onmisbaar en willen
de stad dan ook presenteren als een stad waar het goed
fietsen is. En investeren daarom extra in voldoende
aandacht voor goede fietsverhuurvoorzieningen,
bestaande voorzieningen en in goed aangegeven
20 Fietsen heeft voorrang

toeristische fietsroutes (waarbij je vanuit de binnenstad
tot in de regio kunt fietsen) langs onder meer onze
iconen en onze Rotterdamse haven. Kortom: met relatief
kleine ingrepen bieden we toeristen, dagjesmensen
en bezoekers een fietservaring, waaraan geen andere
Nederlandse stad zal kunnen tippen.
De innovatiekracht van Rotterdam
We willen laten zien dat Rotterdam extra comfort
en gemak voor fietsers biedt. Daarvoor spreken we
graag ook de innovatiekracht van Rotterdammers aan.
Met CityLab010 nodigen we de stad uit met frisse en
innovatieve ideeën te komen. Mede door data en kennis
over het fietsgebruik met de stad te delen. Samen laten
we zien dat Rotterdam de fietser waardeert en op zoek
blijft naar manier om het fietsen aantrekkelijker en leuker
te maken.
Actiepunten
8. We waarderen de bestaande fietser zicht- en
merkbaar:
a We starten een actieprogramma kleine maatregelen
op. Denk aan een applausje bovenaan de Erasmusbrug
of een fietsteller op de Coolsingel. Hiervoor
maken we vooral gebruik van ideeën uit de stad.
b We gaan in gesprek met de taxibranche over
fietsendragers op taxi’s zodat de fietser met pech of bij
slecht weer een taxi kan bellen.
9. Meer bezoekers op de fiets:
a We gaan in gesprek met marktpartijen en de RET
en NS voor het stimuleren van nieuwe vormen van
fietsverhuur, het stimuleren van het meenemen van de
fiets in bijvoorbeeld de metro en uitbreiden van het OVfietsaanbod.
Ook op stations die niet onder NS-hoede
vallen zoals bijvoorbeeld Kralingse Zoom.
b We benutten de marketingwaarde van de fiets voor
Rotterdam optimaal. We werken hierbij samen
met partners als RotterdamInfo en maken gebruik
van voorbeelden uit andere steden in binnen- en
buitenland. Denk hierbij aan informatie over fietsen
naar de regio, de promotie van iconische fietsroutes en
het faciliteren van evenementen rondom de fiets.
10. Inzetten op innovatie:
a We dagen Rotterdammers uit om innovatieve
fietsinitiatieven te ontwikkelen, onder meer via
CityLab010.
b Alle data die we door middel van onderzoek
verzamelen over fietsgebruik en –bewegingen, maken
we toegankelijk voor een ieder en delen we actief met
partners op fietsgebied en andere grote steden.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 21

Open data
Of het nu de binnenstad, de wijken of de regio betreft, het delen van
gegevens over het fietsgebruik in Rotterdam kan creatieve ondernemers
prikkelen om initiatieven te ontwikkelen die het fietsgebruik stimuleren.
Denk bijvoorbeeld aan de toepassingen van nieuwe technologieën of
handige apps. Rotterdam wil hiermee optimaal gebruik maken van de
innovatiekracht van Rotterdamse ondernemers en hen stimuleren om
met ideeën te komen die het fietsgebruik in positieve zin beïnvloeden.
Met andere woorden: we zetten open data als middel in om fietsgebruik
inzichtelijk te maken. Op straat (een teller langs het fietspad die
aangeeft hoeveel fietsers je voorgingen vandaag) én als minder
direct zichtbare maar belangrijke onderbouwing voor maatregelen die
meetellen op straat.
Data kan gebruikt worden om gedragsverandering te versnellen.
Bijvoorbeeld door de voordelen van fietsen voor economie, gezondheid
en milieu op een heldere manier inzichtelijk te maken. Op die manier
kan de fietser informatie verkrijgen over zijn of haar gezondheidswinst,
de ondernemer het effect op zijn of haar omzet meten en de stad de
effecten op de luchtkwaliteit in kaart brengen.
22 Fietsen heeft voorrang

In & rond de… Wijken
De kinderen naar school brengen, dan even buurten bij een kennis in
Overschie en vervolgens een middagje naar de Kralingse Plas. Van thuis in
Charlois of Schiebroek naar werk in de stad. Van je wijk naar de voetbalclub
op het sportterrein even verderop. Van kamer naar campus, van middelbare
school naar huis en van huis naar het theater. Elke Rotterdammer beweegt
zich in 2018 gemakkelijk en comfortabel op de fiets van en naar de
binnenstad, tussen wijken onderling.
In 2018 nemen fors minder Rotterdammers voor de
relatief korte afstanden de auto. Mede omdat ze hun fiets
veilig en gemakkelijk in de buurt van hun eigen voordeur,
station, stad en werkplek kwijt kunnen. We willen dat
het waarderingscijfer dat Rotterdammers fietsparkeren
in de wijk geven, de komende jaren zichtbaar omhoog
gaat. En dat het aantal korte autoritten – voornamelijk
zien we die tussen de wijken en de binnenstad – flink
afneemt doordat nog meer mensen kiezen voor de fiets.
Maar ook omdat ze door slimme technische oplossingen
op een aantal Rotterdamse kruispunten en routes
voorrang krijgen op ander verkeer. Dus waarom in de
auto gaan zitten als je lekker door kunt fietsen, eventueel
gecombineerd met het openbaar vervoer voor een deel
van de route?
Lekker kunnen doorfietsen
Comfortabel de fietspaden opgaan, begint met
overzichtelijkheid en veiligheid op de fietspaden
en kruispunten. Met verzorgde, goed verlichte en
goed onderhouden fietspaden met goed afgestelde
verkeerslichten. Met ander woorden: met een basis
die op orde is. Onze uitgangspositie is goed, maar
kan altijd beter. Op sommige plekken blijkt het nog
lastig om van woonwijk naar binnenstad of juist naar
de recreatiegebieden buiten de stad te fietsen. Of
vormen snelwegen, invalswegen en stadsboulevards
barrières op fietsgebied. We maken gebruik van de
voorstellen van de gebiedscommissies en de fietsers
om deze zogeheten zwakke schakels aan te pakken.
In 2018 moeten ook de fietsers in de wijken duidelijk
merken dat zij belangrijker plek innemen.
Kwaliteit doet fietsen
We gaan de kwaliteit van het fietsnetwerk, dat wil
zeggen, alle Rotterdamse fietspaden, op een andere
manier in kaart brengen. Zowel de technische staat
als het comfort van dit fietsnetwerk brengen we in
beeld. Denk aan hoe vlak het wegdek er bijvoorbeeld
bij ligt, door metingen uit te voeren die hobbels
en andere oneffenheden in de weg opsporen. Bij
bijvoorbeeld oversteekplaatsen met tramsporen bieden
we maatwerkoplossingen. Door onder meer tegels te
vervangen door asfalt op stedelijke hoofdfietsroutes,
maken we de bestaande paden nog egaler en daarmee
comfortabeler. Ook brengen we de aanwezigheid en de
staat van de verlichting in kaart.
Werk met Werk
Daar waar we fietspaden nieuw aanleggen, zetten we
zoveel mogelijk in op ‘Werk met Werk maken’. Waar
straten worden aangepakt, hebben we nadrukkelijker oog
voor het fietsersbelang en nemen we wensen hierover
vanuit onze gebieden en fietspartners zoveel mogelijk
mee in de geplande werkzaamheden. Dat geldt natuurlijk
ook voor de zogeheten grote bereikbaarheidsprojecten in
de stad. Neem de werkzaamheden rond de Pleinweg, die
medio 2015 zijn gestart. Daar wordt naast het vervangen
van riool en bestrating, meteen een fietsstraat aangelegd
waar de auto te gast is.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 23

