De Dukenburger 2009 5 - Meijhorst

de Dukenburger
Info-magazine voor Dukenburg 2 e jaargang nr. 5 - juli 2009
Themanummer:
Water in Dukenburg
Tolhuis-Teersdijk
Zwanenveld
Lankforst
Meijhorst
Aldenhof
Malvert
Weezenhof
De Zevensprong

Colofon
De Dukenburger is een onafhankelijk blad voor
het stadsdeel Dukenburg. Het verschijnt acht
keer per jaar. Het blad wordt gratis verspreid.
De Dukenburger is mede mogelijk gemaakt
door de gemeente Nijmegen en de werkgroep
Communicatie van De Zevensprong
Adres
Meijhorst 70-39, kamer 1.093
6537 EP Nijmegen
Telefoon: (024) 344 96 95
E-mail: info@dedukenburger.nl
Internet: www.dedukenburger.nl
Redactie
René van Berlo (hoofdredacteur)
Hans van Gennip
Janwillem Koten
Bart Matthijssen
Hette Morriën
Bart Noordijk
Theo Vermeer
Foto’s
Ron Disveld / fotoxtra.nl
en anderen (zie bij de artikelen)
Vormgeving
René van Berlo
Peter van den Braak
Contactpersonen
Tolhuis-Teersdijk: Jacqueline Veltmeijer
Zwanenveld: Léon van Kempen
Lankforst: Jos van Broekhoven
Meijhorst: Peter van den Braak
Aldenhof: Caren van Dijk
Malvert: Helmie Cornelissen
Weezenhof: Gaby Petermann
Staddijk en sport: Rob de Ruiter
De Zevensprong: Hans Veltmeijer
Zakelijk manager
Peter van den Braak
Drukwerk
Senefelder Misset Doetinchem
Oplage
12.000 stuks
Bezorging
Op alle adressen in Dukenburg met
uitzondering van de adressen met een NEE-
NEE-sticker door Tip Top Verspreidingen bv.
Klachten over bezorging: telefoon (0485)
31 90 50 of e-mail: wil@tiptopbv.nl.
Het blad is gratis verkrijgbaar bij Bibliotheek
Zwanenveld, Informatheek Meijhorst, Hubo
Malvert en Spar Weezenhof
Volgend nummer
Verschijnt op 3/4 oktober 2009
Foto voorpagina
Wonen aan het water in Zwanenveld, nabij de
Oude Dukenburgseweg (Foto: Ron Disveld)
2
Opnieuw ging er een schok door politiek Nederland.
17 procent van de opgekomen kiezers
heeft op 4 juni op de Partij voor de Vrijheid
(PVV) gestemd. In Nijmegen lag het percentage
PVV-kiezers aanmerkelijk lager: 9,6 procent.
Dukenburg liep gelijk op met de rest van
het land. Ook hier haalde de PVV 17 procent.
Uitschieter was Malvert, waar de PVV 23,4
procent van de stemmen haalde. Lankforst had
het laagste percentage PVV-stemmers: 10,8
procent.
Wie goed naar de mensen op straat luistert,
hoeft over deze uitslag niet verbaasd te zijn. De
PVV zegt namelijk precies – en net zo duidelijk
– wat veel ‘gewone’ burgers al jaren denken en
zeggen. Net als de LPF vroeger deed. Tijdens
de Kamerverkiezingen van 2002 scoorde die
partij in Nijmegen 13,6 procent van de stemmen
(om een jaar later door intern geruzie terug
te zakken naar 3,8 procent).
Sinds de gloriedagen van de LPF hebben ook
de andere politieke partijen strengere standpunten
ingenomen. Gedogen is uit, aanpakken
is in. Ondanks alle goede wil merken de
burgers hier in de praktijk nog weinig van. De
overheid is immers een mammoettanker die
lastig en alleen heel langzaam van koers kan
veranderen. Maar kiezers willen de oplossingen
liefst vandaag.
Voor de meeste mensen is de eigen leefomgeving
de maatstaf. De overheid die als eerste
Parkeren Tolhuis
Hierbij wil ik als bewoonster van de 65 e straat
wijk Tolhuis reageren op het artikel over parkeeroverlast
van Tolhuis. Niet alleen van bezoekers
Triavium hebben wij last. Ook bezoekers
en personeel Winkelcentrum Dukenburg
parkeren hier hun auto. Ook wordt er gecarpoold
en een aantal bewoners van de appartementen
Heeren van Nijmegen parkeren hun
auto’s in onze wijk. Als supporters van een
ijshockeywedstrijd terugkomen, wordt onze
parkeerplaats gebruikt als wc en vuilnisbak.
E. Kersten Wanders
R E D A C T I O N E E L C O M M E N T A A R
Vertrouwen
‘Geachte
redactie...’
Stembureau Lankforst op 4 juni 2009
(Foto: Jos van Broekhoven)
zichtbare resultaten kan c.q. moet boeken, is de
gemeente. Wethouder Hans van Hooft heeft in
een interview met de Dukenburger (december
2008) toegegeven dat het stadsbestuur pas vijf
jaar geleden Dukenburg weer ontdekt heeft.
Het college heeft toen geconcludeerd ‘dat we
de boel verwaarloosd hadden. Dat hebben we
rechtgetrokken.’ En het is waar, sinds die tijd
wordt er veel in Dukenburg geïnvesteerd. De
aanpak van het groen is een goed voorbeeld.
De situatie is nog niet ideaal, maar de kwaliteit
wordt steeds beter. Zie bijvoorbeeld de
aanpak van Stadspark Staddijk en binnenkort
van de Geologenstrook.
Maar het stadsbestuur kwam ook met voorstellen,
die bij grote delen van de bevolking op
verzet stuitten. De als massaal ervaren bouwplannen
in ‘Hart voor Dukenburg’ vormen het
duidelijkste voorbeeld. Het moest en het zou
doorgaan, totdat de bewoners met steun van
de gemeenteraad het pleidooi grotendeels
wonnen. ‘Terugkijkend is het proces te grootschalig
en theoretisch opgepakt. Je kunt veel
beter aansluiten bij de natuurlijke kansen die
er zijn,’ zei wethouder Hannie Kunst hierover
in het vorige nummer van de Dukenburger.
Een wijze uitspraak, maar het was vele malen
beter geweest als het stadsbestuur zich dit
vooraf had gerealiseerd. Het had een hoop ellende
voorkomen.
In juni kondigde het college aan de overlast
in Meijhorst net zo lang aan te pakken tot het
probleem is opgelost. Eindelijk, hoorde je de
burgers denken en zeggen. Want daar zaten ze
al lang op te wachten. Maar Meijhorst is niet
de enige wijk met overlast. Volgens velen gaan
bijvoorbeeld delen van Tolhuis en Zwanenveld
dezelfde kant op. Veel mensen die daar wonen,
voelen zich het afvoerputje van Dukenburg.
Als de politici dit soort problemen niet snel
aanpakken, moeten ze niet verbaasd zijn als
bij de volgende verkiezingen de PVV of een
soortgelijke partij nóg meer stemmen haalt.
de Dukenburger - juli 2009

In dit nummer:
Water in Dukenburg
Peilverhoging Maas-Waalkanaal 4
Het begin van het Maas-Waalkanaal 6
Ton Verhoeven over watermanagement 8
Het broek in waterland van Nijmegen 9
Een ‘duik’ in de Berendonck
10
Wonen aan het water
12
Het Takenhofplein: een grensgeval 13
Joska van der Meer: stromend water 14
Interview met L.A.C. de Waal
14
Sportpagina: Aqua-Novio’94
15
Sportfondsenbad Dukenburg
16
Watersnood in en om Nijmegen 18
(Bijna) ongevallen in het water 19
‘De sport heet vissen, niet vangen’ 20
Watervogels in Dukenburg
21
Gescheiden rioolstelsel
22
Het Grand Canal
35
Herinrichting vijvers Dukenburg 37
Geniet met mate van water
38
NIEUWS UIT DE WIJKEN
Dukenburg algemeen
Tolhuis-Teersdijk
Zwanenveld
Lankforst
Malvert
Meijhorst
Weezenhof
Aldenhof
De Zevensprong
En verder:
de Dukenburger - juli 2009 3
22
25
26
28
29
30
32
34
35
Nieuw: cartoons
Met ingang van dit nummer publiceert de
Dukenburger tekeningen met een grappige
inslag, cartoons dus. Stadsdeelgenoot
Erik Treffers vraagt zich op bladzijde 42
af wie ‘de’ Dukenburgers zijn. Een andere
tekening van hem staat op pagina 20
Column Guus Kroon 8
Vakantietips van de politie 37
Terugblik wijkfeest Aldenhof 38
Vrouwelijke wijkbeheerder Portaal 39
Uitvoering Hart van Dukenburg 40
De Horizon bestaat 1 jaar 41
Belangrijke nummers 41
Oude foto van Dukenburg 43
Foto van de maand 43
Kinderpagina: babbels en krabbels 44

Peilverhoging van het Maas-Waalkanaal in 2010
4
Welke kant gaat het op?
De staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat
heeft besloten om het stuwpeil van het
Maas-Waalkanaal en van de Maas tussen
Sambeek en Grave met dertig centimeter te
verhogen. In augustus 2009 wordt gestart
met de zomerbedverdieping van de Maas.
Tussen Gennep en Grave wordt de rivier
drie meter dieper. Naar verwachting vindt
de feitelijke verhoging van het stuwpeil in
2010 plaats.
De winning van grind, klei en zand langs de
Maas biedt volgens Rijkswaterstaat goede mogelijkheden
voor zowel de bescherming tegen
hoogwater als de verdere ontwikkeling van de
bestaande en nieuwe natuur (plan Grensmaasproject
uit 1991). Een echte win-win situatie
zouden we kunnen denken. Het wordt vaak
in een adem genoemd met peilverhogingen
en lijkt voor de argeloze toehoorder bij elkaar
te horen. Maar dit is niet de oorspronkelijke
doelstelling om over te gaan tot de waterpeilverhoging
van de Maas en vervolgens van het
Maas-Waalkanaal.
Files in Limburg en Brabant
Ergens parallel aan of zelfs voor de natuur en
veiligheidsdoelen uit, is het plan opgevat het
economisch rendement van Waal en Maas op
te krikken. Grotere duwboten moeten (als be-
Het Maas-Waalkanaal op een rustige zondag in juni 2009
tere vervoerswegen over het water) onze rivieren
gaan bevaren. Waal en Maas zijn onderdeel
van het internationaal vaarwegennet en behoren
tot de belangrijkste scheepvaartverbindingen
binnen Europa. Deze vaarwegen geschikt
maken voor grotere binnenvaartschepen vermindert
het milieubelastende en filevormende
vrachtvervoer over de weg in Limburg en Brabant
met vijftig procent.
Goed voor milieu en economie zou je denken.
Natuurlijk, maar het gaat wel zijn invloed uitoefenen
op de moeilijke ondergrond en waterhuishouding
in Dukenburg. Want de Maasroute,
zoals het bevaarbare deel van de Maas
heet, begint zijn weg bij de sluis van Ternaaien
en passeert via het Maas-Waalkanaal richting
de Waal de wijken Hatert, Dukenburg, Lindenholt
en Neerbosch-Oost.
De eerste maatregel was het verhogen van enkele
bruggen over het Maas-Waalkanaal: de
Hatertse brug met circa 38 centimeter, de Dukenburgse
brug met circa 28 centimeter en de
Graafse brug met circa 35 centimeter. De bruggen
over de sluis bij Weurt zijn 2½ meter verhoogd.
Op 20 maart 2008 is alles opgeleverd.
Deze verhoging was nodig om grotere schepen
en schepen met meerdere lagen containers
vrije doorgang te kunnen bieden.
Het pad over de sluis bij Grave
Nu al verandering?
Inmiddels zien wij al, naast de ons vertrouwde
boten, deze waterreuzen langs varen op het
Maas-Waalkanaal. Boten van meer dan negentig
meter lang opgestapeld met zes lagen containers,
hoog op het water liggend; het lijkt wel
het Noordzeekanaal geworden.
Hier is mee te leven zou je kunnen denken,
wandelend langs het kanaal: een nieuwe toevoeging
aan het uitzicht en drukkere scheepvaart
is wel zo aardig. Minder plezierig wordt
het voor de lichte slapers onder ons, aangezien
het dag en nacht doorgaat met extra geluidsvolume.
Zwaardere motoren van sommige
schepen gaven op een enkele plaats in de Weezenhof
al een resonantie waarbij het glas in de
sponning hoorbaar trilde. Zowel in Malvert
82 e , 84 e en 90 e straat als ver in Zwanenveld is
het versterkte geluid al opgemerkt.
Grondwaterstanden
Op een aantal plaatsen zorgt peilopzet (= peilverhoging)
voor hogere grondwaterstanden in
de omgeving. Welke gevolgen dit zal hebben,
is nog niet in te schatten. Nu waren er in het
bereik van het Maas-Waalkanaal in Dukenburg
al vochtproblemen en werden er maatregelen
getroffen om de duidelijk waarneembare vernatting
af te kunnen voeren. Naast de nieuwe
rioolpersleiding heeft de gemeente een drainageleiding
gelegd langs het Maas-Waalkanaal
van Lankforst tot Malvert. Voor regulering
van het regen- en grondwater heeft het echter
nog geen aantoonbare resultaten opgeleverd.
Natte kruipruimtes en tuinen, vochtplekken in
de muren en soppende delen in grasvelden zijn
er nog steeds. Zowel in Zwanenveld als in de
Malvert is op sommige plaatsen geen merk-
de Dukenburger - juli 2009

aar verschil. In de Weezenhof lijkt er tot nu
toe geen verbetering of verslechtering te zijn
opgetreden.
Gemeentelijk onderzoek
Eind 2008 en begin 2009 heeft de gemeente
Nijmegen een onderzoek uitgevoerd in de wijken
Lankforst, Malvert en Weezenhof. Hier
komt bij diverse huizen vochtoverlast voor in
kelders, souterrains en tuinen. Circa 25 honderd
huishoudens zijn daarom eind 2008 per
brief benaderd met het verzoek om melding
te maken van aanwezige wateroverlast. De
gemeente ontving bijna honderd meldingen,
waarvan er 32 onderzocht zijn. In alle betrokken
wijken is uitvoerig voorlichting gegeven.
Volgens de voorlopige bevindingen is de oorzaak
te zoeken in de slechte hemelwaterafvoer
op de kleilagen. De geologische gesteldheid
van de bodem lijkt voorlopig de boosdoener.
Maar in de stadsdelen Dukenburg en Lindenholt,
waar inwoners te maken hebben met
kwelwater, regenwater, grondwater en oppervlaktewater
(zoals vijvers en sloten), is dit wel
een erg voor de hand liggend gedachte.
De voorlopige conclusies van de studenten
van Larenstein, die in eerste instantie voor het
onderzoek waren ingeschakeld, zijn bevestigd
door een adviesbureau dat gespecialiseerd is in
stedelijk grondwaterbeheer. Maar de gemeente
wil de conclusies nog beter onderbouwd
zien. Daarom ontvangen alle huishoudens met
een tuin in Dukenburg, Lindenholt en enkele
gebieden aan de oostzijde van het Maas-Waalkanaal
binnenkort een enquête. Ook wordt
een adviesbureau ingehuurd dat een twintigtal
huizen bouwkundig zal onderzoeken en in de
aangrenzende tuinen de bodemopbouw en waterhuishouding
zal vaststellen. In het najaar is
een rapportage van dit onderzoek te verwachten.
Aansprakelijkheid
Het Maas-Waalkanaal heeft een prominente
plaats in onze leefomgeving. Er zal dus iets ondernomen
moeten worden. Of het de merkbare
toename van de nachtelijk varende grote boten
Aanleg drainageleiding langs Maas-Waalkanaal
Binnenvaartschip op het Maas-Waalkanaal bij Zwanenveld
met geluid en al is, of verdere vochtproblematiek
na de peilverhoging, de gemeente heeft
nu eenmaal een zorgplicht voor de openbare
ruimte. Ze moet structurele wateroverlast of
geluidstoename voorkomen of beperken. Het
inzetten van nog meer beplanting als geluidsdemping
kan een optie zijn. Naast de compensatieplannen
van de rioolpersleiding, waarin
de lindenlaan aan het Maas-Waalkanaal weer
hersteld en aangevuld is, kunnen misschien
extra groene buffers in de aanliggende wijken
aangeplant worden. Het verdwijnen van de
grotere bebouwing, inclusief de bosjes op het
ROC-terrein in Zwanenveld, heeft er toe geleid
dat het geluid van verkeerswegen, spoorbrug
en toegenomen scheepvaart aanmerkelijk
versterkt de huizen binnen dringt.
Bezwaar en nulmeting
Terug naar de peilopzet. In 2001 is het Maaspeil
met tien centimeter verhoogd. Rijkswaterstaat
gaat het peil op het Maas-Waalkanaal in
2010 met dertig centimeter verhogen. In juni
2008 is een bestuurlijke overeenkomst gesloten
tussen de gemeente, Rijkswaterstaat en het
waterschap Rivierenland over de kosten en
maatregelen om extra overlast als gevolg van
de peilopzet te voorkomen. De bewoners van
de drive-inwoningen aan de 11 e straat van de
Kluijskamp in Lindenholt hebben bezwaar gemaakt
tegen de voorgenomen peilverhoging,
omdat het voorkomen van wateroverlast na de
peilopzet niet voldoende wordt gegarandeerd.
Zij hebben gevraagd een nulmeting te houden,
zodat er later bij een eventuele schade geen
misverstand kan ontstaan over de oorspronkelijke
situatie. In Dukenburg is een dergelijk
bezwaar nog niet aangetekend.
Maatregelen tot nu toe
De drainageleiding langs het kanaal is aangelegd.
Nu wordt het vergroten van de duikers
(de verbindingsbuizen tussen de vijvers) in
Malvert voorbereid. Deze maatregel zal vooral
de grondwaterstand in Malvert en Lankforst
verlagen en indirect ook in Weezenhof, omdat
de vijver langs het kanaal met een duiker is
verbonden met de vijvers in Malvert.
Kernvragen
Wat is peilopzet?
Dit is het kunstmatig verhogen van het waterpeil.
Dat gebeurt door bij de stuw de schotten
hoger te zetten.
Waarom peilopzet?
Peilopzet is nodig om onacceptabele verdroging
van landbouw- en natuurgebieden (door
verdieping van het zomerbed van de Maas)
tegen te gaan. En het maakt de Maas en het
Maas-Waalkanaal bevaarbaar voor grotere
schepen.
Wat zijn de gevolgen?
Op een aantal plaatsen zorgt peilopzet voor
hogere grondwaterstanden in de omgeving.
Zonder tegenmaatregelen zou dat tot vernatting
kunnen leiden.
Worden problemen opgelost?
‘Waar mogelijk worden de problemen voordat
de peilopzet van start gaat in overleg vooraf
opgelost’ is te lezen in de periodieke externe
nieuwsbrief van Rijkswaterstaat - Maaswerken
- jaargang 8 - maart 2009 - nummer 21.
Kijk voor meer informatie op www.grondwaterzandmaas.nl.
Tekst en foto’s: Jacqueline Veltmeijer
Foto schip: René van Berlo
de Dukenburger - juli 2009 5

Het begin van het Maas-Waalkanaal
Van de eerste ideeën tot de daadwerkelijke bouw
Het Maas-Waalkanaal is onmiskenbaar een
onderdeel van Dukenburg, al was het alleen
maar omdat de andere kant van Nijmegen
het vaak heeft over het Nijmegen aan de
andere kant van het kanaal. Waarom is het
kanaal er eigenlijk gekomen? En hoe ging
dat in zijn werk?
In het begin van de twintigste eeuw verliep de
scheepvaart tussen Limburg en de rest van Nederland
gebrekkig. Delen van de Maas waren
gedurende lange perioden van het jaar nauwelijks
bevaarbaar. De Limburgse steenkool,
van levensbelang voor de nationale economie,
moest via Duitsland naar de Rijn worden
vervoerd en vervolgens richting Rotterdam.
Vanuit Rotterdam vond verder kolentransport
plaats naar de diverse industriecentra.
Eerste voorstel
Al in de negentiende eeuw werd de suggestie
gedaan een verbinding tussen de Maas en
de Waal te graven. G.J. de Leeuw uit Grave
schreef hierover op 25 juni 1862 een brief aan
het gemeentebestuur van Nijmegen. Hij stelde
voor een kanaal aan te leggen van Grave naar
Nijmegen. Dit zou een serie noodzakelijke reconstructies
van de Maas ten westen van Grave
overbodig maken. Het zou ook een versterking
betekenen van de positie van Nijmegen
en Grave als vestingsteden.
Een Nijmeegs antwoord is niet bekend. Misschien
heeft de gemeente niet gereageerd, omdat
zij rond 1860 pleitte voor de opheffing van
de status als vestingstad. Dit lukte uiteindelijk
in 1874, waarna de grote uitbreiding van de
stad kon beginnen.
De Gelderlander
In het begin van de twintigste eeuw verscheen
in het dagblad de Gelderlander regelmatig de
rubriek Nijmeegsche Aanteekeningen van de
hand van medehoofdredacteur Max van Poll.
Daarin behandelde hij het wel en wee van de
stad. Op 14 januari 1909 schreef Van Poll:
‘Welnu, het verband tusschen een Limburg
met bevaarbare Maas eenerzijds en het Noorden
des lands en de Rijnprovincie anderzijds
ware zonder al te grote kosten te bereiken door
het graven van een kanaal tusschen de Maas
en de Waal. De afstand Nijmegen-Mook bedraagt
slechts een goede 10 Km. Een kanaal
over dien afstand langs den voet der heuvelrij
kan nooit grote kosten medebrengen en zou
6
geheel tot het beoogde doel leiden. Dat Nijmegen
ook zou profiteeren bij den aanleg van
zulk een kanaal en alsnog meer geschikt voor
een industrie-vestiging dan het nu reeds is, en
als overlaadplaats behoeft geen betoog.’
Twee weken na de publicatie van dit artikel
plaatste de Gelderlander een ingezonden brief
van P.J. Biessels van de Staatsmijnen – ondertekend
met ‘W’ – waarin hij het voorstel voor
een kanaal tussen Maas en Waal ondersteunde.
Hij pleitte voor een ligging ten westen van
Malden door het Hatertsebroek en de Dukenburg.
De laaggelegen broekgronden hadden
nauwelijks agrarische waarde, waardoor de
verwerving daarvan niet kostbaar hoefde te
zijn. Hij adviseerde Nijmegen een speciale
vereniging op te richten.
Vereniging
Deze vereniging kwam er. Op 15 december
1909 werd de Nederlandsche Maas- en Waalkanaal-Vereeniging
opgericht. De toevoeging
‘Nederlandsche’ was heel bewust. De initiatiefnemers
wilden hiermee het nationaal belang
onderstrepen. Voorzitter werd J.K. Kempees,
secretaris C.A.P. Ivens, de vader van Joris.
Beiden zijn in de Nijmeegse geschiedenis
vooral bekend geworden als onvermoeibare
pleitbezorgers voor de verkeersbrug over de
Waal.
In het jaarverslag van 1910 maakte de vereniging
opnieuw het belang van het kanaal duidelijk:
‘Eenmaal onze vereeniging opgericht, bleek
de belangstelling voor haar; vooral in het Zuiden
des lands, sterk aan te groeien. Men zag
daar duidelijk het grote economische voordeel
in, dat een Maas-Waalkanaal, in aansluiting
aan een bevaarbare Maas, den handel en
De sluis bij Weurt in aanbouw, 1925
Het Maas-Waalkanaal in aanleg bij de aansluiting
op de Waal, luchtfoto uit 1924
scheepvaart van Limburg zal doen opleven,
als kortste en daardoor snelste en goedkoopste
verbindingsweg van het Zuid-Limburgsche
kolenbekken naar de industriecentra in het
Noorden des lands. Om dit nader toe te lichten
gelieve men zich te herinneren hoe uiterst
primitief thans (1910) de verbinding van Zuid-
Limburg met de overige gedeelten des lands
is. Per water is het grootste gedeelte van het
vervoer haast onmogelijk, terwijl het ontbreken
van een dubbele spoorlijn ook langs dezen
weg een geregeld vervoer haast onmogelijk
maakt. Het grootste gedeelte der productie uit
de Limburgsche kolenmijnen gaat over Aken
en Ruhrort, om langs Wesel en Emmerik wederom
het land binnen te komen. Bijna géén
der kolentreinen, wordt in directe richting naar
onze fabriekscentra doorgezonden, doch zij
gaan allen, haast zonder uitzondering, door
naar Rotterdam. (…) Het natuurlijke gevolg
hiervan is een enorme prijsverhoging van het
product.’
Op verzoek van de vereniging schreef Max
van Poll in 1913 een brochure, Het Maas- en
Waalkanaal, waarin hij alle argumenten op een
rij zette. De reacties waren positief. De toenmalige
minister van Waterstaat schreef in zijn
toelichting op de begroting van 1913 dat de
kanalisatie van de Maas beneden Grave problemen
zou opleveren. Hij wilde daarom een
plan in voorbereiding nemen dat zou moeten
leiden tot een kanaal van Heumen naar Ewijk.
Wetsvoorstel
Op 17 februari 1915 werd het wetsvoorstel tot
aanleg van het kanaal door de Tweede Kamer
behandeld. Het Kamerlid Smeenge steunde
de Dukenburger - juli 2009

