JOB-magazine 7 - 20160307-web

JOB
magazine
Voor en door mbo-studenten, nummer 7
passie!
Tijdens je stage een paar
golven pakken
Surfen & vakmanschap
Blijf in je
kracht!
Seedorf bij de
Amsterdamse
Collegetour
Leraar van het jaar:
Mijn hart
ligt bij het
coachen van
studenten
Weet waar
je passie
ligt
Studeren met een
beperking

Voorzitter aan het woord
Colofon
Jullie zijn van ons gewend om in het JOB-magazine iets te
lezen over een bijzondere mbo-studie. Een studie die je alleen
kan volgen op het mbo. In de vorige editie hadden we
student Pascal Oosterik gesproken die voor zijn studie bos
en natuurbeheer palmbomen mocht snoeien op Aruba.
JOB-magazine is een uitgave
van Jongeren Organisatie
Beroepsonderwijs (JOB). De
redactie is bereikbaar op het
volgende adres:
Alsof dat nog niet jaloersmakend genoeg was, hebben
we deze keer een mbo-student gevonden die surfboards
maakt. Alexander Alders studeert aan het Hout- en
Meubileringscollege en heeft een stage gevonden bij een
bedrijf dat houten surfboards maakt. Wij zijn langs geweest
op zijn stageplek om met eigen ogen te zien hoe een
stagedag er voor hem uitziet.
In dit nummer willen we jullie ook kennis laten maken
met de leraar van het jaar, Diederick de Vries. Deze rekendocent
wilt graag zijn studenten verder helpen en hij
vindt het dan ook geweldig om een coach te kunnen zijn
voor de studenten van het Drenthe College.
We hebben jullie al vaak genoeg verteld hoe trots we zijn
op de samenwerking met CJP en de introductie van de
MBO Card. Inmiddels zijn de MBO Cards uitgereikt en kunnen
meer dan 400.000 mbo-studenten met korting genieten
van kunst en cultuur. We willen jullie graag laten zien
wat je allemaal kan doen met de kaart en daarom hebben
we een overzicht gemaakt van de leukste kortingen.
Veel leesplezier!
Nicky Nijhuis
Voorzitter Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs
JOB-magazine
Postbus 17061
1001 JB Amsterdam
T: 020 5244050
M: info@jobmbo.nl
Overname van teksten is
toegestaan onder bronvermelding
en met toestemming
van de redactie.
Redactie: Marit Montsanto
(hoofdredacteur)
Aan dit nummer werkten
mee: Nicky Nijhuis, Kim
Wiggers, Ruben Wegstapel,
Nicky Hendriks, Annelijn
Rüsing, Aleksandr Stommels,
Fatima Razzak, Ramon
Boersbroek , Jara Frederiks,
Taco de Ruiter en Bart van
Zelst.
Layout: MegaMoniek /
Moniek van Adrichem
ISSN: 2214-4447
2
foto: Maan Limburg

Inhoud
Leraar van het jaar 6
Rekendocent Diederick de Vries
Clarence Seedorf over ambitie 8
Amsterdamse Collegetour
Surfen & vakmanschap 10
Alexander Alders combineert het in zijn stage
Jij Beslist Mee 2.0 12
De slotconferentie
En verder...
Medezeggenschap 4
Van verplicht nummer naar gerichte verbetering
Weet waar je passie ligt 14
Studeren met een beperking
Discriminatie 16
Onderwijs moet toegankelijk zijn voor iedereen
Vakevaluaties 18
Van wet naar uitvoering
Mbo kennisfabriek 19
Platform voor studenten
3

door Veronique Steven van CINOP
Doorontwikkeling
medezeggenschap
mbo-studenten
Van verplicht nummer naar gerichte verbetering van het onderwijs?
11 april 2015. De Mobiele Eenheid ontruimt het Maagdenhuis.
Anderhalve maand hebben studenten van de Universiteit van
Amsterdam het gebouw bezet. Uit onvrede over de manier waarop de
universiteit bestuurd wordt. Zo willen ze meer inspraak bij belangrijke
beslissingen.
Het lezen van de evaluatie maakte dat
mijn behoefte om meer te weten over
het onderwerp verder was gegroeid.
Wat zou het verhaal zijn achter de
85% van de respondenten die vindt
dat studentenraden zich nog in de
Het niet goed betrekken
en faciliteren van een
studentenraad is niet
meer van deze tijd.
Gefascineerd volgde ik de beelden op tv. Zelf was ik konden vertellen. Ik sprak met de studenten zelf (JOB, de
net gaan werken voor een adviesbureau actief in de belangenvereniging van mbo-studenten, medewerkster
mbo-sector. Ik vroeg me af: zou het thema medezeggenschap
ook spelen in het mbo en op welke manier dan? college van bestuur van ROC Nijmegen Hanneke Berben
Jara Frederiks en bestuurslid Nicky Hendriks), voorzitter
en Ruud Klarus, lector bij de Hogeschool van Arnhem en
Via google leerde ik dat studentenraden sinds enkele jaren
in iedere mbo-instelling verplicht zijn. Ook stuitte ik
Nijmegen.
op een evaluatie van ResearchNed uit begin 2015, uitgevoerd
in opdracht van het ministerie OCW, over de in-
JOB geeft aan dat er, kijkend naar medezeggenschap
Grote verscheidenheid
voering van deze wet in 2010. Voor het onderzoek waren binnen mbo-instellingen, een grote verscheidenheid is.
bestuurders en leden van raden van toezicht bevraagd. Sommige mbo-instellingen hebben een goed functionerende
studentenraad en worden door het bestuur goed
Slechts 15% van de ondervraagden vindt dat studentenraden
“uit de ontwikkelingsfase zijn” en “stabiel functioneren”.
Dit lezende, werd mijn nieuwsgierigheid verder te voeren, een vergoeding voor telefoonkosten, een
ondersteund door bijvoorbeeld een ruimte om overleg
gewekt. Waarom is dit percentage zo laag? En waarom ambtelijk secretaris die hen helpt met de agendasetting.
zijn de studenten zelf niet bevraagd?
Op andere instellingen worden studentenraden
nauwelijks gefaciliteerd
of serieus worden genomen of zelf
minder pro–actief zijn. JOB signaleert
dat het verschil tussen mbo-instellingen
groot is. En deze ruimte is er ook.
Want wettelijk is niet vastgelegd hoe
besturen van mbo-instellingen stu-
ontwikkelingsfase bevinden? En als dat zo is, zouden er dentenraden moeten ondersteunen. JOB heeft hier overigens
wel een richtlijn voor geschreven.
dan do’s en dont’s inzichtelijk kunnen worden gemaakt
zodat mbo-instellingen en raden van elkaar kunnen leren,
zodat dit percentage snel kan dalen en studenten Verplicht nummer
volop mee kunnen denken in het verder verbeteren van Ruud Klarus merkt op dat het thema nauwelijks onderwerp
van gesprek is op bestuursniveau. In de afgelopen
de kwaliteit van hun onderwijs?
Ik besloot gesprekken te voeren met personen die me vier jaar is het onderwerp “Hoe om te gaan met studentenraden”
slechts één keer geagendeerd in de hier, vanuit verschillende invalshoeken, meer over
platforms
4

