21.03.2018 Views

Zeilen 4-2018

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

NR 4 • APRIL <strong>2018</strong> • WWW.ZEILEN.NL<br />

BENETEAU FIGARO 3<br />

Volbloed wedstrijdjacht,<br />

gemaakt voor kampioenen<br />

Zo doe je dat<br />

OVERAL ZOUT WATER<br />

Elektronica onderhouden<br />

op een VO65<br />

ONWAARSCHIJNLIJKE<br />

WHITBREAD-HELD<br />

Tjerk Romke de Vries<br />

EINDBESTEMMING: SARK<br />

Varen op stroom en getij<br />

JACHTBOUWER<br />

SIMON RHEBERGEN<br />

“Boten bouwen?<br />

Dat leer je door<br />

het gewoon te doen.”<br />

VOOR ZEILERS, DOOR ZEILERS<br />

MET WIE<br />

ZEIL JIJ?<br />

Zeilers doen het<br />

het liefst met<br />

een ander<br />

KEN JE KIEL<br />

Gevaren en falen • goed zeemanschap •<br />

soorten en maten • ontwerpers • praktijkproblemen


BOEGBEELD


RECHT OP HET STRAND AF<br />

“Verschillende klassen en niveaus komen samen in de Sint<br />

Maarten Heineken Regatta,” zegt fotograaf Laurens Morel.<br />

“Dat maakt de wedstrijd bijzonder.” Deze foto is gemaakt<br />

op het uiterste westpuntje van Sint Maarten, bij Baie<br />

Longue. De fotograaf zit nog aan de zuidkant; de jachten<br />

zijn net de hoek om. Als fotograaf zoekt Morel dergelijke<br />

plekjes bewust uit. “Je moet er wel even op wachten.”<br />

Orkaan Irma heeft zijn weerslag op de jaarlijkse wedstrijd.<br />

“De regatta zelf staat in het teken van de wederopbouw.<br />

Door de beperkte beschikbaarheid van huurjachten waren<br />

er relatief weinig deelnemers in de bareboat-klasse. Het<br />

totale veld van 100 deelnemende jachten was daardoor<br />

vooral met wedstrijdteams gevuld, van Melges 24 tot Volvo<br />

Ocean Racers.<br />

Op de regattalocatie is de boel aardig opgeruimd en de<br />

meeste dingen zijn weer operationeel. Als je rondkijkt op<br />

het eiland zie je dat alles nog lang niet is hersteld. Maar er is<br />

een positieve spirit om de boel weer op de rails te zetten, dat<br />

merk je aan alles.” [MvS]<br />

LAURENS MOREL


WESPENSTEEK<br />

Maar favoriete zeilmaten slaan ook wel eens nóg een generatie<br />

over. “Mijn kleinzoon Rowan is nu zeventien, maar<br />

Tekst WIEKE VAN OORDT Foto’s PRIVÉ FOTO’S GEINTERVIEWDEN<br />

gaat al vanaf heel jong mee,” vertelt Joke Bleumink, 78 jaar.<br />

“Zijn ouders hebben veel vertrouwen aan me gegeven door<br />

hem met mij mee te laten varen. Mensen zeggen wel eens<br />

‘je laat gewoon je kleinzoon de boot de box invaren! Dat<br />

mogen mijn vrouw en kinderen niet eens.’ Ja, zeg ik dan.<br />

Daarom vinden die van jou het niet leuk. De mijne wel.”<br />

Joke is overgevoelig voor wespen. “Ik werd midden op het<br />

IJsselmeer gestoken in mijn nek. Toen heb ik Rowan de<br />

marifoon uitgelegd en gezegd dat hij moest bellen als oma<br />

flauwviel. Hij vertrok geen spier, hij was pas veertien. Zó<br />

stoer! Het is goed gegaan, ik ben bij bewustzijn gebleven.<br />

Maar die nacht heeft nog een paar keer gecontroleerd hoe<br />

het met me ging. Fantastisch, he. En laatst zei hij ‘oma, je<br />

radio is ouderwets.’ Toen heeft hij een nieuwe aan boord aanleggen, zegt geen woord terug en toch gaat Roelien<br />

geregeld, eentje die kan praten met mijn mobiel. Een heerlijk<br />

kind om mee te zeilen.”<br />

een vijfjarige kruising tussen een Husky en een Whippet.<br />

Ruiter met niemand anders liever het water op: Abby,<br />

“Ik heb leren zeilen van mijn ex,” vertelt Roelien. “Maar ik<br />

KIJKEN DOOR HET HEK<br />

kon het eigenlijk nooit goed doen, dat was zo’n beetje zijn<br />

Het is niet officieel zijn opa, maar zo voelt dat wel. Karel<br />

boodschap. Na de scheiding bleef ik achter met een motor.<br />

want hij kon zelf nog steeds niet zeilen. Toen kreeg hij<br />

Koenen is 64 en nam hem, Ferron De Jager, voor het eerst Allemaal leuk en aardig, dacht ik, maar ik mis het zeilen.<br />

hart problemen en vertrok zijn vaste stuurman. Nu zeil ik<br />

mee toen hij twaalf was. “Ik keek uren door het hek bij de Ik heb de motor geruild tegen een bootje. In die tijd kwam<br />

met hem.” Marieke weet niet hoe lang dit nog kan. “Zijn<br />

scheepswerf in Arnemuiden. Op een open dag zei Karel:<br />

ook Abby op mijn pad. Ze was tijdelijk bij mij nadat haar<br />

Maar liefst 101 lezers reageerden, allemaal met hartprobleem is progressief, elke winter is een stapje terug.<br />