het voorstel: ‘De schippers willen zoo graag
nog eenmaal een directe waterverbinding zien
tot stand komen tusschen het Noorden van het
land, door België naar Frankrijk, bijvoorbeeld
tot Bordeaux. Die verbinding nu, wordt door
bovengenoemd Maas-Waalkanaal geschapen.’
Op 12 juni 1915 verscheen de wet in het
Staatsblad.
Er is heel wat afgesteggeld over het exacte traject
van het kanaal. Uiteindelijk viel de keus
op de route Heumen-Weurt. In 1918 besloot
Nijmegen tot de aanleg van een haven- en industrieterrein
net ten zuiden van de sluis bij
Weurt. Ze kreeg het voor elkaar dat de sluis
zestien meter breed zou worden in plaats van
de oorspronkelijk geplande veertien meter.
Hierdoor konden niet alleen schepen van tweeduizend
ton, maar ook die van vierduizend ton
de haven bereiken.
Bouw
In 1920 werd de startsein voor de bouw gegeven.
Het bouwwerk was naar aard en lengte
in onderdelen verdeeld en aanbesteed. De
inschrijvers kwamen uit heel Nederland. Er
was zelfs een inschrijver uit Duitsland. Voor
de aanleg van het gedeelte Heumen-Hatert
vroeg de Rheinisch-Westfälische Bauindustrie
191.000 gulden. Het werk werd echter gegund
aan de op een na laagste inschrijver: J.P.
Broekhoven uit Nijmegen. Zijn offerte kwam
uit op 204.640 gulden.
Directie en personeel van de aannemersbedrijven
woonden tijdelijk in de buurt van het werk.
Het ‘losse personeel’ werd in de regio zelf gevonden.
In de twintiger jaren was de werkloosheid
in de regio Nijmegen hoog, zodat er voldoende
werkkrachten te vinden waren.
Het kanaal werd in gedeelten gegraven en wel
zodanig dat de bruggen ‘in den droogte’ konden
worden gebouwd. Er kwamen zeven bruggen:
twee hefbruggen bij de sluizen in Weurt
en Heumen, vier vaste verkeersbruggen bij
Neerbosch, Hatert, Malden en de Graafseweg
en een vaste spoorbrug.
Graven werd niet alleen met de schop gedaan.
Men maakte ook gebruik van excavateurs,
graafmachines met grijpemmers. Daarnaast
had men de beschikking over vrachtauto’s, industriespoor
en bovengrondse kabelbaantjes.
De taluds werden versterkt door een bekleding
van zeshoekige betonzuilen, die met de hand
werden gelegd.
Hoe dieper men groef, des te natter het op de
bodem werd door binnensijpelend grondwater.
De gedeelten die uitgegraven waren, werden
Koningin Wilhelmina op het schip van Rijkswaterstaat waarmee zij het Maas-Waalkanaal zal
openen. Ze spreekt met minister van Waterstaat Van der Vegte, 27 oktober 1927
van de droge stukken gescheiden door een
dijk, bestaande uit een restant van nog niet uitgegraven
grond, soms versterkt met tijdelijke
wanden. Voordat de gedeelten met elkaar verbonden
werden, stootte men de dijk door en
verwijderde de restanten.
Opening
In 1927 was het werk klaar. Op 27 oktober
kwam koningin Wilhelmina naar Nijmegen
om het kanaal te openen. Ze nam plaats op een
schip van Rijkswaterstaat, dat een oranje lint
doorvoer. In de stad was een volksfeest georganiseerd
met een groots vuurwerk langs de
Waal.
In 1928 publiceerde C.A.P. Ivens een artikel
over de betekenis van het Maas-Waalkanaal:
‘Vele kanalen zijn als het ware geïncarneerde
cijfers, en schijnen met een liniaal getrokken.
Luchtfoto van het Maas-Waalkanaal uit 1933.
Duidelijk zichtbaar zijn de Teersdijk (middenlinks),
de Oude Dukenburgseweg (linksonder)
en de spoorbrug (midden)
Niet aldus “ons” kanaal, dat schoon is naast
het practische en genoemd kan worden het
grootste en ruimste binnenscheepvaart-kanaal
van Europa. Het kanaal is in z’n flauwe bogen
een sieraad van het landschap en de mooie
uitzichten vanaf de bruggen zijn bij menigeen
reeds bekend. De bruggen hebben de grootste
overspanning van alle, tot op heden bestaande,
betonbruggen in ons land. Zij vormen een
merkwaardig staaltje van technischen durf.
Let verder eens op den vormen der bruggen
zelf en verder ook op den aardigen vorm van
de poorten van de hefbrug in Weurt over de
sluis. Alles getuigt, dat hier niet alleen een
man van vernuft, maar ook van smaak aan het
werk was. Probeer eens niet onder de indruk te
komen, als vanuit een centraal punt op 300 m
afstand de reusachtige deuren electrisch bewogen
worden! Het Maas-Waalkanaal is werkelijk
“a thing of beauty, a joy for ever”.’
Tekst: René van Berlo
Foto’s: Regionaal Archief Nijmegen
Bronnen
Voor het schrijven van dit artikel is voornamelijk
gebruik gemaakt van het boek Driekwart
eeuw Maas-Waalkanaal, 1927-2002 van Harrie
van Eeuwijk en Geert Jan Nelissen. Dit
boek is niet meer in de handel. Het is te leen
bij de bibliotheekfilialen Zwanenveld, Mariënburg
en Malden.
Andere bronnen waren: Strijd om de rivieren,
200 jaar rivierenbeleid in Nederland van Alex
van Heezik, www.kanaleninnederland.nl en
www.maaswerken.nl.
de Dukenburger - juli 2009 7

De aanslag
Alle details ken ik onvoldoende, maar het
is me wel duidelijk dat de procedure over
de voetbalkooi in de Aldenhof niet als resultaat
van democratische en optimale inspraak
van betrokkenen tot stand is gekomen.
Het was een aanslag niet passend in
de 21 e eeuw, jammer!
Over aanslag gesproken.
Half mei kwam een kleine zwarte auto,
met daarin een mij onbekende jongen van
circa twintig jaar - zeker geen bewoner -
met een rotgang onze doodlopende straat
ingestoven. Vol gas over alle drempels. Ik
maakte het welbekende handgebaar om
wat rustiger aan te doen. De man sprong
bovenop zijn rem, rook uit de banden, volop
in de achteruit in mijn richting. Door
opzij te springen redde ik mijn benen. Zijn
trekhaak vijf centimeter van mijn auto. De
deur werd opengegooid. Ik zal u de letterlijke
tekst besparen, maar het kwam erop
neer dat deze oude man zich nergens mee
moest bemoeien.
Toen ik aangaf dat in onze straat veel kinderen
wonen en op straat spelen, dus dat
hij daarom wat rustiger zou kunnen rijden,
werd hij nog meer opgefokt, maar reed gelukkig
door.
Je schrikt je te pletter na zo’n aanslag en
vergeet het nummer te noteren.
Het kan toch niet zo zijn dat een promillage
aan ‘tuig’ het voor het zeggen heeft in onze
samenleving. Het zou toch zo moeten zijn
dat wij medeburgers mogen aanspreken op
hufterig en/of asociaal gedrag.
Guus Kroon
Oud-voorzitter van De Zevensprong
(Foto: Bart Noordijk)
8
Vier vragen over Dukenburg
Beleidsadviseur Ton Verhoeven
Watermanagement: kwaliteit en beleving
Ton Verhoeven, beleidsadviseur van de gemeente
over het oppervlakte- en grondwater,
geeft zijn visie op Dukenburg als waterrijk
stadsdeel. Hij is intensief betrokken bij
waterprojecten in Dukenburg en Lindenholt.
Dukenburg-gevoel
Ton Verhoeven woont niet in Dukenburg maar
hij vindt het een prachtig deel van Nijmegen,
met groen en veel water. ‘Heel anders dan de
stenige stad waar je op zoek moet gaan naar
water.’ Uit onderzoek dat de gemeente heeft
laten doen, blijkt dat niet alleen hij maar ook
aanwonende en andere bewoners volop van
het water genieten. De vijvers zijn kenmerkend
voor Dukenburg. Ze vangen het regenwater
op; het overgrote deel van het water in
de vijvers is echter kwelwater dat ondergronds
uit het Maas-Waalkanaal stroomt.
Verbeteren
‘De gemeente is al langer bezig om de vijvers
te herinrichten door de oevers minder steil te
maken en natuurelementen zoals poelen toe
te voegen. We laten de natuur meer haar gang
gaan. Oeverplanten zorgen voor verbetering
van de waterkwaliteit doordat ze het teveel aan
voedingsstoffen uit het water opnemen. We
zorgen ook voor speelelementen zoals vlonders,
stapstenen, strandjes. Het achterstallig
onderhoud – baggeren – is bijna klaar en beschoeiingen
zijn hersteld. Er moet nog wel een
werkbare oplossing komen voor de tuinkanten
Vijver Malvert
die aan het water grenzen. Tussen water en tuin
resteert een gebied dat hooguit enkele meters
breed is en dat eigendom is van de gemeente.
Veel bewoners hebben zich deze grond min of
meer toegeëigend. Het onderhoud van de watergang
en oevers is daardoor lastig.’
Politiek
‘De gemeente moet voldoen aan de eisen van
de waterwetgeving zoals het voorkomen van
wateroverlast. Daarnaast wensen we groen en
water goed in stand te houden zodat de burger
daar een positieve beleving aan heeft.’ ‘Vanuit
de gemeente hebben we de lastige boodschap
over te brengen dat bij bouwprojecten groenelementen
weliswaar gedeeltelijk verdwijnen,
maar dat we daarvoor in de plaats natuur creëren
met juist méér kwaliteit. De burger gelooft
dat echter niet. Met de bouwplannen voor de
Streekweg bijvoorbeeld willen we aantonen
dat wonen, natuur en water goed te verenigen
zijn en dat ze elkaar daardoor versterken.’
Over tien jaar
‘Dan is er evenveel groen en water in Dukenburg
als nu, maar er is sprake van een hogere
natuurwaarde. De oevers hebben hun natuurlijke
karakter terug en de bewoners hebben
geen last van grondwater.’ ‘De huidige stuw
in Tolhuis waarlangs al het overtollige water
uit de vijvers in de Nieuwe Wetering stroomt
richting Druten, is dan vernieuwd. Er omheen
is een vistrap aangelegd waardoor vissen uit
de Dukenburgse vijvers een open verbinding
krijgen met het achterland.’
Tekst: Hans van Gennip
Foto Verhoeven: gemeente Nijmegen
Foto vijver: René van Berlo
de Dukenburger - juli 2009

Dukenburg, het broek in waterland van Nijmegen
Een moerassig gebied heette vroeger een
broek. Sommige bewoners zullen nog wel
eens ondervinden dat ze hun broek moeten
optrekken. Zeker op kwelplaatsen, zoals de
Wollewei, zo drassig kan het hier soms nog
zijn. Met al die vijvers en plassen hebben
we in Dukenburg heel wat water in huis. En
onder de huizen lag lang geleden het vlechtend,
later meanderend rivierensysteem van
de Maas en de Rijn dat in het Dukenburgs
grondgebied zijn sporen heeft achtergelaten.
Duidelijke voorbeelden kun je nog vinden
in de Staddijk en bij de Geologenstrook
in Zwanenveld. Bea Peeters, vrijwilligster
bij IVN Rijk van Nijmegen, vertelde het een
en ander.
Tijdens de een-na-laatste ijstijd kwam het ijs
vanuit Scandinavië tot aan Nijmegen. Vanuit
het noorden stuwde het ijs de grond op en
vormde zo heuvels. Toen aan het einde van
die ijstijd (ongeveer 130 duizend jaar geleden)
het ijs smolt ten oosten van Nijmegen werd
zand en grind door het smeltwater meegenomen
en richting het westen in een waaier, de
spoelzandvlakte, afgezet. In de laatste ijstijd,
die zo’n 90 duizend jaar geleden begon, heeft
het ijs ons land niet meer bereikt. Het was wel
erg koud, de ondergrond was constant bevroren
en Nederland was een soort poolwoestijn.
Aan het einde van de laatste ijstijd hebben de
rivieren de Maas en de Rijn gezamenlijk een
vlechtend rivierensysteem gevormd.
De rivieren hebben een deel van de bovenlaag
weggespoeld en veel rivierklei en zand afgezet.
De grens tussen de spoelzandvlakte en de
rivierafzettingen loopt ongeveer waar Zwanenveld
ligt. Zo’n riviertje stroomde waar nu
de eikenlaan is bij de Geologenstrook in Zwanenveld.
Ook park Staddijk is gelegen waar
voorheen dit vlechtende rivierensysteem lag.
Deze restanten zijn nog in enigerlei vorm bewaard
gebleven bij de bouw van Dukenburg.
Tienduizend jaar geleden werd het rivierensysteem
meanderend, kronkelend, van karakter en
zette klei af. Net als de Maas, die tot ver in
de middeleeuwen het gebied overstroomde. In
de loop van de eeuwen zijn de kleine riviertjes
verveend doordat ze vol met planten kwamen
en dichtslibden.
In de middeleeuwen was bij het eikenlaantje al
een wetering ter afwatering gemaakt, met een
dijkje er langs, lopend vanaf kasteel Den Dukenborch.
Sporen daarvan zijn nog zichtbaar.
Dukenburg zelf bleef echter een grotendeels
Staddijk, waar vroeger de Maas stroomde
moerassig gebied met zware klei, een grondsoort
die weinig doorlaatbaar is. Hemelwater
krijgt daardoor geen kans om snel te worden
opgenomen. Vandaar dat al vroeg in de veertiende
eeuw met afwateringsloten werd begonnen
om grasland en akkerbouw en nog later
fruitteelt mogelijk te maken. Door de aanleg
van het Maas-Waalkanaal werd ook water onttrokken
aan Dukenburg.
Waterpartijen in vogelvlucht
Voor de ontwatering van het natte Dukenburg
zijn tijdens de bouw vijvers aangelegd. Maar al
veel vroeger bij het in cultuur brengen van het
moerassige gebied werden weteringen gegraven
ter afwatering. De Nieuwe Wetering langs
Afwateringssloot uit 1350 langs Kraaienbosje
Staddijk
de Staddijk is van rond 1400. Het water van
de Wetering mondt uit bij het gemaal in Appeltern
in de Maas. De oudste nog aanwezige
afwateringssloot uit 1350 is te vinden langs
het Kraaienbosje in park Staddijk.
De Teersen was een riviertje ter hoogte van
Tolhuis. Een deel daarvan is nog te zien. Vandaar
de naam Teersdijk. De afwatering van de
Wetering vond vroeger hierop plaats, zo laten
oude kaarten zien.
Het uitgegraven Grand Canal hoorde bij Landgoed
De Dukkenburg.
Het Maas-Waalkanaal werd in 1927 geopend.
De Berendonck is een uitgegraven watergebied
ten behoeve van zand- en grindwinning,
nu een recreatieve waterplas.
De Overasseltse en Hatertse Vennen hebben
zich gevormd op een weinig doorlatende rivierkleilaag.
Daarop kwam een laag stuifzand
van de destijds drooggevallen Maas, waarin
wind voor reliëf zorgde en regen voor het water.
Dukenburg met omgeving mag je echter nog
gerust het Waterrijk van Nijmegen noemen.
We hebben in Nijmegen toch ook een Waterkwartier!
Overigens, van bewoners hoorden
we laatst dat als het daar nat wordt, het aan de
Maas (en niet de Waal) ligt, die ook Dukenburg
nat hield.
Tekst en foto’s: Theo Vermeer
de Dukenburger - juli 2009 9

Een ‘duik’ in de Berendonck
Volop genieten van sportieve en recreatieve mogelijkheden
Jong en oud genieten volop van de vele sportieve
en recreatieve mogelijkheden van de
Berendonck. Zo duiken de kleintjes de waterglijbaan
af in het kinderdorp, de oudere
jeugd neemt een duik vanaf het vlot in de
grote waterplas en duikvereniging De Kaaiman
duikt diep het water in om de onderwaterwereld
van flora en fauna te bewonderen,
zelfs vanuit een onderwaterhuis.
Wij ‘duiken’ eens diep in het ontstaan van de
Berendonck, de waterkwaliteit, het beheer, de
flora en fauna en het recreëren in en rond de
plas. Maarten van Meteren, regiomedewerker
RGV en al dertig jaar hier werkzaam, en Randolf
Knippenberg, regiobeheerder RGV, zijn
ons daarbij behulpzaam.
Natte oude rivierkleigronden
Bodemonderzoeken leerden dat de bodem bestaat
uit een dun teelaardedek van humeuze
zavel en lichte klei op zware klei, veelal overgaand
in zavel. Het kleidek varieert in dikte
van 1 tot 2½ meter. Het is veelal oranje gekleurd
en zeer compact met weinig doorlatendheid.
In het midden, vanaf het Wijchens
Ven in de richting van de Teersdijk, komt een
terreindepressie voor, een restant van een oude
Zicht op de duikplaats van ‘De Kaaiman’
10
rivierbedding (de Maas). Daarin is bij verlanding
veen gevormd. Aan de westzijde is op de
kleiafzettingen een zanddijk afgezet, in dikte
wisselend van nul tot meer dan drie meter. Onder
het kleidek komt grindhoudend grof zand
voor.
Tijdens het Pleistoceen (tien- tot dertigduizend
jaar geleden) is de ondergrond gevormd. De
zanden werden door de rivieren afgezet. Het
Wijchens Ven is nog een deel van deze oude
rivierbeddingen. Daarna werd het oude rivierkleidek
afgezet. Vervolgens werd daarop -
voor een deel tijdens het Holoceen - stuifzand
afgezet.
De grondwaterstand varieerde deels door klimatologische
omstandigheden, deels door ingrepen
van de mens. Het uitbaggeren van klei,
gebruikt voor dijkverzwaring en van zand en
grind voor wegenaanleg en betonindustrie, leverde
een grote waterplas op met een gemiddelde
diepte van acht meter. Het diepste punt
is zeventien meter. De gevormde inhammen
refereren aan het vroegere stroompatroon van
de Maas. Het monument met de bij het uitbaggeren
gevonden grote zwerfkeien, geschonken
door de aannemer ter herinnering aan het ge-
Maarten en Randolf controleren de inhoud van
de kist voor het educatief scholenproject
reedkomen van de Berendonckwaterplas, herinnert
nog aan deze ijstijdafzettingen. In 1986
werd de vijf miljoenste ton grind en zand gewonnen.
Historische vondsten bleven beperkt tot oude
stuifmeelkorrels en plantenresten. Wel werden
er veel fossielen gevonden, maar geen mammoetresten
zoals in de Groene Heuvels.
Waterkwaliteit
Na ruim dertig jaar is het water nog steeds van
goede kwaliteit. Regelmatige onderzoeken -
het Waterschap Rivierenland neemt watermonsters
- leveren bevredigende analyseresultaten
op. Gemeten wordt onder meer de Ph, temperatuur,
zuurstof, geur, kleur en vervuiling. Ook
wordt er bacteriologisch onderzoek verricht.
De provincie Gelderland is de waterschapsbeheerder
van dit gebied.
Hoe hoger de temperatuur des te hoger het algengehalte.
Blauwe alg, giftig en veroorzaker
van buikpijn, is een enkele keer op een plek
geconstateerd. Mocht er waterverontreiniging
optreden, dan zijn hiervoor rode borden met
het telefonisch meldpunt van de provincie Gelderland,
(026) 359 99 99.
De invloed van de golfbaan op de waterkwaliteit
door bemesting behoort nagenoeg tot het
verleden. Sporen van meststoffen worden nog
wel aangetroffen door toedoen van agrariërs
uit de omgeving.
Eigen risico
Hoe dieper het water, hoe kouder. Het blijft
dus oppassen, zeker ook voor onderkoeling.
Zwemmen is voor eigen risico. De lijnen aan
de strandkant liggen op een meter twintig.Via
de Dukenburger - juli 2009

overlaten kan te hoog water zo nodig afgevoerd
worden.
In strenge winters kan zich een ijslaag vormen.
Zelden is deze grote waterplas beschaatsbaar.
Rode borden met gevaarlijk ijs wijzen op het
grote risico daarvan.
In het zwem- en strandseizoen heeft de Berendonck
gemiddeld honderdduizend bezoekers.
Het record staat op 26 duizend op één dag.
Flora en fauna
Na zoveel jaren zijn er veel soorten flora en
fauna. Graskarpers - een 34-ponder is ooit geteld
- spartelen tijdens de paartijd in het water
dat het een lieve lust is. Deze zijn heel nuttig
om de hoeveelheid waterplanten binnen de
perken te houden. Ook de snoeken zijn geen
kleine jongens meer. Voornen, baarsjes, bermpjes
en zelfs de kleine modderkruiper maken
deel uit van de vissenfamilie. De groene, de
bruine en de bastaardkikker kwaken er lustig
op los. Padden, salamanders, zoetwaterkreeften,
slakken en nog veel meer gedierte kun je
er vinden. Maar evengoed verschillende soorten
ratten. De ziekte van Weil en botulisme
zijn hier gelukkig nog niet voorgekomen. Opvallend
is dat er relatief weinig meeuwen zijn.
Vroeger waren er veel vanwege de vuilnisbelt
in Alverna. Tegenwoordig is hier een skibaan.
Aalscholvers, scholeksters, verschillende
soorten reigers, ijsvogels, boerenzwaluwen,
waterhoentjes, eenden en ander gevogelte
bewijzen de waardevolle natuur. Waterpest,
fonteinkruid, rietsoorten, het wilgenroosje, de
lisdodde, het koninginnekruid, de egelskop, de
moeraszegge en de waterlelie, je kunt ze hier
aantreffen.
Watersporten
Zwemplezier is er volop in de grote plas. De
kleintjes amuseren zich ook in het water van
het kinderdorp. Daar is recent een nieuwe waterpomp
aangebracht, die maar liefst zeshonderd
liter per minuut ververst. In het zwemseizoen
is de Nijmeegse Reddingsbrigade bij
mooi weer en een temperatuur van 25 graden
of meer present. De reddingsbrigade verzorgt
opleidingen en oefent vanuit hun botenhuis op
de Berendonck. Zie www.nijmeegsereddingsbrigade.nl.
Duikvereniging De Kaaiman verzorgt
eveneens opleidingen. Zie www.dekaaiman.nl.
De Visfederatie Nederland Midden geeft visvergunningen
uit voor dit gebied. In de zomerperiode
mag niet gevist worden op de stranden,
tijdens de paaitijd op sommige plekken
niet. Surfen lijkt gedateerd; het mag overigens
nog wel.
Regelmatig zijn er waterzoekers te vinden, die
met hun metaaldetectoren op zoek zijn naar
bijzondere vondsten en meehelpen voorwer-
de Dukenburger - juli 2009
De jeugd vermaakt zich met de waterpomp op de Berendonck
pen op te sporen, waaraan je je zou kunnen
bezeren. Info hierover is te vinden op www.
waterzoekers.nl.
Een ander type waterzoekers zijn de leerlingen
van de basisscholen die deelnemen aan een
educatief project. Ze nemen water- en grondmonsters
en krijgen verschillende opdrachten
over wat ze zoal waarnemen aan grondsoorten
en leven in het water. Dit doen ze met behulp
van een kist hulpmiddelen van het RGV, zoals
schepnetten, glaasjes en schopjes. Ook wordt
naar de bomen gekeken - de soorten, de schors
enzovoort - en de hoogte gemeten. Voor de
kinderen zijn er bij het water ook nog speeltoestellen
en een waterpomp.
Beheer
Dit alles vraagt veel zorg, zeker in het hoogseizoen.
De toiletgebouwen, die elk een eigen
naam hebben gelieerd aan streeknamen, worden
onderhouden door de Agrarische Bedrijfsvereniging
en door medewerkers van de RGV
zelf. Good old Jan Derks zorgt dat de stranden
bijgehouden worden. De versnaperingen worden
nu verkocht vanuit wagens; voorheen ge-
beurde dat vanuit de gebouwtjes. Deze wagens
hebben ook EHBO-materiaal aan boord.
Het muziekfestival Emporium, dat jaarlijks
wordt gehouden met een podium op het water
en vuurwerk boven het water, brengt veel
vuiloverlast met zich mee. Een gespecialiseerd
bedrijf zorgt voor het opruimen daarvan. Ook
worden veel vlonders aangelegd ter bescherming
van de ligweiden. De beheerders van de
RGV hebben bijzondere opsporingsbevoegdheid
en kunnen verbaliseren.
Vanaf 1 mei jongstleden tot 16 september aanstaande,
het hoogseizoen, zijn de stranden met
het water verboden terrein voor honden. Een
aparte hondenzone is dan geldend; zie de borden.
Europese strenge richtlijnen voor de waterkwaliteit
en de ondervonden overlast liggen
aan dit verbod ten grondslag.
Informatie: www.berendonck.nl, www.rgv.nl
en bij de regiobeheerder van de Berendonck:
Panhuisweg 55, 6603 KG Wijchen, telefoon:
(024) 641 25 70.
Tekst en foto’s: Theo Vermeer
11