ROC Raden van Toezicht. En dat was in het najaar van
2014. Ruud herinnert zich dat er één ROC was dat benoemde
dat voor hen de informatie van de studenten
enorm relevant was. De anderen zagen het vooral als
“een verplicht nummer”.
“mbo-studenten krijgen vaak geen financiële bijdrage
voor hun deelname aan de studentenraad, anders dan
bijvoorbeeld een onkostenvergoeding voor bijvoorbeeld
telefoonkosten, iets wat op hbo en universitair niveau
wel het geval is”, aldus JOB.
Opleiden voor deelname aan een democratische
maatschappij
Het verbaast Hanneke Berben dat de onderlinge verschillen
tussen mbo-instellingen, kijkend naar de positie
en het functioneren van studentenraden, zo groot is. Net
als Ruud Klarus vindt ze dat het niet goed betrekken en
faciliteren van een studentenraad niet meer van deze tijd
is. Ruud en Hanneke zijn ervan overtuigd dat als medezeggenschap
van studenten goed wordt georganiseerd,
de kwaliteit van het onderwijs toeneemt. “Het behoort
ook tot de waarden, de cultuur van de school”, aldus
Hanneke. “De studenten zijn immers de deelnemers, de
klanten die het onderwijs afnemen. Ook heeft de school
een opdracht. Een school leidt niet alleen op voor een
Hoe verder?
Natuurlijk moet in de wet geregeld zijn waar advies en
instemmingsrecht over is. Maar moet ook duidelijker in
de wet of elders worden omschreven hoe studentenraden
op het mbo moeten worden ondersteund? Ruud
geeft aan dat de governance code preciezer kan worden
geformuleerd. “Maar belangrijker is dat de bestuurders
erin geloven dat het betrekken van studenten, en docenten,
het onderwijs ten goede komt. Dat is niet af te
vangen in codes”, aldus Ruud. “Dat gaat om cultuur en
hoe je je organisatie wilt leiden. Dit meedenken, van zowel
studenten als medewerkers waaronder docenten, is
vaak nog niet goed georganiseerd. Dit zou beleidsmatig
beter moeten worden ingebed.”
beroep of werk, het leidt studenten ook op om deel te
nemen aan de maatschappij. Dat ze mee kunnen praten,
dat ze beschikken over ondernemerschap, creatief
en kritisch denken.” “Ja, dat vinden we misschien wel”,
merkt Ruud op, “Maar de scholen doen er nog weinig
mee binnen de eigen organisatie. In feite gaat het om de
vraag: hoe democratisch ben je als school zelf eigenlijk?”
Medezeggenschap hoger op de agenda!
Serieus nemen, erin geloven, informele cultuur, goede
begeleiding, een goede mix tussen formeel en non-formeel
overleg, het verder professionaliseren van de
studentenraden en het breder, op een meer onderzoeksmatige
manier bevragen van de studenten over
thema’s die ertoe doen. Kunnen
Uitdagingen
we daarmee de studentenraden
in de mbo-instellingen in
Do’s!
“Belangrijk is dat je de studenten
aan het begin van een be-
Nederland snel in positie bren-
+ + Neem studentenraden serieus, geloof
erin dat het je onderwijs ten
sluitvormingsproces betrekt.
gen zodat het percentage dat
goede komt.
Dat is nog zoeken hoe we dat
in ontwikkeling is en nog niet
het beste kunnen doen”, aldus
Hanneke. Ook het bereiken van
zoveel mogelijk studenten is
+ + Creëer een informele cultuur. Neem
de studentenraad bijvoorbeeld een
keer uit eten.
stabiel functioneert, zoals genoemd
in het evaluatierapport
in opdracht van het Ministerie
een uitdaging. Hoe bereik je bijvoorbeeld
de studenten in een
gen? Of kunnen we nog meer
OCW, snel neer beneden bren-
+ + Zorg voor goede begeleiding. Het
liefst een medewerker die wordt vrijgesteld
van andere werkzaamheden.
BBL traject of de studenten die
doen? Hanneke geeft aan dat,
op andere locaties les hebben.
nu ze heeft gehoord dat de
Studenten uit de niveaus 1 en
2. Mogelijk dient bij deze laatste
groep de onderwerpen op een
wat minder abstracte manier
+ + Betrek ook studenten bij de gesprekken
die je voert met externe partijen.
onderlinge verschillen tussen
medezeggenschap op mbo-instellingen
zo groot is, dit thema
meer onderwerp van gesprek
te worden besproken. “Maar dat is echt mogelijk”, zegt
Hanneke, “er zijn genoeg docenten die hierbij kunnen
helpen”. Ook Nicky onderschrijft de rol van docenten om
studenten te bereiken. “Een student zal minder snel naar
de studentenraad stappen en eerder naar een docent
of medewerker. Zij kunnen de student doorverwijzen
naar de studentenraad”. Tot slot geldt, kijkend naar de
leden van de studentenraad, dat zij er vaak mee stoppen
als ze stage gaan lopen. Soms krijgen ze er uren
voor vanuit de werkgever, maar vaak is het zoeken naar
de ruimte daarin. Ook geldt dat het werven van leden
voor de studentenraad niet altijd makkelijk is. Studenten
zou moeten zijn tussen bestuurders van mbo-instellingen.
Ook zou een actiegericht onderzoek op wat grotere
schaal, dat inzicht geeft in hoe het er met betrekking tot
medezeggenschap nu werkelijk op mbo-scholen voor
staat en best practices behandelt, van waarde zijn. Ruud
beaamt dit. “Juist in een tijd waarin de “participatiemaatschappij”
een veelgehoord begrip is en we het er over
eens lijken te zijn dat we studenten op scholen niet alleen
klaarstomen voor werk, maar ook op deelname in
de maatschappij waarin je kritisch na en meedenkt, dan
zou dit thema veel meer aandacht moeten krijgen dan
nu het geval is.”
kiezen toch vaak voor de bijbaan die wel geld oplevert.
5

