Views
10 months ago

Kennisnet-Handboek-Digitale-Geletterdheid

1 Waarom is digitale

1 Waarom is digitale geletterdheid nodig? > Bijlagen > Van visie naar praktijk > Visievorming Leven en leren Digitale vaardigheden zijn niet alleen nodig om te slagen op de arbeidsmarkt en bij het volgen van een opleiding; ook om te kunnen functioneren in het dagelijks leven en op school is digitale geletterdheid cruciaal. Op tal van fronten is het leven van kinderen doordrongen van digitale media. En zoals gezegd: kinderen gaan daar niet vanzelf goed mee om. Hieronder een kort overzicht van de verschillende ‘uitdagingen’. Sociale contacten – Sociale media zijn een goede manier om vriendschappen te versterken en nieuwe mensen te leren kennen. Maar ruzies en pesterijen zijn er ook, bijvoorbeeld via WhatsApp. Dit kan leiden tot ernstige conflicten en persoonlijk leed, zolang niemand ingrijpt. Sinds 1 augustus 2015 hebben scholen niet alleen morele maar ook wettelijke verplichtingen op dit gebied. Privacy – De digitale revolutie (of dat nu de derde of de vierde industriële revolutie is laten we even in het midden) heeft ingrijpende gevolgen op het gebied van privacy. Ook voor kinderen en jongeren. Daarbij gaat het niet alleen om de vraag in hoeverre zij hun privacy misschien al opgegeven hebben door het bewust publiceren van hun hele hebben en houwen op sociale media, maar vooral ook om de vraag hoe er onbewust aan hun privacy gemorreld wordt en waar ze geen invloed op hebben. Denk bijvoorbeeld aan: Ouders die baby-foto’s en gezinsfoto’s op Facebook plaatsen (waar de desbetreffende kinderen op latere leeftijd flink last van kunnen krijgen). ■■ ■■ ■■ ■■ Ouders die de verblijfplaats van hun kinderen tracken en tracen met apps en andere gps-devices. Scholen die foto’s van leerlingen op de schoolsite of een Facebook-pagina plaatsen (merk op dat dit ook problematisch kan zijn wanneer de ouders toestemming hebben gegeven. Ten eerste omdat ouders de consequenties vaak niet overzien, en ten tweede omdat ouders hier een beslissing voor hun kinderen nemen, waar de kinderen zelf geen invloed op hebben). Scholen en gemeenten die met behulp van big data eventueel spijbelgedrag proberen te voorspellen (met talloze false positives en false negatives als onvermijdelijk gevolg). Kortom: digitale geletterdheid en privacy hangen nauw met elkaar samen, en scholen moeten hun leerlingen hierin duidelijk de weg wijzen. De stormachtige ontwikkeling van big data, met de bijbehorende mogelijkheden én gevaren, is daarbij een belangrijk onderwerp. 12