Wonen aan het water
Wie over de Friese wateren vaart, wordt jaloers op de mensen die aan
het water wonen; niet alleen een auto voor de deur, maar ook een boot
bij de tuin. In Dukenburg kan dat ook. De foto’s bewijzen het. Alleen
heeft een boot weinig zin: je komt er niet ver mee!
Foto’s van links naar rechts: eerste rij: Zwanenveld (beide foto’s van
Ron Disveld); tweede rij: Tolhuis (René van Berlo) en Lankforst (Deddy
Aalders); derde rij: Meijhorst en Weezenhof (beide René van Berlo).
12
de Dukenburger - juli 2009

Het Takenhofplein: een grensgeval
Reisde je zo’n 25 jaar geleden vanuit Nijmegen-Centrum
richting Wijchen/Grave, dan
vormde het ruime kruispunt Takenhofplein
een duidelijke keuzepoort naar linksaf Dukenburg
en rechtsaf het nog gloedjenieuwe
Lindenholt.
Op het plein markeerden de Blokken van
Struycken deze plek als een baken in het
verkeer. Het Takenhofplein is nog altijd een
grensgeval tussen Dukenburg en Lindenholt,
maar heeft intussen wel enige eigen geschiedenis
geschreven. Ook is het plein in de rol van
wegwijzer gegroeid.
Heel gebied
Ver voordat de woonboulevard werd aangelegd
en er aan de nieuwbouwwijk Lindenholt
nog volop gesleuteld werd, had je een goed
zicht op het Takenhofplein vanaf de Wijchenseweg.
Het hele gebied hier langs de spoorlijn
heette tussen 1974 en 1992 Takenhofplein.
Een bijzonderheid vormde de voetgangersbrug
van Dukenburg naar Lindenholt, die één in-/
uitgang had in een flat aan de Voorstenkamp,
de andere op Dukenburg bij de treinhalte. Ook
stond er een aantal maanden bij de Viaductweg
een noodsupermarkt waar het in de zomer een
ware sauna was. Dit is recente geschiedenis.
Verleden
Verder terug in de tijd kom je de naam Takenhof
tegen in de zestiende eeuw. In 1551 namelijk
kocht Thomas Taeck van de zusters van
het Sint Agnesklooster (Sint Agnetenweg) een
stuk land voor de bouw van zijn hofstede. De
hoeve met de naam Takenhof verrees voorbij
Café Het Zwaantje, met aan de overkant de
boerenhof Hazelarenbosch. Op een kaart van
Nijmegen en omgeving uit 1635 staan ook de
boerderijen Bloemberg en Kloosterhof vermeld.
De eeuwenoude boerderij Kloosterhof
bleef bewaard om wijkcentrum in Lindenholt
te worden, maar het bouwwerk ging in 1977
in vlammen op. De naam Bloemberg kom je
op een Dukenburgse flat tegen, terwijl ook
aan de Hazelarenbosch een beetje herinnering
bewaard is gebleven, als je de dichtregel van
H.H. ter Balkt onder de loep neemt: ‘Hazelaar
plantte ik voor haar vier poorten, al haast vervluchtigd;
voor haar rose bloesem.’ Deze tekst
staat rondom de bak van de fontein op het Takenhofplein.
Kort geleden en heden
Dan is het 8 juni 2000, de dag van de officiele
ingebruikstelling van de fontein. Sommige
media en personen noemen het de grootste
fontein van Nederland, anderen betitelen het
geheel als het lelijkste plein van Nederland, of
‘net zo lelijk als het Keizer Karelplein, maar
mét een kekke fontein’. Plein 1944 scoort ook
hoog op de ladder van lelijkste pleinen, Nijmegen
is met stip genoteerd.
De fontein op het Takenhofplein, die voor enige
allure moet zorgen, produceert vooral veel
nattigheid. Fietsers krijgen geregeld een ongewenst
nat pak en er zijn mensen die onheil zien
in de waterstralen: gladheid op de rotonde en
zelfs overstromingsgevaar! De computergestuurde
technische installatie van de fontein
zou het wel eens kunnen laten afweten…
De betonnen waterbak met de roestvrijstalen
bol heeft een doorsnee van zeventig meter. De
waterstralen kunnen vijftien tot achttien meter
hoog de lucht in gespoten worden. De fon-
tein kostte één en een kwart miljoen gulden;
VROM stelde 150 duizend harde guldens subsidie
ter beschikking. De technische installatie
voor de fontein werd ontworpen en aangelegd
door de firma Modderkolk uit Wijchen.
Ook plussen
Een ander minpunt naast wateroverlast van de
fontein wordt gevormd door waterminnende
vogels. Een eendenfamilie heeft enige tijd in
de bak gehuisd, terwijl vooral meeuwen de bol
grijswit schilderen met hun uitwerpselen. In
2007 maakten medewerkers van Novio Techniek
de fontein helemaal schoon.
Pluspunten zijn er wel degelijk. Zo worden in
de donkere uren de rand van de bak en het water
van de fontein in meerdere kleuren aangelicht.
In kersttijd een sprookjesachtig gezicht
met de versiering van de kantoorpanden rondom
en een kerstboom van de gemeente. Ook
ontwierp de kunstenares Wilma Coehoorn ooit
speciale verkeersborden voor het Takenhofplein
en staat er ter verfraaiing een standbeeld
van een ‘vrouw met vlinder’, genaamd Het onderweg
zijn, van de hand van Fioen Blaisse.
Tenslotte bekleedt het Takenhofplein vanaf het
hoekig begin in de jaren zeventig tot en met
nu als rotonde een voorname spilfunctie in het
wegverkeer. Als je de naam van het plein googlet
dan zie je dat kantoren, winkels, sportclubs,
particulieren en evenementen beschrijven hoe
je via het Takenhofplein het beste je Nijmeegse
bestemming kunt bereiken. Het plein heeft
duidelijk een TomTomTaeck gekregen!
Tekst: Hette Morriën
Foto: Ron Disveld
de Dukenburger - juli 2009 13

Stromend water
Zitten aan de waterkant: daar gaat een
enorme rust vanuit.
Wachten op de vis die hapt, turen naar de
stenen, waterplanten en zwerfvuil op de
bodem, de kwetterende eenden volgen... Er
borrelt van alles op: het water huilt de tranen
van verdriet of geluk, inspiratie komt
aanwaaien.
Zou er daarom midden in de waterblauwe
Ontmoetingskerk een schaal met helder
water staan?
Het gewone water wordt hemelwater door
de weerspiegeling van de lucht door de
dakramen.
Het wordt hemels water door de gebeden
en de liederen.
Dit water stroomt als doopwater over de
hoofden van baby’s en volwassenen. Het
wordt eerbiedig gesprenkeld bij het afscheid
van overledenen. Kinderen spelen
ermee zo gauw ze de kans krijgen. Het
geeft waterpret als bij wijding van palmtakken
ook mensen de verfrissing van water
voelen. Rond deze bron stroomden heel
wat tranen van geluk en verdriet. Inspiratie
waait rondom. Mensen die in de put zitten
vinden er een bron om kracht uit te putten.
‘Gelukkig is de mens die als een boom wortelt
aan stromend water’ (Psalm 1). Je kunt
zoals Marco Borsato zingt ‘staren over het
water, dat net als ik ooit in beweging was.’
Wortelen aan het water is actiever, meer
zijn tweede couplet: ‘Dus blijf ik hier nu
wachten tot het water ooit weer in beweging
komt.’
Gelukkige mensen kunnen we worden:
waar je in Dukenburg maar aan het water
gaat zitten, al ons water stroomt! Nu alleen
nog tijd maken om die bron van leven op
te zoeken.
Joska van der Meer
Pastor in de Ontmoetingskerk
14
Mensen in Dukenburg
L.A.C. de Waal over zijn hobby’s en
de herkomst van zijn achternaam
Lac is het franse woord voor meer. Lac Leman
is bijvoorbeeld de naam voor de ruime
watermassa met een indrukwekkende
spuitfontein. Midden over deze ruime binnenzee
dobbert de grens van Frankrijk met
Zwitserland. Wij kennen deze plas als het
meer van Genève. De Dukenburger zocht en
vond voor dit waternummer iemand die de
achternaam heeft van een ons zeer bekende
rivier, en als voorletters L.A.C. Een combinatie
die bijzonder is en een naam oplevert
om met trots te dragen.
Eén telefoontje was voldoende
om Ans de Waal te overtuigen
dat het leuk zou zijn als haar man
iets aan de Dukenburger wilde
vertellen in dit themanummer.
Een afspraak, een foto-opname
en wat vragen volgden weldra.
L.A.C. de Waal staat voor Leendert
Anthonie Cornelis de Waal,
een Weezenhofbewoner. Nooit
eerder is hij door iets of iemand
op de combinatie van een Frans
meer en onze eigen rivier geattendeerd.
Des te verrassender is
het dat Leen en Ans hun laatste
strandvakantie doorgebracht
hebben aan de Noordfranse kust
in de buurt van Boulogne sur Mer. De komende
vakantie gaat waarschijnlijk naar zuidoost
Frankrijk, waar zij de caravan zeer zeker zullen
neerzetten aan de oever van meer of rivier.
In alle gevallen gaan de twee honden mee als
trouw reisgezelschap. De honden, Lobke en
Beike - stoere Friese namen - zijn stapelgek
op water. ‘Het zijn nog net geen zeehonden,’
aldus Ans.
Uitvalsbasis
Baas en bazin van de honden hebben zwemmen
of een andere vorm van verpozing in of
om het water zeker niet als hobby. Leen: ‘Het
liefst ga ik een eind motorrijden of hardlopen.
Overigens is Dukenburg een geweldige uitvalsbasis
voor wandelingen naar bos of water.
Vogelzang, de vennen, de Berendonck en
de Staddijk, alles is op loopafstand.’ Leen en
Ans woonden zo’n beetje overal in Nederland,
‘maar dit tref je nergens zo aan.’
Het dichtstbijzijnde water bij huis in de Wee-
zenhof – waar ook de foto met de honden gemaakt
is – is de watergang langs de Westkanaaldijk.
Daarachter ligt het Maas-Waalkanaal.
Waarmee we terechtkomen bij de familienaam
De Waal.
Nee hoor, de achternaam van Leen is absoluut
niet van Nijmeegse origine, hoewel je het wel
zou denken. Leen: ‘Waarschijnlijk heeft het
te maken met Franstalig België (Wallonië) en
is de naam verbasterd van De Wael naar De
Waal. Een andere versie is dat mijn voorouders
lange tijd geleden als protestante Hugenoten
gevlucht zijn uit Frankrijk en bij hun komst
in Nederland – in dit geval Zeeland – door de
plaatselijke bevolking werden aangeduid als
de Walen.’
Zeeuws
Kijk aan, de voorouders van Leen vormen, afkomstig
uit onze meest waterrijke provincie,
een verrassende link voor deze de Dukenburger.
De vader van Leen komt uit Colijnsplaat,
een klein dorp op wat oorspronkelijk een
Zeeuws eiland was: Noord-Beveland. Colijnsplaat
is van oudsher een belangrijke vissershaven.
Leen: ‘Ik ben daar zelf vaak (op vakantie)
geweest. Tot de jaren zestig moest je dan
altijd met een veerboot overgezet worden om
het eiland te bereiken. Maar van deze waterrijke
achtergrond vind je weinig meer bij mij
terug.’
Tekst: Hette Morriën
Foto: Bart Noordijk
de Dukenburger - juli 2009

Sportpagina
AQUA-NOVIO’94
Leren en presteren bij Nijmeegse zwemvereniging
Onlangs vonden in sportfondsenbad West
de Gelderse kampioenschappen zwemmen
plaats. Het massaal toegestroomde publiek
was getuige van prima prestaties van de
zwemmers van de Nijmeegse zwemvereniging
Aqua-Novio’94. Ondanks de jeugdige
leeftijd van de club - dit jaar wordt het derde
lustrum gevierd - is het niveau in korte tijd
flink gegroeid. Maar Aqua-Novio biedt niet
alleen ruimte voor de zwemmende topsporter.
Van jong tot oud, iedereen is welkom om
te (leren) zwemmen. En wie meer voelt voor
waterpolo of synchroonzwemmen, kan ook
bij de club terecht.
Ook al bestaat Aqua-Novio’94 pas vijftien jaar,
de Nijmeegse geschiedenis van het zwemmen
in clubverband gaat veel verder terug. De officiële
oprichtingsdatum van Aqua-Novio op
1 april 1994 was het resultaat van een fusie
tussen drie clubs, NZC’21, Pluvius en Zeus.
Over de periode vóór 1994 weet Peter van
den Braak, momenteel onder meer voorzitter
van De Zevensprong, het nodige te vertellen.
Hij was tientallen jaren actief in de Nijmeegse
zwemsport. Voor informatie over het huidige
Aqua-Novio gaan we te rade bij Jan-Wilhelm
van der Heijden, voorzitter en pr-man van de
waterpolo-afdeling van de club.
De fusie in 1994 verliep niet zonder slag of
stoot. De drie verenigingen, ooit ideologisch
van elkaar gescheiden in het destijds verzuilde
Nederland, hadden ieder zo hun eigen manier
van doen. Zeus had zich bijvoorbeeld in 1956
van de Watervrienden, het latere Pluvius, afgescheiden.
Gebrek aan kader, vooral ook bij
de jeugd, noopten de drie ertoe de krachten te
bundelen. De liefde voor de zwemsport bleek
gelukkig groter dan het focussen op onderlinge
verschillen!
Bloeiende vereniging
Momenteel telt Aqua-Novio’94 bijna duizend
leden en is daarmee een van de zeven grootste
zwemverenigingen in Nederland. De vereniging
biedt onderdak aan zowel gevorderde
als beginnende zwemmers. Naast het geven
van zwemles aan de allerjongsten (vanaf 4½
jaar) wordt in een drietal takken competitie
gespeeld: waterpolo, synchroonzwemmen en
wedstrijdzwemmen. In die laatste categorie
Aqua-Novio’94 in actie tijdens de Gelderse kampioenschappen 2009
zijn ook Master-zwemmers (zwemmers van
25 jaar en ouder) actief.
Aqua-Novio’94 heeft afgelopen seizoen de
nodige sportieve successen geboekt. Tijdens
de Gelderse zwemkampioenschappen behaalde
de club 59 medailles tegenover 31 vorig
jaar. Een aantal zwemmers wist goede prestaties
neer te zetten bij daaropvolgende nationale
kampioenschappen.
De afdeling waterpolo bracht drie kampioensteams
voort, twee bij de senioren en een bij
de jeugd. De jeugd onder dertien jaar mocht
zelfs strijden voor het Nederlands Aspiranten
Kampioenschap.
Vier zwembaden
Trainingen en wedstrijden vinden altijd plaats
in één van de vier Nijmeegse zwembaden. In
Sportfondsenbad Nijmegen-West (aan de Planetenstraat)
worden de thuiswedstrijden van de
wedstrijdzwemmers en waterpoloërs georganiseerd.
Hier wordt ook zwemles gegeven evenals
in Sportfondsenbad Nijmegen-Dukenburg
(gelegen in de Meijhorst) en Sportfondsenbad
Nijmegen-Oost (in de Beethovenstraat). In dit
laatste bad trainen ook de wedstrijdzwemmers
en waterpoloërs. In de zomerperiode wordt er
getraind in het buitenbad van het Goffertpark.
De synchroonzwemmers trainen in Sportfondsenbad
Nijmegen-West en sporadisch in De
Veldschuur in Malden.
Een hoogtepunt voor de jeugd is het jaarlijk-
se Hobbel Bobbel Wobbel Water Weekend
(HBWWW). Alle leden tot veertien jaar met
minimaal een A-diploma mogen hieraan deelnemen.
Het thema is ieder jaar anders en de
activiteiten variëren. Plezier is gegarandeerd!
Andere noemenswaardige activiteiten van de
vereniging zijn het Oliebollentoernooi bij de
waterpoloërs en het Snorkelduiken van de
zwemafdeling.
Het derde lustrum van Aqua-Novio’94 gaat
niet onopgemerkt voorbij. De speciaal daarvoor
in het leven geroepen Lustrumcommissie
organiseert op zaterdagmiddag 11 juli een
spetterende activiteitenmiddag voor de jeugd
in zwembad De Veldschuur in Malden.
Op dezelfde dag vindt er een feestavond plaats
voor alle leden en actieve vrijwilligers vanaf
veertien jaar. Feestlocatie is Technische School
Jonkerbosch in Nijmegen. Er kan geswingd
worden tot in de kleine uurtjes!
Informatie
Kijk op www.aquanovio.nl. Het doorklikken
op het keuzemenu bovenaan en links op de pagina
biedt uitgebreide informatie over alle takken
van zwemsport binnen Aqua-Novio’94.
Er zijn ook veel foto’s te bekijken. Via ‘Intro
vereniging’ en vervolgens ‘Contact’ zijn de
gegevens van alle contactpersonen van de verschillende
zwemdisciplines te vinden.
Tekst: Bart Matthijssen
Foto: Linda Geul
de Dukenburger - juli 2009 15

Veel meer dan zwemmen alleen
Het zwembad in de Meijhorst is meer dan
een grote kuip vol water. Het Sportfondsenbad
Nijmegen-Dukenburg – de officiële benaming
– biedt ook veel meer dan zwemmen
alleen. Natuurlijk kan men er recreatief
baantjestrekken en wordt er (school)zwemles
gegeven, maar de meeste openingsuren
zijn er voor aquasporten en bewegen in het
water. Bij alle varianten wordt het hele lijf
getraind. Wat het zwembad verder biedt is
de mogelijkheid om elkaar in clubverband
te ontmoeten, het gevoel te krijgen ergens
thuis te zijn. Saamhorigheid is de term die
Wil Rengers, de locatiemanager van het
bad, graag gebruikt. Ook voor het team van
medewerkers zelf!
Bekijk je het rooster buiten de uren om waarop
recreatief gebadderd kan worden, dan zie
je namen voorbijkomen als: JIP’s VIP-club,
Aquarobics, Aquasportief, Aquajogging,
Aqua-fifty fit en Gezond en wel; een kleine
greep uit het assortiment. JIP’s VIP-club is de
16
Sportfondsenbad Dukenburg
meest recent gestarte activiteit voor kinderen
tot en met twaalf jaar. Om lid te worden is het
bezit van het A-diploma vereist. Alle woensdagmiddagen
wordt er waterpolo gespeeld,
gedoken of gesnorkeld, of een ander spannend
iets gedaan. Het clubpasje kan het kind van
zijn zakgeld betalen, zo goedkoop is het. Het
pasje geeft toegang tot JIP’s VIP-club, korting
op JIP-artikelen en toegang tot elke recreatieve
zwemtijd. Om van te wátertanden… Voor kinderen
die het zwemmen nog moeten leren is
daartoe de mogelijkheid van maandag tot en
met donderdag en in het weekend. Pluslessen
in kleine groepen zijn er voor kinderen die net
iets meer aandacht nodig hebben.
Volwassenen
Voor volwassenen zijn de aquaclubs -jogging,
-sportief en Aquarobics. Muziek vormt hier
een hoofdmoot voor het bewegen, maar ook de
deskundige begeleiding. Alle instructeurs hebben
een specialistische opleiding gehad en zij
volgen regelmatig applicatiemodules. Aquaro-
Locatiemanager Wil Rengers geeft uitleg over de onderwaterwereld met de diverse installaties
bicles in ondiep water is eenvoudig te volgen.
Aquasportief is een mix van trimmen, fitness,
aerobics en joggen en vindt plaats in zowel
borstdiep als diep water. Voor Aquarobics en
Aquasportief is het wenselijk te kunnen zwemmen;
het hebben van een zwemdiploma is niet
nodig. Dit geldt ook voor Aquajogging, want
daar gaat het in het diepe stevig aan toe. Vóór
alles gaat het opbouwend werken aan ieders
gezondheid naar eigen kunnen in een sportieve,
gezellige sfeer. Het zwemwater draagt met
zijn thermische effecten bij aan een gevoel van
ontspanning en welbevinden. Een mens beweegt
zich vrijer, want het water werkt activerend
met zijn weerstand en opwaartse kracht.
Door de oefeningen kunnen gewrichten soepeler
worden, de spierkracht worden vergroot en
de conditie verbeterd.
Fifty fit
Een activiteit als meer bewegen voor ouderen
(MBVO) wordt al ruim 25 jaar gegeven. MBVO
onderging een naamsverandering waardoor de
drempel voor deelnemers lager werd. Het heet
nu Aqua-fifty fit. Het sociale contact in deze
groepen is belangrijk, hetgeen onderstreept
wordt door het kopje koffie of thee na afloop
dat bij de prijs inbegrepen is. En zelden zonder
een traktatie, hoewel mensen onmogelijk twee
keer per jaar jarig kunnen zijn. Bij de Aquaclubs
vormen gemiddeld vijftien tot twintig
mensen een groep, bij fiftyfit doorgaans tien
mensen meer. Veel van de groepen hebben een
hechte onderlinge band.
Gezond en wel is een speciale zwemgroep
voor (ex)hartpatiënten. Werken aan conditie
en mobiliteit betekent ook werken aan nieuw
zelfvertrouwen. Het contact met lotgenoten
is uitermate belangrijk bij Gezond en wel en
andere therapeutische of revaliderende activiteiten.
Een deelneemster aan Aquarobics, die even
aanschoof bij het vraaggesprek, vertelde
spontaan over haar ervaringen. Na een hernia
operatie van ruim tien jaar geleden gaf zij
zich op voor deze watersport en ze is er nooit
mee opgehouden. Haar dinsdagavond is haar
heilig, ze geeft hem niet gauw op voor iets
anders. Hooguit ruilt ze de avond in voor de
dinsdagochtend, zoals nu, omdat er een grote
vakantiereis gemaakt gaat worden. ‘Fijn vind
ik het,’ aldus Josephine, ‘dat je alle oefeningen
de Dukenburger - juli 2009

Het Sportfondsenbad Nijmegen-Dukenburg biedt niet alleen zwemmen, maar ook aquasporten en bewegen in het water
kunt doen in het water zonder kans op blessures.
Als ik op het droge deze bewegingen zou
doen dan dreunt dat door in mijn hoofd; in het
water merk ik er niets van. Je kunt je heerlijk
ontspannen, ook in de sauna. Bijkomstig leuk
is het dat je een vaste groep mensen leert kennen.’
Waterhuishouding
Vanuit de bewegingstechniek in het water maken
we een duik naar de techniek om het badwater
schoon en warm te houden. Jaap Geurts,
technisch manager van de Sportfondsenbaden
Nijmegen, gaf ons tekst en uitleg. Wil Rengers
liet ons de onderwaterwereld met de installaties
zien.
De bassins bevatten inclusief de buffer maar
liefst achthonderd kuub water. De gemiddelde
watertemperatuur is 29,1 graden met een pH,
tegenwoordig variërend tussen de 7,6 en 7,2
(voorheen 8). De effectiviteit van chloor werkt
namelijk tachtig procent beter bij een lagere
pH. Per liter water is er 0,5 milligram chloor,
relatief laag derhalve. Het chloor wordt middels
een zoutelektrolyse-installatie zelf ter
plekke aangemaakt met normaal(keuken)zout.
Dus geen desinfectering meer met behulp van
chloorbleekloog. De huidige methode is veel
milieuvriendelijker met minder chemicaliën.
Er is minder last van chloorlucht en irritatie
van ogen en slijmvliezen.
Eens in de drie uur is er verversing van de hele
hoeveelheid water, overeenkomstig de wette-
lijke norm van de Wet veiligheid en hygiëne
van de bad- en zweminrichtingen. Regelmatig
worden gemeten: de temperatuur, het chloor
en het gebonden chloor; dit is een ammoniakverbinding
met vet, transpiratievocht et cetera.
Door douchen vóór het zwemmen kan men
al tachtig procent vuil kwijt raken. Eens in
de maand is er onafhankelijke laboratoriumcontrole
op alles. Twee keer per jaar worden
vijf watermonsters genomen op verschillende
plekken om op legionellabacteriën te controleren.
Twee keer per week is er ook nog eens ’s
nachts doorspoeling op 85 graden. Bacteriën
worden zo gedood door hitte. Het koude water
wordt zo koud mogelijk gehouden.
Gestookt wordt met gas middels WKK (Warmte
Kracht Koppeling) gas- en ketelinstallatie.
Met behulp van een motorinstallatie wordt
zelf elektriciteit gemaakt, groene stroom, een
rendement van maar liefst 98 procent. De
luchtkwaliteit wordt op peil gehouden middels
verversing door de luchtafzuigingsinstallatie.
De luchtvochtigheid is meestal rond de 62 procent,
wel weersafhankelijk.
Vijftien tot dertig liter water wordt er ververst
per bezoeker per dag. Tel maar uit op drukke
dagen met zeshonderd bezoekers…
Voor de waterstuwing zijn aparte pompen. Gefilterd
wordt er in de filterinstallaties met zand
(1200 kilo) en actieve kool (900 liter). Straks
wordt kool niet meer gebruikt. Om gebonden
chloor uit elkaar te trekken wordt er ook
nog ultra violet bestraald. Het teveel aan loog
wordt standaard automatisch geneutraliseerd.
Jaap heeft 28 jaar geleden deze methode bedacht.
Het grove vuil met pleisters, papiertjes,
ja zelfs ooit een kunstgebit, wordt vooraf apart
uitgefilterd.
Een kijkje in de kelder leerde ons ook nog, dat
de grote grijze waterbassins van beton zijn. Dit
in tegenstelling tot de fraaie, kleurrijke betegelde
zwemwereld boven en de grote kleurige
kunstzinnige muurschildering.
Storingen worden zoveel mogelijk door de
technische dienst opgelost middels het GBS
(Gebouw Beheer Systeem).
Het motto van het zwemmen blijft: gezonder
eruit, dan erin! Of Jaap zelf zwemt? Neen dus,
noem het maar beroepsdeformatie…
Informatie
Voor het rooster met openingstijden, voor
kaarten waarop elke badactiviteit afzonderlijk
beschreven wordt, voor de cursus- en toegangsprijzen
en overige zwembadinformatie,
kunnen belangstellenden terecht op www.
sportfondsen.nl/nijmegen of persoonlijk aan
de balie in de entree. De entree die soms net
een gezellige huiskamer is, wanneer een groep
die z’n uurtje sporten achter de rug heeft, gezellig
nababbelt en afspraken maakt voor ontmoetingen
elders.
Tekst: Hette Morriën en Theo Vermeer
Foto’s: Theo Vermeer
de Dukenburger - juli 2009 17

