10.02.2017 Views

ZiZo-Magazine 134

april-mei-juni 2016

april-mei-juni 2016

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

Ik wil weer vlinders in

mijn buik voelen.

Nu gratis aanmelden


ADVERTENTIE

Iedereen is uniek en verschillend. Maar

eigenlijk willen we allemaal hetzelfde:

we willen ertoe doen, met al onze talenten en

eigenaardigheden. Dat lijkt evident. Maar het is

wellicht één van de grootste uitdagingen in een

wereld waar iedereen een beetje anders is en

verschil niet altijd als een verrijking wordt ervaren.

Daarom is ons WIJ-verhaal ons kompas: wat goed

is voor mij moet ook goed zijn voor jou, want

pas dan bouwen we samen aan een duurzame

samenleving waar iedereen ertoe doet. #IKBENWIJ

Wouter Beke

Voorzitter CD&V

PS: Kies je #IKBENWIJ-buttom om aandacht te wekken voor het

WIJ-verhaal. Stuur je keuze aan tom@cdenv.be. Binnenkort kan u

dan meebouwen aan een samenleving waar iedereen ertoe doet.


INHOUDSTAFEL

4

38

VOORSPEL

COLOFON 06

MUNDO VERO 06

EDITO 07

CIJFERS & LETTERS 08

DOSSIER FAMILIE

VEERLE PROVOOST 12

Bio-ethica Veerle Provoost deelt haar inzichten over

genetische verwantschap en afstamming. Ze plaatst

kritische kantlijnen bij de mogelijke afschaffing van

anonieme eicel- en spermadonatie.

“ELK KIND LEEFT VAN LIEFDE” 16

Federaal minister van Justitie Koen Geens (CD&V)

werkt aan de modernisering van het Belgisch familierecht.

Hoe staat hij tegenover de wet op de transseksualiteit,

het anoniem donorschap en het draagmoederschap?

NERGENS BETER DAN THUIS 20

Nick (22), Karolien (31), Steve (50), Inge (60) en

Frank (64) getuigen over hun coming-out in het gezin.

TIPS VOOR REGENBOOGFAMILIES 24

Holebi- en transgenderouders krijgen soms te maken

met vreemde vragen. Hoe reageer je er ludiek op? LGBTouders

zitten soms met specifieke opvoedingsvragen.

ZiZo biedt antwoorden.

WE ARE FAMILY 26

Het blijft toch bijzonder: families waarin meerdere

personen holebi zijn. Enkele personen die in hun familie

niet de enigen ‘van de familie zijn’ vertellen wat voor

situaties dat oplevert.

11

GESCHONKEN DOOR DE DRAAGMOEDER 30

Sophie schonk als draagmoeder een zoon aan Wim en

Kevin. Ze vertellen zonder te verheerlijken of te problematiseren

over die ervaring.

HET DOCUMENT MET DE PAPA’S IN BED 33

BEWUST PLEEGOUDER 34

Ingrid en Els zijn de pleegouders van Elvira. Elvira werd

via de jeugdrechter bij hen geplaatst. Het koppel vertelt

over hun engagement.

MET RAAD EN DAAD 36

Christel Verhas en Astrid Van Roy vertellen over de

opvoedingsondersteuning die de Gezinsbond aanbiedt

en halen enkele oude misverstanden neer.

GEZINNEN IN TRANSITIE 38

Myrte Dierckx onderzocht transgenders en hun familie.

Ze ging na hoe kinderen van wie een van de ouders een

transitie doormaakte, dat beleefden en welke noden zij

ervoeren.

ADOPTIE DOOR LGBT’S 42

Radiopresentator Tom De Cock schreef het boek ‘En

toen kwam jij’ over adoptie. Hij en zijn partner adopteerden

zelf. Op het interview volgt een toelichting over

de huidige situatie in België op vlak van adoptie door

holebi’s en transgenders.

TUSSENSPEL

COLUMN INTEGRATIE IN 'HET HELLEGAT' 47

POËZIE BERT DEBEN 48

COLUMN SUBTIELE VERSCHILLEN 49

SNEL BEZORGD 50


72

42 66

HOREN, ZIEN EN GENIETEN

FILM LGBT HALL OF FAME 52

Hannelore Goossens smult van de stoere bikerchicks

in ‘Män som hatar kvinnor’, het eerste deel van de

Millennium-trilogie. Ze looft ook de Marvel-televisieserie

Jessica Jones.

PRIDE.BE 56

Pride.be staat dit jaar in het teken van zelfbeschikking. Wat

zijn de voornaamste festiviteiten tijdens de pride in Brussel?

REIS PARELS AAN HET BODENMEER 58

ZiZo ging in Zuid-Duitsland op stap in Konstanz en

Mainau. Een atypische citytrip voor wie gayhoreca en

darkrooms schuwt.

REIS DONDERSE STAD 60

Onze reisreporter treint naar Keulen. Hij bezoekt er de

Roze Bermudadriehoek, de regenboogmonumenten

en een sauna voor biseksuelen. Flirten op z’n Keuls doe

je zo!

BOEK DANSEN IN HET LUCHTLEDIGE 66

Patrick Reyntiens leeft al meer dan dertig jaar, sinds 1985,

met hiv. Luc De Keersmaecker tekende samen met Patrick

diens levensverhaal op: ‘Dansen in het luchtledige’.

76

BOEK STIJLBIJBEL 76

Jani Kazaltzis helpt alle fleeceliefhebbers en grijze muizen

terug op het rechte pad met zijn stijlbijbel ‘De tien

geboden van Jani’.

REIS LAGO MAGGIORE 78

Lago Maggiore is geen typische gay bestemming, maar

toch! Frank Bijnens zet zijn roze zonnebril op en toert

rond het bergmeer in Noord-Italië.

OPMERKELIJKE RESULTATEN 82

EMIS is een grote Europese studie over de seksuele

gezondheid van mannen met homoseksuele contacten.

Sleutelfiguren en academici analyseren de Belgische

resultaten uit EMIS.

VERENIGINGEN ‘T KWADRAAT 86

ZiZo gaat langs bij ‘t Kwadraat, de organisatie voor holebiwensouders

en ouders die al kinderen hebben.

UITSMIJTER

WEDSTRIJDEN 88

ZIZO ACTIEF 89

FLIKKERZICHT 90

VERHAAL ROBIN & ALEX 70

Een heel jaar lang schrijven Alex en Robin elkaar brieven.

Startpunt is hun stukgelopen relatie, en een onbepaald

aantal maanden stilte die daarop volgden…

PRIDE & PRIVILEGE 97

In Gent vindt een congres plaats dat het bewustzijn

over het bestaan van privileges in onze samenleving wil

aanscherpen.

MISTER GAY BELGIUM 2016 72

Twaalf finalisten willen Skelte Willems opvolgen. Wie

komt er in aanmerking om Belgisch LGBT-ambassadeur

te worden?

COLUMN OOK DE ALLEENWONER IS EEN

HOEKSTEEN 98

5


COLOFON

Verantwoordelijke uitgever: Yves Aerts

Hoofdredactie: Dennis De Roover

Eindredactie: Mark Querton

Vormgeving: Virginie Soetaert

Administratie: Nicole De Neve

Advertentiewerving: Olivier Deschodt

Redacteurs politiek: Katrien Vanleirberghe,

Paul Borghs

Redacteurs muziek: Mark Coel

Redacteur film: Hannelore Goossens

Redacteur human interest: Thierry Hanan Scheers

Redacteur toerisme: Geert De Weyer

Redacteur fashion & lifestyle: Jasper Vanpoucke

Columnisten: David Schoenmaekers – Isha Van

Alsenoy – Piya Deseure

Cartoonisten: Vero Beauprez – Tom Bouden

Cover: Sophie Nuytten

Fotografen: Hanne Nieberding, Sophie Nuytten,

Trui Hanoulle

Werkten verder mee aan dit nummer: Bert Deben –

Frank Bijnens – Laura Liems – Mark Sergeant – Sharmila

Madhvani – Timothy Junes – Yannick Smeets

Rugcitaat: Acteurs Michèle Laroque en Jean-Philippe

Écoffey spelen in ‘Ma vie en rose’ (1997) van de Belgische

regisseur Alain Berliner de ouders van een gendervariant

kind, Ludovic. In het citaat maken ze hun kind duidelijk dat

ze hem graag zullen zien, of Ludovic zich nu een jongen of

een meisje voelt.

Inzendingen: teksten: zizo@cavaria.be

Bureau: Kammerstraat 22 – 9000 Gent – 09 223 69 29

zizo@cavaria.be – www.zizo-online.be

Postabonnement: 15 euro voor verzending onder plastic

folie (rek nr. BE41-0682-1596-8810)

Gratis verkrijgbaar via verschillende afhaalpunten

(www.zizo-online.be)

ZIZO IS EEN ONAFHANKELIJK BLAD DAT WORDT UITGEGEVEN

DOOR ÇAVARIA.

mundo vero door vero beauprez

6


edit

“Wie raakt aan het familierecht, raakt aan de fundamenten van de samenleving. Ingrijpende veranderingen

doorvoeren in het familierecht betekent de toekomst opnieuw ordenen.” Federaal Minister van Justitie Koen

Geens (CD&V) windt er geen doekjes om in het interview dat we van hem afnamen voor het tijdschrift dat u nu

vasthoudt.

Nochtans wordt het familierecht in ons land momenteel tegen het licht gehouden. Het Belgisch familierecht is

immers aan modernisering toe. Er wordt nog onvoldoende rekening gehouden met nieuwe samenlevingsvormen

en de vooruitgang in de reproductieve geneeskunde zorgt ervoor dat we opnieuw moeten gaan nadenken

over het concept ‘afstamming’.

Bio-ethica Veerle Provoost is erg vertrouwd met het thema. Ze is lid van een onderzoeksgroep die nagaat hoe

gezinsleden, zowel de kinderen als de volwassenen, denken over thema’s zoals genetische verwantschap en

afstamming. Ze onderzocht onder andere welke betekenissen lesbische koppels toekennen aan verwantschap

en welk verhaal ze daarover aan hun kind vertellen. De ontbrekende genetische verwantschap tussen een van de

lesbische ouders en het kind leidt volgens Provoost niet noodzakelijk tot een onevenwicht tussen de ouders.

Minder courante gezinssituaties dienen niet bij voorbaat geproblematiseerd te worden. Sociologe Myrte Dierckx

deed onderzoek met dat uitgangspunt. Ze ging na hoe kinderen van wie een van de ouders een transitie doormaakte

dat beleefden. Zo kreeg ze zicht op de noden die de kinderen van transgenders ervoeren. “We moeten

vooral beseffen dat een transitie niet het hele gezinsleven overhoop moet gooien”, benadrukt ze.

Dierckx beschrijft een aantal beschermende processen die daarbij kunnen helpen.

Holebi’s en transgenders hebben vaak een even vurige wens om een gezin te stichten als hetero’s en cisgenders.

Radiopresentator Tom De Cock en zijn man vervulden hun kinderwens via adoptie. De Cock schreef er een boek

over: ‘En toen kwam jij’. Hij wil af van een aantal vooroordelen over adoptie.

Andere koppels werken liever via een draagmoeder om hun kinderwens te vervullen. Wim en Kevin konden

rekenen op Sophie die hen als draagmoeder “het mooiste cadeau dat er is” schonk. Sophie baarde hun zoontje

Remy. Ze vertellen met z’n drieën hun verhaal.

Nog andere koppels verlangen niet zozeer naar gezinsuitbreiding, maar vragen zich wel af wat ze kunnen

betekenen voor een kind van wie de ouders (tijdelijk) niet in staat zijn om hun kind op te voeden. Een lesbisch

koppel vertelt ZiZo met veel vuur waarom zij ervoor kozen om via Pleegzorg Vlaanderen voor een jong meisje

te zorgen dat via de jeugdrechter bij hen werd geplaatst.

Holebi- of heterogezinnen: ze verschillen in wezen niet zoveel. Ze zitten vaak met dezelfde vragen. Christel

Verhas en Astrid Van Roy van de Gezinsbond vertellen wat hun organisatie op vlak van opvoedingsondersteuning

te bieden heeft. Soms zitten holebi- en transgenderouders echter met specifieke vragen. Wat als

mijn kind wordt gepest omwille van de gezinssituatie? Bovendien hebben niet alle ouders vanaf het begin van

de opvoeding hun coming-out bij de kinderen gedaan. ZiZo stelde daarom enkele zeer bruikbare tips voor

regenboogfamilies op.

En dan spreek ik nog niet over de andere boeiende onderwerpen! We hebben drie reisreportages voor je klaarstaan

die je van Keulen, via Konstanz naar Lago Maggiore in Noord-Italië voeren. De finalisten van Mister Gay

Belgium 2016 worden aan je voorgesteld en we spraken met Patrick Reyntiens over zijn levensverhaal. We

gingen bovendien gezellig ontbijten bij ’t Kwadraat, een vereniging voor holebiwensouders en ouders die al

kinderen hebben. Zo zijn we terug in de familieschoot beland van waaruit we zijn gekropen.

Daarom zeg ik: ga, lees en vermenigvuldig u! Een tijdschrift waaraan zoveel vrijwilligers met passie en overtuiging

meewerken, vraagt erom gelezen te worden. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd!

Dennis De Roover

7


Cijfers en letters beheersen de media en boeien de lezers. In deze rubriek verzamelen

we enkele cijfers en letters die de voorbije maanden in de LGBT-actualiteit opdoken.

Samenstelling: Timothy Junes

1/4

1/3

61

24% van de mannen gebruikte al eens een dildo,

een buttplug of een ander vervangobject voor anale

stimulatie met als doel seksueel genot. Dat blijkt uit

een onderzoek over masturbatie bij mannen van de

Amerikaanse psychologe Allison Kirschbaum. Volgens

de bevragingen maken hetero’s en homo’s even vaak

gebruik van objecten voor anale stimulatie.

Meer dan een op de drie homomannen kreeg al te

maken met vooroordelen over hun gewicht, naar blijkt

uit een studie gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift

Psychology of Sexual Orientation and Gender

Diversity. Ook wie medisch geen overgewicht heeft,

heeft dit al ervaren.

In 118 landen, 61% van de lidstaten van de Verenigde

Naties, is seks met wederzijdse instemming tussen personen

van hetzelfde geslacht niet strafbaar. Dat stelt de

internationale holebi- en transgenderorganisatie ILGA.

ANN EN TOM EN LOTTE

“Ik zie nooit in mijn boek dat Ann en Lotte trouwen. Nee,

het zullen eerder Ann en Tom zijn. Schoolboeken zijn

voor ons een soort van voorbeeld van de maatschappij

en als deze mensen nooit in onze schoolboeken

voorkomen gaan wij hen ook als anders beschouwen.

Het frustreert mij enorm dat wij hen anders gaan

bekijken, terwijl het ook maar gewoon mensen zijn zoals

jij en ik! Dus weg met die stereotypen!” Lotte Desutter

pleitte op 19 februari op Radio 1 voor minder clichés in

schoolboeken.

TRANSITIE EN OVERTUIGING

“Het is niet omdat je van geslacht verandert dat je diepe

overtuigingen veranderen”, antwoordde Caitlyn Jenner

(66) aan een student van de Universiteit van Pennsylvania

op 17 februari 2016. Jenner krijgt meer kritiek over

zich heen omdat ze aanhanger van de Republikeinse

Partij is dan omdat ze transgender is.

8

40.000 13.265 1653

85

In Frankrijk is een grote enquête over biseksualiteit

gehouden. 85% van de respondenten vindt dat

biseksualiteit een seksuele oriëntatie als alle andere

is, terwijl 5% het als een identiteit ziet. Slechts 2%

van de respondenten gelooft niet in het bestaan van

biseksualiteit. Daartegenover staat dat 73% van alle

respondenten vindt dat biseksuelen gediscrimineerd

mogen worden. De relatiekansen van biseksuelen zijn

eerder beperkt. Slechts 61% van alle respondenten kan

zich voorstellen een liefdesrelatie met een biseksueel

persoon te beginnen. Een seksuele relatie ziet 78% van

de deelnemers dan weer wel zitten.

SPARKLE 2016, het benefietevenement voor de Holebifoon

ontving welgeteld 1653 gasten in de Vooruit

in Gent.

Kartonnen Dozen, de opvolger van Boekhandel

‘t Verschil, slaagde erin 13.265 euro op te halen via

crowdfunding.

Vlaams minister van Gelijke Kansen Liesbeth Homans

(N-VA) voorziet jaarlijks een extra werkingsbudget voor

de Holebifoon.

STARENDE BLIKKEN

“Soms heb je dappere vrouwen die het toch wagen om

de mannentoiletten te gebruiken. Kijk, ik juich dat alleen

maar toe, maar je moet hen daar soms eens zien staan,

met hun hoofd naar beneden om toch maar geen oogcontact

te moeten maken. Want eigenlijk horen ze daar

niet te zijn. Dat zegt het plakkaatje op de deur, in elk geval.”

Student Stijn De Wandeleer pleitte op Radio 1 op

15 februari voor genderneutrale toiletten. “Vooral voor

jongeren die twijfelen aan hun eigen genderidentiteit

zou dit een hele verbetering zijn. Welke toilet ze ook binnenwandelen,

starende blikken en rake opmerkingen

horen er bijna altijd bij. En dat is echt niet oké, vind ik.”

O TIJDEN, O ZEDEN

“Een samenleving in beweging, de opkomst van het internet

en datingapps hebben het uitgaanspatroon van

LGBT’s sterk doen veranderen. De noden en behoeften

van onze doelgroep zijn sterk veranderd, alsook de acceptatie

van gays in de maatschappij.” Homodiscotheek

Red & Blue legt uit waarom het na achttien jaar op

bepaalde zaterdagen afstapt van het ‘men only’-beleid.


“Ik hou van het contact met de klanten.”

Jeremy is treinbegeleider in het depot van Gent.

Hij en zijn collega’s zijn voor de klanten het gezicht

van de Spoorwegen. Maar zijn beroep houdt veel

meer in dan alleen maar kaartjes knippen. Veiligheid

staat op één, gevolgd door de stiptheid, het geven

van informatie en daarna het controleren van

vervoerbewijzen.

De dagen van een treinbegeleider zijn goed gevuld.

Door de wisselende diensten zijn de werkdagen

6 tot 9 uur lang, en heb je weinig pauzes...

maar wel veel afwisseling!

11:40 12:10

12:20

Aankomst in mijn “thuisbasis”, het depot van

Gent. Ik ben ruim op tijd voor het eerste vertrek.

Ik raadpleeg het dienstrooster en overleg nog

even met m’n collega-treinbegeleiders.

De sfeer in Gent is prima!

Vertrek naar Brugge. Op het eerste deel van de

rit treed ik op als assistent van de treinbegeleider

die de verantwoordelijkheid heeft over de

trein. Ik informeer de reizigers regelmatig.

Je mag niet bang zijn voor de micro!

Onderweg controleer ik de vervoerbewijzen,

beantwoord ik vragen van reizigers en loop ik

regelmatig door de trein om te checken of alles

ok is. Als treinbegeleider ben je altijd bezig.

Zo meteen, als ik op een aansluiting moet

wachten, kan ik even een hapje eten.

13:15 14:00

16:00

In Brugge neem ik een trein naar Blankenberge

onder mijn hoede. Eerst geef ik de machinist de

veiligheidsdocumenten met informatie over de

samenstelling en het gewicht van de rijtuigen.

Hij is baas over de locomotief of de stuurpost,

maar de rijtuigen zijn mijn verantwoordelijkheid.

Bij terugkeer in Brugge wordt de trein

gekoppeld aan een andere. Dan gaat het

naar Gent en verder naar Brussel. Mijn

“bureau” heeft het mooiste uitzicht: het wisselt

voortdurend. In Brussel hou ik toezicht over het

perron en de reizigers. Zo draag ik bij tot de

veiligheid en ben ik klaar voor eventuele vragen.

Vandaag werk ik tot 20 uur: ik verzeker nog de

dienst op een trein naar Hasselt, dan moet ik

mee naar Leuven en ten slotte terug naar mijn

thuisbasis Gent. Het contact met de klanten

vind ik onbetaalbaar. Daar doe ik

het voor!

Gisteren je droom.

Vandaag je job.

De Spoorwegen werven

treinbegeleiders aan.

Solliciteer nu via

de spoorwegen werven aan.be


Heb je een vraag voor Unia? Wil je

discriminatie melden? Dan kun je

gratis en in alle vertrouwelijkheid

contact met ons opnemen. Elke stap

gebeurt met jouw instemming.

Gratis antidiscriminatielijn

www.unia.be


dossier familie

dossier familie

© Sophie Nuytten

BIO-ETHICA VEERLE PROVOOST

Over verwantschap en afstamming

“ELK KIND LEEFT VAN LIEFDE”

Koen Geens’ kijk op modern familierecht

NERGENS BETER DAN THUIS

Coming-out in het gezin

TIPS VOOR REGENBOOGFAMILIES

Specifieke opvoedingsvragen van LGBTouders

WE ARE FAMILY

Niet alleen ‘van de familie zijn’

HET MOOISTE GESCHENK

Een kind krijgen dankzij een draagmoeder

HET DOCUMENT

Met de papa’s in bed

BEWUST PLEEGOUDER

Kwetsbare kinderen een gezinssfeer bieden

MET RAAD EN DAAD

Opvoedingsondersteuning door de

Gezinsbond

GEZINNEN IN TRANSITIE

De noden van transgenders en hun

familie

EN TOEN KWAM JIJ

Tom De Cock over adoptie

11


"DE WARMTE VAN EEN NEST

IS HET BELANGRIJKSTE"

Afstamming en verwantschap bio-ethisch bekeken

12

“De geneeskunde en de maatschappij

evolueren zo snel dat

bio-ethici niet moeten vrezen

dat ze ooit met hun vingers

zullen moeten draaien.” Aan het

woord is Veerle Provoost, bioethica

aan de UGent en lid van

‘Parenthood’. Deze onderzoeksgroep

gaat na hoe gezinsleden,

zowel de kinderen als de volwassenen,

denken over thema’s

zoals genetische verwantschap

en afstamming. De beslissingen

waarmee lesbische gezinnen

geconfronteerd worden, worden

eveneens onder de loep genomen.

Tekst: Isha Van Alsenoy

Foto: Trui Hanoulle

“We hopen dat politici met onze resultaten

rekening zullen houden en zullen nadenken

vooraleer bijvoorbeeld de anonimiteit van

donoren af te schaffen”, zegt de gepassioneerde

onderzoekster. Een van de conclusies

is alvast dat de wetgever nog werk aan

de winkel heeft: Provoost pleit ervoor dat

ook gezinnen met meer dan twee ouders

juridisch zouden worden beschermd.

Wie heeft de UGent in het onderzoek

bevraagd?

“De gezinnen die we onderzoeken, maken

deel uit van een groep mensen die kinderen

kregen (of in behandeling zijn) met donorgameten

(eicellen of sperma). We bestuderen

ook heterokoppels en hun kinderen

wanneer zij werkten met spermadonatie of

eiceldonatie. Daarnaast interviewden we

enkele koppels met een transman van wie

de vrouwelijke partner een behandeling

met donorsperma onderging.”

Wat zijn de opvallendste onderzoeksresultaten?

“Bij gezinnen van lesbische koppels is het

opvallend dat zij nog steeds geconfronteerd

worden met onze heteronormatieve

samenleving. Lesbische koppels die naar

een fertiliteitscentrum stappen voor een

behandeling met donorsperma hebben

vaak nog angst dat ze niet in aanmerking

zullen komen. Ze vinden dat zij ergens,

door hun andere geaardheid, al blij mogen

zijn dat ze op zulke behandelingen een

beroep mogen doen. Deze ‘accommoderende

houding’ kan er tijdens de behandeling

voor zorgen dat ze niet steeds de

vragen stellen die hen echt bezighouden.

Het trekt zich door in het dagelijks leven,

bijvoorbeeld wanneer het gaat over vaderen

moederdag. Zo willen lesbische koppels

niet moeilijk doen. Ze geven typische vaderdagcadeaus

dan maar door aan een opa

of aan een oom. Sommige ouders zeggen

dat ze blij waren wanneer de juf met een

pen op een getypt blad het woord ‘vader’

schrapte en er ‘moeke’ boven schreef. Dit

toont aan hoe lang de weg naar een gelijke

behandeling van anders samengestelde

gezinnen nog is.”

“Een andere opvallende vaststelling is dat

zowel lesbische ouders als hetero-ouders

erg begaan zijn met het vinden van een

goed ‘gezinsnarratief’ voor hun kind. Het

verhaal dat vragen beantwoordt zoals: ‘Wie

zijn wij als gezin? Wat typeert ons?’ en ‘Wat

is ons ontstaansverhaal?’. Lesbische ouders

zijn erg op zoek naar de ‘juiste’ verwoordingen.

Ze kiezen heel bewust hoe ze de

donor omschrijven. Dat kan gaan om ‘donor’,

‘vader’, ‘biologische vader’, ‘papa’, ‘vriendelijke

meneer’ … Uiteraard brengt de keuze van

een van die termen ook allerlei betekenissen

met zich mee. Dat soort keuzeprocessen

toont aan dat lesbische koppels heel

wat beslissingen moeten nemen waarmee

een koppel dat op een natuurlijke manier

kinderen krijgt, geen rekening hoeft te

houden. Zijn hier goede en foute beslissingen?

We zijn daar lang niet zeker van. Het is

vooral belangrijk dat de ouders beslissingen

kunnen nemen op een geïnformeerde

manier en dat ze uiteindelijk kunnen kiezen

voor iets dat volgens hen goed bij hun

gezin past. De communicatiestijl binnen het

gezin zal de keuze beïnvloeden. Rekening

houden met deze diversiteit is daarom heel

belangrijk.”

De studie ‘Parental (in)equality and the

genetic link in lesbian families’ toont aan

dat de ontbrekende genetische verwantschap

tussen een ouder en het kind niet

noodzakelijk tot een onevenwicht tussen

de ouders leidt. Soms echter wel...

“De resultaten van die studie verduidelijken

dat alles wat de genetische link betreft

heel dubbel is. Enerzijds vinden de koppels

dat die link niet veel betekent, en dat de

moeder die geen genetische band met

het kind heeft evenzeer een moeder is als

haar partner. Anderzijds blijkt tussen de

regels door dat er heel vaak subtiele andere

betekenissen naar boven komen. Sommige

genetische moeders geven heel voorzichtig

te kennen dat ze wel blij zijn met die

genetische band. Het geeft hen iets extra,

ze hebben toch iets meer dan hun partner,

al vinden ze niet dat hun partner daarom

minder moeder van hun kind is. De nietgenetische

partner spreekt dan weer vaak

over een soort gemis. Sommigen denken

dat hun kind daarom iets vaker naar de

biologische mama gaat wanneer er iets is,

terwijl dit gedrag wellicht gewoon van kind

tot kind verschilt. Niet-genetische moeders

zijn soms ook de favoriete mama. Er zijn

genoeg heterokoppels die op de klassieke

manier kinderen krijgen waar er periodes

zijn waarin één ouder nooit goed genoeg is

en het kind steeds opnieuw een verhaaltje

wil horen van de andere ouder. Het zijn

vaak voorbijgaande fases. De uitdaging voor

koppels waarbij slechts één partner een


dossier familie

genetische link met het kind heeft, is om dat

soort gedrag van hun kind niet onmiddellijk

toe te schrijven aan die genetische link.”

Heb je vanuit jullie onderzoek bepaalde

tips voor lesbische ouders?

“Ik geef liever geen afgewerkte of duidelijke

tips. Dat is niet nodig. Lesbische koppels

zijn, net als heterokoppels, heel goed in

staat om een gezin te vormen en daarna

hun kinderen op te voeden. De bestaande

studies wijzen daarop. Het gaat niet zozeer

om de formule waarop je gezin is gestoeld,

of om hoeveel papa’s of mama’s er in het

gezin zijn. Het gaat om de warmte van een

nest, om de kwaliteit van de relaties tussen

de mensen die deel uitmaken van dat gezin.

Ik denk wel dat het belangrijk is om met

elkaar te spreken over wat het betekent om

een genetische band met je kind te hebben,

of net niet.”

CD&V en N-VA pleiten voor een nieuw

wettelijk kader waarin anonieme donatie

van eicellen en sperma verdwijnt. Ze

willen dat er een databank komt die donorkinderen

de mogelijkheid biedt hun

biologische afstamming te kennen. Open

Vld wil de keuze voor anoniem donorschap

behouden. Hoe staat u tegenover

de mogelijke afschaffing van anoniem

donorschap in België?

“Los van enkele belangrijke voordelen van

zo’n databank, zou een algemene afschaffing

van anoniem donorschap geen goed idee

zijn. In landen waar geen anonieme donors

beschikbaar zijn, trekken koppels voor hun

behandeling naar landen waar wel veilig en

gecontroleerd anoniem materiaal verkrijgbaar

is. Of koppels zoeken er sperma via het

internet. Nog veel gevaarlijker, aangezien dat

sperma helemaal niet gecontroleerd is.”

“Uit ons onderzoek blijkt bovendien dat

anonimiteit voor lesbische koppels veiligheid

biedt. Het geeft hen de zekerheid dat

de donor het gezin nooit kan binnenvallen

en de structuur ervan onderuit kan

halen. Wanneer je kinderen de expliciete

mogelijkheid geeft om via een databank

hun biologische donorouder te vinden,

dan komt er tijdens de puberteit

van het kind mogelijk een derde

volwassene in de gezinsstructuur.

De voorstanders van de afschaffing

van anoniem donorschap bekijken

het verhaal enkel vanuit de rechten

van het kind. Dan ga je voorbij aan

de realiteit dat deze kinderen in

een gezin geboren zijn. Dat gezin

bestaat uit mensen die ook rechten

hebben. Zo’n uitgangspunt vanuit


een enge visie op de rechten van het kind

laat die gezinsrelaties buiten beschouwing.”

“Er zijn inderdaad mensen die het moeilijk

hebben met het feit dat ze hun donor niet

kennen. Ze worstelen met het feit dat hun

ouders dat voor hen hebben beslist. Er zijn

echter veel zaken die ouders beslissen zonder

medezeggenschap van de kinderen.”

“Er is geen wetenschappelijk bewijs dat

kinderen uit lesbische of heterogezinnen

waar gekozen werd voor anoniem donorschap

het slechter doen dan kinderen die

weten wie hun genetische ouders zijn. Wetenschappelijk

onderzoek leert ons vooral

dat het welzijn van het kind afhangt van

de individuele relaties binnen het gezin.

De wetgever heeft dus geen objectieve

redenen om anoniem donorschap af te

schaffen. We hebben geen wetenschappelijk

bewijs dat het kennen van je genetische

voorouder het welzijn van donorkinderen

verbetert.”

“Je kan bovendien als wetgever niet blind

zijn voor de negatieve gevolgen die het

afschaffen van de anonimiteit met zich

meebrengt. Het is vreemd dat de wetgever

zich zo verregaand zou bemoeien met

gezinnen. Ouders mogen allerlei dingen zelf

kiezen, waarom mogen ze dan niet de vorm

van het gezin en het gezinsnarratief dat hen

het best past kiezen? Ik ben zelf voorstander

van het aanbieden van meerdere mogelijkheden:

anoniem donorschap, donorschap

waarbij de donor later voor het kind identificeerbaar

kan worden, donorschap met een

‘extended profile’ (enkel basisinformatie over

de donor) en gekend donorschap. Zo kan

elk koppel kiezen voor het model dat het

best bij hun gezinsbeeld past.”

Gaan jullie onderzoek doen naar andere

‘originele gezinsvormen’? Bijvoorbeeld

een lesbienne en een homo die samen

een kind hebben en van in het begin coouderschap

organiseren, of een vrouw

die samen met een bevriend homokoppel

een kind opvoedt.

“Dat staat op het programma. Het leuke

aan onderzoek in de bio-ethiek is dat de

werkelijkheid je steeds inhaalt. Mochten we

ooit de indruk hebben dat we de gezinnen

van lesbische koppels voldoende door-

grond hebben, zijn er alweer interessante

nieuwe gezinsvormen.”

Een Afrikaans spreekwoord zegt dat je

een dorp nodig hebt om een kind op te

voeden. Is het verstevigen van de juridische

band tussen een kind en de mensen

die ervoor zorgen belangrijker dan het

vormen van een klassiek kerngezin?

“Inderdaad. Waarom zou een gezin met

twee papa’s en een mama niet kunnen?

Of een gezin met vier ouders? Ouders en

kinderen de zekerheid bieden die nodig

is om een veilige gezinssituatie te creëren

primeert. De wetgever moet werk maken

van die zekerheden voor gezinnen die er

wat anders uitzien. Dat kan voorkomen dat

een homoseksuele man die samen met zijn

partner en een alleenstaande vrouw een

kind kreeg in de problemen komt wanneer

de biologische vader overlijdt en de overblijvende

vader ineens geen rechten meer

blijkt te hebben. De huidige wetgeving

biedt die gezinnen niet de bescherming en

rechtszekerheid die ze nodig hebben.

Dat is geen goede zaak!”

WIE IS VEERLE PROVOOST?

Veerle Provoost is bio-ethica (UGent).

Ze doceert Socratische gespreksmethoden en

empirische onderzoeksmethodologie. Daarnaast

doet ze interdisciplinair onderzoek naar medisch

begeleide voortplanting. Veerle Provoost behaalde

een master in de wijsbegeerte (UGent, 1997)

en een master in de gerontologie (VUB, 2000).

Ze promoveerde in de Sociale Gezondheidswetenschappen

in 2005 (VUB) met een proefschrift

over de beslissingen rond het levenseinde van

pasgeborenen en zuigelingen. Ze is lid van de

interdisciplinaire onderzoeksgroep Parenthood,

waarbij haar focus ligt op genetisch en sociaal

ouderschap in de context van donorconceptie.

Voor haar onderzoek werkt ze nauw samen met

onderzoekers uit de reproductieve geneeskunde

(prof. Petra De Sutter) en de psychologie (prof.

Ann Buysse). Vanuit het BIG (Bioethics Institute

Ghent) leidt professor Guido Pennings het

onderzoek.

14


Iedereen moet de kans krijgen zichzelf te zijn

ADVERTENTIE

ZONDER ANGST

ZONDER VOOROORDELEN

“Iedereen moet in onze samenleving de kans krijgen zichzelf te zijn, zonder angst of

vooroordelen. Dat geldt ook voor holebi’s en transgenders. Dát zijn onze Vlaamse

waarden en normen.”

Elke Sleurs

Staatssecretaris bevoegd voor Gelijke Kansen,

Personen met een beperking, Armoedebestrijding

Grootstedenbeleid en Wetenschapsbeleid

Liesbeth Homans

Vlaams viceminister-president en Vlaams

minister van Binnenlands Bestuur, Inburgering,

Wonen, Gelijke Kansen en Armoedebestrijding


“ELK KIND LEEFT

VAN LIEFDE”

Koen Geens’ kijk op een

modern familierecht

16


dossier familie

Federaal minister van Justitie

Koen Geens (CD&V) is bezig met

de voorbereidingen voor de aanpassing

van de wet betreffende

de transseksualiteit. De minister

wil af van de medische criteria

voor een geslachtsregistratiewijziging.

Daarnaast wordt er in

het Federaal Parlement gedebatteerd

over draagmoederschap

en de afschaffing van anonieme

zaad- en eiceldonatie. Stuk

voor stuk thema’s die holebi’s

en transgenders aanbelangen.

Wat beschouwt Koen Geens als

modern familierecht?

Dennis De Roover

“Mensen die van geslacht of genderidentiteit

willen veranderen verplichten om

zich te laten steriliseren of een geslachtsoperatie

te ondergaan is mensenrechtelijk

geen evidentie. Die situatie is pijnlijk, zowel

vanuit menselijk als mensenrechtelijk oogpunt”,

meent Koen Geens. “Je stelt personen

voor heel moeilijke keuzes. De huidige

wetgeving moet herzien worden. Ik vind

wel dat er een grote mate van onherroepelijkheid

moet zijn wanneer mensen die

keuze maken. Geslachtsregistratiewijziging

moet een weloverwogen keuze zijn, waar

de betrokken personen met de hulp van

experts over nadenken.”

Vindt u dat een derde zich nog altijd

moet uitspreken vooraleer iemand een

geslachtsregistratiewijziging kan doen?

Koen Geens: “Ik voel daar wel wat voor.

Zeker nu er ook wordt gesproken over

gendervariante kinderen die hun geslacht

willen wijzigen. Ik vind dat iedereen een

consultatie bij een expert aangeboden

moet krijgen, precies om hen degelijk te

begeleiden. Dat zal ook vermijden dat er

nadien herroeping nodig is. Gendervariante

kinderen die vanaf hun twaalf jaar

gefaseerd stappen in hun transitie zetten,

met eventueel andere voorwaarden vanaf

hun vijftien jaar, moeten dat wat mij betreft

kunnen. De herroepbaarheid voor gendervariante

kinderen moet wel maximaal gewaarborgd

worden. Mijn intentie is vooral

om erover te waken dat mensen degelijk

geïnformeerd en geadviseerd worden. Ik

laat mensen niet graag alleen in delicate

beslissingen die ze voor zichzelf nemen.

Het vergt veel kracht om het veranderen

van je genderrol alleen door te maken. De

waarborgen die ik wil inbouwen zijn niet

bevoogdend bedoeld.”

Er zijn landen in Europa waar een verklaring

op eed van de transgender persoon

volstaat om een geslachtsregistratiewijziging

te bekomen.

Koen Geens: “Ik heb veel respect voor de

zelfbeschikking van de persoon. Dit onderwerp

en het wetgevend werk dat erbij komt

kijken zijn heel nieuw. Zeker als een transitie

losgekoppeld wordt van onder andere

morfologische kenmerken, zegt mijn gevoel

mij dat een consultatie wenselijk is. Die arts

of deskundige moet niet noodzakelijk het

laatste woord hebben over de geslachtsregistratiewijziging.

De verklaring op eed

heeft zijn verdienste, maar een gesprek met

een expert lijkt me zinvol om op de ernst

van de kwestie te wijzen. Ik betwijfel ook

niet dat 99% van de mensen dat onderwerp

heel ernstig neemt, maar af en toe kan het

anders zijn. Teleurstelling kan worden vermeden

door eerst een goed gesprek te hebben.

Mevrouw Sleurs en ikzelf zijn het eens

over de principes die aan de basis moeten

liggen van de wetsaanpassing. We staan

echter aan het begin van dit proces. Bij ethische

kwesties in de brede zin van het woord

is het gebruikelijk dat het parlement de kans

krijgt om zich uit te spreken. Ik ben er zeker

van dat CD&V op dit vlak een gematigd

progressief standpunt in het parlement zal

huldigen. Het kabinet Justitie is volop bezig

met de voorbereidingen van dit debat. Na

de zomer moeten we daarmee beginnen. Ik

sluit hoorzittingen in het parlement waarop

experts komen spreken zeker niet uit.”

Hoe kijkt u intussen aan tegen vruchtbaarheid?

De sterilisatie-eis is er nog.

Moet het voor transgenders mogelijk zijn

om eicellen of spermacellen in te vriezen

om het perspectief op vruchtbaarheid te

behouden en tegelijk wettelijk erkend te

worden in hun genderrol?

Koen Geens: “Ik wil me niet te veel uitspreken

over de interimaire fase. We kunnen

mijns inziens niet lang meer wachten met

de aanpassing van de wetgeving aan de

mensenrechten. Vergeet ook niet dat de

Senaat bij resolutie van 6 december 2012

en het Vlaams Parlement bij resolutie van

2 april 2014 heeft opgeroepen om de

Jogyakarta-beginselen (een document met

betrekking tot homoseksualiteit, genderidentiteit,

transseksualiteit, transgenderisme

en interseksualiteit waarin aanbevelingen

worden geformuleerd ter voorkoming van

de schending van de mensenrechten van

holebi’s en transgenders, n.v.d.r.), volledig te

implementeren. Dit houdt ook de opheffing

van de medische eisen in.”

Draagmoederschap maakt evenzeer

het onderwerp van debat uit. Groen

wil beurzen voor commercieel draagmoederschap

verbieden. Wat vindt u

daarvan?

Koen Geens: “Voor mij valt alles wat menselijk

leven en organen betreft buiten de commerciële

handel. Het is de plicht van de parketten

om zich daarover uit te spreken. Dus

ga ik me daar niet al te hard over uitspreken.

Er is een politieke draagkracht om commercieel

draagmoederschap in België te

verbieden. Op het moment dat je commercieel

draagmoederschap expliciet verbiedt,

moet je wel vastleggen wat de voorwaarden

van niet-commercieel draagmoederschap

zijn. Momenteel is er geen wettelijk kader.

Het is een goede zaak dat Belgische fertiliteitscentra

nu al begeleiding aanbieden aan

wensouders die een beroep willen doen op

niet-commercieel draagmoederschap om

hun kinderwens te vervullen.”

Welke wettelijk voorwaarden moeten er

volgens u komen om aan niet-commercieel

draagmoederschap te doen?

Koen Geens: “Er is een instantie nodig die

nagaat of de kinderwens van de wensouders

oprecht is. Draagmoederschap is een

delicaat proces. Verder moeten de rechten

van de draagmoeder duidelijk in te schatten

zijn. Voor alle betrokkenen moet duidelijk

zijn in welke mate de biologische moeder

haar moederrol kan en mag opnemen, zelfs

ondanks de gemaakte afspraken. Ik heb veel

begrip voor wie onbaatzuchtig draagmoeder

wil zijn en voor wie een kinderwens

heeft. Het kind heeft echter ook rechten en

mag niet het kind van de rekening worden.

Kinderen hebben recht op ouders. In die zin

is, los van de mogelijke voorwaarden in het

wetgevend kader, een grote maturiteit van

de betrokkenen vereist. Ik denk dat we ons

redelijkerwijs niet kunnen onttrekken aan

de erkenning van het ouderschap van de

draagmoeder, wanneer zij dat wenst.”

Welke uitdagingen zie je op het vlak

van de afstamming bij het invoeren van

nieuwe wetten?

Koen Geens: “Wat doe je als de draagmoeder

geen ouderschap wil opnemen? Vaak is het

genetisch materiaal van een kind dat via

een draagmoeder wordt verwekt van een

andere persoon. Heeft het kind in dat geval

dezelfde rechten wat betreft het kennen

van de biologische moeder? Is dat recht

gelijkaardig aan de huidige bepalingen van

17


18

De maatschappelijke

kijk op gezinnen

evolueert.

Gezinnen met

holebi-ouders en

ook bewust alleenstaande

moeders

zijn steeds talrijker

de adoptiewetgeving? Stel u bijvoorbeeld

voor dat de draagmoeder binnen de eigen

familie van de wensouders wordt gevonden,

maar dat de draagmoeder niet wil dat

het kind weet dat zij de biologische ouder

is. Gaan we dat toelaten bij het invoeren

van wetgeving? Die bepaling kan voor een

persoon een verschil maken om zich al

dan niet als draagmoeder aan te bieden.

Daarom moet er grondig worden nagedacht

voor we een wettelijk kader introduceren.