leraar van het jaar
In de aula van het Drenthe College in Assen staat een grote banner
met de afbeelding van rekendocent Diederick de Vries. Met zijn
motto “word de beste versie van jezelf” helpt de enthousiaste leraar
zijn studenten graag hogerop. Diederick is al 27 jaar actief in
het onderwijs en dit jaar is hij verkozen tot Leraar van het jaar.
Door zijn benoeming heeft Diederick de kans gekregen om het onderwijsveld buiten zijn school
te verkennen. Hij geeft bijvoorbeeld lezingen voor het Steunpunt Taal en Rekenen en hij sprak
met politici over de invoering van de rekentoets. “Het is een eer dat ik tot Leraar van het jaar ben
benoemd maar ergens is het ook wel dubbel. Ik word de ambassadeur van het mbo genoemd
maar daardoor heb ik juist minder tijd voor mijn studenten.”
Diederick vindt het werken met mbo-studenten vooral zo interessant vanwege de ontwikkeling
die ze doormaken. “Het puberbrein is chaos. Aan het begin van een studiejaar hoor ik zo vaak ‘ik
ben mijn boek vergeten, ik heb geen papier bij me’ maar hun telefoon hebben ze altijd bij zich
want dat is belangrijk voor ze. Met de rekenlessen geef ik structuur. Het geeft overzicht en rust
en dat is aan het eind van het jaar terug te zien. Het hoogst haalbare is dan ook wanneer een
student zegt: nu snap ik het.”
Rekentoets
De afgelopen tijd is er veel te doen geweest over het rekenniveau van mbo-studenten en over de
invoering van de rekentoets. “Het beleid heeft het niveau van de studenten wel opgekrikt maar
ik vind het jammer dat de toets niet meetelt voor de zak- en slaagregeling. Je kan studenten pas
echt prikkelen als er iets tegenover staat.” Het is nu aan de rekendocenten om studenten te motiveren
“Een les moet humor bevatten en ook wel een beetje luchtig zijn. Als ze uiteindelijk maar
realiseren waarom rekenen zo belangrijk is. Het is aan de docent om dat besef bij te brengen.”
Op het Drenthe College was rekenen altijd al een speerpunt waardoor de invoering van de rekentoets
wel zorgde voor een paar wijzigingen maar niet voor grote problemen. “Ik hoop dat
de toets eerder dan studiejaar 2020/2021 gaat meetellen met de zak- en slaagregeling. Er moet
gekeken worden naar de verschillen tussen mbo-instellingen zodat er per instelling een aanpak
kan komen. Het zou ideaal zijn wanneer de toets al in 2018 gaat meetellen. Als studenten tegen
die tijd dan nog problemen hebben met het rekenonderwijs dan moeten ze dat bij jullie of de
MBO Raad aankaarten zodat het direct bij de school wordt aangepakt.”
Inzicht
Veel studenten missen volgens Diederick het inzicht bij rekenen. “Laatst had ik een som voorgelegd
waarbij een vakantie was afgeprijsd van €800,- naar €420,-. De studenten moesten uitrekenen
hoeveel korting de reisorganisatie gaf. Sommige studenten zien dan niet dat de nieuwe
prijs bijna de helft is geworden en dat als je na het rekenen uitkomt op een korting van 25% het
niet juist kan zijn.” Het missen van het inzicht ligt volgens Diederick ook aan de rekenlessen
op de basisschool en in het voortgezet onderwijs. “Leerlingen op de basisschool moeten vooral
schattend rekenen, ze stampen geen tafels meer uit hun hoofd. Er zit weinig structuur in. En na
de basisschool rekenen ze vooral met rekenmachines.”
Ondanks zijn positieve houding ten opzichte van de rekentoets wil Diederick nog wel graag een
paar aanpassingen zien. “De toets is veel te talig. Het is al deels aangepast
maar alsnog worden studenten teveel getoetst op taal.”
Naast rekendocent is Diederick ook loopbaanbegeleider en stagebegeleider.
“Ik haal veel energie uit het coachen. De basis voor het leren is zelfvertrouwen
en daar kan je als begeleider aan schaven. Dat is een groot Diederick de Vries? Of wil je
Wil je meer lezen van
voorrecht om te mogen doen. Zodra dat goed zit, komt succes vanzelf. zijn rekentips volgen? Volg
De benoeming tot leraar van het jaar is een erkenning voor mijn werk. dan ‘rekenvlogs’ op YouTube!
Studenten zijn mijn hardcore business.”
6