Watersnood in en om Nijmegen
(Dreigende) overstromingen in 1855, 1926, 1993 en 1995
Een watersnood is niet het eerste waar we
in de Dukenburg op zitten te wachten of
dat we er rekening mee willen houden. Toch
is deze gedachte niet eens zo vreemd. De
Dukenburg ligt ingeklemd tussen Maas en
Waal en de komende verhoging van het waterpeil
in het Maas-waalkanaal maakt dat
deze gedachte best eens nader bekeken mag
worden.
Recentelijk waren wij te gast bij de Nijmeegse
Reddingsbrigade in het boothuis aan de Berendock.
Hier werden we geïnformeerd over
de verschillende activiteiten van deze brigade.
Naast de activiteiten aan de Berendonck is ze
ook actief aan de Waalkade en eigenlijk overal
waar het Nijmeegse water risico’s kent. Soms
verlenen zij hulp bij watersnoden, zoals in
1993 en 1995 in Limburg, waar de Maas buiten
zijn oevers liep. Dan wordt het spannend
en moet je kunnen beschikken over mensen en
middelen die ook daadwerkelijk ingezet kunnen
worden. Nou, dat kunnen ze bij de Nijmeegse
Reddingsbrigade.
Weten we wel dat we al meerdere malen dicht
bij een noodsituatie geweest zijn? Neem nu de
Watersnoodramp van 1855. Dit was een van
de laatste, zware overstromingen uit de negentiende
eeuw. Ze vond plaats in de Gelderse
Vallei en het Land van Maas en Waal.
En de watersnood van 1926. Toen fungeerde
het gebied bij Overasselt als badkuip van Midden-Nederland.
Dat bleek toen in dat jaar de
Maasdijk bij Overasselt doorbrak. Een ongekende
overstroming was het gevolg. Archiefbeelden
tonen hoe hoog het water stond en hoe
de bewoners probeerden met bootjes het vee
te redden.
Stank
De 97-jarige Harry Jans uit het dorpje Balgoij
bij Wijchen kan nog aanwijzen hoe de banken
uit de kerk werden gehaald en waar de beesten
kwamen te staan. De koeien gingen per boot,
de paarden moesten zelf naar de kerk zwemmen.
Jans herinnert zich hoe de kerk er na
enkele dagen uitzag. De vloer was besmeurd
door de koeien en de stank was ongekend. Een
getuige vertelt hoe ze in het dorp het water via
de kerk hoorde aankomen alsof ‘het de branding
van de zee was.’ Een ander weet nog hoe
zij de stoep aan het vegen was op die dag in
18
De Steenstraat tijdens de watersnood van 1926
januari 1926. Een buurman raadde haar aan de
rommel maar te laten liggen. ‘Kind, het water
komt eraan. In Overasselt is de dijk door.’ De
kippen werden vervolgens op zolder gestald en
bewoners droegen hun biggetjes in veilingkistjes
de trap op, naar boven. De overstroming
was een uitzondering en maakte indruk. Maar
aan de overkant van de rivier waren bewoners
gewend om sowieso een paar keer per jaar
natte voeten te halen. Dat was destijds voor de
boerenbevolking een ramp. De oogst mislukte,
het gras kon niet gemaaid en nooit was duidelijk
wanneer en hoe vaak in een jaar het water
zou komen.
Kanon
In het Maasstadje Grave werd in vroeger tijden
in geval van een overstroming een kanon
afgeschoten om bewoners te waarschuwen dat
het water eraan kwam. Wie het kanonschot
hoorde, gaf het signaal door als een fluittoon
die door andere bewoners verderop weer werd
verspreid. In de vorige eeuw besloot de overheid
de Maas te temmen naar een ontwerp
van ingenieur Lely. De kanalisatie werd een
werkverschaffingproject waarbij onder streng
toezicht door honderden arbeiders lange uren
werden gemaakt. Er vielen bij dit werk - door
blikseminslag - zelfs enkele doden. Doordat
bochten werden rechtgetrokken en extra dijken
aangelegd, bleven de bewoners van de
oevers van de Maas lange tijd verschoond van
wateroverlast. Tot de waterspiegel rees en er in
1993 en 1995 weer grootschalige overstromingen
waren. Een van de meest aansprekende gebeurtenissen
van de watersnood 1995 vormde
zonder twijfel de evacuatie van ongeveer 250
duizend mensen. Zonder noemenswaardige
problemen vertrok een groot deel van de inwoners
uit het bedreigde gebied.
Toekomst
Als we achteraf naar de bestrijding van de
watersnood van 1995 kijken, en in het bijzonder
naar het evacuatieproces, dan kunnen we
constateren dat deze succesvol was. Desalniettemin
is er uiterste voorzichtigheid geboden
met het eenvoudigweg vertalen van dit succes
naar toekomstige situaties. Grote delen van
de rivierdijken bevonden zich in een slechte
staat. Jarenlang was de aandacht voor de veiligheid
van de dijken een onderwerp met een
lage prioriteit. Dit gebrek aan prioriteit zorgde
ervoor dat het geplande onderhoud aan deze
dijken vertraging opliep. Na de gebeurtenissen
in 1993, toen de waterstanden ook een kritieke
hoogte bereikten, waren autoriteiten en
burgers zich ervan bewust dat de dijken verouderd
waren. Toen de waterstand in de rivieren
begin 1995 opnieuw een kritische hoogte
bereikte, was het iedereen duidelijk dat er zich
weer een dreigende situatie zou voordoen.
De gunstige omstandigheden van de watersnood
hebben een duidelijke invloed gehad
op het ordelijk verloop van de evacuatie. Dit
mag niet uit het oog verloren worden wanneer
wij willen leren van deze gebeurtenissen.
Aan de andere kant heeft de evacuatie tijdens
de watersnood van 1995 ook interessante
bevindingen opgeleverd. Het proces van
evacuatie-expansie, waarbij autoriteiten de
druk voelden om tot evacuatie over te gaan en
burgers zich genoodzaakt voelden te evacueren,
is een voorbeeld hiervan. Dit leidde tot
voorzienbare en onvoorzienbare gevolgen die
soms voor verrassingen zorgden. Maar misschien
is de belangrijkste les van deze operatie
wel dat de burger in Nederland het zo slecht
nog niet doet. Zeker niet zolang vrijwilligers
van de Nijmeegse Reddingsbrigade hun werk
met enthousiasme kunnen blijven doen en dat
burgers ook voor het uitzonderingsgeval - zoals
een watersnood - toch op een juiste manier
kunnen reageren.
Tekst: Harry Kip
Foto: Regionaal Archief Nijmegen
de Dukenburger - juli 2009

(Bijna) ongevallen in het water
Analyse en adviezen van de Nijmeegse Reddingsbrigade
Hoeveel mensen per jaar verdrinken of bijna
verdrinken, weten we niet precies. Dat
komt omdat verdrinkingsongevallen niet altijd
worden doorgegeven aan de politie. Een
drenkeling die op tijd wordt gered door een
toevallige voorbijganger, is allang blij dat hij
leeft! Ze denken waarschijnlijk allebei dat
het niet nodig is om naar de politie te gaan.
Het is immers goed afgelopen. Toch is het
belangrijk dat de politie het weet. Zij kunnen
dan maatregelen nemen om ongevallen
op die plaats in de toekomst te voorkomen.
Ga het ongeval dus altijd melden bij de politie.
Denk niet: ‘De ander gaat wel,’ maar ga
samen of spreek af dat jij alleen gaat.
Per jaar overlijden in Nederland gemiddeld
vijfhonderd mensen door verdrinking. Bijna
de helft daarvan is jonger dan twintig jaar. En
daar weer de helft van zijn kinderen jonger dan
vijf jaar. Veel slachtoffers van verdrinkingsongevallen
zijn nog kinderen! Het zijn er natuurlijk
teveel.
Drenkelingen
De meeste drenkelingen komen in het ziekenhuis
terecht. Op de afdeling Spoedeisende
Hulp (de ‘eerste hulp’) komen elk jaar maar
liefst gemiddeld honderd mensen binnen die op
het nippertje zijn gered. Van het aantal mensen
dat per jaar door verdrinkingsongevallen in
het ziekenhuis wordt opgenomen, is meer dan
de helft kinderen. Vooral kinderen jonger dan
vier jaar. Van de volwassen slachtoffers zijn de
meesten tussen de 25 en 54 jaar. Omdat deze
de Dukenburger - juli 2009
twee groepen het vaakst door een ongeval op
of in het water in het ziekenhuis terechtkomen,
noemen we ze de risicogroepen.
Kinderen verdrinken vaak dicht bij huis (binnen
150 meter van hun huis). Waarschijnlijk
had het voorkomen kunnen worden. Bijvoorbeeld
door bij gevaarlijke plekken een afscheiding
te plaatsen. Als je bedenkt dat er nog altijd
tweejarigen in een tuinvijver verdrinken,
betekent dat, dat er nog veel aan preventie gedaan
kan worden.
Let er vooral bij kinderen die jonger zijn dan
vier jaar op dat ze uit de buurt van water blijven.
Ze zijn vaak heel nieuwsgierig en stappen
overal op af. Maar ze zijn te jong om te leren
zwemmen. Zelfs in heel ondiep water kunnen
ze nog verdrinken. Houd ze dus voortdurend in
de gaten! Het zou immers je broertje of zusje
kunnen zijn.
Wat oudere kinderen, zo tussen vier en acht
Een duiker
jaar, verdrinken misschien minder snel in ondiep
water. Maar ook hen mag je niet uit het
oog verliezen. Ze hebben een eigen willetje.
Als ze dat willen, is het vaak moeilijk om ze
bij water vandaan te houden.
Het behalen van een zwemdiploma geeft geen
garantie om niet te verdrinken. Je leert immers
zwemmen onder bekende en gunstige omstandigheden,
zoals het heldere, warme water in
het zwembad. Ook draag je dan makkelijke,
lichte kleding. Naast de enorme schrikreactie
die het buitenwater teweeg kan brengen, is het
koud en onbekend, voelt het vreemd aan, kan
het diep zijn enzovoort.
Na het behalen van je zwemdiploma A, B of
C kun je bij de Nijmeegse Reddingsbrigade
leren hoe je jezelf, maar ook je vriendje kunt
redden.
In Nederland zijn er veel kanalen, sloten, beekjes,
meren en vijvers. Dat noemen we allemaal
oppervlaktewater.
Oppervlaktewater
We delen het oppervlaktewater in vier groepen:
1) water dat is aangelegd voor de sier, zoals
een vijver in een tuin of park;
2) water dat zorgt voor de waterbeheersing in
Nederland, zoals sloten, singels en watergangen
(dit zijn openingen of buizen waar water
door stroomt):
3) water dat door de recreatievaart en de beroepsvaart
wordt gebruikt om er vracht over te
vervoeren, zoals kanalen en rivieren;
4) alle andere wateren, zoals de plassen die
ontstaan door grind- en zandwinning.
Duikers
Buizen onder de weg of het fietspad door noemen
we duikers. Deze staan in verbinding met
water dat aan beide kanten van de weg ligt. Dit
zijn ook gevaarlijke plaatsen, omdat kinderen
daar in terecht kunnen komen. Door een rooster
voor de ingang van de buis te plaatsen kan
dit worden voorkomen.
Meer informatie? Kijk op:
www.nijmeegsereddingsbrigade.nl.
Tekst en foto duiker: Frans van de Laarschot
Foto boot: Harry Kip
19

‘De sport heet vissen, niet vangen’
Dukenburg is gebouwd rondom vijvers.
Deze vijvers staan met elkaar in verbinding
door duikers die onder straten en wegen
doorlopen. Als die duikers niet verstopt
zijn, kan een avontuurlijke vis zó een rondje
Dukenburg maken.
In stilstaand water van de vijvers voelen andere
vissen zich thuis dan in het stromend water
van het Maas-Waalkanaal. Snoekbaars bijvoorbeeld
leeft het liefst in dieper, stromend
water. Wie een beetje zijn best doet, kan onder
de oppervlakte vissen voorbij zien schieten.
Beet
In de vijvers wordt gevist, maar ook in het water
aan de Staddijk en in het kanaal. De Dukenburger
sprak met twee vissers die op een
mooie, maar winderige zomeravond tevreden
achter hun hengels hadden postgevat aan de
groene oever van een van de vele Dukenburgse
vijvers. Spontaan vertelden Joey en Joes
wat voor soorten vissen hier allemaal rondzwemmen:
voorn, brasem, zeelt, baars, snoek,
karper.
Tijdens ons gesprek had Joey beet: de verklikker
aan de hengel begon indringend te piepen.
Snel stond hij op en heel rustig trok hij
de hengel op terwijl hij de lijn langzaam inhaalde.
In een mum van tijd verscheen er aan
de haak een flinke vis boven water. Joey pakte
een schepnet en ving de vis daarin op. De vis,
20
meer dan dertig centimeter lang, lag op de wal
in het net, nauwelijks spartelend. Vakkundig
werd de haak uit de bek gehaald. Daarna zette
Joey de vis weer in het water. Even leek de
vis verdoofd en de kluts kwijt te zijn, maar al
na enkele ogenblikken kwam hij weer tot zijn
positieven en zwom hij rustig weg. ‘Dat was
een brasem, een vieze, slijmerige vis,’ merkte
Joey op. Liever vangt hij karpers die hier wel
tot twintig pond zwaar kunnen zijn. Vissers
houden graag een goede stek voor zichzelf:
‘Schrijf maar niet op waar we nu aan het vissen
zijn, anders komen er kapers op de kust.’
Visboer
Voor Joey is het leuke van zijn sport ‘om grote,
sterke vissen te vangen’. Het is voor hem spanning
en ontspanning tegelijk. Als Joey of Joes
een vis gevangen hebben, zetten ze die altijd
terug. Ze schatten dat de overgrote meerderheid
van de vissers dit voorbeeld volgt. De vissen
zijn ook niet lekker: vanwege de geringe
diepte hebben ze een nare grondsmaak. ‘Als ik
vis wil eten, ga ik naar de visboer.’ Als iedereen
zijn vangst mee naar huis zou nemen, dan
zouden de vijvers binnen de kortste keren leeg
zijn. ‘Sommige vissers nemen wél alle vangst
mee en vreten die op. Mensen uit Oost-Europa
die hier wel in groepjes komen vissen, zijn niet
kieskeurig.’
Zonder vergunning vissen levert een flinke
bekeuring op. Er wordt regelmatig, soms tot
vervelends toe gecontroleerd. Er is nog meer
verboden: ’s nachts vissen mag niet, levend
aas mag ook niet aan de haak, behalve wormen
en maden. Wie een vispas aanschaft, mag met
één hengel vissen, wie een grote visakte koopt
mag met twee hengels aan de slag. In Nederland
hoeft de aanstaande visser vooraf niet
een soort examen af te leggen zoals in andere
landen wel het geval is. Sportvissers Joes en
Joey vinden het prima dat er een vergunning
nodig is en dat controle plaatsvindt. Ze vinden
het echter overdreven dat een zesjarig kind dat
zijn hengeltje uitwerpt, ook al een vispas moet
hebben.
Ruimte maken
Beide geïnterviewde vissers hebben wél een
paar wensen. De vijvers zouden opnieuw uitgebaggerd
moeten worden, er zit veel te veel
groen zoals plompenblad in. Woekerend groen
maakt verantwoord vissen onmogelijk. Als
een vis toehapt in een dergelijk onderwateroerwoud,
dan raakt de lijn met de heen en weer
zwemmende vis bij het binnenhalen gegarandeerd
verstrikt in het groen. Dat loopt meestal
niet goed af met de vis die zich vast heeft gezwommen.
Een andere wens is dat binnen de
uitdijende rietkragen aan de oever open plekken
worden gemaakt zodat er plek is om een
hengel uit te werpen.
Tekst: Hans van Gennip
Illustratie: Erik Treffers
de Dukenburger - juli 2009

Watervogels in Dukenburg
1. Grauwe ganzenfamilie 2. Kuifeend
3. Canadese gans
5. Meerkoet
7. Eend
8. Nijlgans
6. Aalscholver
4. Blauwe reiger
9. Knobbelzwaan
de Dukenburger - juli 2009 Foto’s: R. van Xanten (1), Wil van Cleef (2, 3, 8, 9), Ron Disveld (4, 5, 6, 7) 21

DUKENBURG
Gescheiden rioolstelsel in Dukenburg
Eendjes niet voeren, auto wassen op straat verboden, kliko wassen mag
Dukenburg heeft een gescheiden
rioolstelsel. Regenwater en afvalwater
worden in aparte buizen
afgevoerd. Dat heeft gevolgen voor
de bewoners. Zo is het verboden
auto’s op straat te wassen.
Afvalwater uit uw huis (toilet, keuken,
bad en wasmachine) gaat onder
de grond door rioolwaterbuizen naar
de rioolwaterzuivering. Regenwater
van uw dak loopt door de regenpijp
naar de regenwaterbuizen onder de
straat. Daar komt ook het regenwater
in van de straat en stoep. De regenwaterbuizen
voeren het water af naar
de vijvers in de wijk. Van daaruit
stroomt het water via de stuwen naar
het lager gelegen landbouwgebied.
Huishouden met regenwater
Eigenlijk vreemd om het regenwater
dat op uw eigen dak valt naar de vijvers
te laten stromen en drinkwater
terug te kopen om er de tuin mee te
sproeien. Als u veel werk maakt van
uw tuin dan loont het zeker de moeite
om regenwater in een regenton op
te vangen en te gebruiken. Een eenvoudige
regenton kost maar een paar tientjes en dat
is dus zo terug verdiend. Het relatief ‘zachte’
regenwater kunt u trouwens ook prima (beter
zelfs!) gebruiken voor uw kamerplanten, voor
het lappen van uw ramen en om andere klussen
in en om het huis te doen, zoals het terras
schrobben.
Auto wassen? Niet voor de deur!
Omdat de putten op straat via de regenwaterbuizen
op de vijvers uitkomen, komt alles wat
u op het putje loost in de vijvers terecht. Het is
dan ook niet best voor de vijvers als u uw auto
eens flink afsopt voor de deur. Op diverse plekken
in de stad zijn wasstraten gevestigd waar
u uw auto met emmer en spons, met een hogedrukspuit
of in een automatische, milieuvriendelijke
autowasstraat kunt reinigen. In zo’n
wasstraat wordt een minimum aan energie en
water gebruikt, en dit water wordt bovendien
voor het grootste deel gerecycled.
Hondenpoep niet in goot en sloot
Hondenpoep is mest en als mest in het oppervlaktewater
komt dan wordt het water voedselrijker.
Dat voedsel stimuleert de algengroei en
22
Doordat de mannetjeseenden makkelijk aan eten komen, vervelen ze zich. En de dames zijn de klos. Eendenvrouwen
worden zo vaak bestegen dat ze regelmatig verdrinken
die verstoort het kwetsbare ecologische evenwicht.
Daarom zijn er in Dukenburg op allerlei
gemakkelijk te bereiken plekken hondenuitlaatplaatsen
aangelegd. Voor iedere hond, slim
of niet, is het gemakkelijk aan te leren om eerst
op zo’n vaste plek zijn behoefte te doen voordat
hij gaat wandelen of spelen. Het spreekt
vanzelf dat die uitlaatplaatsen regelmatig worden
schoongemaakt. Uit onderzoek blijkt dat
men hondenpoep de meest vervelende vorm
van overlast vinden. Door gebruik te maken
van de hondenuitlaatplaatsen doen we daar
meteen wat aan. De gemeente Nijmegen hanteert
een strikt hondenpoepbeleid. Uw hond
mág ook buiten de uitlaatplaatsen zijn behoefte
doen; u bent dan wel verplicht de hondenpoep
op te ruimen. Ook in Dukenburg zijn hiertoe
hondenpoepbakken geplaatst.
Eendjes niet voeren
Samen met paps hand in hand aan het water.
De zak met oud brood ritselt. Al voor dat de
hand in de zak gaat, stuiven de eenden op je
af. Ze herkennen het geluid. Veel mensen weten
het niet, maar brood voeren is niet geschikt
voor eenden. In brood zit olie om de houdbaarheid
te verlengen. In water lost de olie op uit
het brood en bedekt het verenkleed van de eenden
waardoor zwemmen moeilijk wordt. Overig
‘gevoerd’ eten is ook ongezond vanwege
de vele vetten en andere voor eenden schadelijke
stoffen. Al deze voedingsstoffen verontreinigen
het water. We willen het water juist
gezond maken.
Doordat de mannetjeseenden (woerden) zo
makkelijk aan eten komen, vervelen ze zich.
En de dames zijn de klos. Eendenvrouwen
worden zo vaak bestegen dat ze regelmatig
verdrinken. Door dit onnatuurlijke gedrag zie
je op de raarste tijden eendenkuikens, ook in
de winter. In de winterkou bevriezen de kuikens
snel. Dit dierenleed moeten we met zijn
allen voorkomen. Dus voert u de eenden het
liefst niet.
Natuurvriendelijk tuinieren
U woont in een duurzaam woongebied. Daar
kunt u zelf aan meehelpen door uw tuin natuurvriendelijk
aan te leggen en te onderhouden.
U gebruikt dan geen tropisch hardhout,
tenzij het gegarandeerd gekweekt is.
Zogeheten verduurzaamd hout is ook uit den
boze, want in dat hout zitten allerlei chemi-
de Dukenburger - juli 2009