De vraag of een draagmoeder al dan niet

gekend wil zijn, is ook een indicatie van haar

onbaatzuchtigheid, haar bereidheid om

een ouderrol op te nemen. Het is een heel

moeilijk debat vanuit ethisch oogpunt. In

de informaliteit waarin nu afspraken worden

gemaakt tussen wensouders en draagmoeders

kunnen heel wat problemen opduiken,

begrijp me niet verkeerd. In wetgevend

werk anticiperen op onvoorziene omstandigheden

is echter allerminst evident.”

Wat als een van de betrokkenen de buitenlandse

nationaliteit heeft?

Koen Geens: “Daarbij moet je heel duidelijk

nagaan wat het toepasselijk recht is. De

wetgeving van welk land ga je toepassen?

Het internationaal privaatrecht is ongelofelijk

complex. Op internationaal vlak lijkt het mij

wenselijk dat er een verdrag komt dat de

erkenning van het draagmoederschap regelt

zoals het Haags Adoptieverdrag. Dat moet

belangrijke garanties bevatten tegen de uitbuiting

van vrouwen en commerciële praktijken.

We zouden het Belgische wetgevend

kader kunnen beperken tot situaties waarbij

alle betrokkenen de Belgische nationaliteit

hebben, maar we kunnen niet uitsluiten

dat mensen zich in de praktijk wenden tot

buitenlandse draagmoeders. We kunnen het

fenomeen draagmoederschap niet negeren.

De uitdaging van het familierecht is dat de

technologische ontwikkelingen en de maatschappelijke

opvattingen enorm snel evolueren.

Daardoor moet je te vaak ingrijpen.

Het is gemakkelijker om in te grijpen als er al

een kristallisatie is van een bepaalde praktijk.

Draagmoederschap is een relatief recent

fenomeen. Recht is gestolde politiek. Soms

moet je veel politiek prakkiseren om gerust te

zijn dat je de goede beslissingen neemt.”

Over afstamming gesproken: uw partij

is voorstander van het afschaffen van de

volledig anonieme donatie van eicellen

en sperma in België.

Koen Geens: “Mensen kennen graag hun ouders.

Ik heb mijn vader nooit bewust gekend.

Hij is gestorven toen ik negen maanden was.

Ik ervaar dat als een van de grootste lacunes

in mijn bestaan. Een belangrijke wens zou

vervuld worden, mocht ik, op een of andere

manier, met hem in contact kunnen komen.

Ik heb veel begrip voor kinderen die dezelfde

wens hebben, ook al hebben zij twee heel

goede ouders. Iedere situatie is natuurlijk

anders, maar je biologische ouders kennen

kleurt je bestaan. Het grootste geschenk van

politiek actief te worden, is dat veel oudere

sympathisanten mijn vader hebben gekend

en niet wisten dat ik zijn zoon was. Toen ik

in de politiek stapte, spraken ze mij aan over

mijn vader.”

CD&V wil een databank invoeren op

vrijwillige basis met de gegevens van

donoren en donorkinderen die gekend

willen zijn.

Koen Geens: “In de Vlaamse Commissie voor

Welzijn, Volksgezondheid en Gezin is er

een werkgroep ‘afstamming’ opgericht. De

werkgroep zal beleidsaanbevelingen formuleren

om een afstammingscentrum op te

richten, met een DNA-databank en -register,

gekoppeld aan de nodige begeleiding. Een

databank houdt natuurlijk risico’s in. Zo’n

databank creëert een aanbod van donoren.

Het kan geenszins de bedoeling zijn om

optimale kinderen te creëren. Het doel moet

zijn om het kind de kans te geven zijn biologische

afstamming na te gaan, niet om de

wensouders hun donor te laten selecteren.

Ik stel me de vraag of er geen internationale

databank moet komen. Op internationaal

vlak is er immers een sterke tendens om

het recht op identiteit te erkennen. Het

Europees Hof voor de Rechten van de Mens

erkent uitdrukkelijk die tendens. In Duitsland

erkende het grondwettelijk hof al in 1989

het recht op identiteit. Recent werd dat

recht nog bevestigd voor donorkinderen. In

Nederland werd dit erkend in 1992 en 1994

bij de zogeheten Valkenhorstarresten. Ik wil

dat we de wetten van andere landen respecteren.

Een Europees wettelijk kader zou

dus beter zijn, maar daar kunnen we niet op

wachten. Ik zie dat niet meteen gebeuren.

Ik denk dat de wijsheid in de richting van

een Belgische regeling leidt waarbij de

donor gedeeltelijk gekend is. Als we immers

donoren verplichten volledig bekend te zijn,

zullen we wellicht niet meer kunnen garanderen

dat er voldoende spermadonoren

zullen zijn. Ik ben zeker voorstander van een

modernisering van het familierecht, maar

ik ben beducht voor te snelle ingrepen.

Nationale wetgeving kan maar een beperkte

stabiliteit bieden.”

Onlangs maakte Kind & Gezin bekend

dat er proefdossiers kunnen starten bij

adoptiedienst Het Kleine Mirakel voor

interlandelijke adoptie met de staat New

York. Hoe denkt u daarover?

Koen Geens: “Ik heb veel respect voor de kinderwens

van mensen. Te meer omdat personen

die een beroep doen op interlandelijke

adoptie blijk geven van het vermogen om te

leven met een situatie die al vastligt. Er gaat

veel generositeit uit van mensen die via interlandelijke

adoptie hun kinderwens willen

vervullen. Je moet bij interlandelijke adoptie

de mensenrechtenverdragen wel in het oog

houden. Die bepalen dat er bij adoptie eerst

moet gezocht worden naar opvang van een

kind in de eigen cultuur, taal en omgeving.

Respect voor de gevoelens van de ouders

die hun kind ter adoptie afstaan is daarbij

van primordiaal belang.”

Hebt u bedenkingen bij de manier

waarop adoptie in de VS is geregeld?

Koen Geens: “In de VS is er minder begeleiding

van ouders en kinderen. Er is ook niet

zo’n sterke sociale zekerheid als in België.

Daardoor kunnen heel wat moeders de

opvoeding van een kind niet aan en gaan

ze soms sneller over tot het afstaan van hun

kind bij de geboorte. Dat is trouwens ook in

België ooit zo geweest. Iedereen die de film

‘L’enfant’ van de gebroeders Dardenne heeft

gezien kan daarover meespreken. Het is geen

verwijt aan de VS, eerder een vaststelling.”

Begrijpt u dat de opening van dat

nieuwe adoptiekanaal in de VS door de

holebi- en transgenderbeweging wordt

toegejuicht?

Koen Geens: “Ik vind het goed dat de

kanalen voor interlandelijke adoptie

waarbij ook holebikoppels in aanmerking

komen opengaan. Ik vertrouw in de goede

samenwerking tussen De Centrale Autoriteit


dossier familie

voor adoptie van de Vlaamse Gemeenschap

(VCA) en de Federale Centrale Autoriteit inzake

Adoptie (FCA). Zo verzekeren we dat alleen

adopties die het Haags Adoptieverdrag

en het Kinderrechtenverdrag respecteren

zullen aanvaard worden. Adoptabiliteit (wat

betekent dat iedereen zijn toestemming

moet geven voor de adoptie, n.v.d.r.) en

subsidiariteit (wat betekent dat men altijd

de minst ingrijpende maatregel neemt en

waarbij interlandelijke adoptie als de laatste

en meest ingrijpende maatregel geldt,

n.v.d.r.) zijn de principes.”

Bij het verkennen van nieuwe adoptiekanalen

zijn er twee bevoegde instanties

die zich moeten uitspreken: de VCA en

de FCA. Is het niet omslachtig dat deze

bevoegdheid zowel op het Vlaamse als

het federale niveau zit?

Koen Geens: “De VCA en de FCA doen hun

werk voortreffelijk. Er is echter een Belgisch

aspect, de heterogeniteit van de bevoegdheden.

Het persoonsgebonden aspect zit

op het Vlaamse niveau. Het internationale

aspect zit via het ministerie van Buitenlandse

Zaken en het ministerie van Justitie

op het federale niveau. De samenwerking

verloopt vlot, maar verschillen in benadering

zijn niet uit te sluiten.”

In het verleden zijn er situaties geweest

waarbij een adoptie in het buitenland

werd goedgekeurd, maar in België niet

werd erkend. Niet zonder gevolgen…

Koen Geens: “Die situaties moeten we te

allen tijd vermijden door een goede samenwerking.

Interlandelijke adoptie, zowel

voor heterokoppels als homokoppels, is veel

ingewikkelder geworden dan enkele decennia

geleden. Er worden minder kinderen ter

adoptie aangeboden die niet in hun eigen

land opgevangen kunnen worden. Ik hoop

dat de nieuwe adoptiekanalen een stuk

soelaas bieden voor holebikoppels met een

vurige kinderwens. De maatschappelijke

kijk op gezinnen evolueert. Gezinnen met

holebi-ouders en ook bewust alleenstaande

moeders zijn steeds talrijker. Een kind leeft

van liefde, meen ik. Steeds meer mensen

erkennen holebi-ouders als volwaardige ouders.

De maatschappelijke attitudes zullen

verder evolueren.”

U hebt enorm veel werk deze legislatuur.

Dreigt de modernisering van het familierecht

niet op de lange baan geschoven

te worden?

Koen Geens: “Nee. Ik respecteer alleen het

werk van de Kamer en de Senaat. Wie raakt

aan het familierecht, raakt aan de fundamenten

van de samenleving. Ingrijpende

veranderingen doorvoeren in het familierecht

betekent de toekomst opnieuw

ordenen. In het erfrecht en het relatievermogensrecht

hoop ik tot een nieuw evenwicht

te komen. Nieuwe samenlevingsvormen

erkennen is voor mij en mijn partij prioritair.

Ik hoop er nog tijdens deze legislatuur in

te slagen de wet inzake de transseksualiteit

aan de mensenrechten aan te passen. Over

draagmoederschap durf ik me niet uit te

spreken, omdat er een evenwicht gezocht

moet worden tussen de rechten van het

kind, de draagmoeder en de wensouders. Ik

vraag me ook af of ik deze tijdens legislatuur

een heel nieuw afstammingsrecht zal

kunnen introduceren. Ik weet niet of ik dat

domein tot rust kan brengen. De fundamenten

van een nieuw afstammingsrecht

gaan we leggen. De toekomst zal uitwijzen

of daarop voortgebouwd gaat worden. Dat

risico ben ik bereid te nemen. Ik ga alleszins

geen uitdaging uit de weg!”

19


COMING-OUT

Nergens beter dan thuis

Coming-out thuis bij mama en papa is niet evident. Hoe verloopt het?

Is er wel altijd sprake van een coming-out? Soms gebeurt het expliciet,

soms stilzwijgend. Nick, Karolien, Steve, Frank en Inge getuigen.

Timothy Junes

20


dossier familie

NICK (22)

“Toen ik uit de kast kwam, was ik 13 jaar.

Toen nog een onnoemelijk jonge leeftijd om

uit de kast te komen. Thuis ben ik twee keer

uit de kast gekomen.”

“Op een avond in december, ondertussen

bijna 10 jaar geleden, had ik de moed bijeengeraapt

om mijn vrienden van de lagere

school te vertellen dat ik homo was.

We waren allemaal net aan de middelbare

school begonnen en ik dacht dus dat als ze

het niet goed zouden opnemen, ik naar een

andere school kon gaan en opnieuw kon

beginnen. Gelukkig reageerden de meesten

heel erg goed en diezelfde avond heb ik het

voor het eerst aan mijn ouders en zussen

verteld.”

“Mijn moeder heeft me toen even apart

genomen. Ze zei me dat het nog te vroeg

was om daar zeker van te zijn, en dat ik er

beter nog geen label op plakte. Iets wat ik

tien jaar later heel goed begrijp, maar wat

op dat moment wel heel lastig was.”

“Thuis was ik zowat half uit de kast, maar op

school deed het gerucht al snel de ronde,

dus was ik daar wel volledig out. Ik heb een

half jaar lang een soort dubbelleven geleid,

omdat ik thuis niet kon praten over school

en omdat alles te maken leek te hebben

met mijn homoseksualiteit.”

“In de zomervakantie heb ik mijn ouders een

brief geschreven waarin stond dat ik er zeker

van was dat ik op jongens viel. Eigenlijk is er

niets veranderd sinds die dag. Ze hebben

er zelfs niets over gezegd. Ik ben zelfs nog

stiekem gaan neuzen in hun nachtkastje

om te zien of ze de brief wel echt hadden

gelezen.”

“Ik ben wel blij dat het zo is gegaan. Er is

nooit echt een kwestie van gemaakt en dat

was wel heel fijn. Natuurlijk heb ik op school

wel mijn portie vuilbekkerij moeten verwerken,

maar ik wist dat ik thuis aanvaard werd

zoals ik was en ben.”

KAROLIEN (31)

“Mijn mama heeft mijn coming-out voor mij

gedaan. Ik was 15 jaar, en nog volop op zoek

naar wie ik was en hoe ik mezelf kon zijn.

Ergens op het internet was ik de aankondiging

van het holebikamp van Wel Jong Niet

Hetero tegengekomen, en dat was wel erg

aantrekkelijk.”

“Ik had in die periode een pennenvriend

die, heel toevallig eigenlijk, in diezelfde fase

zat, en ik was volop bezig hem een brief te

schrijven over ‘het WJNH-kamp’. Die had ik

op mijn bureau laten liggen, en mijn mama

heeft hem gevonden bij het opruimen.

‘s Avonds vroeg ze of ik misschien lesbisch

was. Ik probeerde het eerst nog te ontkennen,

maar toen ik begon te huilen was het al

snel duidelijk…”

“Zij heeft het even later ook aan mijn papa

verteld, en nog later aan de rest van de

familie. Mijn papa sprak er pas met mij over

toen ik hem meenam naar een ouderavond

bij Enig Verschil. Het leek mij de enige manier

om als 16-jarige elke woensdagavond

weg te mogen en dan wisten ze tenminste

waar ik zat. Hij dacht eerst dat het een fase

was, maar hij stond wel open voor mijn

argumenten dat het niet zo was. Ik ging

uiteindelijk op holebikamp toen ik achttien

jaar was, waar we op de oudernamiddag

een heel erg mooie, maar emotionele babbel

hadden. Dat is een moment dat ik echt

nooit meer vergeet.”

“Mijn broer moest er eerst wel aan wennen,

maar uiteindelijk vonden we elkaar in gesprekken

over welke bekende vrouwen we

knap vonden, en zo konden we weer verder

in onze relatie.”

“In de familie was er wel een conservatieve

oom, maar zowel mijn grootvader (die reageerde

met ‘Ah ja, die moeten er ook zijn’)

als mijn ouders hebben nooit echt ruimte

gelaten om directe negatieve reacties toe te

laten. Daar ben ik ze ook echt wel dankbaar

voor.”

“Op dit moment maak ik er geen geheim

meer van. Ik praat gewoon over mijn vrouw

en kinderen, zoals mijn collega’s praten over

hun gezin. Ik ben wie ik ben, en dat is te

nemen of te laten. Ik vind dat ik hierin een

voorbeeld te stellen heb tegenover onze

kinderen.”

STEVE (50)

“Ik was puber in de jaren tachtig, een niet

zo fijne periode om te experimenteren met

seks en seksualiteit. Niet alleen was de tijdsgeest

nog totaal anders en konden we nog

niet spreken van een algemene aanvaarding

van homo’s, laat staan van gelijkheid, maar

we beleefden bovendien de opkomst van

aids, dat toen vooral gedefinieerd werd als

een straf voor het promiscue gedrag van

homo’s en waarover medisch gezien nog

niet veel bekend was.”

“Het enige wat jonge homo’s zoals ik toen

ingeprent kregen van ongetwijfeld goed

bedoelende jongerengroepen was: van seks

krijg je aids en aan aids ga je dood. Als je

het echt niet kan laten, doe het veilig, maar

beter is het helemaal niet te doen, zeker niet

met iemand die je niet (goed) kent… Niet

bepaald bevorderlijk voor een hitsige puber

die dringend zijn eerste stappen op het

gladde liefdespad wilde zetten…”

“Mede door deze tijdsgeest gold voor

homo’s het ‘Don’t ask, don’t tell’-principe. Ik

heb mij nooit tegenover iemand geout in

de echte zin van het woord. Mijn ouders en

familie kregen op een bepaald moment te

horen dat ik een vriend had in plaats van

een vriendin. Voor hen was dat nauwelijks

een verrassing. Ze hebben er ook nooit een

probleem van gemaakt, maar het zinnetje

‘ik ben homo’ is nooit gevallen. In mijn

vriendenkring was het meteen duidelijk

dat ik meer oog had voor jongens dan voor

meisjes. Iedereen aanvaardde dan ook dat

ik met een vriendje naar fuiven of etentjes

kwam. Ik zat op kot in Gent.”

“Slechts één keer heb ik mij echt moeten

outen, toen een meisje dat met mij studeerde

verliefd op mij werd en mij begon

te stalken. Zij scheen mijn hints niet echt te

vatten, hoewel die hoe langer hoe minder

subtiel werden. Dus heb ik haar uiteindelijk

de bevrijdende woorden ‘ik ben homo’ in

wel tien talen naar het hoofd geslingerd.

Zij interpreteerde dat prompt als ‘ik ben

bi, het is een fase, dus misschien maak ik

later nog kans’. Ik heb haar nog één keer

teruggezien, op haar trouwfeest. Daar ben

ik met mijn toenmalige vriend verschenen,

wat voor haar zeer katholieke familie best

wel een schok was, temeer omdat zij ervan

uitgingen dat ik een van haar exen was.”

21


INGE (60)

“Voor mij was mijn coming-out een vanzelfsprekendheid.

Ik was voorbij de dertig

toen ik besefte dat ik op vrouwen viel. Dat is

een late ‘roeping’ en daarom moest ik mijn

schade inhalen. Het was voor mezelf een

schok om te ontdekken dat ik niet gelukkig

was omdat ik steeds op zoek ging naar

personen van het verkeerde geslacht.”

22

“Vanaf het begin ben ik op zoek gegaan

naar verenigingen en zocht ik aansluiting bij

lotgenoten om te weten of ik wel lesbisch

was of dat het een toeval was dat ik op die

ene vrouw viel die trouwens al jarenlang

een vriendin van me was. Via een vriendin

ben ik in contact gekomen met een vrouw

die mijn eerste vrouwelijk lief werd. Vanaf

de eerste week wist mijn omgeving dat ik

verliefd was op een vrouw en ik stak dit niet

onder stoelen of banken. Die relatie duurde

niet zo lang en ik ben op zoek gegaan naar

verenigingen om te ijveren voor gelijke

rechten als heterokoppels.”

“Mijn tweede lief, met wie ik bijna twintig

jaar heb samengeleefd, kende ik reeds een

aantal jaren vooraleer ik wist dat zij lesbisch

was. De familie toonden we meteen dat we

een koppel waren. Alleen voor mijn grootmoeder

toonden we onze gevoelens niet.

We dachten dat zij daar misschien problemen

mee zou hebben. Ze was al op hoge

leeftijd en had een zwak hart. Met Kerstmis

nam mijn grootmoeder me plots bij de arm

en ze vroeg of het goed was dat zij ook een

‘enveloppeke’ had gemaakt voor Anneke.

Dat was voor mij het mooiste kerstgeschenk

dat ik in mijn leven heb gekregen. Toen

we op televisie kwamen, moest het ganse

rusthuis daarvan op de hoogte zijn, zo fier

was ze. Dertig jaar geleden was het niet zo

evident om iets in de media te krijgen over

holebi’s. Soms heb ik vandaag de indruk dat

ik in de omgekeerde wereld van toen leef.”

“Mooie liedjes duren echter niet lang. Na

een samenlevingscontract en een huwelijk

ben ik van mijn vriendin gescheiden. Een

ommezwaai in mijn leven. Na veel verdriet

heb ik toch een manier gevonden om zeer

gelukkig te zijn. Ik ben dankbaar voor de

mooie jaren en koester hoop voor wat er

nog komen zal.”

FRANK (64)

“Ik ben geboren in 1951, als tweede van

drie kinderen. Ik heb een dertien maanden

oudere broer en een zes jaar jongere broer.

Ik ben heel streng opgevoed, met weinig of

geen plaats voor sentiment. Als ik terugdenk

aan mijn jeugd, kan ik me niet bepaald voor

de geest halen of ik al dan niet gelukkig was.

De relatie met mijn ouders en mijn broers

was eerder ‘zakelijk’. Ik ging naar school, ik

hield me braaf aan de strenge leefregels. Ik

dacht zelfs niet na over de (on)zin hiervan.”

“In mijn pubertijd ben ik stilaan zelfstandiger

beginnen leven en heb ik mijn eigen levensstijl

gevonden. Ik was de enige in het gezin

die een grote vriendenkring had. Ik bleef bij

vrienden en vriendinnen logeren, ging met

hen op reis, ging met hen uit. Vanzelfsprekend

heeft dat een zekere ‘vervreemding’

van mijn familie veroorzaakt. Er waren

regelmatig conflicten.”

“In 1977 besloot ik alleen te gaan wonen.

Dat werd door mijn ouders en broers 100%

‘zakelijk’ aanvaard. Ze hadden er niets op

tegen maar ze hebben mij hoegenaamd

niet geholpen.”

“Zo gauw ik op eigen benen stond, kon

ik naar hartenlust uitgaan en personen

ontvangen. Ik heb toen snel de Antwerpse

homowereld ontdekt. Ik voelde mij prima in

die wereld en heb er met mijn familie nooit

over gesproken.”

“In 1977 leerde ik ook mijn partner kennen,

met wie ik na drie jaar ging samenwonen.

Ook daarover heb ik nooit details verteld.

Je spreekt niet van de strop in het huis van

de gehangene…”

“Ik werkte als leerkracht. Mijn collega’s

maakten er geen probleem van dat ik homo

was. Ik was gewoon mezelf, probeerde niet

te manifest te zijn, maar maakte er evenmin

een geheim van. Ik heb een aantal jaren een

relatie gehad met een collega van dezelfde

school. Zowel leerkrachten als leerlingen

waren hiervan op de hoogte. Ik was niemand

tekst en uitleg verschuldigd. Ik bleef

steeds mezelf.”

“Sinds twaalf jaar ben ik vrijwilliger in concertzaal

De Roma, waar iedereen weet dat

ik al veertig jaar met mijn partner samenleef.

De tijden zijn ondertussen dusdanig

geëvolueerd dat er vrij over gesproken kan

worden.”

“Als ik mijn drie situaties vergelijk, thuis, op

school en De Roma, dan verheug ik mij

steeds meer over de tolerantie van mijn

omgeving.”


ADVERTENTIE

KEEP

CALM

AND

LOVE WHO

YOU WANT

www.s-p-a.be


TIPS VOOR

REGENBOOGFAMILIES

Hoe voed je als LGBT-ouder je kind(eren) op? Met liefde, hopen wij. Niets bijzonders, behalve dat de kinderen

vroeg of laat zullen opmerken dat hun gezin anders is dan dat van de meeste van hun klasgenoten.

Misschien omdat die laatsten hen er wel op wijzen. Met empathie, hopen wij, maar dat is niet gegarandeerd.

David Schoenmaekers

LASTIGE VRAGEN DIE ZOTTE ANTWOORDEN VERDRAGEN

24

Om lastige vragen die LGBT-ouders kunnen krijgen wat te relativeren,

geven we eerst enkele antwoorden die veeleer komisch dan

praktisch zijn. Daarna komen dan echte tips aan bod. Tot slot volgt

advies voor ouders die hun coming-out tegenover hun kinderen

willen doen.

Vragen van de omgeving

(aan een homo-ouder) Jullie zonen krijgen zeker alleen poppen om

mee te spelen?

Ja, stel je voor dat ze graag zouden voetballen: dat is zo’n homofobe

wereld!

(aan een lesbische ouder) Missen de kinderen hun vader niet?

Och, ze doen af en toe een babbeltje met de bediende van de

spermabank.

(aan een transgenderouder, uitgedrukt in de vorige genderrol)

Ben je nog steeds hun papa/mama?

Ja, en ook hun papa/mama, hun personal coach, hun superheld, hun

huishoudmanager, hun kok, hun schoenveterknoper, hun sprookjesverteller,

hun parttime god en alle andere rollen die het ouder-zijn

vereist.

Vragen van de kinderen

Hoe hebben mama en jij mij gekregen?

Je bent de zoon van een superheld uit het superheldenbos. Er leven

echter duizenden papa’s in het superheldenbos, dus gaan we nooit

weten welke superheld je papa is.

(bij adoptie) Papa, waar was ik de eerste jaren van mijn leven?

Och kindje, wij hebben je overal gezocht, maar je bent een krak in

verstoppertje spelen.

Worden we later ook homo?

Misschien, maar ook al ben je hetero, we aanvaarden je zoals je bent.

OPVOEDINGSTIPS VOOR LGBT-OUDERS

Kinderen 0-3 jaar

• Op deze jonge leeftijd laat je de kinderen best al in aanraking

komen met verschillende types families. Zoek kinderboeken die

inclusief zijn en verscheidene familievormen tonen. Nodig families

en vrienden uit die holebi en/of transgender zijn. Zo merkt je

kind ongedwongen de verschillen tussen families.

• Zoek een crèche en een kleuterschool uit waar je jezelf goed

bij voelt. Ga naar opendeurdagen, praat met opvoeders en

leerkrachten … Zo merk je hoe de school of crèche tegenover

genderdiversiteit en diverse gezinsvormen staat.

• Je wilt misschien al praten over genderidentiteit en seksualiteit,

maar hou er rekening mee dat peuters niet abstract kunnen

denken en vooral de zekerheid willen hebben dat ze geliefd zijn,

dat de aanwezigheid en de liefde van jou als ouder verzekerd is.

Hou verklaringen die verband houden met genderidentiteit en

seksualiteit simpel en zeer concreet.

• Zadel je kind niet op met dwingende verwachtingen over

speelgedrag. Zorg vooral voor voldoende positieve prikkels. Laat

kinderen vrij spelen, zonder je te veel te laten leiden door opvattingen

van welke spelletjes voor jongens en welke voor meisjes

zijn. Dat bevordert de volwaardige ontwikkeling van je kind.

Kinderen 4-11 jaar

• Praat met je kind over seksualiteit en genderidentiteit. Op deze

leeftijd kunnen kinderen concepten zoals gender, seksuele identiteit,

adoptie, zwangerschap en inseminatie vatten.

• Dit is de leeftijd waarop kinderen heel gefocust kunnen zijn op

de vraag wat de impact is om een LGBT-ouder te hebben. De

vraag hoe leeftijdsgenoten hen daardoor benaderen kan zich op

deze leeftijd sterk manifesteren. Dat leidt soms tot onzekerheid.

Stel je kinderen gerust met veel liefde. Straal zelfverzekerdheid


dossier familie

COMING-OUT TIPS VOOR LGBT-OUDERS

• Hou er rekening mee dat je coming-out als LGBT-ouder doen

geen eenmalige gebeurtenis is, maar een proces doorheen het

leven van het kind. Kinderen willen informatie, maar ze zoeken

ook geruststelling. Vraag aan je kinderen wat ze weten over

holebi’s en transgenders, en hoe ze denken over holebi’s en

transgenders.

• Zorg ervoor dat je kinderen in contact komen met andere

kinderen met homoseksuele papa’s, lesbische mama’s, transgenderouders,

inter- of biseksuele ouders. Indien je die mensen

niet kent, dan kunnen kinderen terecht bij de Holebifoon.

• Hou er rekening mee dat de reacties van kinderen op je

coming-out sterk kunnen variëren. Sommigen zullen veel tijd

nodig hebben om de coming-out te verwerken, anderen zullen

er helemaal niet over willen praten. Nog anderen zullen vooral

veel vragen stellen. Elk kind is anders. Probeer niet te snel gefrustreerd

te raken als je kind niet meteen overloopt van begrip.

Als LGBT-ouder kan je niet veranderen wie je bent, maar je kunt

wel inlevingsvermogen tonen.

uit. Leg echter ook uit dat niet iedereen ruimdenkend is

over verschillen tussen mensen en gezinnen. Benadruk

zeker ook de positieve rol die medestanders spelen

zoals de leerkracht of de vriendjes van wie je de ouders

goed kent. Leg uit dat als je iemand ‘raar’ vindt, dit vaak

is omdat je die persoon niet goed kent. Praten en spelen

met elkaar zorgt ervoor dat ‘raar’ ‘gewoon’ wordt.

Tieners

• Dezelfde tips als voorgaande blijven gelden. Blijf er

vooral over praten. Tieners kunnen heel erg bezig zijn

met zichzelf en hun eigen leefwereld. Tracht vanuit die

leefwereld te vertrekken om je eigen gezinssituatie

bespreekbaar te houden.

• Zorg dat er in huis voldoende betrouwbare informatie

is over holebi’s en transgenders. Je kinderen kunnen

opzoeken wat ze je zelf niet durven te vragen. Çavaria

heeft twee basisbrochures die informatie voorzien over

holebi’s en transgenders: ‘Alles wat je altijd al wilde weten

over holebi’s’ en ‘Alles wat je altijd al wilde weten over

transgenders’. Die brochures kan je bestellen via cavaria.

be/shop. Leg ze niet in een apart hoekje, maar gewoon

tussen de tijdschriften op de salontafel. Zet eens in het

bijzijn van je kinderen een film of serie op waarin holebi’s

en transgenders in gezinssituaties aan bod komen.

Zo zien ze dat ze natuurlijk niet de enigen zijn in hun

gezinssituatie. Neem de kijkwijzer en aanbevolen leeftijd

als referentie indien je twijfelt of je kind gereed is voor

een bepaalde film of serie.

• Contacten met andere regenboogfamilies met tienerkinderen

zijn een steun en een punt van herkenning voor

tieners die vrij met elkaar kunnen omgaan. Zie verenigingen

voor contacten.

• Benadruk dat je coming-out niets verandert aan de liefde die je

voor je kinderen voelt. Beklemtoon vooral de eerste dagen en

weken na een coming-out dat door die onthulling de menselijke

relaties in het gezin niet ingrijpend veranderen.

En bij adolescenten?

Coming-out doen als ouder tegenover tieners vraagt soms extra

moed. Leeftijdsgenoten zijn voor adolescenten zeer belangrijk. Ze

zijn misschien extra bezorgd over hoe hun leeftijdsgenoten hen

zullen benaderen als bekend wordt dat de ouder(s) holebi en/of

transgender is (zijn). Adolescenten zijn ook bezig hun eigen seksuele

identiteit te vormen. Daardoor kunnen gesprekken met je kinderen

over seksualiteit of seksuele identiteit extra uitdagend worden. Zoek

contact met andere ouders over hun ervaring.

INFO & VERENIGINGEN

De Holebifoon kan je bereiken via www.holebifoon.be, per e-mail

op vragen@holebifoon.be of door te bellen naar het gratis telefoonnummer

0800 99 533 (op maandag, woensdag en donderdag van

18.30 tot 21.30 uur).

Verenigingen (alle verenigingen en volledige contactgegevens:

zie de verenigingslijst achteraan in ZiZo-Magazine)

• ’t Kwadraat: vereniging voor holebi-ouders

• Wel Jong Niet Hetero: nationale jongerenvereniging voor

holebi's en transgenders. Zij overkoepelen de holebi- en

transgenderverenigingen voor jongeren. Bekijk hun site voor

een LGBT-jongerengroep in de buurt: www.weljongniethetero.

be/groepen

• Berdache België: vereniging voor ouders van jonge en

oudere/volwassen genderkinderen

• Anders Gewoon: voor transgenders en hun omgeving

25


WE ARE

FAMILY

Er is al heel veel inkt gevloeid over de vraag of homoseksualiteit is aangeboren, dan wel door de

omgeving wordt bepaald. Hoe het ook zij, bij velen leeft toch de indruk dat er veel families zijn waarin

meerdere leden ‘van de familie zijn’. ZiZo sprak met enkele personen die niet de enige holebi in hun

familie zijn.

Yannick Smeets


dossier familie

Het is gelukkig nog niet voorgevallen dat

ik verliefd werd op iemand met wie Koen

aan het daten was of met wie hij een

relatie had. Of vice versa - Bart

Koen en Bart (25 jaar), een eeneiige tweeling,

zijn beiden homo. Ze kwamen niet

tezamen uit de kast. Koen vertelde het

zijn ouders toen hij 14 jaar was: “Ik heb het

gewoon tegen mijn ouders gezegd op een

avond toen mijn broers boven waren. Ik zat

alleen met mijn ouders in de woonkamer.

Als broers konden we het goed vinden met

elkaar, maar als we de kans zagen om elkaar

een hak te zetten, deden we dat ook wel.

Daarom heb ik gekozen om het persoonlijk

tegen m’n ouders te zeggen.” Bart heeft

6 jaar langer gewacht, tot hij het middelbaar

onderwijs had afgerond. “Doordat

ik op een technische school zat waar het

grootste deel van de leerlingen jongens

waren, heerste er een zekere machocultuur”,

verduidelijkt Bart. Volgens hem is dat

de reden waarom zijn broer eerder uit de

kast is gekomen. Koens eerdere comingout

maakte het voor hem wel makkelijker

om dat ook te doen, voornamelijk bij zijn

ouders en andere familieleden.

Voor hun coming-out hadden ze er echter

geen idee van dat ze beide homo waren.

Voor Koen was het een verrassing toen Bart

uit de kast kwam: “Ik had altijd gedacht dat

hij samen was met een gezamenlijke vriendin

met wie we veel optrokken.”

Tweelingbroers die beiden homo zijn…

Het is toch wel een beetje speciaal, niet?

“Sommige mensen beginnen meteen te

fantaseren of ongepaste vragen te stellen

als ze dat over ons horen”, vertelt Bart. “We

zijn echter nooit samen uitgegaan. Wat nog

het dichtst in de buurt kwam van samen

uitgaan, was toen Koen mij naar een avond

van holebi-jongerenvereniging Enig Verschil

heeft meegenomen.” “Ik ga niet echt uit

naar clubs of feestjes”, geeft Koen toe. “Ik

ga liever iets drinken met vrienden.” “Ik ben

meer diegene van ons twee die uitgaat”,

zegt Bart. “Ik vraag Koen af en toe wel mee,

maar tot op heden zijn we nog niet samen

gaan feesten.”

Samen daten is evenmin aan de orde. “We

hebben niet dezelfde voorkeuren als het

op mannen aankomt”, meent Koen. “Ik val

meestal op donkerharige, mannelijke types

die lief zijn en me kunnen doen lachen. Als

ze fan zijn van Disney, is dat zeker een plus.”

“Ik hoop dat we niet op dezelfde types vallen”,

bezweert Bart. “Het is gelukkig nog niet

voorgevallen dat ik verliefd werd op iemand

met wie Koen aan het daten was of met wie

hij een relatie had. Of vice versa. Ik vind het

niet gemakkelijk om mijn voorkeurstype te

omschrijven. Iets dat vaak terugkomt qua

uiterlijk is dat de mannen die ik aantrekkelijk

vind ofwel slank en iets kleiner dan ik zijn,

ofwel even groot of groter en gespierd.

(lacht) Verder vind ik het belangrijk dat de

persoon gevoel voor humor heeft en een

actief leven leidt, aangezien ik zelf veel

sport en beweeg.”

Geert Proost (25) was al van bij zijn geboorte

niet de enige homo in zijn familie.

Zijn nonkel Paul Borghs (52) kwam uit

de kast nog voor Geert was geboren. Paul

benadrukt dat hij moeite heeft met het concept

‘uit de kast komen’: “Als homo moet je

telkens opnieuw uit de kast komen, bijvoorbeeld

als je van werk verandert of nieuwe

buren krijgt, en dit gebeurt ook niet altijd

op dezelfde manier en op hetzelfde tempo.

Mensen gaan er vaak in eerste instantie

vanuit dat je hetero bent. Toen ik enkele

jaren geleden voor een onderzoek naar het

ziekenhuis moest, ging de verpleegster na

afloop in de wachtzaal mijn echtgenoot

halen. Ze vroeg luid naar de vrouw van

mijnheer Borghs. Toen mijn echtgenoot

rechtstond, werd hij vriendelijk verzocht om

terug te gaan zitten omdat ze een vrouw

verwachtte. Die verpleegster had trouwens

geen enkel bezwaar tegen een homokoppel,

maar het kwam gewoon niet in haar

op dat een man ook wel eens met een man

zou kunnen meegekomen zijn. Zo zie je

maar dat je telkens weer uit de kast moet

komen. Mijn feitelijke coming-out speelt

zich af op het einde van de jaren zeventig,

begin jaren tachtig. Ik zat in Deurne op een

middelbare jongensschool, het onderwijs

was toen nog gescheiden, en er waren

nog enkele homo’s in de klas. Op de een of

andere manier werd dat al vlug duidelijk. In

het laatste jaar van de middelbare school

begonnen we in het weekend samen uit te

gaan. We gingen naar het G.O.C. in de Dambruggestraat

in Antwerpen en Café Strange

dat er recht tegenover ligt. De Marcus

Antonius in de Van Schoonhovenstraat was

voor ons ook een geliefde uitgaansplek.

Op school spraken we daar in een soort

codetaal over. We gingen naar de club en

dat soort dingen. Je mag niet vergeten dat

het toentertijd nog absoluut niet evident

was om uit de kast te komen, hoewel ik

nooit echt moeite heb gehad met het aanvaarden

van mijn homoseksualiteit, en zelfs

van geluk mag spreken dat ik op vrij jonge

leeftijd en vrij spontaan met andere homo’s

in contact ben gekomen. Internet bestond

nog niet en je kon niet even opzoeken waar

je naartoe moest. Uit mijzelf zou ik het wellicht

pas veel later hebben aangedurfd om

een homodiscotheek binnen te stappen,

als ik toen nog geen andere homo’s zou

hebben gekend.”

“Ik kan me niet herinneren dat ik bij mijn

ouders op de één of andere manier een

27


Ik ben uit de kast gekomen met de hulp

van de televisie. Enkele jaren geleden werd

op VTM het programma ‘Uit de kast’ uitgezonden.

Via die weg is het gegaan- Geert

28

grote coming-out heb gedaan. Mijn tactiek

was eerder om ze geleidelijk te laten

wennen aan het idee dat hun zoon homo

was. In 1986 ben ik gaan samenwonen met

Roger, mijn echtgenoot, en toen was het

natuurlijk wel voor iedereen duidelijk.”

Geert, Pauls neef, pakte het anders aan. Hij

deed wel een ‘grote coming-out’: “Ik ben uit

de kast gekomen met de hulp van de televisie.

Enkele jaren geleden werd op VTM het

programma ‘Uit de kast’ uitgezonden. Via

die weg is het gegaan. Mijn nonkel steunde

me door aanwezig te zijn tijdens één van

de opnames.” Paul had er voorheen niet

bij stilgestaan dat Geert homo was. “Geert

is altijd veel bezig geweest met (vecht)

sporten en voetbal. Daardoor vermoedde ik

niet meteen dat hij homo zou zijn. Uiteraard

is dat een volledig foute redenering”, geeft

Paul toe.

Paul herinnert zich uit het televisieprogramma

dat zijn zus opmerkte dat Geert “van

karakter helemaal nonkel Paul was”. Geerts

vader merkte op zijn beurt op dat hij er weinig

problemen mee had dat Geert homo

was, omdat zijn twee nonkels ook al zo lang

samenwoonden en gelukkig waren. “Het

bewijst nog maar eens hoe belangrijk het

is om allerlei mensen met elkaar in contact

te brengen”, zegt Paul. “Het is de efficiëntste

manier om vooroordelen, bijvoorbeeld over

homo’s, af te bouwen.”

Geert en Paul zijn overigens niet de enige

holebi’s in de familie. “Mijn nonkel, de broer

van mijn moeder, was homo”, zegt Paul. “Hij

is jammer genoeg al een tijdje gestorven.

Toen hij thuis zijn coming-out deed werd

hij buitengezet op het moment dat hij achttien

jaar werd. Als ik me niet vergis, heeft hij

in de jaren vijftig zijn coming-out gedaan.

Nadat hij uit het huis was gezet, werd hij

nog een tijdje opgevangen door mijn ouders.

Hij is voor zover bekend dus de enige

echte homopionier in onze familie!”

Willeke (40) is als kind ook opgegroeid met

de notie dat ze niet de enige in de familie

was. Van haar neef Pieter (52) was geweten

dat hij niet hetero was, al spreekt hij liever

niet over een klassieke coming-out: “Ik heb

op geen enkel moment iets verborgen,

dus heb ik bij wijze van spreken nooit in de

kast gezeten en hoefde geen coming-out

te doen. Er was wel een moment waarop

iedereen in mijn omgeving het plots te

weten kwam. Ik had over mijn eerste relaties

en vriendschappen zonder er veel over na

te denken een boekje gepubliceerd. Het

verhaal lag gewoon in de winkel. Wellicht

deed dat nieuws de ronde in mijn familie

en zijn er toen zaken over gezegd, maar

bijna nooit tegen mezelf. Hoe erop werd

gereageerd, weet ik dus eigenlijk niet. Eerlijk

gezegd ging ik daar nogal laconiek mee om.”

Willeke vult aan: “Pieter heeft het voor mij

gemakkelijker gemaakt om bij m’n tantes

en nonkels te vertellen dat ik lesbisch ben.

Het was immers niet ‘nieuw en choquerend’

meer in de familie. Ik ben zeker dat

Pieters openheid mijn coming-out in de

familie heeft vergemakkelijkt. We spreken

ondertussen toch over zo’n 23 jaar geleden.

Het is vandaag denk ik allemaal ‘normaler’

geworden dankzij de media en de talrijke

inspanningen van de LGBT-gemeenschap.”

Pieter is ook van mening dat iedereen in de

familie er wat sneller overheen was toen

Willeke haar coming-out deed, omdat ze al

gewend waren aan het idee dat iemand in

de familie holebi was: “Zoals zo vaak, was

de eerste gedachte bij mijn ouders wellicht

dat hun kind ‘ongelukkig’ zou worden. Mijn

ouders hebben snel ingezien dat er van ‘ongelukkig

zijn’ geen sprake was. Ik leidde een

vrolijk leven met fijne relaties en vrienden.

Hun aanvankelijke angst voor mijn toekomst

verdween snel. Ze gingen er goed mee om.

Mijn ouders zijn altijd heel gastvrij en vriendelijk

geweest voor al mijn vrienden. Ik ben

al bijna 27 jaar samen met dezelfde man.

Hij wordt door mijn vader gewoon als een

schoonkind beschouwd, zoals alle anderen.

Mijn vriend heeft mijn vader erg graag en

omgekeerd. Mijn moeder is enkele jaren

geleden overleden, maar ook voor haar gold

absoluut hetzelfde.” Pieter ziet er de humor

wel van in. “We hebben wel een speciale

familiesamenstelling: mijn vader is de broer

van Willekes vader, en mijn moeder de zus

van Willekes moeder. Als er iets genetisch in

het spel is, is het niet zo raar dat we net in

deze twee gezinnen ‘met veel’ zijn.”


