Programmaboek Thinking Planet 2018

21 APRIL
TIVOLI VREDENBURG UTRECHT
ONTMOET WERELDDENKERS VAN UBUNTU TOT TAO
PROGRAMMA

WERELDDENKERS VAN UBUNTU TOT TAO
WELKOM OP THINKING PLANET!
Thinking Planet staat voor diversiteit - voor de vele rijke denktradities
in de wereld én voor het belang van een uitwisseling van perspectieven.
Tijdens deze tweede editie maakt u kennis met niet-westerse filosofie
en eigenzinnige verhalen, en kunt u mondiale gesprekken bijwonen
over actuele filosofische vraagstukken. We hopen dat u een inspirerende
en activerende avond tegemoet gaat.
Veel plezier!
VOLG EEN ROUTE
Hoe kunnen denktradities van over de hele wereld nieuwe handvaten
geven om mijzelf, de ander en de wereld beter te begrijpen?
Deze thema’s - ik, de ander, de wereld - staan centraal op Thinking Planet
2018. Volg de routes in het programma!
Blokkenschema 4 - 7
Hertz 8
De Punt 9
Pandora 10
Pandora Foyer 11
Cloud 9 12
Club 9 13
De Pit 14
Plein 6 / K.F. Hein Foyer 15
Routes 16 - 17
English Program 20 - 22
3

HERTZ DE PUNT PANDORA PANDORA FOYER
GROTE WERELDDENKERS CULTUUR EN DIVERSITEIT WERELDFILOSOFIEËN TALKS
19.00 OPENING THINKING PLANET 2018 ‘KILL YOUR DARLINGS’ MET WUWEI 19.00 AFRIKAANSE FILOSOFIE - VOORUITGANG EN ONTWIKKELING
19.10 Leon Heuts en Lamin Kuyateh Eise Ivo Smit 19.10 NIET MEER ‘DE ANDER’ OP WERELDSCHAAL EN Workineh Kelbessa,
4
19.20 IK BEN OMDAT WIJ ZIJN EN 19.20 Grâce Ndjako Daphina Misiedjan en Dorine van Norren
19.30 Antjie Krog 19.30
19.40 OPKOMST EN ONDERGANG VAN 19.40 BOEDDHISME TUSSEN OOST EN WEST DEKOLONISATIE EN DE UITDAGINGEN
19.50 CULTURELE DIVERSITEIT EN 19.50 Paul van der Velde VAN ONZE TIJD EN
20.00 Jonathan Loh 20.00 Rolando Vázquez
20.10 20.10
20.20 ECO-ETHIEK VAN ETHIOPIË EN RECHT OP CULTUUR IN TIJDEN 20.20 ZUID-AMERIKA - BEVRIJD UW DENKEN! EN
20.30 Workineh Kelbessa VAN KLIMAATVERANDERING EN 20.30 GOED SAMENLEVEN MET BUEN VIVIR Oyèrónkę Oyèwùmí, Rolando Vázquez en
20.40 Daphina Misiedjan 20.40 Dorine van Norren Ogutu Muraya
20.50 CULTUUR, RECHT EN KLIMAAT EN 20.50
21.00 Jonathan Loh en Daphina Misiedjan 21.00
21.10 21.10 SOEFISME - DE SPREKENDE AARDE TUSSEN DIP EN DEPRESSIE EN
21.20 AFRIKA - ‘WIT’, ‘BRUIN’, ‘ZWART’ - 21.20 Asghar Seyed-Gohrab Paul van der Velde, Alice Simionato en
21.30 GENDER ALS VLOEIBARE IDENTITEIT EN HUIDSKLEUR OF POLITIEKE IDENTITEIT? 21.30 Robert-Jan Schippers
21.40 Oyèrónkę Oyèwùmí Heidi Dorudi 21.40
21.50 21.50 VERBORGEN FILOSOFIE VAN WAAROM DE HELE WERELD EXTASE ZOEKT
22.00 22.00 HET HINDOEÏSME Michiel van Elk
22.10 CHINA - WAT IS, IS GOED 22.10 Victor van Bijlert
22.20 Ajuna Soerjadi 22.20
22.30 INTERCULTURELE FILOSOFIE 22.30 CONFUCIANISME - INHEEMSE RITUELEN -
22.40 DOOR DE GESCHIEDENIS HEEN EN 22.40 HOE JE EEN GOED MENS WORDT EN AYAHUASCA ALS MEDICIJN VOOR DE GEEST
22.50 Douglas Berger 22.50 Alice Simionato Arno Adelaars en Michiel van Elk
23.00 WAAROM THINKING PLANET? EN 23.00
23.10 Rolando Vázquez, Douglas Berger en Leon Heuts
23.20
23.30 lezing gesprek workshop
23.40
23.50 performance muziek poëzie
00.00 EN = Engels gesproken / English spoken
THINKING PLANET - WORLD PHILOSOPHY EVENT
ONTMOET WERELDDENKERS VAN UBUNTU TOT TAO
5

CLOUD 9 CLUB 9 DE PIT K.F. HEIN FOYER PLEIN 6
OVER DE GRENS VERBEELDING ZELFONDERZOEK LICHAAM EN GEEST
6
19.00 AGONISTISCH GESPREK PERZISCHE POËZIE - EEN LEVENDE TRADITIE 19.00 PARLEMENT VAN DE DINGEN DAOÏSME -