sche stoffen, die slecht zijn voor het milieu
als ze met het regenwater de grond in komen.
Het beste is om goedgekeurd hout te nemen
met FSC-keurmerk. Wilt u natuurvriendelijk
tuinieren dan legt u ook zo weinig mogelijk
verharding aan in uw tuin. De verharding die
nodig of toch gewenst is, moet dan zo worden
aangebracht dat regenwater er makkelijk
vanaf loopt en in de tuin kan wegzakken. U
doet er goed aan open verharding te gebruiken.
Dat type verharding is waterdoorlatend
en mooi tegelijk. Als u voor planten kiest die
aantrekkelijk zijn voor vlinders, honingbijen,
hommels en andere insecten, dan trekt dat ook
weer vogels aan.
Het is milieuonvriendelijk om agressieve
schoonmaakmiddelen als chloor in uw tuin te
gebruiken. Ook alle middeltjes tegen groene
alg-aanslag op stoepen en terrassen zijn slecht
voor het milieu. U kunt uw terras of stoep veilig
en goed schoonmaken met de oude, vertrouwde
groene zeep en soda. Ook giftige, niet
plantaardige bestrijdingsmiddelen zijn slecht
voor het milieu. Ze zijn niet alleen sterk milieubelastend
maar vaak ook dodelijk voor
‘nuttige’ dieren als bijen en vlinders. Daarom
is de onkruidbestrijding door de gemeente ook
gifvrij. Binnenkort wordt het zelfs verboden
om dergelijke middelen te gebruiken.
Meer informatie over natuur- en milieuvriendelijk
tuinieren is verkrijgbaar bij het gemeentelijk
informatiecentrum Open Huis.
Kliko wassen? Dat kan!
Bewoners die een kliko hebben voor hun
groente- en tuinafval willen graag dat deze
schoon blijft. Dat is ook beter voor hun gezondheid.
De gemakkelijkste manier om dat te
doen is om een speciaal bedrijf in te schakelen
dat daarin gespecialiseerd is. Deze spoelen
de kliko’s om en voeren het spoelwater en de
vuilresten af. Maar dat is niet voor iedereen
betaalbaar. Daarom maken veel bewoners zelf
hun kliko schoon. Probleem hierbij is dat het
water met groenteresten wegloopt naar de vijvers.
Dit hoeft echter geen probleem te zijn,
als u zich aan de volgende regels houdt: gebruik
voor het schoonmaken van de kliko’s
geen agressieve wasmiddelen met chloor,
maar gebruik gewoon groene zeep of biologische
wasmiddelen. Dat maakt de kliko net zo
goed schoon en is beter voor het milieu. Laat
daarna het waswater weglopen op straat, het
liefst nabij een put. Grotere groenresten gooit
u in een vuilniszak. Zo houdt u uw kliko en uw
eigen buurt schoon.
Voor meer informatie: www.waterbewust.nl.
Tekst: Waterservicepunt Nijmegen
Foto: Ron Disveld
Heropening Stadspark Staddijk
Stadspark Staddijk heeft een flinke opknapbeurt
gekregen. Op zondag 31 mei heeft wethouder
Jan van der Meer het park feestelijk
geopend (foto links). Er waren allerlei activiteiten,
onder andere demonstraties en work-
Er zijn bijna geen theatergroepen in Dukenburg.
Op de openwijkscholen wordt
door Grote Broer en De Lindenberg theaterles
gegeven. In het voortgezet onderwijs is
Grote Broer actief en met verschillende initiatieven
is Stichting Beleven in Nijmeegse
wijken aanwezig.
Helaas hebben geen van deze initiatieven
geleid tot een blijvende theatergroep. De genoemde
organisaties hebben op initiatief van
Grote Broer kunsteducatie de handen ineen
geslagen. De opdrachtgever is de gemeente
Nijmegen, die dit project financiert.
Wat er gaat gebeuren
In september start regisseur Petra Mackenbach
(van Grote Broer) met repetities in Meijhorst
én Tolhuis. In vijftien bijeenkomsten werkt ze
samen met een docent van Stichting Beleven
aan een voorstelling. In de winter worden de
twee voorstellingen uitgevoerd.
Wie mee kunnen doen
Petra Mackenbach: ‘Ik wil zowel in Meijhorst
als in Tolhuis gaan werken met twee groepjes.
In de beide wijken met jongeren tussen 14 en
18 jaar en in beide wijken met een groepje volwassenen.’
Wat de deelnemers gaan doen
Petra Mackenbach: ‘De jongeren gaan heel fysiek
aan de slag, met breakdance, muziek en
shops. Een van de spectaculairste onderdelen
was het maken van houten standbeelden met
kettingzagen (foto rechts).
Tekst en foto’s: René van Berlo
Wijktheaterproject van Grote
Broer, Beleven en Lindenberg
allerlei gave skills als voetbaljongleren. De
volwassenen schrijven korte teksten over hun
leven in de wijk en met hen ga ik improviseren.
Deze verhalen wil ik monteren tot één spannend
verhaal. De jongeren en de volwassenen
komen elkaar gedurende het repetitieproces
tegen. Na verloop van tijd gaan ze samen werken
aan één voorstelling. Een belangrijk thema
wordt de omgang van jongeren met ouderen,
en andersom.’
Ontmoeting jongeren en ouderen
Petra Mackenbach: ‘Ik merk dat er vaak onbegrip
is bij jongeren: ouderen zijn saai en zeikerig,
ze zeggen steeds dat vroeger alles beter
was en klagen veel en zijn bang van ons. Ouderen
hoor ik regelmatig zeggen dat ze jongeren
lastig vinden, dat groepjes bedreigend overkomen
en dat ze allemaal drugs gebruiken. Deze
vooroordelen gebruik ik in de voorstelling.’
Opgeven
Petra Mackenbach: ‘Stuur mij een mailtje: petra@grotebroer.com
Ook als je eerst wat meer
informatie wilt. Als je wil dat ik je terug bel,
kan je daar ook je nummer achterlaten. Ik organiseer
een kennismakingsbijeenkomst in
september. Als je je op geeft, krijg je daar een
uitnodiging voor. Deze kennismakingsbijeenkomst
is natuurlijk gewoon in je eigen wijk.
Deelname aan dit project is helemaal gratis.’
Tekst: Grote Broer kunsteducatie
de Dukenburger - juli 2009 23
DUKENBURG

DUKENBURG
Gemeente zoekt alternatief voor
gesloten wachtruimte busstation
Cafetaria en eetcafé de Brabantse Poort
24
Wethouder Jan van der Meer wil een beschutte
wachtruimte realiseren bij busstation
Brabantse Poort. Ook wil hij in de
omgeving betere voorzieningen voor fietsen
creëren. Dat zijn de resultaten van zijn bezoek
aan de locatie.
In april berichtte de Dukenburger dat de verwarmde
wachtruimte bij busstation Brabantse
Poort was gesloten. Vooral ’s avonds was er
overlast van drugsgebruikers en drugshandelaren.
Zij kwamen ook in de wachtruimte, net
als zwervers, die hier een warm plekje dachten
te vinden.
Het pand is van de gemeente Nijmegen. Wethouder
Openbaar Vervoer, Jan van der Meer,
Waarschuwing voor eikenprocessierups
De dagen zijn lang, het weer is beter en daar
is ie weer: de eikenprocessierups. Naar verwachting
veroorzaakt de rups ook dit jaar
weer gezondheidsklachten in de periode
juni-augustus. Hoe groot de overlast precies
zal zijn, is moeilijk te zeggen. De GGD adviseert
mensen (inclusief hun huisdieren) om
uit de buurt van bomen te blijven waarin de
rupsen worden aangetroffen.
De eikenprocessierups is de larve van een
nachtvlinder die eitjes in de toppen van eikenbomen
legt. Normaal komen eind april, begin
mei de eitjes uit. De rupsen vervellen enkele
keren en na de derde vervelling krijgen de rupsen
de beruchte brandharen. Deze microscopisch
kleine haartjes, die de rups kan loslaten
om als verdediging te gebruiken, veroorzaken
bij contact met mensen en dieren fysieke
klachten. Eikenprocessierupsen leven in groepen
bijeen en maken op stammen of dikkere
takken nesten die bestaan uit een dicht spinsel
met vervellinghuidjes, brandharen en uitwerpselen.
Vanuit de nesten gaan de rupsen ’s
nachts in colonne (vandaar de naam processie)
op zoek naar voedsel.
Wat zijn de klachten?
Wanneer de onbedekte huid in contact komt
met de brandharen ontstaat binnen acht uur
een pijnlijke rode huiduitslag met hevige jeuk.
Door krabben of wrijven kunnen de brandharen
zich gemakkelijk verspreiden naar andere
delen van het lichaam. Als brandharen in de
ogen terechtkomen, kan dat binnen één tot vier
uur een heftige reactie geven. Na inademing
kunnen de brandharen ook irritatie of ontsteking
geven van neus, keel of bovenste gedeelte
van de luchtwegen. De klachten lijken dan in
eerste instantie op een neusverkoudheid.
Wat te doen bij klachten?
De klachten verdwijnen meestal vanzelf binnen
enige dagen tot weken. Voorkom krabben
of wrijven. Was de huid goed met water. Ogen
kunt u met water uitspoelen. Bij lichte symptomen
zijn geen medicijnen nodig. Bij hevige
jeuk kunnen anti-jeukmiddelen helpen. Deze
middelen zijn verkrijgbaar bij apotheek of
drogist. Mensen die langdurig ernstige klachten
hebben, wordt geadviseerd om contact op
te nemen met hun huisarts.
Informatie en melding
Mensen die (mogelijk) de eikenprocessierupsen
hebben gesignaleerd, worden verzocht om
contact op te nemen met de gemeente. Deze
kan de boom onderzoeken en, zo nodig, de
rupsen bestrijden.
Mensen met gezondheidsvragen die (mogelijk)
samenhangen met de eikenprocessierups,
kunnen bellen naar de GGD Regio Nijmegen:
(024) 329 72 97. Inhoudelijke informatie over
de rups is onder andere te vinden op www.gelderland.nl
en www.natuurkalender.nl.
Tekst: GGD Regio Nijmegen
was verrast. Hij beloofde met uitbater Cevdet
Aktas te gaan praten Inmiddels is de wethouder,
samen met wijkbeheerder Angélique van
der Heijden, bij Aktas op bezoek geweest.
Van der Meer rapporteert: ‘Het busstation
heeft niet meer de uitstraling die we wensen.
Daarom zal ik als wethouder, die tegenwoordig
ook vastgoed heeft, bekijken of het beter
kan. Aktas wil uitbreiden en misschien is dat
het moment om dan tegelijk de omgeving mee
te pakken. De luifel zou bijvoorbeeld kunnen
worden vernieuwd. Als er dan ook bankjes geplaatst
kunnen worden onder de luifel, heb je
geen afgesloten wachtruimte meer nodig. Dat
is een mooie opgave om te realiseren.’
Fietsen
Samen met Van der Heijden heeft hij ook meteen
de omgeving bezocht. Van der Meer: ‘De
wijkbeheerder zal ervoor zorgen dat fietswrakken
en weesfietsen (fietsen die langer dan vier
weken onbeheerd in een openbare stalling
staan) worden weggehaald zodat er weer meer
plek is bij de stalling bij het station. Ook gaan
we bekijken of er meer fietsenrekken kunnen
komen bij de ingangen van het winkelcentrum.’
Tekst: René van Berlo
Foto: Ron Disveld
Roodwangschildpad
In Dukenburg leven niet alleen inheemse
diersoorten. Een goed voorbeeld is de
roodwangschildpad, waarvan er twee bij
een vijver zijn geconstateerd. Wil van Cleef
maakte een foto en doet kort verslag.
‘Bijgaand een foto van een roodwangschildpad
die de baggerwerkzaamheden heeft overleefd.
Niet ongeschonden zoals te zien is aan
zijn schild aan boven- en achterkant. Waarschuwingen
vooraf werden genegeerd met de
opmerking dat het uitheems was en dus geen
aandacht verdiende. Maar goed dat we deze
regel niet altijd toepassen.’
Tekst en foto: Wil van Cleef
de Dukenburger - juli 2009

Open dag zeer geslaagd
De jaarlijkse open dag in Tolhuis werd dit
jaar gehouden op woensdag 22 april. Ouders
die belangstelling hadden om een open
les te volgen op basisschool De Dukendonck
konden op die woensdagochtend het laatste
deel van de lessen bijwonen.
Het was een drukte van belang. Niet alleen ouders,
die eigenlijk de weg al weten in De Dukendonck,
maar ook ouders die van plan zijn
Dukendonck-ouders te worden.
De open dag stond in het teken van kunst. Het
gehele schooljaar is daar door kinderen binnen
schooltijd aan gewerkt. Voorafgaand aan 22
april zijn er bovendien in openwijkschoolverband
diverse kunstworkshops georganiseerd
buiten schooltijd, waarvoor de echte enthousiastelingen
zich op konden geven. Uniek was
ook de samenwerking met het Creatief Centrum
Nijmegen-Zuid. Onder leiding van docenten
Lijn 2
Lijn 2 reed van de Maartenskliniek naar de Weezenhof
en van de Weezenhof weer terug naar de
Maartenskliniek. Elke weekdag, elke zaterdag
en elke zon- en feestdag. Op steeds weer dezelfde
tijden. Dat was in elk geval zo toen ik
nog op deze route woonde en instapte om de
hoek bij de Straalmanstraat en eruit sprong bij
de halte Tolhuis 11 e straat.
Ik ging ongeveer nooit met de bus voor die tijd.
Voor juli 2005 kende ik weinig redenen om met
de bus te gaan en was verder ook niet een groot
liefhebber van zomaar in een bus gaan zitten
voor een rondje omgeving.
Juli 2005. Zomerfeesten, Whaa-festival, vrienden
en vriendinnen, biertje-wijntje-sigaretje,
nieuwe liefde. Vriend van vriend van vriendin.
Ik heb nog een tijdje geprotesteerd. Maar niet
lang, want dit leek echt. Ik kwam er niet meer
onderuit.
En zo belandde ik in lijn 2. De bus die precies
stopte bij mij om de hoek en een tijdje later precies
stopte bij hem om de hoek. Want die vriend
van vriend van vriendin woonde niet zoals ik
lekker in het centrum, maar in een onontdekt
werelddeel ergens ten zuiden, over het kanaal.
Die vriend van, nu mijn vriend, woonde in Tolhuis.
Van alle plaatsen op de wereld! En dan
kon hij daar verder niets aan doen, maar wat
moest ik nou in Tolhuis? Daar was niets. Behalve
dan deze leuke man en één keer per jaar Art
Crumbles. En dat was dat. Hoewel ik moet be-
van dit centrum hebben
kinderen uit groep 3 en 5
& 6 onder schooltijd hard
gewerkt aan hun kunststuk.
Het creatief centrum
werd al gauw omgedoopt
tot oma-school.
Op de dag zelf van 13.00
tot 16.00 uur, waren er
allerlei kunstzinnige activiteiten
voor jonge en oudere
kinderen. Ze konden
naar hartenlust mozaïeken,
boetseren, stoepkrijt
tekenen, muziek maken,
T-shirts beschilderen, het fietsenhok inkleuren
of gewoon lekker chillen. Heel bijzonder waren
de living statues, die ’s morgens nog een
spoedcursus hadden en ’s middags als volleerde
statues stonden. Wat een talent in Tolhuis!
kennen dat ik in het geheim een beetje verliefd
was geworden op de drie grote ganzen, heren
en meesters van het vijvertje naast de bushalte.
Die vond ik stoer.
Honderden KAN-kaartjes en busreizen verder,
heb ik het vriendje en zijn bezittingen ingeladen
en op transport naar het centrum gezet.
We gingen samenwonen en dat gingen we niet
doen in Tolhuis. We kozen voor mijn herenhuis,
inclusief huisgenoten en kat, in het bruisende
stadshart. Tot we er helemaal genoeg van hadden
om met andere mensen samen te wonen.
We wilden een huis voor ons en kat. Een huis
waarin je in je blote billen over de gang kon,
zonder daarbij goedemorgen tegen al dan niet
bekenden te hoeven roepen. Een volwassenmensen-huis,
dat wilden we. Doodeng, maar
we wisten het zeker. Dus we gingen op zoek.
En we wilden ruimte, en misschien ook best een
tuintje en ook nog graag iets betaalbaars, dat
niet al te veel op instorten stond. En dat blijkt
dan toch best lastig in de stad.
Na lang zoeken vonden we een huis. De kat
ging dood, het werd dus een huis voor twee.
Maar wel een heel fijn huis. Ruim, met een tuin,
betaalbaar en solide. In Tolhuis! Daar zat ik
dan weer in lijn 2. We wonen er nu één jaar en
vier maanden en stiekem vind ik het er best oké,
maar dat hoeft niet iedereen te weten.
Lijn 2 rijdt nog steeds van en naar de Weezenhof.
Maar voorbij Plein ’44 komt hij niet langer,
want dat is nu nergens meer voor nodig.
Cindy
Docenten, conciërges, pedagogische medewerkers
van de Kion, medewerkers van Tandem,
vrijwilligers, stagiaires, TSO-medewerkers,
leerlingen van groep 8, buurtbewoners en ouders
hebben er voor gezorgd dat op deze dag
alles vlekkeloos verliep. Wethouder Hannie
Kunst moest helaas verstek laten gaan maar zij
heeft beloofd een andere keer te komen.
Al met al was het een geweldige dag en mede
door de financiële steun van Solid was het mogelijk
allerlei materialen aan te schaffen voor
al deze kunstzinnige activiteiten. Het uiteindelijk
resultaat mag er zijn en hangt, staat of ligt
in OWS De Toldijk. En voor degenen die op
22 april er niet waren, wij nodigen u van harte
uit om al deze mooie kunstuitingen te komen
bekijken.
Tekst en foto: Henriëtte ten Barge
Kinderhuiskamer langer open
Op maandag 20 juli start voor vrijwel alle
kinderen in Dukenburg de zomervakantie.
Een aantal van jullie trekken er wellicht
meteen op uit met ouders, vriendjes of
vriendinnetjes. Voor anderen die thuis blijven
is de kinderhuiskamer Tandem in OWS
De Toldijk drie weken langer open.
Van 20 juli tot en met 6 augustus is de kinderhuiskamer
iedere maandag- tot en met donderdagochtend
open van 10.00 tot 12.00 uur.
Medewerkers organiseren allerlei leuke spelletjes
en activiteiten. Deze zijn vooral buiten
als het mooi weer is. Als het regent gaan we
gewoon naar binnen. Dus iedereen die wil is
van harte welkom.
Tekst: Henriëtte ten Barge
de Dukenburger - juli 2009 25
TOLHUIS-TEERSDIJK

ZWANENVELD
Straatspeeldag groot succes
De straatspeeldag van 27 mei was een groot
succes. Negentig kinderen vermaakten zich
met twee springkussens en twee nieuwe,
permanente speeltoestellen. Wethouder
Hans van Hooft opende het geheel.
De iets oudere kinderen konden terecht in een
levend tafelvoetbalspel, de kleintjes in en op
Pleintje bij postkantoor is rommeltje
Het pleintje bij het postkantoor in Winkelcentrum
Dukenburg is een rommeltje. Het
‘eiland’ tussen de geparkeerde auto’s is
slecht bereikbaar, terwijl daar wel allerlei
belangrijke voorzieningen staan.
Enkele jaren geleden is het pleintje gereconstrueerd.
Er kwam een keerlus voor vrachtauto’s.
Hierdoor is een deel van de parkeerplaatsen
vervallen. Tussen de overgebleven
26
een zogenoemde multiclown. Sportservice
Nijmegen organiseerde een workshop sporten.
Er waren kramen met tweedehands spullen.
En natuurlijk waren er verse, internationale
hapjes. 4kids2play had het weer prima georganiseerd.
Tekst en foto’s: René van Berlo
parkeerplaatsen is een eiland gemaakt, waarop
de volgende zaken een plaats hebben gekregen:
twee brievenbussen (stonden eerst bij de
ingang van het postkantoor zelf), fietsenrekken,
winkelwagentjes, de parkeerautomaat en
de toegang tot de ondergrondse afvalopslag
van het winkelcentrum.
Met name mensen die slecht ter been zijn, kunnen
het eiland lastig bereiken. Auto’s, fietsen
en winkelwagentjes staan in de weg. Zij moeten
hier zijn om brieven te posten. TNT heeft
namelijk de brievenbus aan de 60 e straat verwijderd,
waardoor alle inwoners van de 60’er
en 70’er straten naar de brievenbussen bij het
postkantoor moeten.
Ook de gemeente vindt het maar niks. Mede
op verzoek van de bewoners is ze op zoek naar
een goede oplossing. Dat kan enige tijd duren,
omdat TNT hieraan moet meewerken.
Tekst en foto: René van Berlo
Foto linksboven: Wethouder Hans van Hooft
‘lanceert’ een kind op de nieuwe glijbaan, een
van de twee nieuwe speeltoestellen in Zwanenveld
44 e straat
Foto boven: Kinderen amuseren zich in de
‘multclown’
63 e straat krijgt
zijn verwijsbordjes
Zwanenveld 63 e straat krijgt eindelijk zijn
verwijsbordjes. Deze maand worden zeven
exemplaren aangebracht.
Wie Zwanenveld 63 e straat inrijdt en een huisnummer
probeert te vinden, raakt vaak hopeloos
verdwaald. Dit geldt voor bezoekers, taxichauffeurs,
maar ook voor ambulancebroeders.
Dit jaar moesten al vier bewoners met spoed
per ambulance naar het ziekenhuis. De broeders
konden de adressen pas na lang zoeken
vinden. Dat kan natuurlijk fataal zijn.
Net als bijna overal in Dukenburg verwijzen
de bordjes naar de straten en parkeerplaatsen,
niet naar de huizen. In de 63 e straat is dat een
groot probleem, omdat geen enkel huis aan de
straat zelf ligt. Ze liggen aan voetpaden die
hier dwars op staan. Vandaar dat de bewoners
de gemeente al jaren vragen om verwijsbordjes,
waarop ook een duidelijk onderscheid gemaakt
wordt tussen even en oneven. Eindelijk
is het gelukt: in juli worden ze geplaatst.
Tekst: René van Berlo
de Dukenburger - juli 2009

Internationale Vrouwengroep
Enthousiaste vrouwen in Zwanenveld hebben
het initiatief genomen tot het oprichten
van een Internationale Vrouwengroep. Een
groep die zelfstandig functioneert en dus
niet onder de vlag van een bewonersvereniging.
In Zwanenveld wonen veel vrouwen met verschillende
culturele achtergronden. Wij willen
graag gewoonten en ervaringen uitwisselen en
het positieve uit elke cultuur met elkaar delen.
Door samen activiteiten te organiseren kunnen
wij elkaar beter leren kennen en begrijpen. Die
activiteiten kunnen zijn; samen muziek ma-
ken, wandelen, fietsen, handwerken, een taal-
of leesclub, museumbezoek of een dagje naar
een tuin of park. Ook themabijeenkomsten,
waarvoor eventueel een gastspreker wordt uitgenodigd,
behoren tot de mogelijkheden. En,
zoals we al een keer hebben ervaren, zal een
gediplomeerd schoonheidsspecialiste en kapster
op bijeenkomsten de vrouwen verwennen
voor een relatief kleine vergoeding.
Beginfase
We staan nog in de kinderschoenen en willen
in deze beginfase eerst aftasten wat de wensen
van vrouwen in Zwanenveld zijn. Daarna worden
de ideeën samen zorgvuldig uitgewerkt.
Dus geen programma vóór vrouwen maar met
vrouwen. Wellicht ontstaan er dan ook groepjes
die samen iets ondernemen.
Ochtend en avond
Het streven is elkaar regelmatig te ontmoeten
op dinsdagochtend (9.30 tot 11.30 uur) en
woensdagavond (19.30 tot 21.30 uur) in de
openwijkschool (naast de Prins Mauritsschool).
Zodoende kunnen vrouwen met schoolgaande
kinderen en werkende vrouwen meedoen. Alle
vrouwen, van jong tot oud, mogen onder genot
van een hapje en drankje altijd vrijblijvend komen
kennismaken.
September
De eerstvolgende bijeenkomsten vinden na de
zomervakantie in september plaats en worden
Ommetje Zwanenveld
Zwanenveld en een stukje Lankforst hebben
een Ommetje, een door de gemeente uitgestippelde
wandeling van 45 minuten tot
een uur.
Het Ommetje Zwanenveld-Lankforst heeft
een lengte van 4,4 kilometer. De route volgt
de Teersdijk, de Oude Dukenburgseweg, het
Duckenburgpad, het Uilenbosje, het Landhuis
de Duckenburg en de Geologenstrook. Zie de
plattegrond hierboven.
De ommetjes zijn te vinden op www.nijmegen.
nl/ommetjes. Daar kunt u folders downloaden.
Er zijn inmiddels ommetjes voor Zwanenveld-
Lankforst, Lindenholt, Hunnerberg, Lent en
de Groene Ring in Neerbosch-Oost. Aan een
ommetje voor Lankforst wordt gewerkt (zie
volgende bladzijde).
Tekst: René van Berlo
Tekening: gemeente Nijmegen
dan aangekondigd. Er wordt in elk geval altijd
een uitnodiging opgehangen in de openwijkschool
en in de Bibliotheek Zwanenveld. Bovendien
is mond-tot-mondreclame natuurlijk
ook een goed middel om ons bestaan bekend
te maken.
Welkom
De Internationale Vrouwengroep verwelkomt
vrouwen graag op één van haar bijeenkomsten
in september. Nog vragen? Bel dan naar Marianne
Mondria: 06 30 33 75 02, opbouwwerker
welzijnsorganisatie Tandem. Zij ondersteunt
onze groep in de startfase.
Tekst en foto’s: Hanske van Westreenen
de Dukenburger - juli 2009 27
ZWANENVELD