1 Waarom is digitale geletterdheid nodig? > Bijlagen > Van visie naar praktijk > Visievorming Seksualiteit – Tal van tieners doen hun eerste seksuele ervaringen op via WhatsApp en Snapchat, variërend van flirten tot het uitwisselen van naaktbeelden. (De jargonterm hiervoor is sexting.) Doorgaans pakt dat positief uit maar het kan ook misgaan. Naaktbeelden kunnen razendsnel de hele school rondgaan, en uiteindelijk de hele wereld overgaan. Naast sexting is er het verschijnsel dat veel kinderen en jongeren porno zien op internet, vaak al op zeer jonge leeftijd, wat hun kijk op seksualiteit negatief kan beïnvloeden. Met name doordat ze de pornografische scènes, die in essentie toneelstukjes zijn, aanzien voor echte seks. Commercie en online marketing – Kinderen en jongeren lopen diverse commerciële risico’s. Denk bijvoorbeeld aan: De verleiding om in-app aankopen te doen (in ‘gratis’ spelletjes). De kosten kunnen oplopen tot vele honderden euro’s. De blootstelling aan advergames, oftewel spelletjes waarin een merk of een product gepromoot wordt. Onderzoek laat zien dat het effect hiervan verder strekt dan dat ene merk of dat ene product. Een advergame waarin high-energy snacks gepromoot worden leidt tot het eten van meer snoep in het algemeen. De blootstelling aan native advertising (sluikreclame) in blogs en vlogs. ■■ ■■ ■■ De blootstelling aan online marketing is volgens recent EU-onderzoek de laatste tijd alleen maar toegenomen. De belangrijkste bevindingen luiden verder als volgt: Geavanceerde en niet-transparante marketingtechnieken zijn schering en inslag. De huidige marketingtechnieken hebben aantoonbaar effect op het gedrag van kinderen. ■■ ■■ ■■ De bescherming van kinderen tegen online marketing verschilt sterk per EU-land. Aandacht – Sociale media (maar ook games, etc.) kunnen tieners zó afleiden dat hun schoolwerk eronder gaat lijden. Met doubleren of afdalen naar een lager onderwijsniveau als mogelijke gevolgen. Regels stellen werkt niet en verbieden al helemaal niet. Maar wat dan wel? Het antwoord is: zelfregulatie. (Maar dat moeten ze wel leren...) Radicalisering – Het is zeker nog geen uitgemaakte zaak maar waarschijnlijk speelt het internet een belangrijke rol in het proces van radicalisering. Bekend is bijvoorbeeld dat Anders Breivik zijn inspiratie haalde uit een netwerk van blogs en websites. Hoe dit precies werkt is nog onderwerp van onderzoek, maar vermoedelijk speelt het echoput-principe hierbij een rol. Dat is het verschijnsel dat je – mede door de algoritmen van Facebook en Google, die zo veel mogelijk gepersonaliseerde informatie en zoekresultaten bieden – al snel een versterkte echo terug krijgt van wat je zelf roept. Kinderen en jongeren moeten bewust worden gemaakt van dit principe en de achterliggende personalisatie-algoritmen. Kwetsbare leerlingen Lager opgeleide kinderen en jongeren zijn niet goed in staat om met al die risico’s (zie boven) om te gaan, zo bleek al uit het ICILS-onderzoek (2013). Hetzelfde geldt voor bepaalde leerlingen in het speciaal onderwijs, en vooral ook voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking. 13

4w_2013-1_kirschner_knopvaardig-is-niet-digitaal-geletterd
De school op digitale ontdekkingsreis, 150 ict ... - Kennisnet
Is er nog veen in Amstelveen? - De Digitale NMEGids
achterblijvers in de digitale wereld?
Workshop De rechtspraak als digitale toezichthouder - rechtspraak nl --
20150409_Levenswijs Mediawijs6
Digitaal dicteren en spraakherkenning in een EPD omgeving
Bijlage 2 Eindrapportage Digitale Infrastructuur Het Verhaal van ...
Handboek%20GOED%20DOEN%202.0%20Mijn%20Kind%20Online%20%26%20Kennisnet
Mensen zonder wensen bestaan niet - De Noorderbrug
Onderwijs & ICT
TITEL POWERPOINT PRESENTATIE - Innovatief in Werk
VOET @ 2010 - Onderwijs en Vorming - Vlaanderen.be
Interview met Kete Kervezee, voorzitter PO-Raad Passend ... - Sdu
Kunstmenu Dordrecht - Stichting Tobe
schoolkalender 2010-2011 - Primair Openbaar Onderwijs Lochem
SVS-APOTHEOSE - Stichting Vlaamse Schoolsport
een digitaal portfolio in een jenaplanschool - Nederlandse ...
(WR) v1 masterclass consortium voor beroepsonderwijs 1 april.pdf
De handleiding voor de leerkracht kan je hier digitaal ... - Air@school
Taalontwikkeling van jonge kinderen. - Kennisnet
Driedimensionale virtuele werelden - New Media & Digital Culture
Driedimensionale virtuele werelden - New Media & Digital Culture
Passend onderwijs werkt met ict - Kennisnet
Projekt 'Het leren van psychomotorische vaardigheden in het lager ...