Het mooiste cadeau

Draagmoeder Sophie schonk

Wim en Kevin een zoon

dat er is

30


dossier familie

Er is een dorp nodig om een

kind op te voeden, zegt men wel

eens. In het geval van de kleine

Remy was dat spreekwoordelijk

dorp nodig om hem op de wereld

te zetten. De kleine jongen

is de zoon van twee papa’s, maar

kwam op de wereld door een

draagmoeder, een eiceldonor, de

goede zorgen van het medische

team van het UZ Gent en de

steun van familie en vrienden.

Tekst: Laura Liems

Foto's: Sophie Nuytten

Wim en Kevin ontmoetten elkaar 13 jaar

geleden in het pre-smartphonetijdperk

op een message party in Antwerpen. Ze

waren toen nog prille twintigers en er was

nog lang geen sprake van een kinderwens.

Acht jaar later begon het toch te kriebelen.

Uiteindelijk hebben ze gekozen voor een

draagmoeder. Ondertussen is hun zoon 2

jaar oud, en mogen ze zich ‘paps’ en ‘papa’

noemen.

HET LANGE PAD DAT ADOPTIE HEET

Zoals veel andere koppels, zagen Wim en

Kevin hun vrienden en hun familieleden aan

kinderen beginnen. Ook zij wilden graag

ouders worden. Toen het koppel eraan

begon te denken om hun wens concreet

te maken, was adoptie de eerste piste die

ze onderzochten. “Maar dat bleek nogal

lang, ingewikkeld en moeilijk te zijn”, vertelt

Kevin. “We hebben ons wel ingeschreven,

maar de eerste brief die we kregen van Kind

en Gezin, was ronduit ontmoedigend.” “Er

waren toen al enorm lange wachtlijsten in

België”, voegt Wim eraan toe. “Adopteren uit

het buitenland is soms mogelijk, maar veel

landen geven nog steeds de voorkeur aan

een netjes getrouwd christelijk heterogezin.

Een homokoppel gaat in tegen het waardesysteem

van veel Afrikaanse of Arabische

landen waaruit geadopteerd kan worden.”

NIEUWE WERELD, OUDE VRIENDEN

In 2012 hoorden Wim en Kevin op het

nieuws dat het UZ Gent het eerste ziekenhuis

in België zou worden dat draagmoederschap

voor homokoppels zou begeleiden.

“Sophie, een collega van Wim, had ooit eens

terloops laten vallen dat ze wel draagmoeder

wilde zijn,” vertelt Kevin, “maar dat wist

ik toen zelfs niet. Pas na dat nieuwsbericht

kwam het weer ter sprake op een barbecue.

Op dat punt was het allemaal nog lacherig,

maar een paar weken later zei Sophie dat

ze het écht meende. Op dat moment zijn

we echt beginnen nadenken. In september

hadden we dan ons intakegesprek met twee

koppels: ik en Wim, en Sophie en haar man.

Toen is de bal aan het rollen gegaan.”

“Ik heb er eigenlijk nooit aan gedacht om

draagmoeder te zijn tot het ter sprake

kwam”, vertelt Sophie. “Ik werkte samen

met Wim, maar ondertussen waren we ook

goede vrienden geworden. Ik heb het idee

met mijn man besproken en ook hij zag het

helemaal zitten. Ik werd dat jaar wel 39 jaar,

dus zei ik wel: als je het wil, dan is het nú,

want anders is er een groter risico op misvormde

kinderen en zo. Ik wist toen nog niet

dat ook eiceldonatie mogelijk was. Uiteindelijk

was ik al boven de 40 toen we het proces

in gang zetten, maar met eiceldonatie is dat

risico er niet.”

“In het ziekenhuis hebben ze de eicel

bevrucht met sperma van één van ons, we

zeggen liever niet van wie, en hebben ze

een embryo ingebracht bij Sophie”, vertelt

Kevin.

MOEDERBAND/VADERBAND

Hoe is het om een kindje voor iemand

anders te dragen? “Van in het begin weet

je al: dit is niet mijn kind”, zegt Sophie. “Ik

wilde zelf ook geen kinderen meer, ik heb er

al twee. Het idee om het kind voor mezelf

te houden, wat wettelijk overigens wel kán,

is nooit bij me opgekomen. Ook mijn man

wilde geen kinderen meer. Je voelt het kind

natuurlijk wel groeien. Je hebt daar een zeer

groot verantwoordelijkheidsgevoel bij, ik

zou zelfs zeggen dat het groter was dan bij

mijn eigen kinderen, omdat iemand anders

op me rekende. Ik denk wel dat je je er niet

echt op kunt voorbereiden om het kind af

te geven. Niet dat ik dat niet kón, maar je

hormonen zijn dan zó hard bezig... Sommige

momenten zegt je lichaam: er hoort

hier een kind te zijn om voor te zorgen en

dat is er dan niet. Daar moet je gewoon

even door.”

“Wij probeerden van onze kant de moeilijke

momenten wat te verzachten”, vertelt Wim.

“Bijvoorbeeld, we waren een week samen

in het ziekenhuis en we wisten dat het moment

waarop wij met het kindje naar huis

zouden gaan en zij zélf ook naar huis zou

vertrekken, heel moeilijk zou worden. We

probeerden dat op te vangen door Sophie

even haar spullen thuis te laten afzetten en

haar dan naar ons te laten komen.”

“We weten ook wel dat die band er is,” zegt

Kevin, “ook al is het biologisch haar kind niet.

We beseffen wel dat ze het kindje 9 maanden

heeft voelen leven en bewegen. Die

band is er en die kan je niet zomaar doorknippen.

Dat willen we ook niet. Sophie is

de meter van ons kindje. Dat het moeilijk zal

zijn, dat wéét je ergens wel, maar daar ben

je tijdens het proces minder mee bezig. Ook

voor ons was het een leerproces, al was het

voor ons natuurlijk anders. Heel lang was het

voor ons eerder abstract. Sophie was dan

zwanger van ons kind, maar ze leefde negen

kilometer verder. Je zit uiteraard niet met

een zwangere vrouw in huis. We probeerden

wel contactmomenten in te bouwen tijdens

de zwangerschap en gingen mee naar de

gynaecoloog. We probeerden de zwangerschap

zoveel mogelijk mee te beleven, maar

toch is het anders. Sophies man zat met een

zwangere vrouw, niet wij. Dus voor ons was

het tot op het einde eerder surreëel.”

“Ik denkt dat het een misverstand is dat

het met een donoreicel niet moeilijk is”,

verduidelijkt Sophie. “Het is anders in de zin

dat ik op lange termijn niet bezig zal zijn

met vergelijkingen maken met mijn eigen

kinderen, maar het proces van de bevalling

is uiteraard hetzelfde. Je moet dan verder

met je eigen gezin, terwijl dat kindje naar de

papa’s gaat.”

“We hebben de contactmomenten na de

zwangerschap ook rustig afgebouwd”, zegt

Wim. “Maar je kan dat ook niet altijd inplannen”,

verduidelijkt Kevin. “Soms had Sophie er nood

aan om Remy te zien, soms was dat verlangen

kleiner. Je moet het ook niet rooskleuriger

voorstellen dan het is. Het is een proces met

ups en downs. Er zijn moeilijke momenten

geweest, mét tranen.” “Op zulke momenten is

het vooral erg belangrijk om te blijven communiceren,”

meent Wim, “want er is niet één,

maar er zijn twee koppels bij betrokken.”

“Je bent inderdaad niet met twee zwanger,

maar met vier”, beaamt Sophie. “Dus ben je

een emotionele, zwangere vrouw met drie

mannen om je heen.”

WETTEN VAN NAPOLEON

Naast het menselijke aspect, is er uiteraard

ook de wettelijke regeling en het gebrek aan

een wettelijk kader voor draagmoederschap

in België.

31


32

“Er zijn geen rechten”, zegt Kevin vlakaf.

“Géén van de partijen heeft 100 procent zekerheid”,

beaamt Sophie. “In principe wisten

zij niet of ik het kind aan hen zou afstaan en

wist ik niet of zij het kind zouden aanvaarden.

Onderling is dat uiteraard besproken,

maar wettelijk was Remy een jaar lang mijn

kind en dat van mijn man. Hij had zelfs een

jaar lang de familienaam van mijn man,

totdat de volledige adoptieprocedure was

afgerond.”

“Rond draagmoederschap is er in België

nog geen wettelijk kader”, stelt Kevin. “Er

staat nergens dat het niet mag, maar het

is ook niet geregeld. Ook voor UZ Gent is

het dansen op een slappe koord, want ze

werken echt in die grijze zone. We hebben

hier rond ouderschap echt nog de wetten

van Napoleon. Dus Sophie was wettelijk de

mama, haar man was wettelijk de papa.”

“Zelfs al kun je 100 procent, zwart op wit,

bewijzen dat het genetisch jouw kind niet

is, toch geldt het wettelijk vermoeden van

ouderschap”, legt Sophie uit. “Natuurlijk is

dat deels ter bescherming van bijvoorbeeld

onvruchtbare vrouwen die mama worden

via eiceldonatie en die het kind wél als hun

eigen kind zien. Daarom heb je echt een

aparte wetgeving nodig.”

“Je hebt echt concrete discussiepunten”,

vertelt Kevin. “Om een voorbeeld te geven:

stel dat er iets met Sophie en haar man zou

zijn gebeurd voor de adoptie, dan zou Remy

een van hun wettelijke erfgenamen zijn

geweest. Dat is een héél vreemde situatie.

Het kind heeft nooit bij hen gewoond, heeft

geen genetische verwantschap met hen,

maar geldt voor de wet op dat moment

wél als hun derde kind. Er zijn gerechtelijke

arrondissementen - in Antwerpen valt het

gelukkig mee - waar de rechters moeilijk

doen over het ouderschap, ook al zijn al

de betrokken partijen het eens, zeker in de

eerste maanden, want die gelden als ‘bedenktijd’

voor de draagmoeder. Remy staat

vermeld in Sophies trouwboekje en op de

geboorteakte staat ook de naam van haar

man. De adoptie is maar een aanhangsel

bij de geboorteakte. Maar je hebt ook rare

kronkels in de wetgeving: het kindergeld

bijvoorbeeld kon wél vanaf dag 1 aan ons

worden betaald, hoewel Remy een andere

achternaam had. De eigenlijke procedure

om te adopteren was op zich simpel. Ze

duurde wel een jaar.”

DOOR EN DOOR VERTROUWEN

Op zich zouden Wim en Kevin nog graag

een tweede kindje willen, maar ze schatten

de kans laag in dat dat gebeurt, zowel

vanwege de kosten als vanwege het vinden

van een nieuwe draagmoeder. Sophie is

momenteel te oud om nog in aanmerking

te komen en wil zelf ook niet meer vanwege

de druk op haar gezin. “Mijn oudste zei nadat

het voorbij was: één keer en nooit meer.

Voor mij is het ook wel goed zo. Ik ben blij

dat ik het gedaan heb, maar ik zou het niet

nog eens doen”, aldus Sophie.

“Wij hebben zelf ook geleerd dat een draagmoeder

iemand moet zijn die je door en door

vertrouwt. Ik zou het niet zomaar met eender

wie kunnen of willen doen”, zegt Kevin.

“Zelfs als er geen bezwaren waren, wisten

we vanaf het begin dat we het niet nog

eens zouden vragen aan Sophie”, zegt Wim.

“Het vergt zo’n inspanning om dat te doen.

Je kunt het gewoon niet nog een keer

aan iemand vragen, al was het maar voor

Sophies werk.”

“Mijn baas zei iets in de trant van: ‘gelukkig

zit ik hier met allemaal oudere vrouwen die

niet meer zwanger kunnen worden. Tja, en

dan moest ik kort daarna komen uitleggen

dat ik zwanger was, hoewel ik moet

zeggen dat iedereen uiteindelijk wel positief

reageerde.”

HET MOOISTE CADEAU

“Als ik een tip zou moeten geven aan mensen

die eraan beginnen: maak vooraf goede

afspraken, zet dingen op papier”, zegt Wim.

“Ik weet dat het raar klinkt, want je bent erg

zakelijk bezig met een persoon die je al jaren

kent. Die geschreven afspraken zijn niet

rechtsgeldig, maar het is écht wel nodig. Je

moet niets veronderstellen, en zeker geen

beslissingen nemen in het midden van

emotionele situaties.”

“Wat het als draagmoeder de moeite waard

maakt, is het geluk te zien van de wensouders”,

zegt Sophie. “Je kunt mensen die zelf

niet in staat zijn om een kind te hebben

de mogelijkheid geven om toch ouders te

worden.” “Dat is het mooiste cadeau dat er is”,

zegt Kevin.


het document met de papa's in bed

dossier familie

In Het Document duiken we in de rijke collectie holebien

transgenderdocumenten van redacteur Paul Borghs.

We vissen een merkwaardig document op en onthullen

de onthutsende inhoud.

Paul Borghs

MET DE PAPA’S IN BED

In 1983 publiceerde uitgeverij Gay Men’s Press een boekje over Jenny die

samenwoonde met haar vader Martin en zijn vriend Eric. Het kinderboekje,

dat vertaald was uit het Deens, leidde in het Verenigd Koninkrijk

tot heel wat opschudding. Vooral de foto’s waarop Jenny in het bed van

haar vaders is te zien zorgden voor de nodige commotie. Het boekje

werd aangevoerd om op het gevaar van homoseksualiteit te wijzen en

leidde mee tot de invoering van de beruchte Clause 28 in 1988. Clause

28 stipuleerde dat lokale overheden niet doelbewust homoseksualiteit

mochten promoten. In door de staat gesubsidieerde scholen mocht

homoseksualiteit niet voorgesteld worden als een samenlevingsvorm die

met het gezin kon worden gelijkgesteld. Clause 28 bleef overeind tot aan

het begin van de jaren tweeduizend.

33


Kwetsbare kinderen

een gezinssfeer bieden

Ingrid en Els engageren zich bewust als pleegouders

34

Ingrid en Els zijn de pleegouders

van Elvira. Samen met hun twee

zonen vormen ze een hecht

gezin. Elvira werd via de jeugdrechter

bij de pleegouders geplaatst.

Zorgen voor een kindje

met bagage is niet evident, maar

geeft wel voldoening. Het koppel

vertelt over hun engagement

als pleegouders.

Dennis De Roover

“We dachten al lang over pleegzorg”, herinnert

Ingrid zich. “We wilden dat serieuze

engagement tegenover het kind en de

maatschappij nemen. Er breekt in je leven

een moment aan dat als het juiste moment

aanvoelt. Wanneer je stabiliteit hebt, je je

tijd goed kunt verdelen … We meenden

dat onze zonen ook oud genoeg waren om

bepaalde zaken te begrijpen. Een pleegkind

komt immers met de nodige bagage. Het

engagement dat wij aangaan, leggen we

in zekere zin ook op aan onze kinderen. We

beschouwen pleegzorg niet als gezinsuitbreiding.

Pleegzorg betekent tijdelijk, voor

korte of langere termijn, een kind opvangen

in je gezin omdat je ervan overtuigd bent

dat het kind beter af is als het in een gezinssfeer

terechtkomt, en dat je het kind en ook

de moeder of andere familieleden tijdelijk

hulp kan bieden.”

Hoe verloopt de screeningsprocedure

voor kandidaat-pleegouders?

Els: “We hebben ons via pleegzorgvlaanderen.be

aangemeld. Je krijgt dan een

uitgebreid infopakket opgestuurd.”

Ingrid: “Pleegzorg Vlaanderen organiseert regelmatig

infosessies. Die eerste infoavond is

een ferme binnenkomer. Er wordt uitgelegd

wat pleegzorg inhoudt, welke vormen van

pleegzorg er bestaan. Je krijgt geen geïdealiseerd

beeld voorgeschoteld. Ze vertelden

ons dat de helft van de plaatsingen van

pleegzorgkinderen riskeert te mislukken. Na

die infoavond begon de overtuiging dat we

pleegzorg wilden bieden snel te groeien. Je

krijgt een vragenlijst mee naar huis, die je

terugbezorgt wanneer je er als gezin klaar

voor bent. Eens de vragenlijst is ingediend,

volg je gedurende zes avonden een vorming

met andere kandidaat-pleegouders.

Die vorming wordt gegeven door een

medewerker van Pleegzorg Vlaanderen en

een ervaren pleegouder. Je krijgt enorm veel

info, bijvoorbeeld over traumaproblematiek

of de loyaliteit tegenover de eigen ouders

waar veel pleegkinderen mee worstelen. Er

worden onder meer ook video’s met getui-


dossier familie

genissen van pleegkinderen en pleegouders

getoond. Dat is heftig. Je beseft hoe hard

het is voor kinderen om van de ene situatie

in de andere te belanden.”

Els: “Nadien volgt er opnieuw een vragenlijst.

Daarin staan veel persoonlijkere vragen.

Eens Pleegzorg die vragenlijst heeft ontvangen,

begint de screeningsperiode. Een

‘screeningsteam’, een psycholoog en een

maatschappelijk assistent, komt om de twee

à drie weken thuis langs. Deze fase kan een

half jaar of zelfs langer duren. Wij hebben die

periode als zeer leerrijk en intens ervaren. Je

krijgt de tijd om alles goed te overdenken

en dat is broodnodig; je staat immers op

het punt om belangrijke beslissingen te

nemen. Gaan we met pleegzorg starten?

Wanneer? Onder welke vorm? Op een

gegeven moment valt de beslissing. Je krijgt

te horen of je in aanmerking komt voor

pleegzorg en welk type pleegzorg het beste

bij jouw gezin past. Je ontvangt dan een

uitgebreid verslag van de screening en een

pleegzorgattest. Wij kregen een attest voor

‘perspectiefbiedende pleegzorg’. Deze vorm

van pleegzorg wordt gekozen voor kinderen

die door de jeugdrechter langdurig onder

pleegzorg worden geplaatst.”

Ingrid: “Wanneer je in aanmerking wil

komen voor pleegzorg, vraagt men om een

duidelijk profiel te geven van het kind dat

in je gezin zou passen. Dat mag heel eng

gedefinieerd worden. Pleegzorg Vlaanderen

vraagt om niet beschaamd te zijn om een

duidelijk profiel te schetsen, omdat ze zo

naar een goede match kunnen streven.

Je geeft je voorkeur voor geslacht van het

kind, leeftijd, ras of godsdienst. Wij hebben

het profiel bewust vrij open gelaten. Onze

voornaamste vraag was dat het kind jonger

zou zijn dan ons jongste zoon.”

Els: “Twee weken na het ontvangen van

ons pleegzorgattest kregen we telefoon.

Ze bellen je op met de vraag of ze een kind

summier mogen voorstellen. Ze komen

thuis een samenvatting geven. ‘De mama

heeft bepaalde problemen en de papa is uit

beeld’, luidde de vage omschrijving bij ons.

Je moet op basis daarvan beslissen of je met

het kind wil kennismaken. De bedoeling is

om gaandeweg het kind te leren kennen.

Bij ons is dat snel gegaan, maar de situatie

vereiste dat ook. We hebben eerst de mama

ontmoet onder begeleiding van Pleegzorg

Vlaanderen en een week later kwam Elvira

met haar mama bij ons op bezoek. We

hebben hen het huis getoond. Dat was een

heel triest en pijnlijk moment voor de mama

en heel heftig voor Elvira. Twee dagen later

vond de overdracht plaats. Dat is soms de

realiteit. De jeugdrechter neemt een beslissing.

Vervolgens is Pleegzorg Vlaanderen aan

zet en moeten ze doortastend te werk gaan.”

Hoe verliepen de eerste dagen?

Ingrid: “De pleegzorgbegeleidster belde die

eerste week dagelijks om te vragen hoe het

verliep. Je krijgt een totaal vreemd kindje in

huis, en dat is heel onwennig, voor iedereen

in huis. Elvira is heel positief ingesteld. Ze is

een overlever en ze verwachtte geen hulp.

Ze huilde nooit in het begin, voor niets, niet

voor pijn noch voor honger. We hebben

haar steeds getroost wanneer ze zich pijn

deed, ook al waren er bij haar geen tranen.

Zo heeft ze geleerd dat huilen mag en kan.”

Els: “Ze was net geen twee jaar, en kon zichzelf

al volledig aan- en uitkleden. Je neemt

dat over, maakt duidelijk dat jij degene bent

die haar verzorgt, dat ze op die leeftijd niet

voor zichzelf hoort te zorgen.”

Ingrid: “Onze zonen hebben fantastisch

gereageerd op Elivra’s komst. Ze wierpen

zich meteen op als haar persoonlijke bodyguards.

Elvira heeft zich tijdens de eerste

maanden enorm aan onze jongens kunnen

vastklinken. Voor haar was het gemakkelijker

om eerst met onze jongens een band

te smeden en daarna pas met ons. Elvira

moest echt leren ons toe te laten voor haar

te zorgen, tegen haar overlevingsinstinct in.

Dat is een lang proces.”

Zijn er wensen van de biologische

moeder waar jullie rekening mee moeten

houden?

Ingrid: “Er is een bezoekregeling uitgewerkt

door de jeugdrechtbank. Als de biologische

ouders vragen hebben, moeten ze

dat bespreken met de pleegzorgdienst. De

pleegzorgdienst overlegt vervolgens met de

jeugdrechter of er op die vragen ingegaan

kan worden. Er kan bijvoorbeeld afgeweken

worden van de bezoekregeling om toe te

laten dat het pleegkind tijdens feestdagen

bij de biologische ouders vertoeft. Bij Elvira

is dat al eens gebeurd. Het biologische gezin

bestaat nog, hé.”

Els: “We kunnen ons soms opboeien in

bepaalde zaken die voor ons worden beslist.

Maar je bent een engagement aangegaan,

dus moet je jouw deel nakomen. We zijn

goed voorbereid op de pleegzorg, maar je

kunt kandidaat-pleegouders niet op alles

voorbereiden. Pleegzorg geeft veel voldoening,

al kom je jezelf soms tegen. Je weet

dat je een kind met een rugzak in huis krijgt,

maar je bent geen professionele hulpverlener.

Je maakt er het beste van.”

Ingrid: “Je krijgt veel steun van je begeleidster

van Pleegzorg Vlaanderen. Je kunt haar

steeds bellen. Zij komt regelmatig langs. Bij

haar kan je je ei kwijt. Via opleidingen en

ontmoetingsmomenten voor pleegouders

hebben we andere pleegouders leren kennen.

Het doet enorm deugd om met hen

over onze ervaringen te kunnen praten. Veel

pleegouders zitten met dezelfde twijfels en

frustraties. We zijn eraan begonnen met het

idee: je kunt niet de hele wereld redden,

maar misschien kan je voor één persoon en

zijn/haar omgeving wel veel betekenen.”

Wat raad je mensen aan die pleegzorg

overwegen?

Ingrid: “Ik raad hen aan om met pleegouders

te gaan praten. In het voortraject krijg

je van Pleegzorg Vlaanderen een uitgebreide

adressenlijst met pleegouders die je

kan contacteren.”

Els: “Je mag te allen tijde stoppen in het

voortraject. Er wordt nooit druk uitgeoefend.

Je krijgt veel tijd om goed na te

denken.”

Zie je het uiteindelijke afscheid van je

pleegkind zitten?

Els: “We voelen aan dat Elvira graag bij ons

is. Op een gegeven moment zullen we misschien

afscheid moeten nemen. Je moet op

dat moment voor jezelf erkennen dat zij er

iets aan heeft gehad om in ons gezin te verblijven,

ook al was het verblijf maar tijdelijk.”

Ingrid: “Je moet een basisvertrouwen hebben

dat de dag waarop je pleegkind jouw

gezin verlaat, zij een goede plek zal hebben

om naartoe te gaan. Wij moeten haar dat

ook gunnen en erop vertrouwen dat haar

tijd bij ons haar zal geholpen hebben om

te leven!”

Overweeg je pleegzorg?

Surf voor meer info naar www.pleegzorgvlaanderen.be

of bel naar het gratis nummer

0800 30181. Je kunt vrijblijvend een

infopakket aanvragen. Alleenstaanden en

holebi’s komen evengoed in aanmerking als

pleegouder.

35


U hoeft geen streng katholiek

heteronormatief gezin met minstens

drie pagadders te hebben

alvorens u lid kan worden van

de Gezinsbond. Christel Verhas,

directeur Gezinspolitiek en

Sociaal-Cultureel Werk, en Astrid

Van Roy, beleidsmedewerker Opvoedingsondersteuning,

halen

enkele oude misverstanden neer

en vertellen over hun uitgebreide

werking. Ben je alleenstaand

zonder kind of vorm je een

nieuw samengesteld gezin met

partners van hetzelfde geslacht?

Alvast één goede raad: word lid

van de Gezinsbond!

Tekst en foto's: Peter De Vos

MET

RAAD EN

DAAD

Opvoedingsondersteuning door

de Gezinsbond

De Gezinsbond werd zo’n honderd jaar

geleden als een pluralistische organisatie

opgericht om het welzijn van gezinnen

te verbeteren. Naast de gezinslobby en

het juridische advies, bekom je vandaag

met je lidkaart van de Gezinsbond nog

steeds korting op energie, bioscooptickets,

zwembeurten enzovoort. Daarnaast is de

Gezinsbond een erkende sociaal-culturele

vereniging die activiteiten organiseert.

Alvorens dieper in te gaan op de werking

van de Gezinsbond, hebben we nog wat

plooien glad te strijken. In verband met de

uitspraak van hun voormalig nationaal voorzitter

Roger Pauly over het adoptierecht

voor LGBT-koppels, reageert Christel met:

“Hij is gevat geweest in een uitspraak die

hij niet zo heeft bedoeld. Wat hij niét heeft

willen zeggen is dat LGBT’s géén goede

opvoeders zouden zijn. Ons standpunt is

heel duidelijk: we zijn tegen de maakbaarheid

van het leven (de maakbaarheid van

kinderen refereert naar het commercieel

draagmoederschap. Het standpunt van

de Gezinsbond daarover kan je vinden op

www.gezinsbond.be/gezinspolitiek/standpunten,

n.v.d.r.), maar zodra een kind er is en

het heeft liefdevolle ouders die voor hem

zorgen, is dat goed. Wij zijn een bond voor

alle gezinnen: ook voor LGBT-gezinnen.”

BIJTANKEN OVER OPVOEDEN

Naar aanleiding van een onderzoek naar

opvoedingsondersteuning op vraag van

de Gezinsbond en uitgevoerd door prof. dr.

Ann Buysse van de faculteit Psychologie en

Christel Verhas


dossier familie

Pedagogische Wetenschappen, Ugent, heeft

de Gezinsbond een programma ontwikkeld

op maat van de gezinnen. Hieruit zijn

onder meer de thuissessies Bijtanken over

Opvoeden ontstaan.

Christel: “Het concept is zoals een Tupperware-avond.

Alle mensen zitten wel eens

met opvoedingsvragen, van huilbaby’s tot

het behoud van je autoriteit ten overstaan

van pubers. We hebben dit ingedeeld in

verschillende thema’s. Uit jouw eigen omgeving

nodig je een aantal gezinnen waarbij je

je goed voelt, bij jou thuis uit. Je krijgt een

Oxfam-bon voor een hapje en een drankje

en we sturen er een gespreksleider op af.

De opvoedingsondersteuning komt vanuit

de interactie met jouw eigen vrienden en

uit jouw eigen netwerk. Je voelt je meer

gedragen en begrepen; je krijgt het gevoel

dat je er niet alleen voor staat en je geeft

elkaar tips en positieve feedback. Uiteraard

mogen LGBT-gezinnen hier ook beroep

op doen! Het belangrijkste is dat je vooral

gezinnen uitnodigt waarbij je jezelf goed

voelt. In het nieuwe programma willen we

samen met çavaria bekijken hoe we meer

LGBT-gezinnen kunnen bereiken.”

HUIZEN VAN HET KIND

Sedert enkele jaren zijn er in Vlaanderen

diverse Huizen van het Kind opgericht

met als doel om dé lokale informatie- en

ondersteuningsplaats voor alle gezinnen te

worden. Wat is jullie rol in het Huis van het

Kind?

Astrid: “De Gezinsbond is een van de partners

binnen de Huizen van het Kind. Het is

de bedoeling dat gezinnen daar van jongs

af komen. Wij werken als Gezinsbond mee

aan de opvoedingsondersteuning en de

ontmoetingen door middel van onze activiteiten

zoals Knuffelturnen en Zingen met

Peuters en Kleuters. Het aanbod binnen

het Huis van het Kind is afhankelijk van de

noden op die plaats. Zo zullen in een grote

stad als Antwerpen de noden anders zijn

dan in een klein dorp. De lokale afdelingen

geven er zelf een invulling aan.”

NIEUW SAMENGESTELDE GEZINNEN

Veel LGBT-gezinnen vormen een nieuw

samengesteld gezin. Is jullie programma

hierop afgestemd?

Astrid: “We hebben hiervoor twee vormingsreeksen:

Vormingsreeks voor

Alleenstaande Ouders na Scheiding en

Een Thuis in Twee Huizen voor nieuw samengestelde

gezinnen. Dit zijn telkens drie

bijeenkomsten waarbij ouders met elkaar in

gesprek gaan over diverse thema’s. Ook voor

grootouders hebben we een lezing: Mijn

Kleinkind Woont in Twee Huizen. Met de

sessies Mijn Ouders Zijn Uit Elkaar belichten

we het standpunt van het kind; hoe

de scheiding door het kind ervaren wordt.

En voor alleenstaande ouders is er nog het

tijdschrift Enig Stuk. Dit staat vol met tips,

tricks, interviews en weetjes voor alleenstaande

ouders. We delen het tijdschrift uit

aan de mensen die naar die vormingsreeks

komen.”

Christel: “Gescheiden ouders zitten vooral

in met de gevolgen van hun beslissing voor

hun kind. Tijdens de vormingsreeksen vertaalt

pedagoge en psychotherapeute Claire

Wiewauters op een hele zachte en lieve

manier waar het kind in een gescheiden

gezinssituatie precies last van heeft. Bijvoorbeeld:

de rigiditeit in de verblijfsregelingen.

Een belangrijke tip hierbij is: laat een kind

zijn leven hebben. Laat hem bijvoorbeeld

met je ex naar het voetbal gaan, ook al is het

‘jouw week’, als je weet dat je kind dat leuk

vindt. Tijdens zo’n sessies gaat het er soms

emotioneel aan toe, maar dat is goed. We

mogen toch allemaal mensen zijn. Er wordt

niet geoordeeld.”

ANDERS BIJ HOLEBI’S EN TRANS-

GENDERS?

Hebben LGBT-ouders andere opvoedingsvragen?

Christel: “Waarom zou dat anders zijn? Ik

denk dat voor tachtig procent van de basisopvoedingsvragen,

zoals vragen over eten,

slapen, straffen en belonen, dezelfde zijn. Er

zullen wel een aantal specifieke vragen zijn,

zoals: wordt mijn kind anders behandeld?

De nood aan een gesprek daarover is niet

specifiek een opvoedingsvraag.”

Biedt de Gezinsbond ondersteuning aan

gezinnen met gendervariante kinderen?

Christel: “Neen, wij hebben daar geen

specifieke programma’s voor. Vorig jaar is

mij dit voor het eerst gevraagd in het kader

van suïcidepreventie, omdat het blijkbaar

nog steeds niet eenvoudig is voor kinderen

om zich te uiten. Wij hebben daar echter

nog geen expertise in. Ik zeg er geen neen

tegen, maar we willen dit voorbereiden alvorens

we in zo’n gesprek een meerwaarde

kunnen bieden. Waar we wel actief rond

werken is de beeldvorming. In onze publicaties,

en zeker in BOTsing, ons tijdschrift voor

ouders van tieners, verschijnen er regelmatig

verhalen van LGBT-ouders of -tieners.

Naast de alledaagse opvoedingsperikelen,

krijgen ook thema’s als outing en aanvaarding

een plaats. Zo kunnen LGBT-gezinnen

zich herkennen en krijgen andere ouders en

tieners een ruimer beeld over de diversiteit

binnen gezinnen.”

Werd dit verder in jullie beleidsplan opgenomen

om hierin middelen te investeren en

onderzoek te verrichten?

Christel: “Neen, dat is niet specifiek opgenomen

in ons beleidsplan. We hebben het

af en toe over doelgroepen, maar we delen

gezinnen liefst niet te veel in hokjes in. We

kijken eerder naar wat gezinnen gemeenschappelijk

hebben dan naar hoe gezinnen

van elkaar verschillen. We zijn echter niet

blind voor mensen die uit de samenleving

vallen, zoals mensen in armoede, ouders van

allochtone afkomst, alleenstaande ouders

en LGBT-ouders. Indien er een vraag tot

samenwerking aan ons wordt gericht, dan

doen we dat met veel plezier.”

“Wat wél in ons beleidsplan staat is dat we

mensen willen verbinden. Het verbinden;

zich gewoon aanvaard voelen in de maatschappij

en het participeren in het verenigingsleven,

is nog steeds niet evident voor

holebikoppels. Je komt aan een activiteit

deelnemen die niets met je seksuele geaardheid

te maken heeft en toch word je met

blikken en gegniffel geconfronteerd. Hoe

meer koppels van hetzelfde geslacht naar

buiten komen, hoe opener de maatschappij

zal worden.”

Meer informatie kan je vinden op:

www.gezinsbond.be

www.huizenvanhetkind.be

37


Er is een gebrek aan begeleiding

van kinderen en andere

familieleden van transgenders,

zo blijkt uit een onderzoek van

het Steunpunt Gelijkekansenbeleid.

‘Gezinnen in transitie’ is

het eerste onderzoek ooit dat

(minderjarige) kinderen met een

transgenderouder zelf bevroeg.

Sociologe Myrte Dierckx ging in

haar onderzoek na hoe kinderen

van wie een van de ouders een

transitie doormaakte, dat beleefden

en welke noden zij ervoeren.

Ze ging daarbij niet op voorhand

uit van een doemscenario.

Tekst: Dennis De Roover

Foto's: Hanne Nieberding

GEZINNEN IN

TRANSITIE

Myrte Dierckx onderzocht transgenders en hun familie

38

“Emancipatorische thema’s spraken me als

jonge twintiger al enorm aan”, zegt onderzoekster

Myrte Dierckx. “Al benoemde ik

dat toen niet zo specifiek. Pas nu besef ik dat

genderstudies me boeien. Het project van

het Steunpunt Gelijkekansenbeleid over de

familiale context waarin een transitie plaatsvindt,

was op voorhand al uitgeschreven. Ik

had daarvoor meegewerkt aan ‘Beyond The

Box’, een studie over homofobie, transfobie

en seksisme. Ik had dus al wat achtergrond.

De betekenis van opgroeien in een transgezin

was wel nieuw voor mij. Ik verdiepte me

in de reeds bestaande wetenschappelijke literatuur

en deed proefinterviews om te achterhalen

welke vragen ik wou stellen in de

feitelijke onderzoeksinterviews. Zo werd ik

me bewust van de gevoeligheden. Iedereen

geeft een andere invulling aan transgenderzijn.

Ik heb geleerd niet beschaamd te zijn

om te vragen hoe iemand aangesproken

wil worden. Wanneer je bijvoorbeeld in een

gezin terecht komt waarin de transvrouw

door haar kinderen nog als ‘papa’ wordt aangesproken,

is de gewenste aanspreekvorm

vragen geen overbodige luxe. Elk transgezin

ging daar ook anders mee om.”

Wat is er zo uniek aan het onderzoeksproject

‘Gezinnen in transitie’?

Myrte: “We hebben voornamelijk tieners

geïnterviewd. Eerder onderzoek had dat

nog nooit gedaan. Het onderwerp werd

breed benaderd. Ik onderzocht de processen

in gezinnen waarvan een van de ouders

transgender is. Hoe reageren kinderen op

de transitie? Hoe passen ze zich aan de veranderende

identiteit van hun ouders aan?

We wilden met dit onderzoek het thema


dossier familie

ook niet bij voorbaat problematiseren. Uit

de interviews bleek natuurlijk wel dat een

transitie niet altijd eenvoudig is voor de gezinsleden.

Er komen grote emoties bij kijken

en de bredere omgeving reageert in het

beste geval wat onwennig en onwetend, en

in het slechtste geval zelfs transfoob .”

Welke vragen roept de transitie van een

ouder vooral op bij kinderen?

Myrte: “Als ik een beetje veralgemeen, zijn

er twee vragen die sterk naar voren komen.

Kinderen vragen zich vooral af of hun

ouders na de transitie uiteen zullen gaan of

zullen samenblijven. Tieners beseffen dat

als een ouder een andere genderrol aanneemt

dat ook een impact kan hebben op

het intieme leven van hun ouders. Ouders

weten op het moment van de coming-out

trouwens vaak zelf nog niet welke richting

hun relatie uit zal gaan. De partners in dit

onderzoek steunen hun geliefde wel in de

transitie, maar kunnen geen garantie bieden

dat de relatie zal blijven bestaan. Verder hebben

kinderen angst om gepest te worden

omdat hun ouder transgender is. Die angst

bestaat, ongeacht of het kind nu al dan niet

de transitie van zijn ouder aanvaardt. De

mening van vrienden en vriendinnen is voor

tieners heel belangrijk. Gaan mijn vrienden

nog bij ons thuis komen? Wat als ze de ouder

in de nieuwe genderrol zien? Die angst

was vaak ook meteen het aanknooppunt

voor een gesprek erover. Veel kinderen en

ouders maken afspraken over de transitie.”

“Vooral de beginfase van een transitie ligt

zeer gevoelig. Sommige ouders gingen op

dat moment niet meer naar het oudercontact.

Afspraken kunnen echter gaandeweg

veranderen. Kinderen wennen aan een

bepaalde situatie. Zo gaf een dochter aan

dat ze haar transouder er bij de proclamatie

heel graag bij had. Voor de transouder is

dat een heel emotioneel moment, want zij

heeft een tijdlang een stap teruggezet in

het publieke leven van haar kind. Sommige

kinderen hadden liever niet dat de

transouder in een vroeg stadium naar de

wafelenbak van de scouts kwam. Nadien

was er wel weer die mogelijkheid en zelfs de

wens dat de transouder naar activiteiten van

de jeugdbeweging zou komen.”

“Een bepaalde ouder, zelf cisgender (niettransgender),

sprak van ‘een glijpartij’. De

transitie is voor alle betrokkenen een zoektocht.

Na verloop van tijd laat het gezin zich

echter meeglijden in de nieuwe genderrol

van de transouder. Sommige ouders kozen

ervoor om in het begin de kinderen in

omgevingen te brengen waarvan ze wisten

dat de aanwezigen positief zouden reageren

Hoe wordt er omgegaan met aanspreekvormen?

Myrte: “Op dat vlak zijn er grote verschillen

tussen gezinnen. De gewenste aanspreekvorm

was voor sommige gezinnen een

punt van hevige discussie. Soms bleven de

kinderen de transouder in de vorige genderrol

aanspreken, en legde de transouder

zich daarbij neer. Sommige transouders

meenden ook wel dat ze hun kind dat

moesten gunnen, aangezien er al zoveel in

hun leven ging veranderen. Van de kinderen

die sterk hechtten aan de oude aanspreekvorm,

gaven velen achteraf toe dat die wens

later voor moeilijkheden zorgde. Wanneer

je bijvoorbeeld op restaurant bent en je

jouw ouder aanspreekt met ‘papa’ terwijl de

omstaanders een vrouw zien, betekent dat

telkens een ongewenste outing. Er waren

gezinnen die een compromis bereikten. Ze

zochten bijvoorbeeld naar een naam die

gelijkenissen vertoonde met de vorige naam

maar die wel toepasselijker was voor het andere

geslacht. Nog andere gezinnen gingen

in buitenlandse talen kijken naar alternatieven

voor het woord ‘papa’, benamingen die

volgens hen wel vrouwelijk klonken.”

“Lang niet alle gezinsleden hielden zo hevig

vast aan die aanspreekvorm, hoor. Voor

verscheidene kinderen was die aanspreek-

10 op de nieuwe genderrol. Er werd in een 11 vorm echter een uiting van de band die 12

bepaald gezin bijvoorbeeld een weekenduitstapje

georganiseerd in het bijzijn van

een bevriend koppel, waarbij de transouder

de kans kreeg om zijn nieuwe genderrol

uit te drukken. Zo zien de kinderen dat

vrienden de nieuwe expressie aanvaarden.

Verscheidene gezinnen vertrokken vanuit

de dichte vriendenkring en breidden dat

langzaam uit.”

Welke afspraken maken gezinnen over

het interne gezinsleven, waarbij geen

buitenstanders aanwezig zijn?

Myrte: “Er wordt bijvoorbeeld afgesproken

dat de transouder in het begin alleen met

nieuwe kleding experimenteert wanneer

er niemand thuis is, maar er wel met het

gezin over praat. Die nieuwe kleding is dus

geen geheim. Sommigen kinderen willen

die nieuwe expressie niet meteen zien.

De transouder voor het eerst met nieuwe

kleding aan zien, is voor vele kinderen even

schrikken, maar er treedt ook gewenning

op. Een dochter vertelde mij dat ze zeer

onwennig was toen ze papa voor het eerst

in vrouwenkleding zag, maar dat die kleding

haar nu zelfs niet meer opvalt. Kinderen

vinden het vaak fijn dat stappen geleidelijk

worden gezet.”

ze met hun ouder hadden. Ik sprak een

dochter die heel graag een man in huis had.

Ze ervoer de transitie van haar papa naar

vrouw als een groot verlies. Haar vader was

voor de transitie ook heel stereotiep mannelijk.

Gevoelsmatig was voor haar de relatie

compleet veranderd door de transitie. Ze

miste de man in huis. Een ander meisje van

ongeveer dezelfde leeftijd ervoer de transitie

van haar vader dan weer niet als een verlies.

Haar vader had altijd al een vrouwelijke rol in

het gezin aangenomen. De transitie had er

gewoonweg toe geleid dat de biologische

relatie en de sociale rol niet meer overlapten:

er was misschien wel nog een vader in

huis, maar niet meer een (mannelijke) papa.”

Welke zekerheden zoeken kinderen meteen

na de coming-out van hun ouder?

Myrte: “Ze hopen heel sterk dat hun ouders

samenblijven. In de praktijk blijken koppels

vaak uiteen te gaan na een transitie.

Verscheidene kinderen gaven aan dat ze

wel met een scheiding konden leven zolang

beide ouders de rol van ouder op zich

konden blijven nemen, bijvoorbeeld door

middel van co-ouderschap.”

“Veel kinderen willen de authenticiteit van

de relatie met hun transouder behouden.

Als je voor je transitie natuurlijk bepaalde

aspecten van je identiteit voor jezelf hebt

gehouden, is het mogelijk dat de transitie

verder gaat dan je uiterlijk. Misschien ontwikkelt

de transouder wel nieuwe interesses.

Er was een transvrouw die me vertelde

dat ze voorheen van heavy metal hield. Ze

benadrukte dat er geen reden was waarom

dat opeens zou veranderen, louter omdat

het zogezegd minder vrouwelijk zou zijn.