19.10 Building Conversation Asghar Seyed-Gohrab 19.10 Building Conversation NIET-DOEN IN PLAATS VAN NIETS DOEN
19.20 19.20 Woei-Lien Chong
19.30 19.30
19.40 GRENZE(N)LOZE IDENTITEIT 19.40 QI-GELEIDING -
19.50 Vamba Sherif 19.50 LICHAAM IN EVENWICHT
20.00 20.00 Robert-Jan Schippers
20.10 20.10
20.20 KLANKEN VOL VERHALEN Lamin Kuyateh 20.20
20.30 VERBEELDINGSKRACHT 20.30 ANGSTEN OMARMEN MET YOGA
20.40 Çağlar Köseoğlu en Ozan Aydoğan 20.40 Lotte Plessen
20.50 20.50
21.00 21.00
21.10 KRACHTIGE VERHALEN EN 21.10 ZENMEDITATIE -
21.20 Ogutu Muraya 21.20 REIS DOOR DE GEEST
21.30 21.30 Gerard van der Elst BODY WEATHER EN
21.40 POETINS GEOPOLITIEK IN 21.40 Katerina Bakatsaki
21.50 BEELD EN FILOSOFIE KLANKEN VOL VERHALEN Lamin Kuyateh 21.50
22.00 Ivana Ivkovic en Pierre Crom IDENTITEIT EN VERBONDENHEID EN 22.00
22.10 Antjie Krog en Simone Atangana Bekono 22.10 TEDERHEID IN EEN
22.20 22.20 (KLIMAAT)CRISIS SWINGEN met Orville Breeveld Trio
22.30 EUROPESE IDENTITEIT TIJDENS 22.30 Florentijn van Rootselaar
22.40 DE VLUCHTELINGENCRISIS TALKSHOW MET OYÈRÓNKẸ́ OYÈWÙMÍ EN 22.40
22.50 Marcus Düwell Dipsaus 22.50 BEN IK EEN FEMINIST?
23.00 23.00 Improvised Feminism
23.10 23.10
23.20 23.20
23.30 lezing gesprek workshop
23.30 GENERAL ASSEMBLY EN
23.40 23.40 Building Conversation
23.50 performance muziek poëzie
23.50
00.00 EN = Engels gesproken / English spoken 00.00 >> eindtijd onbepaald
THINKING PLANET - WORLD PHILOSOPHY EVENT
MEETINGPOINT BOEKENVERKOOP INFORMATIEPUNT BOEKEN SIGNEREN
7

HERTZ
GROTE WERELDDENKERS
19:00 - 19:20 OPENING THINKING PLANET 2018
Leon Heuts, hoofdredacteur van Filosofie Magazine, opent het programma van Thinking
Planet in onze hoofdzaal. Daarnaast laat de Gambiaanse muzikant Lamin Kuyateh
bijzondere klanken horen uit het snaarinstrument de kora. Kuyateh is een oorspronkelijke
griot, de muzikale overbrenger van historische verhalen of politieke boodschappen.
Luister later op de avond ook naar hem in Club 9.
19:20 - 20:05 IK BEN OMDAT WIJ ZIJN EN
Meer mentale en fysieke onderlinge verbondenheid, dat is waar de Zuid-Afrikaanse
dichter Antjie Krog voor pleit. Samen één-zijn, een concept dat centraal staat in de
Afrikaanse ubuntu-filosofie. Hoe vinden we deze verbinding met alles en iedereen
om ons heen? Interview: Bahram Sadeghi
20:20 - 21:05 ECO-ETHIEK VAN ETHIOPIË EN
Inheemse denktradities kunnen ons veel leren over het omgaan met de natuur. Zo is
volgens de Oromo-gemeenschap uit Ethiopië al het leven waardevol, maar niet elk
wezen even belangrijk. Filosoof Workineh Kelbessa spreekt over dit inheemse Afrikaanse
wereldbeeld en diens relevantie in het klimaatdebat. Interview: Bahram Sadeghi
21:20 - 22:05 AFRIKA: GENDER ALS VLOEIBARE IDENTITEIT EN
‘Man’ en ‘vrouw’ werden vóór de westerse kolonisatie niet als gescheiden identiteiten
beschouwd in het Afrikaanse denken. Hokjesdenken is dan ook helemaal niet zo
vanzelfsprekend. Nigeriaanse hoogleraar Oyèrónkẹ́ Oyèwùmí laat dit zien met het
vloeibare identiteitsbegrip uit het traditionele Afrikaanse denken. Interview: Bahram Sadeghi
22:30 - 23:00 INTERCULTURELE FILOSOFIE DOOR DE GESCHIEDENIS HEEN EN
Van het oude Griekenland tot India en van islamitische denkers tot filosofen uit Azië
en Europa: het uitwisselen van ideeën gebeurt al eeuwenlang. Maar volgens
Douglas Berger overheerst vandaag vooral het westerse denken. Hoe kunnen we
de interculturele dialoog weer op gang brengen, en waarom is dit belangrijk?