“Mijn hart
ligt bij het
coachen
van de
studenten”
7
foto: Jaspar Moulijn

ij ROC van Amsterdam
Door Sherelity Soesman
In januari is op het ROC van Amsterdam de Amsterdamse Collegetour voor
mbo-studenten van start gegaan. Deze tour bestaat uit vier bijeenkomsten,
waarbij elke keer een andere bekende Nederlander geïnterviewd wordt. De
aftrap van de tour werd gegeven door oud-voetballer Clarence Seedorf.
Studenten pakken zelf de organisatie van het evenement op. Ze mogen ook
zelf bepalen welke gasten er worden uitgenodigd. Het gaat er immers om wie
zij inspirerend vinden. Deze tour is een samenwerking tussen de gemeente
Amsterdam, het ROC van Amsterdam, ROC Top, Hout- en Meubileringscollege
en het Mediacollege. De bijeenkomsten vinden alle vier plaats op deze
Amsterdamse mbo-instellingen.
Is het belangrijk om er voor studenten te
zijn?
Ja, ik wil graag jongeren inspireren.
Wat zijn je ervaringen op schoolgebied?
Het was een mooie periode. Ik heb toentertijd
mijn mavo-diploma behaald, maar vanaf mijn
zestiende tot en met mijn 26ste heb ik niet
meer in de boeken gezeten. De periode dat ik
in Spanje voetbalde heb ik de opleiding fysiotherapie
afgerond. In 2006 begon ik een universitaire
studie in Italië. Ik heb toen de vakken
Duits, Engels en Frans gevolgd.
Waarom ben je trainer geworden?
Voetbal heeft mij veel gegeven, maar op een
gegeven moment vond ik het tijd voor een
nieuwe fase. Ik zag het als een project waarin
ik mijzelf kon ontwikkelen. Het is goed geweest
voor mijn persoonlijke groei.
Vind je het erg dat jullie niet naar het EK
mochten?
Ik denk er eigenlijk niet meer over na. Het is
nu eenmaal zo gelopen. Het doet me in ieder
geval geen pijn meer.
Wie is de beste voetballer waarmee je
hebt gewerkt?
Van Gaal, hij heeft mij laten debuteren. Je moet
nooit vergeten waar het allemaal begon.
De eerste
bijeenkomst is bij het MBO College Zuid en wordt
geleid door gastheer Jan Versteegh (BNN). Al vrij snel wordt duidelijk dat de
aanwezige studenten geïnteresseerd zijn in de beslissingen die Seedorf heeft
gemaakt in zijn carrière. Er worden vragen gesteld over zijn ambities. Ook
zijn ze erg geïnteresseerd in de obstakels die hij heeft moeten overwinnen
om succesvol te worden en willen ze graag weten wat hij nog wilt bereiken.
Seedorf beantwoordt de vragen netjes maar hij is meer geïnteresseerd in de
studenten en geeft daarom ook tips aan ze.
Seedorf vertelt de zaal dat het belangrijk is om door te zetten in het leven.
Daarnaast benadrukt hij dat het belangrijk is om te weten wat je wilt in het leven.
De studenten in de zaal staan versteld wanneer de profvoetballer opeens
vragen terug gaat stellen: “Wie weet al wat hij wil worden?”, vraagt Seedorf
aan de groep studenten. Er gaan schuchter een paar handen omhoog en daarom
zet Seedorf meteen door: “Wie weet nog niet wat hij wil gaan doen in de
toekomst?”. Bijna alle handen gaan de lucht in. Het valt even stil, Seedorf kijkt
de studenten aan: “Vraag jezelf eens af, wie ben ik? Iedereen heeft kracht. En
weet je wat je kracht is? Om in je eigen kracht te blijven”.
Wat doet Clarence Seedorf?
• Hij heeft zijn eigen voetbalstadion in Suriname, het Clarence Seedorf Stadion
• Hij is actief voor Stichting Champions for childeren foundation
• Hij is Commandeur in de Ere-Orde van de Gele Ster
• Hij is Ambassadeur van de Nelson Foundation
• Hij is Ambassadeur van UEFA
Wat vond je het allermooiste van de
Champion League?
Ik vond alle vier de keren dat we kampioen
werden mooi. En alle vier de keren zijn net zo
belangrijk voor me geweest. Het succes van
een voetballer is vrij kort dus je moet koesteren
wat je hebt mogen meemaken.
Wat waren je dieptepunten?
Ik ben belangrijke mensen op een jonge leeftijd
kwijtgeraakt. Onder andere mijn oma en
een oom. Dat zijn moeilijke momenten.
Ik merk dat ik vaak word benadeeld vanwege
mijn huidskleur, wat voor advies
heb je voor mij?
Coaches en leraren kijken niet altijd even goed
naar studenten. Soms worden studenten onrechtvaardig
behandeld maar je moet blijven
strijden en nooit opgeven totdat je hebt bereikt
wat jij wilt bereiken.
Hoe kan ik streven naar meer succes?
Jezelf motiveren, niet zitten wachten maar zelf
het initiatief nemen. Je moet lef hebben: Make
things happen!
8
foto: ROCvA

op pad met
de mbo card
Wij zijn erg trots op de komst van de
MBO Card maar wat kan je er nu
precies mee? Wij hebben de
leukste kortingen voor je op
een rijtje gezet!
Groningen
Groninger
museum
€10,-
€3,-
Dit museum bezoek je niet
alleen voor de tentoonstellingen,
wij zouden ook uren naar het futuristische
gebouw kunnen staren.
50%
Amsterdam
Rijksmuseum
Een selfie met de
Nachtwacht vinden wij
een must!
Utrecht
The bodyguard
Tot 30 april kan je in het Beatrix
Theater genieten van de prachtige
stem van Romy Monteiro.
Feel the heat in Utrecht!
50%
Den Haag
Panorama
Mesdag
€1,50
Na een wandeling door
een donkere gang en een afdaling
via een wenteltrap sta je opeens
midden in een schilderij van 120
meter breed. Een ervaring die je
meegemaakt moet hebben.
Rotterdam
North Sea
Jazz
Op 8,9 en 10 juli
is het weer tijd
voor het North Sea
Jazz festival. Dagenlang
genieten van jazz, blues,
r&b, soul en funk.
Staat jouw stad er niet tussen? Of ga je liever naar iets
anders? Kijk op www.mbocard.nl voor een overzicht van
alle kortingen.
Nijmegen
muzieum
Dit museum kan je
doorwandelen zonder te kijken
zodat je leert hoe het is
om blind te zijn.
Maastricht
Drukkunstmuseum
Nu deel je een foto in een paar seconden met
de rest van de wereld maar hoe deden ze
dat een paar honderd jaar geleden
eigenlijk?
10%
5%
9

