Kleine Kernen Magazine Zorgspecial 2018

jeroenverhelst

Kleine Kernen Magazine Zorgspecial 2018

K LEINE

KERNEN

MAGAZINE

In print én online voor en door inwoners van Kleine Kernen

Zorgspecial

In deze digitale versie veel extra informatie op beeld.

Klik steeds op het play-knopje bij het artikel.

Ook websites en mail-adressen zijn automatisch gekoppeld.

Projecten Mantelzorg Columns

Kleine Kernen magazine 1


Europarlementariër Lambert van Nistelrooij:

“Communicatie vanuit EU is aan update toe”

De Diessense Europarlementariër Lambert van Nistelrooij

had in de studio van de lokale omroep Moergestel TV bij

de presentatie van het boekje “Radiocolumns: het jaar

rond” een duidelijke boodschap:

“De communicatie vanuit de EU is zeker toe aan een update.

We moeten Europa dichter bij de burger brengen!”

En dat kan volgens hem op verschillende manieren. Zo heeft

hij al 90 radiocolumns in Moergestel opgenomen die door

14 lokale omroepen in Brabant worden uitgezonden. “In

die columns moeten wel onderwerpen aan bod die mensen

boeien!” De recente voorstellen voor de verdeling van

de EU-subsidies en bijvoorbeeld de plannen tot korting

op landbouwsusbsidies zullen hem ongetwijfeld genoeg

gespreksstof opleveren om maar eens iets te noemen.

Lokaal

Op lokaal gebied gebeurt er echter ook genoeg, maar dat

wordt volgens Van Nistelrooij nog niet genoeg naar buiten

toe gecommuniceerd. “Veel mensen kennen de ‘EU-bordjes’

langs de weg: deze brug is medegefinancierd door

geld uit van de Europese Unie’. Bij vele projecten is dit echter

niet duidelijk. Mensen zijn zich er niet van bewust dat

dit mede wordt mogelijk gemaakt door EU-geld. Door deze

resultaten anders te communiceren, zien burgers de impact

die de EU heeft in hun dagelijks leven.”

Let the Stars Shine

Om nog concreter te communiceren waar en wat met

EU-geld is gedaan, heeft Van Nistelrooij samen met

acht EVP-collega’s uit Europa het project “Let the Stars

Shine” gelanceerd. Binnen dit kader werden daarvoor

op 19 juni in Brussel 41 projecten uit negen verschillende

landen gepresenteerd. Vanuit Brabant zes projecten waaronder

het project “Tussenheid” uit Hilvarenbeek .

“ Een mooi voorbeeld waarbij aansluiting is gevonden

tussen EU-initiatieven zoals lokale ontwikkeling en verduurzaming

en burgerinitiatieven in de kernen van de gemeente

zelf zoals de energiecoöperatie Hilverstroom en de lokale

musea”, aldus Van Nistelrooij.

Bijlage magazine

Dit project en de overige vijf worden in een speciale

krant met de titel “Let the Stars Shine” en videopresentaties

toegelicht. Deze krant is als bijlage bij deze uitgave

van het Kleine Kernen Magazine toegevoegd. Deze aanpak

past volgens Van Nistelrooij in het streven om de impact

die de EU heeft in het dagelijks leven beter uit dragen.

Daarvoor heeft hij een wetswijziging ingediend waarover

in juli in een vergadering van Europees Parlement wordt

gestemd. “Bij aanname van de amendementen hierover

kunnen uitvoerders aankloppen voor extra financiering van

leuke initiatieven die men qua communicatie op social media

of tv zou willen ondernemen. Ook al is het project een

paar jaar voorbij.”