‘Ga een keer mee.’ Ik ben niet meer weggeweest.” Ferron<br />

bazin overleed, maar is nooit meer weggegaan.”<br />

een eigen verhaal. Een ding blijkt overduidelijk Hij heeft nog maar 22 procent hartfunctie en een slechte<br />

had helemaal geen ervaring. Zijn eerste trip was op een<br />

Roelien en Abby toeren, inmiddels in een Prospekt 900, de<br />

uit al die reacties: zeilers mengen zich met de meest uiteenlopende<br />

types. Jong, oud, man, vrouw, gezinnen, stu-<br />

twee, drie. Ik blijf met pa varen tot hij niet meer mee kan.”<br />

onderhouden en klussen aan de boten. Karel is met pensi-<br />

gezet en ben ik gewoon gaan varen. De buurman bleek me<br />

conditie. Ik kan hem nog meenemen tot windkrachtje<br />

platbodem op het Veerse Meer. “Ik help nu ook mee met het wateren over. “Op een zomerdag heb ik Abby aan boord<br />

denten, collega’s, familie, vrienden, buren. Vaak gaat het<br />

oen en ik ben vijftien. We kunnen het hartstikke goed vinden<br />

samen. Er is echt een band tussen ons.” Lopen er nog inderdaad ging.” Ruim drie weken bleef ze weg. “Een onge-<br />

achteraf nagereden te zijn om op de dijk te kijken of ik<br />

om familie of vrienden, maar er zijn ook heel wat zeilduo’s BETER LEREN KENNEN<br />

ontstaan door een volkomen willekeurige samenloop van Ook Iris van der Zande vertelt, vanuit Kaapverdië, dat ze<br />

meer jongens rond op de werf? “Ja, er is nog wel een gozer, lofelijke ervaring. Ik heb me in posities gemanoeuvreerd,<br />

omstandigheden. “We verschillen enorm. Hij is treinmachinist,<br />

ik ben scheepsmakelaar. Hij is 53, ik ben 38.<br />

haar vriend dan? Daar zeilt ze toch nu de wereld mee over?<br />

Karel beaamt het verhaal van zijn jonge zeilvriend. “Ja, ik steiger geramd, maar al doende leert men. En de paniek<br />

het liefst met haar vader in een boot zit. Wacht even. En<br />

maar die is al achttien.”<br />

waarbij ik dacht ‘hoe kan je dit doen’, heb twee keer een<br />

Maar op het water vinden we elkaar.”<br />

Iris lacht. “Eh, ja oké dan. Nu is mijn vriend mijn favoriete<br />

neem af en toe zo’n jonge gast onder mijn arm,” zegt Karel. verdwijnt, want je moet wel. Niemand komt je helpen.”<br />

zeilpartner, maar mijn vader heeft me de liefde voor het<br />

“Al jaren praten ze ‘we moeten de jeugd hebben’. Maar ze Roelien geniet van elk moment met Abby. “Als je wegvaart,<br />

MET PA RONDVAREN<br />

zeilen bijgebracht. Met hem begon het.” Haar vader leende<br />

doen er geen bal aan. Die jongens vragen ‘hoe hard kan die is alles weg. Je blijft met z’n tweeën over. De hond zorgt er<br />

Vaders en dochters blijken een geliefd team aan boord.<br />

haar zijn Jeanneau 36 Sun Odessey uit. “Zodat ik de wereld<br />

boot?’ Ik zeg: mobieltje thuislaten en gaan.”<br />

ook voor dat ik goed voor mezelf blijf zorgen, want ze<br />

“Ik zeil sinds mijn veertiende,” vertelt Marieke Guichard. kan ontdekken. Welke vader doet dat nou! Hij heeft me met<br />

dwingt me tot regelmaat. Op tijd aan wal en Abby uitlaten.<br />

“En mijn vader Hans kocht destijds een klein bijbootje om heel veel geduld alles geleerd aan boord. Ik heb door het<br />

STEEKT GEEN POOT UIT<br />

Mijn hond geeft het zeilen een nieuwe dimensie. Soms zit<br />

ons te volgen. Toen mijn zus en ik ouder waren, kocht hij zeilen mijn vader beter leren kennen. Hij is overigens net<br />