23:00 - 23:20 WAAROM THINKING PLANET? EN
Wat hebben we aan een evenement als Thinking Planet? Gaat het erom dat we bij
de koffie leuke feitjes over Afrikaanse filosofie of boeddhisme kunnen vertellen?
In dit slotgesprek discussiëren filosoof Douglas Berger, Rolando Vázquez en
Leon Heuts over de waarde van het leren kennen en begrijpen van andere culturen
en denktradities, en vragen zij zich af in hoeverre het woord ‘niet’-westers juist wijst
op een superioriteitsgevoel tegenover ‘exotische’ culturen. Moderator: Heidi Dorudi
DE PUNT
CULTUUR EN DIVERSITEIT
19:00 - 19:30 ‘KILL YOUR DARLINGS’ MET WUWEI
Wuwei, wunien en wushin betekenen niet-handelen, niet-denken en niet-speciaal.
Student Writing for Performance Eise Ivo Smit vertaalt deze begrippen uit zen en
daoïsme en laat zien hoe ze toepasbaar zijn in onze eigen schrijfkunst – en geeft de
bezoekers ook zelf een opdracht. Daarnaast draagt hij in de vorm van Spoken Word voor
uit het ‘Bergen en Wateren Soetra’ van de dertiende-eeuwse Japanse zenmeester Dogen.
19:40 - 20:10 OPKOMST EN ONDERGANG VAN CULTURELE DIVERSITEIT EN
Er bestaan enorm veel verschillende culturen, maar genetisch verschillen we minimaal.
Waar komt die grote hoeveelheid culturen en talen toch vandaan? Ecologisch
antropoloog Jonathan Loh neemt ons mee in de geschiedenis van taal en cultuur.
Hij laat het grote evolutionaire belang van cultuur zien, en toont hoe natuur- en
klimaatverandering zorgen voor een snelle afname van culturele diversiteit.
20:20 - 21:00 RECHT OP CULTUUR IN TIJDEN VAN KLIMAATVERANDERING EN
Het hoge tempo waarin klimaatverandering omgevingen beïnvloedt, is voor veel gemeenschappen
nauwelijks bij te houden. Allerlei volkeren vluchten weg van lage gebieden door
de stijgende zeespiegel. Dr. Daphina Misiedjan ziet hoe culturen hierdoor verloren gaan,
terwijl die juist zo belangrijk zijn voor het waarborgen van menselijke waardigheid.
Hebben we een recht op cultuur? En zo ja, hoe behouden we die?
20:40 - 21:00 CULTUUR, RECHT EN KLIMAAT EN
Jonathan Loh en Daphina Misiedjan praten over het recht op cultuur, de ontwikkeling
van cultuur door de eeuwen heen en mogelijke oplossingen om culturele diversiteit te
behouden. Voorzitter van het Nederlands Comité van de International Union for
Conservation of Nature (IUCN) Johan van de Gronden modereert het gesprek.
21:20 - 21:50 ‘WIT’, ‘BRUIN’, ‘ZWART’: HUIDSKLEUR OF POLITIEKE IDENTITEIT?
De termen ‘wit’ en ‘zwart’ lijken tegenwoordig politiek correct, maar volgens filosoof
Heidi Dorudi schuilt er een grote problematiek achter het categoriseren van huidskleur.
Om ons denken werkelijk te dekoloniseren moeten we daarom ook de categorieën
die we gebruiken kritisch onder de loep nemen.
20:00 - 22:20 CHINA: WAT IS, IS GOED
In China gaat het ‘zelf’ niet per se gepaard met een idee van authenticiteit. Jonge Denker
des Vaderlands Ajuna Soerjadi geeft ons een nieuw perspectief op de kijk op dit ‘zelf’ aan
de hand van rituelen in China, zen, kung fu en muziek. Ze laat zien dat Oosterse volkeren
op een hele andere manier denken, en daardoor misschien ook gelukkiger zijn.
8
THINKING PLANET - WORLD PHILOSOPHY EVENT
9

PANDORA
WERELDFILOSOFIEËN
Moderator: Kiki Kolman
19:00 - 19:30 AFRIKAANSE FILOSOFIE: NIET MEER ‘DE ANDER’
Afrikaans denken als eigen intellectuele traditie werd al door Hegel ontkend, en
definiëren we nog steeds slechts vanuit het westerse discours. Filosoof Grâce Ndjako
vraagt zich af hoe zwarte Afrikanen zichzelf en hun denken kunnen bevrijden van het
westerse label ‘de Ander’ om hun eigen identiteit te hervinden.
19:40 - 20:10 BOEDDHISME TUSSEN OOST EN WEST
Boeddhisme is enorm populair; in alle tuincentra vind je Boeddhabeeldjes en we willen
allemaal leren mediteren. Maar het beeld dat we van boeddhisme hebben klopt niet,
volgens hoogleraar Aziatische religies Paul van der Velde. Wat is het boeddhisme nu
eigenlijk, en hoe verschilt dit met ons beeld ervan?
20:20 - 20:50 ZUID-AMERIKA: GOED SAMENLEVEN MET BUEN VIVIR
Buen Vivir is een bijzondere levensvisie afkomstig uit Zuid-Amerika. Deze filosofie
draait om leven in harmonie met jezelf, anderen en de natuur. Diplomaat Dorine van
Norren vertelt hoe we volgens Buen Vivir goed kunnen leven als wij onze relatie tot
onze omgeving beter begrijpen.