Smaken en persoonlijkheidsaspecten veranderen

niet noodzakelijk door een transitie.

Kinderen willen gewoonweg de activiteiten

en interesses die ze ervoor met de bewuste

ouder deelden verderzetten.”

Zorgen transities ook voor een betere

band met de kinderen?

Myrte: “Veel transouders gaven aan dat

ze door de transitie een betere ouder zijn

geworden, omdat ze de kans kregen om

zichzelf te zijn. Voordien waren zij door ongenoegen

over hun toegewezen genderrol

vaak neerslachtig of liepen ze zelfs met zelfdodingsgedachten

rond. Na de transitie zijn

ze vaak veel gelukkiger. Daardoor kunnen

ze hun opvoedkundige rol beter opnemen.

Veel kinderen gaven aan dat de transouder

voorheen sneller kwaad of geïrriteerd was.

Andere ouders waren vaak op hun werk of

thuis mentaal afwezig. Een jong kind met

39


een ouder die de transitie naar man had gedaan,

zei me letterlijk: ‘ik wou dat pappie het

al eerder had gedaan’. Het kind van twaalf

jaar zei me dat zijn pappie veel had geleden.

Het benadrukt dat een transitie in het gezin

ook positieve veranderingen inhoudt. Door

veel te praten en niet beschaamd te zijn om

vragen te stellen, overwinnen veel gezinnen

de obstakels op hun weg.”

“Humor doet ook wonderen. Je moet dat

niet zien als uitlachen. Veel gezinnen zagen

gewoon de absurditeit van sommige

situaties waarin ze belandden wel in. Soms

wist de buitenwereld niet hoe de vork in de

steel zat. Sommige gezinnen schepten er

bijvoorbeeld plezier in om mensen in het

ongewisse te laten en dan de reacties af te

wachten wanneer omstaanders begonnen

door te hebben dat het gezinsverhaal complexer

in elkaar zat dan ze eerst dachten.

Zulke gedeelde humor schept enerzijds een

band tussen de gezinsleden in een moeilijke

periode vol onzekerheid, en opent anderzijds

de communicatie tussen de verschillende

gezinsleden.”

40

Wat concludeer je over de professionele

begeleiding van gezinnen in transitie?

Myrte: “Daar is nog werk aan de winkel. De

psychosociale begeleiding richt zich nu vaak

uitsluitend op de transpersoon. De transzorg

in België is kwalitatief hoogstaand, maar

transgenders worden vaak niet begeleid in

hoe ze omgaan met hun transitie binnen

het gezin en in de ruimere sociale context.

Ze worden daarin enkel begeleid als ze er

expliciet naar vragen. Veel gezinnen zijn

tevreden over het medische verloop van

de transitie, maar voelden zich als gezin wel

heel alleen. Ik zie in de toekomst daarvoor

een grotere rol voor het Transgender Infopunt

weggelegd. Sommige gezinnen verlangen

echter naar individuele begeleiding,

wat niet gemakkelijk te vinden is. Zoek maar

eens een kinderpsycholoog in de buurt die

vertrouwd is met het transgenderthema.

Verder vind ik het belangrijk dat de kennis

rond het thema vergroot in de samenleving

en bij de eerstelijnshulp, in het bijzonder

bij artsen en CLB-medewerkers. Zij kunnen

op die manier de desbetreffende gezinnen

ondersteunen en hen doorverwijzen indien

ze dit wensen.”

Wat is belangrijk om uit dit onderzoek

mee te nemen?

Myrte: “We moeten vooral beseffen dat een

transitie niet het hele gezinsleven overhoop

moet gooien. Vooral belangrijk is hoe het

gezin zelf en de buitenwereld ermee omgaat.

Beschermende processen zoals continuïteit

en authenticiteit van de ouderrol en

communicatie spelen daarbij een rol. Zaken

benoemen en zaken durven te bespreken

zijn belangrijk. Humor kan geladen en

emotionele situaties helpen ontmijnen. De

rol van de andere ouder is heel belangrijk.

Je hoeft niet tegen je wil samen te blijven,

maar het is belangrijk om de transouder in

de ouderrol te ondersteunen. Ik ben blij dat

we in ons onderzoek de visie van kinderen

op een transitie hebben kunnen horen. In

onze samenleving moeten kinderen vaak

dingen ondergaan waarbij ze wel een

betrokkene zijn. Kinderen zijn volwaardige

actoren in een gezin!”

VERVOLGONDERZOEK

Myrte Dierckx begint met een vervolgonderzoek. Ze wil zich daarin toespitsen op hoe

de (ex-)partners van transpersonen de transitie ervaren. “Ik ben op zoek naar partners

en ex-partners van transpersonen. Zij hoeven trouwens niet noodzakelijk kinderen te

hebben.” Wie meer info wil of wil deelnemen aan haar onderzoek kan de sociologe

contacteren op myrte.dierckx@uantwerpen.be.


t a n g o

JAN VANHOUTTEGHEM

Melkmarkt 18 B-2000 Antwerpen

T. 03 232 17 66 E. luc@cafedelux.be

www.cafedelux.be

www.facebook.com/cafedelux

Kerkplein 7 9840 De Pinte 09 282 42 14

Koestraat 2 9000 Gent 09 233 66 10

www.edelgedacht.be

DeLux_algemeen_A5_regenboog.indd 1 22-10-2015 8:52:33


42

EN TOEN KWAM JIJ

Tom De Cock wil af van vooroordelen over adoptie


dossier familie

Tom De Cock, radio-dj bij MNM en

ambassadeur van Wel Jong Niet

Hetero, schreef een eerlijk boek

over de adoptie van zijn dochter.

Niet zomaar een holebiverhaal,

maar het verhaal van de onvoorwaardelijke

liefde van twee papa’s

voor een broos wezentje. Vooroordelen

rond adoptie worden

ontkracht. De positieve vibe straalt

af van elke pagina.

Tekst: Thierry Hanan Scheers

Foto links: Bob Van Mol

Tom: “Het boek gaat over eerlijkheid. De

reden waarom dat boek er komt is al het gezeik

dat je steeds over adoptie hoort: ‘het is

toch zo moeilijk’, ‘het duurt toch zo lang’ en

‘ze zijn toch zo smerig’. Dat is gewoon niet

waar en mag wel eens verteld worden.”

Is er weinig correcte informatie over

adoptie te vinden?

Tom: “De adoptiediensten zitten met een

communicatieprobleem. Zij zijn constant

bezig met goed doen voor kinderen, voor

afstandsmoeders en voor adoptieouders.

De werkkrachten in adoptiediensten zijn

niet noodzakelijk de beste p.r.-managers,

terwijl we in een maatschappij leven waarin

we het gewoon zijn dat je op elke straathoek

of op elke Googlepagina perfect vindt

wat je nodig hebt. Bij adoptie is dat niet zo.

Adoptie is dan ook niet zwart-wit. De eerste

vraag die er wordt gesteld als iemand

kinderen wil adopteren is: ‘Hoe lang gaat dit

duren?’. Het antwoord daarop is ‘onbekend’.

Voor de ene duurt dat immers vijf jaar, maar

er zijn ook procedures die langer dan tien

jaar duren. Voor mij en mijn man heeft

het zes jaar geduurd. Er is geen eenduidig

antwoord. Het gaat over de overdracht van

‘een mens’ en ‘een mensenleven’. Daar kan je

niet zomaar een foldertje over maken. Het

zorgt ervoor dat mensen een heel raar beeld

van adoptie hebben. De adoptiewereld is

een gesloten wereld, tot je er mee instapt.

Op dat moment blijkt het een heel open,

verdraagzame, leuke en tolerante wereld

met warme mensen te zijn. Er bestaat te

weinig informatie. De informatie die er bestaat,

is niet representatief. Je leest natuurlijk

alleen maar de negatieve doemscenario’s.

Want waarom zouden mensen met een

leuke en een geslaagde adoptie er een blog

over beginnen? (zucht kort) Daarom dacht

ik: ‘Ik zal die verantwoordelijkheid op mij

nemen.’ (lacht)”

Je bent erin geslaagd om een heel positief

verhaal te brengen.

Tom: “Het enige punt waarop ik mij gediscrimineerd

had kunnen voelen als adopterende

homo betreft een aantal dingen die

de afstandsmoeder mag meegeven. Een

moeder die een kind afstaat voor adoptie zit

in een rouwproces en loopt een gigantisch

trauma op door afstand te nemen van

haar kind. Mensen vergeten vaak dat stuk

van het verhaal. Nochtans is dat minstens

een derde of misschien zelfs meer van het

adoptieverhaal. De biologische moeder

mag onder andere aangeven: ‘Ik wil dat

mijn kind in een gezin terecht komt met

andere kinderen, want ik ben altijd eenzaam

geweest en dat is een stuk van mijn miserie’.

Ze mag evengoed vragen: ‘Ik wil dat mijn

kind op het platteland opgroeit’. En jawel, ze

mag ook vragen dat haar kind niet opgroeit

bij twee mannen. Stel je eens voor dat je

als moslimmeisje bent opgegroeid met het

idee dat homo’s de duivel zijn. Ik kan me dan

Probeer in een

doorsneerestaurant

je

baby eens te

verschonen.

Je belandt bijna

altijd in de

vrouwentoiletten

voorstellen dat de ouders van dat meisje

zullen vragen om het kind niet in een holebigezin

te plaatsen. Ik kan me evengoed

voorstellen dat de adoptiedienst daarop

antwoordt: ‘Jouw trauma hoeft niet groter te

worden, dus zullen we ervoor zorgen dat je

kindje niet naar twee mannen gaat.’ Ik heb

de keuze om daarop op twee manieren te

reageren. Ik kan mij daardoor geschoffeerd

voelen. Er strijd tegen voeren en denken:

‘Wie denkt dat wijf wel dat ze is?’. Of ik kan

denken: ‘Ja kijk, die vrouw heeft ook pijn’. Ik

kies voor die tweede reactie. Je kan ook voor

de eerste reactie kiezen, maar wat bereik je

daarmee? Wij zijn een paar keer overgeslagen

omdat het kind niet naar twee mannen

mocht, maar de conclusie die ik daaruit trek,

is dat we als maatschappij nog een hele

weg af te leggen hebben. Daarom kwam

mijn boek er.”

Als je terugblikt op jullie adoptieprocedure,

wat zou er volgens jou dan moeten

veranderen?

Tom: “Pas op! Het boek is niet bedoeld als

een aanklacht tegen de adoptieprocedure,

want ik heb zeer goede contacten met Kind

en Gezin. Zij zijn zich bewust van een aantal

tekortkomingen waarmee ze te maken

krijgen. Het is verschrikkelijk dat de wachtlijsten

voor binnenlandse adoptie werden

afgesloten, maar die aanmeldingsstop is

onlangs opgeheven.”

“Wat er ook moet veranderen is dat adoptie

door de Vlaamse overheid véél meer gesubsidieerd

moet worden. De adoptiediensten

beheren honderden dossiers van kinderen

die geadopteerd zijn. Ze hebben contact

met de biologische moeders die hun kind

afstaan. Ze organiseren elk jaar evenementen

voor adoptieouders. De adoptiediensten

begeleiden de vrouwen die hun

kind afstaan en de kandidaat-adoptanten.

Sommige diensten krijgen geen subsidies.

Gelukkig zijn er in het nieuwe adoptiedecreet

iets meer middelen voorzien, maar dat

is bijlange niet genoeg.”

“Waarom is adoptie trouwens een gewestelijke

aangelegenheid? Je kunt in Vlaanderen

geen kind adopteren uit Wallonië of uit

Brussel. Hoe absurd en kafkaiaans is dat?

Ook dat zou kunnen veranderen.”

“Bovendien is interlandelijke adoptie

een zeer groot probleem voor holebi’s

aangezien de meeste landen waarmee

Vlaanderen samenwerkt geen adoptie

door holebikoppels toestaan. Er zijn nog

altijd landen waar de doodstraf staat op

homoseksualiteit. Vlaanderen moet geen

homopropaganda uitdragen, absoluut niet,

maar Vlaanderen zou hierin een rol kunnen

spelen door er wat actiever op te wijzen dat

we hier een groot potentieel hebben aan

ouders die kindjes gelukkig kunnen maken.

Er kunnen nieuwe adoptiekanalen opengaan.

Landen zoals Zuid-Afrika en Argentinië

staan adoptie door holebikoppels toe, maar

zij regelen dat intern. Er zijn proefprojecten,

zoals de samenwerking tussen een Vlaamse

adoptiedienst en de staat New York, maar

het gaat over vijf adopties die de komende

jaren zullen plaatsvinden. Het is heel kleinschalig.”

“Er zitten ook een aantal elementen in de

procedure die niet meer van deze tijd zijn,

bijvoorbeeld de verplichte opleiding. De

procedure moet gewoon worden geüp-

43


datet. De procedure blijft echter belangrijk.

Mij ga je niet horen zeggen dat ze die opleiding

moeten afschaffen. Ik vind dat de rest

van de wereld die opleiding moet volgen.

De medewerkers van de adoptiediensten

zijn echt van ongelooflijk goeie wil, maar

kunnen niet anders. Er zijn soms maar twee

of drie personen op de adoptiedienst voor al

het werk. Dat is gewoon onaanvaardbaar! Bij

deze een warme oproep, ook aan de voogdijminister

(Vlaams minister van Gezin Jo

Vandeurzen, n.v.d.r.), om daar veel geld voor

vrij te maken. Dat is zo belangrijk, je kan het

bijna niet te veel subsidiëren.”

Je schreef in je boek dat een baby op

verplaatsing verschonen niet simpel is.

Zijn er nog andere uitdagingen waar je

voor staat?

Tom: “Dat geldt niet alleen voor holebivaders,

maar voor alle vaders. Er is vooruitgang, maar

bijvoorbeeld op een luchthaven moet je

maar eens proberen je kind te verschonen.

Op nieuwe internationale luchthavens is

dat dik in orde. Of probeer in een doorsneerestaurant

je baby eens te verschonen.

Je belandt bijna altijd in de vrouwentoiletten.

Heel onze maatschappij zit zo in elkaar.

Waarom krijgen vrouwen drie maanden

bevallingsverlof? En een man tien dagen? Die

vrouw heeft natuurlijk lichamelijke complicaties,

maar het verschil is gewoon absurd. Je

installeert iets dat niet alleen in het huwelijk

blijft doorlopen, maar ook in de maatschappij.

Die vrouw zit namelijk drie maanden thuis

met de baby. Manlief moet gaan werken. Hij

neemt in het beste geval een beetje verlof.

Wat gebeurt er? Die vrouw zegt: “Ik zal dan

wel het huishouden doen. Ik zal zorgen

dat het eten klaar staat en zal voor de baby

zorgen.” Daardoor hou je rolpatronen in stand.

Mijn man en ik kregen allebei zes weken

adoptieverlof. We nemen elk de helft van

hele huishouden, inclusief de zorg voor het

kind, op ons. Fiftyfifty. We moeten ons als samenleving

de vraag stellen of we dat niet een

beetje ‘normaler’ kunnen organiseren, zodat

mannen meer een rol kunnen opnemen. Als

man die ergens alleen met een kind vertoeft,

word je regelmatig door vrouwen vreemd

bekeken. Zij bedoelen het meestal wel goed.

In de zin van ‘zou ik niet even gaan helpen?’.

Terwijl ik beter pampers kan verversen dan

vele anderen. (lacht)”

Welke goede raad zou je geven aan

toekomstige adoptieouders?

Tom: “Behoud een openheid van geest. Als

je al misnoegd aan een adoptieprocedure

begint en denkt ‘goed dat die lijsten terug

open zijn, want het werd verdorie tijd’, dan

snap je niet waar het over gaat. Het is verschrikkelijk

dat die lijsten zo lang zijn, maar

zeg me eens wie daarvan de schuldige is. De

adoptiediensten? Wat moeten ze doen? Kinderen

bijmaken? De overheid? Wat moeten

ze doen? Kinderen bijmaken? Cru gezegd,

dit is gewoon vraag en aanbod. Je hebt gewoon

pech. In onze maatschappij hebben

velen het er moeilijk mee om te aanvaarden

dat ze pech hebben. Een andere raad: begin

er op tijd aan, zeker gezien die gigantisch

lange adoptielijsten. Je kan je tot het allerlaatste

moment, tot op de dag dat ze

bellen en melden dat ze een kleine voor je

hebben, zeggen dat je hem toch niet moet.

Begin er dus op tijd aan, zodat je je tijd kan

nemen. Het neemt al een groot stuk van je

frustraties weg. Zit ook niet te wachten. Er

zijn twee vormen van wachten. Wachten op

een stoel in de hoek van de kamer en elke

minuut dat het nog langer duurt kwaad zijn.

Zit niet te wachten.

Er zijn twee vormen van

wachten. Wachten op

een stoel in de hoek van

de kamer en elke

minuut dat het nog

langer duurt kwaad

zijn. Of leven

44


dossier familie

Of leven. Wij hebben geleefd. Alleen op het

einde hebben we ook echt zitten wachten,

omdat het al heel lang duurde.”

ADOPTIE DOOR HOLEBI’S EN TRANSGENDERS

Je stelt in je boek dat adoptie om het

kind draait en dat de biologische mama

niet vergeten mag worden.

Tom: “Meteen ook de grootste uitdaging

van het boek. We proberen de biologische

mama zoveel mogelijk te respecteren. We

hebben daar natuurlijk geen contact mee,

de adoptiedienst wel. We hebben het raden

naar haar gevoelens. We proberen ons

natuurlijk zo empathisch mogelijk op te stellen.

‘Je kind afstaan, ik zou dat nooit kunnen.

Wat voor vrouwen zijn dat?’, is een van de

meest gehoorde clichés over adoptie. Kan

je je echter voorstellen door wat voor een

hel die vrouw moet gaan? (stilte) Verschrikkelijk.

Veel mensen staan daar niet bij stil.

De Vlaamse adoptiediensten zijn vooral

bezig met de begeleiding van die moeders.

Ze zijn maar voor een klein stukje met ons

bezig. Dat de biologische moeders begeleid

worden en zij hun kindje niet zomaar in een

kartonnen doos of een vondelingeschuif

achterlaten, daar staan velen niet bij stil.”

WIN

EEN EXEMPLAAR VAN HET

BOEK 'EN TOEN KWAM JIJ'!

In de wedstrijdrubriek op p. 88

vind je meer info over hoe je kan

deelnemen.

België legt weinig voorwaarden op om te

kunnen adopteren. Iedereen die ouder dan

25 jaar is, kan in ons land adopteren, ongeacht

de gezinssamenstelling. Er worden

jaarlijks twintig tot dertig kinderen in België

afgestaan voor adoptie. Jaarlijks stellen

zich echter honderdvijftig tot tweehonderd

mensen kandidaat als adoptieouder.

Begin 2015 stonden meer dan vijfhonderd

kandidaat-adoptieouders op de wachtlijst

voor de voorbereidingscursus. Er waren

meer dan vijftig kandidaat-adoptieouders

aan het wachten bij een adoptiedienst. Bij

binnenlandse adoptie maken mannenkoppels

40% uit van het totaal aantal kandidaatadoptieouders.

De wachttijd loopt hoog

op. Er was een aanmeldingsstop in 2015 die

onlangs via decreet opgeheven werd.

Bij interlandelijke adoptie leggen de meeste

herkomstlanden meer voorwaarden op. De

meeste landen geven de voorkeur aan gehuwde

heteroseksuele koppels (soms zelfs

met een minimum aantal jaren huwelijk).

Daardoor zijn er minder mogelijkheden

voor holebikoppels, alleenstaanden en

samenwonende koppels (hetero of andere).

Landen die adoptie door holebikoppels toelaten

en waar België overeenkomsten heeft

met lokale adoptiebureaus zijn Zuid-Afrika

en de Verenigde Staten. Het kanaal met de

VS zit in de proeffase. Pas na afronding van

deze proeffase zullen er nieuwe adopties

mogelijk zijn. Voor Zuid-Afrika werd de

proeffase net positief afgerond en zijn er

dus nieuwe adopties mogelijk.

Binnenkort kunnen we ook Portugal toevoegen

aan het lijstje van landen die adoptie

door holebikoppels toelaten. Holebi’s

konden individueel wel kinderen adopteren

in Portugal, maar niet als koppel. Recent

werden wetten goedgekeurd die adoptie als

holebikoppel toch mogelijk maken.

Het Vlaams Centrum voor Adoptie (VCA)

staat in voor elke adoptie van een kind door

adoptieouders die in Vlaanderen wonen.

Ze baseren zich in hun dagelijkse werking

op het verdrag inzake de bescherming van

kinderen en de samenwerking op het gebied

van de interlandelijke adoptie, meestal

aangeduid als het Haags Adoptieverdrag.

Het VCA is en blijft er rotsvast van overtuigd

dat (interlandelijke) adoptie een bijzonder

krachtige en waardevolle jeugdbeschermingsmaatregel

is voor kinderen die niet in

hun eigen gezin kunnen opgroeien. Adoptiekinderen

maken na de aankomst in hun

nieuwe gezin een spectaculaire inhaalbeweging

op vlak van welbevinden en ontwikkeling

in vergelijking met kinderen die in

een weeshuis verblijven. Daarom wil het

VCA, samen met al zijn partners, alles in het

werk stellen om zoveel mogelijk kinderen

die nood hebben aan adoptie, effectief een

nieuwe familie (in Vlaanderen) te bieden.

Het uitgangspunt is en blijft dat de VCA op

zoek gaat naar een geschikte familie voor

kinderen in nood. Adoptie is een ingrijpende

maatregel: het kind verliest zijn plaats in zijn

oorspronkelijke familie, niet alleen fysiek,

maar ook juridisch. Een beslissing die je niet

kan terugdraaien en die je enkel neemt als

dat voor een kind de beste kansen biedt.

HEB JE VRAGEN?

Vlaams Centrum voor Adoptie

adoptie@kindengezin.be

Bel 02 533 14 76 of 02 533 14 77

© iStockphoto.com

45


column meer man

INTEGRATIE IN

'HET HELLEGAT'

David Schoenmaekers

Gwendolyn Rutten stond met haar gebruikelijke goesting

op het podium van SPARKLE, het benefietevenement

van çavaria. Het jaar was nog jong, de kussen vlogen

in het rond en er werden dassen en strikjes gespot.

De Open VLD-voorzitster kwam ons een hart onder de

riem steken. Haar strijd voor de vrouwenrechten verbond

ze met die voor de holebirechten. Ze legde die link naar

aanleiding van de hallucinante Keulse taferelen die toen

nog aan pas gearriveerde vluchtelingen werden toegeschreven.

Dat bleek later een inschattingsfout die het

imago van de vluchtelingen ernstig schaadde. Sommigen

zullen zeggen dat ze er evenmin meters naast zaten.

Hooguit een armlengte. De meeste

daders waren immers geen nette,

blanke Duitsers. Het waren ‘nieuwe

Duitsers’ zouden we kunnen zeggen.

De wieg van hun ouders of

grootouders stond in landen als

Marokko en Algerije.

Rutten klonk echter niet als haar

optimistische zelve. Van Keulen en

dus het aanranden van vrouwen

naar het stenigen van holebi’s,

noemde ze een kleine stap. Ze

sloeg naar mijn aanvoelen wel

enkele stappen over, maar het publiek liet het niet aan het

hart komen. Toch valt de onderliggende angst niet weg te

spoelen met nog een glaasje cava.

Rutten heeft immers een punt. Het zijn heus niet alleen

weirdo’s zoals Donald Trump die vrezen dat grote groepen

immigranten de bestaande waarden en normen onder

druk zetten. Trump denkt daarbij ongetwijfeld niet aan

de maatschappelijke positie van holebi’s en transgenders,

maar dat is hier nu juist het punt. Als we LGBT-rechten als

definitief verworven beschouwen, zouden we wel eens te

relax achterover kunnen leunen.

Denken we na

drie generaties

nog steeds in

termen van

‘wij’ en ‘zij’?

De beste oplossing is nog altijd de situatie in die landen

verbeteren, maar intussen zou het Westen mensen die op

de vlucht zijn voor miserie ruimhartig asiel moeten verlenen.

Terwijl we uiteraard tegenover de hele

groep nieuwkomers, net als op school, onze

normen en waarden toelichten en beargumenteren.

Normen zoals het fundamentele respect voor

elke mens, dat geen plaats laat voor seksisme, homohaat

of racisme.

Mmm… racisme? Hoelang duurt het dan vooraleer wij

hen opnemen in onze samenleving? Wanneer ze als

asielzoeker worden erkend? Bij de wafelenbak wanneer ze

hun integratiecursus hebben afgerond? Of zitten wij met

de gebakken peren zolang zij geen stoofvlees met friet

eten? Denken we na drie generaties nog steeds in termen

van ‘wij’ en ‘zij’?

Voor het themanummer over welzijn

(ZiZo-Magazine #128) interviewde ik

Heleen Huysentruyt, die maandenlang

een observerende studie had

uitgevoerd in de Brusselse homowijk.

(Was het eigenlijk daarop dat Trump

doelde toen hij Brussel als ‘een

hellegat’ omschreef?) Zij merkte op

dat bruingekleurde gasten er door

blanke homo’s werden buitengekeken.

Van racisme gaat het zelfs

over tot angst voor geweld indien

pakweg een Marokkaans type in trainingspak het homocafé

binnenstapt. Het is natuurlijk als vloeken in de kerk.

In België kom je met een trainingspak alleen buiten om te

sporten. Laat ons dat gebruik toelichten in de integratiecursus,

en wel in de eerste les! Verduidelijking: als je buiten

bent in een trainingspak, ben je aan het sporten. Als je

naar de fitness gaat, doe je een jeans aan en kleed je je om

in het fitnesscentrum, net zoals je niet in een zwembroek

de straat op gaat, zelfs al is het zwembad je bestemming.

De enige uitzondering voor die zwembroek is de gaypride,

maar dat is niet meteen voor de eerste les.

Davids zoektocht naar

het schone en het

goede mondt uit in de

kunsten, de natuur en

natuurlijk in mensen,

van de onbekende tot

de meest nabije.

Deze bezorgdheid over onze eigen situatie illustreert

opnieuw de complexiteit van de asielcrisis. Tot de vluchtelingen

behoren natuurlijk ook LGBT’s en zij hebben in

de meeste van hun herkomstlanden geen rooskleurige

toekomst. Niet alleen in IS-gebied, maar in grote delen van

Afrika en het Midden-Oosten. Iemand nog iets gehoord

uit Rusland? Uit de Balkan? Uit zowat de hele Europese

oostrand?

Behalve dus die vestimentaire doodzonde, zit deze gekleurde

homobarbezoeker hoogstwaarschijnlijk vol goede

bedoelingen. En vol goesting, al is het jammer dat ik nu

weer aan Gwendolyn Rutten moet denken. Conclusie: wie

een homocafé bezoekt, is waarschijnlijk een homo of toch

op zijn minst gayfriendly. Homovriendelijk… vriendelijk

en positief tegenover anderen staan, gewoon als menselijke

reflex. Zo waren we toch ook aan 2016 begonnen?

Met misschien de ene kus net iets enthousiaster dan de

andere, maar in geen geval met een judaskus.

47


poëzie bert deben

Bij uitgeverij Kartonnen Dozen is zopas de dichtbundel

'Na het vrijen steek ik een gedicht op' van Bert Deben verschenen.

ISBN 9789490952181

56p.,14,95 euro

48


column 3gender, the grassroots t-movement

SUBTIELE

VERSCHILLEN

piya deseure

Stel, ik zou het huis van mijn buren kopen. Beide huizen

zijn symmetrisch gebouwd, volstrekt elkaars spiegelbeeld.

Dan zou ik via de trap naar boven kunnen rennen. Door

een nieuw gat in de slaapkamermuur het andere huis

betreden. Daar de trap naar beneden stormen. En door

een nog veel grotere opening in de keukenmuur terug

mijn huis binnenwippen. Waarom zou ik dit wensen? Geen

idee. Het lijkt absurd om twee voordeuren te hebben en

twee keer grondbelasting te betalen. In welke woonkamer

zou ik ’s avonds bij het haardvuur in de sofa liggen? Of

zijn er toch kleine verschillen?

De buren hebben geen open

haard. Wat er ook van zij, dit is

slechts een gedachte-experiment.

Het huis van de buren

staat niet te koop.

Toch worstelen vele transgenders

met een soortgelijk

dilemma. Stel dat ik twee personen

was, elk met hun eigen

lichaam. Zou ik ’s morgens als

man (of als vrouw) uit werken

kunnen gaan? En ’s avonds

moe, maar voldaan als vrouw

(of als man) terug huiswaarts

keren. Zou ik dan ergens

ter hoogte van de toiletten,

douches of kleedkamers

(welke, die van de mannen

of de vrouwen?) subtiel van

genderidentiteit kunnen wisselen? Zou ik dan ook twee

werkplekken hebben, twee bazen? (de ene al baziger

dan de andere, .. er zijn toch subtiele verschillen) Maar

verder hetzelfde loon uitbetaald krijgen. Het is maar een

gedachte-experiment. Maar toch?

Begin je eindelijk een beetje te begrijpen hoe complex het

leven van crossdressers is in deze samenleving? Mannen

(of vrouwen) die zich zowel in mannelijke als vrouwelijke

gedaante op straat wagen. Wist je dat de term ‘travestie’ in

de negentiende eeuw gebruikt werd voor vrouwen die het

waagden een ‘pantalon’ te dragen? En niet zoals toen de

mode was een lange jurk of rok met heel wat ingewikkelde

Stel dat ik twee personen

was, elk met

hun eigen lichaam.

Zou ik ’s morgens

als man (of als

vrouw) uit werken

kunnen gaan?

lagen van ondergoed en onderrokken. Het keurslijf of het

korset van de stereotiepe genderrollen was toen nog heel

strak uitgetekend. Dankzij de emancipatorische kracht van

de decennialang volgehouden strijd voor vrouwenrechten,

dragen de dames nu ook letterlijk ‘de broek’. Ook al stoten

ze, ondanks hun verruimde maatschappelijke bewegingsvrijheid,

nog al te vaak tegen glazen plafonds. Want er zijn

nog steeds subtiele verschillen.

Voor de heren is het dragen van een rok, in de meeste

culturen, echter nog steeds een taboe! Waarom eigenlijk?

Wat is het nut om hun keuzevrijheid

zo ernstig in te perken? Zijn

ze bang dat ze zullen struikelen

tijdens het hordelopen over

maatschappelijke vooroordelen?

Als vrouwen erin slagen om zich,

in korte rokjes of op hoge hakken,

elegant onder de mensen te

begeven (sommigen eleganter

dan anderen, er zijn subtiele

verschillen), waarom zouden

stoere binken zich dan niet galant

in zijden jurken kunnen wringen?

Om op een galabal aan de hand

van een in strak pak gestoken

dame, enkele danspassen te wagen?

Waarom lijkt je dit ridicuul?

Vooroordelen?

Staan we dan werkelijk nog

nergens met de bouw van ons

huis met vele kamers, waarin eenieder zich thuis mag

voelen? Het ganse spreekwoordelijke spectrum van

de regenboog? Wordt het niet dringend tijd om een

architect onder de arm te nemen voor het uittekenen van

een vrijere, ruimhartigere samenleving? Waarin iedereen

onbekommerd zichzelf kan zijn? Man of vrouw, of beiden,

niettegenstaande de subtiele verschillen. En deze vrijheid

vastberaden blijven verdedigen tegen al wie haar

bedreigt.

Beste mensen, tussen droom en daad… Wat staat er onze

keuzevrijheid in de weg? Wetten, praktische bezwaren of

subtiele vooroordelen?

Piya Deseure is geboren

in Ieper. Ze studeerde

geografie en werkte in

de industrie. Piya is actief

lid van verscheidene

transgenderorganisaties

en schrijft ook regelmatig

gedichten.

49


snel bezorgd

NIEUWS UIT DE BEWEGING

WERKEN AAN HET WELZIJN VAN LGBT’S IN

ASIELCENTRA

SNEL BEZORGD

50

ÇAVARIA BREIDT REGENBOOGACTIE UIT

Çavaria en alle Roze Huizen roepen al enkele jaren op

om naar aanleiding van de Internationale Dag tegen

Homofobie en Transfobie een regenboogvlag uit te hangen

aan stadhuizen of openbare gebouwen. Zo tonen

gemeenten en steden zich solidair met en open voor al

haar burgers. Dit jaar doet çavaria extra suggesties aan

de lokale besturen om te tonen dat ze oog hebben voor

holebi’s en transgenders in hun gemeente.

De organisatoren van de actie vragen ook om op

de officiële site van de gemeente te verwijzen naar

de Holebifoon, de anonieme hulp- en informatielijn.

Gemeenten en steden kunnen er verder voor zorgen

dat burgers de weg vinden naar de juiste discriminatiemeldpunten

door die informatie te verspreiden via hun

communicatiekanalen. Openbare bibliotheken zijn dan

weer een dankbaar afhaalpunt voor ZiZo-Magazine, het

holebi- en transgendertijdschrift dat çavaria uitgeeft. De

LGBT-beweging vraagt ook om de akten en formulieren

die gemeenten gebruiken te screenen op gender- en

heteronormen. Via www.cavaria.be/aanspreektitel geeft

çavaria daarvoor tips. Bovendien vragen de initiatiefnemers

om heteronormativiteit en gendernormativiteit

te doorbreken in de beelden die steden en gemeenten

delen via allerlei kanalen.

Expertisecentrum KliQ vzw biedt vormingen aan voor

het personeel en het bestuur van de lokale overheden.

Daartoe kunnen geïnteresseerden contact opnemen via

sam.smit@kliqvzw.be. Meer info over het vormingsaanbod

staat op www.kliqvzw.be.

In 2015 namen 98% van alle Vlaamse en Brusselse

gemeenten deel aan de Regenboogactie. Alleen de

gemeenten Bever, Drogenbos, Kortenberg, Kraainem,

Linkebeek en Wezembeek-Oppem konden niet overtuigd

worden. Dit jaar wil çavaria ook die laatste zes

gemeenten over de streep trekken.

Regenboogvlaggen aankopen kan via prideshop.be.

Een volledige lijst van de deelnemende gemeentes zal

in de loop van mei verschijnen op www.cavaria.be/

idahotgemeenten.

Çavaria en Fedasil starten samen het proefproject Safe

Havens om holebi’s en transgenders in asielcentra te

begeleiden. Fedasil is de federale instelling die de opvang

van asielzoekers organiseert. Beide organisaties willen

met het project holebi’s en transgenders die naar België

zijn gevlucht een veilige omgeving garanderen.

Çavaria gaat in de opvangcentra voor asielzoekers

professionele medewerkers opleiden tot referentiepersonen

inzake holebi- en transgenderasielzoekers. “Deze

referentiepersonen hebben een dubbele functie”, zegt

çavaria-woordvoerder Jeroen Borghs. “Enerzijds zijn zij

een steunpunt binnen hun eigen centrum ter verbetering

van de hulpverlening aan de doelgroep. Zij sensibiliseren

collega’s en reiken hen waar en wanneer nodig

informatie en hulpmiddelen aan. Anderzijds beschikken

zij over vaardigheden om LGBT-asielzoekers toe te laten

op een veilige manier voor hun seksuele oriëntatie en/

of genderidentiteit uit te komen en om hen in contact

te brengen met andere LGBT-asielzoekers en/of LGBTverenigingen.”

In een later stadium van het project Safe Havens zullen

bijeenkomsten worden georganiseerd waaraan asielzoekende

holebi’s en transgenders kunnen deelnemen. Die

bijeenkomsten hebben een dubbel doel. Ten eerste kan

de doelgroep daarop informele contacten leggen met

andere LGBT-asielzoekers en met vrijwilligers uit LGBTverenigingen.

Ten tweede krijgen zij collectieve begeleiding

over diverse thema’s die aansluiten bij enerzijds

hun LGBT-achtergrond en anderzijds hun transitie naar

een zelfstandig leven in de Belgische samenleving. De

LGBT-asielzoekers zullen dus ook begeleid worden in de

eerste stappen die ze dienen te zetten bij de zoektocht

naar een job of een huis.

DRAAKPLAATS WORDT LGBT-CENTRUM VAN

ANTWERPEN

Op zaterdag 25 juni organiseren Kartonnen Dozen,

çavaria en Het Roze Huis-çavaria Antwerpen de opening

van het nieuwe pand aan de Draakplaats. Het pand

biedt extra kantoorruimte voor Het Roze Huis en çavaria.

Daarnaast huisvest het gebouw de holebi- en transgenderboekhandel

Kartonnen Dozen en de Holebibib.

“Met de opening van het nieuwe pand wordt de Draakplaats

nog meer dan tevoren het kloppend hart voor

holebi’s en transgenders van Antwerpen”, zegt Chloé


Lenaerts, algemeen coördinator van Het Roze Huis. “We

hebben hier onze kantoren, maar ook het prachtige

regenboogmonument, de brugbogen die ’s avonds

oplichten in de kleuren van de regenboogvlag, en het

goed draaiende café Den Draak. Onze huidige kantoren

en zalen op de Draakplaats 1 blijven in gebruik. We

breiden onze kantoorruimte dus uit.”

“We zijn tevreden met de opening van dit nieuwe

gebouw”, beaamt çavaria-woordvoerder Jeroen Borghs.

“Het benadrukt de sterke samenwerking tussen çavaria

en de provinciale LGBT-koepels. Ons hoofdkantoor blijft

uiteraard gevestigd in Gent, maar door deze samenwerking

vergroten we onze aanwezigheid in Antwerpen.

Bovendien biedt het pand extra kantoorruimte aan ons

gegroeid professioneel team.”

Het Roze Huis is voorlopig de locatie voor de boekvoorstellingen,

lezingen en workshops van Kartonnen

Dozen. De nieuwe boekenwinkel opent al in de loop

van mei. “Deze nieuwe locatie en de samenwerking met

çavaria en Het Roze Huis past helemaal in de nieuwe

werkwijze van onze zaak”, zegt Johanna Pas van Kartonnen

Dozen. “Ons aanbod spitst zich toe op boeken en

speelfilms. Kartonnen Dozen gaat daarnaast vooral veel

activiteiten en evenementen organiseren waarbij we de

holebi- en transgendergemeenschap maximaal zullen

betrekken. Wees allen welkom in onze zaak en op 25

juni voor het grote feest!”

REGENBOOGNETWERKEN IN DE BEDRIJVEN

VERSTERKEN

Expertisecentrum KliQ vzw organiseert op 21 april

samen met Accenture de eerste editie van open@

work. Het doel van open@work is om samenkomsten

te organiseren van regenboognetwerken in

verscheidene bedrijven. Zo worden die regenboognetwerken

versterkt en krijgen holebi’s en transgenders

de kans om hun ervaringen op het werk

met elkaar te delen.

Door de krachten te bundelen zorgt open@work ervoor

dat er, over de grenzen van de bedrijven heen, een

netwerk ontstaat dat zich focust op ‘out op het werk

zijn’. Het overbruggende netwerk zal zich inzetten voor

een werkomgeving die inclusief is voor holebi’s en transgenders.

De bijeenkomsten van open@work zullen gepaard gaan

met inspirerende praatgasten en informelere netwerkmomenten.

Tijdens de eerste editie van open@work op

21 april in de kantoren van Accenture zal Sam Smit, de

coördinator van KliQ vzw, een korte presentatie geven

over de evolutie van LGBT-netwerken in België en in

onze buurlanden. De evenementen zijn op uitnodiging.

Daarnaast is er het debat ‘M/V/X – Why even bother?’ op

11 mei. Daarop worden kritische vragen gesteld over

de strategieën die nodig zijn om een genderinclusieve

werkomgeving te creëren.

Ben je geïnteresseerd in een vorming ‘gender- en seksuele

diversiteit op de werkvloer’ in jouw bedrijf? Of heb

je vragen over een van deze activiteiten? Mail dan naar

sam.smit@kliqvzw.be.

EERSTE GEREGISTREERDE GAY-STRAIGHT

ALLIANCE

Het Koninklijk Atheneum 1 Brugge Centrum heeft als allereerste

school in België een gay-straight alliance (GSA)

geregistreerd. Een gay-straight alliance is een groep van

leerlingen en leerkrachten die ervoor zorgt dat iedereen

op school zichzelf kan zijn. De bedoeling is om van scholen

inclusieve omgevingen voor holebi’s en transgenders

te maken.

In de Brugse school zal op 9 mei samen met de gaystraight

alliance het startschot worden gegeven van

#rainbowyourselfie 2016. Die campagne loopt van 9 mei

tot en met 17 mei 2016, naar aanleiding van de Internationale

Dag tegen Holebifobie en Transfobie.

Scholen die ervan overtuigd zijn dat iedereen onder

de regenboog zijn kleurrijke zelf moet kunnen zijn,

hetero, holebi cis- of transgender, laten jongeren een

rainbowselfie maken die ze op www.facebook.com/

rainbowyourselfie kunnen uploaden met de hashtag

#rainbowyourselfie. Zo geven scholen en jongeren

diversiteit een gezicht!. Een jury kiest de origineelste

foto uit. Scholen kunnen een volledige dag workshops

winnen.

“Het West-Vlaamse project #rainbowyourselfie toont aan

dat het creëren van een veilige schoolomgeving voor

iedereen vertrekt vanuit de basis”, zeg çavaria-woordvoeder

Jeroen Borghs. “Doordat jongeren zelf worden

betrokken om het welzijn van holebi’s en transgenders

op school te vergroten, is het project zo efficiënt en

enthousiasmerend. We zijn blij dat de oprichting van

gay-straight alliances in West-Vlaanderen door de

provincie wordt ondersteund. We hopen dat het West-

Vlaamse voorbeeld in de toekomst in heel Vlaanderen

wordt overgenomen.”

Op gaystraightalliance.be kunnen scholen gratis het

rainbowyourselfie actiepakket met stickers, buttons,

vlaggen, fanbrushes, posters en maskers bestellen.

Voor meer informatie kan je altijd terecht bij de West-

Vlaamse educatieve medewerker, Lozano Lafertin, via

het mailadres lozano.lafertin@cavaria.be of het nummer

0473 13.04.29.

51


CLASSIC

LGBT

SCENE:

MOVIE

ED WOOD

HALL OF FAME

(1994)

In deze rubriek bespreken we films uit het heden, het verleden en de toekomst. Er staat steeds een ‘Classic

Motion Picture’ in de spotlights: een klassieker die zich op een of ander vlak wist te onderscheiden én die ook

zonder zijn LGBT-thema overeind blijft als deel van het betere filmwerk. Gedaan met waardeloze recensies,

amateuristische projecten en het uitmelken van meesterwerken die we al allemaal hebben gezien. Welkom in

de LGBT Movie Hall of Fame!