Soms zijn favoriete zeilmaatjes niet eens zeilers. Ze kan<br />

ik op de ene bank en zij op de andere en dan turen we<br />

een Pampus, maar altijd met stuurlieden en opstappers,<br />

over komen vliegen om een endje mee te varen.”<br />

nog geen stootwil ophangen, steekt geen poot uit bij het<br />

samen uren over het water.”<br />

20 APRIL <strong>2018</strong> WWW. .NL WWW. .NL APRIL <strong>2018</strong> 21<br />

Fareast 37R<br />

een auto’s, geen verharde wegen, geen straatverlichting.<br />

Op het Kanaaleiland Sark heeft<br />

de tijd stilgestaan. Onze trouwe boot Ensor,<br />

een Spirit 32, ligt beneden in de baai La Greve<br />

de la Ville, in het glasheldere azuurblauwe<br />

water. Wij zoeven op onze huurfietsen over de stoffige,<br />

onverharde paden naar La Coupée, de smalle weg met aan<br />

beide zijden een steile afgrond, die het schiereiland Little<br />

Sark met Greater Sark verbindt. Onderweg komen we langs<br />

het sjieke Stocks Hotel. Petra en Suzy (11) stappen even af<br />

en gaan nieuwsgierig binnen kijken. Met glunderende<br />

gezichten komen ze even later weer naar buiten. “Hier willen<br />

wij vannacht wel slapen, hoor. De swell aan de mooring<br />

is echt niet ideaal. Vind je het goed?”<br />

Niet veel later fiets ik in mijn eentje terug naar de boot. Ik<br />

daal het pad af naar het kiezelstrandje waar de hoog tegen<br />

de rotswand opgetrokken dinghy klaarligt. Schemer doet<br />

de kleuren veranderen. Oranjerood op de scherpe rotspunten<br />

om me heen. De vuurtoren van Point Robert<br />

beschijnt de kliffen boven me. Licht – donker – licht – donker.<br />

De sterrenhemel is overweldigend. Sark is dan ook<br />

door de International Dark­Sky Association uitgeroepen tot<br />

het eerste ‘donkere­nacht­eiland’ ter wereld.<br />

Ondanks het rustige weer rolt de boot flink. ’s Nachts word<br />

ik regelmatig wakker geschud en in mijn halfslaap dringt<br />

zich het dilemma op. Aan de mooring is het voor de dames<br />

te rocky. Maar Sark is te bijzonder om nu alweer te verruilen<br />

voor de drukke kaai van Saint Peter Port. ’s Ochtends<br />

bedenk ik de oplossing: de kleine camping bij Point Robert,<br />

hier vlak boven, verhuurt kleine hutjes. Ik roei naar de kant<br />

en reserveer zo’n ‘houten tent’. Vanaf onze houten kampeerplek<br />

kan ik precies de boot in de diepte zien liggen.<br />

Eenmaal verenigd met de rest van de familie, genietend<br />

van onze nieuwe kampeerplek, kijk ik wijds uit over zee.<br />

Ik geniet. Ongemerkt denk ik terug aan de zeiltocht hiernaartoe.<br />

Dat was ook genieten, maar dan anders.<br />

ON A MISSION<br />

Het is een week eerder. Samen met goede (zeil)vriend<br />

Frank vaar ik langs een regenachtige Vlaamse kust.<br />

“Bezeild? Ho maar,” zegt hij als we Breskens uitvaren. Hij<br />

heeft gelijk. Maar we zijn on a mission: via de Engelse zuidkust<br />

willen we Ensor zo snel mogelijk naar Guernsey varen.<br />

We motorzeilen tegen een zuidwest 5 over korte, steile golven.<br />

In de motregen loopt de Volvo Open 70 Sanya ons op.<br />

We maken een tijstop in Nieuwpoort. Vroeg in de avond<br />

wordt het plots donker. Zware wolken schuiven langs de<br />

hemel. Een oorverdovende stortbui geselt het havengebouw.<br />

Good timing. Zodra het weer kan, varen we door<br />

in het donker, het vuur, de rookwolken en een spookachtig<br />

vuurtorenlicht tegemoet: we zijn onderweg naar Duinkerke.<br />

“Port de Grand Large, this is sailingyacht Ensor, over.”<br />

De volgende ochtend is het wolkeloos, maar we hebben een<br />

bries van 6 Beaufort pal tegen. Wat te doen? “Laten we het<br />

gewoon proberen,” zegt Frank. “Oké,” antwoord ik.<br />

Buitengaats blijken de kuilen diep, er valt nauwelijks tegen<br />

in te motoren. “Kom, dit heeft geen zin. We gaan weer<br />

terug,” zeg ik. Met tegenzin stuur ik terug naar de plek<br />

waar ik niet langer dan strikt noodzakelijk had willen blijven.<br />

Ik realiseer me dat met deze verwaaidag Frank me<br />

maximaal tot The Solent kan vergezellen.<br />

92 APRIL <strong>2018</strong> WWW. .NL<br />

Onder redactie van LARS BOSMA<br />

INFO@ZEILEN.NL<br />

Afmetingen LOA (lwl) xBxD<br />

11,30 (10,86) x 3,66 x 2,25 m<br />

Waterverplaatsing 4,4 m 3<br />

Zeiloppervlak<br />

grootzeil 45 m 2<br />

fok 31 m 2<br />

In januari van dit jaar kondigde het in<br />

de multihulls het effect van wave piercing<br />

asymmetrische 150 m 2<br />

Shanghai gevestigde Far East Boats de<br />

mee te geven – het snijden van de boeg door<br />

spinnaker<br />

Fareast 37R aan. Net als de voorgaande<br />

de golven – dient de negatieve boeg bij deze<br />

Prijs ongeveer 120.000,<br />

Volvo Proa<br />

modellen is ook dit ontwerp van de hand 37R vooral als een stylingelement.<br />

excl. btw en zeilen<br />

van Simonis & Voogd.<br />

www.fareastboats.com<br />

SPRAYRAIL<br />

Deze 37R is bedoeld voor mensen die, na in Door gebruik te maken van een composiet<br />

kleinere planeerboten zoals de Melges 24 of interieur en een 2,25 meter diepe torpedokiel,<br />

heeft de 37R een waterverplaatsing van Eerder testten we al de Fareast 31R en de<br />

aan dat de volgende editie een combinatie wordt van monohulls voor de offshore<br />

GOED STAPJE TERUG<br />

In mei 2017 kondigde Mark Turner, de toenmalige CEO van de Volvo Ocean Race,<br />

de Fareast 23 gezeild te hebben, iets groters<br />

willen met wat meer comfort. Deze boot is 4,4 kuub. Dit is zeker licht te noemen, als je 28R. Beide modellen zijn racers en bedoeld<br />

wedstrijden en volledig foilende multihulls voor de inshore wedstrijden. Het idee<br />

ontworpen voor onder andere het shorthanded<br />

wedstrijdcircuit. Eerder zagen we J/ boten. Ook zorgt de smalle kiel er in combi-<br />

tonnen te varen. Vooral de felrode 31R<br />

dit getal afzet tegen andere vergelijkbare<br />

om met bemanning zo snel mogelijk rond de<br />

is dat de teams op meerdere vlakken van het wedstrijdzeilen worden uitgedaagd.<br />