Aanpassingen op straat
We kijken kritisch naar zoveel mogelijk ononderbroken
fietsverbindingen tussen de wijken en de binnenstad.
En naar de kansrijke wijken en de wijken die voor
gezondheid de meeste aandacht nodig hebben in het
bijzonder. Omdat we daar gezamenlijk inzetten op
kind- en gezinsvriendelijkheid, en dit een doelgroep is
die relatief veel fietst, verwachten we in en vanuit die
wijken een toename in het aantal fietsers. Zaak is deze
verwachte toename de komende jaren ook op gebied van
fietspaden en fietsvriendelijkheid, op te vangen en beter
nog; voor te blijven. Voor 2015 en 2016 staan ongeveer
twintig projecten in de planning zoals de Dorpsweg, de
Rochussenstraat, de G.J. de Jonghweg, de Dordtselaan
en de Volgerweg (Rozenburg).
Kansrijke Wijken: Met dit programma biedt de
gemeente Rotterdamse organisaties, ouders en
ondernemers de mogelijkheid negen wijken samen
kindvriendelijker en gezinsvriendelijker te maken.
Wegwerkzaamheden
Bij weg- of bouwwerkzaamheden in de stad kan
er hinder ontstaan voor alle weggebruikers. Bij dit
soort situaties hebben we ons te houden aan de
zogenoemde ’10 Spelregels van de weg’, waarvan
regel 7 luidt: ‘Fietsers hoeven niet af te stappen en
voor voet¬gangers wordt gezorgd’. De praktijk is vaak
weerbarstiger. Gezien de ambitie om fietsers meer
voorrang te geven gaan we de uitvoering van deze regel
nog eens aanscherpen.
Twee richtingen
Tweerichtingsfietspaden en tweerichtingsoversteekplaatsen
kunnen het comfort en de reistijd van fietsers
verbeteren. Nog niet overal waar dat kan, kennen
we in Rotterdam deze dubbele paden. Onder meer
de Fietsersbond en de gebiedscommissies hebben
locaties aangewezen waar tweerichtingspaden
wenselijk zijn. Het is echter vanwege ruimtegebrek of
uit verkeersveiligheidsoogpunt niet overal mogelijk of
wenselijk. Per locatie kijken we zorgvuldig of dit soort
fietspaden en oversteekplaatsen de juiste oplossing
bieden.
Verkeersveiligheid
Binnen het Verkeersveiligheidsplan kennen we de
aanpak van zogeheten black-spots. De veiligheid voor
fietsers staat in deze aanpak zoveel mogelijk centraal.
Ook verwijderen we tot 2018 zo’n 150 obstakels die
fietsers in de weg staan en leggen we missende
verbindingen aan op veel befietste routes.
Black-spot: een weg of kruispunt dat vanwege
het relatief grote aantal verkeersongelukken
als potentieel gevaarlijk wordt aangemerkt. Het
Verkeersveiligheidsplan kent daar een speciale
aanpak voor.
Sinds begin 2015 moeten alle voertuigen met een geel
kenteken, zoals brommers, in heel Rotterdam gebruik
maken van de rijbaan. Dit heeft een positieve invloed op
de veiligheid op de fietspaden. De maatregel ’brommer
op de rijbaan’ wordt nog niet altijd goed nageleefd. In
2015 heeft een evaluatie plaatsgevonden. Gemiddeld
rijdt 63% van de bromfietsers op de rijbaan en 37% nog
op het fietspad. We gaan daarom maatregelen nemen
om naleving te verbeteren.
Aanpassingen aan verkeerslichten
Rotterdam telt ongeveer tweehonderd kruispunten
met verkeerslichten. In de binnenstad, maar voor het
overgrote deel in de wijken. Elk verkeerslicht wordt
om de vijftien jaar vervangen. Daarin nemen we naast
fietsverkeerslichten ook zogenoemde detectielussen
en andere technische faciliteiten mee, die de fiets
betreft. In de praktijk houdt dat in dat we per jaar
de verkeerslichten op ongeveer dertien kruispunten
aanpakken en daarbij de fietser meer voorrang geven.
Bovendien: voor alle verkeerslichten geldt, dat we
op elk gewenst moment de afstelling ervan kunnen
wijzigen. Van die mogelijkheid maken we dan ook veel
beter gebruik, uiteraard vanuit het oogpunt van fietsers.
Denk dan aan het vaker of langer groen geven aan
fietsers of het beter afstellen van verkeerslichten voor
de linksaf slaande fietsers. Of het eerst groen geven
aan fietsers, voordat de tram een kruispunt passeert.
Proef op de voorrangssom
We gaan zichtbaar op een aantal testlocaties aan de
slag voor bijvoorbeeld effectmeting van veranderende
instellingen van fietsverkeerslichten en meten of
hiermee de doorstroming en het comfort op fietspaden
rond kruispunten nog verder te verbeteren valt. Ook
de effecten op de doorstroming van auto’s worden
meegenomen. Denk aan een proef met regensensoren,
waarbij fietsers bij stevige buien voorrang krijgen op
autoverkeer. Maar net als in de binnenstad, nemen
we ook op kruispunten in de wijken de proef op de
voorrangssom door middel van Fiets Licht Informatie
Panelen (FLIP’s) en infraroodcamera’s. En met een
betere voorrangspositie op routes met veel scholieren
en studenten. Bijvoorbeeld door buiten de spitsperioden
de fietser op deze routes vaker en langer groen te
geven.
Actiepunten
11. Verbeteren van de kwaliteit van de fietspaden
a We brengen de kwaliteit van de fietspaden in kaart,
zodat gericht onderhoud mogelijk is.
b Resterende tegelfietspaden op het stedelijk
fietsroutenetwerk vervangen we door asfalt.
c We bieden maatwerk op bijzondere plekken zoals
bij de oversteek van tramrails.
d We hebben meer aandacht voor de verlichting op
fietspaden.
24 Fietsen heeft voorrang

