Views
5 months ago

Technologiekompas_voor_het_onderwijs_Kennisnet_Trendrapport_2016_2017

Kennisnet Trendrapport 2016-2017 3. Informatievaardigheden: vragen scherp formuleren, analyseren van bronnen, systematisch zoeken, selecteren en verwerken van (grote hoeveelheden) informatie en beoordelen op bruikbaarheid en betrouwbaarheid. 4. Computational thinking: herformuleren van problemen en organiseren van gegevens om ze met computertechnologie te kunnen analyseren en oplossen. Het platform onderwijs2032 schrijft in haar eindadvies dat leren en werken in de digitale wereld in de kern van het onderwijs aandacht moet krijgen. Het noemt daarbij ook bovenstaande vier onderdelen van digitale geletterdheid. Het geheel aan digitale vaardigheden is een voorwaarde om de gevolgen, kansen en risico’s van digitalisering van informatie en communicatie te kunnen begrijpen en beheersen. Het SLO schrijft verder in ‘21e eeuwse vaardigheden in het curriculum’ dat de digitaal geletterde leerling een actief en verantwoord deelnemer in de informatiemaatschappij is. Met bewustzijn van ethische, sociale, juridische en economische aspecten van digitalisering bij het maken van afwegingen omtrent privacy, eigendom en vrijheid. In deze paragraaf verkennen we diverse aspecten van digitale geletterdheid aan de hand van recente trends als de maker movement en de discussie rond leren programmeren in het onderwijs. 3.2.2 Computational thinking, leren fietsen? Steve Jobs wilde de mogelijkheden van computers zo breed mogelijk schetsen toen hij die vergeleek met ‘a bicycle for the mind’. De mens kan zich op de fiets pas goed meten met dieren als het gaat om uithoudingsvermogen en snelheid. We zijn ‘toolbuilders’, gereedschapsmakers. Een computer doet hetzelfde voor onze hersenen. Door te leren programmeren ontwikkel je ‘computational thinking’, creatief leren nadenken over de vertaling van een probleem om dat te kunnen analyseren en oplossen met computertechnologie. Binnen de metafoor van de fiets leer je trappen, sturen, remmen en kies je de handigste versnelling en bepaal je jouw route. Vergelijkbare basale, praktische computervaardigheden heb je als burger nodig om je vrij in de maatschappij te kunnen bewegen. Nu is er rond programmeren als vaardigheid, al of niet in de vorm van een nieuw vak, veel discussie ontstaan. Het is toch zeker niet de bedoeling dat we allemaal programmeurs worden? Is het niet vooral een lobby van technologiegiganten die hun tekort aan programmeurs op korte termijn opgelost willen zien, zodat de lonen in die sector niet te snel stijgen? 0 0 0 0 0 function 0 0 0 1 0 00 0 0 1 0 1 1 0 0 01 = 0 0 1 0 0 input 0 1 1 1 0 0 0 0 1 1 1 1 1 = 0 0 0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 0 0 0 function 0 0 0 1 0 00 0 0 1 0 1 1 0 0 01 = 0 0 1 0 0 input 0 1 1 1 0 0 0 0 1 1 1 1 1 = 0 0 0 1 1 Programmeren als basisvaardigheid Op dit punt is het goed om een duidelijk onderscheid te maken tussen het beroep van softwareontwikkelaar en het ontwikkelen van computational thinking, een generieke vaardigheid om in de digitale wereld – in welke context of welk beroep dan ook – effectief te kunnen zijn. Ook scheikunde heeft niet tot doel elke middelbare scholier tot chemicus op te leiden, wel om hen een basaal inzicht te bieden in ons periodiek systeem der elementen en het che- 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 3.2 Onderwijs in de digitaliserende samenleving Deel 3 Onderwijs in de toekomst 102/123