Tekst: Hannelore Goossens

Zoals schrijver Dan Brown het zou kunnen

beamen, zijn goede boeken aan de basis

van een script helaas geen garantie voor

goede films. Gelukkig voor Stieg Larsson,

schrijver van de bestseller ‘Män som hatar

kvinnor’ (2005), en voor ons, is dat bij de

filmklassieker van deze Hall of Fame editie

wel het geval. Hoewel hij het succes van

het eerste deel van zijn Millennium-trilogie

jammer genoeg niet meer heeft mogen

meemaken, heeft Larsson met het Zweedse

thrillerverhaal zoveel indruk gemaakt dat

het reeds vier jaar later van klank en beeld

werd voorzien. Dat het nog twee jaar later

zelfs een Amerikaanse remake kreeg, zegt

genoeg over de terechte internationale

bijval die het origineel mocht genieten. De

vertaling van de titel naar het beter bekende

‘The Girl with the Dragon Tattoo’ was echter

tegen de zin van Larsson in. Het is slechts

een kleine dip voor deze topper die nog

maar eens bevestigt waar de Scandinaviërs

het allerbeste in zijn: detectives, whodunits

en rauwe realiteit.

Voor de niet-Zweedstaligen onder ons: ‘män

som hatar kvinnor’ wordt letterlijk vertaald

als “mannen die vrouwen haten”. Dergelijke

titel in ons magazine doet misschien

vermoeden dat het om een antiheterofilm

draait, maar niets is minder waar. Dat er een

feministisch trekje in te bespeuren valt, kan

niet worden ontkend, maar ook ‘de goede

man’ krijgt een rol toebedeeld, waardoor de

balans man-vrouw-LGBT-gelijkheid in dit

prachtwerk mooi in evenwicht is. De Engelstalige

vertaling die de nadruk legt op het

vrouwelijke hoofdpersonage en daardoor

haar omgeving en medepersonages naar de

achtergrond verdringt, is een spijtige zaak.

52


MÄN SOM HATAR KVINNOR (2009)

Het verhaal draait rond een journalist die als

vorm van retraite een onderzoeksopdracht

aanneemt buiten de stad. Een radeloze

oom is al 40 jaar op zoek naar zijn verdwenen

nichtje en wil nog steeds kosten noch

moeite sparen om te weten te komen wat

er met haar is gebeurd. Mikael Blomkvist

(Michael Nyqvist) gaat op onderzoek uit,

maar wordt zonder zijn medeweten op

de voeten gevolgd door fervente hacker

Lisbeth Salander (Noomi Rapace). De ruige

Lisbeth bewijst zich al snel als een bekwamere

speurneus dan Blomkvist, waardoor de

twee zich samen op de verdwijning storten

en stap voor stap achter een gruwelijke

waarheid komen.

Dat Rapace als actrice op de kaart werd gezet

op basis van haar vertolking van Lisbeth

is geen verrassing. Ze mag dan niet de enige

troef in de film zijn, ze draagt honderd procent

bij aan het sterke, triomfantelijke beeld

dat de film vormt van vrouwen die op allerlei

afschuwelijke manieren slachtoffer zijn

geworden van de patriarchale maatschappij

en zich er toch van weten los te scheuren.

In het geval van Lisbeth kan er zelfs niets

anders gezegd worden dan dat ze zich erboven

wist te zetten ondanks haar ‘zwakke’

sociale status van jonge crimineel, outcast

en rebel. Het is niet verwonderlijk dat ze na

meer dan een uur film wakker wordt naast

een vrouw, zonder dat er ook maar enige

aandacht aan wordt geschonken. Zij heeft

op alle niveaus in haar leven het heft in

handen en beslist zelf met wie ze de lakens

deelt. Een halfuur later zien we haar echter

letterlijk op een man, Blomkvist, kruipen,

waardoor haar biseksualiteit meteen naast

haar rebelse bestaan en de thematische

pleidooien voor gelijkheid komt te staan.

Dat ze de man duidelijk als een soort levende

dildo gebruikt en niet als liefdespartner,

blijkt later niets te maken te hebben met

een gevoelsmatige voorkeur voor vrouwen.

Zeker is dat Lisbeth in de vorm van Rapace

een heerlijk genuanceerd, geëmancipeerd

en krachtig personage is. Daardoor heeft het

personage misschien alsnog recht op een

titel voor zichzelf. Rapace’s dragende prestatie

werd niet voor niets voor de BAFTA’s en

soortgelijke filmprijzen genomineerd. Het is

des te beklagenswaardiger dat Hollywood

niet verder keek dan zijn neus lang is en

haar weinig aandacht heeft gegeven in zijn

filmprijsuitreikingen.

Vanuit cinematografisch standpunt is de

film uitmuntend klassiek. De donkere,

besneeuwde landschappen, stijl en emoties

zijn prachtig in hun gevarieerde eenvoud.

Dat regisseur Niels Arden Oplev weinig

andere verdiensten heeft, is opmerkelijk. Het

hoeft daarentegen niet te verwonderen dat

scenarioschrijver Nikolaj Arcel voor ‘Män

som hatar kvinnor’ een BAFTA-nominatie

voor beste scenario kreeg. Hij was onder

meer verantwoordelijk voor het uitstekende

‘Kvinden i buret’ (2013) en maakte samen

met partner Rasmus Heisterberg de opvolger

ervan: ‘Fasandræberne’ (2014). .

‘Män som hatar kvinnor’ is geen klassieke

LGBT-film die het thema in de spotlights

zet. De makers kozen voor een subtiele

integratie van het LGBT-thema via een

prominent personage, wat de zichtbaarheid

van holebi’s en transgenders in de

filmwereld misschien wel meer ten goede

komt dan de dramatische verhalen die we

maar al te vaak voorgeschoteld krijgen.

Zou het trouwens toevallig zijn dat zowel

Rapace als haar Amerikaanse tegenhangster

Rooney Mara later allebei te zien zijn in andere

lesbische rollen? (‘Passion’ (2012) van

Brian De Palma, ‘Side Effects’ (2013) van

Steven Soderbergh en het recente ‘Carol’

(2015) van Todd Haynes) Dat film nummer

twee en drie van de Millennium-trilogie

van mindere kwaliteit zijn, doet in elk geval

geen enkele afbreuk aan het prachtwerk dat

Arden Oplev ons schonk. Stoere bikerchicks

die stijlvol wraak nemen op elke walgelijke

vent die het verdient, mogen te allen tijde

onze schermen inpalmen.

53


LGBT SERIES HALL OF FAME

Na talloze decennia onder de dictatuur van de ‘hogere’ filmcultuur geleefd te hebben, zijn kwaliteitsvolle tvseries

niet langer uit onze audiovisuele leefwereld weg te denken. Dankzij de evolutie van televisieseries van

niche naar mainstream, kon de aanwezigheid van LGBT-verhaallijnen ongetwijfeld aan haar opmars binnen

het genre beginnen. Van full focus tot beduidende bijrollen, geen enkele sexy serie zal in deze rubriek gespaard

blijven van onze roze schijnwerpers. Welkom in de LGBT Series Hall of Fame!

Tekst: Hannelore Goossens

54

JESSICA JONES (2015 - …)

Gezien de enorme expansie van het superheldenuniversum

op het grote doek, is het

geen verrassing dat Marvel ook zijn zinnen

heeft gezet op het publiek dat deze wondere

wereld liever in zijn eigen woonkamer

bewondert. De comic books waarin voornoemde

helden steevast hun oorsprong

vonden, zijn voorlopig een onuitputtelijke

bron van cinematografisch materiaal. Gelukkig

voor ons nemen de televisiemakers het

niet altijd even nauw met hun bronteksten.

Na voorgangers als ‘Gotham’ (van DC

Comics) en ‘Daredevil’ (Marvel), stak eind

november 2015 ‘Jessica Jones’ de kop op.

Deze grotendeels onbekende, stoere griet

(Krysten Ritter) bevindt zich in dezelfde

realiteit als The Avengers en zelfs hetzelfde

stadsgedeelte als – een potentieel toekomstige

partner – Daredevil. Hoewel ze haar

‘collega’s’ wel kent van naam en reputatie,

heeft ze verder niets te maken met de

vrolijke, bonte bende die van heldhaftigheid

hun hoofdberoep hebben gemaakt. Jessica

is een einzelgänger die na een traumatische

ervaring heeft beslist dat ze verre van een

superheld is ondanks haar bovennatuurlijke

kracht. Een bouwvallig appartement, enkele

gerafelde kledingstukken en een kantoor

dat zich in haar woonkamer bevindt zijn

veruit haar belangrijkste bezittingen. De

enige mensen met wie ze zich inlaat, zijn

haar enige en beste jeugdvriendin, een

drugsverslaafde buurman en een succesvolle

advocate die haar opdrachten bezorgt.

Zelfs die contacten onderhoudt Jessica

het grootste deel van de tijd met zichtbare

tegenzin. De advocate is echter waar het

voor ons om draait. Jeri Hogarth (niemand

minder dan Carrie-Anne Moss) ging in

de oorspronkelijke comics namelijk door

het leven als Jeryn Hogarth, de mannelijke

advocaat van onder andere Iron Fist, die in

de nabije toekomst eveneens zal debuteren

in de gelijknamige serie. De makers van ‘Jessica

Jones’ hebben echter gekozen voor een

vrouwelijke en bijgevolg lesbische versie

van Jeryn, waardoor de serie in één klap een

schot in de roos was voor de LGBT-integratie

in mainstream televisie. Jeri verschilt op alle

andere vlakken dan haar geslacht namelijk

in niets van Jeryn. Er wordt geen aandacht

geschonken aan haar seksuele geaardheid

en geen enkele situatie zou er anders

hebben uitgezien als ze een man was

geweest. Dat ze haar huwelijk kapot maakt

door een affaire met haar secretaresse is

zelfs zo cliché, dat dit misschien wel het

perfectste voorbeeld van LGBT-gelijkheid is

dat ooit op het kleine scherm is verschenen.

Een populair personage kunnen we haar

alvast niet noemen. Naast haar persoonlijke

misstappen zet ze een aantal professionele

wanpraktijken in gang en moraliteit is duidelijk

zeer ver te zoeken in haar dominante,

harde karakter. Een wijs filosoof zei ooit dat

de vrouw pas gelijk zal zijn aan de man als

ook incompetente vrouwen aan de top

komen. In het geval van Jeri Hogarth kunnen

we die uitspraak ook toepassen op een

lesbisch personage, waardoor ‘Jessica Jones’

een dikke pluim voor LGBT-emancipatie

verdient.

Jessica zelf is eveneens een leuk voorbeeld

van een vlotte, nonchalante omgang met

het thema. Buiten haar stoere uiterlijk, inclusief

lederen motorvest, combat boots en

gescheurde jeans, deinst Jessica er niet voor

terug om enkele seksueel getinte grapjes

met een vrouwelijke verpleegster (Claire

Temple, gespeeld door Rosario Dawson,

het ex-vriendinnetje van Daredevil) te

maken die daar vlotjes in meegaat. Hoewel

beide vrouwen (voorlopig) uitgesproken hetero

zijn, vinden ze het wel jolig om schunnig

te doen over Jessica die haar broek moet

uitdoen of Claire die in haar appartement

de nacht doorbrengt. Hoera voor flirtende

heterovrouwen!

Dat ZiZo meer van dit wil zien, staat buiten

kijf. Met enkele vervolgseries, zoals ‘Iron Fist’,

‘Luke Cage’ (Jessica’s bedpartner) en het

overkoepelende ‘The Defenders’, én een

tweede seizoen van ‘Jessica Jones’ in het

vooruitzicht, mogen we er zeker van zijn dat

we bij Marvel aan onze trekken zullen komen.

Getraumatiseerde superhelden in film

noir-stijl met sexy sidekicks? Bring it on!


Ik wil eindelijk diegene vinden

die echt bij me past.

Nu gratis aanmelden


PRIDE.BE IN HET TEKEN VAN

ZELFBESCHIKKING

Van 29 april tot en met 17 mei

vindt de grootste reeks pridefestiviteiten

van ons land plaats.

Tienduizenden bezoekers, holebi’s,

transgenders, hun vrienden

en sympathisanten, zullen

opnieuw naar onze hoofdstad

afzakken om er denderende

festiviteiten van te maken! Mis

je een overzicht van de talrijke

activiteiten? Hieronder alvast de

voornaamste hoogtepunten.

Tekst: Dennis De Roover

Foto's: ZiZo

29 april tot en met 17 mei 2016 // PrideFestival

Het PrideFestival opent met de MiniPride en loopt af op 17 mei, de Internationale Dag

tegen Holebifobie en Transfobie (IDAHOT). Tijdens deze periode worden verenigingen

en partners uit het hele land aangespoord om activiteiten te organiseren in de aanloop naar

Parade@Pride, het hoogtepunt van het PrideFestival. Er worden films vertoond en debatten,

tentoonstellingen, workshops … georganiseerd in heel België. Het PrideFestival is een mengeling

van sportieve, culturele en activistische activiteiten.

29 april 2016 // MiniPride

De MiniPride opent traditioneel de festiviteiten. The Belgian Pride, de organisatoren van

de pride, houden een receptie in het Brusselse stadhuis. Na afloop ervan volgt een folkloristische

optocht door het centrum van Brussel onder begeleiding van de Fanfare van de

Meyboom. Een parade met veel activisten trekt voorbij Manneken Pis, die getooid zal in zijn

in het kostuum dat Jean-Paul Gaultier voor hem heeft ontworpen, en eindigt bij Rainbow-

House Brussels. Voor de gelegenheid wordt er Kriek geserveerd.

14 mei 2016 // Parade@Pride

De bekende optocht trekt door Brussel. Militanten, feestvierders, politici en sympathisanten

kleuren de Belgische hoofdstad in de regenboogkleuren. De parade start om 14 uur aan de

Beurs.

In het centrum van Brussel gaat PrideVillage open van 12 uur tot middernacht. PrideVillage

zal dit jaar zelfs helemaal doorlopen tot het Brouckèreplein. Nieuw is de komst van een

Health Point met gezondheidsverenigingen. De Ortsstraat wordt dan weer omgedoopt tot

een Vrouwenstraat.

Alle activiteiten vind je op www.pride.be

56


IK BESLIS!

Pride.be staat dit jaar volledig in het teken van zelfbeschikking. Personen moeten zelf

kunnen beslissen over hun gewenste genderidentiteit, genderexpressie en genderrol.

De slogan dit jaar is: ‘Ik beslis!’.

Arc-en-Ciel Wallonie, çavaria en RainbowHouse Brussels vragen om de zelfbeschikking

van iedereen te respecteren.

Ik beslis!

… om door het leven te gaan als vrouw, man of met een andere genderidentiteit

… met welke naam ik wil worden aangesproken

… wat op mijn officiële documenten vermeld moet worden

… of ik mijn lichaam al dan niet wil veranderen

Ik beslis, want ik weet wie ik ben!

In België moeten trans* personen het recht hebben om te leven volgens hun genderidentiteit,

zonder dat de staat bepaalt wie of wat zij zijn.

In België moeten trans* personen het recht hebben om hun voornaam te veranderen,

zonder instemming van een derde, laat staan van een psychiater.

In België moeten trans* personen hun wettelijke documenten kunnen laten aanpassen,

zonder psychiatrische of medische behandeling te ondergaan, en zonder van

hen te eisen om zich te laten steriliseren.

In België moeten trans* personen toegang hebben tot hormoonbehandeling en

chirurgie, maar ze mogen hiertoe niet gedwongen worden om juridische erkenning

te verkrijgen.

Zijn we al zover? Vergeet het maar! De LGBTQI-gemeenschap vraagt een wet op de

genderidentiteit die voldoet aan internationale mensenrechtenbepalingen, gebaseerd

op respect en zelfidentificatie!

WWW.CAVARIA.BE/STEUN-ONS

STEUN ÇAVARIA

IN HAAR STRIJD

VOOR GELIJKE

RECHTEN!

WORD LID

Çavaria kan als belangenverdediger van holebi’s

en transgenders niet zonder jouw steun. Sluit je

daarom bij ons aan! Word steunlid voor slechts

35 euro. Stort je bijdrage op rekeningnummer

BE84 0682 1326 7459 met als mededeling ‘steunlid’.

Meer info via cavaria.be/steun/word-lid

GEEF EEN GIFT

Stort je bijdrage. Hoe groot of klein die ook is,

elke bijdrage is welkom. Op onze beurt geven

wij je een cadeau: giften vanaf 40 euro op jaarbasis

zijn fiscaal aftrekbaar. Stort je bijdrage op

rekeningnummer BE84 0682 1326 7459 met als

mededeling ‘gift’. Meer info via cavaria.be/steun/

geef-een-gift

57


parels aan het bodenmeer

Op stap in Konstanz en Mainau

58

Een citytrip betekent voor

homomannen meer dan alleen

op zoek gaan naar gayhoreca en

darkrooms, en méér dan fuiven

tot in de vroege uurtjes, al zullen

sommigen die activiteiten

zeker prefereren. De LGBT-gemeenschap

is echter heel divers.

Holebi’s en transgenders willen

soms ook gewoon de cultuur, de

geschiedenis en de gastronomie

van een stad ontdekken. We

trokken naar Zuid-Duitsland om

de stad Konstanz op die manier

te ontdekken.

Thierry Hanan Scheers

Konstanz is een stad in het zuiden van Duitsland.

De stad ligt aan de grens met Zwitserland

en aan de oevers van het Bodenmeer,

ook wel het Meer van Konstanz genoemd.

Wellicht is deze stad minder bekend bij

het grote publiek, maar daarom zeker niet

minder aangenaam. Bij mijn aankomst merk

ik meteen dat Konstanz een bruisende,

levendige en kosmopolitische stad is met

voor elk wat wils. De bestemming is een

aanrader voor koppels die de rust opzoeken

en houden van een lekker hapje, wellness,

gezellig shoppen of flaneren aan de oevers

van het meer. Voeg daar de geschiedenis en

de cultuur aan toe, en Konstanz mag gerust

een totaalbestemming worden genoemd.

De stad leent zich perfect voor een vakantie

met het hele holebigezin. Er zijn veel

mogelijkheden voor wie houdt van fietsen,

zwemmen, zeilen, …

Geen andere locatie aan het Bodenmeer

biedt zoveel shopping- en eetgelegenheden.

Smalle straatjes, middeleeuwse

architectuur, een maritieme flair en een

adembenemend uitzicht op het meer en de

Alpen zijn slechts enkele redenen om deze

stad te bezoeken. Palmbomen en een zacht

klimaat helpen om meteen in de sfeer te

komen.

GESCHIEDENIS EN CULTUUR

Zelfs in de middeleeuwen wisten ze al dat

deze plaats bijzonder was, want ongeveer

zeshonderd jaar geleden moest en zou de

nieuwe paus van hier komen. In 1388 werd

er een groot gebouw opgetrokken aan de

haven. In dit gebouw vond tussen 1414 en

1418 het Concilie van Konstanz plaats. Het

gebouw is tot vandaag bewaard gebleven.

Het Concilie van Konstanz effende het pad

voor Paus Martinus V. Tussen 2014 en 2018

nodigt de stad dan ook iedereen uit om

opnieuw een stukje van het verleden te

komen opsnuiven. De sfeer van eeuwen

geleden dwaalt nog steeds door straten van

Konstanz. De sfeer in het straatbeeld geeft

een Italiaanse indruk.

In Konstanz ontdek ik het oudste stadstheater

van Duitsland. Er worden al producties

getoond sinds 1607. Natuurlijk is er op

cultureel gebied nog veel meer te ontdekken.

Of je er nu voor kiest om naar het

beroemde ‘Seenachtfest’ (een zomerfeest

met vuurwerk) te gaan, of het Jazzfestival

in de herfst te bezoeken, of een van de vele

kleinere culturele evenementen te ontdekken,

er is het hele jaar door iets te beleven

in Konstanz!


De stad kent al toerisme sinds 1440. In de

middeleeuwen kwamen hier dagelijks veel

toeristen. De stad telde toen slechts 6000

inwoners. Intussen heeft de stad ruwweg

83.000 inwoners en wordt de stad iets minder

overrompeld door toeristen.

Ik heb persoonlijk erg genoten van de zeer

fraaie en oude fresco’s die je overal in de stad

kan bewonderen. De oudste dateert uit 1320

en bevindt zich in het zogenaamde Haus zur

Kunkel. Bij de toeristische dienst van Konstanz

kan je een mapje krijgen met een volledige

tour langsheen de fresco’s van de stad.

SHOPPING, FLANEREN EN UIT ETEN

Konstanz is een winkelparadijs. Als je wil

shoppen, eten of een van de vele lokale bezienswaardigheden

bezoeken, is Marktstätte

(het plein in het hart van Konstanz) de

perfecte plaats om te beginnen. In enkele

minuten wandel je langs antieke winkels,

kunsthandelaars, talrijke speciaalzaken en

een heleboel mooie cafés en restaurants

waar je regionale gerechten kan proeven.

Hun mooie terrassen liggen trouwens langs

mediterraan uitziende pleinen, en zeg nu

zelf, wat is er heerlijker dan op zo’n prachtplaats

je voetjes even te laten rusten en te

genieten van een drankje?

Deze Duitse stad is uniek omdat ze tot een

Restaurant Ophelia

© Thierry Hanan Scheers

© Thierry Hanan Scheers

Hotel Riva

geheel is versmolten met de Zwitserse stad

Kreuzlingen aan de andere kant van de

grens. Als je door de straten wandelt, steek

je de Duits-Zwitserse grens over zonder dat

op te merken. Aangezien beide landen een

verschillende munteenheid hebben, kan het

zijn dat in de ene winkel alles in euro staat

aangeduid en in de andere alles in Zwitserse

frank. Beschouw dit alleszins niet als een

probleem. Je kunt gerust aan de Zwitserse

kant in euro betalen, maar krijgt dan wel

wisselgeld in Zwitserse frank. Aan de Duitse

kant is het net omgekeerd.

ZON, STRAND EN ACTIE

Ga met het hele gezin op stap en ontdek

het Sea Life Centre. Hier kan je in dertig

aquaria meer dan 3000 fascinerende wezens

uit de onderwaterwereld bewonderen.

Zwemmen, duiken en zeilen? Windsurfen of

kanovaren? Het is allemaal mogelijk in Konstanz.

Met de hele familie kan je bovendien

zwemmen aan het strand Hörnle. Heel de

omgeving heeft best veel te bieden. Je kan

langs verscheidene goed aangeduide paden

op stap door het schilderachtige landschap.

Neem ook gerust je fiets of je inlineskates

mee en maak een tocht langs de oevers van

het meer. De zonsondergangen zijn hier

trouwens prachtig.

© Thierry Hanan Scheers

Konstanz

Sea Life Centre

Mainau

SLAPEN, WELNESS EN GENIETEN

Ik verblijf in Hotel Riva. Dit hotel ligt pal aan

de oever van het meer en is voorzien van

een even luxueus als indrukwekkend design.

Het hotel is uitgerust met een zeer aangename

spa, maar de attractie is toch wel het

zwembad boven op het dak van het hotel.

Hou je van lekker eten? Dan ben je in dit

hotel ook op de juiste plaats. Chef Dirk

Hoberg staat achter het fornuis in het

gourmetrestaurant Ophelia dat twee

Michelinsterren heeft. Hij zegt me dat hij

in de eerste plaats “de mensen gelukkig wil

maken”. Dat doet hij ook. Je smaakpapillen

worden gestreeld door alle culinaire hoogstandjes

die hij op tafel tovert. Ik ben nog

steeds onder de indruk van alle prikkelingen

die mijn zintuigen overweldigden. Hoberg

wordt bijgestaan door de befaamde sommelier

Werner Hinze. De capaciteit van het

restaurant, een fraaie villa in art-nouveaustijl,

werd bewust beperkt gehouden. Het zorgt

voor een gezellige, intieme sfeer.

Hotel Riva is ook the place to be voor zeilers.

De jachthaven van Konstanz bevindt zich

namelijk aan de voordeur. Je kan er zeillessen

nemen of zelfs een zeilboot huren.

STAPJE IN DE OMGEVING

Ik tel ze niet allemaal, maar op het bloemeneiland

Mainau, niet ver van Konstanz, zouden

meer dan 9000 rozenstruiken en 1200

orchideeënvariëteiten staan. Bovendien zijn

er duizenden vlinders, een barok kasteel en

talrijke bomen te bewonderen. Een van de

pronkstukken is een stokoude Victorialinde

uit 1892. De reuzensequoia’s en watercipressen

die je er kan bezichtigen, zijn eveneens

behoorlijk indrukwekkend. Gelukkig beslaan

de tuinen op dit bloemeneiland ‘slechts’ 45

hectare. Net genoeg om in een bezoek te

kunnen genieten van al dat moois. Ik ervaar

het alvast als een ultiem genot om mij alle

geuren en prikkelingen van de tuinen van

het eiland Mainau te laten welgevallen. Een

ideale afsluiter van een bezoek aan Konstanz,

de stad aan het meer.

MET DANK AAN

Dienst Toerisme Konstanz

Bahnhofplatz 43 | Im Bahnhof

78462 Konstanz

www.konstanz-tourismus.de

Hotel Riva

Seestrasse 25, 78464 Konstanz

www.hotel-riva.de

Toerisme Mainau

78465 Insel Mainau

www.mainau.de

59


BEKERINGSDRANG EN FLIRTEN OP KEULSE WIJZE

“Hartelijker dan Berlijn, opwindender

dan München en vrolijker

dan Hamburg.” Zo wordt Duitslands

vierde grootste stad omschreven

in een kleine, speciaal

voor de holebi- en transgendergemeenschap

ontworpen stadsgids.

Meer argumenten had ZiZo

niet nodig om een weekendje

in Keulen te boeken. Een verslag

over de Roze Bermudadriehoek,

Duitslands meest bezochte

attractie, een kapotgebombardeerde

binnenstad, een sauna

voor biseksuelen, bijbels op de

hotelkamers en chocolade. Véél

chocolade…

©Andreas Möltgen

Tekst: Geert De Weyer

Foto's: KölnTourismus GmbH

DONDERSE STAD

60


de weyde wereld

Het hangt in de lobby van de jeugdherberg:

een groot houten kruis. Ik slik. Zeker wanneer

er in het nachtkastje op mijn slaapkamer

ook nog een bijbel ligt te blinken. Het

kleine ding gaat beleefd, maar onverbiddelijk

terug naar de receptie. “Met alle respect,

maar dit wil ik niet op mijn kamer”, argumenteer

ik. “Tenzij u er ook onder meer de

koran en de Thora bijlegt.” De receptioniste

weet even niet waar kijken, mijn reisgenoot

schuifelt wat ongemakkelijk over en weer. Ik

ben vooral stomverbaasd. Hier? In Keulen?

Een bijbel op mijn kamer? Toegegeven:

op mijn reizen, met de VS op kop, zag ik

hoeveel hotel(keten)s er eenzelfde attitude

op nahielden. Niet zelden lag daar ‘s werelds

best verkochte boek op mijn hoofdkussen

te wachten in een hopeloze poging om nog

dat ene zieltje te winnen. Maar hier?

Ik ben lang niet de enige die er zo over

denkt. Mijn grootste medestander is acteur

sir Ian McKellen die er al jaren, telkens

hij zo’n voor hem onaangename ontdekking

doet, een sport van maakt om net die

pagina’s uit het boek te scheuren die naar

verluidt negatief zijn tegenover holebi’s.

Leuk idee, maar daarvoor moet je de Bijbel

wel kennen, want hoe vind je anders die

pagina’s? Zover gaat mijn interesse niet. Weg

met dat ding, denk ik enkel.

Later bespeur ik in een gang, achter glas,

een artikel waarin de eigenaar van Hostel

Köln verklaart dolenthousiast te zijn wanneer

er weer eens een bijbel wordt gepikt.

“Hopelijk lezen ze die dan”, klinkt het

hoopvol.

In West-Europa heb ik nog nooit een bijbel

in de kamer zien liggen. Is het toeval of is

de vierde grootste stad van Duitsland een

erg religieuze stad? Wanneer we door de

stad kuieren valt immers op hoeveel kerken

er staan: 240 om precies te zijn, waarvan 12

Romeinse kerken. En wat met de Dom? De

bekende, in het hart van de stad gesitueerde

gotische kathedraal die met 6,5 miljoen bezoekers

per jaar officieel wordt beschouwd

als de best bezochte attractie van heel

Duitsland. Ook toeval?

Claudia Lupri is sinds 1991 stadsgids in

Keulen. Ze grijnst minzaam wanneer we

haar op de trappen van de Dom de vraag

stellen. Ze legt uit dat de tweeduizend jaar

oude geschiedenis van Keulen vooral is

gevormd door de kerk en de politiek. De

Keulse geschiedenis gaat ver terug: van

de Kelten en de Franken tot aan de middeleeuwen,

toen de bisschop van Keulen

het politieke toneel naar zijn hand zette

en het schopte tot een van belangrijkste

hoogwaardigheidsbekleders van het heilige

Roomse Rijk. Geen toeval dus dat de Dom

net in Keulen is opgetrokken. “Het was een

teken van macht van de toenmalige katholieke

wereld”, zegt Lupri.

DOM

Deze kathedraal, die sinds 1996 in de

Werelderfgoedlijst van de UNESCO werd

opgenomen en geldt als officieus stadssymbool,

is alleszins indrukwekkend. De

eerste steen werd gelegd in 1248 door

aartsbisschop Koenraad van Hochstaden.

Zo’n driehonderd jaar werd eraan gewerkt,

terwijl de werken nadien zo’n driehonderd

jaar hebben stilgelegen. Pas in 1880 werd

het bouwwerk vervolledigd. In de zestiende

eeuw was de kathedraal op de grond

klaar, maar in de hoogte nog lang niet.

Driehonderd jaar lang werd het gebouw

voorzien van een houten plafond, tot er in

achttiende eeuw, op 43 meter hoogte, een

waardig dak werd opgelegd en men het

effect van een gotische kathedraal bekwam.

“De Duitse kerk was niet weinig ambitieus”,

zegt Lupri. “Ze wilde een nog beter resultaat

dan de al indrukwekkende gotische kerken

in Frankrijk. Ze voegde er bovendien haar

eigen toets aan toe: de gewelven hier zijn

niet alleen indrukwekkender, maar ook

hoger en net wat scherper naar boven toe,

als ware het een naar God wijzende pijlpunt.”

Ze glimlacht nog eens. “Zo gaat het over

de hele wereld: iedereen wil de grootste

hebben.” De kerkvaders kregen hun zin. Bij

de voltooiing ervan in 1880 was de Dom officieel

het hoogste gebouw ter wereld: 157

meter hoog. Wie deed beter?

De Dom herbergt onder meer de relikwieën

(lees: beenderen) van de Drie Koningen:

Caspar, Melchior en Balthasar. Het is grappig

om te zien hoe die drie op de kerkramen

staan afgebeeld. Indertijd wilden ze de drie

koningen laten vertegenwoordigen door

een blanke, een zwarte en een Aziaat. Alleen

wisten ze toen helemaal niet hoe Aziaten

eruit zagen, dus werd de Aziaat van dienst

eerder een blanke met een wat andere

huidskleur. Politieke correctheid in zijn primitiefste

vorm. Je zou het bijna beledigend

kunnen noemen. Overigens leren we hier

dat deze drie overbekende Bijbelse figuren

niet in de Bijbel voorkwamen, maar er in de

veertiende eeuw aan werden toegevoegd.

Je leert wat bij in Keulen, als atheïst.

De Dom heeft ook één moderne toets.

Uitgerekend dat joeg de toenmalige, erg

orthodoxe bisschop Joachim Meisner de

gordijnen in. In 2007 huldigde de vermaarde

kunstenaar Gerhard Richter zijn nieuwe

glasraam in, waarin deze keer eens geen

Bijbelse taferelen zijn verwerkt, maar dat een

61

©Udo Haake


Museum Ludwig © Thomas Riehle

Dom Keulen Gerhard Richter, glasraam Schokoladenmuseum

62

mozaïek vormt van 1100 glasstukjes waarvan

alle 72 kleuren accordeerden met de andere,

historische glasramen in de kathedraal.

Bij zonlicht wordt het glasraam een ultiem

lichtspel. Meisner trok zich bij de inhuldiging

ervan terug in Polen: enerzijds om zijn ongenoegen

te uiten, anderzijds om de media

niet te woord te hoeven staan. Later liet

hij zich ontvallen dat het nieuwe glasraam

beter in een moskee zou passen dan in een

kerk. Joachim Meisner ontpopte zich tot een

van de conservatiefste Duitse bisschoppen.

Holebirechten lapte hij aan zijn laars. In 2011

verbood hij de Duitse auteur David Berger

nog langer religie te onderwijzen vanwege

diens geaardheid. De Bijbel was volgens

hem duidelijk over homoseksualiteit. Hij

schuwde de harde woorden evenmin. Over

de regeringspartij CDU was hij ziedend naar

aanleiding van haar abortusstandpunt. Hij

suggereerde dat de CDU de ‘C’ van ‘christlich’

beter zou verwijderen. In 2002 ontstond er

bij de aanvang van de EuroPride in Keulen

een relletje toen bleek dat het Keulse jeugdkoor

St. Stephan in de Dom wilde optreden

tijdens de EuroPride-openingsnacht, om

aan te tonen dat ze er voor iedereen waren.

Meisner verbood het optreden met als

argument dat het de indruk zou wekken dat

de kerk de EuroPride zou steunen.

Tot ieders verrassing liet ook de nieuwe,

relatief jonge aartsbisschop Rainer Maria

Woelki (sinds 2014) zich niet onbetuigd.

De inmiddels 59-jarige geestelijke stond

bekend om zijn zachte aanpak van de

holebigemeenschap, maar zijn standpunt

verhardde in de jaren die volgden. “Die

homosexuelle Praxis ist, denke ich, aus

katholischer Sicht, vor Gott, nicht geordnet”,

liet hij zich ontvallen. Hij sprak zich ook

uit tegen echtscheidingen. Keulen was in

shock. “Dit is een stad met bewoners die

zeer Ontmoeting open van met geest een bever zijn”, zegt Lupri. “De

publieke opinie maakte de aartsbisschop

snel duidelijk dat hij zich moest aanpassen

aan de stadsbewoners, en niet andersom.”

Vandaag is de invloed van de kerk en haar

bisschoppen tanend. “De bewoners van

deze stad zijn erg tolerant tegenover zowel

andere culturen als de LGBT-gemeenschap.”

Ze wijst er bovendien op dat we niet mogen

vergeten dat het befaamde (Keulse) carnaval,

waarvan het seizoen start op 11 november,

zijn wortels vindt in het geloof. Carnaval

vindt zijn oorsprong in de katholieke veertig

dagen vasten.

MUSEUM LUDWIG

Cultuur staat hoog aangeschreven in

Keulen. Alleen al in de binnenstad, of beter

de Altstadt (het centrum van de binnenstad)

vind je veertig musea. Ludwig Museum

is één van de bekendste. Wat ooit een

indrukwekkende privécollectie was van een

gefortuneerd koppel (ze kochten elke dag

een kunstwerk), is nu een museum met moderne

kunst van de twintigste eeuw tot nu.

Een knap gebouw, waarin de grootste collectie

popart van Europa te zien is, alsook de

derde grootste Picasso-collectie. Daarnaast

ligt het Römisch-Germanisches Museum,

dat in 1974 werd geopend met een collectie

die veelal uit archeologisch vondsten uit

Keulen bestond, maar vandaag artefacten

bezit van de oudheid tot de middeleeuwen.

Minder bekend, en veel specifieker, is het

Duftmuseum tegenover het stadhuisplein,

dat is gewijd aan parfum en geuren. Deze

locatie is sfeerbepalend: op deze plek werd

de eau de cologne destijds uitgevonden.

Veel ernstiger gaat het eraan toe in het

EL-DE-Haus, een voormalig hoofdkwartier

van de Gestapo waar vermeende spionnen

en tegenstanders werden gemarteld en

geëlimineerd. Je kunt er als bezoeker alles te

weten komen over Nazi-Duitsland.

Het populairste museum is echter… het

Schokoladenmuseum, een ongesubsidieerd

privémuseum van vierduizend vierkante

meter, gelegen aan het water. Alles wat

u ooit wilde weten over chocolade is hier

te zien en te horen: van de prille oorsprong

vierduizend jaar geleden in Centraal-Amerika

over de barokperiode tot de chocoladeconsumptie

van vandaag. De collectie toont

veel historisch beeld- en tekstmateriaal,

zelfs een kleine serre met cacaoplanten. Het

merendeel van de bezoekers komt echter

maar voor één ding: rondlopen in de kleine

chocoladefabriek waarin chocoladefabrikant

Lindt achter glas laat zien hoe pralines, truffels

en chocoladetongen worden gemaakt.

Het is vooral aanschuiven bij een chocoladefontein

waarin zo’n 200 liter chocolade

stroomt. Voor de lekkerbekken onder ons:

wie geduld heeft, krijgt een in chocolade

gedipt (niet eens zo lekker) koekje.

Dit soort musea zijn niet onbelangrijk voor

deze stad, die zo’n miljoen inwoners telt,

maar jaarlijks wel een drievoud aan overnachtende

toeristen moet verwerken. Naast

cultuur doet ook de pub het hier goed. Keulen

is een uitgaansstad, zoveel is duidelijk.

Er wordt gezopen tegen de klippen van de

hel op. Keuze zat! Keulen is niet voor niets

de Duitse stad met de grootste densiteit

aan gastronomische etablissementen. Wie

in een pub een pint van 33 cl vraagt, is

duidelijk een buitenlander, een mietje op de

koop toe. Hier gaan pinten van een halve

liter over de toonbank!

In de Tweede Wereldoorlog werd Keulen

zwaar gebombardeerd. Het centrum werd

nagenoeg volledig vernield. Enkel in het

oude stadsgedeelte, de Altstadt, bespeur je

nog enkele huizen uit die tijd.

Ik had graag de zogenaamde Kölner

Travestie-Expedition gedaan, een door


de weyde wereld

de blonde vamp Julie Voyage begeleide

busreis door de binnenstad, die je, volgens

de brochure, Keulen laat zien zoals je haar

nog nooit gezien hebt. Dragqueen Judy zou

geen blad voor de mond nemen. Bedenkelijk.

Leuk ook. Ik ben zonder meer nieuwsgierig.

Enkele uren voor de start word ik

echter opgebeld door de organisatoren en

blijkt er sprake van een overboeking.

Dan maar te voet. Wat opvalt zijn de middeleeuwse

poorten, stadshallen en stadsmuren,

net als de archeologische sites. Grote magistrale

locaties zijn er echter niet te vinden.

Gids Lupri heeft het antwoord: “Wij zijn een

kleine stad en hebben geen koningen gehad,

waardoor we eerder weinig koninklijke

gebouwen en avenues hebben.”

BERMUDADRIEHOEK

Keulen staat bekend als een winkelparadijs.

In straten en op boulevards zoals Hohe

Straße en Schildergasse vind je grote winkels

van bekende merken, terwijl exclusieve

designers zich vestigen in de Mittelstraße

en de Pfeilstraße. Daarnaast zijn er alternatieve

wijken, waar eerder jonge, onbekende

designers hun waren tonen. Eén daarvan is

Belgisches Viertel (de ‘Belgische wijk’), waarin

ook heel wat vegetarische en veganistische

restaurantjes gevestigd zijn, net als

natuurwinkels en alternatieve koffiehuizen

en cafeetjes. De wijk dankt haar naam aan

de straatnamen die allemaal verwijzen naar

Belgische provincies of steden.

Vlak aan de Rijn, niet ver van de Dom en

Ludwig Museum, bevinden zich twee

homomonumenten. Het eerste, een sober

monumentje uit 1995 op een verhoog, is

een herinnering aan de homoslachtoffers

van de Tweede Wereldoorlog. ‘Totgeschwiegen’

bloklettert het: doodgezwegen.

‘Den schwulen und lesbischen Opfern des

National Sozialismus’, staat er op het monument.

Het tweede monument (uit 1993) is

een herinnering aan de vele aidsslachtoffers

wereldwijd. Het idee is eenvoudig: in zowat

elk van de honderd lichtgekleurde kasseien

in een reeds bestaande kasseienweg staan

de namen van vele aidsslachtoffers, zowel

internationale bekendheden als Freddie

Mercury en Keith Haring, als voor ons

onbekende Duitse artiesten en zelfs namen

van doodgewone mensen gegraveerd. Even

sterk als onopvallend en sober.

Als holebistad doet Keulen het erg goed.

Voor ik er arriveerde, las ik over de Bermudadriehoek,

waarbinnen de zowat

veertig holebibars, -restaurants en clubs zich

zouden bevinden. Vreemd genoeg vinden

we daar op het stadsplan niets van terug. Er

blijken twee holebiwijken te zijn, maar die

wijken lijken niets eens op een driehoek,

laat staan dat ze een geografische driehoek

vormen. Volgens Lupri is die beschrijving

ruimer te interpreteren. “We bedoelen er

Homomonument

Het oude stadscentrum

Kort door de bocht kan je stellen dat de

holebi-en transgendergemeenschap

in Duitsland dezelfde rechten heeft

als in de meeste West-Europese

landen, behalve wat betreft huwelijk

en adoptie – Stadgids Claudia Lupri

Aids Memorial monument

gaypride Keulen

63


enkel mee dat de homo-etablissementen

op wandelafstand van elkaar liggen.” Qua

marketing sterk, denk ik, terwijl ik een beetje

de wenkbrauwen frons.

WOMENPRIDE

Claudia Lupri is al enkele jaren getrouwd

met haar vriendin, maar kijkt bedenkelijk als

we vragen naar de lesbo-scene in Keulen.

Eerst zegt ze nog geen uitgaanstype te zijn,

maar zelfs met wat bedenktijd lukt het haar

niet om tips en weetjes te geven. “Ik ben

niet zo thuis in de scene, maar ik weet wel

dat het enige lesbiennecafé gesloten is, ook

al staat het nog vermeld in de toeristische

brochures.” Over de reden van de sluiting

deden de eigenaars intussen een boekje

open in de media, zegt ze. Daarbij staken ze

de vinger in een open wonde. “Ze beweerden

dat lesbiennes minder geld hebben

dan homo’s en het daarom vaak houden bij

een koffie of een watertje. Dat leverde hen

als zaakvoerders zo weinig op dat ze zich

genoodzaakt zagen te sluiten.” Lupri kaart

meteen ook een aloud ongelijkheidsbeginsel

aan: het loon van vrouwen ten opzichte

dat van mannen. “In Duitsland verdienen

vrouwen ongeveer dertig procent minder

dan mannen. En de zonen erven meestal

officieel meer dan de dochters. Tja, dan weet

je het wel…”

Eén keer per jaar echter, laten de vrouwen

van zich horen. De WomenPride is een belangrijk

onderdeel van de jaarlijkse gaypride

of, zoals dat hier ook heet, Christopher Street

Day. Het event is met zo’n miljoen bezoekers

Duitslands grootste gaypride. Ook veel

hetero’s begeven zich dan door de straten,

omdat het voor hen naar verluidt een

tweede carnaval is. “De WomenPride vindt

zo’n twee weken voor de gaypride plaats. De

lesbische gemeenschap steekt er veel tijd en

energie in. Er worden lesbo-evenementen

en party’s georganiseerd, maar ook serieuzere

zaken komen aan bod, zoals lezingen

over adoptie, huwelijk, samenlevingscontracten…”

Daar is nog nood aan, zegt Lupri.