Bertrand Verhelst

Kleine Kernen magazine 2


Inhoud

2 Lambert van Nistelrooij

4 De Helpende Hand

6 Meer geld Verpleegkundigen

7 Gouden duim voor Geert Hut

8 Zorgen om herindeling

10 Riksjafiets naar Halderberge

11 Column José van Berkum

12 Dorpswinkel Gassel

13 Trefpunt Stanislaus

14 Her en Der

15 Kleine scholen

16 Bezoek Koning aan kernen

18 Brabants Bont

19 Tony van der Meulen

20 Verbouwing Huijbergen

21 Diensttijd voor jongeren

21 Akkoord zonnepark Budel

22 Ombudsman Van Zutphen

23 Pact ouderenzorg

24 Natuur: Roel Diepstraten

26 Tekort aan mantelzorgers

27 Woonproject Benjamin

28 Miljoen voor Kamp Vugt

29 Column Wil Vennix

30 Tentoonstelling museum

31 Column Henk Bouwmans

Van de redactie

Zorgen om de zorg

We staan er iedere keer versteld van hoe vanuit de

kleine kernen wordt gereageerd als we een oproep

plaatsen om artikelen, suggesties, initiatieven aan te

leveren op het gebied van de zorg in de dorpen. In

no time hebben we berichten vanuit het veld in de

mailbox. Duidelijk is dat de bewoners, dorpsraden,

ondersteuners, dorpscoöperaties en bestuurders zich

zorgen maken over de zorg. Maar het blijft niet alleen

bij woorden! Het bruist in de kernen van de initiatieven

op dit gebied zoals te lezen is in dit magazine. Een

veel gehoorde klacht is wel dat de facilitering voor het

uitvoeren de plannen vanuit de gemeentes, instanties

en andere betrokken partijen wel een flink boost kan

gebruiken.

Het alom genoemde toverwoord “participatie”- ook

wel eens uitgelegd als “goedkope bezuiniging” – mag

bij iedereen in de mond liggen, maar daar dient wel

een betere invulling en ondersteuning te krijgen. Potentie

is er genoeg in de kleine kernen, maar alleen

een schouderklopje krijgen voor je idee en werk is niet

genoeg! We zullen de ontwikkelingen in deze daarom

in ieder geval goed blijven volgen.

Vleugels uitslaan

Een andere ontwikkeling is de uitgave dit eerste Kleine

Kernen Magazine. Met deze nieuwe aanpak – ook op

digitaal gebied – gaan we onze vleugels verder uitslaan.

Ook op landelijk gebied! Berichten vanuit het

land waar iedereen zijn voordeel mee kan gaan doen

en het uitwisselen van informatie komt ook centraal

te staan. De eerste aanzet hiervoor is te vinden in dit

nummer. De projecten zullen in de digitale versie verder

worden “aangekleed” met video’s, projectbeschrijvingen,

nuttige links en bruikbare informatie.

Kortom ambitie genoeg! Uiteraard staan we open voor

aanvullingen en suggesties van onze lezers!

de redactie

COLOFON

Aan deze uitgave van het Kleine Kernen Magazine hebben meegeholpen:

José van Berkum, Henk Bouwmans, Yusuf Celik, Roel Diepstraten, Janny Dirkx, Jan Geerts, Pieter van Harberden, Jasper Havermans, Cees Jansen,

Antoon Koevoets, Willy Kuipers-Vrijsen, Dorpsraad Maarheeze, Dorpsraad Maarheeze, Tony van der Meulen, Dorpsraad Nederwetten, Natuurmuseum

Brabant, Dick van Niekerk, Provincie Noord-Brabant, Piet Reinders, Jan Schraven, Pieter-Paul Slikker, Stijn Smeulders, Paula Termeer, Hilde

Toonen, Wil Vennix, Bertrand Verhelst, Suzanne Visser

Layout en vormgeving: Jeroen Verhelst - Eindredactie: Bertrand Verhelst - Foto’s en illustraties:

Roel Diepstraten, Stichting Dorpsservicewinkel Gassel, Dorpsraad Maarheeze, Dorpsraad Nederwetten, Mien Jansen-Cleeren, Jan Geerts,

Antoon Koevoets, Natuurmuseum Brabant, Dick van Niekerk, Provincie Noord-Brabant , Rijksoverheid, Shutterstock, Jeroen Verhelst,

Zorgcoöperatie Graaggedaan.

