Views
1 year ago

De ambtenaar bestaat niet (2016)

8.500 rijksambtenaren over hun arbeidsvoorwaarden

Samenvatting Ambtenaren

Samenvatting Ambtenaren over hun arbeidsvoorwaarden Het is 10 jaar geleden dat er afspraken zijn gemaakt over de arbeidsvoorwaarden van Rijksambtenaren buiten inkomen en werkzekerheid. Omdat er op de werkvloer wel degelijk behoefte lijkt te zijn aan afspraken over de inhoud en kwaliteit van het werk, heeft een aantal rijksambtenaren het initiatief genomen om deze behoeften te inventariseren onder alle rijksambtenaren. Ruim 8.500 rijksambtenaren hebben via ‘Jouw Digitale Stem’ op www.caoRijk2017.nl aangegeven wat zij belangrijk vinden in een baan, hoe tevreden zij zijn bij de overheid, wat zij in een nieuwe cao geregeld willen zien en hoe zij vertegenwoordigd of betrokken willen worden. Deze respondenten zijn representatief voor de rijksdienst voor wat betreft leeftijd, inschaling en werkplek. In afwachting van moderne arbeidsvoorwaarden: perspectief en persoonlijke ontwikkeling In de afgelopen jaren is er door de sociale partners ingezet op een loonakkoord en afspraken over van werk-naar-werk-beleid. Met positief resultaat. Salaris en pensioen en baanzekerheid worden belangrijk gevonden door vrijwel alle rijksambtenaren. Baanzekerheid is het aspect waarover ambtenaren het meest tevreden zijn. Ook over de eigen salarisontwikkeling zijn de meeste ambtenaren tevreden of neutraal. Bij alle categorieën rijksambtenaren zit de grootste ontevredenheid elders. Het meest ontevreden zijn Rijksambtenaren over hun doorgroeimogelijkheden. Slechts 1 op de 5 ambtenaren ziet voldoende perspectief. De helft van de Rijksambtenaren is ronduit ontevreden. Ambtenaren geven aan dat soms onnodige diploma-eisen worden gesteld aan functies waarvoor men wel de competenties heeft. Een meerderheid is voorstander van een sterkere koppeling tussen salaris en werkzaamheden en wil dat prestaties meer leidend worden bij de beloning, als dat op een goede manier beoordeeld kan worden. Maatregelen om de drempels voor interne en externe mobiliteit te verlagen, zoals een welkom-terugregeling, kunnen rekenen op brede steun. Persoonlijke ontwikkeling is een van de belangrijkste drijfveren van ambtenaren. Onder ambtenaren tot 45 is dit zelfs het belangrijkste aspect van een baan naast het inkomen. Veel ambtenaren pleiten voor minder vrijblijvendheid en structurele investering in iedereen. Bijvoorbeeld met een persoonlijk opleidingsbudget waarover verantwoording wordt afgelegd, onafhankelijke HRM-ondersteuning voor personeel en betere begeleiding en coaching op de werkvloer. 3

Het draagvlak van het cao-overleg staat onder druk Er is stevige kritiek geuit naar aanleiding van dit initiatief, zowel in de richting van de initiatiefnemers als de vakbonden. Vakbondsleden lijken bezorgd over mensen die niet lid zijn van een vakbond maar wel inspraak vragen, omdat zij vrezen dat werknemers daardoor minder sterk komen te staan. Veel niet-leden op hun beurt zien te weinig ruimte voor hun belangen in het huidige systeem, en zien dat bevestigd in felle reacties van vakbondsleden. Verschillende respondenten roepen op tot meer solidariteit. Onder respondenten van de survey is te zien dat de vakbonden op dit moment onvoldoende een afspiegeling vormen van de organisatie, terwijl de behoefte aan (professionele) vertegenwoordiging over de volle breedte ligt. De respons op de survey en de participatie in ondernemingsraden laten zien dat er niet sprake is van desinteresse onder specifieke groepen. Wel is er behoefte aan andere vormen van betrokkenheid en vertegenwoordiging. 75% van de Rijksambtenaren vindt dat iedere Rijksambtenaar moet kunnen stemmen over de eigen arbeidsvoorwaarden. 85% van de niet-vakbondsleden wil dat, een meerderheid van de wel-leden zou daar niet op voorhand tegen zijn. Investeren in de kwaliteit: differentiatie en maatwerk Om de kwaliteit van werken voor zoveel mogelijk mensen te verhogen, lijkt maatwerk nodig. Zo verschilt per levensfase waar ambtenaren behoefte aan hebben. Ambtenaren onder de 45 jaar hechten aan uitdaging, persoonlijke ontwikkeling en doorgroeikansen en willen graag een periode elders kunnen werken. Ambtenaren tussen de 45 en 54 willen vooral autonomie, baanzekerheid en meer verdienen, mogelijk vanwege hun gezinssituatie en verantwoordelijkheden buiten het werk. Boven de 55 jaar en bij ambtenaren met een hoog aantal dienstjaren is er behoefte aan passende functies en mogelijkheden om werkzaamheden af te bouwen om het werk langer vol te kunnen houden. Ambtenaren maken zich grote zorgen over de vergrijzing van de overheid. 75% vindt dat er harde afspraken moeten komen over het aannemen van jongeren om de negatieve gevolgen van de vergrijzing tegen te gaan. Vooral in uitvoering en toezicht is de behoefte aan jong bloed groot. Veel ambtenaren pleiten voor een “generatiepact”, een afspraak waarbij ouderen minder kunnen gaan werken met inleving van salaris, waarbij die loonruimte wordt gebruikt om jongeren in vaste dienst te nemen en een gezonde doorstroom te bevorderen. Tweederde van de rijksambtenaren geeft aan voorstander te zijn van een individueel keuzebudget, waarmee de arbeidsvoorwaarden kunnen worden aangepast aan de eigen situatie. Er zijn veel ideeën ingestuurd over de mogelijke invulling van dit budget. Het populairst zijn een eigen scholingsbudget, de mogelijkheid om een periode niet of minder te werken – ongeacht of dat is voor kinder- of mantelzorg, een sabbatical of afbouw richting het pensioen -, een betere werktelefoon of laptop tegen bijbetaling en ruimere mogelijkheden bij de aanschaf van een e- bike. 4

Bestaat de excellente ambtenaar - Prof. dr. AFA Korsten
'DE' JONGERE BESTAAT NIET - Marije Cornelissen
Ondernemende ambtenaren bestaan echt - HR Strategie
rapp-2016-15
Wat er speelt; de positie van makers en uitvoerend ... - WODC
ygiOk