Deze student van het Houten
Meubileringscollege bouwt houten
surfboards aan het strand van Scheveningen
10

Alexander Alders
gaat surfend
door zijn stage heen
Nog voordat ik een stap heb gezet in de werkplaats Dat een vaktechnische opleiding van pas komt bij
van Ollywood Surfboards in Scheveningen drukt het maken van een houten surfboard wordt mij tijdens
het bezoek aan de werkplaats wel duidelijk.
Alexander een lang houten surfboard in mijn handen.
“Ik wil dit boardje zo graag een keer proberen”, Het maken van traditionele houten surfboards is
zegt hij glimlachend. Ik heb met Alexander afgesproken
dat hij mij vandaag zijn stageplek laat zien. Zijn surfboardjes komen zo uit de fabriek rollen, maar de
een arbeidsintensief proces. De moderne kunststof
enthousiasme verraadt dat hij hier prima op zijn plek boards van Ollywood zijn het product van urenlang
zit. Bij Ollywood combineert Alexander zijn hobby handwerk. De holle constructies bestaan uit verschillende
soorten hout met allemaal andere eigenschap-
met zijn opleiding. Zijn dagen bestaan uit surfen en
vakmanschap.
pen. Om te laten zien hoe veelzijdig hout als bouwmateriaal
is, geeft Alexander mij een stuk Balsahout
Alexander is 20 jaar oud en zit in het tweede jaar
uit Puerto Rico. Het is zo licht dat het net lijkt of ik
van de niveau-4-opleiding interieurbouwer op het
een blok piepschuim in mijn handen heb. Door het
Hout- en Meubileringscollege (HMC) in Amsterdam.
gewicht is het zo geschikt om te gebruiken voor de
Hij woont zijn hele leven al in Noordwijk, vlakbij het
surfboards.
strand en de zee. Van jongs af aan duikt hij met vrienden
in het water om te surfen. Dat ging zo goed dat hij Zoals gezegd zitten in een board van Ollywood flink
mocht surfen voor Nederlandse jeugdselectieteams, wat tijd en arbeid. Maar die tijd en arbeid betalen
mee mocht doen aan wedstrijden
en zelfs wat sponsoren had. Maar
surfen voor jury’s en sponsoren
was nou precies wat hij niet voor
ogen had. Alexander wil namelijk
de vrijheid om te surfen wanneer
hij zin heeft en de dingen te
Als de golven goed zijn,
is de kans groot dat
Alexander zijn wetsuit
aantrekt
zich ook uit. Een houten surfboard
ziet er stijlvol uit. Maar
misschien nog wel belangrijker,
het surft ook stijlvol. Alexander
laat regelmatig zien hoe je met
een Ollywood surfboard de golven
moet pakken. De werkplaats
maken die hij wil. Het Hout- en Meubileringscollege bevindt zich op steenworp afstand van het strand.
en de stage bij Ollywood Surfboards passen prima bij Als de golven goed zijn, is de kans dus groot dat
dit plan.
Alexander zijn wetsuit aantrekt en het water ingaat.
Surfend je stage-uren afvinken. Dat is iets om jaloers
Op zijn stage werkt Alexander onder begeleiding van
op te zijn. Olaf vindt dat allemaal goed. Hij is zelf ook
Olaf, zijn leermeester en de oprichter van Ollywood
een fanatiek surfer dus als het even kan gaat hij met
Surfboards. Net als Alexander, heeft Olaf op het HMC
hem mee!
gezeten, alleen dan in Rotterdam. Het vakmanschap
dat nodig is om een houten surfboard te maken, heeft Hoewel de stage bij Ollywood bevalt, weet Alexander
Olaf niet alleen van het HMC. Na zijn opleiding is hij niet of hij dit werk zijn hele leven beroepsmatig wil
vertrokken naar Nieuw-Zeeland, waar hij in aanraking
kwam met verschillende boardshapers. Één dus een leven lang boards voor andere bouwen ziet
doen. Het maken van boards kan best eentonig zijn,
daarvan, Davey Briggs, bouwde traditionele houten
surfboards die door locals bewerkt werden met boardjes blijven bouwen. Zijn tijd bij Ollywood is
Alexander niet zitten. Wel zal hij altijd zijn eigen
Maori kunst. In 1999, toen Olaf terugkwam, startte hij wat dat betreft erg waardevol geweest. Het liefst ziet
een bedrijf dat houten meubels en surfboards maakt. Alexander zijn toekomst in het buitenland, waar de
Door stagiaires aan te nemen, draagt hij zijn kennis golven beter zijn en het water warmer is. Hoe dat
over aan een volgende generatie boardbouwers. precies invulling moet krijgen weet hij niet. Hij wil
Het bouwen van surfboards is echt een ambacht dat zich in ieder geval verder blijven ontwikkelen als
wordt overdragen via een meester-gezelroute. vakman, surfer en kunstenaar.
11