12. Meer ruimte voor de fiets in de wijken.
Waar mogelijk leggen we tweerichtingsfietspaden en
-oversteekplaatsen aan.
13. Verhogen van de verkeersveiligheid voor fietsers.
a We maken werk van het verwijderen van obstakels
(Meerjarenplan Verkeersveiligheid).
b Onveilige situaties pakken we via de black-spot
aanpak aan (Meerjarenplan Verkeersveiligheid).
c We hebben meer aandacht voor de fietser bij weg- en
bouwwerkzaamheden.
d We nemen maatregelen om meer brommers op de
rijbaan te krijgen (Meerjarenplan Verkeersveiligheid).
14. Experimenteren met innovatieve instrumenten bij
verkeerslichten.
Net als in de binnenstad, gaan we aan de slag met
verbeterde instellingen van verkeerslichten voor fietsers,
eventueel aangevuld met technieken als onder meer
regensensoren, Fiets Licht Informatie Panelen (FLIP’s) en
infraroodcamera’s.
Alle ruimte voor in gebruik zijnde fietsen
We doen ons uiterste best om zo weinig mogelijk fietswrakken
en weesfietsen onnodig de fietsstallings plaatsen te laten
bezetten. Immers: hoe minder ongebruikte fietsen aan
de rekken, hoe meer ruimte voor de wel in gebruik zijnde
tweewielers. Bovendien komt dit de leefbaarheid in de
wijken ten goede. Fietswrakken kunnen we altijd en op elk
moment door de gehele stad verwijderen. Bij weesfietsen
ligt dit iets ingewikkelder. Elke fietsbezitter heeft wettelijk
het recht om zijn of haar fiets op straat te stallen, ook voor
langere tijd. Uitzondering daarop vormen winkelstraten en
de directe omgeving van OV-haltes. Daarbuiten mogen we
weesfietsen in principe niet zomaar verwijderen, behalve in
speciaal daarvoor aangewezen gebieden.
Fietswrak: een fiets waarvan er één of meerdere
onderdelen ontbreken, kapot en/ of verbogen zijn.
Als er op de fiets aanwijzingen voor verwaarlozing
zijn, zoals ernstige roest, bestempelen we hem ook
als fietswrak.
Veilig en comfortabel stallen
Fietsnietjes, beugels, trommels en rekken. In elke
straat vind je ze. In 2018 benutten we de bestaande
stallingen optimaal, ondersteunen we initiatieven uit
de buurt en breiden we de capaciteit uit op plekken
waar een structureel tekort is. Over drie jaar heeft elke
Rotterdammer voldoende gelegenheid zijn of haar
tweewieler veilig en comfortabel te stallen. Zowel bij
huis als rond OV-stations, winkelstraten en op andere
plekken, waar dit aan het fietscomfort bijdraagt. Dit
zien we terug in het hogere waarderingscijfer dat zij
fietsparkeren in de wijken geven.
Niet voor niets verkennen we daarom ook mogelijkheden
om inleveren van oude fietsen te promoten, zodat we
minder weesfietsen en fietswrakken op straat krijgen.
Wanneer we Rotterdammers kunnen verleiden om
dit zelf te doen, scheelt dat ongetwijfeld in het aantal
weesfietsen en fietswrakken op straat. Hoe? Denk aan
een actie of campagne waarbij we Rotterdammers op
een ludieke en aantrekkelijke manier belonen wanneer zij
hun oude fiets bij ons inleveren.
Weesfiets: tweewieler die langer dan vier weken
onbeheerd op een plek staat.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 25

Vergemakkelijken van alternatieven
Belangrijk is ook om veilige en praktische alternatieve
stallingsmogelijkheden te bieden. Zeker voor de
bewoners die hun fiets voor langere tijd veilig willen
onderbrengen. We gaan ervan uit dat bewoners prima
weten waar in hun wijk behoefte aan is. En stimuleren
nadrukkelijk initiatieven die hier op inspelen. Te beginnen
in de negen kansrijke wijken, bieden we op proef een
opstartsubsidie voor buurtfietsenstallingen. Bijvoorbeeld
een stalling in een deel van een leegstand pand of een
ongebruikte kelder. In de rest van de stad zoeken we
ook naar oplossingen op maat. Zeker als dit helpt om het
aantal langparkeerders op straat te verminderen.
Een andere manier is het aantal fietstrommels verder uit te
breiden. In overleg met de gebieden, buurt en bewoners
kunnen we op deze manier op een parkeerplaats ruimte
creëren voor veilig en overdekt stallen van vier tot vijf
fietsen. Het aanvragen van een (plek in een) trommel
maken we inzichtelijker en de aanvraag handelen we
sneller af. Wachtlijsten moeten in 2018 fors zijn verminderd.
Bovendien willen we een aantal trommels uitrusten met
oplaadmogelijkheden voor elektrische fietsen. We gaan
ook kijken of we de vormgeving van de fietstrommels
aantrekkelijker kunnen maken voor het straatbeeld.
Bijplaatsen bij structureel tekort
Op de plekken in de wijken waar het aantal stallingen
ondanks het terugdringen van het aantal weesfietsen en
het verwijderen van fietswrakken, eventuele alternatieven
en uitbreiding van het trommelaanbod, stelselmatig
te weinig blijkt, geven we de wens van bewoners
voorrang en plaatsen we daar waar dat mogelijk is
extra fietsparkeerplekken bij. Het kan hierbij gaan om
fietsnietjes, maar ook om creatieve oplossingen zoals
muur- en boomhekjes.
Actiepunten
15. Beter benutten van de bestaande voorraad parkeermogelijkheden
door inwoners van Rotterdam te
verleiden om hun oude fiets in te leveren.
16. Creëren van inpandige buurtfietsenstallingen
in samenwerking met bewoners en
gebiedscommissies.
De focus leggen we daarbij op de negen kansrijke wijken.
17. Verdere ontwikkeling in fietstrommels:
a Het aanvragen van (een plek in) een fietstrommel maken
we inzichtelijker en de aanvraag handelen we sneller af.
b Op een webpagina maken we plekken in beschikbare
trommels inzichtelijk.
c Op proef bieden we oplaadmogelijkheden in
fietstrommels aan.
18. Plaatsen van extra fietsnietjes op plekken waar,
ondanks de hierboven genoemde maatregelen, de
stallingsruimte stelselmatig te weinig is.
Zoveel veel mogelijk op de fiets
Tussen de verschillende Rotterdamse wijken zien
we grote verschillen in fietsgebruik. Ervaring leert
dat kinderen die opgroeien met de fiets, ook in de
toekomst vaker fietsen. Jong geleerd is dus oud
gedaan. Bovendien: ook oudere Rotterdammers
vormen een belangrijke doelgroep. Fietsen geeft
autonomie en zorgt ervoor dat ouderen langer vitaal
blijven. In 2018 zitten meer bewoners op Zuid, meer
kinderen en meer vitale ouderen, die eerder nog niet
of niet vaak fietsten, wél regelmatig op het zadel. We
nemen zoveel mogelijk belemmeringen weg. Want
fietsen is en blijft simpelweg gezond maar vooral
leuk. Net als in de binnenstad, voelt ook de fietser in
de wijk zich meer gewaardeerd.
Zuid als Noord
Op Zuid wordt minder gefietst, dan in de rest van de stad.
De kwaliteit en aantallen fietspaden verschillen echter
niet merkbaar van die in het noordelijke deel van de stad.
Daarom is onderzoek naar dit verschil noodzakelijk. We
haken aan bij het programma Fietsen op Zuid, waarin de
Fietsersbond voorstellen doet voor het stimuleren van
fietsen in de gebieden daar. Want vanwege de relatief
jonge bevolking, biedt Zuid volop potentie en kansen
op fietsgebied die we nog beter kunnen benutten. Met
het programma Fietsen op Zuid versterken we lokale
fietsinitiatieven en zetten we rolmodellen uit deze wijken
in als fietsambassadeurs. Door aan te sluiten bij de
belevingswereld van specifieke doelgroepen kunnen we
het imago van de fiets verbeteren. De ervaringen die
binnen Fietsen op Zuid worden opgedaan, zetten we zo
mogelijk ook in binnen enkele wijken in Noord, waar het
fietsgebruik ook een positieve prikkel kan gebruiken.
Jong geleerd is…
Veel Rotterdamse ouders ervaren de schoolomgeving
als onveilig en brengen daarom hun kinderen steeds
vaker met de auto naar de basisschool. Het gevolg is dat
het steeds drukker wordt bij de scholen. En dat kinderen
te weinig ervaring opdoen in het verkeer. Die ervaring
hebben ze nodig zodra ze naar de middelbare school
gaan. Scholen vinden verkeersveiligheid belangrijk, maar
moeten aan andere onderwijszaken (denk aan taal en
rekenen) prioriteit geven.
We organiseren fietslessen en het praktisch verkeersexamen
voor deze groep jonge fietsers binnen het
Actieplan Verkeersveilige Scholen, onderdeel van het
Meerjarenplan Verkeersveiligheid. En met ‘Fiets je Fit!’,
onderdeel van het programma ‘Lekker Fit!’. We werken
daarnaast ook aan fietsvriendelijke schoolomgevingen.
En brengen kinderen op een leuke manier met fietsen in
contact. Denk aan de “Doortrapdag”, een maandelijkse
‘fiets je kind naar school’ dag of proeffietsen naar de
middelbare school. Voor de middelbare scholen worden in
het ‘Totally Traffic’ programma activiteiten georganiseerd
over veilig fietsen, met onderwerpen als door rood fietsen,
appen, bellen, enzovoort. Uiteraard monitoren we de
effecten en passen werkende maatregelen zo mogelijk toe
op andere scholen die hier winst in zien.
26 Fietsen heeft voorrang