“Duitsland mag dan wel zeer tolerant zijn

voor de LGBT-gemeenschap, het homohuwelijk

is nog niet voor meteen.” Onder

meer bondskanselier Angela Merkel liet al

verstaan dat het wat haar betreft onmogelijk

is. Heiraten (trouwen) dus niet, maar een

Verpartnerung (een samenlevingscontract

tussen koppels van hetzelfde geslacht) wel.

Lupri: “Kort door de bocht kan je stellen dat

de holebi-en transgendergemeenschap in

Duitsland dezelfde rechten heeft als in de

meeste West-Europese landen, behalve wat

betreft huwelijk en adoptie.”

Keulen is een plek waar ook Nederlandse

en Vlaamse mannen zich in alle anonimiteit

kunnen laten gaan. ‘s Weekends is de

toestroom uit de buurlanden België en

Nederland enorm. De binnenstad telt enkele

befaamde seksclubs en twee grote homosauna’s.

Eén ervan, Phoenix, besliste in

2014 dat de tijd rijp was om een sauna voor

biseksuelen te openen. Het resultaat: PAN

Sauna, die door het leven gaat als een plek

voor ‘wellness & cruising for open minded

people’. Of dat lukt, willen we weten. Zeker,

zegt de joviale, schaars geklede receptionist

annex barman. “Steeds meer mensen overwinnen

hun vooroordelen en zetten de stap

naar PAN.” Hij knipoogt, en zegt vervolgens

wat samenzweerderig: “Er zijn meer biseksuelen

dan u denkt, hoor.” Leven van enkel

dat cliënteel kunnen ze voorlopig nog niet.

Enkel in het weekend is de sauna voorbehouden

voor zowel mannen als vrouwen.

Bij de toeristische dienst kan je overigens

een vijftig pagina’s tellende Duits- en

Engelstalige brochure opvragen, getiteld

‘Der ultimative Ratgeber für Kölnbesucher_innen’.

De eerste pagina’s lezen als

een clichématig Grindr-gesprek. Maar wel

leuk gedaan. Je leert daarin onder meer hoe

je in het Keuls mannen of vrouwen verleidt.

Wil je vragen of iemand een biertje wil, zeg

je: “Drinks de ejne met?” Wanneer daarentegen

iemand je lastigvalt, kan je “Wat soll dä

Quatsch?” proberen. Blijkbaar zijn de Keulenaars

trots op hun aparte taaltje. In heel wat

souvenirshops vind je dit soort uitspraken

op mokken, frigomagneten of T-shirts.

Amen.

PRAKTISCH

VERBLIJF

Wij sliepen in het Hostel Köln, een jeugdherberg

dat zijn katholieke gezindheid

niet verbergt, maar zeker een aanrader

is. De kamers zijn ruim en verzorgd

(inclusief single- of duokamers), netheid

doorheen het hele het gebouw, een fijne

lobby, (gratis) WiFi en een ontbijt dat

je in viersterrenhotels aantreft. Voor de

feestbeesten onder ons: in het weekend

loopt het ontbijt tot 12 uur. De jeugdherberg

bevindt zich ideaal in de bekendste

homostraat en -wijk.

VERVOER

ZiZo spoorde naar Keulen met de Thalys.

Vijfmaal daags rechtstreeks vanuit Brussel-

Zuid. Duur: 1.47 uur. Prijzen vanaf 19 euro

voor een ticket in Comfort 2 en vanaf 35

euro in Comfort 1. Info: www.thalys.com

OPENBAAR VERVOER

Op enkele minuten stappen van het

treinstation bevindt zich de toeristische

dienst (Service Center KölnTourismus).

Daar koop je best een weekend of X-

dagenpass. Hoewel? De binnenstad is

helemaal niet zo groot, alles is te doen

binnen wandelafstand.

INTERNET

In bijna heel de binnenstad heb je gratis

Wi-Fi. Selecteer HOTSPOT.KOELN in je

instellingen, vul de gegevens in (naam,

telefoon en email) en je bent online.

TIP

Koop bij de toeristische dienst van Keulen

(Service Center KölnTourismus) een Kölnkaart

voor 9 euro. Die geeft recht op gratis

openbaar vervoer, tot 50 procent korting

in restaurants en artistieke en culturele

attracties, tot 15 procent korting in

winkelstraten en tot 20 procent korting in

restaurants. Info: www.koeltourismus.de

64

LGBT-LEVEN

Alles over de ColognePride vind je op

www.colognepride.de. Gedurende het

jaar zijn er specifieke LGBT-evenementen

zoals de International Bear Pride, Mr.

Bear Germany, Christmas Avenue (een

kerstmarkt voor holebi’s), Gay Open

Cologne 2016 ...


BE YOU

WITH US .

CHECK OUT MARRIOTT BRUSSELS HOTEL GRAND PLACE

PRIDE PACKAGE

Visit MarriottBrussels.Com


Niemand kiest

ervoor om besmet

te worden

Patrick Reyntiens leeft al meer

dan dertig jaar, sinds 1985, met

hiv. Hij was lange tijd de enige

persoon om met naam en foto

in de Vlaamse media te getuigen

over leven met hiv. Luc De

Keersmaecker tekende samen

met Patrick diens levensverhaal

op: ‘Dansen in het luchtledige’.

Tekst: Dennis De Roover

Foto's: Noortje Palmers

Patrick: “Toen ik vijfentwintig jaar met hiv

leefde, liet ik samen met Peter Piot van het

Instituut voor Tropische Geneeskunde

een groot interview afnemen dat in Humo

verscheen”, vertelt Patrick Reyntiens. “Uitgeverij

Vrijdag contacteerde me. Ze waren

ervan overtuigd dat ik een verhaal te vertellen

had en wilden daar graag een boek over

maken. Ik heb hen meteen gezegd dat ik

geen schrijver ben, maar een babbelaar.”

Luc: “Zo ben ik betrokken geraakt bij het

boek. Ik had net de roman ‘Wolfsvrouw’

geschreven die bij Uitgeverij Vrijdag is

verschenen. Een half jaar later vroeg mijn

uitgever om een boek over het leven van

Patrick te schrijven. Ik kende Patrick al wel

van interviews in kranten en tijdschriften,

maar nog niet persoonlijk. Ik zag dat meteen

zitten. In ‘Wolfsvrouw’ kwam het thema aids

ook aan bod. Het verhaal gaat over een

jonge Colombiaan die door zijn Belgische

partner wordt besmet. Voor elk hoofdstuk in

Patricks biografie hebben we ongeveer drie

uur gesproken en er zijn zestien hoofdstukken.

Dat nam wel wat tijd in beslag. Van

Patricks antwoorden heb ik een verhaal

gemaakt. Ik wou het boek zoveel mogelijk

een romanstructuur geven. Dat leest vlotter

en maakt Patricks verhaal alleen maar

interessanter.”

66

Hoe zag je jeugd eruit, Patrick?

Patrick: “Ik ben geboren in 1964. Ik kom

uit een behoorlijk groot gezin. De familie

Reyntiens was vrij bekend in Willebroek.

Ik had acht zussen en twee broers. Ik heb

goede herinneringen aan mijn jeugd. Voor

homoseksuelen was er in Willebroek natuurlijk

niet zoveel te doen maar we hadden wel

De Flamingo, een café dat werd uitgebaat

door twee homo’s. Ik vond het best spannend

om daar een keer langs te gaan. Eens

ik begon te beseffen dat ik op mannen viel,

moest dat in Willebroek ook gezien worden.

Mijn kleding kon in het begin niet flamboyant

genoeg zijn! Ik was me vrij snel bewust

dat ik homo was. Zo rond mijn vijftien jaar


Ik liet zelfs een ruggenmergpunctie doen.

Het was lang wachten op het resultaat.

Ik werd terug beter en maakte me weinig

zorgen. Op 2 oktober 1985 kreeg ik de

diagnose. Ik was ‘een niet volledige aidspatiënt’.

Het voelde als een doodsvonnis.

De cijfers bewijzen die realiteit: slechts 4%

van de mensen die in 1985 hun diagnose

kregen zijn vandaag nog in opvolging. Ik

heb veel geluk gehad.”

was het mij wel duidelijk. Het besef homo te

zijn boezemde mij geen angst in, mensen in

mijn omgeving misschien wel.”

Een zus heeft je geholpen met je comingout,

lezen we in het boek.

Patrick: “Acht zussen is voor veel goed, hé!

Een collega van mijn zus was homo. Ze had

een smoesje bedacht zodat ik wat vaker bij

hem moest langsgaan. Zij liet ons plots met

z’n tweeën achter om mij de kans te geven

het aan die man te vertellen. Zo kwam zij

het te weten. Weldra waren ook de andere

broers en zussen op de hoogte. Ze moedigden

mij aan het ook aan mijn ouders te

vertellen. Ik heb dat met het nodige drama

gedaan, maar dat lees je in het boek.” (lacht)

Bouwde je na je coming-out meteen een

nieuwe vriendenkring op?

Patrick: “In het begin ging ik vooral uit in

Mechelen. In een homocafé waar je nog

moest aanbellen voor je er werd binnengelaten.

Iemand kwam achter het gordijn

kijken. Ik ging ook af en toe in Antwerpen

uit, dé grote stad. Ik zocht en vond mijn weg

in het milieu. Het was de tijd dat alle zaken

nog vooral in de Van Schoonhovenstraat en

de Dambruggestraat gevestigd waren. Zo

ook het G.O.C., waar we om middernacht

de kuskesdans deden op de tonen van

‘La Bamba’. Ik wou het allemaal geproefd

hebben.”

Vanaf wanneer werd er over hiv gesproken

in het Vlaamse homomilieu?

Patrick: “Rond 1985, in het G.O.C. Eerlijk

gezegd, is dat aan mij voorbijgegaan. Een

van mijn zussen waarschuwde me wel dat

er een nieuwe ziekte onder homo’s in de VS

was. Ik heb dat toen weggelachen. ‘Ik ben

nog nooit in Amerika geweest’, was mijn

antwoord daarop. Voor mijn diagnose was ik

mij niet bewust van de gevaren.”

Wanneer merkte je dat er iets aan de

hand was met je gezondheid?

Patrick: “In juni 1985. Mijn jongste broer

ging trouwen. Hij wou het feest simpel

houden. Ik had hotelschool gevolgd en

bood aan om voor het eten te zorgen. De

dag van zijn huwelijk voelde ik mij heel

slecht. De hapjes moesten er echter zijn!

Van het feest heb ik niet meegenoten. Ik

ben daarna naar de dokter gegaan. Ze

hebben mij in het Instituut voor Tropische

Geneeskunde opgenomen ter observatie.

Ze hebben er heel wat testen uitgevoerd.

Hoe zagen de eerste maanden na de

diagnose eruit?

Patrick: “Ik was vlak voor mijn diagnose begonnen

te werken bij Continental Foods.

Ik was verscheidene weken afwezig. Nadien

kon ik terug aan de slag. Ik moest echter

iedere week in het Instituut in Antwerpen

zijn, maar had nog geen recht op verlof. Ik

heb aan de bedrijfsdokter gewoon gezegd

hoe de vork in de steel zat. Iets wat ik beter

niet had gedaan. De dag erna ging de deur

terug toe. Continental Foods was bang voor

de reacties als het nieuws bekend zou raken

dat ik hiv-positief was. Het bedrijf wilde

dat ik thuisbleef en ze zouden me gewoon

doorbetalen. Naïef als ik was, aanvaardde ik

dat voorstel. Een jaar nadien wilden ze me

echt ontslaan. Ze spraken van ‘reorganisatie’

en wilden me nog zes maanden loon

uitbetalen. Ik weigerde op dat voorstel in

te gaan. Ik heb de socialistische vakbond

erbij betrokken. Zij lieten mij echter in de

kou staan. Ik kwam alleen opdagen toen het

bedrijf me had uitgenodigd om mijn ontslag

te tekenen. Ik voelde me zo machteloos en

heb me toen bij mijn ontslag neergelegd.

Ik voel geen rancune ten opzichte van

Continental Foods. Het is alleen spijtig dat er

nooit een sorry is gekomen.”

Je werkte voor Devos & Lemmens, een

onderdeel van Continental foods. Het

bedrijf was in Willebroek gekend. Heb je

gesproken over dat onrecht?

Patrick: “Ik had daar een heel dubbel gevoel

bij. Een vriendin die lid was van de vakbond,

vond dat ik het er niet bij kon laten, en heeft

me in contact gebracht met de krant De

Morgen. Een jonge Yves Desmet kwam mij

interviewen. Een artikeltje dat zou opgaan

in de veelheid aan berichten, dacht ik. Hij

maakte er echter voorpaginanieuws van. Ik

hoef niet per se in de schijnwerpers te staan,

zolang er maar maatschappelijke verandering

is. Dat krantenartikel heeft heel wat in

gang gezet. Daar ben ik blij om. Ik hecht

belang aan een eerlijk verhaal. Ik hoef niets

te verbloemen. Zolang er niemand sprak

over hiv, bleven hiv-patiënten cijfers zonder

gezicht.”

67


Hoe raakte je betrokken bij hivpreventie?

Patrick: “Ik kreeg veel vragen voor interviews

na de publicatie van dat artikel in De

Morgen. Via de radio vernam ik dat het Aidsteam

wou dat ik contact met hen zou opnemen.

Ik herinner me nog dat het Aidsteam

met een rood wagentje op de jaarmarkt in

Willebroek stond toen ik mijn diagnose al

had gehad. Ik ben er toen met een grote

boog om heen gewandeld. Ik was er toen

nog niet klaar voor. Via de radio geraakte ik

toch met hen in contact. Ik begon mee te

gaan naar scholen om te getuigen. Nadien

werd ik actief bij de Witte Raven, later omgedoopt

tot Hiv-Vereniging Vlaanderen. Ik

heb ook de eerste buddies mee opgeleid bij

de toenmalige organisatie The Foundation

in Brussel.”

Je kreeg steun van koningin Fabiola

voor je werk…

Patrick: “Ze is op bezoek geweest bij het

Instituut voor Tropische Geneeskunde om

haar solidariteit met hiv-positieve personen

te betuigen. Velen spreken over prinses

Diana die, als een van de eerste royals, aidspatiënten

publiekelijk omarmde. Koningin

Fabiola was er echter nog eerder mee bezig.

Zo geef je het brede publiek een andere

kijk op hiv-positieve mensen. Ik werk graag

mee aan zo’n statements. Ik heb ooit in het

televisieprogramma ‘Man bijt hond’ als

seropositief persoon om een lief gevraagd.

Zo wanhopig was ik niet, hoor, maar het was

een prachtcampagne. Ik ben dankbaar voor

de erkenning die ik krijg voor mijn werk,

hoewel dat niet de grote drijfveer is. In 2014

ontving ik van çavaria de Çavaria Lifetime

Achievement Award voor mijn inzet om

hiv bespreekbaar te maken.”

68

Hoe lang duurde het voor de holebi- en

transgenderbeweging betrokken raakte

bij de hiv-kwestie?

Patrick: “Alle hiv-organisaties in Vlaanderen

zijn volledig of gedeeltelijk in de homobeweging

ontstaan. Een grote pluim voor de

beweging dus! Toen de pillencocktails tegen

aids werden geïntroduceerd, verslapte de

aandacht wel tijdelijk. Çavaria zet de hivthematiek

nog steeds hoog op de agenda.

Het is wel zonde dat de homohoreca en de

doorsneehomo niet meer zo betrokken zijn

bij het hiv-thema. Dat verkoopt niet. Preventieaffiches

kunnen we wel verspreiden in de

homohoreca, maar solidariteit met mensen

met hiv is evenzeer belangrijk. Tijdens

Wereldaidsdag moeten we haast smeken

om een rood lintje te dragen. Toen mensen

nog stierven aan hiv, kon het rood lint dat


Het kernwoord is normaliseren

en mensen met hiv empoweren.

Ik zie dat positief evolueren. Geen

enkele andere ziekte ter wereld

kende dezelfde reactie als aids...

Mensen dachten dat de wereld

ging vergaan aan aids. Dat beeld

bijstellen vraagt tijd

mensen opspeldden niet groot genoeg zijn.

Weinigen denken er nu eens spontaan aan

zo’n lintje te dragen. Als het niet is voor de

mensen hier, dan toch voor de personen in

het buitenland die geen toegang hebben

tot hiv-medicatie en een degelijke behandeling.

Voor wie nog niet heel open is over zijn

of haar hiv-status kan zo’n lintje deugd doen.

Ik weet het, ik ken het gevoel.”

Hoe komt het dat veel jongeren niet

spreken over onderwerpen die ertoe

doen in een relatie, zoals serostatus en

veilig vrijen?

Patrick: “Het gaat over seks! Mensen hangen

veel waardeoordelen op aan iemands

seksleven. Velen met hiv komen bij Sensoa

aankloppen en zeggen dat er ‘nooit iets is

gebeurd’, terwijl je om hiv op te lopen toch

met twee personen moet zijn. Ik was niet

alleen toen ik hiv opliep en hoef daar ook

niemand voor met de vinger te wijzen. Misschien

heb ik ook wel het virus doorgegeven

op het moment dat ik mijn serostatus

nog niet kende.”

Leeft soms nog het harde oordeel ‘ze

hebben het aan zichzelf te danken’?

Patrick: “Dat leeft zeker. Alle verhalen zijn

verschillend. Een kindje dat besmet geraakt

bij de geboorte omdat de mama hiv-positief

is, is iets anders dan iemand die besmet

raakt via onveilige seks. Het is alleen zonde

dat er altijd ‘schuldigen’ aangeduid moeten

worden. Niemand kiest ervoor om besmet

te worden. Een hiv-besmetting overkomt je.

Zelfs met de moderne hiv-preventie bereik

je niet iedereen.”

Het aantal nieuwe hiv-diagnoses bij

mannen die seks hebben met mannen

daalde in 2014 voor het eerst. De jaren

daarvoor stegen de cijfers telkens. Je

werkt voor Sensoa. Had je ooit de indruk

dat die evolutie uitzichtloos werd?

Patrick: “Nee! We doen een oproep naar

homo’s en biseksuele mannen om zich te

laten testen. Uiteraard vinden er dan meer

hiv-diagnoses plaats in die groep. Hoe

sneller iemand wordt getest, hoe sneller

de behandeling kan starten. Indien hij/zij

hiv-positief blijkt te zijn, hoe sneller hij/zij

minder besmettelijk zal zijn. Uiteraard ben

ik opgelucht over de recente daling van

het aantal diagnoses. Sensoa kreeg vaak de

kritiek dat zijn preventiebeleid faalde. Nu

kunnen we beter uitleggen wat het effect

van het preventiebeleid is. Een epidemie

moet je op meerdere jaren bekijken. Als we

de inspanningen volhouden en daarvoor de

nodige middelen krijgen, zal de situatie ook

blijven verbeteren. De aandacht voor hiv

mag niet verslappen.”

Lang was je de enige Vlaamse homoman

die in de media met gezicht wou getuigen

over leven met hiv. In 2014 kwam

ook Tim Van de Putte uit de kast als

hiv-positief persoon en toonde hij zich

bereid een hiv-preventieboodschap mee

uit te dragen. Wat vind je daarvan?

Patrick: “Ik juich dat toe! Ik vind het fijn om

te kunnen getuigen naast andere lotgenoten

die een dergelijke stap durven zetten. Ik

ben het ook niet altijd eens met alle standpunten

van andere hiv-positieve personen,

maar dat moet kunnen. Debat over hiv is

goed, zolang het op een respectvolle manier

verloopt. Als ik getuig, doe ik dat vaak

met de personen die overleden zijn aan de

gevolgen van aids in het achterhoofd. Vooral

de verhalen van mensen met hiv die er nog

niet klaar voor zijn om daarmee naar buiten

te komen, moedigen me echter aan. Ik

vind het belangrijk dat je niet alleen een ikverhaal

brengt, maar dat je het onderwerp

in de brede zin aan bod laat komen.”

Wat moet er gebeuren zodat nog meer

mensen uit de kast durven komen als

hiv-positief persoon?

Patrick: “Het kernwoord is normaliseren en

mensen met hiv empoweren. Ik zie dat positief

evolueren. Geen enkele andere ziekte

ter wereld kende dezelfde reactie als aids. In

1987 is er een huis-aan-huisfolder over hiv

naar alle Vlaamse huishoudens verzonden.

Mensen dachten dat de wereld ging vergaan

aan aids. Dat beeld bijstellen vraagt

tijd. Veel mensen vertellen vandaag thuis

over hun serostatus, kunnen daar op begrip

rekenen en voelen niet de behoefte om op

de barricaden te staan. Prima. Dat hoeft ook

niet noodzakelijk.”

Hoe zie je de hiv-situatie wereldwijd de

komende decennia evolueren?

Patrick: “Of er ooit een vaccin komt, is nog

een groot vraagteken. Hiv is een virus en

virussen muteren waardoor een sluitend

vaccin ontwikkelen niet evident is. Ik zie de

behandeling van hiv nog verder verbeteren.

Mensen bij wie nu hiv wordt vastgesteld,

hebben een heel ander toekomstperspectief

dan toen ik mijn diagnose kreeg. De pil

die mensen nu dagelijks moeten innemen

heeft ook veel minder bijwerkingen op

langere termijn. Ik ben zeker van de vooruitgang

in de geneeskunde en in de attitudes

ten opzichte van hiv-positieve personen.

Alleen vraagt dat nog veel werk van tal van

betrokkenen.”

HET BOEK

‘Dansen in het luchtledige: leven met hiv’

Patrick Reyntiens & Luc De Keersmaecker

Uitgeverij Vrijdag, 2015

ISBN 978 94 6001 386 7

69


Robin & Alex

Een heel jaar lang schrijven Alex en Robin elkaar brieven. Startpunt is hun stukgelopen

relatie, en een onbepaald aantal maanden stilte die daarop volgde. Wat dit voor beiden

teweegbrengt, valt nog af te wachten. Als ZiZo-lezer (m/v/a) zit je op de eerste rij om

mee te snuisteren in hun schrijfsels.

Tekst: Sharmila Madhvani & Isha Van Alsenoy

Lieve Robin,

Alicante, 3 januari 2016

70

Wat je van me vraagt is moeilijk voor me. Een beetje

onmogelijk zelfs. Ik zou zeggen dat ik me er suf over

pieker, als ik dat soort persoon was. Maar ik ben niet

dat soort persoon. In plaats daarvan maakt je vraag me

helemaal onrustig. Ik begrijp die taal niet. Ik begrijp jouw

taal niet, als het over onderwerpen als deze gaat. Nu

zitten je woorden echter in mijn hoofd, en proberen ze

tegen me te spreken, en daarop reageer ik steeds maar

met niet-weten, en met meer niet-weten.

Je wil weten wat je voor me betekent. Ach Robin. Kijk.

Ik kan met zekerheid zeggen dat ik van je hou. Maar ook

dat is in mijn hoofd allicht iets anders dan in het jouwe.

Ik hou van veel mensen. En van veel dingen. Jij bent

daar een van. Je bent heel bijzonder voor me. Totaal

uniek. Maar, in alle eerlijkheid, ook het voelen van lauwe

zandkorrels onder mijn eeltige voetzolen, deze ochtend,

was voor mij uniek. Of het maken van een fotoreeks van

de lucht achter mijn huis, kunnen zien hoe die lucht elk

uur weer verandert. Of een kus geven aan het verlegen

Spaanse meisje met de zwarte ogen (de dochter van

de verhuurder van de stoelen en windschermen op het

strand), wat vorige week gebeurde.

Je was een van mijn zeer dierbare geliefden. Een kwetsbare,

mooie parel. Maar wat probeer ik nu eigenlijk te

doen? Die laatste woorden klinken niet als mezelf. Niet

echt. Ik probeer het opnieuw.

Wat ik weet, is dat ik je een paar maanden geleden

wou schrijven. En dat ik dat vandaag nog steeds wil. En

morgen allicht ook nog. Van volgende maand weet ik

het niet zeker. Ik weet ook dat ik van je woorden geniet.

Dat ik graag aan je denk. Is dat niet genoeg?

Ik begrijp niet waarom mensen zo graag dingen willen

bepalen. Het frustreert me. Waarom wil je bepalen wat

er tussen ons is? Het is toch niet nodig om zo’n groot,

delicaat gevoel kleiner te maken, het op te sluiten in

woorden. Waar het niet kan ademen. Dat is niet nodig.

Hoe komt het dat je dat nodig hebt?

Of misschien wil je weten waarom ik wegging? Dat kan

ik je vertellen, denk ik. Je maakte me bang. De zekerheid

die je uitademde was een oase voor me, in het begin.

Je weet wie je bent, wat dingen en mensen voor jou

zijn. Of je denkt toch dat je dat weet, want volgens mij

kan niemand zulke dingen echt weten. Maar dat doet er

niet toe, het was fijn voor me dat je er zelf van overtuigd

was. Daarna begon je echter lijnen te tekenen. Onmogelijke,

vaste vormen, waar ik in moest passen. Ik had het al

eerder gemerkt. En toen mijn broer stierf viel het harder

op. Je begon over mijn verdriet in die vreemde, klare

taal van je te spreken. Met woorden die niet klopten. Je

bevreemdde me. Ik kon het niet uithouden.

Ik wou liever andere dingen in deze brief schrijven. Ik

wou een brief schrijven als een plant, of als een boom.

Een brief die uit zichzelf groeit, zonder enig doel. Ik wou

onze woorden om elkaar heen doen dansen, volgens

hun eigen goeddunken. Zonder onze tussenkomst.

Maar ik dacht niet dat je dat zou willen voordat ik die

vraag van je had beantwoord. Dus ik hoop dat dat nu

min of meer is gelukt.

In mijn volgende brief wil ik je graag vertellen over mijn

nieuw fotoproject. Als dat oké is voor jou, zou ik de

fotoreeksen kunnen doormailen? Ik wil weten wat je erover

denkt. Het thema is bloemen, niet geheel toevallig,

gezien jouw passie daarvoor :) Misschien kunnen mijn

foto’s van de wilde bloemen hier beter uitdrukken wat ik

voor je voel dan al die expliciete woorden.

Alex


OVER DE SCHRIJFSTERS

Sharmila en Isha kwamen elkaar tegen in de marge van de bundel ‘Labyrint’, een kortverhalencollectie

over liefde tussen vrouwen, gepubliceerd door Uitgeverij ’t Verschil (nu Kartonnen Dozen).

Sharmila Madhvani won met haar uitgegeven roman ‘Adem’ in 2013 de La Vita Publishing Debuutprijs.

Zij kruipt in de huid van Alex. Isha Van Alsenoy, ZiZo-columniste en kortverhalenschrijfster,

neemt de rol van Robin op zich.

Alex,

Antwerpen, 16 januari 2016

Jouw brief raakte me, net als de vorige, op een plek waar

ik weinig controle over heb. Op het moment dat ik hem

vond in de bus, versnelde mijn hartslag, stokte mijn

ademhaling. Je weet maar half hoezeer ik je koester, hoe

diep je wortels graven in mijn ziel, hoe hard ik je wilde,

elke dag opnieuw. Ik wou je niet kwijt.

Maar je bent weg. Ik lees het, ik voel het, ik weet het.

Soms wens ik dat we elkaar nooit hadden ontmoet. Je

hebt me zo gekwetst. Het heeft tot nu geduurd eer ik

dat hardop kan zeggen. De eerste paar dagen na ons

laatste gesprek was ik verdoofd. Daarna ging het beter.

Ongrijpbare ziel noemde ik je. Ik nam je niets kwalijk.

Dacht ik. Door je brieven vervliegt mijn boosheid. Misschien

zou jij dat een nuchtere kijk op onze briefwisseling

noemen? Sorry, maar het is zo. En ik was altijd de

meer zakelijke van ons twee.

Ik wil er even inkomen, ik ben geen schrijver. Laat me

vertellen over mijn dag. Tegenwoordig is het wat rustiger,

na de feestdagen. De serre voelde winters vanochtend,

ik rook die typische mosachtige geur. Ik verpotte

wat graslelies en sneed de rozen af. Die doen het altijd

goed. Stipt om 9 uur deed ik de winkel open. Het was

kalm. De eerste bestellingen voor de trouwfeesten deze

lente liepen binnen. Een man kocht een van m’n grootste

prefabboeketten. Hij had waarschijnlijk iets goed te

maken. Om 5 uur draaide ik de sleutel in het slot. Jouw

brief knabbelde de hele dag aan mijn gedachten.

Je schreef dat de woorden die ik gebruikte om je broers

overlijden betekenis te geven, vreemd aanvoelden. Dat

spijt me. Misschien zocht ik in die periode inderdaad te

veel naar vorm, naar betekenis, naar richting voor dit

leven. Ik worstel er al langer mee. Ons leven lijkt zo futiel,

zo klein en zo nutteloos. Zo kort ook, kijk maar naar je

broer. Zijn overlijden riep bij mij alleen maar meer vragen

op. Om eraan uit te kunnen, probeerde ik de dingen

te vatten, te begrijpen. Soms gebruikte ik daarvoor

blijkbaar een taal die jij niet begrijpt.

Je wilde een brief schrijven als een boom? Je slaagde

erin, je brief groeit. Ik heb hem al zeker tien keer gelezen,

en elke keer ontdek ik iets nieuws. Zo jij... op meer dan

één manier te interpreteren.

Terwijl ik zekerheid uitstraalde voor jou, wist ik soms

niet waar ik je moest aanraken om je te voelen. Ik was

onhandig. Ik maakte je bang, terwijl ik zelf verging van

angst. Dat ik zou verliezen wat wij hadden. Ik weet nu

dat je nooit van plan was te blijven.

De lijnen die ik trok, waren er niet om jou iets te ontnemen,

of om je ergens te doen inpassen. Ze hielden

mezelf op afstand. Ik zocht naar manieren om wat ik

voor je voelde een plaats te geven. Want ik had het nog

nooit eerder gevoeld, zo overweldigend, zoveel en vol.

Jij kroop in mij, ik vond je op plaatsen waarvan ik niet

wist dat er ruimte was. Misschien dienden die lijnen om

in stukken te snijden wat ik voelde, zodat ik het wel zou

aankunnen.

Wat ik niet wist, is dat liefde is als kwik: als je het loslaat,

zoekt het zichzelf terug, in zijn grootste vorm.

Nu overleef ik. De winkel draait, ik verveel me niet.

Spreek af met de vrienden (ja, ik ga nog altijd squashen

met Boris). Ik hou me sterk en teer op herinneringen. Ik

mis je. Ik mis je echt.

Blijf me schrijven. Over foto’s, over wilde Spaanse

bloemen, over de meisjes die je kust, over je voeten die

genieten van het warme zand, over alles wat vandaag

‘jouw dagen’ zijn. Blijf me graag zien, blijf aan me denken.

Ik doe hetzelfde met jou.

Tot de volgende?

Robin

71


72

Gezocht:

holebi-ambassadeur

voor het koninkrijk!

Wie wordt Mister Gay Belgium 2016?


Tom Goris (37) in 2013, Willem

Joris (30) in 2014 en Skelte Willems

(21) in 2015 zijn de drie

vorige Mister Gay Vlaanderenwinnaars.

Wie wint dit jaar de

titel van Mister Gay Belgium?

Want Mister Gay Vlaanderen

kreeg een upgrade naar Mister

Gay Belgium.

Tekst: Timothy Junes

Foto's: Johan Cansse

WIE ZIJN ZE EN WAAROM DOEN ZE HET?

De naam ‘Mister Gay Belgium’ was eigendom

van de vorige gebruiker. Pas later

kwam de bevestiging dat de nieuwe organisatoren

Bram Bierkens en Ivan Denis hun

wedstrijd van Vlaanderen konden opentrekken

naar heel het koninkrijk. In 2008 werd

de toenmalig laatste Mister Gay Belgium

verkozen. Die winnaar was Lionel Grégoire

uit Brussel. Lionel is tegenwoordig 31 jaar

oud en is getrouwd met Olivier.

Helaas zijn er dit jaar nog geen finalisten

uit Brussel, Wallonië of Duitstalig België. “De

kandidaten schreven zich in voor Mister Gay

Vlaanderen. Pas tijdens het selectieweekend

in Mol hoorden ze van de wijziging”, vertelt

Bram. Bram en Ivan zochten en vonden

wel enkele Waalse kandidaten, maar die

voldeden niet om bij de ‘gouden twaalf’ te

eindigen.

Abdellah Bijat (22) uit Gent, student sociaal

werk. Hij kwam in 2013 uit de kast en wil

holebi’s en transgenders in andere culturele

gemeenschappen, waaronder de Turkse en

Marokkaanse, onder de aandacht brengen.

Dominique Goedvriendt (19) uit Zwijndrecht,

student haarstylist. Hij is sinds 2009 uit

de kast en wil zich inzetten voor transgenders.

De kandidaten die het wel haalden, hebben

allemaal een verschillend thema gekozen.

Dat is ook çavaria-coördinator Yves Aerts

opgevallen. “Veel succes aan al de kandidaten!

Mooi dat er aandacht zal zijn voor

een breed palet aan inhoudelijke thema’s:

ouderen, personen met een beperking,

verschillende culturen, transgenderrechten,

onderwijs, seksueel geweld, sport …”, zegt

hij op Facebook.

Ayrton Hensmans (17) uit Betekom,

student verzorging. Hij kwam in 2014 uit de

kast en wil zich inzetten voor de aanvaarding

van holebi’s en transgenders op sociale

media.

Glenn Van Meerbeek (23) uit Hasselt,

verkoper bij s.Olliver. Hij kwam in 2008 uit

de kast. Hij wil zich inzetten voor holebi’s

die het slachtoffer zijn van seksueel geweld.

Uit ervaring weet hij hoe moeilijk het is om

aangifte te doen.

73


Fotografie: Johan Cansse & Lieve Van Rompay (Yourpix.be)

MUA : Stefano Martorana & Lynn De Coen (LUX)

Kapsels : Philippe Jespers (Kreatos Antwerpen Zuid)

Ignace Vermeulen (19) uit Zwijndrecht,

student media en entertainment. Hij kwam

in 2011 uit de kast. Ignace wil zich inzetten

voor holebi’s en transgenders in de jeugdbeweging.

Mike Camps (20) uit Booischot, student

lerarenopleiding. Hij kwam in 2012 uit de

kast. Mike wil strijden tegen de uitsluiting

van mannen die seks hebben met mannen

van bloeddonatie.

Sidney Demeulemeester (29) Torhout,

arbeider bij een productiebedrijf van tractoronderdelen.

Hij kwam in 2005 uit de kast.

Sidney wil werken tegen discriminatie op de

werkvloer.

Kevin Aerts (33) uit Heist-op-den-Berg,

verzorger. Hij is sinds 2002 uit de kast en wil

zich inzetten voor holebi’s en transgenders

in rusthuizen.

Nico Maes (26) uit Lede, arbeider in een

plantenkwekerij. Hij deed zijn coming-out

in 2013. Nico heeft groene vingers en kiest

dan ook holebi’s en transgenders op het

platteland als thema.

Tim Van Bael (24) uit Wiekevorst, student lerarenopleiding.

Hij kwam in 2011 uit de kast

en wil werken rond holebi’s en transgenders

op school.

Intussen kan je via de website van OUTtv

stemmen op je favoriet. Via MrGayBelgium.

be en sherpa.be kan je tickets kopen voor

de finale op zaterdag 28 mei in Theater

Elckerlyc in Antwerpen.

Lenz Borgenon (22) uit Boechout, barman.

Hij is sinds 2008 uit de kast. Lenz is slechthorend

en maakt dan ook van holebi’s en

transgenders met een beperking zijn thema.

Raf Van Puymbroeck (21) uit Vosselaar,

docent dans en beweging. Hij is sinds 2011

uit de kast en kiest voor LGBT’s in de sport

als thema.

74


Tim (hiv+):

"DOOR DE MEDICATIE BEN

IK ONDETECTEERBAAR.

IK VIND HET NU GEMAK-

KELIJKER OM TE ZEGGEN

LEES MEER IN

DE FOLDER

EN OP MANNENSEKS.BE

DAT IK HIV HEB."


De ultieme stijlbijbel

Jani Kazaltzis slaat en zalft

Jani Kazaltzis gaat de religieuze

tour op. VIJF’s superstylist

en golden boy bewees in het

programma ‘Zo man, zo vrouw’

dat modezondaars wel degelijk

geholpen kunnen worden, en

werd prompt uitgeroepen tot

de stijlpaus van Vlaanderen. Na

het Goede Woord verkondigd te

hebben op het televisiescherm,

besliste de modegoeroe met

Griekse roots om al z’n kennis te

bundelen in een ultieme stijlbijbel.

In ‘De tien geboden van Jani’

helpt Kazaltzis alle fleeceliefhebbers

en grijze muizen terug

op het rechte pad, met behulp

van een klein leger BV’s en zijn

gebruikelijke scherpe tong.

Tekst: Jasper Vanpoucke

Foto’s: Borgerhoff & Lamberigts

76

“Een sollicitatiegesprek in te korte rok kan je

jaren achtervolgen, een wilde avond in een

te strak hemdje wordt niet snel vergeven,

en een cameltoe brandmerkt je voor je

leven”, predikt Jani in de intro van zijn tien

geboden. Daarmee is de toon van het boek

meteen gezet, want ondanks de vrolijke

toon en de gevatte opmerkingen van de auteur

is er ook plaats voor pure ernst. “Je leven

beïnvloedt niet enkel hoe je eruit ziet, hoe je

eruit ziet beïnvloedt ook je leven”, onthult de

stylist. “De juiste outfit kan dus wel degelijk

je leven veranderen.”

Alvorens de zoektocht naar de perfecte

outfit begint, is er een lesje zelfontdekking.

“Doe de deur op slot, schenk jezelf een glas

wijn in, zet een old school Madonna nummer

op en ga eens in je ondergoed voor de

spiegel staan”, daagt Jani de lezer uit. “Dans,

beweeg en ontdek hoe je lichaam anders

wordt van zodra je een beetje rondhuppelt”.

Een uitdaging die uitgebreid werd getest

door ZiZo, en inderdaad: billen lijken dunner,

armen tonen langer en er werd zelfs vrede

genomen met een stel flinke kuiten. “Zelf

had ik vroeger een gloeiende hekel aan mijn

neus”, bekent Jani. “Maar nu ben ik er trots

op, omdat het me karakter geeft.” Blijkt dat

eventjes gek doen voor de spiegel niet enkel

wonderen doet voor je zelfvertrouwen, maar

ook de sleutel is tot het bepalen van een

juiste outfit. “Focus niet op zogenaamde

troeven of minpunten, maar bekijk jezelf

met een open blik”, besluit Kazaltzis. “Zo krijg

je een realistisch beeld van je eigen lichaam.”


GOED FOUT MET LIEN, LOES EN CO

Hoe kan je tien modegeboden nog beter

kracht bijzetten, dan ze uit te testen op een

klein leger gewillige BV’s met een – tot nu

toe – smetteloze modereputatie? Zo is het

bijvoorbeeld even schrikken om collegastyliste

Lien Degol in een bommarok, nylon

bodywarmer en triestige ballerina’s te zien.

Om nog maar te zwijgen van het tuttige

haarspeldje dat haar anders zo stijlvolle

grijze haren geen eer aandoet. Of Ann Van

Elsen, die haar innerlijke ‘marina’ ontdekt,

door zich te wagen aan hoepeloorringen en

een witte kuitbroek met iets te veel blingbling.

Gelukkig worden al deze modeflaters

meteen goedgemaakt op de volgende

pagina, waar wordt aangetoond hoe het wel

moet. “Een oubollige bodywarmer vervang

je best door een kasjmieren, mouwloze jas”,

bewijst Jani. “En blingbling beperk je best tot

je riem, je bent tenslotte geen ekster.”

Opmerkelijk is ook Loes Van den Heuvel,

die voor het zevende gebod, Gij Zult Niet Als

Een Kerstboom Door Het Leven Gaan, even

terug in de huid van Carmen Waterslaeghers

uit ‘F.C. De Kampioenen’ lijkt te kruipen.

“Gebruik gerust wat glitter, maar zorg dat

het er niet goedkoop uitziet”, waarschuwt

de stylist van dienst. “Met Swarovski beklede

borsten en oorbellen zo groot als een gong

laat je best aan dragqueens over.” Voor de

andere negen geboden worden onder

andere Siska Schoeters, Annelien Coorevits,

Eline De Munck en zelfs Peter Van de

Veire onder handen genomen. Maar ook

Jani zelf waagt zich af en toe aan een goed

foute outfit. Zo wordt hij het levende bewijs

dat cowboyboots, slobberige truien en te

strakke skinny jeans absolute modemissers

zijn voor mannen. “Hoe komt het toch dat

mannen met een grote fluit opvallend vaak

een voorkeur voor veel te strakke broeken

hebben”, vraagt Jani zich openlijk af. “Ranzig

gewoon!”

GRIEK VERKETTERT MARCELLEKES

Er op ieder moment van de dag uitzien om

door een ringetje te halen vraagt veel tijd en

energie, en is misschien enkel weggelegd

voor de Anna Wintours en Karl Lagerfelds

van deze wereld. En toegegeven, soms is

het heerlijk om even niet te letten op wat

je aantrekt voor een snel bezoekje aan de

supermarkt. “Bovendien is perfectie saai”,

oordeelt Jani. “Een perfecte outfit straalt

weinig karakter uit.” Toch zijn er volgens hem

enkele verleidingen die te allen tijde moeten

vermeden worden. “Opvallende logo’s

bijvoorbeeld”, gruwelt Kazaltzis. “Opvallende

logo’s dragen om een of ander schreeuwerig

merk in de verf te zetten is totaal uit den

boze, zowel voor hem als haar. Vooral logo’s

met strass steentjes! Die ondingen horen

thuis op een podium, niet in jouw kleerkast.”

Van dikke gouden kettingen gaat Jani’s

nekhaar ook rechtop staan. Vooral als die

gecombineerd worden met een te strakke

T-shirt of een ‘marcelleke’. “Als Griek ben ik

met die dingen opgegroeid, maar ik zal ze

nooit gewoon worden”, geeft de auteur toe.

“Ik heb er zelf een paar thuis liggen, die ik

cadeau kreeg van familieleden. Ooit wil ik

ze laten omsmelten tot iets stijlvols dat ik

wel kan dragen.” Heren, wees dus gewaarschuwd

en laat al die machobling in de

onderste schuif liggen. “De enige juwelen

die een man met trots mag dragen, zijn

z’n kroonjuwelen”, voegt Jani er met een

knipoog aan toe.

BOVENAL: CREËER JE EIGEN STIJL!

“De juiste maten dragen, de foute kledingstukken

mijden en de juiste snitten

kiezen, het is allemaal van geen tel als je

outfits doorgaans volledig fantasieloos

zijn”, waarschuwt de Vlaamse topstylist ook.

“Kleed je dus niet als een etalagepop, maar

ga op zoek naar je eigen stijl.” Durf dus te

experimenteren met verschillende looks,

draag kledingstukken die jou typeren en laat

je inspireren door vrienden of beroemdheden.