12
foto’s: Abe Jonker

Hoe beslis jij mee?
Terugblik op de slotconferentie JIJ BESLIST MEE 2.0
De afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in de professionalisering van studentenraden
met het project Jij Beslist Mee. Vanaf 2011 moet elke mbo-instelling
een studentenraad hebben. Deze verplichting zorgde voor veel vragen bij
docenten en studenten. JOB zorgde met Jij Beslist Mee voor begeleiding van
studenten en docenten. Tijdens de slotconferentie op 11 februari in Utrecht
maakten we de balans op en blikten we samen terug.
De dag werd plenair geopend door Rogier Elshout van het Nederlands Debat
Instituut. Hij interviewde oud-bestuurslid Jarno van den Heuvel die het project
twee jaar geleden is begonnen. De huidige projectleider van Jij Beslist Mee,
Nicky Hendriks, sloot ook aan bij dit gesprek. Hendriks vertelde aan de aanwezige
studenten, begeleiders en CvB’ers dat de doorontwikkeling van studentenraden
nooit afgelopen is. De basis is nu wel gelegd maar er gaat altijd
kennis verloren wanneer studenten afstuderen en de school verlaten.
Mede daarom was er op deze dag een workshop te volgen over de continuïteit
van studentenraden. De aanwezigen konden van te voren kiezen uit zeven
workshops. In totaal konden er twee workshops worden gevolgd. Tijdens deze
sessies werd er gekeken naar timemanagement, de inzet van de JOB-monitor
of actuele thema’s zoals kleinschaligheid in het mbo.
In het gebouw hadden we stellingen opgehangen waar een ieder met rode en
groene stickers bij aan kon geven of ze voor of tegen waren. Aan het einde van
dag sloten we af met een groots debat. De stellingen waar de grootste tegenstellingen
tussen de aanwezigen waren, werden bediscussieerd.
De slotconferentie is het einde van het project Jij Beslist Mee 2.0 maar JOB zal
zich blijven inzetten om studentenraden te ondersteunen. De studentenraden
die aanwezig waren bij de conferentie hebben allemaal een waardebon gekregen.
Hiermee hoeven zij geen reiskosten voor de trainers te betalen en is
de training voor JOB-leden eenmalig helemaal gratis! Mocht jij de conferentie
gemist hebben maar ook eenmalig geen reiskosten willen betalen voor een
training van JOB? Laar het ons dat even weten via info@jobmbo.nl en dan
komen we ook bij jouw studentenraad langs!
13

Studeren
met een
beperking
Gelukkig zijn er veel studenten die zonder problemen door
hun opleiding heen rollen. Helaas geldt dit niet voor iedereen.
Guido uit Nijmegen zijn mbo-carrière verliep ook niet helemaal
zoals gepland. Guido heeft een autisme-spectrumstoornis
(ASS), waardoor hij extra begeleiding nodig heeft bij zijn
studie. Twee keer is Guido begonnen met een mbo-opleiding,
maar heeft deze helaas niet af kunnen ronden. Nu is Guido
zich aan het oriënteren op een hbo-opleiding of een wajongwerktraject
voor een directe weg naar een betaalde baan.
14
foto: Janneke de Haan

Begeleiding en gebrek aan kennis
Hoe komt dat nou, een jongere met ambities die toch
niet zijn opleiding weet af te ronden? Guido wist op
zijn zestiende precies wat hij in een baan zocht, namelijk
afwisseling. Hij koos daarom voor de opleiding
facilitaire dienstverlening. Tijdens deze opleiding kom
je namelijk in aanraking met diverse werkzaamheden
binnen een bedrijf, zoals koken, schoonmaken en assistentie
bieden aan de beveiliging. Guido’s enthousiasme
zorgde ervoor dat hij een goede start maakte.
Helaas liep een aantal zaken op school wat minder. Er
vielen geregeld lessen uit, waar Guido zich aan ergerde.
Ook vond hij het enorm kwalijk dat de communicatie
binnen school niet altijd even soepel verliep. Zijn
begeleider, die hij speciaal had vanwege zijn ASS was
niet op de hoogte van wat er op de opleiding speelde.
Wanneer hij bijvoorbeeld samen met deze begeleider
zijn huiswerk ging inplannen, dan moest hij zelf
aangeven hoe het rooster in elkaar zat en wanneer er
deadlines waren. Dit was volgens Guido nou juist het
probleem, hierdoor vond hij het bijhouden van dingen
op school lastig. Wat volgens Guido zou kunnen helpen,
is wanneer begeleiders op mbo-instellingen specifieke
kennis hebben over wat ASS (maar ook van bijvoorbeeld
adhd, add, borderline etc.) inhoudt en waar
jongeren met ASS of andere stoornissen tegenaan kunnen
lopen: “Ik vond het lastig dat ik zelf steeds moest
aangeven dat ik moeite had met plannen. Het zou fijn
zijn wanneer iemand van tevoren kennis heeft om hier
vervolgens samen met de studenten mee aan de slag te
gaan, dit is voor iedereen prettiger.
Ondanks Guido’s enthousiasme bij het starten van
deze opleiding liep het niet zo lekker. De begeleiding
en structuur viel hem tegen en helaas leden zijn resultaten
hier ook onder. Toen dit werd aangekaart door
zijn studieloopbaanbegeleider (SLB’er) heeft Guido
besloten dat het beter was om te stoppen met de opleiding.
Er zijn toen gesprekken geweest op school over
wat de oorzaken waren, maar voor Guido was het duidelijk:
Het gaat hem niet worden.
verkeerde studiekeuze
Guido wilde niet bij de pakken neer gaan zitten en
startte na de zomer met een andere opleiding, de opleiding
dierenverzorging. Op de opleiding waren de
zaken goed georganiseerd en werd hij goed begeleid.
Jammer genoeg wist Guido al na een paar maanden dat
de opleiding die hij gekozen had voor hem meer een
hobby was, dan iets waar hij zijn beroep van wilde maken.
Dat de opleiding niet aansloot bij Guido’s wensen
was niet de enige reden waarom hij wilde stoppen. De
sfeer in de klas was namelijk verre van ideaal. Hij liep
hier volledig vast. Een aantal meiden in de klas konden
niet met Guido omgaan, hij ook niet met hen. Dit
mondde meer dan eens uit in een ruzieachtige situatie.
Achteraf denkt Guido dat het goed geweest was wanneer
zijn SLB’er destijds, samen met hem, het gesprek
aangegaan zou zijn met de klas: “Niet dat alle problemen
dan direct opgelost worden, maar de SLB’er kan
dan in ieder geval uitleg geven over wat autisme is en
over hoe je hiermee om kunt gaan”. Of dit Guido op de
opleiding dierenverzorging had gehouden is de vraag,
maar het had zijn tijd in de klas in ieder geval aangenamer
kunnen maken.
“Het is van belang dat je
weet waar je passie ligt.”
Op de vraag of Guido een recept heeft voor een succesvolle
loopbaan, antwoordde hij als volgt: “Allereerst
is het van belang dat je weet waar je passie ligt, dit
zorgt ervoor dat je ook ergens voor kan gaan. Dit is
natuurlijk niet alleen van toepassing op studenten met
ASS. Wat voor hen wel erg belangrijk is, is dat er op
school kennis is van wat ASS is. Ook moeten zowel de
docenten als de begeleiders op de hoogte zijn van wat
er speelt, zodat ze hier rekening mee kunnen houden”.
Nieuwe start
Guido werkt sinds ruim twee jaar bij een arbeidsmatige
dagbesteding. Hij wil verder en is zich nu aan het
oriënteren op een hbo-opleiding of een wajong-werktraject.
Hij denkt dat hij het op het hbo wel gaat redden,
omdat hij inmiddels een stuk zelfstandiger is dan toen
hij zes jaar geleden begon op het mbo. Ook denkt hij
dat het positief zal werken dat de mensen die op het
hbo zitten gemiddeld een stuk ouder zijn dan studenten
op het mbo. Hij hoopt dat er hierdoor een wat meer
relaxte sfeer is en er wat meer respect is voor mensen
die wat anders zijn. Ondanks dat Guido ziet dat in het
verleden niet alles even goed geregeld was, wil hij nu
met een positieve blik vooruitkijken. Hij hoopt in de
toekomst een opleiding af te ronden en een betaalde
baan te krijgen.
Naam: Guido
Leeftijd: 22 jaar
Woont in: Nijmegen
Opleidingen: facilitaire dienstverlening en
dierenverzorging (beide afgebroken)
Hobby’s en interesses: NEC, muziek, uitgaan,
magic the gathering, lezen en series kijken
en uiteraard chillen met vrienden
15