Naar 2030...
We verwachten dat een aantal trends
beeldbepalend wordt voor een visie op
fietsbeleid in de toekomst. De fiets als
economische dynamo. Meer aandacht voor
kwaliteit van leven… Het is essentieel om
een goed onderbouwde visie op de toekomst
te formuleren als het om het gehele
mobiliteitsvraagstuk gaat. De fiets neemt
daar een steeds prominentere plek in.
We zien al dat kinderen op steeds latere
leeftijd leren fietsen. De gemiddelde leeftijd
waarop kinderen in Nederland leren fietsen,
is de afgelopen twintig jaar gestegen
van zes naar negen jaar. Daarmee wordt
de fiets niet meer standaard onderdeel
van de opvoeding. Belangrijk is om dit tij
te keren en te investeren in fietslessen,
verkeerseducatie, voldoende faciliteiten en
sociale marketing. Wanneer kinderen en
jongeren opgroeien met de fiets, zullen zij
deze op latere leeftijd immers gemakkelijker
blijven gebruiken.
Als we willen werken aan een
toekomstbestendige fietsstad, moeten we
investeren in onze Rotterdamse jeugd. We
koppelen fietsen aan onderwijs, zorgen
dat kinderen uit alle wijken op jonge leeftijd
in aanraking komen met fietsen en sluiten
aan op de belevingswereld van onze jeugd.
Op deze manier werken we aan een eigen
Rotterdamse fietscultuur.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 27

… Ouder gedaan
Zoveel mogelijk hobbels in de paden en obstakels
op de paden halen we weg. En investeren in
tweerichtingspaden en –oversteekplaatsen waar dat
gewenst en mogelijk is om het fietsen prettiger en veiliger
te maken. We creëren meer oplaadmogelijkheden voor
elektrische fietsen in trommels en buurtfietsenstallingen.
Allemaal maatregelen waar ook de vitale oudere van kan
profiteren. We willen het fietsen ook voor de groeiende
groep senioren zo aantrekkelijk mogelijk maken, zodat
zij zo mobiel mogelijk blijven en zich zo lang mogelijk
gemakkelijk en veilig op de fiets door de stad kunnen
blijven bewegen. Daarom versterken waar mogelijk
bestaande programma’s zoals Fietsmaatjes ook verder.
Fietsmaatjes: een project dat draait om gezellig
samen fietstochten maken. En specifiek doelt op de
vitale oudere Rotterdammer.
Actiepunten
19. Verbinden met Fietsen op Zuid.
Naar aanleiding van de aanbevelingen binnen het
programma Fietsen op Zuid verbinden we ons aan de
kansen die daar op fietsgebied liggen.
20. Actieplan veilige schoolomgeving.
Met het Actieplan Verkeersveilige Scholen stimuleren
we dat meer kinderen veilig naar school. fietsen We
benadrukken het belang van fietsen voor kinderen en
bieden zowel educatieve als fysieke maatregelen. We
richten ons daarbij op kinderen in de basisschoolleeftijd.
21. Totally Traffic: veilig fietsen door middelbare
scholieren
We maken jongeren op een leuke manier bewust van
hun gedrag in het verkeer en vooral op de fiets. Deze
lesmodules vallen onder het bestaande programma
Totally Traffic.
22. Senioren op de fiets.
Met verbinden en versterken van bestaande maatregelen
doelen we erop vitale senioren langer en met plezier
op de fiets te houden. Met voldoende aandacht voor
bestaande programma’s als Fietsmaatjes.
23. Slim combineren van onderzoeken.
Onderzoek naar fietsgedrag combineren we meer en
vaker met andere onderzoeken binnen de gebieden. En
gebruiken deze nieuwe inzichten om potentiële fietsers
gericht te verleiden de fiets (vaker) te pakken.
28 Fietsen heeft voorrang