21:10 - 21:40 SOEFISME: DE SPREKENDE AARDE
Voor soefi’s is de aarde een levend wezen. Het soefisme hecht dan ook veel belang
aan de relatie tussen mens en aarde. Soefisme-deskundige Asghar Seyed-Gohrab
geeft een inkijk in deze spirituele dimensie van de islam, en laat zien wat het betekent
voor de mens om de aardse rol van ‘plaatsvervanger’ van God te spelen. Kan de mens
aan deze hoge goddelijke verwachtingen voldoen?
21:50 - 22:20 VERBORGEN FILOSOFIE VAN HET HINDOEÏSME
Hindoeïsme herkennen wij vaak door een chaotische veelkleurigheid aan godheden
en festivals, maar ook door grote sociale verschillen en eigenaardige rituelen. Op welke
filosofie is deze denkstroming eigenlijk gebaseerd? Indoloog Victor van Bijlert laat
zien dat vooral sociale ordening enorm belangrijk is in deze wijdverspreide stroming.
22:30 - 23:00 CONFUCIANISME: HOE JE EEN GOED MENS WORDT EN
Wanneer ben ik een goed persoon? Volgens de leer van de oude Chinese filosoof Confucius
ben je junzi, een ethisch mens, wanneer je loyaal, gehoorzaam en ontwikkeld bent. Cruciaal
is het begrip ren, menselijkheid. Filosoof Alice Simionato vertelt hoe je volgens het
klassieke confucianisme een goed mens wordt, en waarom je pas dan echt geluk vindt.
PANDORA FOYER
TALKS
19:00 - 19:30 VOORUITGANG EN ONTWIKKELING OP WERELDSCHAAL EN
Hoe kunnen we over vooruitgang en ontwikkeling denken vanuit een niet-westerse bril?
Wederkerigheid – zowel tussen mensen onderling als tussen mens en natuur – speelt een
belangrijke rol in veel niet-westerse culturen, maar in de Duurzame Ontwikkelingsdoelen
van de VN komt dit idee volgens Dorine van Norren nauwelijks voor. Met Workineh
Kelbessa en Daphina Misiedjan gaat zij in gesprek over het belang van ideeënuitwisseling
tussen inheemse volkeren en het Westen. Moderator: Johan van de Gronden
19:40 - 20:10 DEKOLONISATIE EN DE UITDAGINGEN VAN ONZE TIJD EN
Alleen als we het huidige euro- en antropocentrische wereldbeeld verlaten, kunnen we
onze sociale en historische realiteit erkennen. Volgens socioloog Rolando Vázquez is
dit essentieel om ethisch te leven. Maar hoe laten we een wereldbeeld los dat al 500
jaar dominant is?
20:20 - 20:50 BEVRIJD UW DENKEN! EN
Ieder denken is bepaald door factoren als cultuur, religie en sociale omgeving. Maar
het is mogelijk om uit dit vaste kader te stappen, zeggen Rolando Vázquez, Nigeriaanse
denker Oyèrónkẹ́ Oyèwùmí en theatermaker Ogutu Muraya. Hoe doen we dit, en
waarom is het zo belangrijk? Moderator: Heidi Dorudi
21:10 - 21:40 TUSSEN DIP EN DEPRESSIE EN
Van een burn-out kijken we tegenwoordig niet echt meer op. Maar is ons drukke bestaan
eigenlijk wel zo normaal? In dit gesprek bekijken we of niet-westerse tradities een nieuw
perspectief kunnen geven op dit fenomeen. Alice Simionato, expert martial arts
Robert-Jan Schippers en Paul van der Velde beschouwen het vanuit respectievelijk
confucianisme, taijiquan en qigong, en boeddhisme. Moderator: Reine Rek
21:50 - 22:20 WAAROM DE HELE WERELD EXTASE ZOEKT
Of het nu religieuze gewaarwordingen, paranormale visioenen of magische trips op XTC
zijn: overal ter wereld, van zomerfestivals in Amsterdam tot oerwouden in de Amazone,
zoeken we extase. Neurowetenschapper Michiel van Elk laat zien wat er in het brein
gebeurt wanneer mensen in extase komen, en legt uit welk effect context en rituelen
hebben op de extatische ervaring.
22:30 - 23:00 INHEEMSE RITUELEN: AYAHUASCA ALS MEDICIJN VOOR DE GEEST
Na zijn lezing over extase gaat Michiel van Elk in gesprek met schrijver en drugsonderzoeker
Arno Adelaars. Zij onderzoeken welke rol psychedelica als ayahuasca hebben in
culturen in Zuid-Amerika, en beschouwen het effect van de globale hype rondom
psychedelica onder inheemse volkeren in landen als Peru. Moderator: Reine Rek
10
THINKING PLANET - WORLD PHILOSOPHY EVENT
11

CLOUD 9
OVER DE GRENS
CLUB 9
VERVOLG
19:00 - 21:00 AGONISTISCH GESPREK
Een goed gesprek voeren met je tegenstander, dat doen we volgens theater- en gespreksgroep
Building Conversation niet vaak genoeg. Doe mee met deze bijzondere gespreksoefening,
geïnspireerd door filosoof Chantal Mouffe en de praktijk van de Maori, en leer
omgaan met conflicten. Hoe zorg je ervoor dat je tegenstander niet je vijand wordt?