Boats met de 121 en Grand Soleil met de 34 natie met het roer voor dat de 37R het goed sprong in het oog. Op de boxmaten na (de<br />

FOILENDE PRAUW<br />

ook in dit gat springen.<br />

zal doen in het kruisrak.<br />

boot moest in een 40-voet container passen)<br />

Inmiddels zijn we een jaar verder. Mark Turner is weg als CEO en de volgende<br />

Een vermeldenswaardig aspect aan deze<br />

waren de ontwerpers bij de 31R helemaal<br />

editie van de VOR is uitgesteld, omdat de nieuwe eenheidsklasse niet op tijd<br />

NEGATIEVE BOEG<br />

boot is de in de romp geïntegreerde sprayrail.<br />

Dit is direct overgenomen van race-<br />

lichte koolstofvezel boot waarin aspecten uit<br />

gesneeuwd geraakt. Toch werd eind 2017 een interessant tenderontwerp van de<br />

vrijgelaten. Het resulteerde in een extreem<br />

afkomt. Tussen al deze reuring door is het ontwerp voor de multihulls wat onder-<br />

De bekende strakke lay-out van Fareast,<br />

gevormd door de positieve deklijn en de<br />

boten uit bijvoorbeeld de Volvo Ocean Race. de Amercia’s Cup waren doorgevoerd. Denk<br />

Australiër Rob Denny gepubliceerd: een foilende prauw.<br />

langzaam oplopende kajuitopbouw, zien we Op ruime koersen, wanneer de boot sneller bijvoorbeeld aan een afgeschuinde dekrand<br />

Een prauw is een multihull met twee (ongelijke) rompen waarvan de ene specifiek<br />

voor de loef- en de andere specifiek voor de lijzijde is. Bij een gijp of overstag<br />

terug op de 37R. Een vaste karaktertrek van gaat dan de golven, vermindert een dergelijke<br />

rail de hoeveelheid overkomend water en Met de 37R doet de werf op dit gebied een<br />

gaat het schip niet door de wind maar verandert de boeg in de spiegel en anders-<br />

met geïntegreerd vleugelprofiel.<br />

de Fareast-racevloot is de negatieve boeg.<br />

Oorspronkelijk uitgevonden om snel varen-<br />

zorgt hij tevens voor lift.<br />

stap terug. De boot is snel, maar niet zo<br />

om. Een hele andere dimensie van varen.<br />

extreem als de 31R en 28R. Dit is echter vooral<br />

een meerwaarde. Met de 37R zeil je zowel<br />

FOILEN VERPLICHT<br />

in- als offshore wedstrijden, terwijl er ook<br />

Normaliter wordt de prauw gebruikt in Oost-Azië en Polynesië. De Volvo Proa is<br />

mogelijkheden zijn om er op een comfortabele<br />

manier vakantie op te vieren.<br />

kleinere loefdrijver. In de laatste bevindt zich de vijfkoppige bemanning. Een<br />

echter een carbon race-exemplaar bestaande uit een grote lijdrijver en een<br />

De boot kan zowel met helmstok als dubbel<br />

conventionele romp waterverplaatsende romp is er niet; dit schip moet foilen.<br />

stuurwiel worden geleverd. De kale prijs is<br />

Afmetingen (LxBxD) 15x8,4x1,75 m<br />

De boot is een bouwpakket. De Volvo Proa is zodanig ontworpen dat er precies<br />

150.000 dollar (ongeveer 120.000 euro). Dat<br />

Waterverplaatsing 0,48 m 3 (leeg)<br />

acht boten in drie 40-voets containers passen. Zo kunnen ze zonder problemen<br />

is zeker goedkoop te noemen. Let wel op dat,<br />

Zeiloppervlak 66 m 2<br />

naar de stopovers worden verscheept. Het ziet er niet naar uit dat dit de nieuwe<br />