Van & naar de… Regio
Genieten van een fietstocht langs de Maas. Een stuk met de trein en daarna
met de fiets naar je werk in de stad. Of flink de spieren warmen met een
tourtocht op de racefiets. Goede en aantrekkelijke fietsroutes in de regio en
vooral; vanuit de regio, door de wijken naar de stad, houden Rotterdam in
beweging. We sporen het fietsgebruik ook op lange afstanden aan. Zoveel
mogelijk mensen die binnen een straal van 15 kilometer van hun werk wonen,
pakken in 2018 de fiets naar hun werk.
In en rond Rotterdam kennen we heel veel initiatieven
op fietsroutegebied. Het geheel lijkt echter nogal
versnipperd. Daarom onderzoeken we hoe we de
informatie over al die bestaande en nieuwe fietsroutes
voor de fietser beter inzichtelijk kunnen maken. Daarbij
rekening houdend met de belangrijkste gebruikers:
recreanten en de woon-werkfietsers. Nauwe
samenwerking met onder meer regiogemeenten, de
provincie Zuid-Holland, Metropoolregio Rotterdam
- Den Haag en waterschappen is essentieel om het
fietsnetwerk en comfort op deze schaal te verbeteren.
Metropoolregio Rotterdam Den Haag:
In totaal 23 gemeenten die hun krachten bundelen
om het gebied beter bereikbaar te maken en het
economisch vestigingsklimaat te versterken.
Lekker kunnen doorfietsen
De fiets is bij uitstek geschikt om Rotterdam en al
haar ommeland te verkennen. In alle windrichtingen
biedt de regio vele mooie gebieden. Of je nu de
natuur wilt opzoeken of juist de stoerheid van het
havengebied. Langeafstandsroutes maken dat
steeds meer forenzen op grotere afstand op de fiets
stappen, daarbij ook gemakkelijk hun weg vindend
naar een combinatie van fiets en openbaar vervoer.
Fietsen over lange afstand
We willen dat iedereen soepel van de regio naar de
binnenstad kan fietsen én natuurlijk andersom. Een
drietal langeafstandsroutes ligt er al. Namelijk van
Rotterdam naar Dordrecht, van Rotterdam naar Den
Haag en van Rotterdam naar Spijkenisse. We bekijken
hoe we deze bestaande routes nog comfortabeler
kunnen maken. Onder meer door de ontbrekende
verbindingen op die routes te verbeteren. En door
wachttijden bij verkeerslichten korter te maken, zodat
langeafstandsroutes ook het karakter van snelfietsroutes
krijgen. Natuurlijk gaan we na of er wellicht nog een
aantal langeafstandsfietsroutes bij kunnen. Denk aan een
route naar Zoetermeer en naar Gouda. We stimuleren
daarnaast uiteraard graag initiatieven vanuit de fietsers
zelf, zoals het Nieuwe Maasparcours.
Nieuwe Maasparcours:
Een 28 kilometer lange fiets- en wandelroute langs
de beide rivieroevers van de Nieuwe Maas tussen
de Van Brienenoordbrug en de Maastunnel. Een
particulier initiatief.
Overstappunten OV
Vooral forenzen die lekker op de pedalen willen staan,
gebruiken snelle routes. Bovendien: de opkomst van de
elektrische fiets vergroot de actieradius. Ook daardoor
kiezen meer forenzen die het voorheen te ver vonden,
toch voor de tweewieler. Belangrijk voor alle woonwerkfietsers
op langere afstand, is de koppeling met het
openbaar vervoer. Dat kan F trein of metro zijn, maar
ook de snelste doorsteek naar de Waterbus of FastFerry.
Voordeel van de Waterbus: de fiets kan mee. In plaats
van Park+Ride plekken – ludiek benoemd – bijvoorbeeld
Bike+Ride locaties. Op deze manier wordt de drempel
om ook op regenachtige dagen de fiets te nemen,
ongetwijfeld weer een stukje lager.
Sportief in beweging
Fietsen is een gezonde en laagdrempelige vorm van
bewegen. Een sport die veel Rotterdammers beoefenen
en bovendien veel potentie heeft om verder te groeien.
We richten onze wegen, straten, pleinen en paden (met
andere woorden de zogenoemde buitenruimte) zo in, dat
die uitdaagt tot (recreatief) fietsen, wandelen, hardlopen,
enzovoorts. We stellen onder andere ruimtelijke
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 29

ichtlijnen op voor routes langs water en door of langs
groen. Op deze routes maken we ‘Werk met Werk’
en gebruiken de richtlijnen om bij werkzaamheden te
investeren in een nog beweegvriendelijker en sportiever
Rotterdam.
Veelzijdig routeaanbod
We kennen een behoorlijk aantal bestaande routes die
voor recreanten meer dan geschikt zijn. Neem het eerder
genoemde Nieuwe Maasparcours, waar je pal langs de
rivier fietst. In het Programma Rivieroevers wordt ook
gewerkt aan goede wandel- en fietsroutes langs Rotte en
Schie. Maar we hebben ook Van Stad Naar Strand, door
het havengebied, het Polderpad, de Groene Verbinding,
fietspaden in de Oranjebonnen en de Vaartenroute,
bekend staand als een van de mooiste fietsroutes
van Zuid-Holland. We spelen in op de zoektocht van
velen naar de balans tussen de dynamiek van de
stad versus rust van natuur. We nemen initiatief om te
verkennen of en hoe we de veelheid van bestaande
mooie en aantrekkelijke routes, centraler beschikbaar
kunnen stellen. En zoomen op die routes ook in op het
weghalen van obstakels en aanleggen van ontbrekende
verbindingen.
Actiepunten
24. We gaan in overleg met gemeenten in de
omgeving over nieuwe langeafstandsroutes, zoals
naar Zoetermeer en Gouda.
25. Voortzetten van het fietsveer Kralingen –
Feijenoord, ook na april 2017, en verkennen
mogelijkheden nieuwe veerverbindingen.
26. Verbeteren en promoten van recreatieve routes.
a We willen de mooie en aantrekkelijke fietsroutes in
de stad, maar ook van en naar de regio, onder de
aandacht brengen en centraler aanbieden.
b We verbeteren bestaande recreatieve
fietsverbindingen en ontwikkelen nieuwe routes
zoals het Nieuwe Maasparcours.
Veilig en comfortabel stallen
Na de gemaakte kilometers even kunnen douchen op
je werk. Een veilige plek om je dure (race)fiets neer
te zetten, bij de trein of metro, op je werk… Meer
fietsactiviteit in de regio, brengt meer fietsers naar
Rotterdam. En dat staat of valt onder andere met
goede parkeervoorzieningen, ook in het ommeland.
Naadloos koppelen van vervoer
De combinatie van fiets en het openbaar vervoer zien
we als dé kans om de regionale bereikbaarheid te
vergroten. Hoe beter deze vervoersmiddelen op elkaar
aansluiten, hoe sterker dit een alternatief vormt voor
de auto. Hoe minder forenzen de auto nemen vanuit de
regiogemeenten naar de stad, hoe minder vervuiling en
drukte op de wegen, hoe beter de leefbaarheid in de stad
en haar wijken. En andersom: wonen in Rotterdam en
werken in de regio of een andere grote stad, waarbij je de
fiets als voortransport naar OV gebruikt.
Een van de belangrijkste schakels bij een naadloze
koppeling tussen OV en fiets, zijn veilige en comfortabele
stallingsmogelijkheden. Bijvoorbeeld bij de 38
metrostations in en rond Rotterdam. En bij de NSstations
en bij opstappunten van de Ferry en Waterbus.
We hebben daar al slagen in gemaakt, maar zetten
dit door. Zeker op de plekken waar blijkt dat er nieuwe
behoefte ontstaat aan extra stallingsplaatsen. Uiteraard
hebben we ook hierbij oog voor oplaadpunten voor
elektrische tweewielers en voldoende flexibiliteit voor
afwijkende fietsmodellen. En we zetten in op goede
bewaking. Denk aan Pernis en station Capelsebrug.
Waar het aantal fietsendiefstallen toeneemt, kijken we
ook hoe we daar eventueel bewaking kunnen regelen.
30 Fietsen heeft voorrang