Kennisnet Trendrapport 2016-2017 misch gedrag van stoffen. Op een vergelijkbare manier draagt het leren van een programmeertaal bij aan het begrip van de mechanismes achter computers en hun toepassingen. Met een goede basis in enkele computerconcepten en -talen kunnen mensen ook snel gebruik leren maken van nieuwe gereedschappen van de digitale wereld. Kinderen programmeren leren, kan dat wel? Jazeker! Op Codekinderen.nl staat een verzameling met tools, hulpmiddelen en voorbeeldlessen om kinderen vanaf groep 3 met of zonder computer de basisbeginselen van programmeren te laten ontdekken. Veel scholen pakken dit al zelfstandig op. Veelal bieden tools ook combinaties van (deels zelf te bouwen) fysieke objecten en programmeren. Verderop in dit hoofdstuk meer daarover in het kader van maker. Informatica als examenvak? Leren programmeren geeft inzicht in de werking van computers en hun toepassingen, maar de digitale wereld is veelomvattender dan dat. Met dat inzicht is Han van der Maas (hoogleraar Psychologische Methodenleer, Universiteit van Amsterdam) een warm pleitbezorger van informatica als verplicht eindexamenvak. Informatica – ook wel computerwetenschappen – is een multidisciplinaire wetenschap waarin onder andere wiskunde, elektrotechniek, informatie- en communicatietechnologie samenkomen. Van der Maas is als initiator van Rekentuin geen onbekende in het onderwijs. Hij begrijpt dat scholen niet zomaar ruimte hebben voor een extra vak als programmeren of informatica en vindt dat de overheid het belang ervan hard moeten maken via leerdoelen. Dit vraagt ook om nieuwe prioriteiten in het curriculum. Informatica is in dat opzicht vergelijkbaar met Nederlands en wiskunde, ook verplichte vakken met een centraal eindexamen. De term (digitale) geletterdheid maakt duidelijk hoe fundamenteel en breed het belang van het vak is voor iedere leerling, iedere opleiding en ieder beroep. 3.2.3 Maker: leren door iets te maken Een onbedoeld bijeffect van de snelle ontwikkeling van elektronica is wellicht dat ons inzicht in en misschien ook wel onze belangstelling voor ‘hoe dingen werken’ afneemt. Terwijl we juist betrokken moeten zijn bij het inkaderen en besturen van de plaats die technologie in onze maatschappij krijgt. Zo is een smartphone of tablet een ‘black box’ die we volop gebruiken, maar we hebben geen idee welke onderdelen het bevat en hoe die samenwerken. Het kost steeds meer moeite om mensen te interesseren voor de technische beroepen die onze samenleving straks draaiende moeten houden. Het bedrijfsleven roept om meer bèta, benadrukt de noodzaak om de jeugd te interesseren voor technische opleidingen. Hoe doorbreken we deze impasse? ‘Knutselen’ als combinatie van denken en maken Gelukkig biedt diezelfde technische ontwikkeling nieuwe kansen in de vorm van DIY-technologie (Do It Yourself). Zo hebben we 3D-printers en lasercutters een opmars zien maken in zogenaamde FabLabs. Deze Fabrication Laboratories – een idee van professor Neil Gershenfeld van het Center for Bits and 3.2 Onderwijs in de digitaliserende samenleving Deel 3 Onderwijs in de toekomst 103/123

De school op digitale ontdekkingsreis, 150 ict ... - Kennisnet
Nr._26_Maak_kennis_met_TPACK
VOLGENDE FULL SCREEN - Leren van de toekomst
Passend onderwijs werkt met ict - Kennisnet
brochure herinrichting onderwijs en begeleiding cluster 2 - Kennisnet
Dyslexie - een praktische gids voor scholen voor ... - Kennisnet
Masterplan B%C3%A8ta en Technologie
Virtual reality in het onderwijs
Passend onderwijs voor leerlingen met een visuele ... - Kennisnet
2011 najaar - inDruk mbo - Kennisnet
Differentieren-Digitale-Leermiddelen_Gijzen_Hoef_mei_15
kansenongelijkheid’
'Hier heb ik niets aan!' (Essaybundel – PDF) - Impress
Podium (extra) Passend Onderwijs - Kennisnet
Kennisnet_Vier_in_balans-monitor_2015
Trendrapport internetgebruik 2012 - Digivaardig Digiveilig
130117 (WR) Leren en Doceren in de 21e eeuw HU Utrecht.pdf
Identiteit - CSG Calvijn
Schoolgids 2013-2014 - Visio