LANKFORST
Bewonersavond
wijkbeheerplan
Begin deze maand heeft de gemeente in
Lankforst een wijkschouw georganiseerd,
waaraan iedereen die daar belangstelling
voor had, kon meedoen. De bewonersavond
die aanstaande woensdag gehouden wordt,
is een vervolg op die wijkschouw. Ook hier
zijn de bewoners van Lankforst weer van
harte welkom.
Waarom worden die wijkschouw en die bewonersavond
georganiseerd? Het doel van deze
twee activiteiten is om te komen tot een goed
onderhoud van de openbare ruimte. Iedere
wijk heeft daarom een eigen wijkbeheerplan.
Hierin staat hoe de gemeente onze wijk de komende
vier jaar op orde wil houden en hoe we
dat gaan organiseren. Het huidige wijkbeheerplan
is al weer vier jaar oud, vandaar dat de
gemeente een nieuw plan voor Lankforst wil
maken.
Wijkbewoners weten als geen ander wat er
speelt in de wijk. Waar wordt er te hard gereden?
Hebben de kinderen wel genoeg speelplekken?
Is er genoeg groen in de wijk? Uw
inbreng is van groot belang bij het opstellen
van een nieuw wijkbeheerplan. De resultaten
van de onlangs gehouden wijkschouw worden
besproken tijdens de bewonersavond, die zal
worden gehouden op woensdag 15 juli van
19.30 tot 21.30 uur in de Nutsschool (Lankforst
23-48).
Tekst en foto: Jos van Broekhoven
Westkanaalpad nabij de Dukenburgsebrug. Na de
aanleg van een nieuwe rioolpersleiding, waarvoor
heel wat groen moest worden gerooid, zijn in de kanaalzone
een groot aantal nieuwe bomen geplant
28
Op de hoek van de 15 e en de 16 e straat in Lankforst kondigen WoonGenoot en Klokbouw de langverwachte
bouw van liftschachten bij een drietal appartementencomplexen aan
Bewoners van Lankforst in de lift
De afgelopen tien jaar is de bewonerscommissie
van de 30’er straten in Lankforst
samen met een aantal bewoners van de appartementencomplexen
met woningcorporatie
WoonGenoot in overleg geweest over
de mogelijkheid om liften te plaatsen.
Veel bewoners willen hier namelijk graag
blijven wonen en wachten met smart op deze
voorziening. De appartementen lenen zich er
prima voor om ook op latere leeftijd zelfstandig
te blijven wonen, daar alles in huis gelijkvloers
is.
Voor de bewoners die hier met veel genoegen
wonen en niet graag willen verhuizen bieden
liften de mogelijkheid om hier langer te blijven
wonen, als het traplopen en het naar boven
De gemeente Nijmegen is druk bezig om zogenaamde
Ommetjes te creëren: kleine wandelingen
van 45 minuten tot een uur door
Nijmeegse wijken.
Die wandelingen volgen zoveel mogelijk
onverwachte paden en voeren langs cultuurhistorische
en natuurlijke bijzonderheden van
een wijk. Over die bijzonderheden leest u in
een aparte folder voor iedere wijk, waarin een
kaartje plus routebeschrijving zijn opgenomen.
Met de Nijmeegse Ommetjes leert u de
verschillende stadswijken op een gezonde en
prettige manier beter kennen.
Uiteraard viel het oog van de plannenmakers
al gauw op Lankforst, waar zonder al te veel
moeite een prachtige wandeling viel uit te
stippelen. Markante punten die men tijdens de
tocht passeert zijn:
sjouwen van boodschappen en dergelijke lastig
wordt. Aan drie van de zeven complexen
zullen nu liften worden gebouwd, waarmee
een lang gekoesterde wens van veel bewoners
wordt vervuld. De complexen waar de liften
zullen komen, zijn de 36 e , de 37 e en de 39 e
straat.
Woningcorporatie WoonGenoot heeft de opdracht
tot aanleg van de liften verstrekt aan
de firma Klokbouw. De start van de bouw is
door grondwerkzaamheden enigszins vertraagd,
maar zal na de bouwvakvakantie van
start gaan. Naar verwachting zullen de liften in
november van dit jaar gereed zijn.
Tekst: Bewonerscommissie 30’er straten
in Lankforst. Foto: Jos van Broekhoven
‘Ommetje Lankforst’ gelanceerd
• de voormalige orangerie van het landgoed
Duckenburg (het huidige restaurant annex eetcafé
Eten bij Zusje);
• de door Mireille Ligterink ontworpen mozaiekbanken
bij de waterpartij in de buurt van
het mooie Uilenbosje;
• de Wollewei met zijn fraaie vergezichten,
zijn speeltuin, zijn waterpartijen en zijn schilderachtige
bruggetje;
• het Maas-Waalkanaal met zijn drukke
scheepvaart, zijn groene oevers en zijn Dukenburgsebrug.
Het wijkplatform beveelt deze wandeling door
onze wijk van harte aan, niet alleen bij onze eigen
wijkbewoners, maar bij iedereen die graag
eens een kijkje wil nemen in een wijk die wat
natuurschoon betreft heel wat te bieden heeft.
Tekst: Jos van Broekhoven
de Dukenburger - juli 2009

Ondertekening van het convenant door onder meer bewoners, gemeente en Standvast Wonen
Convenant ‘Malvert mooier door mensen’
Standvast Wonen werkt samen met bewoners
en instanties aan een nieuwe buurt in
Malvert. Bewoners zijn trots op de betrokkenheid
en onderlinge zorgzaamheid in
het maisonnettegebied. De nieuwe buurt
bestaat daarom uit kleine overzichtelijke
gemeenschappen. Mensen zullen zich thuis
gaan voelen en niet meer weg willen. En dat
is het doel: bewoners binden aan Malvert.
Samenwerken in Malvert is gewoon. Bewoners,
Standvast Wonen, gemeente, politie en
welzijnsorganisaties bewijzen dat iedere dag.
Zij doen dat om de buurt mooier te maken
en laten in woord en daad zien hoe je aan ge-
Wandeling maisonnettebuurt
Dinsdag 2 juni werd de eerste buurtwandeling
gehouden, waarvoor alle huurders van
Standvast Wonen en Interveste waren uitgenodigd.
De deelname was niet zó groot, maar bijna elk
maisonnetteblok was vertegenwoordigd en de
deelnemende bewoners waren echt enthousiast.
Na een uitgebreide kennismaking begon
de wandeling, waarbij werd gekeken naar de
entrees van zowel trappenhuizen als kelders,
het zwerfvuil en het onderhoud van het groen.
De op- en aanmerkingen van de bewoners zijn
genoteerd en worden doorgegeven aan de juiste
personen en instanties, net als de adviezen
die de wandeling opleverde. Kortom een geslaagde
middag, die Standvast Wonen en Tandem
vier tot zes maal per jaar willen houden.
(Noot van de schrijfster: zeer bevorderlijk voor
de contacten tussen bewoners.)
Tekst: Helmie Cornelissen
meenschappen bouwt. Net zo belangrijk is hun
doel: de buurtbewoners realistische kansen geven
op een zelfstandig goed leven. Vandaar de
titel van het derde convenant.
Het woord gemeenschapszin staat centraal in
het ontwerp van de nieuwe buurt. Op weg daar
naar toe is het uitgangspunt en doel tegelijk.
Alle activiteiten in de renovatie- en bouwperiode
starten met dit uitgangspunt, of het nu
gaat om fysieke of sociale leefbaarheid en veiligheid.
Alle activiteiten hebben een sterkere
gemeenschap als resultaat.
De ondertekening van het convenant vond
plaats op maandag 8 juni. De heer Van Grinsven,
directeur van Standvast Wonen, haalde in
zijn welkomstwoord aan dat de maisonnettes,
die voor de ideeën van jaren zestig veel licht,
lucht en ruimte bevatten, niet meer voldoen
aan de huidige behoeften van de bewoners. Nu
gaat men nieuwe buurten maken voor de eerstvolgende
veertig jaren; verschillend, want differentiatie
is nodig in deze tijd. Daarbij wordt
voor de tussenliggende periode een tijdelijke
nieuwe samenleving ter overbrugging vaak
vergeten, aldus de heer van Grinsven. Daarom
wordt in het convenant tussen samenwerkende
instanties vastgelegd hoe we gezamenlijk in de
tussenliggende periode er voor zorgen dat er
aandacht voor de buurtbewoners is en de leefkwaliteit
op niveau blijft. Daarna dankte hij de
bewoners en professionals voor hun inzet.
Wethouder Wijken, de heer Hans van Hooft,
sprak het belang uit van een nieuwe mix, een
mooie mix van bewoners en woningen, waarna
bewoners en professionals hun handtekening
onder het convenant zetten en het beklonken
met een glas champagne.
Tekst: Helmie Cornelissen
Foto: Bart Noordijk
Kunst in Malvert
Aansluitend op de ondertekening van het
convenant toog het gezelschap naar de hoek
van de 83 e en 85 e straat voor de onthulling
van een kunstwerk. Bewoners van Malvert
waren al aanwezig.
Wethouder Hans van Hooft nam het woord.
Enige tijd geleden nam de gemeente het initiatief
om kunstenaars en wijken te verenigen.
Onder het motto Kunst naar het volk werd per
drie wijken in Nijmegen een kunstenaar toegewezen.
Voor Malvert, Zwanenveld en Oosterhout
was dat Michel Alders. Michel komt
uit een zeer kunstminnend gezin en werkt
met spuitbussen (geen graffiti). Wijkplatform
Malvert en Standvast Wonen droegen ideeën
aan die betrekking hebben op de Malvert, die
verenigd werden op een doek van vijf meter
breed en twee meter hoog. Het is een geweldig
werk waarin de Malvert met al zijn culturen
is afgebeeld, van de oer-Hollandse klompen
tot de Arabische waterpijp, van Afrikaanse tot
Antilliaanse muziekinstrumenten. Natuurlijk
weer een reden om het glas te heffen. Jongeren
uit de buurt serveerden overheerlijk multiculturele
hapjes. Kortom, een geweldige middag
in Malvert.
Mijn vraag of Michel, zoals de meeste kunstenaars
doen, ook iets van zichzelf in het doek
heeft gelegd, werd positief beantwoord. Er
staat namelijk een roemer bij uit de zeventiende
eeuw. Wilt u meer werken van hem zien,
waaronder die voor de andere wijken, surf dan
naar www.michelalders.com.
Tekst: Helmie Cornelissen
Foto: Bart Noordijk
Onthulling van het kunstwerk door wethouder
Hans van Hooft
de Dukenburger - juli 2009 29
MALVERT

MEIJHORST
30
Commentaar overbodig
De bewoners van Meijhorst en Tolhuis ondervinden
al jaren overlast van het sluipverkeer
door hun wijk. Door via de 60 e , 14 e
en 16 e straat Meijhorst en de Streekweg
in Tolhuis te rijden, in plaats van via het
Takenhofplein, Schuylenburgweg, Steve
Bikoplein en/of Van Apelterenweg, kunnen
een aantal stoplichten, een rotonde en
enkele kruispunten omzeild worden. Mede-
schuldigen zijn de navigatiesystemen, als de
kortste route is ingeschakeld.
Iedereen langs deze sluip- en busroute, maar
in het bijzonder de bewoners in het 271 appar-
Vrije doorgang en parkeren
Parkeren is in sommige straten voor de bewoners
een probleem, maar als deze vuilniswagen
al moeite heeft, hoe moet dat dan met
ambulance en brandweer?
De commissie VORM heeft voorgesteld om,
als dat wettelijk mogelijk is, op sommige
plaatsen parkeren met twee wielen op de stoep
toe te staan of andere maatregelen te nemen
die een vrije doorgang voor de hulpdiensten
mogelijk maken. Zolang dat niet het geval is,
loopt de eigenaar van de auto de kans een bekeuring
te krijgen.
Bron: rapport commissie VORM
Foto: Peter Saras
tementen tellend complex Boetbergen-Schuijlenburch,
heeft daarom extra last van (fijn)stof
en verkeerslawaai. Het behoeft geen uitleg
dat beide schadelijk voor de lichamelijke en
geestelijke gezondheid zijn. Werkverkeer, bevoorrading
van het winkelcentrum Meijhorst
en in de nabije toekomst het bouwverkeer van
en naar locaties 1 en 10 in Meijhorst en 26 en
27 in Tolhuis-Teersdijk zal, als er geen maatregelen
genomen worden, alleen maar erger
worden.
Op initiatief van de commissie VORM van het
Bewonersplatform Meijhorst is contact opge-
Beeld ‘De vier seizoenen’
Bij het wooncentrum de Meiberg staat een
beeld van de beeldhouwer en restaurateur
Giuseppe Roverso. Hij is geboren in Chiampo,
Italië op 11 augustus 1900 en overleden
in Nijmegen op 1 juli 1977.
Hij volgde zijn opleiding in Milaan en trouwde
een dochter van een Nederlandse boer in
Frankrijk. Zij behaalde op hoge leeftijd haar
rijbewijs en stuurde haar man overal naar toe.
Na omzwervingen in Europa kwamen ze begin
zestigerjaren naar Nijmegen en kregen een
woning in de Semmelinkstraat in Bottendaal.
Giuseppe Roverso is onder anderen bekend
door de restauratie van de beeldhouwwerken
Agenda
Leer je buren kennen
Maisonnettes, 11 e t/m 13 e en 50’er-straten
Zaterdag 11 juli van 16.00 tot 20.00 uur
Plaats: Plein bij de OWS de Meiboom
nomen met Veilig Verkeer Nederland (VVN).
Samen met de stichting Bewonersgroep Boetbergen-Schuijlenburch
en vertegenwoordigers
van de stichting Bewonersplatform Tolhuis-
Teersdijk wordt aan een voorstel voor verbetering
van de situatie gewerkt.
Dit voorstel wordt, na overleg met de wijkbeheerder,
ter beoordeling voorgelegd aan de
gemeente. Na afweging van de voor- en nadelen
wordt bepaald of het voorstel wordt uitgevoerd.
Bron: rapport VORM van
Jacqueline Veltmeijer en Peter Saras
en nieuwe beelden van zijn hand op de Latijnse
school en de leeuw in de kerkboog op de Grote
Markt. Destijds woonde ik bij het echtpaar in
de straat en ik weet nog dat het beeldje bij de
Meiberg werd geplaatst.
Tekst en foto: Peter Saras
‘De vier seizoen’ van Giuseppe Roverso (1975)
Meijhorst in beweging
Maisonnettes, 11 e t/m 13 e en 50’er-straten
Zondag 27 Sept. van 13.00 tot 17.00 uur
Plaats: vanaf de Meiboom tot de Horizon
en de veldjes bij de maisonnettes
Iedereen is welkom
de Dukenburger - juli 2009

‘De toekomst moet geen herhaling van het verleden worden’
C O M M E N T A A R
De ongeregeldheden in Meijhorst, het zogenaamde
Hart van Dukenburg, zijn in de
plaatselijke, regionale en landelijke kranten
en tv-stations breed uitgemeten. In redactionele
commentaren, columns en ingezonden
brieven werd uitvoerig ingegaan op oorzaken
en mogelijke oplossingen. Veel bewoners menen
de oorzaken te kennen en hebben pasklare
oplossingen gereed. Ze weten precies
welke politieke stroming de schuld van alles
is en welke partij het probleem wel even zal
oplossen. De meesten gaan echter voorbij
aan het feit dat wij in een rechtsstaat leven
en dat niemand schuldig is voordat het tegendeel
bewezen is.
De problematiek is zeer complex. Een ding
is zeker, de oorzaken liggen in het verleden,
maar de oplossingen zullen in de nabije toekomst
gevonden moeten worden.
Stop met het aanwijzen van
(ambtelijke) schuldigen, maar
werk mee aan oplossingen
Onder leiding van burgemeester Thom de
Graaf wordt aan structurele oplossingen gewerkt
en geprobeerd de raddraaiers en criminele
fi guren op te pakken en voor te geleiden.
Daar is heel veel inzet van politie, ambtelijke
en politieke gezagsdragers en maatschappelijke
organisaties voor nodig. Dat kost heel
veel tijd en dus geld. Tijd en geld dat nuttiger
besteed zou kunnen worden. Het is niet anders.
De burgemeester heeft beloofd tot het gaatje te
gaan en daar houden we hem aan.
Ouderen zijn niet tegen de jeugd
Bewoners in het algemeen en omwonenden in
het bijzonder zijn niet tegen de jeugd, maar
storen zich erg aan het lawaai dat de (nacht)
rust verstoort, de vervuiling van de ontmoetingsplaatsen
en het zwerfvuil in de aanloop
naar die plaatsen, onverantwoord verkeersgedrag
en de intimidatie van voorbijgangers.
Contact met jongeren
Een deel van de jongeren neemt onmiddellijk
een vijandige en beschuldigende houding aan
als geprobeerd wordt over deze klachten met
ze in gesprek te komen. Ze stellen dat bewoners
intolerant zijn en er alleen maar op uit
zijn om de jeugd te pesten. Veel van deze pogingen
eindigen in scheldpartijen, verwensingen
en dreigen met fysiek geweld. Deze jon-
Voetbalkooi bij het jongerencentrum de Horizon 17 juni 20.00 uur
geren realiseren zich niet dat de vrijwilligers
van de bewonersorganisaties, ondersteund
door de maatschappelijke organisaties, zich al
jaren inzetten voor verbetering en uitbreiding
van het aantal jeugdaccommodaties.
Het gebruik van Nederlandse uitdrukkingen
als ‘iemand de zwartepiet toespelen’ (iemand
verantwoordelijk maken voor een onaantrekkelijke
taak) wordt als discriminatie van de
(licht)gekleurde bewoners ervaren. Sommigen
beroepen ze zich op hun afkomst en cultuur én
op hun Nederlanderschap, maar de meest subtiele
verwijzing daarnaar is niet toegestaan en
is vaak aanleiding voor een agressieve houding.
Spreiding van faciliteiten
Het probleem is dat door onvoldoende toezicht
en handhaving in het verleden omwonenden
zich verzetten tegen uitbreiding of vestiging
van nieuwe faciliteiten voor hun deur. Mede
door het gedrag van een aantal jongeren is dat
te begrijpen, maar gezien het zerotolerante
beleid dat de burgemeester heeft beloofd zou
je enige solidariteit met wijken die de huidige
voorzieningen huisvesten mogen verwachten.
Meijhorst kan onmogelijk alle jongeren uit de
omliggende wijken opvangen.
Faciliteiten voor jongeren
in alle wijken
vermindert de druk op de
bestaande ontmoetingsplaatsen
Gelukkig is de meerderheid van de jongeren
niet op rellen en rotzooitrappen uit, maar als er
een opstootje is, lopen ze niet weg. Kijken naar
rellen en ongelukken is voor alle leeftijden een
populair tijdverdrijf. Gelijke behandeling van
jong en oud is het minste wat je mag verwach-
ten, maar meng je niet in discussies met de
ordehandhavers. Wil je respect, toon dan ook
respect voor anderen.
Help politie en toezichthouders de raddraaiers
en criminelen op te pakken. Ongestoord
sporten, zoals op de foto hierboven, wordt
dan weer mogelijk en de mobiele politiepost
kan elders worden ingezet.
Tekst en foto’s: Peter van den Braak
Mobiele politiepost
Stichting Bewonersplatform Meijhorst
www.meijhorst.nl
de Dukenburger - juli 2009 31
MEIJHORST

WEEZENHOF
32
Zevensprong overleg 06-04-2009 Onderzoek Wateroverlast Dukenburg
Huizen met wateroverlast in de Weezenhof
• 2500 huishoudens brief
• 79 huishoudens gereageerd
(vaak namens meer huizen)
• 32 huishoudens bezocht
Onderzoek naar wateroverlast en vochtproblemen
Op 20 april heeft Ton Verhoeven namens de
gemeente Nijmegen een presentatie gehouden
voor het Bewonersplatform Weezenhof
over een onderzoek van studenten naar
de mogelijke water- en vochtoverlast in de
wijk.
Zeventig huishoudens in Weezenhof meldden
problemen met water en zo’n 25 daarvan werden
nader onderzocht. Er is voornamelijk een
regenwaterprobleem: straten en tuinen blijven
vaak nat als het heeft geregend. Vaak is de
grond dichtgeslibd en is alleen het bovenste
laagje (klei) van de tuin nat. Bij grondboringen
bleek de ondergrond (zand) niet nat te zijn.
Bij sommige huishoudens is dat anders. Daar
hebben de tuinen een kleilaag van enkele meters
en werkt de natuurlijke afvoer via het
Laat uw kunst of hobby zien!
maaiveld niet. Een deel van het regenwater
gaat dan richting huis en kan daar natte muren
en kruipruimten veroorzaken. Als de muren en
vloeren niet waterdicht zijn, heb je een probleem.
Een deel van de huizen heeft kelders en souterrains
en heeft ook last van grondwater. Dit
grondwater zit normaal diep genoeg, maar kan
stijgen door hoge waterstanden op de Maas in
de winter. Ook het verhogen van het waterpeil
van het kanaal kan mogelijk overlast bij sommige
huizen gaan geven. De gemeente gaat
verder onderzoek doen met behulp van een
specialistisch bureau om de bevindingen van
de studenten te onderbouwen.
Tekst: Jos IJkhout
Afbeelding: gemeente Nijmegen
HERHAALDE OPROEP
Wijkfeest Weezenhof
Zondag 20 september aanstaande is het
weer zover, het tweede wijkfeest van de
Weezenhof gaat van start.
Ook dit jaar is er weer een uitgebreid programma,
zoals rommelmarkt. kunstmarkt, kinderrommelmarkt
en diverse kinderactiviteiten.
Er zijn optredens en presentaties en natuurlijk
wordt de inwendige mens niet vergeten.
Natte voeten
langs de vijvers
In het kader van de aanpak kleine vijvers
hebben we maandag 16 februari een veldbezoek
gebracht aan de vijver langs de
bosrand Vogelzang tussen de 37 e , 82 e en 83 e
straat.
Er waren vertegenwoordigers van het bewonersplatform
Weezenhof, van de werkgroep
Groen, van de gemeente Nijmegen en direct
aanwonenden. Wie geen laarzen aan had kon
aan den lijve ondervinden hoe nat en drassig
het was.
Namens de gemeente lichtte Ton Verhoeven
het voorlopig ontwerp van deze vijver toe. Er
komen natuurvriendelijke oevers en opslag
(uitgeschoten wilgen et cetera) wordt langs
de vijvers weggehaald. Aan de boszijde wordt
de aanleg van een poel overwogen en wordt
het pad verlegd. Waar mogelijk probeert de
gemeente bestaande knelpunten op te lossen.
Volgens de gemeente staat de uitvoering gepland
eind 2009.
Tekst: Jos IJkhout
Foto: Gaby Petermann
Wijkbewoners trotseren het gure weer voor een
mooiere vijver
Om het programma te vullen hebben we natuurlijk
wel uw hulp nodig. Woont u in de Weezenhof
en wilt u op zondag 20 september uw
kunst of hobby tentoonstellen, uw zangkunsten
laten horen, uw kookkunsten laten proeven of
behulpzaam zijn tijdens de uitvoering van de
activiteiten, geef u dan op en neem contact op
met Gina Beijen, 06 505 900 53, ginabeijen@
gmail.nl of Gaby Petermann, (024) 343 04 37,
bonpet@hetnet.nl. En zet zondag 20 september
vast in uw agenda!
Tekst: Gina Beijen
Foto: Gaby Petermann
de Dukenburger - juli 2009