Maak discriminatie bespreekbaar
in het onderwijs
Onderwijs moet toegankelijk zijn voor
iedereen. Dat lijkt logisch maar in de
praktijk is dit niet altijd het geval. Wij
spreken dagelijks studenten die problemen
ondervinden in het mbo-onderwijs.
Studenten die niet worden toegelaten
tot een opleiding of geen goede
begeleiding krijgen in het keuzeproces.
Daarnaast krijgen we veel signalen
van discriminatie. Studenten die worden
gediscrimineerd op huidskleur,
geslacht of geloofsuiting. Wanneer is
iets discriminatie? En hoe kunnen we
ervoor zorgen dat er minder wordt
gediscrimineerd?
Na vele gesprekken met studenten, studentenraden en
scholen kunnen we concluderen dat studenten vaak niet
durven aan te geven dat ze worden gediscrimineerd.
Studenten denken vaak dat ze niet serieus zullen worden
genomen als ze het aankaarten bij school. Daarnaast zijn
ze bang dat ze moeten ‘bewijzen’ dat ze worden gediscrimineerd
en dat kan moeilijk zijn. Discriminatie gaat vaak samen
met emoties en discriminatie is niet altijd aanwijsbaar.
Hoe zorgen we met deze kennis dat we toch het taboe kunnen
doorbreken? JOB is van mening dat we eerst moeten
zorgen voor dialoog. We moeten ervoor zorgen dat studenten
en onderwijspersoneel in gesprek gaan met elkaar. Het
moet duidelijk zijn wat discriminatie is en welke vormen er
zijn. Maar het allerbelangrijkste is dat studenten weten bij
wie ze terecht kunnen zodat de drempel wordt verlaagd en
studenten discriminatie werkelijk gaan aankaarten.
Deze suggesties kunnen wij, belangenbehartiger van
mbo-studenten, wel stimuleren maar moet grotendeels
plaatsvinden in de scholen. Omdat wij ondertussen niet stil
willen zitten hebben we een samenwerkingspartner gezocht
om meer te betekenen op het gebied van discriminatie. Het
Verwey-Jonker instituut heeft het project ‘discriminatie bij
het zoeken naar een stage’gestart en JOB helpt hieraan mee.
Wij delen signalen van mbo-studenten met het onderzoeksbureau.
De resultaten van het onderzoek zullen we ook delen
met onze achterban.
foto: Pixabay
16

Opzet onderzoek
‘Discriminatie bij het zoeken naar een stage’
Informatie
Mbo-studenten met een migrantenachtergrond moeten extra
moeite doen voor een stageplaats in vergelijking tot hun
autochtone medestudenten. Mogelijk is hierbij sprake van
discriminatie.
Deze studenten doen er langer over om een stage te vinden
en moeten vaker solliciteren. Kennisplatform Integratie &
Samenleving wil een bijdrage leveren aan de aanpak van
deze problematiek door middel van een handreiking voor
stagebegeleiders en studenten in het mbo. Hiervoor wordt
eerst nader onderzoek gedaan naar de aard en omvang van
eventuele discriminatie. Op basis daarvan wordt met betrokkenen
een mogelijke aanpak ontwikkeld.
Doel
Het doel is tweeledig. In de eerste plaats moet het scherper
zicht bieden op de mate waarin discriminatie voorkomt bij
het verkrijgen van stageplaatsen in het middelbaar beroepsonderwijs.
In vervolg daarop moet het kansen en mogelijkheden
bieden aan stagebegeleiders en studenten om deze
vorm van discriminatie tegen te gaan en te voorkomen.
Aanpak
Het onderzoek kent twee fasen. In de eerste fase gaan de
onderzoekers aan de hand van publicaties en kwantitatieve
gegevens na in welke mate en op welke wijze de problematiek
zich voordoet (bij welk type opleiding, leerwerkbedrijf
en student, enz.). Ook wordt gekeken naar welke factoren
een rol spelen en wat mogelijke oorzaken zijn.
In de tweede fase zoeken wij naar aanknopingspunten
om de problematiek concreet aan te pakken. Wat kunnen
mbo-instellingen en leerwerkbedrijven doen en welke ondersteuning
hebben zij daarbij nodig? Wij doen dat door
middel van focusgroepen en gesprekken met stagebegeleiders
en vertegenwoordigers van leerwerkbedrijven evenals
studenten uit het mbo.
Resultaat
• De eerste fase levert een korte en bondige factsheet op
van de aard en omvang van de problematiek.
• De tweede fase levert zicht op kansen en mogelijkheden
om de problematiek aan te pakken en een plan van aanpak
voor een mogelijk vervolg (een handreiking voor stagebegeleiders
en studenten in het mbo).
Oproep!
Wilt je dat we je regelmatig op de hoogte houden van
de voortgang van dit project? Stuur een e-mail naar
communicatie@kis.nl.
17