Actiepunten
27. We breiden de fietsparkeermogelijkheden rond
trein- en metrostations verder uit waar dat nodig
is, in overleg met partners in openbaar vervoer.
28. Het structureel regelen van bewaking bij
stallingen aan de rand van de stad.
Te beginnen rond het metrostation van Pernis en station
Capelsebrug. Hierbij maken we zoveel mogelijk gebruik van
de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Op langere termijn voegen we daar mogelijk nog andere
stallingen aan toe.
Zoveel mogelijk op de fiets
Bedrijven- en winkelterreinen aan de stadsrand,
grote delen van het havengebied… Op plekken waar
de auto nu zicht- en voelbaar de sterke overhand
heeft, stimuleren we het fietsgebruik. Tweewielers
krijgen hier letterlijk meer, ruimer en beter zichtbaar
een plek in het verkeer. We investeren ook in het
verleiden van werkgevers in de regio om hun
werkgevers tot fietsen aan te sporen. Bestaande
regelingen willen we behouden en de ontwikkeling
van nieuwe regelingen versterken.
Fietsen als gedeelde boodschap
Naar schatting ruim 60% van werknemers woont in
Nederland binnen een straal van vijftien kilometer van
het werk. Gemakshalve nemen we dit gemiddelde ook
voor onze stad als uitgangspunt. We willen de komende
jaren dat zoveel mogelijk mensen die binnen een straal
van vijftien kilometer van hun werk wonen de fiets naar
hun werk pakken. Want zo liggen de cijfers landelijk. De
koppeling met OV en goede faciliteiten en het aanwijzen
van langeafstandsroutes helpen daarbij. Tegelijkertijd
is het zaak om werkgevers in Rotterdam maar ook
binnen de regio, aan te sporen goede fietsfaciliteiten en
-regelingen te bieden. Ook bijvoorbeeld het aanbieden
van douchegelegenheid op de werkplek hoort hier bij.
De Verkeersonderneming richt zich al actief op specifiek
die forenzen die nu in de auto in de Rotterdamse
spits staan. Zij streeft ernaar hen te bewegen om
te gaan fietsen door campagnes, kortingsregeling
voor de aanschaf van tweewielers, leasefietsen en
allerlei acties die zowel werkgevers als werknemers
op een positieve manier stimuleren. Denk daarbij
dan aan een Marktplaats voor Mobiliteit waar onder
meer handige apps, online gaming met collega’s en
complete dienstverlening voor werkgevers om het
woon-werkverkeer voor werknemers te organiseren,
beschikbaar zijn. Wij werken mee om deze bestaande
regelingen in stand te houden en waar mogelijk verder
te versterken.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 31

Befietsbare bedrijventerreinen
Uiteraard: niet al onze bedrijventerreinen liggen in
de regio. Een aantal kun je qua ligging wellicht beter
onder de wijken scharen. Deze terreinen bieden
echter veelal werk aan veel inwoners van rand- en
regiogemeenten. Ze trekken ook klanten uit diezelfde
gebieden aan. Daarom plaatsen we de bedrijventerreinen
in dit geval in onze regionale blik op fietsbeleid. Want
bedrijventerreinen – waaronder die in het havengebied
– zijn typische autolocaties. Vooral vanaf de snelweg
goed bereikbaar, weinig fietsstroken, veel parkeervakken.
Een voordeel: veel van deze terreinen zijn ruim opgezet.
Dat biedt dus volop mogelijkheden om zonder al te veel
moeilijkheden het weggebruik anders te sturen. Ook de
fietsverbindingen van en naar OV-knooppunten zijn hierin
belangrijk.
Actiepunten
29. We gaan in gesprek met de Verkeersonderneming
en om hun bestaande fietsregelingen voor
werkgevers en –nemers in stand te houden en
waar mogelijk te versterken, en betrekken daarbij
ook de ANWB en de Fietsersbond.
30. We investeren in kleine maatregelen met groot
effect, om bedrijventerreinen fietsvriendelijker te
maken.
We communiceren hier nadrukkelijk over. Met als
voorbeeld het pilotterrein Merwe-Vierhavens. Opgedane
kennis passen we op onze andere bedrijventerreinen toe.
Pilotgebied fietsvriendelijke bedrijventerreinen
We wijzen het Merwe-Vierhavengebied aan als hét
pilotgebied fietsvriendelijke bedrijventerreinen, waar we
maatregelen in praktijk gaan uittesten. Denk aan goed
gemarkeerde fietsstroken, betere stallingsmogelijkheden,
goede verlichting en bereikbaarheid van de terreinen
via fietspaden. Zowel zichtbaar als gevoelsmatig maakt
de fiets nadrukkelijker onderdeel uit van het wegvlak.
Uiteraard passen we de daar slagende maatregelen
zoveel mogelijk ook op andere bedrijventerreinen toe.
En houden op alle bedrijventerreinen oog voor kleine
aanpassingen die fietsverschil maken. Bij geplande
werkzaamheden kijken we ook hier zoveel mogelijk
door de fietsbril en nemen daarin fietsvriendelijke
aanpassingen nadrukkelijk mee. We zoeken actief naar
kleine maatregelen die ook hier groot effect hebben.
32 Fietsen heeft voorrang

Financiën en uitvoering
Het college heeft voor de jaren 2016-2018 per jaar € 2 miljoen aan middelen
opgenomen voor de uitvoering van dit Fietsplan. Gezien de lange lijst van
actiepunten in dit Fietsplan lijkt dit budget beperkt. Echter, door slim om te gaan
met de beschikbare middelen kunnen we met kleine maatregelen grote effecten
bereiken. We hoeven daarbij nadrukkelijk niet alles zelf te doen; we nodigen
andere partijen uit om met ons samen te werken aan een ideale fietsstad.
Fietsplan als hefboom
Het Fietsplan biedt extra financiële middelen om
het fietsgebruik in Rotterdam de komende jaren te
stimuleren. Het bedrag van € 6 miljoen (€ 2 miljoen per
jaar maal drie) komt bovenop de reguliere investeringen
in buitenruimte en onderhoud, waar fietspaden onderdeel
van zijn. Daarnaast stimuleren we ook actief andere
publieke en private partijen om te investeren in de fiets.
We zetten de komende jaren in op samenwerking en
gebruiken het fietsplan als hefboom om andere partijen
te verleiden om mee te doen. Op verschillende manieren
zoeken we de komende jaren naar externe financiering:
• Onze middelen willen we verhogen door onder andere
de mogelijkheden te benutten van subsidies door de
Metropoolregio Rotterdam - Den Haag, de provincie,
het Rijk en Europa. Afhankelijk van het project leggen
deze partijen voor elke euro die Rotterdam inlegt, er tot
drie euro bij.
(Via het project Beter Benutten dragen het Rijk
(€ 1,35 miljoen) en de Metropoolregio Rotterdam
Den Haag (€ 0,82 miljoen) bijvoorbeeld samen € 2,17
miljoen bij aan de belangrijke fietsroute Schiekade -
Wilhelminaplein.)
• Activiteiten van de Verkeersonderneming op het gebied
van fietsgebruik worden gefinancierd door het Rijk.
• Een deel van de maatregelen betalen we uit
Verkeersveiligheidsbudgetten. De aanpak van blackspots
betekent heel vaak ook meteen een verbetering
voor de fietser. Het weghalen van obstakels gebeurt
ook vanuit het budget Verkeersveiligheid.
• De aanpak van het Nieuwe Maasparcours kan voor de
korte termijn meeliften met beheer en onderhoud. Op
middellange termijn kunnen de kosten worden gedekt
uit beschikbare middelen voor het verbeteren van de
rivieroevers.
• Door ‘Werk met Werk te maken’, gaan we efficiënt om
met middelen. Zo zijn de kosten van een fietsstrook
lager als die tegelijk wordt aangelegd met bijvoorbeeld
het vervangen van een riool. Ook verminderen we
hiermee de overlast van de werkzaamheden voor
zowel weggebruikers als omwonenden.
• Er zijn initiatieven van derden, waar de gemeente
niet of nauwelijks een financiële bijdrage aan levert,
en die ook bijdragen een betere fietsstad. Denk aan
marktpartijen die fietsen verhuren. De gemeente heeft
hierin een faciliterende rol.
• De inzet van bestaande middelen voor bijvoorbeeld
onderhoud van de fietspaden, bewaking van de
stallingen, het plaatsen van fietstrommels, het
vervangen van de verkeerslichten, blijft onverminderd
doorgaan.
• Sommige maatregelen kosten geen extra geld. Zo
kunnen we bij de vervanging van verkeerslichten
(ongeveer vijftien kruispunten per jaar) meer voorrang
geven aan fietsers door het regelprogramma anders in
te stellen.
Financiën: de grote lijnen
Om aan te geven hoe we onze beschikbare middelen
gaan verdelen over de thema’s en in welk gebied we
relatief hoeveel investeren, hebben we een principeverdeling
gemaakt voor de jaren 2016, 2017 en 2018. Die
verdeling lat zien dat we veel oog hebben voor fietsen
in onze stadswijken. En dat we het beschikbare geld zo
gelijkmatig mogelijk over de jaren willen verdelen. Deze
verdeling is indicatief en gaat enkel over de financiële
bijdrage – de € 2 miljoen per jaar – die voor dit Fietsplan
beschikbaar is. Externe financiering, daarmee alle
financiële middelen bedoelend die daarbuiten vallen,
komt bovenop deze bedragen. Voor de jaren 2017 en
2018 zal de ervaring van de jaren ervoor natuurlijk
nadrukkelijk meetellen.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 33