Wijkschouw
Weezenhof
Op dinsdag 26 mei werd, samen met wijkbeheerder
Angélique van der Heijden en haar
assistente Audrey den Breejen, de jaarlijkse
wijkschouw gehouden. Zeven mensen uit
de wijk fietsten mee, soms vergezeld door
meewandelende bewoners. Gelukkig was de
lange klachtenlijst van een paar jaar geleden
gekrompen en kon daarom met meer
aandacht naar de knelpunten worden gekeken.
Tijdens het wachten op de deelnemers bij de
eindbushalte van lijn 2 in de 54 e straat werd
opgemerkt dat er twee bussen te gelijkertijd
geparkeerd stonden. Dit vormt soms een hindernis,
vooral bij de op- en afritten van de drie
voetpaden, die ook vaak als fietspad gebruikt
worden. De wijkbeheerder zal de busmaatschappij
hierop attent maken. Ook werd erop
gewezen dat er nog steeds niet voldoende op-
en afritten voor blinden, rollators en wandelwagens
in onze trottoirs geplaatst zijn.
Positief nieuws was dat de klachten over uitstekende
rioolkolken en verzakte trottoirs,
bijvoorbeeld in de 26 e , 54 e en 80 e straat, aangepakt
worden. De wijkopzichter is bezig met
het inventariseren van de genoemde rioolkolken
en de Bel- en Herstellijn zorgt voor de reparaties
waar nodig.
Niet ver van het beginpunt van de fietstour
kwam de groep een wapperende spandoek met
het opschrift Hier geen derde basketbalveld tegen
dat langs de geplande sport- en spelvoorziening
bij de 81 e straat hing . Bewoners uit de
52 e straat maakten wederom duidelijk dat een
verhard basketbalveld absoluut niet gewenst
is, voornamelijk vanwege de gevreesde geluidsoverlast.
Volgens de wijkbeheerder gaat
het plan door, omdat er grote belangstelling
bestaat onder de schooljeugd. Een proefperi-
Deze weg naar Malvert moet veiliger!
Sport- en spellocatie 81
ode van een jaar zal laten zien of er inderdaad
overlast ondervonden wordt door de omwonenden
of dat het allemaal meevalt. Tegen
de sportplek zelf is er onder de omwonenden
geen bezwaar.
e straat
Bij de grote parkeerplaats aan het einde van de
81 e straat kwamen meerdere vernielingen aan
auto’s ter sprake, met de wens tussen grasveld
en parkeerplaats een heg te planten ter voorkoming
van verdere schade. Een buurtpreventieteam
blijkt niet veel nut te hebben, omdat de
incidenten op verschillende tijdstippen plaatsvonden.
Verderop, bij het bankje met nieuwe prullenbak,
stelde een bewoonster voor dat hier beter
een hondenpoepbak zou moeten komen, omdat
hondenbezitters hier hun poepzakjes lozen.
Ook het aanbieden van hondenpoepzakken
door de gemeente is gewenst.
Er werd geklaagd over het niet opruimen van
grasmaaisel op de voetpaden. Hierover zijn afspraken
gemaakt met de plantsoenendienst die
vaker deze klacht te horen krijgen en steeds
weer herinnerd moeten worden. Tegenover
de Dageraad ondervinden voetgangers hinder
van overhangende takken. De gemeente zal
de eigenaren van deze bomen vragen deze te
snoeien, anders doet de gemeente dit op kosten
van de eigenaren.
Het kruispunt van 91 e /92 e /13 e (Malvert) straat
werd als eerste van de gevaarlijke verkeerssituaties
bekeken. Auto’s rijden hier veel te
hard. Een zebrapad voor schoolkinderen van
de Montessorischool in Malvert en een stopbord
op de hoek bij de Dageraad zouden deze
plek veiliger maken, net zoals gemarkeerde
fietspaden onder de brug. Nu wordt het trottoir
als fietspad gebruikt, tot ergernis van de
voetgangers. Een verkeersactie op de scholen
om hier aandacht voor te vragen zou hier ook
van nut kunnen zijn.
Verderop, richting 93 e straat, werd naar de plek
gekeken waar het voetpad plotseling stopt en
gevaarlijke situaties bij de scherpe bocht kunnen
ontstaan. Een smalle, nu nog met groen
beplante strook, zou hier als voetpad kunnen
dienen. In de bocht zou een middenberm de
snelheid van het autoverkeer kunnen indammen,
met daarin opgenomen een oversteekplaats
voor fietsers en voetgangers om een
veilige oversteek naar het fietspad langs het
kanaal te realiseren. Mogelijkheden voor een
gravel voetpad aan de overkant, door het grasveld,
werden genoemd. In ieder geval wordt
het verkeerstechnisch goedgekeurde plan voor
deze gevaarlijke plek nog dit jaar op een informatieavond
aan de wijk gepresenteerd en
daarna uitgevoerd.
Terug naar de 90 e straat, waar de weg het
fietspad naar de Hatertse brug en de van Boetbergweg
kruist. We zagen met eigen ogen hoe
fietsers tegen het verkeer in de brug naar beneden
komen en auto’s hierdoor bijzonder goed
moeten opletten. Dit wordt verder moeilijk
gemaakt door de struiken die hier langs het
fietspad staan. Verwarring is ook ontstaan door
de fietsrouteborden die in beide richtingen wijzen,
ook al bestaat hier eenrichtingsverkeer. Er
werd geopperd hier gewoon tweerichtingsverkeer
toe te laten voor fietsers, maar volgens de
wijkbeheerder moet dit eerst verkeerstechnisch
uitgezocht worden.
En toen kwam door een plensbui, die al de hele
middag boven onze hoofden hing, een abrupt
einde aan deze zinvolle wijkschouw.
Tekst en foto’s: Gaby Petermann
de Dukenburger - juli 2009 33
WEEZENHOF

ALDENHOF
Het terrein in Aldenhof waar het Cruyff Court was gepland
Cruyff Court Aldenhof gaat niet door
Burgemeester en Wethouders hebben besloten
dat het Cruyff Court in Aldenhof niet
doorgaat. Dit besluit volgde op grote weerstand
bij wijkbewoners.
Na de informatieavond op 21 april, waar het
college de komst van het Cruyff Court aankondigde,
is er veel gaande geweest in Aldenhof.
Bewoners werden geconfronteerd met een definitief
gekozen locatie. Beroering alom.
Een Cruyff Court pal tegenover je eigen voordeur
was alle reden waarom een aantal bewo-
Brief van B en W
Aan de inwoners van Aldenhof
d.d. 23 juni 2009
Geachte mevrouw/heer,
Het college hecht veel waarde aan voldoende
sport- en spelvoorzieningen voor jongeren in
de wijken. Die zijn niet alleen belangrijk om
jongeren op een actieve en sportieve manier
bezig te houden, maar leveren ook een bijdrage
aan het samen leren sporten en daarmee
ook aan de saamhorigheid in de wijken. Een
Cruyff Court waar jongeren (deels onder begeleiding)
samen sporten, past naadloos in het
gemeentelijk beleid. Dat was voor het college
ook aanleiding om het vierde Cruyff Court in
de Aldenhof te willen realiseren.
Het college ziet op basis van het bestemmingsplan
Nijmegen-Dukenburg en de kansen voor
een goede inpassing van een Cruyf Court in de
groene omgeving, een kansrijke mogelijkheid
om deze voorziening bij de openwijkschool
Aldenhove te realiseren. Voor deze school zou
het Cruyff Court een zeer welkome voorziening
zijn voor de buitengym en naschoolse (sport)
activiteiten.
34
ners het heft in eigen hand heeft genomen. De
toedracht van de aangewezen locatie is nader
onderzocht. De Cruyff Foundation bleek niet
op de hoogte te zijn van de grote weerstand
die bij bewoners van Aldenhof bestond. Meerdere
malen is uitdrukkelijk vermeld dat men
niet tegen een Cruyff Court is maar wel tegen
een Cruyff Court in de wijk. De roerige tijd
die Aldenhof achter de rug heeft, speelt daarbij
een rol; bewoners zijn blij dat nu rust heerst in
de wijk. Ook de gemeente Nijmegen is benaderd
om helderheid te krijgen. Het bericht in
Het collegebesluit om bij de openwijkschool
Aldenhove een Cruyff Court te realiseren
werd toegelicht op een informatieavond op 21
april.
Vervolgens is door een grote groep buurtbewoners
gereageerd op dit voornemen. Dit heeft
vooral te maken met de vrees dat het Cruyff
Court in de buurt (opnieuw) voor overlast en
onrust door jongeren gaat zorgen. Wij zijn ons
uiteraard bewust van de problemen die er in het
verleden hebben gespeeld in de Aldenhof. Het
is goed te constateren, dat door weloverwogen
ingrepen in overleg met het wijkplatform, de
rust sinds enige tijd weer teruggekeerd is in
de wijk.
Het college stelt vast dat in een uitgevoerde
analyse voor deze specifieke locatie, juist als
gevolg van dit rustige beeld, is uitgegaan van
een positieve ontvangst van deze voorziening.
Bij de presentatie van de plannen van het
Cruyff Court in de Aldenhof bleken de gevoelens
vanuit het verleden echter nog steeds een
factor van belang te zijn. Het college is derhalve
van mening dat, ondanks het feit dat het
Cruyff Court in veel opzichten een verrijking
voor de jeugd in Aldenhof zou betekenen, op
dit moment de realisatie ongelukkig is. Daarom
heeft het college van B en W op 23 juni
de media dat volgens de gemeente Nijmegen
het Bewonersplatform Aldenhof voorstander
van de Cruyff Court op de gekozen locatie is,
is ontzenuwd. In een spoedoverleg is door alle
leden gestemd. Het resultaat: vier stemmen
voor, zeven stemmen tegen, onderbouwd door
argumenten. Het college van Burgemeester en
Wethouders plus de raadsleden is gevraagd rekening
te houden met deze uitgesproken mening.
Het bewonersplatform heeft tevens het
verzoek gedaan om af te zien van de gekozen
locatie en een alternatief te zoeken.
In de raadsvergadering van 10 juni, waar het
Cruyff Court als hamerstuk op de agenda stond,
heeft een vertegenwoordiging van bewoners
en het platform ingesproken. Het geheel is onderbouwd
met argumenten en de melding van
meer dan 250 handtekeningen van bewoners
die de actie ondersteunen. Voor eventuele juridische
stappen is door veel bewoners een financiële
toezegging gedaan.
Resultaat van de inspraakronde en de door enkele
raadsleden gestelde vragen is dat het college
op 23 juni besloot af te zien van de realisatie
van een Cruyff Court in Aldenhof.
Tekst en foto: Caren van Dijk
besloten af te zien van de locatie Aldenhof. Het
college gaat nu op zoek naar een andere locatie
voor een Cruyff Court in één van de andere
wijken in Dukenburg.
Het belang en de betekenis van de Cruyff
Courts is genuanceerd naar voren gekomen in
een recente evaluatie van een aantal courts,
waaronder dat in Hatert. De evaluatie geeft
aan dat Cruyff Courts kansen bieden voor
Nijmegen, de woonwijken en vooral voor onze
jeugd. In aanvulling op Hatert hebben we inmiddels
Cruyff Courts in Neerbosch-Oost en
Lindenholt gerealiseerd. Deze worden met
plezier door jongeren gebruikt voor spel en
ontmoeting. ‘Jong en oud’ ontwikkelen hierbij
gezamenlijk de spelregels voor het gebruik van
het court en zien toe op de naleving hiervan.
Wij hebben dan ook groot vertrouwen in het
concept van de Cruyff Courts van de stichting
Cruyff Courts - KNVB velden. We gaan er vanuit
dat ook voor de Dukenburgse jeugd een
Cruyff Court zal kunnen worden gerealiseerd.
Met vriendelijke groet,
college van Burgemeester en Wethouders van
Nijmegen,
De Burgemeester, De Secretaris,
mr. Th.C. de Graaf P. Eringa
de Dukenburger - juli 2009

Tussen Meijhorst en Tolhuis liggen de restanten
van het Grand Canal. Zoals de naam
al zegt, was het eens een breed kanaal van
het landgoed richting Wijchen.
Het voormalige landgoed de Duckenburg
wordt al in het eind van de veertiende eeuw
genoemd en is op diverse historische kaarten
terug te vinden. Op een met grachten omsloten
eiland van 120 bij 120 meter stond een versterkt
kasteel. Bij diverse oorlogshandelingen
in de vijftiende en zestiende eeuw werd het danig
beschadigd. Het is zelfs door de Spaanse
troepen in 1585 in brand gestoken na hun belegering
van Nijmegen. Een opleving ontstond
toen in de tweede helft van de zeventiende
eeuw er grootse plannen ontstonden voor een
tuin bij een nieuw paleis volgens Barokke aanleg
met Europese allure. Baron Willem van
Schuylenburg, schatmeester van stadhouder
Willem de derde, had grootse ambities. Voorbeeld
was Het Loo en misschien zelfs stiekem
Versailles. Kort na 1736 werd de Orangerie
verbouwd tot woonhuis en het oude kasteel zal
daarna gesloopt zijn. In de uitgebreide plannen
werden een Grand Canal, de Orangerie en in
stervorm verschillende dubbele lanen ontworpen.
Model
De lotgevallen van dit Dukenburgse kanaal
staan model voor het hele bijzondere Dukenburgse
gebied. Het kanaal werd bij de aanleg
van de wijken Lankforst, Tolhuis en Meijhorst
rigoureus in tweeën gedeeld. Het grootste deel
de Dukenburger - juli 2009
Het Grand Canal
Een statige waterpartij uit lang vervlogen tijd
Het Grand Canal in 1900
Een dichtgevroren Grand Canal in januari 2009
van het eiland verdween onder de Van Apelterenweg
en de Lankforst. De verschillende
delen van de oude lanenstructuur bleven gelukkig
tot vandaag toe gespaard. En dat willen
we zo houden! Samen met de slotgracht is een
groot deel van het eiland weggegraven en deel
geworden van de nieuwe waterpartijen met
toegevoegde uitstulpingen. Een klein eilandje
bovenin is het enige overgebleven restje van
het middeleeuwse burchteiland. Het is een belangrijk
broed- en schuilplaats voor onze uitgebreide
watervogelpopulatie.
Verleden en heden
Een stuk van het kanaal, parallel aan de
60 e straat Meijhorst, geeft nog een indruk
van hoe het er eens uit moet hebben gezien.
Het moet indrukwekkend geweest zijn.
Ooit was het een statige watergang die van
het buiten Duckenburg richting de Wijchense
kerktoren wees. Nu is deze zichtas nog enkel
een verwijzing van flat naar flat, van De Valkenaer
naar Boetbergen Schuylenburg.
Hierachter is nog een stukje van de oorspronkelijke
vorm verscholen, per toeval onaangetast
gebleven en gekoesterd door de bewoners.
Het is een visstekje met historische allure. De
grote vierkante toevoeging aan de 60 e straat
Meijhorst geeft gelukkig een extra dimensie
aan de flats. Hollandse wolken spiegelen hier
in het water, prachtige oude vleugelnootbomen
en aan de oever staan wilgen als uitkijkpost
dienend voor de aalscholver. Gelukkig
gaat hier de eerder geplande bebouwing in het
kader van Hart voor Dukenburg niet door!
Een koude ontspanning
Schaatsten hier ooit adellijke dames en heren?
Ik geloof het direct. De winters waren strenger
en vrolijk tijdverdrijf was de adel niet vreemd.
Op afbeeldingen uit de vorige eeuw van een
dichtgevroren kanaal wordt druk geschaatst.
In januari 2009 was het weer mogelijk! IJspret
op het Grand Canal. Er langs wandelen is voor
de omwonende een dagelijks genot. Maar er
bovenop staan was menigeen nog niet overkomen.
Flora
Een bijzondere bewoner van het hele gebied
rondom het Grand Canal is de brede wespenorchis
die, op een ondergrond uit de voorlaatste
ijstijd, op vele plaatsen (ook tuinen) in
Dukenburg voorkomt. De zeldzamer voorkomende
gevlekte rietorchis heb ik in 2007 in
het vochtige grasland bij de oever gevonden.
Ze heeft gevlekte bladeren en een bloem met
lusvormige tekening op de lip. Een beauty
welke met de nieuwe maaifrequentie een aardige
kans maakt zich uit te breiden. Aan de oever
staat de heerlijk geurende watermunt. De
bloemetjes zijn roze tot lila. Ze hebben zachte
blaadjes die tussen de vingers gewreven een
frisse pepermuntlucht geven.
Grand Canal: een plek om te koesteren!
Tekst en foto’s: Jacqueline Veltmeijer
Oude foto: Regionaal Archief Nijmegen
Zeldzame rietorchis groeit bij het Grand Canal
35
DE ZEVENSPRONG

DE ZEVENSPRONG
Oppervlaktewater: ‘Grand Canal’
Vervolg op het artikel op bladzijde 36 in de
2 e jaargang nr. 4 van juni 2009
(Fijn)stof tot nadenken 2
De afgelopen eeuw is de gemiddelde temperatuur
op aarde 0,7°C gestegen. Er zal
volgens voorlopige berekeningen in deze
eeuw nog eens met 1,4 tot 5,8°C bijkomen.
Een van de gevolgen is dat de hoeveelheid
neerslag zal toenemen en moet worden afgevoerd.
Een deel van de neerslag verdampt al of niet
via de wortels van bomen en planten, een deel
zakt in de bodem en wordt toegevoegd aan
de voorraad grondwater. Een aanzienlijk deel
moet echter via het rioolstelsel worden afgevoerd,
Dat wordt steeds meer, omdat veel tuinen
worden bestraat, waardoor grote hoeveelheden
water niet in de bodem kunnen zakken.
Rioolsystemen
Dukenburg heeft een gescheiden rioolsysteem
waarmee vuilwater en regenwater separaat
worden afgevoerd. De afvoer van het vuile water,
van toilet, gootsteen, wastafel en (af)wasmachine,
wordt via een gesloten rioolsysteem
afgevoerd naar een rioolzuiveringsinstallatie
en daarna geloosd op het oppervlaktewater.
Regenwater van dakgoot en straatputten wordt
in Dukenburg rechtstreeks geloosd op het oppervlaktewater
(vijvers).
Wat is het probleem?
Er zijn, ondanks het verbod, nog steeds bewoners
die hun auto’s op straat of in de carport
wassen waardoor onder anderen zeep, vuil en
olie in het oppervlaktewater terecht komen.
(Voor de ernstige gevolgen zie het artikel in de
vorige Dukenburger.)
Meer over het gescheiden rioolstelsel in Dukenburg
is te lezen op bladzijde 22.
Tekst en foto: Peter van den Braak
36
De eerste helft van 2009 was hectisch
In de eerste helft van 2009 vond voor verbetering
van de leefbaarheid in Dukenburg en
de wijken een groot aantal vergaderingen,
bijeenkomsten en presentaties plaats. Tientallen
vrijwilligers hebben zich daarvoor
ingezet. Mede omdat veel werk overdag
moest plaatsvinden, kwam het werk op een
beperkt aantal vrijwilligers neer.
Hieronder in willekeurige volgorde een greep
uit de activiteiten:
De Dukenburger
Vijf nummers zijn volgeschreven met interviews
en achtergrondinformatie. Mooie en of
interessante foto’s zijn gemaakt en bewerkt.
Teksten zijn gecorrigeerd en geredigeerd. Het
geheel werd vormgegeven. De namen van het
vaste team van vrijwilligers staan in de colofon
op pagina 2. De namen van de vrijwilligers
uit de wijken staan onder de artikelen. Na de
vakantie volgen dit jaar nog drie nummers.
Werkgroep Groen en Cultuurhistorie
Deze werkgroep heeft bergen werk verzet,
waarbij u onder anderen moet denken aan rapporten,
inspraak op de politieke avonden van
de gemeenteraad en artikelen voor de Dukenburger.
Het spreekt vanzelf dat vertegenwoordigers
van meer wijkplatforms welkom zijn.
Werkgroep Ruimte, Locaties en Economie
Heeft bestemmingsplannen en de planexploitatie
voor de bouw van winkels en woningen
bestudeerd en becommentarieerd. De werkgroep
is voornemens ook zonder vaste ambtelijke
trekker door te gaan.
Werkgroep Wmo en Ouderenbeleid
Heeft een nieuwe start gemaakt en gaat nu
meer structureel de mogelijkheden voor Dukenburg
onderzoeken. Een handicap is dat de
gemeente geen vaste trekker meer wil leveren.
Ook in deze werkgroep zijn vertegenwoordigers
van meer wijkplatforms welkom.
Werkgroep Jongeren
Heeft nog steeds geen spijkers met koppen
kunnen slaan, maar is voornemens een nieuwe
start te maken, nu de gemeente heeft besloten
met vertegenwoordigers van de professionele
organisaties een panel te vormen dat tweemaal
per jaar bijeenkomt om het jongerenbeleid te
bespreken dat de basis moet zijn voor het gemeentelijke
beleid. Mede omdat de gemeente
geen vaste trekker meer ter beschikking stelt,
gaat de groep een eigen koers varen en hoopt
daardoor in het panel een waardevolle inbreng
te kunnen brengen. Ook in deze werkgroep zijn
vertegenwoordigers uit de wijken welkom.
Speeltuin Staddijk
Een beperkt aantal vrijwilligers overlegt met
de gemeentelijke projectgroep over hoe de
inspraak van de bewoners vorm kan worden
gegeven en hoe en wanneer de presentatie van
de plannen voor de speeltuin kunnen plaatsvinden.
De Zevensprong Dukenburg
De stichting heeft ten doel:
Het behartigen van de belangen van en
voor en door de bewoners van de zeven
wijken in stadsdeel Dukenburg in de gemeente
Nijmegen, in aangelegenheden die
dit stadsdeel betreffen in communicatie met
de overheid, woningcorporaties en projectontwikkelaars,
alsmede met de media of
andere gesprekspartners. Deze belangen
liggen onder meer op het gebied van infrastructuur,
projecten, veiligheid en verkeer.
Het verrichten van alle verdere handelingen,
die met het vorenstaande in de ruimste
zin verband houden of daartoe bevorderlijk
kunnen zijn.
De stichting wordt in principe gevormd door
zeven door de wijkplatforms voorgedragen
bewoners, Tot op heden zijn Zwanenveld en
Lankforst formeel niet vertegenwoordigd,
Vertegenwoordiging van deze wijken wordt
tijdelijk waargenomen door een lid van de
stichting.
De deelnemers vormen een soort raad van
toezicht die gevraagd en ongevraagd kan en
mag adviseren. In het huishoudelijk reglement
is vastgelegd hoeveel deelnemers elk
platform mag afvaardigen.
Een deel van de werkzaamheden wordt
door de werkgroepen uitgevoerd. De leden
zijn afgevaardigden van de wijkplatforms.
Tekst: Peter van den Braak
Stichting De Zevensprong Dukenburg
www.zevensprongdukenburg.nl
de Dukenburger - juli 2009

de Dukenburger - juli 2009
Gelderland-Zuid
Vakantietips
De zomer is weer in aantocht en de meesten
gaan genieten van een welverdiende
vakantie.
Om uw woning veilig achter te laten hebben
we de volgende tips:
• Ramen en deuren goed afsluiten. Vergeet
vooral niet wc-raampjes, ramen en deuren
van schuur, garage, kelder et cetera.
• Laat geen sleutel aan de binnenzijde in
het slot zitten.
• Controleer hang- en sluitwerk op defecten.
• Binnendeuren niet afsluiten. Kostbaar
meubilair ook niet. Extra schade wordt
daarmee voorkomen.
• Geen geld, waardevolle papieren en/of
sieraden thuis achterlaten. In een kluis bij
de bank is het safe.
• Laat niet zien dat u weg bent. Plak dus
geen briefjes op de deur waarop staat voor
hoe lang u weg bent. Geen touwtjes uit de
bus laten hangen. Sluit de overgordijnen
niet. Haal de planten niet uit de vensterbank.
Etaleer geen kostbaarheden.
• Vraag familie of kennissen uw brievenbus
dagelijks te legen en laat de post neerleggen
op een plaats die van buitenaf niet
zichtbaar is.
• Ladders en andere dingen die inklimming
kunnen vergemakkelijken wegzetten.
• Nooit reservesleutels onder de mat en in
bloempotten!
• Werk niet mee aan telefonische enquêtes
over je reisperiodes.
• Vraag buren af en toe op je oprit te parkeren.
• Voorzie uw waardevolle eigendommen
van een uniek merkteken: uw postcode en
huisnummer.
• Zet uw fiets/bromfiets altijd op slot. Ook
als u binnen stalt.
• Laat geen volle vuilniszakken bij uw huis
achter.
Goede en veilige vakantie toegewenst!
Dennis Hesseling
Wijkagent Zwanenveld, Lankforst en Malvert,
telefoon: 0900-8844
Organisaties in Dukenburg
Herinrichting vijvers Dukenburg
Vijver Malvert
De gemeente heeft samen met de werkgroep
Groen en Cultuurhistorie en het IVN, met
wijkplatformvertegenwoordigers en enkele
betrokken bewoners plannen gemaakt voor
de herinrichting van enkele kleine vijvers en
het omringende groen in Dukenburg. Het
gaat om de vijvers bij het Winkelcentrum
Malvert, de Wolleweivijvers (tussen Malvert
en Lankforst), de vijver in de Aldenhof
en de vijver in de Weezenhof.
Deze projecten komen voort uit het waterplan
Nijmegen (2001) en worden gecombineerd
met wensen en plannen vanuit groenonderhoud
en woonmilieuverbetering. Voor de verbetering
van de ecologie in de vijvers worden
op diverse plekken natuurvriendelijke oevers
aangelegd. Dat betekent dat we de bestaande
Schetsontwerp vijver Malvert
harde beschoeiing weghalen en flauw aflopende
oevers aanleggen. Op sommige plaatsen
herstellen of vernieuwen we de beschoeiing,
waar dat nodig is rondom de regenwateruitlaten
en brughoofden. Om de openheid van de
vijveroevers te herstellen worden bomen gerooid
en halen we het teveel aan onderbegroeiing
weg. Enkele rietvelden die te groot zijn,
dunnen we uit en op andere plaatsen planten
we dit opnieuw in. Vanuit de bewonerswensen
of het wijkbeheerplan komen verzoeken om
sommige paden aan te leggen of te verharden.
In de Wollewei komt een hondenrenplaats en
worden hondenpoepbakken geplaatst. Ook
leggen we er een bootinlaat aan met graskeien.
Dit zijn maar een aantal van de voorgestelde
maatregelen.
Schetsontwerpen
De schetsontwerpen voor de vijvers zijn 29
juni tijdens een inloopavond in De Turf ter
consultatie voorgelegd aan bewoners. Zij konden
reageren op de plannen en hun wensen en
bezwaren kenbaar maken. Omdat de kopijsluiting
voor dit artikel eerder was dan de inloopavond
kunnen we u hierover op deze plek
niets melden. De opmerkingen van bewoners
worden waar mogelijk meegenomen in het definitieve
ontwerp. U wordt te zijner tijd via de
diverse media op de hoogte gebracht over de
verdere uitwerking van de plannen. Kijk voor
meer informatie op www.waterbewust.nl onder
‘Bij u in de wijk’.
Tekst: Ton Verhoeven, beleidsmedewerker
water en groen gemeente Nijmegen
Foto: René van Berlo
37