Kleine Kernen magazine 3


Met de verandering in de wet rondom de zorg veranderde er in Maarheeze, zoals

in zoveel kleinere dorpen, toch een heleboel. Mensen konden niet meer ongelimiteerd

een beroep doen op allerlei voorzieningen. Men moest eerst in zijn directe

omgeving op zoek naar hulp en steun. Maar wat doe je als je geen, of maar een

heel klein, netwerk hebt?

Ben je dan gedoemd om achter de geraniums te blijven zitten

en te wachten tot je bent weggekwijnd????

Een dienst van inwoners voor inwoners van Maarheeze, die terugbrengt

wat vroeger heel gewoon was: burenhulp en vriendendiensten.

Een uitgestoken hand om elkaar te helpen en daardoor

het sociale contact met buurt- en dorpsgenoten te verbeteren.

In de afgeschermde database van de Helpende Hand zijn ruim 70

vrijwilligers opgenomen met hun kwaliteiten en hun beschikbaarheid.

Door de coördinatoren wordt elke hulpvraag aan de meest

geschikte vrijwilliger gekoppeld.

Elke inwoner van Maarheeze kan met zijn of haar vraag bij de

Helpende Hand Maarheeze terecht. Dit kan een vraag zijn rondom

de eigen situatie maar ook voor die van een ander.

Afhankelijk van de vraag wordt er een vrijwilliger uit de database

ingezet, of een gesprek gepland om de situatie te verhelderen.

Van en voor inwoners

Soms ook wordt er informatie of advies gegeven of wordt de sociaal

makelaar of een andere professional ingeschakeld. Waar mogelijk

vragen we mensen ook iets terug te doen. Wederkerigheid

Kleine Kernen magazine 4


is ook de kracht van de organisatie. Als

iemand hulp heeft gekregen is hij/zij ook

bereid zelf hulp te bieden aan een ander.

De Helpende Hand rekent geen kosten.

Mensen zetten zich geheel vrijwillig in en

de Helpende Hand heeft geen winstoogmerk.

Het kan echter voorkomen dat er

onkosten moeten worden gemaakt, zoals

onderdelen of benzine- of parkeerkosten,

dan komen die uiteraard voor rekening van

de hulpvrager.

Wat biedt de Helpende Hand aan de inwoners

van Maarheeze?

● Eenmalige praktische hulpverlening

(klusjes) bij mensen die

het zelf niet kunnen vanwege

gezondheid, ouderdom of niet

bekend zijn met dingen. Bijvoorbeeld:

vervangen van een lamp,

ophangen van een schilderij,

elektronica aansluiten, computerhulp,

boodschappen doen en






klein tuinonderhoud.

Ook bieden wij een oplossing

bij vervoersvragen, omdat in

Maarheeze geen taxibedrijf is en

het erg lastig is met de deeltaxi

te gaan. Mensen zijn vaak lang

onderweg en krijgen niet de hulp

die ze nodig hebben in bijv. het

ziekenhuis. Onze vrijwilligers

brengen de mensen, helpen hen

zoveel mogelijk en zijn zo snel

mogelijk weer thuis.

Voor mensen die zich eenzaam

voelen zoeken we vrijwilligers

voor gezelschap, om samen iets

leuks te doen/iets te ondernemen.

Bijvoorbeeld wandelen,

fietsen, gezelschapsspelletjes,

kaarten, puzzelen, koffie drinken

of een dagje uit.

Hulp en ondersteuning bij het

vinden van de juiste hulp of

dienstverlening zoals samen

zoeken op internet, invullen van

formulieren, contact opnemen

met een bedrijf of organisatie of

hulp bij het maken van de juiste

keuze.