Voor deze workshop moet je je aanmelden via onze website. Max. aantal deelnemers: 20.
21:40 - 22:20 POETINS GEOPOLITIEK IN BEELD EN FILOSOFIE
Rusland lijkt steeds meer geopolitieke ambities te hebben; kijk bijvoorbeeld naar de
annexatie van de Krim in Oekraïne. Maar wat drijft Rusland? Filosoof Ivana Ivkovic
beschouwt samen met fotograaf Pierre Crom de Russische filosofie die de inspiratiebron
voor Poetin vormt. Zij geven ons een inkijk in een totaal ander politiek kader dan
het liberale westen gewend is.
22:30 - 23:00 EUROPESE IDENTITEIT TIJDENS DE VLUCHTELINGENCRISIS
Zijn de Europese waarden veranderd sinds grote aantallen mensen uit onder andere
Syrië het werelddeel benaderen als hun toevluchtsoord? Zijn we gastvrijer geworden,
of juist minder? Ethicus Marcus Düwell onderzoekt wat deze crisis met de Europese
identiteit heeft gedaan, een thema dat nu al jaren de actualiteit beroert.
CLUB 9
VERBEELDING
Moderator: Khadija al Mourabit
19:00 - 19:30 PERZISCHE POËZIE: EEN LEVENDE TRADITIE
Waar poëzie in het Westen vooral een elitaire aangelegenheid is, speelt dichtkunst in
het dagelijks leven van veel moslims juist een grote rol. Poëzie verandert in islamitische
landen dikwijls de kijk op liefde, dood en leven, en maakt ook regelmatig deel uit van
de staatspropaganda. Asghar Seyed Gohrab laat zowel het filosofische als politieke
belang van Perzische poëzie zien.
19:40 - 20:10 GRENZE(N)LOZE IDENTITEIT
Kun je je zowel Nederlander als Turk voelen? Is het mogelijk om meer dan één nationale
identiteit te hebben, of misschien zelfs drie of vier? Schrijver en dichter Vamba Sherif
is afkomstig uit Libia en groeide op in een multiculturele familie. Hij spreekt
vloeiend Arabisch, Engels, Nederlands en meerdere Afrikaanse talen. Hij dicht
over identiteit en zijn verleden en gaat in gesprek met Khadija al Mourabit.
20:20 - 20:30 KLANKEN VOL VERHALEN
De Gambiaanse muzikant en een van ’s werelds beste koraspelers Lamin Kuyateh
laat de bijzondere klanken van het snaarinstrument de kora horen. Kuyateh is een
oorspronkelijke griot, de muzikale overbrenger van historische verhalen of politieke
boodschappen. Luister eerder op de avond ook naar hem in de Hertz.
20:30 - 21:00 VERBEELDINGSKRACHT
‘Thinking Planet’ staat niet alleen voor al het denken dat de aarde rijk is, maar ook de
verbeelding die daarmee gepaard gaat. Verbeelding is iets menselijks, volgens Poetry
Slam-winnaar Ozan Aydogan. Ook dichter Çağlar Köseoğlu kijkt graag voorbij de
alledaagse dingen als hij probeert het abstracte geweld in verre landen in woorden te
vatten. Vergeet de grenzen van de realiteit en luister naar de poëzie van deze denkers.
21:10 - 21:40 KRACHTIGE VERHALEN EN
Geld is een verhaal. Net als grenzen, en ras. Soms zijn verhalen magisch, maar soms
ook manipulatief. Performer Ogutu Muraya vertelt op krachtige wijze hoe het westerse
verhaal nog steeds dominant is, terwijl juist andere verhalen ons wereldbeeld op
onverwachte wijze kunnen veranderen. Maar dan moeten we niet lui zijn en alleen de
bekende verhalen willen horen. Haal de plugjes uit uw oren.
21:50 - 22:00 KLANKEN VOL VERHALEN
22:00 - 22:30 IDENTITEIT EN VERBONDENHEID EN
In deze poëziecombinatie luister je naar twee bijzondere dichters. Zo dicht Antjie Krog
over verbondenheid en vergeving, en verwoordt dichter Simone Atangana Bekono
het effect van sociale stempels als ras, gender en geslacht op de belevingswereld van
individuen. Kunnen we onszelf door poëzie beter begrijpen?
22:40 - 23:40 TALKSHOW MET OYÈRÓNKĘ OYÈWÙMÍ EN DIPSAUS EN
Het westerse verhaal rondom gender is sociaal geconstrueerd, stelt Oyèrónkẹ́
Oyèwùmí. Naar aanleiding van haar lezing in de Hertz en onder andere haar
veelgeprezen boek The Invention of Women leiden de vrouwen achter de podcast
Dipsaus (Anousha Nzume, Ebissé Rouw en Mariam El Maslouhi) een live talkshow
met deze bijzondere Nigeriaanse hoogleraar.