38
Organisaties in Dukenburg Organisaties in Dukenburg
Terugblik wijkfeest Aldenhof
Zaterdag 16 mei stond in het teken van de
Multi-Culti-Dag, zoals de wijkactiviteit is
gedoopt door de initiatiefnemers: bewonerscommissie
Maisonnettes Aldenhof. Deze
groep buurtbewoners heeft zich intensief
ingezet voor het organiseren van een activiteitendag
voor jong en oud: een combinatie
van straatspeeldag, rommelmarkt en wijkactiviteit
met een multicultureel karakter.
Met ondersteuning van vrijwilligers, de gemeente
Nijmegen, Openwijkschool Aldenhof,
opbouwwerk en jongerenwerk van Welzijnsorganisatie
Tandem is er een afwisselend
programma op poten gezet bij de maisonnettes
tussen de 84 e en 86 e straat Aldenhof.
De weergoden waren de Aldenhof gunstig
gezind; donkere wolken bleven op afstand.
Wethouder Hans van Hooft gaf de aftrap voor
een feestelijke dag met veel afwisseling Kindercircus
Grote Broer zorgde voor veel vertier
bij de aanwezigen. Ook kon je sieraden maken
of een lekker fruithapje maken. Veel animo
was er ook voor de krijttekeningenwedstrijd.
Daarnaast waren er lekkere hapjes uit verschillende
culturen en menigeen liep met een grote
suikerspin over het terrein. Naast een kleedjesmarkt
was er ook een streetdance-activiteit.
Tevens konden alle bezoekers samenwerken
aan een mozaïek dat, zodra het klaar is, zal
worden opgehangen aan een blinde muur van
een van de maisonnettes.
Wat zeker de aandacht verdient, is dat de bewonerscommissie
naar wegen heeft gezocht
om ook jongeren te betrekken bij de activiteit.
Een enthousiaste groep jongeren tussen de 17
en 21 jaar heeft zich met ondersteuning van
het jongerenwerk ingezet voor de wijkactiviteit.
Op verzoek van de bewonerscommissie
en de jongeren werd de Jongerenbus ingezet
die fungeerde als ontmoetingsplek.
De hele middag en een gedeelte van de avond
was er een pannatoernooi. Dit is een tweetegen-twee
voetbalvariant die zich binnen een
met een boarding begrensd veld afspeelt. Dit
voetbalspel is erg intrek bij de jeugd. Ruim
twintig teams schreven zich in de loop van de
middag in voor een competitie.
Na 18.00 uur verzamelden de bewoners, bezoekers
en jongeren zich rondom de Jongerenbus
waar gezamenlijk genoten werd van de
barbecue en een drankje. Dit werd door allen
als heel gezellig ervaren. Men was het roerend
met elkaar eens dat het navolging verdient en
dat dit initiatief bijdraagt aan verdraagzaamheid
en respect voor elkaar in de wijk. De jongeren
hadden daarna de gelegenheid nog een
paar uurtjes te chillen bij de bus met hun eigen
muziek. De bewonerscommissie bedankt
iedereen voor de inzet en richt zicht vol goede
moed op de volgende activiteit!
Tekst: Harald te Grotenhuis (Tandem)
Foto: Ton Jansen (Tandem)
Geniet met mate van water
Het is zomer! Warm weer vraagt om koel
water. We gebruiken deze maanden meer
water dan ’s winters doordat we wat vaker
onder de douche stappen, de tuin sproeien
en het zwembad van de kinderen vullen.
Toch kunnen we ook nu gemakkelijk water
besparen.
Gemiddeld verbruiken we in Nederland 130
liter water per persoon per dag. De grootste
de Dukenburger - juli 2009

waterslurpers zijn toilet, douche en wasmachine,
die samen al 110 liter voor hun rekening
nemen. In de zomermaanden komt daar de tuin
als grootverbruiker bij. Water is (nog!) niet
duur in ons land. Een gezin met twee kinderen
bespaart echter zonder veel moeite zestig tot
zeventig euro per jaar (30 procent) met de tips
hieronder. Goed voor milieu en portemonnee.
Kort en krachtig
Schroef een waterbespaarder in uw douchekop
en kranen. Daarmee komt er tot 50 procent
minder water uit, zonder dat de straal
aan kracht inboet. Een minuut korter douchen
scheelt vijf liter water per douchebeurt! Grappige
badkamerwekkers en zandlopers helpen u
en uw kinderen op de tijd te letten. Bij het tanden
poetsen, handen wassen en scheren kunt
u de kraan tussentijds dichtdraaien. Heeft u
een lekkende kraan? Meestal hoeft u alleen het
kraanleertje te vervangen. De moeite waard
want tien druppels water per minuut betekenen
per jaar tien volle badkuipen! Huurt u bij
Talis en bent u niet zo’n klusser, dan kunt u de
onderhoudsdienst hiervoor laten komen. Met
een serviceabonnement is dat gratis.
Als u toilet maar één spoelstand heeft en geen
spoelstop, dan zijn er verschillende waterstoppers
op de markt die u in de spoelbak kunt installeren.
Daarmee stopt het spoelen zodra u
de spoelknop loslaat. Veel wasmachines hebben
tegenwoordig een eco-stand. Gebruik die
alleen als het echt nodig is, want twee keer
wassen met de eco-stand vraagt nog steeds
veel meer water dan één volle machine laten
draaien.
Comeback gieter en regenton
Geef uw tuin ‘s zomers niet elke dag water,
maar bijvoorbeeld één maal per week. Zo ontwikkelen
planten langere wortels, waarmee
ze dieper in de bodem water vinden. Gebruik
zo veel mogelijk regenwater uit de regenton.
Met een gieter brengt u het water daar waar
het nodig is en verdampt er veel minder water
dan bij een sproeibeurt. Verdamping voorkomt
u tot slot ook door pas ’s avonds te gieten of
sproeien. Heerlijk om dan even in uw verfriste
tuin van de koele òf zwoele avondlucht te genieten.
Tekst: Anne-Christine Staals (Talis)
Foto: Goedele Monnens
Organisaties in Dukenburg
Eerste vrouwelijke wijkbeheerder bij Portaal
Buurtbeheerder Marina Hol-Xanthakis
Marina Hol-Xanthakis (28 jaar) wilde wel
eens wat anders. Eerst had ze zes jaar lang
een technische baan bij Philips. Daarna
werkte ze als assistent accountant. Dat was
leuk, maar Marina wilde dat niet voor altijd
blijven doen. Daarom solliciteerde ze bij
Portaal, waar ze aan de slag gaat als eerste
vrouwelijke buurtbeheerder. Zij vervangt
Johan Knoop, die sinds mei met de VUT is.
Marina is beheerder van vijftien Portaalflats in
Tolhuis en Meijhorst. Flats met namen zoals
Snouckaert, Batenburgh of Rentmeesterij. In
Aldenhof deelt ze de taken samen met buurtbeheerder
Joop Derks. ‘Ik heb er veel zin in,’
vertelt Marina. ‘Ik ben er voor huurders van de
flats, maar daarnaast zet ik me in voor de wijk.
De eerste mensen heb ik al gesproken. Die waren
hartstikke nieuwsgierig wie nu de nieuwe
buurtbeheerder is. En ook nog een vrouw!’
De wijk in
Marina gaat straks veel verschillende klus-
sen doen. ‘Ik help met van alles. Ik ben aanspreekpunt
voor de flat en ben veel in de wijk
te vinden. Ik maak een praatje en help bewoners
met vragen, bijvoorbeeld als ze contact
willen met een zorginstelling. Mijn technische
achtergrond zal denk ik goed van pas komen.
Een beheerder die handig is, is nooit weg. Als
buurtbeheerder ga ik me samen met bewoners
inzetten voor de buurt. Ligt de omgeving van
de flat er netjes bij, of moet er een stoep gerepareerd
worden? Samen kunnen we ervoor
zorgen dat de rommel op straat wordt opgeruimd.
Is de buurt veilig? Een nieuwe uitdaging
waarin ik veel verschillende mensen tegenkom.
Hartstikke leuk!’
Marina is iedere week in de wijk te vinden.
Haar kantoor is op de begane grond van de Vijverhorst-flat,
op Meijhorst 17-70. Heb je vragen
over de woning of de buurt, loop dan gerust
bij Marina binnen of bel 0800 767 8225.
Tekst en foto: Portaal
de Dukenburger - juli 2009 39

Gemeentelijke bouwlocaties in Dukenburg:
1) Hart van Dukenburg in Meijhorst, 8) Zwanenveld,
9) Lankforst, 10) Meijhorst, 19) Weezenhof,
26) en 27) Tolhuis Streekweg
40
Organisaties in Dukenburg
Uitvoering ‘Hart van Dukenburg’ kan starten
‘We kunnen aan de slag met de bouw van
485 woningen en een herontwikkeling van
winkelcentrum Meijhorst. Het is van groot
belang voor de toekomst van Dukenburg
dat er woningen bijkomen voor jongeren
en ouderen en dat het centrum in Meijhorst
omgevormd wordt tot een Hart voor Dukenburg,’
aldus wethouder Paul Depla.
‘Op 27 mei ging de gemeenteraad akkoord met
de planexploitatie voor Hart van Dukenburg.
Na jaren van intensief overleg met diverse betrokkenen
kunnen we nu beginnen met de realisatie
van onze plannen.’
Winkelcentrum Meijhorst
Al in oktober 2007 verkoos de gemeenteraad
de winkelcentra in Meijhorst en Weezenhof
te handhaven en het winkelcentrum Malvert
te vervangen door woningen met kleinschalige
voorzieningen. Zo zou bijvoorbeeld een
mandjeswinkel mogelijk moeten blijven. Het
winkelcentrum Meijhorst moet een nieuw hart
voor Dukenburg worden met winkels, voorzieningen,
wonen en zorg. Eerdere schetsen gingen
uit van de sloop van de flats Meiberg.
Blijft Meiberg toch staan?
‘Ja, de woningen in de Meiberg van de woningcorporatie
WoonGenoot blijven behouden.
Aanvankelijk was het idee een complete
herontwikkeling inclusief de Meiberg met een
winkelcentrum goed zichtbaar vanaf de Van
Apelterenweg. Nu de Meiberg blijft staan hebben
we een ander stedenbouwkundig concept
gemaakt, dat haalbaar is.’
Winkels langs het park
‘Volgens het nieuwste plan komen de winkels
aan de zijde van het park. Op de winkels komen
circa tachtig appartementen in drie (aan
de parkzijde) tot vijf bouwlagen (aan de kant
van het plein). Op de locatie van de Horizon
zijn ook nog eens veertig appartementen gedacht.
De Horizon is nu tijdelijk in gebruik
als jongerencentrum. Bij de herontwikkeling
van het winkelcentrum Meijhorst zal ook voor
jongeren een nieuw onderkomen worden gezocht.
Het zwembad, het wijkcentrum, de peuterspeelzaal
en de kerk blijven gehandhaafd.
Het huidige plein blijft centraal tussen de Meiberg,
de voorzieningen en de winkels liggen
en krijgt meer parkeerplaatsen. Deze ruimte
kan ook benut worden voor de markt. Het parkeren
voor bewoners moet in de nieuwbouw
komen.’
Gezondheidsvoorzieningen
‘Tegen de Meiberg aan is ruimte voor een zorgvoorziening
voor ondermeer ouderen. Aan de
zuidzijde van de Meiberg denken we aan een
gezondheidscentrum met huisarts, fysiotherapeut
en apotheek in combinatie met twaalf appartementen.’
Planning winkelcentrum
‘Deze zomer volgt een informatiebijeenkomst
voor de winkeliers, gebruikers en eigenaren
van het gebied om de stand van zaken en de
vervolgstappen te bespreken. Bij de uitwerking
van de plannen zullen we later ook omwonenden
betrekken. Het streven is om in 2013/2014
een geheel nieuw winkelcentrum te hebben.’
485 nieuwbouwwoningen
‘Wij gaan de gemeentelijke bouwlocaties in
Zwanenveld (8), Lankforst (9) en Meijhorst
(10) binnenkort in de verkoop brengen voor
de realisatie van totaal 28 woningen. Over de
locaties in Tolhuis aan de Streekweg vindt al
overleg plaats met Standvast. De woningen op
Wethouder Paul Depla: ‘Het winkelcentrum
Meijhorst moet een nieuw hart voor Dukenburg
worden met winkels, voorzieningen, wonen
en zorg’
de plaats van winkelcentrum Malvert worden
pas gebouwd nadat winkelcentrum Meijhorst
af is en de winkeliers die dat willen, verhuisd
zijn naar de Meijhorst. Er komen vooral middeldure
woningen bij, zodat een doorstroming
kan plaatsvinden en goedkopere woningen
vrijkomen.’
Voor jongeren
‘Los van Hart van Dukenburg is aan jongerenvoorzieningen
gedacht. Zo is er zowel bij
de Mauritsschool in Zwanenveld als bij het
jongerencentrum de Horizon in Meijhorst een
speelvoorziening gemaakt. Een wijkspeeltuin
is voor dit jaar gepland in het stadspark Staddijk.
Voorts is het de bedoeling dat er op korte
termijn in Zwanenveld een jongerenvoorziening
van de grond komt,’ aldus Paul Depla.
Gemeentesite
De ontwikkelingen van de realisatie van de
projecten wordt bijgehouden op de gemeentesite
bij wonen en leven\ uw wijk\ Dukenburg\
ontwikkelingen in Dukenburg.
Tekst, foto en tekening: gemeente Nijmegen
de Dukenburger - juli 2009

Organisaties in Dukenburg
Jongerencentrum de Horizon bestaat 1 jaar
Op zondag 21 juni vierde jongerencentrum
de Horizon haar eerste verjaardag. De opening
van de Horizon, door Het Inter-lokaal,
zorgde dat er weer activiteiten voor jongeren
van 10 tot 18 jaar waren in de Meijhorst.
Jongeren en medewerkers vierden het jubileum
op 21 juni, samen met buurtbewoners,
met een voetbaltoernooi en optredens van
jongeren uit de buurt.
Op vrijdag 13 juni 2008 opende Het Interlokaal
de fris geverfde deuren van een nieuw
Jongerencentrum: de Horizon. Na de brand
in de Boerderij besloot Het Inter-lokaal een
nieuwe start maken met het jongerenwerk in
Meijhorst. Het jongerenwerk richtte zich weer
exclusief op jonge jongeren (van 10 tot 18
jaar). Naast de nieuw locatie ging een nieuw
team van start.
Activiteiten
Een jaar later bruist de Horizon van de activiteiten.
Zo is er op werkdagen een open inloop,
kunnen jongeren terecht voor verschillende
sportieve cursussen, is er huiswerkbegeleiding
een digitaal trapveldje en nog veel meer. Veel
jongeren zijn actief geworden als vrijwilliger
en helpen mee activiteiten te organiseren. Coordinator
Nordin Boumkass: ‘Het is mooi dat
we allerlei groepen uit de wijk bereiken en
samen brengen. Zowel jongens als meiden en
jongeren van allerlei afkomst. Ook ben ik trots
op ons project waarin we zaalvoetbaltraining
combineren met individuele begeleiding. Zo
heeft de Horizon aandacht voor het individu
én de groep.’
Voetbalkooi
Ook de onlangs geopende voetbalkooi trekt
veel jongeren. De kooi wordt elke dag druk
gebruikt en dat is goed nieuws. Vrijwilligers
begeleiden de groepen jongeren. De kooi trekt
echter ook een groep jongeren boven de 18
jaar. Dit is een groep die niet onder de doelstelling
van de Horizon valt. Daarom kan voor
hen niets georganiseerd worden. Helaas is
ook de overlast toegenomen. Het Inter-lokaal
werkt daar hard aan. Er is gezorgd voor extra
en herkenbare begeleiding. Er zijn huisregels
geplaatst, de kooi is ook in het weekend onder
begeleiding open en de afsluiting van de kooi
is verbeterd. Ook worden er ergens anders activiteiten
georganiseerd voor de 18-plussers.
De ontwikkelingen rond de kooi en deze groep
vragen én krijgen veel aandacht.
Altijd welkom
Ook na het jubileum is de hele buurt welkom bij
de Horizon om kennis te maken met de locatie,
jongeren en jongerenwerkers. De Horizon is te
vinden op Meijhorst 20-01 en is geopend op
doordeweekse dagen van 15.00 uur tot 21.00
uur, op woensdag van 15.00 tot 18.00 uur. Met
vragen en opmerkingen kunt u altijd contact
opnemen. De Horizon: (024) 344 33 31.
Tekst: Het Inter-lokaal
Foto: Goedele Monnens
Huiswerkbegeleiding
bij de
Horizon
Belangrijke nummers
• Alarmnummer: 112
• Politie: 0900 88 44
• Brandweer: (024) 329 75 99
• GGD: (024) 329 72 97
• Milieuklachten over bedrijven:
(024) 329 27 56
• Bureau Toezicht (ook voor milieuklachten
over niet-bedrijven): (024) 329 80 45
• Bel- en Herstellijn: (024) 329 2 329
bel&herstellijn@nijmegen.nl
• Meld Misdaad Anoniem: 0800 70 00
• Meldpunt Kindermishandeling:
(026) 442 42 22, 0900 123 123 0
• Slachtofferhulp:
(024) 323 33 22, 0900 01 01
• Advies- en Steunpunt huiselijk geweld:
0900 66 000 66
info@huishoudelijkgeweldgelderland.nl
• Kindertelefoon: 0800 04 32
• Maatschappelijk werk (NIM):
(024) 323 27 51, info@nim.nl
• Het Inter-lokaal: (024) 344 85 57
meijhorst@inter-lokaal.nl
• Tandem: (024) 355 34 68
regio.zuid@tandemwelzijn.nl
• Huisartsenpost: 0900 88 80
• CWZ: (024) 365 76 57
• UMC St Radboud: (024) 361 11 11
• Sint Maartenskliniek: (024) 365 99 11
• Dierenambulance: (024) 355 02 22
• De Gemeenschap: (024) 381 78 00
vbz@wbsg.nl
• Portaal: 0800 767 82 25, info@portaal.nl
• Standvast Wonen: (024) 382 01 00
info@standvast.nl
• Talis: (024) 352 39 11, postbus@talis.nl
• WoonGenoot: (024) 344 06 39
info@woongenoot.nl
• Woonzorg Nederland: 0900 123 49 96
klant@woonzorg.nl
• Wijkcentrum Dukenburg:
(024) 344 89 63, Meijhorst 70-39, 6537 EP
• Informatheek Dukenburg:
(024) 345 22 21, Meijhorst 70-39, 6537 EP
• Sportfondsenbad Dukenburg:
(024) 377 15 70, Meijhorst 70-41, 6537 EP
• Gemeente Nijmegen: (024) 329 91 11
gemeente@nijmegen.nl
Websites
• Tolhuis: www.tolhuis20.nl
• Zwanenveld: www.zwanenveld.info
• Lankforst: www.lankforst.nl (virus mogelijk!)
• Meijhorst: www.meijhorst.nl
• Aldenhof: www.bewonersaldenhof.nl
• Weezenhof: www.weezenhofcentraal.nl
• Zevensprong: www.zevensprongdukenburg.nl
de Dukenburger - juli 2009 41

42
Erik Treffers
de Dukenburger - juli 2009

Oude foto van Dukenburg
Foto van
de maand
Het is toch net of je buiten woont: water,
bomen en een schaapskudde. Alleen de lantaarnpalen
verraden dat de foto binnen de
bebouwde kom is genomen. Een idyllisch
plaatje van Stadspark Staddijk, gefotografeerd
door R. van Xanten.
Ook u?
Ook uw foto kan in deze rubriek geplaatst
worden. Wilt u ons laten zien op welke manier
u Dukenburg ervaart, wat u mooi of kenmerkend
vindt voor uw woonomgeving? Stuur dan
uw foto in. Een jury kiest de mooiste inzending.
De meest aansprekende foto zal worden
gepubliceerd in het volgende nummer van de
Dukenburger.
Hoe en wat
U kunt uw foto’s mailen naar de redactie van
de Dukenburger: info@dedukenburger.nl.
Dit zijn de voorwaarden:
• De foto’s zijn gemaakt in Dukenburg.
• Digitale foto’s met een minimum van 800
KB en een maximum van 5 MB per bestand.
• U kunt uw foto’s voor nummer 6 inzenden tot
en met 6 september 2009.
de Dukenburger - juli 2009
Roeitochtje van broeders bij landgoed de
Duckenburg, waarschijnlijk op het Grand
Canal. Een foto uit 1930.
Naar de kleding te oordelen zijn dit de Broeders
van Maastricht, ook wel de Meesters van
Maastricht. De Broeders van de Onbevlekte
Ontvangenis van Maria (Congregatie Fratrum
Immaculatae Conceptionis Beatae Mariae
Virginis; F.I.C.) is een wereldwijde congregatie
die zijn hoofdzetel in Maastricht heeft. De
congregatie is in 1840 door Louis Hubert Rutten
opgericht. Deze broederorganisatie werd
opgericht om enig onderwijs te geven aan de
kinderen van de fabrieksarbeiders, die vaak
in zeer armoedige omstandigheden verkeerden.
Deze congregatie werd een groot succes.
Ook in Nijmegen hadden zij een school voor
de minder welvarende kinderen, de St. Jozefschool.
Eens in het jaar organiseerde men een
uitje, ook voor andere kloosters. Wellicht is dit
zo’n onderling uitje van de broeders geweest.
De foto geeft een nostalgische blik op het Rijke
Roomse Leven van weleer.
Foto: Regionaal Archief Nijmegen
43

Kinderpagina
Activiteiten op Montessorischool Dukenburg
Modeshow
De leerlingen van groep 7 mochten
aan de modeshow meewerken
onderleiding van Lyn en Aylien,
studenten van het voortgezet
onderwijs. Het thema was: “Net
uit bed”. Je werd in groepjes
ingedeeld: decor, licht en geluid,
kleding en presentatie. Voor het
decor beschilderden we een laken
voor de achtergrond. Je ging je
eigen kleding ontwerpen en maken.
De groep van het licht en geluid
heeft gezorgd voor de muziek en
zorgde voor een leuke belichting.
De muziek moest je op de computer
opzoeken. Dat duurde wel twee
dagen en het moest binnen drie
dagen af. De presentatie deden
Ruby en Lynette. Vrijdag was de
dag van de modeshow. De ouders
mochten komen kijken. We waren
allemaal erg zenuwachtig. Maar het
verliep allemaal heel goed. Het was
een leuke show.
Demy van Dongen groep 7
PowerPoint presentatie
In de bovenbouw groepen 5 t/m 8
waren er kinderen die een Power-
Point presentatie mochten maken en
zelf presenteren aan hun eigen klas.
Wij hebben een presentatie over
Karel de Grote gedaan. We vonden
het erg leuk om te doen. Er aan
werken ging niet altijd even soepel,
maar we hebben het toch op tijd
afgekregen. De presentatie verliep
goed.
Na de presentatie vroegen we of er
nog vragen of opmerkingen waren.
Die konden we beantwoordden. Aan
het einde kregen we een applaus.
Ward Smits en Ruben Hendrix,
groep 5-6
44
Babbels en krabbels
Schaaktoernooi groepen 3 en 4
Ik heb erg mijn best gedaan om
een schaaktoernooi te organiseren
voor de groepen 3 en 4. Eerst
moest ik vragen welke kinderen
er mee wilde doen, het waren er
24 maar uiteindelijk bleven er
16 over, ik moest van mijn leraar
controleren of ze de regels wel
kenden dus heb ik met elk kind
een proefwedstrijd geschaakt.
Er waren twee voorwaardes, je
moest het natuurlijk leuk vinden en
je moest de basis regels kennen.
Daarna plande we met de leraren en
de helpende ouders een datum. Ik
heb in de klas de loting gedaan, wie
tegen wie moest schaken. Op 8 juni
was de spannende dag. Er stonden
8 schaakborden klaar en onder
begeleiding van twee ouders kon het
beginnen. We speelde allemaal drie
wedstrijden. Uiteindelijk bleven
er nog 4 kinderen over, ik gelukkig
ook. Iedereen kreeg natuurlijk een
mooie oorkonde. Op 22 juni komt de
finale. Ik heb er veel van geleerd,
want je moest goed nadenken of je
alles geregeld had.
Dani van Bergen, groep 4
Sportdag
Op woensdag gingen we naar de
korfbalclub Keizer Karel waar
wij onze sportdag hadden. We
waren in groepen ingedeeld.
Eerst was er de warming up die
Lotte, Letien, Heleen en Deborah
hadden voorbereid. We kregen
een papiertje, waarop stond op
waar je heen moest. We begonnen
op de stormbaan daarna naar
het kogelstoten. Je moest de bal
tussen je vingers pakken, tussen je
schouders leggen en dan weggooien.
De plastic kogel kwam nog wel ver.
Maar na drie keer mocht je ook
met een looien kogel gooien, die
kwamen wat minder ver. Wanneer
er gefloten werk moest je naar het
volgende onderdeel. We mochten
nog sprinten, hobbelfietsen,
trefballen, speerwerpen en veel
meer. Natuurlijk was er ook
een pauze waar we limonade en
koek kregen. Toen het laatste
fluitje klonk, gingen alle kinderen,
ouders en leerkrachten om de
stormbaan zitten. Er volgde een
spannende wedstrijd tussen ouders
en leerkrachten. Het was een
sportieve en gezellige dag.
Ruby Groen groep 7
de Dukenburger - juli 2009