voordat je met deze boot het water op kunt,<br />

Prijs<br />

150.000 euro<br />

boot wordt voor de volgende VOR. Maar een bijzonder concept is het zeker.<br />

er nog heel veel ‘extra’ kosten bij komen.<br />

www.harryproa.com<br />

34 APRIL <strong>2018</strong> WWW. .NL WWW. .NL APRIL <strong>2018</strong> 35<br />

Rowan en Lianne<br />

Roelien en Abby<br />

In rap tempo naar de Kanaaleilanden<br />

Tekst en foto’s MARK VAN DEN DRIEST<br />

Karel en Fe ron<br />

Hans<br />

APRIL <strong>2018</strong><br />

Coverfoto: Gilles Martin-Raget<br />

Zeilers doen het met een ander<br />

MET WIE VAAR<br />

JIJ HET LIEFST?<br />

In april is het traditioneel rokjesdag in de haven. Iedereen gaat weer<br />

naar buiten en de eerste boten gaan te water. We vroegen jullie: wie is<br />

je favoriete zeilmaat? Dat blijkt lang niet altijd de partner te zijn met<br />

wie je het huishouden deelt. Met wie stap jij het liefst de boot in?<br />

en korte oproep op onze Facebook-pagina<br />

leverde een stormvloed aan reacties op. De<br />

vraag was simpel: met wie vaar jij het liefst?<br />

E<br />

20<br />

ALS JE WEGVAART,<br />

IS ALLES WEG. JE BLIJFT<br />

MET Z’N TWEEËN OVER<br />

BOTENNIEUWS<br />

78<br />

FAREAST SCHAALT OP<br />

OPMERKELIJK RACEMONSTER<br />

34<br />

38<br />

G<br />

EINDBESTEMMING:<br />

SARK<br />

92 48<br />

Dit is het plan: in enkele dagen wil Mark van den Driest, samen<br />

met zeilvriend Frank, zijn boot naar de Kanaaleilanden varen.<br />

Vrouw Petra en dochter Suzy volgen later met het vliegtuig, om<br />

samen aan boord de zomervakantie te vieren. Daarna zeilt hij de<br />

boot solo weer naar huis. Maar natuurlijk lopen sommige dingen<br />

altijd anders dan je je had voorgesteld.<br />

ACTUEEL<br />

20 Met wie vaar jij samen?<br />

Zeilers doen het liever met een ander.<br />

54 Dossier Kielen<br />

Hoe goed ken jij je kiel?<br />

BOTEN<br />

34 Botennieuws<br />

38 Beneteau Figaro 3<br />

Volbloed wedstrijdjacht,<br />

gemaakt voor kampioenen<br />

80 Tweedehands<br />

Trewes Commodore<br />

VOLVO OCEAN RACE<br />

48 Overal zout water<br />

Zo doe je dat: elektronica onderhouden<br />

op een VO65.<br />

UIT DE PRAKTIJK<br />

78 Jachtbouwer Simon<br />

Rhebergen<br />

“Boten bouwen? Dat leer je door<br />

het gewoon te doen.”<br />

VOORDEEL<br />

52 Neem nu een abonnement<br />

Het ideale cadeau voor de zeiler die<br />

alles al heeft...<br />

VERHALEN<br />

30 Split level<br />

Merel en Willem Jonkman over de refit van<br />

hun 80-voet lange jacht Espadon.<br />

68 Onwaarschijnlijke<br />

Whitbread-held<br />

Tjerk Romke de Vries<br />

92 Eindbestemming: Sark<br />

Varen op stroom en getij<br />

6 APRIL <strong>2018</strong> WWW. .NL


NR. 4<br />

Lees <strong>Zeilen</strong> digitaal via magzine.nu<br />

of tablisto.bruna.nl<br />

SAMEN BLIJVEN<br />

54<br />

EN VERDER...<br />

4 Boegbeeld<br />

8 Lezersservice<br />

12 Reacties<br />

16 Maandoverzicht<br />

29 Column Jan Briek<br />

46 Productnieuws<br />

66 Onder dek bij Hans Romers<br />

74 Lezen, kijken, doen<br />

77 Column Rob Bijnsdorp<br />

84 Praktijk - vraag & antwoord<br />

86 Zeevaartkundig vraagstuk<br />

87 Sterrenhemel<br />

88 Uit de kombuis<br />

90 Zeemanschap<br />

Terwijl ik dit stukje typ varen er in mijn ooghoek een stuk of 12 kinderen<br />

met Optimisten in een groot zwembad rondjes. Ze hebben het naar hun zin<br />

op de Hiswa. Ze proberen tegen het briesje in te zeilen dat een grote batterij<br />

ventilatoren door de grote beurshal laat waaien. Het briesje is heerlijk en<br />

het geeft deze beurs een broodnodige opfrisser. Naast Optimist on tour<br />

gebeurt er nog veel meer moois. Naast het zwembad wordt kleine kinderen<br />

geleerd hoe ze zelf een houten zeilbootje kunnen bouwen en rondom de<br />

<strong>Zeilen</strong>-stand staan overal prachtige kleine en grote bootjes waar het plezier<br />

vanaf straalt. Voor elk budget en elke leeftijd is hier zeilplezier te vinden en<br />

er wordt door veel mensen hard gewerkt om een nieuwe generatie watersporters<br />

het water op te krijgen.<br />

Gelukkig hangt dat zeilplezier niet alleen af van het bootje waarop je het<br />

water wordt opgeduwd. Mensen om dat plezier mee te delen zijn misschien<br />

nog wel belangrijker. Toen wij via Facebook aan jullie vroegen met wie je<br />

het liefst samen zeilt en waarom, werden we overladen met reacties. Daarbij<br />

viel op met hoeveel warmte en liefde mensen over hun zeilmaat vertellen.<br />

Wieke van Oordt maakte van al deze verhalen een prachtige collage die je<br />

vindt op pagina 20.<br />

MENSEN OM DAT PLEZIER MEE TE DELEN<br />

ZIJN MISSCHIEN NOG WEL BELANGRIJKER<br />

Eenmaal in goed gezelschap op open water, is een veilig schip een belangrijke<br />

voorwaarde voor zeilplezier. “Waar ben je zelf eigenlijk het meest bang<br />

voor?”, vroeg iemand mij na een lezing over oceaanzeilen. “Alleen aan<br />

boord wakker worden,” riep ik meteen. Ik hoefde er niet over na te denken,<br />

want dat had ik al een paar duizend mijl lang gedaan, tijdens ontelbare<br />

nachtwachten. Het is de reden dat wij ’s nachts altijd aan de boot vastzitten<br />

met een lijflijn. “En de kiel dan? Ben je niet bang die te verliezen?” De kiel<br />

verliezen…, tja, daar ben ik nooit zo bang voor geweest, eigenlijk. Is dat wel<br />

terecht? Er is veel over te doen door recente drama’s met kielen. Vanaf<br />

pagina 54 lees je alles over kielen en wat er mee aan de hand kan zijn.<br />

Hopelijk helpt het om goed voorbereid en zonder zorgen te kunnen genieten<br />

van het ontluikende vaarseizoen. Want we wensen je vooral héél veel zeilplezier,<br />