12
THINKING PLANET - WORLD PHILOSOPHY EVENT
13

DE PIT
ZELFONDERZOEK
ṖLEIN 6 / K.F. HEIN FOYER
LICHAAM EN GEEST
19:00 - 21:00 PARLEMENT VAN DE DINGEN
We proberen ons allemaal wel eens te verplaatsen in een ander om erachter te komen
wat hij of zij denkt. Theatergroep Building Conversation gaat een stapje verder: hoe is
het om een gebouw te zijn? Of een windmolen? Parlement van de dingen is
geïntroduceerd door filosoof Bruno Latour die een pleidooi houdt voor het recht van het
object. Wat betekent het om als de dingen en vooral ook mét de dingen te spreken?
Voor deze workshop moet je je aanmelden via onze website. Max. aantal deelnemers: 20.
21:15 - 22:00 ZENMEDITATIE: REIS DOOR DE GEEST
Als we ons in stilte bevinden dwaalt de geest vaak onvermijdelijk af. Bij zenmeditatie is
het de kunst om deze gedachten niet te onderdrukken, maar je er ook niet door te laten
meeslepen. Meditatie-begeleider Gerard van der Elst beschrijft zenboeddhisme als een
diepgaande en leerrijke ontdekkingsreis in de eigen geest. Doe mee met deze
meditatiesessie en kom tot rust te midden van de indrukken van Thinking Planet.
22:10 - 22:40 TEDERHEID IN EEN (KLIMAAT)CRISIS
Zijn we zo vervreemd van onze aarde dat we onverschillig zijn geworden voor een
dreigende klimaatramp? vraagt filosoof Florentijn van Rootselaar zich af. Als dat zo is,
welke manieren zijn er dan om weer verbinding te vinden met onze leefwereld? Stap
met hem De Pit in en vind samen nieuwe vormen van tederheid met de natuur en onze
omgeving, met inspiratie vanuit het confucianisme.
22:50 - 23:30 BEN IK EEN FEMINIST?
De betekenis van het begrip ‘feminisme’ is de afgelopen eeuwen voortdurend veranderd,
maar het doel volgens theatergroep Improvised Feminism blijft: gelijke waardering van
beide seksen. In deze workshop vormen quotes, theoretische tekstjes en muzieklyrics
de basis voor het gesprek tussen de deelnemers en de actrices. Voorkennis is niet nodig,
alleen het lef om te zeggen wat je denkt.
19:00 - 19:30 DAOÏSME: NIET-DOEN IN PLAATS VAN NIETS DOEN
De basisteksten van het daoïsme, de Daodejing en Zhuangzi, zijn wereldberoemd maar
niet altijd begrepen. Cruciaal is qi, de levensenergie die volgens het Chinese denken
door het menselijk lichaam en de kosmos stroomt en in sterk verband staat met wuwei.
Dr. Woei-Lien Chong legt uit welke levenshouding er achter wuwei schuilt en hoe
qi-geleiding het alledaagse handelen kan beïnvloeden.
19:40 - 20:20 QI-GELEIDING: LICHAAM IN EVENWICHT
In navolging van het college daoïsme brengt expert martial arts Robert-Jan Schippers
bijzondere bewegingstechnieken en daoïstische levenskunst samen. Doe mee met deze
qigong-workshop en beleef de Chinese filosofie van het daoïsme in de praktijk.
20:30 - 21:20 ANGSTEN OMARMEN MET YOGA
Volgens yogadocent Lotte Plessen moeten we in plaats van alleen ons hoofd ons hele
lichaam gebruiken. Zij geeft voor iedereen die de rupshouding durft aan te nemen een
workshop hatha yoga, en laat zien hoe we zo onze negatieve gedachten en angsten juist
kunnen omarmen.
21:30 - 22:10 BODY WEATHER
Hoe kunnen we het idee van ‘onderlinge verbondenheid’, ook besproken door
hoofdspreker Antjie Krog, in de praktijk ervaren? Choreograaf en docent Katerina
Bakatsaki laat via de training en performance Body Weather zien hoe lichamen geen
alleenstaande entiteiten zijn, maar juist verstrengeld met de omgeving. Ontwikkel een
nieuwe bewustwording van de dynamische relatie tussen ons lichaam en de omgeving.
22:20 - 23:20 SWINGEN MET ORVILLE BREEVELD & CO
Kom relaxen in het centrale ontmoetingspunt van Thinking Planet met de muziek van
Orville Breeveld & co. De musicus, zanger en docent is actief in het ontwikkelen en
programmeren van nieuw multicultureel talent op het gebied van podiumkunsten en
internationale podia. Zelf brengt hij muzikale odes aan onder andere Suripop, Bollywood
legende Mohd Rafi en de Arabische legendes Fairouz en Abdel Halim Hafez.
23:30 GENERAL ASSEMBLY
Omdat Thinking Planet niet alleen voor denken maar ook voor dóen wil staan, sluiten we
de avond af met een massale directe democratie. We brengen onze opgedane indrukken
en ideeën samen om beslissingen te maken én om in actie te komen. Met een biertje in
de hand of in het voorbijgaan: doe zolang als u wilt mee aan deze bijzondere workshop
onder leiding van de theatergroep Building Conversation.