“Indien je een stijlicoon nodig hebt, kies

dan een beroemdheid die je beste vriend

of vriendin zou kunnen zijn”, raadt Jani aan.

“Maar kopieer hun kledingstijl niet achteloos,

want dan zal je altijd een Kate Moss of

George Clooney ‘wannabe’ blijven”.

Bij twijfel kan je gelukkig terugvallen op

een onfeilbare outfit die altijd werkt. “Voor

dames is dat de ‘little black dress’, of het

zwarte jurkje”, verzekert Jani. “Heren kunnen

dan weer niets verkeerds doen met

een zwart kostuum of donkere blazer op

een wit hemd.” Durf ook een stapje verder

te gaan, en experimenteer met elegante

accessoires of subtiele prints om je outfit

persoonlijkheid te geven. En wees vooral

niet onzeker of een outfit er al dan niet ‘te

gay’ uitziet. “Je bent geen homo omdat je er

goed gekleed bij loopt”, beaamt Kazaltzis.

“Je bent een homo omdat je dol bent op

mannenkontjes.” En met deze wijze woorden

belooft dit Nieuwe Stijltestament een ware

moderevolutie in vele Vlaamse dressings te

ontketenen. Met hier en daar een stevige

kwinkslag, uiteraard.

‘De tien geboden van Jani’ verscheen bij

uitgeverij Borgerhoff & Lamberigts.

Het boek is te verkrijgen in de boekhandel

of via www.borgerhoff-lamberigts.be.

77


Groots genieten van Lago Maggiore

Atypische reisbestemming verkend met roze bril

78


Liefhebbers van Italië en de

Alpen hebben ongetwijfeld al

gehoord van de talrijke bergmeren

van Noord-Italië. De meren

trekken jaarlijks horden toeristen

aan die houden van de combinatie

van bergwandelingen,

bergbeklimmen, zeilen en de

goede Italiaanse keuken. Het is

niet meteen een gebied waar je

heen gaat voor het bruisende

nachtleven. Nee, Lago Maggiore

is geen typische gay bestemming.

Het aangename klimaat,

de rust, de mooie natuur en

de cultuur oefenen echter een

onweerstaanbare lokroep op

iedereen uit.

Frank Bijnens

De meeste mensen weten dat het Gardameer

qua oppervlakte het grootste meer

van Italië is en dat onder andere George

Clooney is neergestreken bij het Comomeer

verderop. Als je nog een uurtje verder

westwaarts rijdt van de stad Como, kom je

aan in het belangrijkste merengebied van

de Italiaanse regio Lombardije. Het Meer van

Lugano vormt de grens met Zwitserland,

het Meer van Varese is gekend voor de

internationale roeiwedstrijden. De kleinere

meren van Comabbio en Monate liggen

zuidwaarts in de richting van het Ortameer.

Dit laatste meer is bekend voor de mooie

natuur en de pelgrimsberg met kapellen uit

de zestiende eeuw, Sacro Monti genoemd.

Er zijn meerdere van deze pelgrimsbergen

in dit gebied. Ze zijn allemaal geklasseerd als

UNESCO-Werelderfgoed, onder andere deze

in Varese en in Ghiffa.

De belangrijkste toeristische trekpleister is

het Lago Maggiore. Het ‘grootste’ meer, zoals

de naam aangeeft. Neem dus bergschoenen,

zonnecrème en een hippe zwemshort

in je bagage mee en laat je verleiden door

de schoonheid van dit gebied!

SHOPPEN IN ZWITSERLAND

Met een oppervlakte van 212,5 vierkante

kilometer en een lengte van 66 kilometer is

Lago Maggiore het tweede grootste meer

van Italië. Het wordt ‘Maggiore’ genoemd

omdat dit het langste gletsjermeer is,

uitgesleten in de uitlopers van de Alpen.

Het meer wordt gevoed door de rivier Ticino

die ook zijn naam gaf aan het Zwitserse

district Ticino waar je doorheen rijdt zodra

je de Gothardtunnel verlaat. Het noorden

van het meer hoort bij Zwitserland. De

plaatselijke bevolking spreekt er Italiaans.

Enkele kilometers voorbij de stad Locarno,

steek je de grens met Italië over. Die grens

wordt nog steeds aan beide kanten door

douaniers bewaakt en de Italiaanse douane

houdt geregeld controles om na te gaan of

je in Zwitserland niet teveel hebt gekocht.

Toeristen hebben hier meestal weinig last

van. Toch pas je best op met bepaalde

producten, zoals alcohol.

Lago Maggiore werd populair in de negentiende

eeuw toen de eerste koningen

van Italië een buitenverblijf bouwden bij

het stadje Stresa. Na de koning volgde de

hofhouding, daarna alle mensen die zich

belangrijk genoeg vonden om in hetzelfde

gebied een vakantieverblijf te hebben. De

Belgische koninklijke familie mocht niet

ontbreken en tegenwoordig worden koning

Albert II en koningin Paola hier occasioneel

opgemerkt!

VEELVULDIG BESCHREVEN

SCHOONHEID

De schaduwrijke westelijke oever van

het meer, vanaf het stadje Arona tot en

met Ascona en Locarno in Zwitserland,

ontpopte zich tot een groot jetsetgebied.

De prachtige villa’s, landhuizen en grand

hotels herinneren nog aan die glorietijden.

De zonnige oostelijke oever was in die tijd

pover landbouwgebied, waar vooral de

keramiekindustrie floreerde rondom het

stadje Laveno.

Beroemde schrijvers zoals Stendhal,

Charles Dickens, Ernest Hemingway en

Hermann Hesse beschreven uitvoerig de

pracht en de betoverende schoonheid van

het meer en de omliggende streek. Vooroorlogse

Duitse kunstenaars en schrijvers

die in het Zwitserse Ascona neergestreken

waren, bouwden er vakantiekolonies voor

geest- en lichaamsverkenning, en voor vrije

omgangsvormen.

Op een uur rijden van het meer ligt de stad

Milaan, waar het in de zomer nogal zwoel

warm kan zijn. Voor de Milanezen was de

stap naar het koelere gebied van het Lago

Maggiore snel gezet. De rijke families, vooral

bankiers, industriëlen en ondernemers,

ontdekten ook de zuidelijke en oostelijke

oevers. Ze bouwden er mooie huizen die

enkel in de zomer gebruikt werden. In de

jaren tachtig werd het gebied populair bij

beeldende kunstenaars en acteurs uit de

theaterwereld en de showbusiness. Tal van

verlaten historische gebouwen werden

opgeknapt en opnieuw bewoond. De

boerenkarren maakten definitief plaats voor

de Jaguars, Abarths, Porsches en Ferrari’s van

de Milanese jetset die het Lago opnieuw

ontdekte. De streek van Stresa en Verbania

floreerde zoals nooit tevoren.

ROMANTISCH TOEVLUCHTSOORD

VOOR HOMO’S

De prachtige Borromeïsche eilandengroep

in het Lago Maggiore met drie eilanden,

werden een toevluchtsoord voor romantische

weekends. Homoseksuele koppels

uit Duitsland en Frankrijk vonden snel hun

weg naar de eilanden. Het schilderachtige

eilandje Isola dei Pescatori met de gekleurde

vissershuisjes en restaurants, Isola Madre

met de beroemde tuinen en het paleis van

de familie Borromeo op Isola Bella, behoren

nog steeds tot de topattracties van dit gebied.

De heilige Carolus Borromeus (eigenlijk

Carlo Borromeo) was afkomstig van deze

streek. Vlakbij het stadje Intra aan de oevers

van Lago Maggiore, kan je een bezoek brengen

aan de tuinen van Villa Taranto, een

van de meest beroemde botanische tuinen

ter wereld met meer dan 20.000 plantenvariëteiten,

verspreid over een mooie Engelse

landschapstuin uit 1931.

Rijke Duitsers bouwden nieuwe vakantiehuizen

en met hun prachtige houten Riva’s,

luxueuze jachten, maakten ze boottochtjes

op het grote meer. De historische kernen

van de ingedommelde stadjes Besozzo en

Gemonio werden toevluchtsoorden voor

kunstenaars. Vooral in en rond het kasteel

van Besozzo en het dorpje Ispra, kwamen

heel wat lesbische dames wonen.

CERCI DIVERTIMENTO?

Door de nabijheid van de stad Milaan was

het leven voor homoseksuelen er zeer

genietbaar. In Milaan waren er heel wat

discotheken en clubs waarin er al op het

einde van de jaren tachtig van de twintigste

eeuw goed werd gefeest. Vrij markant in een

land waar de meeste homo’s en lesbiennes

nog steeds niet uit de kast durven

komen en waar er op homoseksualiteit vaak

openlijk negatief wordt gereageerd. Aan het

Lago Maggiore werden in Locarno en Arona

clubs en sauna’s gevestigd die vooral op het

einde van de jaren negentig tot 2010 goed

draaiden. Enkele restaurants organiseerden

privéavonden, men only, waarbij zowel op

als onder de tafel heel wat te smullen viel.

De autoriteiten maakten hier snel een einde

aan met strenge controles en de onmiddellijke

sluiting van een lokaal op basis van

79


hygiënische redenen. Door de opkomst van

het internet en datingsites worden er nu

vooral online ontmoetingen geregeld. Roze

huizen zijn er aan het Lago niet meer. Enkele

discrete gay stranden zijn wél gebleven

en deze zijn op zonnige dagen belangrijke

ontmoetingsplaatsen. Gay strandjes vind je

in de buurt van Brebbia aan het strand van

Sabbia d’Oro, vlakbij Laveno aan Sasso Galletto

en nabij de gemeente Maccagno.

In de richting van de luchthaven Milaan-

Malpensa, bij Vizzola Ticino, kan je een

stevige wandeling maken door het park

van de rivier Ticino om daar aan de oever te

genieten van alles wat de natuur te bieden

heeft. Naakt zonnen op openbare plekken is

strafbaar, dus neem steeds je (liefst strakke)

zwembroek mee! Lesbiennes hebben een

voorkeur voor het dorp Porto Valtravaglia.

Het stadje Arona is het bekendste plaatsje

om uit te gaan, met enkele discotheken in

de buurt. In het Zwitserse Locarno vindt

iedere zomer het Internationale filmfestival

in openlucht plaats. In de stad worden ’s

zomers ook diverse muzikale evenementen

georganiseerd. Liefhebbers van klassieke

muziek komen het hele zomerseizoen aan

hun trekken rondom de stad Stresa.

Als je uitgaat, besteed dan aandacht aan je

kleding. Toon wat je in huis hebt, want daar

genieten Italianen van. Dat borsthaar, je

gespierde torso of je tatoeage mogen worden

getoond. Draag een strakke broek, de

juiste schoenen en juwelen, maar vooral...

glimlach! Oogcontact is zeer belangrijk.

Conversaties worden beperkt gehouden.

De vraag “Cerci divertimento?” oftewel

“Zoek je ontspanning?” betekent dat je de

vis aan de haak hebt geslagen!

GASTRONOMIE

Overal rondom het meer zijn er bezienswaardigheden

en sportieve mogelijkheden;

van skiën op de berg Mottarone, langlaufen

of wandelingen met sneeuwschoenen in

de winter, tot zeilcursussen, fietstochten,

roeien, zwemmen en bergbeklimmen in de

zomertijd.

Het hele gebied van het Lago is bekend

om de lekkere kazen waaronder de

smeuïge Gorgonzola en de meer pittige

Toma ossolana d’alpeggio. Verder zijn er

veel kleine salamiproducenten. Van Luino

tot Laveno kan je bovendien een gastronomische

route volgen en daarbij tal

van geitenkazen ontdekken! Overal kan

je honing kopen. De zoete acaciahoning

is het gekendste streekproduct. Aan de

streekproducten zijn kwaliteitscertificaten

verbonden. Een van de bekendste gecertificeerde

producenten is dhr. Carera uit

Oltrona richting Varese, met bijen afkomstig

uit het Belgische Zutendaal! De regio

Piemonte is bekend voor de lekkere wijnen

en voor de risotto’s. Polenta, een bereiding

op basis van maïsmeel en dus glutenvrij,

is het meest typische gerecht uit de regio

Lombardije. Een aanrader voor wie wil eten

met kleiner budget zijn de grotto’s. Dit zijn

tavernes of osteria’s op een plaats waar ooit

een winterverblijf was. Je kunt er goedkoop

eten. Hoewel dat relatief is, want vlakbij Locarno

ligt ook een grotto met Michelinster

en aan het Mergozzomeer, bij Verbania, ligt

een restaurant met twee Michelinsterren.

Tussen 18 en 20 uur kan je op veel plaatsen

terecht voor een aperitivo. Dan krijg je bij

je drankje een bordje met hapjes of kan je

aanschuiven bij een buffet. Meestal betaal

je hiervoor tussen 5 en 13 Euro. Een café

noemt men in Italië een bar.

TOEREN OM HET MEER

De westelijke oever van Lago Maggiore behoort

tot de Italiaanse regio Piemonte. Hier

ontdek je de elegantste stadjes met mooie

promenades en historische huizen, leuke

winkelcentra en loungeclubs. Opvallend

is ook dat het hier goedkoper is om uit te

gaan eten of een aperitivo of cappuccino

te nuttigen.

We beginnen onze rondrit in Arona. Dit

voormalige Romeinse stadje biedt naast

het gezellige centrum ook een wandeling

naar de ruïne van de vroegere burcht en

het reuzegrote, bronzen standbeeld van de

heilige Carolus Borromeus. Aan de oever van

het meer zijn er meerdere zaken waar het de

moeite loont een aperitief te nuttigen. Bar

Lo Strobino en Osteria La Navassa in het

centrum zijn ook gekend bij het gay publiek.

Via de mooie dorpen Lesa en Belgirate kom

je in het stadje Stresa, waar je de kabelbaan

kan nemen naar de hoogste berg in de buurt,

de Mottarone. In Stresa is de hippe Sky Bar

op de bovenverdieping van Hotel La Palma

Het paleis van de familie Borromeo op Isola Bella

De hippe loungebar AcquaDulza in Maccagno

Patrick’s Kafè

80

Sky Bar in Stresa

Tuin op Isola Bella

Botanische tuin Villa Taranto


Rocca Borromea di Angera

Gorgonzola

Ascona

een aanrader. In het gezelschap van de

plaatselijke beau monde kan je hier genieten

van een aperitivo met zicht over het meer en

de Borromeïsche eilanden. Hier kom je om

te zien en gezien te worden! De slingerende

wegen langsheen de oevers van het Lago

leiden verder naar Ghiffa, 360 meter boven

zeeniveau, waar je kan genieten van de Sacro

Monte en kan lunchen onder de kastanjebomen.

Kijk niet naar de menukaart maar luister

naar de gerechten van de dag die de ober je

met veel genoegen zal toelichten!

BLOEMENRIVIÈRA

Vervolg de rondreis naar het pittoreske dorp

Cannero Riviera met het park waar citrusvruchten

in de bomen hangen. Het stadje

Cannobio is nog mooier. Steek de Zwitserse

grens over. Stop zeker in Ascona en Locarno.

Vervolg de route naar de Italiaanse oostelijke

oever tot in Maccagno. Dit dorp, nagenoeg

een Duitse enclave, heeft een groot aanbod

aan sport en recreatie, een zeilschool, campings

en een leuk strand. De hippe loungebar

AcquaDulza (Lungolago Girardi 4 in

Maccagno), trekt een trendy publiek aan. De

uitbater Steven, van Afrikaanse herkomst,

kan je zeker goede tips geven voor dit deel

van het meer. Trek verder naar het drukke

marktstadje Luino. Aan de waterkant bij de

oude haven zijn meerdere leuke plaatsen

waar vooral jonge mensen komen.

Vanaf nu volg je de route van de ‘Bloemenrivièra’.

Rijd verder richting Porto Valtravaglia,

een piepkleine gemeente met rustige

stranden. Iets verderop, in het schilderachtige

Castelveccana, baat de Belg Philippe

Bredael een gay-friendly bed and breakfast

uit, Casa Vallate genaamd. De kamers zijn

er heel mooi ingericht.

ZWEVEN OVER KLIFFEN

Vanuit het havenstadje Laveno kan je per

ferry met de auto terug naar de overkant of

je kunt per boot de eilanden, de tuinen of

andere plaatsen langs het meer bezoeken.

Patrick’s Kafè is een nieuwe zaak vlakbij de

haventerminal in Laveno die een gay publiek

aantrekt. Ze bieden van mei tot oktober

een brunch aan en ’s avonds een lekker

bordje als aperitivo. Het stadje Cerro heeft

dan weer een zeer interessant keramiekmuseum

en leuk strand. Vlakbij Reno bevindt

zich het beroemde klooster Santa Caterina

del Sasso dat tegen de kliffen van het meer

lijkt te hangen. Voor wie niet goed te been

is, is er gelukkig een lift naar het klooster.

Sportievelingen kunnen het kronkelende

trap die naar het klooster leidt volgen.

Je kunt via Ispra en Ranco zuidwaarts verder

rijden naar Angera. Daar kan je met een

gelato op de promenade flaneren. Bovenop

een rots in de stad bevindt zich een indrukwekkend

kasteel, Rocca Borromea di Angera,

dat een spectaculair uitzicht over het

hele gebied biedt. Uiteindelijk kom je aan

bij het mooie stadje Sesto Calende, waar het

meer uitmondt in de Ticinorivier. Van hieruit

ben je in twintig minuten op de luchthaven

Milaan-Malpensa.

SPONTANE ONTMOETINGEN

Hoewel het Lago Maggiore geen klassieke

gay bestemming is, kan je na een bezoek

aan dit gebied gerust besluiten dat het

hier heerlijk leven is! Vooral in de lente en

de zomer gebeuren ontmoetingen met

leuke mannen of vrouwen heel spontaan.

De strandbars aan het meer en de gezellige

aperitivo’s maken dat alleen maar

gemakkelijker. Het taalprobleem hoeft geen

probleem te zijn: Italianen spreken meestal

enkel Italiaans maar communiceren vlot met

lichaamstaal… Je verblijf combineren met

een weekend in Milaan biedt het beste van

twee werelden.

PRAKTISCH

Vanuit Brussels Airport ben je in 75 minuten

in de luchthaven Milaan-Malpensa met verbindingen

via SN Brussels en Easyjet. Vanuit

Malpensa kan je vlot per trein naar Arona of

Laveno.

Reis je per auto, dan volg je de autosnelwegen

richting Luzern en Gotthardpas of

je rijdt richting Bern. Vanaf Bern de richting

Domodossola/Sempione aanhouden.

Afhankelijk van het verkeer en je rijstijl doe

je er gemiddeld elf uur over.

81


2 op 3 Belgische homo’s

tevreden met hun

seksleven

Europese studie levert opmerkelijke resultaten op

82

EMIS is wellicht de grootste onlinebevraging

die ooit is uitgevoerd.

Niet minder dan 180.000

mannen met homoseksuele contacten

uit vijfendertig Europese

landen vulden in 2010 de lange

vragenlijst over hun seksuele

gezondheid in. EMIS staat voor

‘European MSM Internet Survey’.

Het onderzoek resulteerde in

een gigantische berg informatie.

Voor veel Europese landen was

EMIS de eerste bevraging van

homomannen over hun gezondheid

en hun seksuele tevredenheid.

Mark Sergeant

Inmiddels verschenen er tientallen wetenschappelijke

artikelen gebaseerd op de resultaten.

Soms met opmerkelijke resultaten.

Zo toonde een analyse aan dat mannen

in landen waar homo’s gediscrimineerd

worden, opmerkelijk meer risico’s voor hiv

nemen dan mannen in landen met een

open klimaat over homoseksualiteit. Holebien

transgenderrechten zijn dus ook goed

voor de gezondheid.

Sinds kort beschikken we ook over de verwerkte

antwoorden van de 3982 Belgische

homo’s die de vragenlijst invulden. Wie

verzot is op cijfertjes vindt het Belgische

verslag bij de ‘nationale rapporten’ op www.

emis-project.eu. Wij vroegen aan twee onderzoekers,

aan beleidsmakers van Sensoa

en çavaria, en aan de twee auteurs van het

Belgische rapport om een selectie te maken.

We vroegen hen welke cijfers hun aandacht

trokken, waarom en belangrijker nog, wat ze

vinden dat de overheid of het middenveld

ermee moet aanvangen.

THOMAS RONTI

Dat zoveel Belgische

homo’s, één op negen,

zeggen dat ze niet van

hun seksualiteit kunnen

genieten uit angst

voor hiv en soa’s, vind ik

verontrustend

Thomas Ronti is een van de auteurs van

het Belgische EMIS-rapport. Hij werkt als

onderzoeker rond MSM-thema’s (mannen

die seks hebben met mannen) aan het Observatoire

du Sida et des Sexualités van

de Universiteit Saint-Louis van Brussel.

Opmerkelijk

68% van de Belgische homomannen is

tevreden met zijn seksleven. De schaduwzijde

hiervan is dat bijna één op drie eerder

ontevreden is met zijn seksleven. Deze mannen

konden meerdere redenen aanvinken

voor hun ontevredenheid. Het gemis aan

een vaste relatie (51%) werd door hen het

vaakst genoemd, maar ook problemen in de

vaste relatie (16%) maken hen ongelukkig.

Respondenten zijn ook ontevreden omdat

ze niet genoeg seks hebben (48%) of meer

sekspartners willen (27%). 39% voelt zich

niet zo zelfzeker op seksueel vlak. 33% is ontevreden

met zijn seksleven omdat hij angst

heeft om hiv of andere soa’s op te lopen.

Waarom?

“Dat zoveel Belgische homo’s, één op negen,

zeggen dat ze niet van hun seksualiteit

kunnen genieten uit angst voor hiv en

soa’s, vind ik verontrustend. We beschikken

vandaag over zoveel goede manieren om

onszelf te beschermen. Naast condooms

zijn er PrEP, ondetecteerbare virale lading

ten gevolge van behandeling, diverse

methodes van risicoreductie… Ook bij homomannen

met hiv merk je een gebrek aan

informatie. Bijna één op drie is onvoldoende

op de hoogte van de voordelen van ondetecteerbare

virale lading.”


Wat nu?

“De Vlaamse en Franstalige homobeweging

en preventieorganisaties mogen niet bang

zijn om boodschappen te geven die verder

gaan dan condoomgebruik. Ze moeten

mannen beter informeren over besmettingsrisico’s

en de verschillende manieren

om zich te beschermen. Als we homo’s

bang maken voor hun seksualiteit met onze

preventieboodschappen, zijn we verkeerd

bezig. Vooral ook omdat die angst leidt

tot serofobie, afkeer en discriminatie van

mensen met hiv.”

WIM VANDEN BERGHE

De hiv-epidemie onder

homo’s is in veel Europese

landen gelijklopend

Wim Vanden Berghe is medeauteur van het

Belgische EMIS-rapport. Hij is doctor in de gezondheidswetenschappen

en werkt sinds kort

als onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel

Planbureau in Den Haag. In het verleden

coördineerde hij diverse onderzoeksprojecten

over seksuele gezondheid van Belgische

homomannen, zoals FAQit en SIALON II, in

opdracht van de Universiteit Gent en het

Instituut voor Tropische Geneeskunde.

Opmerkelijk

EMIS was een uniek onderzoek. Een dergelijke

bevraging op Europese schaal was

nog nooit eerder gerealiseerd. Door het

internationale karakter en door de specifieke

methodologie van het internet konden

data verzameld worden die voorheen in

nationale of regionale enquêtes onopgemerkt

bleven. Een voorbeeld hiervan is de

grote etnisch-culturele diversiteit onder

Belgische homomannen: 24% van de Belgische

respondenten heeft niet de Belgische

nationaliteit. Door EMIS hebben we nu ook

informatie over regionale verschillen. Hier

en daar zie je verschillen tussen Vlaanderen,

Brussel en Wallonië. Zo woont bijvoorbeeld

in Vlaanderen 16% van de homomannen samen

met één of beide ouders, terwijl dat in

Wallonië 24% is, maar in Brussel slechts 6%.

Al zijn die verschillen door de band beperkt.

Wat nu?

“Het is belangrijk dat de overheid die grote

diversiteit meeneemt in haar beleid. Ook de

preventie moet daar rekening mee houden.

De hiv-epidemie onder homo’s is in veel

Europese landen gelijklopend. Vaak worden

over dezelfde onderwerpen campagnes

ingericht, los van elkaar. Dat is dubbel werk.

We zouden veel meer van mekaar kunnen

leren. Gezien de grote mobiliteit van

homo’s zou meer internationale samenwerking

zeker welkom zijn. Je ziet dat op

het internet nieuwe subculturen ontstaan,

over de grenzen heen, die mekaar treffen

op internationale bijeenkomsten. Ik begrijp

wel dat samenwerking tijd en geld kost, en

die ontbreken vaak. Samenwerking is niet

evident, maar er valt winst mee te boeken.”

WIM PEUMANS

Je leest dat 68% van de

mannen die de vragenlijst

invulden tevreden

is met zijn seksleven,

maar het blijft gissen

naar de redenen

Wim Peumans doctoreerde vorig jaar

aan de KU Leuven als antropoloog. Op

dit ogenblik werkt hij als postdoctoraal

onderzoeker bij de Universiteit van de Witwatersrand

in Johannesburg, waar hij een

boekpublicatie voorbereidt over de thema’s

van zijn doctoraatsonderzoek:

seksuele migratie en identiteit en het zelfbeeld

bij homoseksuele moslims.

Opmerkelijk

Er is een grote diversiteit onder de Belgische

mannen die reageerden op EMIS. 24% is

niet in België geboren. De diversiteit is het

grootst in Brussel: 43% van de Brusselse

homo’s is elders dan in België geboren. Die

diversiteit zie je ook in de gekozen taal. Om

de enquête in te vullen konden de respondenten

kiezen uit 25 Europese talen. 15%

van de Belgische homomannen koos een

andere taal dan Nederlands of Frans. Dat

cijfer liep in Brussel op tot 28%.

Waarom?

“In ander Belgisch onderzoek waarbij

homomannen bevraagd werden, is het cijfer

van niet-Belgen veel lager. Is het omdat

ze voor EMIS vooral deelnemers hebben

gezocht via gay profielensites, die sowieso

een internationalere uitstraling hebben? Of

komt het door de grote keuze aan talen om

de vragenlijst in te vullen, waardoor ditmaal

ook mensen zijn bereikt die weinig of geen

Nederlands of Frans begrijpen?”

Wat nu?

“Bij mij roept dit soort onderzoek vooral veel

vragen op. Je leest bijvoorbeeld dat 68%

van de mannen die de vragenlijst invulden

tevreden is met zijn seksleven, maar het blijft

gissen naar de redenen. Geldt dit ook voor

homo’s met niet-Belgische nationaliteit?

En hoe hangt dat samen met bijvoorbeeld

druggebruik? Het type onderzoek dat ik doe

is kwalitatief. Daarbij worden diepgaande

interviews afgenomen, weliswaar van een

kleiner aantal personen. Op die manier krijg

je meer zicht op verbanden. Tegenwoordig

wordt om die reden vaker een combinatie

gemaakt van kwalitatief en kwantitatief

onderzoek. Het ziet er naar uit dat er een

vervolgonderzoek van EMIS aankomt, ik zou

de onderzoekers zeker aanraden om die

combinatie te overwegen.”

ALEXIS DEWAELE

De term ‘risicogedrag’

werkt contraproductief:

het lijkt of je mensen

ervan beschuldigt iets

verkeerds te doen

Alexis Dewaele doceert onder andere

relatie- en gezinsstudies aan de vakgroep

Experimenteel-Klinische en Gezondheidspsychologie

van de Universiteit

Gent. Tot 2013 coördineerde hij de studie

‘Sexpert’, een multidisciplinair onderzoek

naar de seksuele gezondheid van de

Vlaming.

Opmerkelijk

19% van de Belgische mannen die seks hebben

met mannen heeft zich nog nooit laten

testen op hiv. In Vlaanderen loopt dit cijfer

op tot 23%. Iets meer dan 10% van de respondenten

is hiv-positief. Een kleine groep

mannen (1,2%) geeft aan dat hun laatste

hiv-test geschiedde bij een bloeddonatie.

Waarom?

“Vergeleken met de overige Europese

landen die deelnamen aan EMIS is het aantal

Belgische homomannen dat zich liet testen

83


op hiv hoog. Maar toch schrik ik ervan dat

er nog altijd een groep is met erg weinig

risicobewustzijn. Bijna een kwart van de

Vlaamse homomannen heeft zich nog nooit

laten testen op hiv. Veel mannen krijgen

hun hiv-diagnose pas in een laat stadium,

als hun weerstand al erg is aangetast. En

dan zijn er nog mannen die de bloedbank

gebruiken als een hiv-test, terwijl Rode

Kruis-Vlaanderen expliciet vraagt aan

mannen met homoseksuele contacten

om geen bloed te geven. Ik weet dat veel

homo’s zich gediscrimineerd voelen door

die weigering van Rode Kruis-Vlaanderen,

maar er is nu eenmaal erg veel hiv in onze

gemeenschap.”

Wat nu?

“Het is belangrijk dat we homomannen

blijven motiveren om zich regelmatig te

laten testen. Veel mannen redeneren: ik

vertoon geen risicogedrag, dus moet ik

me niet laten testen. De term ‘risicogedrag’

werkt daarom contraproductief: het lijkt of je

mensen ervan beschuldigt iets verkeerds te

doen. Homo’s nemen niet noodzakelijk meer

risico dan de rest van de bevolking, maar ze

worden wel meer blootgesteld aan het virus,

omdat we anale seks hebben, en omdat

we onze partners vinden in een kleine

gemeenschap waarin veel hiv aanwezig is.

Daardoor lopen we meer risico op hiv dan

de doorsneebevolking.”

YVES AERTS

Yves Aerts is sinds 2007 coördinator van

çavaria, de koepel van de Vlaamse en

Brusselse LGBT-verenigingen.

We moeten meer

rekening houden met

bi’s in onze beweging,

we moeten meer

moeite doen om hen

te bereiken

Opmerkelijk

79% valt uitsluitend op mannen. 3% voelt

zich “zowel tot mannen als tot vrouwen

aangetrokken”, 16% “vooral tot mannen”.

85% noemt zichzelf homo, bijna 10%

kiest voor de term biseksueel. 8% had het

voorbije jaar seks met een vrouw. 54% van

de Belgische respondenten had ooit seks

met een vrouw.

Waarom?

“In ander Vlaams of Belgisch onderzoek

bij mannen met homoseksuele contacten

merk je dat hooguit een paar procent van

de respondenten zich biseksueel noemt,

terwijl hier bijna één op tien zich bi noemt.

EMIS werd vooral bekendgemaakt via gay

profielensites, terwijl de overige onderzoeken

zichzelf meer bekendmaakten via

holebiverenigingen en de gebruikelijke

nieuwskanalen voor holebi’s. Ik ga ervan

uit dat dit hoge cijfer voor biseksualiteit

van EMIS dichter bij de realiteit zit.”

Wat nu?

“We hebben het vaak over de LGBT- of holebibeweging,

maar de bi’s blijven daarin

doorgaans onzichtbaar. Het aantal mannen

dat - ook - seks heeft met mannen is

veel groter dan vaak wordt aangenomen.

Internet heeft wellicht veel mannen

geholpen om een weg te vinden voor

hun homoseksuele gevoelens. We moeten

meer rekening houden met bi’s in onze

beweging, we moeten meer moeite doen

om hen te bereiken. Sedert enkele jaren

werken we mee aan de internationale Bi

Visibility Day op 23 september. Of beter

gezegd, heel september staat bij çavaria in

het teken van biseksualiteit.”

CHRIS LAMBRECHTS

Chris Lambrechts is directeur van Sensoa,

het Vlaams expertisecentrum voor seksuele

gezondheid.

Ik vind het verfrissend

dat EMIS vroeg naar het

aantal vaste partners,

in het meervoud.... Veel

mannen in een vaste relatie

hebben daarnaast

ook losse sekscontacten

Opmerkelijk

50% van de Belgische homomannen is alleenstaand.

46% heeft een vaste relatie met

een man en 4,5% met een vrouw. 6% had het

voorbije jaar geen seks. 75% had het voorbije

jaar minstens één losse partner. 36% heeft één

vaste sekspartner, 24% heeft twee of meer

vaste sekspartners. 68% is tevreden met zijn

seksleven.

Waarom?

“Ik vind het verfrissend dat EMIS vroeg naar

het aantal vaste partners, in het meervoud.

Ander onderzoek maakt doorgaans enkel

onderscheid tussen vaste en losse relaties,

terwijl neukmaatjes, driehoeksrelaties, friends

with benefits vaak een realiteit zijn onder

homo’s. Veel mannen in een vaste relatie hebben

daarnaast ook losse sekscontacten. Uit de

praktijk weten we dat partners dat niet altijd

van elkaar weten, of dat ze de afspraken die ze

hebben gemaakt niet nakomen.”

Wat nu?

“We weten al meer dan dertig jaar dat mannenrelaties

vaak een andere dynamiek hebben

dan heteroseksuele relaties. Naargelang

de lengte van de relatie en de leeftijd van

de partners, zie je meer open relaties. Dat

houdt zowel risico’s als kansen in. Enerzijds

zit België in de top van Europa als je de score

voor ‘seksuele tevredenheid’ vergelijkt met

de andere landen die deelnamen aan EMIS.

Anderzijds vindt wellicht de helft of meer van

de hiv-infecties plaats tussen vaste partners.

Daarom zet Sensoa dit jaar in op een campagne

die focust op relaties en op het maken

van haalbare afspraken over al dan niet seks

met andere mannen.”

84


vereniging in de kijker: 't kwadraat

’t Kwadraat maakt

regenbooggezinnen

zichtbaar

86

Het is zaterdagmorgen. Hoe kan

je een zaterdag beter beginnen

dan met een heerlijk ontbijt en

een gezellige babbel? De gezelligheid

en de warmte waar ook

de vereniging ’t Kwadraat uit

Antwerpen voor staat, ontdek ik

al snel.

Thierry Hanan Scheers

Heerlijke koffie- en theedampen komen

me tegemoet wanneer ik de deur van het

gezellige koffiehuis open. Ik ruik versgebakken

croissants. Buiten zie ik mensen op de

wekelijkse markt in Mechelen rondstruinen.

Ik ga op zoek naar mijn twee gasten. Ik ken

enkel hun namen en weet dat ze mij meer

kunnen vertellen over ’t Kwadraat. Het

wordt mij meteen duidelijk wie Anke Van

Loon is. Op de een of andere manier kruisen

onze blikken elkaar. We zitten na een korte

kennismaking aan de ontbijttafel. Niet veel

later komt ook Filip Coveliers binnen. Met

zijn drieën praten we over kinderen, over

ouder-zijn en natuurlijk over ’t Kwadraat. Ik

ben wel benieuwd wat voor een vereniging

’t Kwadraat is.

Anke: “’t Kwadraat is een organisatie voor

holebiwensouders en ouders die al kinderen

hebben. We organiseren vooral infomomenten

voor zowel homo- als lesbische koppels

die aan kinderen willen beginnen. Daarnaast

zijn er onze ontmoetingsmomenten voor

holebigezinnen.”

Filip: “Die infomomenten vinden meestal

plaats in Antwerpen. Soms ook in Mechelen

of op een andere locatie. Zo laten we onze

‘Mamoesdag en Papasdag’ plaatsvinden op

een plek die voor kinderen leuk is.”

Wat moet ik mij voorstellen bij zo’n

infomoment?

Anke: “Tijdens zo’n moment gaat het er

vooral over hoe je vader of moeder kunt

worden. Eind maart was er nog een infomoment

voor wensvaders en in het najaar

volgt een infomoment voor wensmoeders.

Ofwel komen professionele mensen iets

vertellen, ofwel laten we holebikoppels

hun ervaring delen.”

Filip: “Je hebt de twee. Afgelopen infomoment

voor wensvaders ging het

bijvoorbeeld over adoptie, pleegzorg …

Hoe begin je eraan? Vooral de praktische

zaken, zoals de wetgeving, kwamen aan

bod. Tijdens de wensvaderborrel in oktober

kwamen echter de vaders en de koppels

zelf aan het woord. Dat geeft natuurlijk

een heel ander verhaal dan een professionele

uiteenzetting. Ouders vertellen

vanuit hun ervaring en met hun hart. We

hadden vorig jaar in oktober het geluk om

zes uiteenlopende verhalen te kunnen

horen. Ik vond dat persoonlijk dan ook

een van de mooiste wensvaderborrels die

we ooit hebben gehad. Er waren zowel

verhalen over landelijke als over interlandelijk

adoptie, over landelijk en interlandelijk

draagmoederschap, over pleegzorg en over

co-ouderschap. Zes prachtige verhalen die

heel tof werden gebracht. Voor wensvaders

is dat de ideale informatie. Ze kunnen proeven

van alle ervaringen en alle mogelijkheden

die er zijn.”

Anke: “Tijdens zo’n borrel kunnen wensvaders

de vragen stellen waar ze al lang mee

zitten. Wensmoeders hebben evengoed

interesse om de ervaringen van anderen

te horen.”

Filip: “In elke verhaal zit natuurlijk ook een

stuk emotie. We willen met ‘t Kwadraat

vooral alle ervaringen aan bod laten

komen. We spreken bijvoorbeeld ook over

pleegzorg, niet alleen over adoptie. Draagmoederschap

is ook een nogal beladen

thema.”

Anke: “Mensen die geïnteresseerd zijn in

onze activiteiten vinden alle informatie op

onze Facebookpagina en onze vernieuwde

website. Ze kunnen ons ook hun mailadres

bezorgen. Dan ontvangen ze onze

nieuwsbrief. Niet iedereen heeft immers

een persoonlijk profiel op Facebook.”

Hoe kwamen jullie terecht bij

’t Kwadraat?

Filip: “Ik ben ooit eens naar een infomoment

geweest, omdat ik zelf vader ben. Nadien

werd ik de eerste man in de raad van bestuur.

Voordien waren er enkel vrouwen, dus

was ik welgekomen.”

Anke: “Sinds vorig jaar ben ik voorzitter van

’t Kwadraat. Daarvoor had ik al enkele keren

meegeholpen aan de ‘Mamoesdag’. Ik

hoorde dat er enkele mensen in de raad van

bestuur zouden stoppen omdat ze bijvoorbeeld

zelf terug zwanger gingen worden. Ze

hadden daardoor minder tijd om zich in te

zetten voor de vereniging.”


Wat is de ‘Mamoesdag’?

Anke: “Sinds vorig jaar is dat de ‘Mamoesdag

en Papasdag’ geworden, omdat

we ook homogezinnen de gelegenheid

willen geven elkaar te leren kennen. Het is

vooral een ontmoetingsdag. De gezinnen

komen soms van ver. Ik zag er al mensen

die uit Kortrijk kwamen, omdat ze de dag

interessant vonden, en omdat ze zo eens

een namiddag met andere holebigezinnen

konden doorbrengen. Hun kinderen zagen

op die manier ook eens andere holebikoppels.

Het is heel belangrijk dat dergelijke

initiatieven blijven bestaan. We proberen

tijdens die ontmoetingsdag wat informatie

mee te geven. De voornaamste doelen zijn

echter ontmoetingen bevorderen en spelletjes

voor de kinderen voorzien. Er worden

leuke workshops gegeven. De ouders eten

en drinken samen.”

Jullie zijn ook betrokken bij de ‘International

Family Equality Day’ (IFED).

Anke: “De IFED wordt elk jaar ergens in het

begin van mei georganiseerd. Die dag is een

internationaal initiatief. De initiatiefnemer,

NELFA (Network of European LGBTI

Families Associations), probeert zoveel

mogelijk landen te motiveren om een dag

voor holebigezinnen te organiseren. Vorig

jaar deed ‘t Kwadraat voor de eerste keer

mee. We zijn toen op uitstap gegaan naar

dierenpark Planckendael. Ondanks het geweldige

Belgische weer, regen en nog eens

regen, waren er toch vijftig à zestig deelnemers.

Die uitstap was een leuke ervaring. Dit

jaar gaan we opnieuw een activiteit tijdens

IFED organiseren. We werken daarvoor

samen met çavaria, Het Roze Huis-çavaria

Antwerpen, WIJ en QT4M. Zo kunnen we

de dag iets grootser aanpakken dan vorig

jaar. We gaan een picknick met volksspelen

organiseren in Park Spoor Noord in Antwerpen.

Een heel eenvoudige activiteit, maar

het zal zeker en vast een leuke dag worden.

De picknick staat open voor holebigezinnen

en sympathisanten. Hou alvast zaterdag 7

mei in je agenda vrij! Van 11 tot 16 uur.”

Filip: “Leuk toch dat heel wat holebigezinnen

gewoon tussen de heterogezinnen

zullen vertoeven.”

Anke: “Tijdens IFED vorig jaar zei een heteroseksuele

vrouw met kinderen dat ze het fijn

vond dat er ook homo- en lesbische koppels

met kinderen in Planckendael waren. Zij

had in haar vriendenkring eigenlijk geen

holebigezinnen. Doordat wij buitenkwamen,

zagen haar kinderen dat er ook gezinnen

met twee papa’s of twee mama’s zijn. Zij

vond dat geweldig.”

Filip: “Mensen denken er vaak ook niet over

na. Toen ik nog met mijn ex-man samen

was, gingen wij vaak met de kinderen op

stap. Ze dachten meestal dat wij twee

broers of twee neven waren die met elkaars

kinderen op stap waren. Niemand kwam

ooit op de spontane gedachte dat wij een

koppel konden zijn. Veel hebben dat beeld

van twee mannen die samen een kind opvoeden

nog niet in hun hoofd opgeslagen.

Bij twee vrouwen denkt men al sneller aan

een koppel, maar bij twee mannen maakt

men die klik nog niet.”

Anke: “Er is dus nog veel werk aan de winkel.

Het is daarom bijzonder dat we tijdens

IFED voor een open locatie kiezen en niet

voor een verborgen locatie, ergens op een

afgesloten terrein, waar niemand ons ziet.

De mensen mogen ons gerust zien.”

Filip: “We moeten laten zien dat holebigezinnen

ook normaal zijn.”

Anke: “Zichtbaarheid is zo belangrijk!”

INTERNATIONAL FAMILY

EQUALITY DAY 2016

ZATERDAG 7 MEI 2016, VAN 11 TOT 16U

Park Spoor Noord, Antwerpen

Er wordt gevraagd een lekkere picknick voor

je hele gezin mee te brengen.

De organisatoren voorzien lekkere tussendoortjes.

Inschrijven is gratis, maar verplicht via

www.cavaria.be/ifed2016

INFO EN VRAGEN:

info@hetrozehuis.be

87


C

M

Y

CM

MY

CY

CMY

K

zizo geeft weg

WIN!

