Views
2 months ago

Kennisnet-Handboek-Digitale-Geletterdheid

5 De invulling van

5 De invulling van ‘kennis en vaardigheden’ - integratie in het curriculum Visievorming > > Bijlagen > Van visie naar praktijk Ter inspiratie: SLO heeft alle leerlijnen ict-basisvaardigheden van educatieve uitgeverijen op een rij gezet. Zie: SLO (2017), Curriculum van de toekomst, Voorbeeldmaterialen ict basisvaardigheden. In Deel 3 van dit handboek staat een lijst met leerlijnen rondom informatievaardigheden. Zie ook: ‘Wie is de baas op internet?’. Zes gratis lesmodules van Waag Society over de werking van internet voor leerlingen tussen 10 en 14 jaar. Transfer Ideaal is om leerlingen generieke vaardigheden aan te leren, die ze in alle vakken kunnen toepassen. Dit noemen we: transfer (overdracht). Dit is wel heel moeilijk, weten we uit onderzoek, en het gebeurt zelden spontaan. Metacognitie of ‘leren leren’ als een apart vak heeft ook weinig zin. Die vaardigheid laten leerlingen niet per se zien in andere vakken, in een andere context. Het is echter niet onmogelijk. Transfer is haalbaar als de leraar expliciet de mogelijke verbanden tussen vakgebieden legt. Dus als je leerlingen beter leert zoeken op internet, speel dan in op de lessen die andere leraren geven en put uit de lesboeken waarmee leerlingen al gewend zijn te werken. Circle of influence In fase 2 is de betrokkenheid van de buitenwereld nog tamelijk ad hoc. Er is niets op tegen om in dit stadium een ouder een gastles over programmeren of mediawijsheid te laten geven, of een bedrijf te vragen iets te vertellen over drones. Maar zorg wel dat dit past in het grotere geheel, dat je weet waaróm je het doet, en dat de rijen gesloten zijn (dus dat iedereen het ermee eens is). De kunst is dus het grotere geheel te overzien. Fase 3 – Structurele implementatie De stand van zaken is nu als volgt: De school heeft een goed beeld bij wat digitale geletterdheid inhoudt. Er is een visie ontwikkeld op digitale geletterdheid. Deze wordt meer en meer zichtbaar in het alledaagse handelen van leraren en leerlingen. Er is draagvlak bij het lerarenteam om digitale geletterdheid naar een volgend niveau te brengen. De school weet welke accenten binnen digitale geletterdheid worden gelegd, en wat prioriteit krijgt, bijvoorbeeld passend bij het profiel van de school. De school heeft de basis op orde, maar is ook ‘bewust onbekwaam’. Men weet wat men niet weet, en kan inschatten wanneer er een beroep moet worden gedaan op de buitenwereld. ■■ ■■ ■■ ■■ ■■ Nu is het moment gekomen om duidelijke kaders te creëren en een serieus begin te maken met inbedden van digitale geletterdheid in het curriculum. Met name door aan te sluiten bij een bestaande leerlijn van andere organisaties of scholen en door digitale vaardigheden op te nemen in aanwezige leerlijnen van de school. Maar ook door extra aandacht te besteden aan digitale geletterdheid in het vak Nederlands. 40

5 De invulling van ‘kennis en vaardigheden’ - integratie in het curriculum Visievorming > > Bijlagen > Van visie naar praktijk VO Verbind digitale geletterdheid met ‘Nederlands’ Een goede taalbeheersing (van in ieder geval het Nederlands) is onontbeerlijk om overeind te blijven in de online wereld. Eerder gaven we al het voorbeeld dat je op die manier sneller phishing mails als zodanig kunt herkennen (omdat ze vaak – nog steeds – in krukkig Nederlands gesteld zijn). Maar los daarvan kan digitale geletterdheid ook expliciet een plek krijgen in het vak Nederlands. Mogelijke thema’s kunnen dan zijn: digitale communicatie en de rol van social media het begrijpen van niet-lineaire teksten op internet (met bijvoorbeeld hyperlinks) het vinden, beoordelen en beschrijven van internetbronnen ■■ ■■ ■■ ■■ ■■ ■■ kritisch lezen en het omgaan met nep-nieuws multimediale poëzie en literatuur nieuwe literaire genres, zoals twitter-fiction (verhalend proza van max. 140 tekens). Breid bij Nederlands de definitie van ‘geletterdheid’ uit met de taalkennis, vaardigheden en strategieën, benodigd voor het lezen en schrijven online. Geef kritisch lezen meer aandacht in het curriculum, in het bijzonder het bepalen van deugdelijkheid en bruikbaarheid van online bronnen. Zo geef je Nederlands een centrale plaats in het aanleren van digitale geletterdheid. Zie verder: Hoofdstuk 8 – Pioniers in digitale geletterdheid, voor een interview met Jeroen Clemens, leraar Nederlands. Sluit aan bij een bestaande leerlijn Er zijn al heel wat leerlijnen digitale geletterdheid beschikbaar, en het aanbod groeit gestaag. Meestal hebben ze een specifieke invalshoek, zoals mediawijsheid of computational thinking. Als je wilt aansluiten bij een bestaande leerlijn, zul je dus eerst moeten weten wat je eigen invalshoek is, zodat je weet waar je moet zoeken. In Deel 3 van dit Handboek is een uitgebreid overzicht te vinden van de leerlijnen die op dit moment beschikbaar zijn. Hieronder een kleine selectie. ■ ■ PO Creatieve Code leert kinderen en jongeren ‘creatief programmeren’ vanuit een culturele invalshoek. ■ ■ PO ‘Mediaspoor’ is een doorlopende leerlijn voor groep 1 tot en met groep 8 in het basisonderwijs. 41

4w_2013-1_kirschner_knopvaardig-is-niet-digitaal-geletterd
De school op digitale ontdekkingsreis, 150 ict ... - Kennisnet
een digitaal portfolio in een jenaplanschool - Nederlandse ...
(WR) v1 masterclass consortium voor beroepsonderwijs 1 april.pdf
Driedimensionale virtuele werelden - New Media & Digital Culture
Driedimensionale virtuele werelden - New Media & Digital Culture
MediaWijzer Kennisnet - Leraar24
Taalontwikkeling van jonge kinderen. - Kennisnet
De handleiding voor de leerkracht kan je hier digitaal ... - Air@school
2011 najaar - inDruk mbo - Kennisnet
Is er nog veen in Amstelveen? - De Digitale NMEGids
Passend onderwijs werkt met ict - Kennisnet
Projekt 'Het leren van psychomotorische vaardigheden in het lager ...
Kennisnet_Vier_in_balans-monitor_2015
Download hier de digitale flyer - Licht op het Levenseinde
bijlage d - De Digitale NMEGids
Met de digitale publicatiefuncties van InDesign CS6 kunt u digitale ...
Koppelen of kantelen? - Digital
Differentieren-Digitale-Leermiddelen_Gijzen_Hoef_mei_15
Handboek – Digitale Sluitcilinder 3061 - SimonsVoss technologies
Handboek ? Digitale Sluitcilinder 3061 - SimonsVoss technologies
achterblijvers in de digitale wereld?
digitale educatiefolder 2011-2012 - Kröller-Müller Museum
130117 (WR) Leren en Doceren in de 21e eeuw HU Utrecht.pdf
rapport-icils2013nederland