Views
8 months ago

Kennisnet-Handboek-Digitale-Geletterdheid

6 De invulling van

6 De invulling van ‘samenleven’ - het sociale perspectief Visievorming > > Bijlagen > Van visie naar praktijk ■■ Een onthoofdingsfilmpje wordt gedeeld. Ook kleine broertjes en zusjes zien de beelden. ■■ Een leerling plaatst een seksistisch reactie bij een Instagram - ■■ ■■ ■■ ■■ foto. Er wordt een naaktfoto van een leerling doorgestuurd. Uiteindelijk krijgt hele school hem te zien. Een middelbare scholier pleegt zelfmoord vanwege heftige online pesterijen. Zijn broertje en zusje blijven een week thuis. Daarna gaan ze – beschadigd – terug naar hun basisschool. De hele klas lacht om elkaars grappen in de WhatsApp-groep, behalve om de grapjes van die ene leerling. Er is een opstootje op het schoolplein, iemand filmt het met zijn smartphone en zet de beelden op YouTube. Voorbeelden van positieve gebeurtenissen: Leerlingen tonen hun solidariteit met de slachtoffers van een aanslag, door hun profielfoto aan te passen. Leerlingen vinden het moeilijk offline vriendschap te sluiten, maar durven online wel hun sociale talenten te laten zien. Leerlingen voeren via sociale media campagne voor de ■■ ■■ ■■ ■■ ■■ ■■ ■■ uitgeprocedeerde vader van een klasgenoot, die het land uit moet. Leerlingen maken een alternatieve digitale stemwijzer. Een leerling organiseert een ‘stille tocht’ in een online game, na de dood van een bevriende gamer. Honderden gamers betuigen hun medeleven tijdens deze ingame fakkel-tocht. Leerlingen helpen nieuwkomers door een ‘Peer Buddy’ te worden, en onderhouden daartoe ook contact via sociale media. Oudere leerlingen geven brugklassers bijles via Skype. Het is een misvatting om te denken dat kinderen en jongeren zich aan de lopende band digitaal misdragen. Tussen jongeren bloeit kameraadschap en liefde volop, ook digitaal. Sociale media versterken vriendschappen. Op WhatsApp, SnapChat en Instagram regent het geen gifpijlen maar liefdeshartjes. Dat neemt niet weg dat zich bij sociaal verkeer, ook op internet, doorlopend situaties voordoen waarbij jongeren zoeken naar een gemeenschappelijke norm. Wat doe je wel, wat doe je niet? Wat is normaal, wat is niet normaal? Dankzij hun opvoeding ontwikkelen leerlingen een moreel kompas, dat ze ook online toepassen. En hoe ouder ze worden, hoe belangrijker de invloed van hun leeftijdsgenoten wordt. Daarnaast heeft ook de school een vormende rol; in en buiten de lessen, de hele dag door. Vanzelfsprekend kan het wel heel lastig zijn om buitenschoolse gebeurtenissen, met name de negatieve gebeurtenissen, op te merken. Je kunt immers niet de telefoon van je leerlingen inkruipen, en dat moet je ook niet willen. Maar door een goede relatie met je leerlingen te onderhouden, en door gewoon geïnteresseerde vragen te stellen, kan wel degelijk veel zichtbaar worden. En hoe meer je ‘ziet’, hoe beter je kunt reageren. Tot slot van deze paragraaf over ‘digitaal burgerschap buiten de lessen’ een aantal voorbeelden van situaties die om gevoeligheid van de leraren vragen. Situaties waarbij je je telkens kunt afvragen: hoe kijk je er als onderwijsprofessional tegenaan? Wat doe je? Wat zeg je? Wat doe je als het niet zo loopt als je zou willen? 56

6 De invulling van ‘samenleven’ - het sociale perspectief Visievorming > > Bijlagen > Van visie naar praktijk Pauzes en de overblijf Tijdens de pauzes of de overblijf grijpen leerlingen naar hun smartphone en appen ze erop los. Wat zie je gebeuren? Hoe neem je je pedagogische verantwoordelijkheid? Schoolreisje, excursies en schoolkamp Buiten school, maar wel mét school, worden er foto’s gemaakt en gepost. Misschien zit niet iedereen daarop te wachten. Gelden de sociale-media-regels voor school ook op kamp? Bij de Avondvierdaagse? In een museum? En wat spreek je af met de ouders over filmen en fotograferen bij de eindmusical? Sportwedstrijden Een verloren wedstrijd kan heftige emoties oproepen, die hun weg naar buiten vinden via Facebook, Instagram of Snapchat. Gescheld op teamgenoten die blunderden, laatdunkende opmerkingen over de tegenstander, bedreiging van de scheidsrechter... Heb je daar zicht op? Moet de school zich ermee bemoeien en zo ja hoe? Praat je over sportiviteit op social media? Vieringen De manier waarop ouders met elkaar communiceren over Sinterklaas (in het bijzonder Zwarte Piet), Kerstmis met of zonder boom, Islamitische feestdagen, etc. kan er weinig feestelijk aan toegaan. Leerlingen zien dat, en doen er misschien ook aan mee. Welke positie neemt de school in? Wat deel je online? Wat zie je dat de leerlingen hierover delen? Debatwedstrijden In Nederland wordt volop door leerlingen gedebatteerd. Een prachtige kans om het met leerlingen te hebben over digitaal burgerschap! Het komt echter voor dat leerlingen alleen mogen meedoen als hun ouders akkoord gaan met opnames, die door de organisatie worden gebruikt ‘voor promotionele en opleidings doeleinden’. Dat betekent dat de leerlingen die zijn gesteld op hun privacy, worden uitgesloten. Accepteert de school dat zonder slag of stoot? Goede-doelen-acties Er wordt geld ingezameld voor een goed doel, zoals Edukans, WarChild of Unicef. Leerlingen zetten sociale media in voor de werving, ook buiten school. Wat zie je gebeuren? Welke vragen stel je, die de leerlingen stimuleren om na te denken over hun eigen (online) handelen? 57

4w_2013-1_kirschner_knopvaardig-is-niet-digitaal-geletterd
(WR) v1 masterclass consortium voor beroepsonderwijs 1 april.pdf
De school op digitale ontdekkingsreis, 150 ict ... - Kennisnet
Handboek ? Digitale Sluitcilinder 3061 - SimonsVoss technologies
Handboek – Digitale Sluitcilinder 3061 - SimonsVoss technologies
130117 (WR) Leren en Doceren in de 21e eeuw HU Utrecht.pdf
rapport-icils2013nederland
De 'Eindhovense' wijze van digitaal archiefbeheer in de praktijk
Digitale folder OUDERS/LEERLING - VM2 de pilot van Limburg
De handleiding voor de leerkracht kan je hier digitaal ... - Air@school
Taalontwikkeling van jonge kinderen. - Kennisnet
BEGINT VANDAAG
BEGINT VANDAAG
Maak je digitale leven leuker en makkelijker! - Pearson Education
I,d , , , 7 - digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren
Leren in de praktijk - Friesland College_v02.indd - Tjongerschans
Passend onderwijs werkt met ict - Kennisnet
Projekt 'Het leren van psychomotorische vaardigheden in het lager ...
Levensecht Leren, theorie en praktijk - Tandem Welzijn
Kennisnet_Vier_in_balans-monitor_2015
een digitaal portfolio in een jenaplanschool - Nederlandse ...
Samen school maken - Landelijk steunpunt ZAT
Is er nog veen in Amstelveen? - De Digitale NMEGids
oratie - Open Universiteit Nederland