14
THINKING PLANET - WORLD PHILOSOPHY EVENT
15

HOE VERHOUD IK MIJ TOT... HOE VERHOUD IK MIJ TOT... HOE VERHOUD IK MIJ TOT... DE ROUTE VAN
MEZELF
DE ANDER
DE WERELD LEON
Wat kunnen daoïsme, hindoeïsme en
boeddhisme mij leren over mijzelf?
Kan ik door de dynamiek tussen mijn
lichaam, geest en mijn omgeving te
ervaren mijzelf beter begrijpen?
Hoe we naar een ander kijken is vaak
cultureel bepaald. Zo is hokjesdenken
in veel denktradities helemaal niet
vanzelfsprekend. Hoe worden we ons
bewust van onze blik naar anderen?
Hoe je je verhoudt tot je omgeving lijkt
in deze tijd extra belangrijk. Voel ik mij
verbonden met anderen, met de natuur,
met de kosmos?
Belangrijk is dat je vanavond iets dóet
met de opgedane inzichten en ideeën.
Volg de route van de hoofdredacteur
van Filosofie Magazine en eindig bij de
General Assembly, waar ideeën en actie
samenkomen.
QI-GELEIDING: LICHAAM IN EVENWICHT
Robert-Jan Schippers
ANGSTEN OMARMEN MET YOGA
Lotte Plessen
BODY WEATHER
Katerina Bakatsaki
BEN IK EEN FEMINIST?
Improvised Feminism
19.00
19.10
19.20
19.30
19.40
19.50
20.00
20.10
20.20
20.30
20.40
20.50
21.00
21.10
21.20
21.30
21.40
21.50
22.00
22.10
22.20
22.30
22.40
22.50
23.00
23.10
23.20
23.30
23.40
23.50
AGONISTISCH GESPREK
Building Conversation
KRACHTIGE VERHALEN
Ogutu Muraya
IDENTITEIT EN VERBONDENHEID
Antjie Krog en Simone Atangana Bekono
TALKSHOW MET OYÈRÓNKĘ OYÈWÙMÍ
Dipsaus
VOORUITGANG EN ONTWIKKELING OP
WERELDSCHAAL Workineh Kelbessa,
Daphina Misiedjan en Dorine van Norren
DEKOLONISATIE EN DE
UITDAGINGEN VAN ONZE TIJD
Rolando Vázquez
VERBEELDINGSKRACHT
Çağlar Köseoğlu en Ozan Aydoğan
SOEFISME: DE SPREKENDE AARDE
Asghar Seyed-Gohrab
TEDERHEID IN EEN (KLIMAAT)CRISIS
Florentijn van Rootselaar
19.00
19.10
19.20
19.30
19.40
19.50
20.00
20.10
20.20
20.30
20.40
20.50
21.00
21.10
21.20
21.30
21.40
21.50
22.00
22.10
22.20
22.30
20.40
22.50
23.00
23.10
23.20
23.30
23.40
23.50
OPENING THINKING PLANET 2018
Leon Heuts en Lamin Kuyateh
IK BEN OMDAT WIJ ZIJN
Antjie Krog
BEVRIJD UW DENKEN! Oyèrónkę Oyèwùmí,
Rolando Vázquez en Ogutu Muraya
POETINS GEOPOLITIEK IN BEELD
EN FILOSOFIE
Ivana Ivkovic en Pierre Crom
INTERCULTURELE FILOSOFIE DOOR DE
GESCHIEDENIS HEEN
Douglas Berger
WAAROM THINKING PLANET?
Rolando Vázquez, Douglas Berger en Leon Heuts
GENERAL ASSEMBLY
Building Conversation
16
THINKING PLANET - WORLD PHILOSOPHY EVENT
17

18
19

ENGLISH PROGRAM
HERTZ IMPORTANT WORLD THINKERS
19:20 - 20:05 I AM BECAUSE WE ARE
More mental and physical interconnectedness, is what South-African poet Antjie Krog
pleads for. Being one, together, that is the central concept of the African ubuntuphilosophy.
How can we find this deep connection with everything and everyone
around us? Interview: Bahram Sadeghi
20:20 - 21:05 ECO-ETHICS OF ETHIOPIA
Indigenous thinking traditions can teach us a lot about our relationship with nature
and other creatures. Philosopher Workineh Kelbessa tells us about the eco-ethics
of the Oromo community in Ethiopia and explains why it is relevant in the ongoing
climate debate. Interview: Bahram Sadeghi
21:20 - 22:05 AFRICA: GENDER AS FLUID IDENTITY
In pre-colonized African thinking, ‘man’ and ‘woman’Oyèrónkę Oyèwùmí explains
why gender is a Western cultural construct, and introduces the ‘fluid’ African concept
of gender. Interview: Bahram Sadeghi
22:30 - 23:00 INTERCULTURAL PHILOSOPHY IN PAST AND PRESENT
From ancient Greece to India and from Islamic thinkers to philosophers from Asia
and Europe: the exchange of ideas has been going on for centuries. But according
to philosopher Douglas Berger, Western thinking predominates today. Can we
restart an intercultural dialogue?
23:00 - 23:20 WHY THINKING PLANET?