… VETTE ROCK-‘N-ROLL IN STRAKKE

JEANS

Zanger Matthew Michel (‘Lelies’, ‘Ketnet

Musical - Kadanza T2gether’) trekt voor de

Vlaamse musical Grease een strakke jeans

en een leren jekker aan. Hij belichaamt de

stoere Danny, terwijl Helle Vanderheyden

schittert als Sandy. Deze Vlaamse versie

van de filmklassieker met John Travolta en

Olivia Newton-John rockt even hard als het

origineel. Stijf je vetkuif maar op en snoer

je dansschoenen stevig vast voor deze

heerlijke productie van Music Hall en Stage

Entertainment Nederland! ZiZo geeft tickets

weg voor deze hitmusical.

MEER INFO: musichall.be

… EEN SUPERUITRUSTING VOOR

HET EUROVISIESONGFESTIVAL

Op 10, 12 en 14 mei 2016 is het weer zover:

de halve finales en de grote finale van het

Eurovisiesongfestival! We zullen duchtig

supporteren voor Laura Tesoro opdat ze

voor België de finale zou halen met het lied

‘What’s The Pressure’. No pressure! Opdat

je je helemaal zou kunnen uitdossen als

superfan, geeft ZiZo een supporterspakket

van het Eurovisiesongfestival in Stockholm

weg. Wuiven met die supporterssjaal en

angstzweet uitstaan in die T-shirt en met die

muts op, zou ik zeggen!

MEER INFO: shop.eurovision.tv

… EEN ZWOELE DANSSHOW

Een musical met de woorden ‘Dirty’ en

‘Dancing’ in de titel: dat kan nooit slecht

zijn! Het Kursaal Oostende brengt opnieuw

een internationale show naar de Koningin

der Badsteden. Dit spektakel is geschreven

door Eleanor Bergstein, die ook het scenario

schreef voor de cultfilm met Patrick Swayze

waarop deze musical is gebaseerd. De

musical voert je naar een wereld vol dans en

plezier. Laat je meeslepen door het tijdloze

liefdesverhaal van twee jonge mensen die

verliefd op elkaar worden in de omstrengelingen

van de Latijns-Amerikaanse dans.

MEER INFO: dirtydancingbelgie.be

… EEN LIEFDEVOLLE AVOND MET

TRUUS

De woorden die je nooit gedacht hebt, kan

je ook niet uitspreken. En wat als het net de

woorden zijn die je het liefste wil ontvangen

en geven? Truus Druyts koos er in ‘Ik Hou

Van Jou’ voor om te zoeken naar het zaadje

van de mooiste, grootste boom. Ze zingt,

vertelt en stelt vragen over de liefde op haar

geheel authentieke manier. Deze performance

was zo succesvol dat Truus Druyts

en VREAK Holebitheater besloten tot een

reprise. ZiZo mag lezers gelukkig maken met

gratis tickets!

MEER INFO: vreak.be

… EEN MEESTERLIJKE FINALESHOW

Call me mister! In de finaleshow van Mister

Gay Belgium tonen twaalf finalisten het

beste van zichzelf. Slechts één van hen kan

Skelte Willems opvolgen. De finaleshow in

Theater Elckerlyc belooft een gevarieerde

avond te worden met optredens, sofagesprekken

en veel BV’s. Wie mag uiteindelijk

het koninkrijk een jaar lang als LGBT-ambassadeur

vertegenwoordigen? Kom het

te weten op 28 mei 2016! ZiZo geeft tickets

weg voor dit ongeëvenaarde event.

MEER INFO:

sherpa.be

mrgaybelgium.be

… EEN VEELBESPROKEN BOEK OVER

ADOPTIE

Tom De Cock vond dat er te veel vooroordelen

waren over adoptie in België. Hij en

zijn echtgenoot Maarten adopteerden in

2014 Jasmijn. In het boek ‘En toen kwam jij’

biedt hij een inkijk in het verhaal van twee

doorsneeadoptiepapa’s die tijdens de soms

zenuwslopende adoptieprocedure zelf van

de ene wonderlijke vaststelling in de andere

vallen. Tom De Cock is nooit verlegen om

zijn ongezouten mening te geven. Het is

niet anders in dit veelbesproken boek waarvan

we exemplaren weggeven.

MEER INFO: debezigebij.nl

SURF NAAR WWW.ZIZO-ONLINE.BE

88


zizo actief

ACTIVITEITEN APRIL-MEI-JUNI

vrij 1 april 2016 om 18u

Trans Time Travel Weekend van T-jong,

‘t Chaletje, Meierbroekstraat z/n, 3950 Bocholt

za 9 april 2016 om 19.30u

Jaarlijkse Labyrint Quiz van Lesbiennevereniging

Labyrint (Holebi), Zaal Pacem,

Hagelandstraat 4, 3012 Wilsele

za 9 april 2016 om 20u

6e Break Out Quiz van Break Out Leuven,

Zaal Redingenhof, Redingenstraat 90,

3000 Leuven

zo 10 april 2016 om 13.30u

Jenevermuseum met gids van Hij,

Bibliotheek Hasselt, Martelarenlaan 17,

3500 Hasselt

vrij 15 april 2016 om 20u

Weekend van Hij, Regenbooghuis Limburg,

Meldertstraat 38, 3500 Hasselt

za 16 april 2016 om 20u

LACHmuziekquiz april 2016 van LACHvzw,

Regenbooghuis Limburg, Meldertstraat 38,

3500 Hasselt

za 16 april 2016 van 20u tot 22u

TRILOGY - 3 Holebi-koren in concert van

Pink Noise, Tapalanote en CoLeGaS, Cultuurcentrum

Merksem, Nieuwdreef 135, 2170

Merksem

zo 17 april 2016 om 14u

FemiXX Gent - Natuurwandeling in De

Klinge (bij St. Gillis Waas), De Klingelaar,

Kieldrechtstraat 8, 9170 De Klinge

zo 17 april 2016 om 14u

Hyacintenwandeling van HALLElesbienne,

P8 = Parking Achtdreef (in het bos, voorbij

het Bosmuseum), Nijvelsesteenweg z/n,

1500 Halle

ma 18 april 2016 van 20u tot 22u

IDD - Total Blackout van Inderdaad vzw,

Regenbooghuis Limburg, Meldertstraat 38,

3500 Hasselt

za 23 april 2016 om 20u

Gratis maandelijkse film: Saint-Laurent van

Het Roze Huis - çavaria Antwerpen,

Draakplaats 1, 2018 Antwerpen 18

zo 24 april 2016 om 14u

Walking search van BiHomLes, Zwembad De

Merel, Zwarte Spechtstraat 57, 3971 Heppen

di 26 april 2016 van 19.30u tot 21.30u

An Englishman in New York – LACHfilmavond

van LACHvzw, Regenbooghuis

Limburg, Meldertstraat 38 ,3500 Hasselt

ma 2 mei 2016 van 19.30u tot 22u

IDD - Breng je ouders mee van Inderdaad

vzw, Regenbooghuis Limburg,

Meldertstraat 38, 3500 Hasselt

woe 4 mei 2016 om 20u

Speeddate van Lesbiennevereniging

Labyrint (Holebi), Holebihuis - Café Rocco,

Diestsesteenweg 24, 3000 Leuven

za 14 mei 2016 om 13u

Mixed @ Pride van Mixed (WJNH - Aarschot),

Jeugdcentrum De Klinker, Demervallei 14,

3200 Aarschot

zo 15 mei 2016 om 14u

Boommarterwandeling van HALLElesbienne,

Kerk Essenbeek, Kasteelstraat 76,

1500 Halle

ma 16 mei 2016 van 19.30u tot 00u

IDD Café - After Pride Café van Inderdaad

vzw, Regenbooghuis Limburg,

Meldertstraat 38, 3500 Hasselt

zo 22 mei 2016 om 10u

FemiXX - Gent: Daguitstap naar Middelburg

(NL) van FemiXX, Station Middelburg,

Kanaalweg 22, 4337PA Middelburg

ma 30 mei 2016 van 20u tot 22u

IDD filmavond - Prayers for Bobby van

Inderdaad vzw, Regenbooghuis Limburg,

Meldertstraat 38, 3500 Hasselt

ma 6 juni 2016 van 20u tot 22u

IDD- Al-weerwolven van Inderdaad vzw,

Regenbooghuis Limburg, Meldertstraat 38,

3500 Hasselt

zo 19 juni 2016 om 14u

FemiXX - Gent: Spel- en sportactiviteiten

in de Blaarmeersen van FemiXX, Sport- en

Recreatiepark Blaarmeersen, Zuiderlaan 5,

9000 Gent

za 25 juni 2016

Mixed à Liège van Mixed (WJNH - Aarschot),

Jeugdcentrum De Klinker , Demervallei 14,

3200 Aarschot

zo 26 juni 2016 van 14u tot 17u

Pingpong toernooi van BiHomLes,

Sporthal ‘t Geleeg, Caïmolaan 118,

3970 Leopoldsburg

pottenkijken door vero beauprez

89


zizo actief

EVENEMENTEN APRIL-MEI-JUNI

za 09/04/16 - AARSCHOT

PROUD! LGBT-party van Mixed (WJNH - Aarschot)

@ Jeugdcentrum De Klinker

za 09/04/16 – GENT

Think! ft. Danity Grace @ Balzaal Vooruit, 23u

vrij 15/04/16 - LEUVEN

Smooch-party van &of en Driekant @ Rumba

& Co, 22u30

vrij 15/04/16 - HASSELT

Gateway13 @ Ritmo Studio’s, 22u-05u

za 30/04/16 – ANTWERPEN

Pink Royale 2 van Het Roze Huis çavaria Antwerpen,

Enig Verschil, Active Company, De

Flamingo’s, WIJ, Atthis en VREAK holebitheater

– Zaal Zappa, 22u

zo 15/05/16 - BRUSSEL

La Démence (voor homomannen) @ Fuse,

22u

vrij 20/05/16 - HASSELT

Gateway13 @ Ritmo Studio’s, 22u-05u

za 28/05/16 – GENT

Think! ft Ian Thomas @ Balzaal Vooruit, 23u

vrij 17/06/16 - BRUSSEL

La Démence (voor homomannen) @ Fuse,

22u

vrij 17/06/16 - HASSELT

Gateway13 @ Ritmo Studio’s, 22u-05u

za 25/06/16 – GENT

Think! @ Balzaal Vooruit, 23u

MEER INFO

Gateway13: www.gateway13.be

La Démence: www.lademence.com

Proud: proud.mixedonline.be

Smooch: www.smoochparty.be

Think!: www.thinkparty.be

PLACES TO BE

Fuse: Blaesstraat 208, Brussel

Jeugdcentrum De Klinker: Demervallei 14, Aarschot

Ritmo Studio’s: Ekkelgaarden 13, Hasselt

Rumba & Co: Kiekenstraat 6, Leuven

Vooruit: Sint-Pietersnieuwstraat 23, Gentµ

Zaal Zappa: August Leyweg 6, Antwerpen

flikkerzicht door tom bouden

90


= Roze huizen

zizo actief

BRUSSEL

Rainbowhouse vzw (RO-NO)

Brusselse koepelvereniging

voor LGBTQI’s en hun sympathisanten

Kolenmarkt 42

1000 Brussel

www.rainbowhouse.be

T: 02 503 59 90

woe, do, vr en za Café-avond

laatste donderdag Rainbows

United

laatste zondag Hiv-café

Basta!

holebi-jongerengroep tot 26 j

www.bastabrussel.be

2de woensdag Bastacafé

BHS 40+

Culturele vereniging voor

oudere holebi’s vanaf 40 jaar

bhs40plus@gmail.com

1ste of 2de zaterdag

Cultuur-praatcafé

BRUCE

Gids voor gay-/toeristen

en Brusselaars

www.bruce-magazine.be

Brussels Gay Sports

Sportieve en culturele

activiteiten voor holebi

www.bgs.org

Merhaba vzw

beweging voor holebi’s en

transgenders uit ECM

www.merhaba.be

M: 0483091007

laatste donderdag MerhaBar

Natuurlijk Holebi!

een vriendengroep voor holebi’s

die houden van de natuur

users.skynet.be/natuurlijkholebi

Sacha Dilbeek

Holebiwerking voor Brussel en

Vlaams-Brabant

www.sacha-holebi.be

2de zaterdag Kookavond

VLAAMS-BRABANT

Holebihuis Vlaams-Brabant

vzw

Vlaams-Brabants open huis

voor seksuele oriëntatie en

genderidentiteit

Diestsesteenweg 24

3010 Leuven

www.holebihuis.be

&of

Holebi-jongerengroep tot 30 j

www.enof.be

1ste dinsdag &of-café (tot

30 jaar)

3de dinsdag çeci n’est pas

enough

Break Out Leuven

Sportgroep voor mannen &

sympathisanten - badminton

en volleybal

www.break-out.be

M: +32494452199

dinsdag Volleybal

dinsdag & zondag

Badminton

Cantarelli

SOGI-Mannenkoor

www.cantarelli.be

zondag Notenleer & Repetitie

De Roze Ballon

Vereniging voor holebi’s met

een verstandelijke beperking in

Vlaams Brabant

www.holebihuis.be/werkingen/derozeballon

Driekant

Homo’s uit Leuven en

omstreken

www.driekant.be

T: 0475 92 85 67

zaterdag Praatcafé

HALLElesbienne Halle-

Buizingen

Groep voor lesbiennes

www.hallelesbienne.be

M: 0496/14.40.11

Holebifilmfestival Vlaams-

Brabant

Vereniging die jaarlijks het

filmfestival Vlaams-Brabant

organiseert

www.holebifilmfestival.be

Homo en Geloof Vlaams-

Brabant - Gerust Geweten

Gelovige holebi’s Vlaams-

Brabant

www.holebihuis.be/werkingen/groep/gerust_geweten

M: 0479 82 55 72

3de zaterdag Samenkomst

Homo Toch Getrouwd

Homomannen in een heterorelatie

www.holebihuis.be/werkingen/groep/hotog

T: 0486/75 13 95

1ste donderdag Bijeenkomst

Labyrint vzw

Leuvense vereniging voor lesbische

en biseksuele vrouwen

www.labyrint-vzw.be

dinsdag Badminton

woensdag Volleybal

3de vrijdag Vrouwen aan de

toog

3de vrijdag Onthaalbox

4de zaterdag Kaartavond

Jola

Onderdeel van Labyrint, richt

zich op jongere lesbiennes

facebook.com/jola.labyrint

Kaya60+

Onderdeel van Labyrint, richt

zich op oudere lesbiennes

www.labyrint-vzw.be/

Kaya_60_plus.html

1ste woensdag K.O. Kaffee

Leonardo

Leonardo International LGBT

www.holebihuis.be/werkingen/groep/leonardo_international_lgbt

T: 016/60.12.63

1ste & 3de donderdag Leocafé

Mixed Aarschot

Holebi-jongerengroep tot en

met 30 jaar

www.mixedonline.be

1ste & 3de donderdag

Mixedcafé

3de donderdag

Instapmoment voor Mixedcafé

1ste & 3de woensdag Facebook-onthaal

OHO (Driekant vzw)

Groep voor oudere homo’s

www.holebihuis.be/werkingen/oho

1ste woensdag K.O. Kaffee

laatste vrijdag

Ontmoetingsavond

Re-Mix Aarschot

Socio-culturele vereniging voor

30+’ers

facebook.com/remix.aarschot

1ste dinsdag Praatcafé

Sacha Dilbeek

Holebiwerking voor Brussel en

Vlaams-Brabant

www.sacha-holebi.be

2de zaterdag Kookavond

Spot On

Amateurtoneelvereniging met

focus op holebithematiek

www.spotontoneel.be

Transgenderkring Vlaams-

Brabant

Vereniging voor transgenderpersonen

www.transgenderkringvlaams-brabant.be

1ste donderdag Transcafé

3de zaterdag Queercafé

(even maanden)

Zensationeel

Toneelgroep met een roze

knipoog

facebook.com/zensationeel

M: 0475298347

ANTWERPEN

Het Roze Huis - çavaria

Antwerpen vzw

Draakplaats 1

2018 Antwerpen

www.@hetrozehuis.be

T: 03/2880084

donderdag Onthaal, informatie

en opvang

laatste vrijdag Spellenclub

AA-holebigroep ‘De Eerste’

Holebi’s met verslavingsproblemen

aa.de.eerste@hotmail.com

T: 03 232 43 91

dinsdag Bijeenkomst

VERENIGINGEN EN VASTE ACTIVITEITEN

91


zizo actief

VERENIGINGEN EN VASTE ACTIVITEITEN

92

Active Company vzw

Holebi-sportvereniging en -koor

www.activecompany.be

maandag Badminton en

Zwemmen

dinsdag Active Running, Active

Workout en Volleybal

woensdag Koor en Zwemmen

donderdag Active Running,

Badmiton, Waterpolo en Yoga

zondag Tennis en Badminton

2de zondag Wandelen

3de zondag Nordic Walking

4de zondag Fietsen

Antar vzw

Vereniging voor cultuur en

vrije tijd

antar.vzw@gmail.com

M: 0486 66 67 01

3de donderdag

Ledenvergadering (niet in aug)

Antwerp Pride vzw

Jaarlijks evenement in

Antwerpen voor holebi’s en

transgenders

www.antwerppride.be

Atthis vzw

Vereniging voor vrouwen die

van vrouwen houden

www.atthis.be

1ste vrijdag Dansavond

2de & 4de vrijdag Poolavond

3de vrijdag Oude caféspelen

Boysproject

Organisatie voor mannelijke en

transgender sekswerkers/escorts

www.boysproject.be

T: 03 293 95 90

M: 0475 75 30 63

woensdag Drop-Inn

De Flamingo’s

Holebistudentenclub tot 30 jaar

studentenclubdeflamingos.be

De Klaproos Westerlo

Praatgroep voor holebi’s

klaprooskempen@msn.com

T: 016696046

3de vrijdag Praatgroep

Dubbelzinnig

Praatgroep voor bi’s

www.dubbel-zinnig.be

1ste donderdag Praatgroep

El Mismo Lier

holebigroep 26+

www.elmismo.be

M: 0468179279

Enig Verschil vzw

Antwerpse holebi-jongeren

(tot 30 jaar)

www.enigverschil.be

Dinsdag EV-café

Gay Business Antwerp (GBA)

Belangengroep voor roze ondernemers

www.gaybusinessantwerp.be

M: 0477 40 24 20

GenderFlux

Vereniging voor transgenders.

genderflux.strikingly.com/

2de zaterdag Bijeenkomst

GenderFlux

Vereniging voor transgenders

genderflux.blogspot.be

2de zaterdag Bijeenkomst

Gewoon Doorgaan

Vereniging rond genderthematiek

www.gewoon-doorgaan.com

3de vrijdag Praatavond

HijZijZo! Turnhout

Turnhoutse holebiwerking

www.hijzijzo.be

M: 0494 85 04 77

Holebi40plus

een initiatief voor holebi’s ouder

dan 40

holebi40plus@gmail.com

M: 0492715708

laatste zondag

Ontmoetingsmoment

Homo en Lesbienne Werking

Mechelen

Mechelse holebiwerking

www.hlwm.be

vrijdag Babbelkroeg

Jongensdromen

Vereniging voor transmannen

M: 0486624784

1ste zaterdag Praatcafé

Pimpernel40plus

Vereniging voor lesbische

40-plussers

www.pimpernel40plus.be

1ste zondag Bijeenkomst

QT4M (Quality Time For Me)

vereniging voor HoLeBi’s

www.QT4M.be

M: 0486974635

2e Zondag: Babbelkroeg in

Den Draak om 14u

Shouf Shouf

multiculturele holebiorganisatie

T: 0483/41.60.84

laatste vrijdag Soirée

Stavazah

Recreatief voetbal voor holebi’s,

transgenders en sympathisanten

stavazah.wordpress.com

woensdag Training

VREAK holebitheater

Theaterwerkgroep

www.vreak.be

WAVVH

Wandelgroep vrouwen die van

vrouwen houden

natuurwandelingen.wordpress.

com

T: 036441438

M: 0497070748

Werkgroep Homofilie

Kempen Turnhout

Turnhoutse holebiwerking

www.whk.be

M: 0486882236

dagelijks Onthaal- en informatiemogelijkheid

Why Me

Vereniging voor holebi’s en

transgenders uit zwart-Afrika

www.why-me.be

M: 0493980962

WIJ

Vereniging voor alle vrouwen

die van vrouwen houden

www.w-i-j.be

M: 0476346619

LIMBURG

Regenbooghuis Limburg

vzw

Limburgs roze huis

Meldertstraat 38

3500 Hasselt

www.regenbooghuislimburg.be

zondag Praatcafé

Anders Gewoon

Voor transgenders en hun omgeving.

Iedereen is welkom.

www.anders-gewoon.be

M: 0486134690

2de vrijdag AG-Praatcafé

4de zaterdag AG-BIS

BiHomLes Leopoldsburg

facebook.com/BiHomLes

2de vrijdag Praatavond

De Madam vzw - vrouwen en

lesbocentrum

Vrouwen- en lesbocentrum

www.demadam.be

T: 011 25 22 94

Onthaal maandag en vrijdag

voormiddag. Anders na afspraak.

Gratis juridisch advies na

afspraak.

1ste donderdag Filmavond

(afwisselend vrouwen-/lesbisch

thema)

2de zondag Wandeling

ertussenin

Limburgse vereniging voor

biseksuelen

ertussenin.wordpress.com

M: 0470588096

2de woensdag Bijeenkomst

Hij

Vereniging voor 30+ mannen

facebook.com/hijlimburg

Iconic Genk

drempelverlagend informatiepunt

voor jongeren en hun

omgeving

facebook.com/Infopuntcomingout

T: 0473 82 36 52

2de woensdag Praatcafé

Inderdaad vzw

Voor en door holebi-jongeren in

Limburg tot 30j

www.inderdaad.be

1ste maandag Activiteit (+

instapmoment)

3de maandag Jongerencafé

Limburgs Actiecentrum voor

Holebi’s (LACH vzw)

Limburgse holebiwerking

www.lachvzw.be

dinsdag LACHcafé

laatste dinsdag LACHfilmavond


zizo actief

Ouders Limburg

Vereniging voor ouders van

holebi’s

ouderslimburg.wordpress.com

Proud Projector Genk

Culturele vereniging voor

holebi’s en hetero’s

facebook.com/proudprojector

1ste donderdag Filmvertoning

Roze Bink

Limburgse vereniging voor lgbt’s

met een beperking

facebook.com/derozebink

SPELenT

Spelletjesvereniging

facebook.com/Spelent

M: 0474691510

4de zondag Spelnamiddag

True Colours Café

Voor holebi’s met een andere

etniciteit

facebook.com/ahha1999

2de donderdag

Ontmoetingsavond

Zij!

Limburgse vereniging voor lesbische

en biseksuele vrouwen

facebook.com/ZijLimburg

1ste vrijdag Zij! Café

OOST-VLAANDEREN

Casa Rosa vzw

Regenbooghuis Oost-Vl

Kammerstraat 22

9000 Gent

www.casarosa.be

AA De Eerste

Anonieme Alcoholisten Groep

voor Holebi’s

bit.ly/eerste_info

M: 0485596261

donderdag Bijeenkomst

Acantha

Gentse LGBT-studentenclub

www.acantha.be

M: 0472242775

dinsdag Clubavond

Auricula

Holebisportgroep

www.auricula.be

M: 0472 72 10 04

maandag & zaterdag

Badminton

dinsdag & donderdag

Running

woensdag Zwemmen

derUIT! Sint-Niklaas

Holebi-jongerengroep tot 26 j

www.deruit.be

M: 0474/969 208

Famba

Lesbisch-feministische sambaband

www.famba.be

M: 0473767189

FemiXX

activiteiten- en ontmoetingsgroep

voor vrouwen

www.femixx.be

Gehuwd en toch Anders

Gehuwde holebi’s in heterorelatie

Gent

www.geta.be

M: 0486 61 84 98

2de vrijdag Praatavond

GenderExpress

Transgendervereniging in Gent

facebook.com/GenderExpress

2de woensdag Bijeenkomst

Goed Gestemd

Vrouwenkoor

goedgestemd@hotmail.com

tweewekelijks op donderdag

Repetities

Holebi9100 Sint-Niklaas

holebigroep uit Sint-Niklaas

www.holebi9100.be

vrijdag Café Trouvé

HoLeMee Eeklo

vereniging voor holebi´s van

elke leeftijd

holemee1@gmail.com

3de vrijdag Praatavond

Liever Spruitjes Aalst

Holebi-jongerengroep tot 26 j

www.lieverspruitjes.be

M: 0471330983

1ste vrijdag Babbelcafé

Ongehoordt De Pinte

Toneelgroep voor holebi’s

www.ongehoordt.be

RoundAbout30

Gentse holebigroep voor jongeren

van 24 tot 34

www.roundabout30.be

2de vrijdag RAb30-café

Roze Joker

praat - en ontmoetingsgroep

voor holebi’s met een beperking

derozejoker.wix.com/de-rozejoker

T: 09/2615750

Sheshebar

maandelijkse ontmoetingsplaats

voor vrouwen

www.sheshebar.be

1ste zaterdag SheSheBar (niet

in juli en aug)

Tiszo

Holebirechtenvereniging

info@tiszo.org

M: 0486502313

Toeterniettoe Ronse

LHBT-jongerenorganisatie tot

30 jaar

www.toeterniettoe.be

T: 055 600 793

Verkeerd Geparkeerd vzw

Holebi-jongerengroep tot 30 j

www.verkeerdgeparkeerd.be

maandag VG-Café

Werkgroep Ouders Holebi’s

Gent

Werkgroep voor ouders van

holebi’s

www.wohg.be

T: 037770215

M: 0498139296

1ste woensdag Bijeenkomst

WEST-VLAANDEREN

REBUS

Regenbooghuis W-Vl

Torhoutsesteenweg 123

8400 Oostende

www.rebuswvl.be

T: 059439617

3de vrijdag Praatcafé

De Roze Maks

Vereniging voor mensen met

een verstandelijke beperking in

West-Vlaanderen

www.derozemaks.be

Dubbelpunt Kortrijk

Holebi-jongerengroep tot 30 j

www.dubbelpunt.com

M: 0492 92 48 48

Gender Contact West-Vlaanderen

Brugge

Vereniging voor transgender

personen en eenieder met een

gezonde interesse

facebook.com/Gender.Contact.

WVL

T: 0470 / 02 94 01

4de vrijdag Praatavond

Gender.aXept

praatavonden voor transgenderpersonenen

en hun

omgeving

facebook.com/groups/genderaXept

3de donderdag Praatavond

Jong&Holebi in Brugge

Jongerenbeweging gespecialiseerd

in educatie over het

seksueel zelfbeeld

www.j-h.be

T: 050 969 897

LezBruges

Meetingpoint voor lesbiennes

en bi-vrouwen in het hartje van

Brugge

www.lezbruges.be

M: 0497422963

1ste vrijdag Ladies Talk

3de vrijdag Ladies Night

Liever Gelijk Kortrijk

Kortrijkse holebiwerking

www.lievergelijk.be

Omegagay Brugge

Brugse homovereniging

www.omegagay.be

2de zaterdag Men’s Talk of

praatcafé

4de zondag Open activiteit en/

of praatcafé

Punt Andere Lijn Brugge

De holebi-jongerenvereniging

van Brugge

www.punt-andere-lijn.be

M: 0491465360

1ste vrijdag Praatcafé

93


zizo actief

VERENIGINGEN EN VASTE ACTIVITEITEN

Quies

Groep voor en door jongvolwassen

homo’s en bi’s uit Noord

West-Vlaanderen (en daarbuiten)

sites.google.com/site/quieswvl

REBUS Oostende

Regenbooghuis W-Vl

www.rebuswvl.be/

T: 059439617

3de vrijdag Praatcafé

Stukje Anders (praatgroep)

Brugge

Groep voor lesbische vrouwen

die in een heterohuwelijk zitten

of zaten

www.stukje-anders.be

Think Different

Holebigroep West-Vlaanderen

www.thinkdiff.be

LANDELIJK

‘t Kwadraat

Vereniging voor holebi-ouders

www.tkwadraat.be

Accenture BeLux LGBT

network

Lokale tak van Accenture’s Global

LGBT netwerk

HULPLIJNEN

Belgian Business Association

Holebi’s met een managementsfunctie

belgianbusinessassociation.be

2de dinsdag BBA Diner met

gastspreker

Berdache België

Vereniging voor ouders van

jonge en oudere/volwassen

genderkinderen

www.berdache.be

T: 0475 63 33 68 (Patrice)

BGMC Knalpijp

Holebi motorclub +500cc met

ritten in alle provincies.

www.bgmc-lgbt.be

M: 0494 31 03 69

3de zondag Motorrit

CD&V-regenboognetwerk

Netwerk binnen CD&V dat werkt

rond holebi- en transgenderthema’s

www.cdenv.be

Folia - L-day

Organiseert de jaarlijkse L-day /

lesbiennedag

www.l-day.be

Groen LGBT netwerk

Werking van holebi’s, transgenders

en sympathisanten binnen

Groen.

www.groen.be

T: 02/219.19.19

Holebi-pastores

Werkgroep voor holebi-pastores

www.holebipastores.be

Lingam

Werkgroep rond levens- en

relatievragen

www.lingam-workshops.be

T: 03 322 71 97

Merhaba vzw

beweging voor holebi’s en transgenders

uit ECM

www.merhaba.be

M: 0483091007

laatste donderdag MerhaBar

Mikpunt

Actiegroep tegen extreem-rechts

mikpunt175.skynetblogs.be

Mister Gay Belgium

Mister verkiezing voor homo’s en

transmannen

www.mistergayvlaanderen.be

M: 0497930743

N-VA Holebinetwerk

Netwerk voor holebi’s en transgenders

actief binnen de N-VA

www.n-va.be

OUT of the Blue

Werking van holebi’s en

transgenders binnen Open Vld

www.openvld.be

T: 02 549 00 09

Planet Gender

Actiegroep rond de genderthematiek

www.planetgender.com

T: 09 231 01 58

Polyamory Belgium

Vereniging voor mensen

geïnteresseerd in ethische

non-monogamie

facebook.com/polyamorybelgium

Rainbow Cops Belgium vzw

Belgische vereniging van en voor

holebi- en transgendermedewerkers

van de geïntegreerde politie

www.rainbow-cops-belgium.be

Sensoa vzw

Vlaams expertisecentrum voor

seksuele gezondheid

www.sensoa.be

T: 03 238 68 68

2de en 4de zondag Hiv-café

Wel Jong Niet Hetero

Nationale jongerenvereniging

voor holebi’s en transgenders

www.weljongniethetero.be

T: 09 335 41 87

WISH2.be (Werkgroep

Internationale Solidariteit

Holebi’s)

Werkgroep internationale

solidariteit met holebi’s en

transgenders

www.wish2.be

HOLEBIFOON

Anonieme hulpverlening

telefonisch, mail en chat

Tel 0800 99 533

vragen@holebifoon.be

www.holebifoon.be

MERHABAPHONE

Onthaal- en hulplijn voor

allochtone holebi’s

Tel 0487-55 69 38

onthaal@merhaba.be

www.merhaba.be

SENSOA POSITIEF

Ondersteuning bij leven met hiv

Franklin Rooseveltplaats 12

2060 Antwerpen

Tel 078-15 11 00

www.sensoa.be

ZELFMOORDLIJN 1813

Anonieme telefonische

hulpverlening

Tel 1813

www.zelfmoord1813.be

UNIA

Melden van discriminatie op

basis van seksuele oriëntatie

Koningsstraat 138, 1000 Brussel

Tel 0800-12 800

www.unia.be

TELE-ONTHAAL

Praten is de eerste stap

Voor een gesprek bel 106,

24 uur per dag het hele jaar door.

Of chat via www.tele-onthaal.be

op bepaalde tijdstippen.

INSTITUUT VOOR DE

GELIJKHEID VAN VROUWEN

EN MANNEN

Melden van discriminatie van

transgenderpersonen

Ernest Blerotstraat 1,

1070 Brussel

Tel 02-233 41 75

gelijkheid.manvrouw@igvm.belgie.be

www.igvm.fgov.be

94


v.u. Marcia Poelman

Draakplaats 1, 2018 Antwerpen

International Family

Equality Day

Zaterdag 7 mei 2016

11u - 16u picknick en

Vlaamse regenboogkermis

een ontmoetingsdag voor

holebi-en transgendergezinnen

Park Spoor Noord

(shelter), Antwerpen

Inschrijven: gratis via www.çavaria.be/ifed2016

Vragen: info@hetrozehuis.be

MAGAZINE

C

M

CM

Voor al uw pakketten.

Y

CY

Geen blabla,

maar vroemvroem!!

Uw pakman,

Uw vakman

MY

CMY

K

WWW.BRUCE.BRUSSELS

bRUSSELS’

FIRST GUIDE

TO GAY

CLUBS,

GAY BARS

AND LGBT

EVENTS


Wel held niet hetero


Homofoob taalgebruik, nog lang geen legende...

Word je bestookt met homofobe uitspraken? Kruip dan niet langer achter je schild... Wees een held!

Neem je mooiste ganzenveer en schrijf een edelmoedige saga: eentje boordevol lef, kracht en positivisme.

Laat je verhaal achter op www.welheldniethetero.be of deel het met #welheldniethetero. Weet dat je

niet alleen ten strijde trekt!


PRIDE & PRIVILEGE

Congres en herdenkingsmars Ihsane Jarfi in Gent

Çavaria, Arc-en-Ciel Wallonie,

RainbowHouse Brussels, Merhaba

en Fondation Ihsane Jarfi

organiseren op 20 mei met de

steun van Stad Gent, UGent

en Casa Rosa ‘Pride & Privilege’.

Het wordt een congres in Gent

waarbij het bewustzijn over

het bestaan van privileges en

meervoudige discriminatie in de

LGBTQI-beweging wordt aangescherpt.

Een aansluitende mars

roept op tot verdraagzaamheid

en tolerantie.

Dennis De Roover

“Alle grote organisaties in de Belgische

LGBTQI-beweging geloven sterk in gelijkheid

en sociale rechtvaardigheid voor

iedereen, ongeacht de seksuele geaardheid,

genderexpressie, genderidentiteit of

interseksualiteit”, zegt çavaria-woordvoerder

Jeroen Borghs. “Met dit congres willen we

de deelnemers vooral bewust maken van de

privileges die er binnen onze samenleving

bestaan, en die ertoe leiden dat sommige

groepen de macht hebben, en andere

groepen gemarginaliseerd worden. Sociale

gerechtigheid zou niet voorbehouden

mogen zijn aan een bepaalde groep. Wanneer

mensen worden gediscrimineerd, is dat

vaak op meer dan één vlak. Zo kan iemand

tegelijk gediscrimineerd worden omdat ze

vrouw, niet-blank, lesbisch en gelovig is.

Op dit congres willen we de betrokkenen

in de beweging gevoelig maken voor deze

vormen van meervoudige discriminatie. De

ervaringen van personen die behoren tot

etnisch-culturele minderheden met racisme,

islamofobie en xenofobie komen aan bod

op ‘Pride & Privilege’. Dit initiatief brengt

personen met een heel uiteenlopende etniciteit

samen. Hiermee werken we aan een

beweging die bewust doordrongen is van

de superdiversiteit bij holebi’s en transgenders.

We willen ons activisme immers versterken

door nauwe samenwerking binnen

de beweging. Er zullen ook lokale politici

aanwezig zijn op het congres. Voor hen is

het congres vooral relevant om de nauwe

samenwerking tussen lokale besturen te bevorderen

en om het lokale gelijkheidsbeleid

te versterken. Academici kunnen dan weer

hun kennis van de thema’s meervoudige

discriminatie en kruispuntdenken vergroten.”

Het congres duurt van 12 tot 17 uur. Merhaba,

çavaria en RainbowHouse Brussels geven

op ‘Pride & Privilege’ boeiende workshops

over thema’s zoals normkritisch denken,

armoede en sociale uitsluiting, vrouwen als

bewerkstelliger van verandering… Hou voor

de inschrijving de çavaria-site in het oog. Op

www.cavaria.be/ihsanejarfidag kan je weldra

inschrijven.

Op 20 mei trekt eveneens de herdenkingsmars

Ihsane Jarfi door de straten van Gent.

De mars is vernoemd naar Ishane Jarfi, een

Luikse jongen van 32 jaar, die in april 2012

werd vermoord omwille van z’n homoseksualiteit.

Het was de eerste homofobe

moord in België, voor zover geweten. De

mars is een initiatief van de Fondation

Ishane Jarfi, opgericht door de vader van

Ishane, Hassan Jarfi, ter nagedachtenis

van Ishane en alle andere slachtoffers van

homofoob en transfoob geweld. De mars

zendt een signaal van verdraagzaamheid

en tolerantie uit. Çavaria organiseert samen

met de Fondation, RainbowHouse Brussels

en de Dienst Samenleven en Welzijn van de

Stad Gent, de mars voor het eerst in Vlaanderen.

De mars start bij valavond onder de

stadshal van Gent.

De mars wordt afgesloten met The Privilege

Party in Trefpunt te Gent, gelegen aan het

Lieve Kleine Piranha-plein en vlakbij de Sint-

Jacobskerk. De opbrengst van de fuif gaat

volledig naar de Fondation Ihsane Jarfi en

de Holebifoon.

97


column isha werpt op

OOK DE ALLEENWONER

IS EEN HOEKSTEEN

Foto: Gaea Schoeters

98

isha van alsenoy

“Wie raakt aan het familierecht, raakt aan de fundamenten

van de samenleving”, zo startte onze

hoofdredacteur zijn Edito. Het is een citaat van Koen

Geens (CD&V). Die zin bleef hangen. Het is fijn om

LGBT-gezinnen een keertje zo in de belangstelling te

zetten. We hebben lang genoeg voor ons huwelijksbootje

en onze koters moeten vechten. Maar het gezin

als fundament van de samenleving beschouwen? Dat

gaat mij toch een beetje ver.

Op het werk zorgen gezinnen voor onuitgeslapen

collega’s, want hun telgen

hielden hen wakker, voor

stress rond vakantieplanning,

want “waarom mag zij in de

zomer congé pakken, zij heeft

toch geen kinderen?” en voor

nogal eenzijdige gesprekken

tijdens de koffiepauzes. De

zomer is een minder productieve

periode, niet omwille van

een collectieve sluiting, maar

omwille van een collectieve

verhuis naar een ‘gezinsvriendelijke

camping’. Kortom, naast

de voordelen van het gezinsleven,

zijn er ook nadelen. Ik stel

het gewoon vast.

Waar ik me wel aan stoor, is

aan het ophemelen van dat

gezin. Die fake reality-tv waarin

koppels worden samengebracht

dan wel uit elkaar gedreven, al naargelang het

concept (boring), reclame voor datingsites (laat me

toch gewoon gerust) en voor ‘gezellig samen tafelen’

(alsof alleen kokerellen de hel is). De media kunnen

meer hun best doen om te tonen hoe de Belgische

huiskamers er écht uitzien.

Eind 2015 schreef Knack dat 1 op de 3 Belgische

huishoudens uit 1 persoon bestaat. In grote steden

zoals Brussel zou dat zelfs 1 op 2 zijn. Cijfers die niet

onopgemerkt bleven. All1 is een belangenvereniging

door en voor ‘alleenwoners’. Initiatiefneemster Carla

Dejonghe zegt: “Alle bevolkingsprognoses wijzen in

dezelfde richting: het aantal eenpersoonsgezinnen zal

de komende jaren nog verder toenemen (…), maar

de Belgische regelgeving blijft hoofdzakelijk afgestemd

op het traditionele gezin.” De recente Turteltaks

is daarvan een spijtig voorbeeld: deze taks moet per

Het gezin als

fundament van

de samenleving

beschouwen?

Dat gaat mij

toch een beetje

ver

gezin worden gedragen. Pech als je gezin maar

uit 1 persoon bestaat, je kan die rekening niet

splitten.

Daarnaast telt ons land één van de hoogste echtscheidingsratio’s

(de verhouding van het aantal scheidingen

tot het aantal huwelijken) ter wereld. Conclusie: je kan

het traditionele gezin nog bezwaarlijk ‘de hoeksteen

van de samenleving’ noemen.

Nee, het zijn onze alleenwoners die we op een voetstuk

moeten plaatsen: zij betalen meer belastingen,

hebben minder fiscale voordelen

en moeten alles alleen

bekostigen. Stop met het

promoten van het ‘koppel’ als

ultieme samenlevingsvorm.

Het is niet aangenaam om als

bewuste single telkens opnieuw

‘uit de kast’ te moeten

komen. Mensen gaan ervan

uit dat je een relatie hebt, net

zoals ze veronderstellen dat

je hetero bent, tot je zegt dat

het niet zo is.

Sommige mensen kiezen

bewust voor alleen wonen.

‘A room of one’s own’ als het

ware, maar dan groter. Niets

mis mee, toch? Anderen

vinden niemand met wie ze

willen samenwonen. Moeten

zij gestraft worden omdat

ze tegen de muur van het maakbare botsen? Nog

anderen willen dan weer met veel lieven of vrienden

samenwonen. De overheid maakt werk van een ‘samenhuislabel’

voor bijvoorbeeld ‘co-housers’. Goed, en

maak ondertussen ook werk van die singlesreflex, zoals

Dejonghe voorstelt. Elke beleidsmaatregel wordt

daarbij getoetst aan het effect ervan op mensen die

alleen wonen.

Misschien kunnen wij het goede voorbeeld geven

en een themanummer wijden aan de alleenwoners,

de (un)happy singles, de alleenstaanden, de gescheiden

ouders bij wie de kinderen niet gedomicilieerd

staan, de mensen die kiezen voor een latrelatie,

voor geen relatie of voor meerdere relaties tegelijkertijd.

Ook dat is diversiteit: het is belangrijk voor je

identiteit en het draagt bij tot het besef dat je niet

alleen bent. Oef!

Isha is een enthousiaste wereldburger

met een hardnekkige schrijfmicrobe.

Ze houdt van ontdekkingen en

uitdagingen, blijft immer kritisch en

verwonderd.


Namens alle wensouders, draagmoeders en

donoren, kondigt Open Vld strijdvaardig

(maar ook trots) de geboorte aan van

ADVERTENTIE

Out Of The Blue

Geslacht: niet van belang/veranderlijk

Gewicht: stijgende, om in de schaal te gooien

Lengte: zijn tijd ver vooruit qua progressieve mindset

Ogen: blauw ;-)

Geboortelijst: Regeling draagmoederschap / MeeRouderschap / Anonieme of

identificeerbare donatie / Verplichte medische ingreep transgenders schrappen

Levensmissie: Komaf maken met alle discriminatie /

OOK binnen het afstammingsrecht opkomen voor de LGBT’s.

Gelukwensen, kraambezoek en al uw vragen:

geef een seintje op outoftheblue@openvld.be

Out of the Blue is de Open Vld organisatie die opkomt voor LGBT.

99


ADVERTENTIE

Petra De Sutter

TOONT HAAR STRIJDKLEUREN

VOOR JOUW RECHTEN

Jij beslist

Jouw lijf. Jouw kinderwens.

Jouw liefde. Jouw recht.

Dat verdedigen we vurig

en oprecht, van de straat

tot in het parlement.

100

Toon zoals Petra je strijdkleuren op Belgian Pride 2016 en deel jouw foto via #Pridebe

groen.be

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!