met leuke mensen op je boot en een stevige kiel eronder.<br />

Hoofdredacteur<br />

ben@zeilen.nl


Zeilers doen het met een ander<br />

MET WIE VAAR<br />

JIJ HET LIEFST?<br />

In april is het traditioneel rokjesdag in de haven. Iedereen gaat weer<br />

naar buiten en de eerste boten gaan te water. We vroegen jullie: wie is<br />

je favoriete zeilmaat? Dat blijkt lang niet altijd de partner te zijn met<br />

wie je het huishouden deelt. Met wie stap jij het liefst de boot in?<br />

Tekst WIEKE VAN OORDT Foto’s PRIVÉ FOTO’S GEINTERVIEWDEN<br />

E<br />

en korte oproep op onze Facebook-pagina<br />

leverde een stormvloed aan reacties op. De<br />

vraag was simpel: met wie vaar jij het liefst?<br />

Maar liefst 101 lezers reageerden, allemaal met<br />

een eigen verhaal. Een ding blijkt overduidelijk<br />

uit al die reacties: zeilers mengen zich met de meest uiteenlopende<br />

types. Jong, oud, man, vrouw, gezinnen, studenten,<br />

collega’s, familie, vrienden, buren. Vaak gaat het<br />

om familie of vrienden, maar er zijn ook heel wat zeilduo’s<br />

ontstaan door een volkomen willekeurige samenloop van<br />

omstandigheden. “We verschillen enorm. Hij is treinmachinist,<br />

ik ben scheepsmakelaar. Hij is 53, ik ben 38.<br />

Maar op het water vinden we elkaar.”<br />

MET PA RONDVAREN<br />

Vaders en dochters blijken een geliefd team aan boord.<br />

“Ik zeil sinds mijn veertiende,” vertelt Marieke Guichard.<br />

“En mijn vader Hans kocht destijds een klein bijbootje om<br />

ons te volgen. Toen mijn zus en ik ouder waren, kocht hij<br />

een Pampus, maar altijd met stuurlieden en opstappers,<br />

want hij kon zelf nog steeds niet zeilen. Toen kreeg hij<br />

hart problemen en vertrok zijn vaste stuurman. Nu zeil ik<br />

met hem.” Marieke weet niet hoe lang dit nog kan. “Zijn<br />

hartprobleem is progressief, elke winter is een stapje terug.<br />

Hij heeft nog maar 22 procent hartfunctie en een slechte<br />

conditie. Ik kan hem nog meenemen tot windkrachtje<br />

twee, drie. Ik blijf met pa varen tot hij niet meer mee kan.”<br />

BETER LEREN KENNEN<br />

Ook Iris van der Zande vertelt, vanuit Kaapverdië, dat ze<br />

het liefst met haar vader in een boot zit. Wacht even. En<br />

haar vriend dan? Daar zeilt ze toch nu de wereld mee over?<br />

Iris lacht. “Eh, ja oké dan. Nu is mijn vriend mijn favoriete<br />

zeilpartner, maar mijn vader heeft me de liefde voor het<br />

zeilen bijgebracht. Met hem begon het.” Haar vader leende<br />

haar zijn Jeanneau 36 Sun Odessey uit. “Zodat ik de wereld<br />

kan ontdekken. Welke vader doet dat nou! Hij heeft me met<br />

heel veel geduld alles geleerd aan boord. Ik heb door het<br />

zeilen mijn vader beter leren kennen. Hij is overigens net<br />

over komen vliegen om een endje mee te varen.”<br />

20 APRIL <strong>2018</strong> WWW. .NL


Hans<br />

Rowan en Lianne<br />

Roelien en Abby<br />

WESPENSTEEK<br />

Maar favoriete zeilmaten slaan ook wel eens nóg een generatie<br />

over. “Mijn kleinzoon Rowan is nu zeventien, maar<br />

gaat al vanaf heel jong mee,” vertelt Joke Bleumink, 78 jaar.<br />

“Zijn ouders hebben veel vertrouwen aan me gegeven door<br />

hem met mij mee te laten varen. Mensen zeggen wel eens<br />

‘je laat gewoon je kleinzoon de boot de box invaren! Dat<br />

mogen mijn vrouw en kinderen niet eens.’ Ja, zeg ik dan.<br />

Daarom vinden die van jou het niet leuk. De mijne wel.”<br />

Joke is overgevoelig voor wespen. “Ik werd midden op het<br />

IJsselmeer gestoken in mijn nek. Toen heb ik Rowan de<br />

marifoon uitgelegd en gezegd dat hij moest bellen als oma<br />

flauwviel. Hij vertrok geen spier, hij was pas veertien. Zó<br />

stoer! Het is goed gegaan, ik ben bij bewustzijn gebleven.<br />

Maar die nacht heeft nog een paar keer gecontroleerd hoe<br />

het met me ging. Fantastisch, he. En laatst zei hij ‘oma, je<br />

radio is ouderwets.’ Toen heeft hij een nieuwe aan boord<br />

geregeld, eentje die kan praten met mijn mobiel. Een heerlijk<br />

kind om mee te zeilen.”<br />

KIJKEN DOOR HET HEK<br />

Het is niet officieel zijn opa, maar zo voelt dat wel. Karel<br />

Koenen is 64 en nam hem, Ferron De Jager, voor het eerst<br />

mee toen hij twaalf was. “Ik keek uren door het hek bij de<br />

scheepswerf in Arnemuiden. Op een open dag zei Karel:<br />

‘Ga een keer mee.’ Ik ben niet meer weggeweest.” Ferron<br />

had helemaal geen ervaring. Zijn eerste trip was op een<br />

platbodem op het Veerse Meer. “Ik help nu ook mee met het<br />

onderhouden en klussen aan de boten. Karel is met pensioen<br />

en ik ben vijftien. We kunnen het hartstikke goed vinden<br />

samen. Er is echt een band tussen ons.” Lopen er nog<br />

meer jongens rond op de werf? “Ja, er is nog wel een gozer,<br />