Vakevaluaties,
van wet naar uitvoering
foto: Pixabay
Op veel mbo-instellingen gebeurt het al, studenten geven feedback op de lessen die ze
krijgen. Er zijn docenten die het initiatief nemen en vragen om feedback van studenten
maar er zijn ook instellingen waarbij het standaard beleid is en elk vak officieel geëvalueerd
wordt door de studenten. Merken studenten er iets van wanneer er een evaluatiebeleid
is op school? En hoe ervaren studenten het evalueren van lessen?
Brainstorm
Om erachter te komen hoe studenten over deze zaken denken, heeft JOB samen met FNV
Jong een brainstormavond georganiseerd om hierover van gedachten te wisselen. Samen
met verschillende mbo-studenten hebben we gekeken naar hoe vakevaluaties het beste
uit de verf komen in het mbo en welke lessen we van het hoger onderwijs kunnen trekken.
In het hoger onderwijs zijn vakevaluaties namelijk al een aantal jaren ingeburgerd.
Vragenlijst
Er zijn diverse manieren om vakevaluaties vorm te geven. Zo kan er klassikaal om feedback
gevraagd worden door een docent, maar het kan ook worden georganiseerd via een online
vragenlijst. Naast de vorm bespraken we ook de inhoud van een evaluatie. Want welke
vragen moeten er worden gesteld? Patrick Mark, student aan het Alfa College, antwoordde
daar als volgt op: “Als je nou vijftien vaste vragen stelt en vijf vragen vakafhankelijk laat
zijn, dan krijg je resultaten die goed te vergelijken zijn. Tegelijkertijd kan een vragenlijst
ingaan op de specifieke lessituatie van een bepaald vak.”
De studenten die aanwezig waren bij de brainstorm gaven ook aan dat het belangrijk is
dat er rekening gehouden moet worden met de privacy van studenten. Daarnaast moeten
studenten weten dat het doel van evalueren is om de lessen uiteindelijk beter te maken,
dus dat het geen zin heeft om docenten af te willen rekenen. Wanneer studenten weten
waarvoor een evaluatie gebruikt wordt, en hier ook terugkoppeling over krijgen, zullen ze
het waarschijnlijk ook serieus nemen.
In 2014 dienden de
Tweede Kamerleden
Jadnanansing (PvdA) en
Van Meenen (D66) een
amendement in over
studententevredenheid
in het mbo: “De beoordeling
bij de instellingen
geschiedt mede aan de
hand van het oordeel
van deelnemers over de
kwaliteit van het onderwijs
aan de instelling.
Het is logisch dat de
mening van mbo-studenten
een rol krijgt
in de kwaliteitszorg.
Hoewel in de praktijk de
JOB-monitor sinds 2014
wordt gebruikt door
alle mbo-instellingen,
is het nu tijd om een
stap verder te zetten
door te formaliseren dat
studenten ook op niveau
van vakken en docenten
kunnen evalueren.”
Toekomst
We houden niet voor niets een brainstorm over vakevaluaties, wij willen ook aan de slag
met de input die we krijgen van studenten. In april wil JOB samen met FNV Jong een handreiking
uitbrengen voor studentenraden en bestuurders in het mbo. In die handreiking
geven wij aan hoe vakevaluaties het beste tot hun recht komen, de grotere vragen die
in we in de inleiding van dit stukje gesteld hebben, zullen in deze handleiding uitgebreid
behandeld worden. Ook geven wij in de handreiking goede voorbeelden van mbo-instellingen
die al werken met vakevaluaties.
Met de handreiking die
JOB samen met FNV
Jong uit gaat brengen,
willen we ervoor zorgen
dat het amendement
van Jadnanansing
en Van Meenen ook
realiteit wordt voor
alle mbo-studenten.
18

Mbo kennisfabriek
een platform voor studenten
Geschreven door FNV Jong
Eind 2015 hield FNV Jong voor het eerst de Mbo kennisfabriek. Een platform
waar jongerenorganisaties en studenten samenkomen om kennis te delen
over het mbo. Dit platform is ontstaan nadat de minister van Onderwijs, Jet
Bussemaker, aankondigde dat het onderwijs mag experimenteren met de leerroutes
in het mbo.
Binnen het mbo heb je verschillende opleidingen, niveaus
en leerwegen. De afgelopen jaren is er een daling
in het aantal studenten dat kiest voor BBL-opleidingen.
Dat is natuurlijk jammer. Het ministerie van Onderwijs
heeft ook opgemerkt dat de aantallen
teruglopen en geven mbo-instellingen
nu de kans om een gecombineerde
leerweg aan te bieden. Een
student kan beginnen met een BOLopleiding
en halverwege de studie
wordt het een BBL-opleiding.
De studenten twijfelen aan de plannen van het ministerie
over de gecombineerde leerweg. Staat de student
wel centraal bij deze leerroute? Want krijgt een student
die graag een BBL-opleiding wil volgen wel de kans om
dit ook te doen of zal de student alleen
maar kunnen kiezen uit een
BOL-opleiding of de gecombineerde
leerweg? Dit terwijl we weten dat
studenten die kiezen voor een BBLopleiding
een hogere baangarantie
hebben.
De aanwezigen bij de mbo kennisfabriek
gaven aan dat de onderwijskwaliteit
van hun opleiding onvoldoende is. Daarnaast
vonden de studenten dat mbo’ers te weinig worden geholpen
met het vinden van een geschikte stageplek of
leerwerkplek. Scholen zouden in het vinden van een
plek hun verantwoordelijkheid moeten nemen en een
grotere rol moeten spelen.
De mbo kennisfabriek zal in maart
weer bijeenkomen. Naast het delen
van kennis tussen studenten worden ook organisaties
zoals de Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs en
Bedrijfsleven (SBB) betrokken bij de kennisfabriek. Wil
je meer weten? Neem dan contact op met FNV Jong.
19

20