Principe-verdeling van het budget
2016 2017 2018 Totaal
Binnenstad lekker kunnen doorfietsen 4% 6% 8% 18%
veilig en comfortabel stallen 3% 5% 3% 11%
zoveel mogelijk op de fiets 3% 3% 2% 7%
Subtotaal 9% 14% 13% 36%
Wijken lekker kunnen doorfietsen 13% 7% 5% 25%
veilig en comfortabel stallen 4% 4% 4% 13%
zoveel mogelijk op de fiets 1% 1% 1% 3%
Subtotaal 18% 12% 10% 40%
Regio lekker kunnen doorfietsen 1% 3% 7% 11%
veilig en comfortabel stallen 2% 2% 2% 5%
zoveel mogelijk op de fiets 1% 1% 1% 3%
Subtotaal 3% 6% 9% 18%
Communicatie en onderzoek 3% 2% 2% 6%
TOTAAL 33% 35% 32% 100%
Een gebiedsgerichte aanpak
De dertig actiepunten uit dit Fietsplan vormen een
robuust kader. Binnen dit kader zoeken we naar
zoveel mogelijk flexibiliteit. We zetten bijvoorbeeld
in op buurtfietsenstallingen, maar bepalen niet waar
deze moeten komen. Dit is afhankelijk van de wens
van bewoners en gebieden en waar wat nodig is. We
versterken daarom bestaande initiatieven waar het kan
en initiëren nieuwe projecten waar het moet. Om te
kunnen bepalen welke fietsmaatregelen we de komende
jaren nemen, zetten we in op een gebiedsgerichte
aanpak, waarmee we flexibel kunnen inspelen op lokale
behoeften.
Kansen en wensen per gebied
Uit de reacties op het consultatierapport blijkt dat de
vraagstukken per gebied verschillen. Zo is in het ene
gebied de vraag naar buurtfietsenstallingen groot, terwijl
andere gebieden juist te maken hebben met ontbrekende
schakels in het fietsnetwerk of een laag aandeel van
het fietsgebruik. Bovendien: ook de kansen per gebied
verschillen. In het ene gebied zijn bewoners actiever
dan in andere gebieden, de ruimtelijke context verschilt
per gebied en het aanbod van voorzieningen is in elk
gebied anders. Door de vraagstukken en kansen in de
verschillende Rotterdamse gebieden te kennen, kunnen
we er effectiever op inspringen.
Centrale rol voor Verkeersoverleg
Tijdens de consultatieperiode en de totstandkoming
van dit Fietsplan, zijn hierover honderden reacties
uit de gebieden binnengekomen. Het is onmogelijk
om met de beschikbare middelen uit het Fietsplan
aan al deze wensen tegemoet te komen. We zoeken
daarom naar samenwerking in de gebieden, waarbij
het Verkeersoverleg een centrale rol speelt. Elk gebied
heeft een Verkeersoverleg waarin wij als gemeente en
de politie vertegenwoordigd zijn. Het Verkeersoverleg zal
samen met de gebiedscommissie alle wensen die zijn
geopperd voor het gebied bekijken en prioriteiten stellen.
Op basis van de prioritering vanuit de gebieden gaan we
aan de slag met de lokale wensen die zijn opgehaald.
34 Fietsen heeft voorrang

Bij de afweging welke projecten we gaan uitvoeren telt
mee:
• eventuele andere wensen die er zijn in bijvoorbeeld
dezelfde straat, zodat we werk-met-werk kunnen
maken, of waardoor een integrale afweging van
wensen nodig is;
• mogelijkheden om subsidie te verkrijgen;
• draagvlak in de buurt;
• de bijdrage aan het doelen van het Fietsplan en de
Rotterdamse Mobiliteitsagenda.
Wensenkaart voor de fiets
Alle wensen we vanuit de consultatieperiode konden
lokaliseren, zijn opgenomen in een Wensenkaart voor
de fiets (bijlage 1). Het doel van deze wensenkaart is om
alle ideeën die zijn ingebracht samen te brengen in één
overzicht. Deze gebruiken we bij het onderhoud en de
heraanleg van buitenruimte en wegen, de aanpak van
blackspots en geplande werkzaamheden van de RET.
Ook bij de keuze welke verkeerslichten fietsvriendelijker
te maken en welke obstakels op fietspaden te
verwijderen maken we gebruik van de wensenkaart.
Deze wensenkaart is online te raadplegen en zal jaarlijks
worden geactualiseerd.
Zinvolle grotere investeringen
Voor projecten die erg zinvol zijn, maar die een
onevenredig groot beslag leggen op het beschikbare
budget van het Fietsplan, en die niet op andere wijze
kunnen worden gefinancierd, onderzoeken we of het
college mogelijkheden ziet daar speciaal budget voor vrij
te maken.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 35