maar die is al achttien.”<br />

Karel beaamt het verhaal van zijn jonge zeilvriend. “Ja, ik<br />

neem af en toe zo’n jonge gast onder mijn arm,” zegt Karel.<br />

“Al jaren praten ze ‘we moeten de jeugd hebben’. Maar ze<br />

doen er geen bal aan. Die jongens vragen ‘hoe hard kan die<br />

boot?’ Ik zeg: mobieltje thuislaten en gaan.”<br />

STEEKT GEEN POOT UIT<br />

Soms zijn favoriete zeilmaatjes niet eens zeilers. Ze kan<br />

nog geen stootwil ophangen, steekt geen poot uit bij het<br />

Karel en Ferron<br />

ALS JE WEGVAART,<br />

IS ALLES WEG. JE BLIJFT<br />

MET Z’N TWEEËN OVER<br />

aanleggen, zegt geen woord terug en toch gaat Roelien<br />

Ruiter met niemand anders liever het water op: Abby,<br />

een vijfjarige kruising tussen een Husky en een Whippet.<br />

“Ik heb leren zeilen van mijn ex,” vertelt Roelien. “Maar ik<br />

kon het eigenlijk nooit goed doen, dat was zo’n beetje zijn<br />

boodschap. Na de scheiding bleef ik achter met een motor.<br />

Allemaal leuk en aardig, dacht ik, maar ik mis het zeilen.<br />

Ik heb de motor geruild tegen een bootje. In die tijd kwam<br />

ook Abby op mijn pad. Ze was tijdelijk bij mij nadat haar<br />

bazin overleed, maar is nooit meer weggegaan.”<br />

Roelien en Abby toeren, inmiddels in een Prospekt 900, de<br />

wateren over. “Op een zomerdag heb ik Abby aan boord<br />

gezet en ben ik gewoon gaan varen. De buurman bleek me<br />

achteraf nagereden te zijn om op de dijk te kijken of ik<br />

inderdaad ging.” Ruim drie weken bleef ze weg. “Een ongelofelijke<br />

ervaring. Ik heb me in posities gemanoeuvreerd,<br />

waarbij ik dacht ‘hoe kan je dit doen’, heb twee keer een<br />

steiger geramd, maar al doende leert men. En de paniek<br />

verdwijnt, want je moet wel. Niemand komt je helpen.”<br />

Roelien geniet van elk moment met Abby. “Als je wegvaart,<br />

is alles weg. Je blijft met z’n tweeën over. De hond zorgt er<br />

ook voor dat ik goed voor mezelf blijf zorgen, want ze<br />

dwingt me tot regelmaat. Op tijd aan wal en Abby uitlaten.<br />

Mijn hond geeft het zeilen een nieuwe dimensie. Soms zit<br />

ik op de ene bank en zij op de andere en dan turen we<br />

samen uren over het water.”<br />

WWW. .NL APRIL <strong>2018</strong> 21


VAARIMPRESSIE<br />

Voor kampioenen<br />

DERDE<br />

GENERATIE<br />

WEDSTRIJD-<br />

MACHINE<br />

La Solitaire du Figaro: een illuster wedstrijdcircuit dat<br />

kampioenen voortbrengt. De Beneteau Figaro 3 vormt de<br />

derde generatie van eenheidsklassers waarin het Franse<br />

zeiltalent boven het internationale podium kan uitstijgen.<br />

Wat brengt de nieuwe Figaro 3? Marinus van Sijdenborgh<br />

ging op pad met het volbloed wedstrijdjacht van de<br />

’s werelds grootste serieproducent.<br />

Tekst MARINUS VAN SIJDENBORGH/marinus@zeilen.nl


Waaien doet het nauwelijks.<br />

Het voornamelijk<br />

zwarte silhouet van de<br />

Beneteau Figaro 3<br />

steekt af tegen het<br />

helderblauwe water van de Middellandse<br />

Zee. We lopen zes hele knopen. Twee<br />

Fransen hebben ons meegenomen aan<br />

boord van het prototype. Een van hen –<br />

degene die het best Engels praat – is<br />

Thomas Cardrin, botenbouwer en een van<br />

de projectleiders van het Figaro 3-project<br />

voor de Beneteau-werf. “Ik heb ook<br />

gebouwd aan de America’s Cupper van<br />

Emirates Team New Zealand,” vertelt<br />

Cardrin. “En nu ben ik, zeg maar, testpiloot<br />

van deze boot.”<br />

SPAGHETTI IN DE KUIP<br />

We hebben alle ruimte om op het gangboord<br />

te zitten. Ook al is er een beetje<br />

helling, de agressieve antislip laat mijn<br />

broek geen millimeter verschuiven op het<br />

dek – handig als je naar voren moet lopen in<br />

35 knopen wind.<br />

Cardrin legt uit: “Deze boot is gebouwd<br />

voor solo- of dualhanded-zeilen. Om hem<br />

eenvoudig solo te kunnen zeilen hebben we<br />

alles in de kuip geplaatst of naar de kuip<br />

geleid: schoten, vallen, trimlijnen, alles.”<br />

Cardrin wijst naar de ondiepe kuip die vol<br />

ligt met spaghetti.<br />

Onder het rek dat de helmstok vormt, is een<br />

console annex voetsteun in de kuipvloer<br />

gelamineerd, als onderdeel van het dek. Op<br />

de console eindigen diverse lijnen in een<br />

flipflopblok met curryklem. “Het tweede<br />

belangrijkste en natuurlijk het meest in het<br />

oogspringende aspect zijn de foils. Op de<br />

vorige Figaro hadden we zo’n 300 liter<br />

waterballast. Bij deze boot is die min of<br />

meer vervangen door de foils, die ook een<br />

richtend moment geven. Hoe meer je de<br />

foils charget (belast red.), hoe meer lift ze<br />

geven.”<br />

LICHTER DOOR MEER KILO’S<br />

© GILLES MARTIN-RAGET<br />

De foils steken vlak onder het dek door het<br />