Why an event like Thinking Planet? Is it only about being able to tell interesting facts
on African philosophy or Buddhism? In this final conversation Douglas Berger,
Rolando Vázquez and chief editor of Filosofie Magazine Leon Heuts discuss the
value of understanding other cultures and traditions of thought. And to what extent
does the word ‘non’-Western refer to feelings of superiority towards ‘exotic’ cultures?
Moderator: Heidi Dorudi
DE PUNT CULTURE AND DIVERSITY
20:20 - 20:50 RISE AND FALL OF CULTURAL DIVERSITY
There are many different cultures, but the genetic difference between people is minimal.
Where does the large variety of cultures and languages ​come from?
Jonathan Loh takes is into the history of cultural diversity. He shows the great
evolutionary importance of cultures, but also points at how climate change
ensures a rapid decline in cultural diversity.
21:00 - 21:20 RIGHT ON CULTURE IN TIMES OF CLIMATE CHANGE
The enormous speed at which climate change influences environments is hard to
keep up with for many communities. People flee from low areas due to rising sea
levels. Daphina Misiedjan notices a loss of cultures as a result, while they are
themselves incredibly important for guaranteeing human dignity. Do we have a
right to culture? And if so, how do we retain it?
21:20 - 21:40 RIGHTS, CULTURES AND CLIMATE CHANGE
Ecological anthropologist Jonathan Loh and dr. Daphina Misiedjan talk about the
right on culture, the development of culture throughout the centuries and possible
solutions to conserve cultural diversity. Chairman of the Netherlands Committee of
the International Union for Conservation of Nature (IUCN) Johan van de Gronden
will moderate this conversation.
PANDORA WORLD PHILOSOPHIES
22:30 - 23:00 CONFUCIANISM: BECOMING HUMAN
What makes me a good person? According to the teachings of the ancient Chinese
philosopher Confucius you are an ethical person when you are loyal, obedient and developed.
Philosopher Alice Simionato shows how according to classical Confucianism you
can become a good person, the precondition of finding true happiness.
PANDORA FOYER TALKS
19:00 - 19:30 PROGRESS AND DEVELOPMENT ON A GLOBAL SCALE
How can we think about progress and development from a non-western perspective?
Diplomat Dorine van Norren and philosopher Workineh Kelbessa and dr. Daphina
Misiedjan discuss the importance of exchange of ideas between indigenous peoples
and the West. Moderator: Johan van de Gronden
19:40 - 20:10 DECOLONIZATION AND THE CHALLENGES OF OUR TIME
Only when we leave the current Eurocentric and anthropocentric world view behind,
we are be able to recognize our social and historical reality. According to sociologist
Rolando Vázquez, this realization is essential to live an ethical life. But how do we
abandon a world view that has been dominant for over 500 years?
20
THINKING PLANET - WORLD PHILOSOPHY EVENT
21

20:20 - 20:50 FREE YOUR THINKING!
Every mode of thinking is determined by factors such as culture, religion and social
environment. But it is possible to step out of this fixed framework, according to
sociologist Rolando Vázquez, Oyèrónkę Oyèwùmí and theatre maker Ogutu Muraya.
How do we accomplish this, and why is it so important? Moderator: Heidi Dorudi
SAVE THE DATE
21:10 - 21:40 STRESS AND BURN-OUT: NEW PERSPECTIVES
We don’t look up from a burn-out or even depression these days. But are our busy life
really that normal? Thinkers Alice Simionato, Robert-Jan Schippers and Paul van der
Velde consider questions like this from respectively Confucianism, Taijiquan and Qigong,
and Buddhism. Moderator: Reine Rek
CLUB
21:10 - 21:40 POWERFUL STORIES
Sometimes stories are magical, but sometimes they are manipulative. Performer Ogutu
Muraya tells in a powerful way how the Western story is still dominant, while other
stories can change our world in an unexpected way. But to hear them, we must remove
the plugs in our ears.
9 ACROSS THE BORDER
WAANZ
IN FESTIVAL
BAAS IN EIGEN BREIN EN DE MACHT VAN DE MEERDERHEID
TIVOLIVREDENBURG, UTRECHT
ZATERDAG 15 SEPTEMBER 2018
22:00 - 22:30 IDENTITY AND CONNECTEDNESS
In this poetry combination Antjie Krog will tell about connectedness and forgiveness,
and poet Simone Atangana Bekono expresses the effect of social labelling. Do we
change the perception of ourselves when others do? The two women will show how
we can better understand ourselves through poetry.
22:40 - 23:40 TALKSHOW WITH OYÈRÓNKĘ OYÈWÙMÍ
The Western story about gender is socially constructed, says Oyeronke Oyewumi.
Following her lecture the women behind the Podcast Dipsaus (Anousha Nzume,
Ebissé Rouw en Mariam El Maslouhi) will interview this special Nigerian professor
in a live talk show.
K.F. HEIN FOYER BODY
AND MIND
23:30 GENERAL ASSEMBLY
Thinking Planet does not only stand for thinking, but also for action. Tonight Building
Conversation invites you to a massive direct democracy, where we bring together
the impressions and ideas that have been formed, to make real decisions.
22
THINKING PLANET - WORLD PHILOSOPHY EVENT
23

HAAL DE PLUGJES
UIT UW OREN!