Totstandkoming
Nadat de ambities van dit college op het gebied van de fiets, als uitwerking
van het Rotterdamse Mobilitietsagenda (RMA), duidelijk werden, heeft in
november 2014 een inspiratieworkshop plaatsgevonden met allerlei mensen
uit het netwerk van architectuurcentrum AIR. Het doel? Een eerste contour
schetsen van de strategische stedelijke fietsopgave.
Onderzoek en inventarisatie
In november 2014 zijn we een grootschalig
fietsparkeeronderzoek in de binnenstad gestart. Dat
leverde naast input over fietsparkeren ook een waardevol
netwerk van Rotterdamse fietsers op. Tijdens een
bijeenkomst in maart 2015 gaf een deel hen hun mening
en behoeften helder weer. In februari 2015 is, via de
consultatieronde van de Rotterdamse Mobiliteitsagenda,
veel input voor dit document binnengekomen. In maart
hebben we vervolgens de betrokken gemeentelijke
afdelingen en een aantal andere fietspartijen mee laten
denken in een reeks thematische ‘ateliers’.
In debat en gesprek
In februari en maart 2015 zijn door het Algemeen
Dagblad en congresorganisatie Arminius twee
fietsdebatten in de stad georganiseerd. Wij waren daarbij
aanwezig voor extra beeldvorming over wat er leeft in
Rotterdam met betrekking tot fiets.
Daar is eind maart, naar aanleiding van een brief van
wethouder Langenberg, input vanuit alle gebieden aan
toegevoegd. Net als de wensen vanuit stakeholders waar
in april gesprekken mee plaatsvonden.
36 Fietsen heeft voorrang

Honderden ideeën
Dit alles heeft honderden ideeën voor de eerste versie
van het Fietsplan opgeleverd. In juli 2015 maakten we
de eerste versie openbaar. Tot eind september kregen
de gebiedscommissies, stakeholders en Rotterdammers
de mogelijkheid hun reactie te geven op het concept
Fietsplan. Daarnaast ging in september fietsfan010
online. Deze fietscommunity, bestaande uit social media
en website, is opgericht door de gemeente en partners
zoals de Fietsersbond. Via fietsfan010 is Rotterdammers
gevraagd om ideeën en suggesties voor het Fietsplan.
Op 16 september ging wethouder Langenberg online in
debat met de Rotterdammers. Dit alles bij elkaar opgeteld
heeft geleid tot 57 schriftelijke reacties op het concept
Fietsplan en 378 suggesties via fietsfan010.
• Het project Totally Traffic (actiepunt 21) is toegevoegd
aan het Fietsplan. Hiermee is naast aandacht voor
kinderen in de basisschoolleeftijd (actiepunt 20) ook
aandacht voor het gedrag van middelbare scholieren
op de fiets.
Nadrukkelijke uitnodiging: blijf vooral meedenken!
We willen iedereen bedanken die aan de totstandkoming
van dit fietsplan mee heeft gewerkt. Via de online
fietscommunity fietsfan010 en CityLab010 kunnen ook na
vaststelling van het Fietsplan door het college voorstellen
en ideeën voor het versterken van fietsstad Rotterdam
worden gedeeld. We nodigen iedereen dan ook van harte
uit om dit te blijven doen!
Overwegend positief ontvangen
Uit de reacties blijkt dat de meeste mensen zich
kunnen vinden in ons nieuwe beleid. De verschillende
partijen zijn positief over de beleidsfocus op de fiets
en herkennen zich in de voorgestelde actiepunten. Het
Fietsplan sluit daarnaast goed aan bij de verschillende
trends en ontwikkelingen die door diverse partijen
worden gesignaleerd.
Aanpassing naar aanleiding van reacties
Op een aantal onderdelen hebben we het concept
Fietsplan op basis van de reacties aangepast met dit
uiteindelijke Fietsplan als resultaat. Een greep uit deze
aanpassingen:
• Er is een groot aantal opmerkingen over de kwaliteit
of afwezigheid van verlichting van fietspaden. Bij
het actiepunt ter verbetering van de kwaliteit van de
fietspaden heeft dit een plek gekregen (nr. 11d).
• Ten aanzien van tweerichtingsverkeer fietspaden
zijn de meningen verdeeld. Tegenstanders vrezen
omrijden en/of gevaarlijke situaties. Voor elke
situatie zal zorgvuldig gekeken worden of een
tweerichtingenfietspad de juiste oplossing is.
• Zorgen zijn geuit over naleving van de regel dat
brommers op de rijbaan moeten rijden in plaats van
op het fietspad. We gaan daarom maatregelen nemen
om naleving te verbeteren. Dit is als apart actiepunt
opgenomen in het Fietsplan (nr. 13d) en wordt opgezet
vanuit het Meerjarenplan Verkeersveiligheid.
• Over regelgeving bij het verwijderen van weesfietsen
bestaat veel onduidelijkheid. Veel Rotterdammers
weten niet dat ze hun oude fiets kunnen laten
ophalen door de gemeente. Bij de uitvoering van het
Fietsplan zullen we daarom meer aandacht geven aan
communicatie op dit punt.
• Het voorstel van het verbreden van de
fietsparkeernorm van alleen nieuwbouw en kantoren
naar renovatie van woningen en kantoren, hebben we
aan dit Fietsplan toegevoegd. Bij renovatie mag dit
uiteraard nooit tot een onredelijk resultaat leiden.
• In dit Fietsplan is meer aandacht voor fietsparkeren
aan de noordzijde van Rotterdam Centraal.
• Er is meer aandacht gevraagd voor fietspaden in de
wijken. De gebiedscommissies gaan we vragen wat
hun prioriteiten zijn.
Fietsplan Rotterdam 2016-2018 37

FIETSWENSENKAART
2016
86
214
219
320
320
86
319
319
214
219
188
188
57
57
84
84
213
67
248
248
213
128
128
67
193
193
201
201
245
245
350
350
131
131
122
24
122
24
38 Fietsen heeft voorrang

Fietsplan Rotterdam 2016-2018 39
222
77
136
166
145
275
96
200
144
49
337
299
9
269
384
309
75
267
341
308
24
356
7
4
391
116
90
36
59
105
71
150
79
278
185
328
293
147
260
177
94
373
257
360
367
101
274
301
380
372
212
321
165
388
156
330
265
377
143
65
181
278
12
232
163
13
56
233
152 248
339
55
308
306
342
38
190
221
174
48
253
72
357
8
276
334
155
21
112
29
297
109
346
268
107
338
74
317
343
314
170
202
172
302
88
117
111
35
62
34
60
279
149
329
291
148
326
382
229
259
97
371
33
95
369
379
264
313
207
322
138
121
157
266
262
344
141
182
142
282
261
233
161
83
234
164
69
153
325
186
51
390
52
204
304
45
68
225
92
146
242
246
118
310
183
123
17
5
204
290
19
366
159
178
167
115
272
363
332
199
197
66
99
154
364
284
23
340
14
54
110
385
251
355
198
358
227
237
335 187
80
376
281
292
124
375
347
176
321
361
252
93
134
223
240
241
270
130
345 3
255
135
133
61
30
243
286
10
305
28
209
312
32
2
137
196
20
289
63
194
47
323
154
256
91
327
73
168
89
158
195
6
378
58
70
358
46
18
103
72
244
22
362
189
349
139
129
183
175
104
280
236
249
383
254
64
206
106
222
125
230
277
387
32
126
300
1
113
339
173
210
50
25
324
184
11
191
273
120
298
208
292
16
171
247
285
203
238
303
76
307
331
39
180
27
98

Fotografie
David Rozing
Gemeente Rotterdam