vrijboord. In eerste instantie waren de<br />

zwaardkasten van binnen open, waardoor<br />

je het hele systeem gemakkelijk kon zien.<br />

“Maar er kwam veel te veel water door naar<br />

binnen,” zegt Cardrin. “Dus toen hebben<br />

we er een kast omheen gebouwd. Via<br />

inspectieluikjes kun je de foil nog wel zien.”<br />

De ombouw levert wel enkele tientallen<br />

kilo’s extra gewicht op. “Per stuk wegen de<br />

foils 32 kilo. Bij elkaar weegt het foilsysteem<br />

zo’n 100 kilo. Dat wil zeggen dat je zo’n 200<br />

kilo minder aan boord hebt dan op de<br />

Figaro 2, waardoor je een lichtere boot<br />

krijgt met dezelfde power in je zeilen.”<br />

WWW. .NL APRIL <strong>2018</strong> 39


HENRI COPTER ISTOCK


DOSSIER KIELEN<br />

Essentieel, maar onderbelicht<br />

KEN JE KIEL<br />

Je ziet ’m niet, maar hij is onmisbaar. Hij houdt je boot overeind,<br />

zorgt dat je koers kunt houden en aan de wind kunt zeilen.<br />

De kiel is misschien wel het meest onderbelichte onderdeel<br />

van je boot. Volkomen onterecht.<br />

Tekst RIEMER WITTEVEEN en PETER SCHERMER, RIEMER@ZEILEN.NL Illustraties PETER SCHERMER<br />

D<br />

e meeste zeilers maken zich weinig zorgen om<br />

hun kiel. Die hangt als het goed is veilig onder<br />

de boot zoals altijd. Toch verdient de kiel meer<br />

aandacht dan hij nu krijgt. Of je nu een tweedehands<br />

boot of nieuwere boot vaart, dat<br />

maakt eigenlijk niet zo veel uit. Want ouderdom of juist<br />

snelle en lichte bouw hebben gevolgen voor de kiel en de<br />

verbinding tussen de kiel en romp. Helaas merk je pas als<br />

het mis gaat hoe essentieel de kiel is, maar dan is het vaak<br />

al te laat.<br />

Het is nog geen jaar geleden dat de Nederlandse zeilwereld<br />

werd opgeschrikt door het drama aan boord van Capella.<br />

De eigenaar en gerenommeerd jachtontwerper Frans Maas<br />

en twee andere bemanningsleden kwamen om het leven,<br />

nadat de boot de kiel was verloren en omsloeg. De beelden<br />

van Capella, op de kop in het water, kielloos, maken nog<br />

steeds veel indruk.<br />

Hoe kan het toch gebeuren dat zo’n essentieel onderdeel<br />

van een zeilboot het laat afweten? Om daar achter te<br />

komen, duiken we in het verleden en kijken we naar<br />

tragische, maar ook leerzame gevallen waarbij de kiel loskwam<br />

van de romp. Ook vragen we aan ontwerpers en<br />

experts wat de uitdagingen zijn bij het creëren en onderhouden<br />

van een kiel.<br />

DE KIEL DOOR DE JAREN HEEN<br />

Eerst moeten we terug in de tijd om het ontstaan van kielen<br />

en hun werking te begrijpen. Met de ontwikkeling van zeilende<br />

vaartuigen ontwikkelde het onderwaterschip mee.<br />

Waar in de 17e eeuw een volle romp met een kielbalk vooral<br />

zoveel mogelijk vracht moest verschepen, zoeken de<br />

jachtontwerpers tegenwoordig juist naar rompvormen die<br />

zo weinig mogelijk weerstand ondervinden. Het gevolg zijn<br />

ondiepe rompen die zonder zwaard of kiel zouden verlijeren.<br />

Een ander belangrijk punt is stabiliteit. Hoe lager het<br />

zwaartepunt van de boot, hoe kleiner de helling onder zeil.<br />

De kiel van een zeiljacht beperkt drift, zorgt voor stabiliteit<br />

en levert, mits het vooruitgang boekt, ook nog lift.<br />

Eind jaren 60 experimenteerde jachtontwerper Ricus van<br />

de Stadt zelfs met een extra trimflap achter de kiel. Op aandewindse<br />

koersen werd deze flap een paar graden uit het<br />

lood gezet, terwijl een vrijhangend balansroer de boot op<br />

koers hield. Dit idee is nooit veelvuldig toegepast, maar het<br />

geeft wel aan dat men 60 jaar geleden ook al wist dat er nog<br />

veel snelheid uit het ontwerp van de kiel te halen viel. Wat<br />

je in die dagen veel meer zag was de langkieler, waarbij de<br />

rompvorm en kiel naadloos in elkaar overgaan. En er was<br />

Van de Stadt, die met zijn eerste vinkielen onder een hechthouten<br />

knikspantromp argwanend werd aangekeken.<br />

Als je vandaag naar de jachthaven gaat, zie je dat negen op<br />

de tien boten voorzien is van een vinkiel. Allemaal blijven<br />

ze overeind doordat er gemiddeld zo’n 38 procent van het<br />

totale bootgewicht onder de romp is vastgebout. Een<br />

griezelig idee eigenlijk, want wat gebeurt er met die bouten<br />

als je een keer aan de grond loopt? Hoe weet je of het vlak<br />

deze puntbelasting aankan? Tijd om alles eens op een rij te<br />

zetten, van langkiel tot zwenkkiel en van vaste tot beweegbare<br />

kielen. Overleven ze een grondberoering zonder al te<br />

veel schade of moet je met spoed naar de dichtstbijzijnde<br />

jachthaven met kraan?<br />

WWW. .NL APRIL <strong>2018</strong> 55

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!