Ontlasten van mantelzorgers

door het tijdelijk overnemen van

noodzakelijke maar niet complexe

of gespecialiseerde taken,

zodat de mantelzorger een

moment tijd heeft voor andere

zaken.

Ook verenigingen en groepen

kunnen een beroep doen op de

Helpende Hand. Wanneer bijvoorbeeld

bij de uitvoer van een

activiteit meer handen of kennis

nodig is.

Laagdrempelig

De Helpende Hand is laagdrempelig. De

coördinatoren zijn mensen die dagelijks

zichtbaar zijn in het dorp. In de huiskamer

in Ontmoetingscentrum “Onze School” is

op donderdagochtend altijd iemand van de

Helpende Hand aanwezig.

De sociaal makelaar heeft wekelijks overleg

met het team van de Helpende Hand

en op de leestafel bij de huisarts, de apotheek,

fysiotherapeut en de tandarts liggen

folders en kaartjes. Het telefoonnummer

is 24/7 bereikbaar en wanneer het onverhoopt

ooit niet direct lukt, wordt iemand

die inspreekt z.s.m. teruggebeld.

Maar ook de vrijwilligers die zich hebben

aangemeld worden niet vergeten. Jaarlijks

zijn er een aantal avonden waarop

de vrijwilligers worden uitgenodigd om

samen onder het genot van een hapje en

een drankje ervaringen te delen en nieuwe

informatie op te doen.

Ook weten alle vrijwilligers, dat de keuze

om positief te reageren op een hulpvraag,

te allen tijde bij henzelf ligt. Heb je geen

tijd of gewoon geen zin, mag je altijd nee

zeggen. De coördinator die je aan de lijn

hebt, gaat gewoon de volgende benaderen

om de hulpvraag op te lossen.

Zo maken we samen van Maarheeze een

fijn dorp om te wonen!

Willy Kuipers-Vrijsen

(coördinator Helpende Hand)

Werkgroep Sociaal Welzijn

Dorpsraad Maarheeze

Kleine Kernen magazine 5


Meer geld naar Verpleegkundigen?

Logisch!

Meer dan 23.000 huisartsen, huishoudelijke

hulpen, kraamzorgers, psychiaters,

artsen, verpleegkundigen, medewerkers in

de jeugd- en gehandicaptenzorg sloegen

de afgelopen weken alarm. #ZorgInActie

is een noodkreet. Een roep om actie aan

zorgbestuurders, werkgeversorganisaties,

vakbonden en politici om het tij te keren.

De bezorgde medewerkers hebben gelijk.

De werkdruk loopt op in de zorg, de salarissen

blijven achter, de CAO’s worden

slecht nageleefd en als gevolg van deze

rampzalige cocktail kiezen steeds minder

mensen voor het zorg vak. Niet zo handig,

met een bevolking die steeds ouder wordt,

techniek die steeds meer behandelingen

mogelijk maakt en een omslag waarin

we steeds langer thuis willen en moeten

wonen.

Ook in Brabant hebben we de komende

jaren meer handen in de zorg nodig. Dat

vergt dat we beter zorgen voor alle huidige

en toekomstige zorgmedewerkers.

Fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en een

eerlijk loon staan aan de basis van tevreden

medewerkers. Dat vergt van het Kabinet

van VVD, D66, CDA en ChristenUnie

een fors hogere investering dan de paar

tientjes waar men werknemers in de publieke

sector nu mee afscheept. Het geld

is er nu de crisisjaren achter de rug zijn.

In ieder verkiezingsprogramma werd fors

extra geld uitgetrokken voor de zorg. Dit

in schril contrast met de 1,4 miljard kostende

afschaffing van de dividendbelasting

die in geen enkel verkiezingsprogramma

stond. Het cadeautje aan buitenlandse

aandeelhouders dat inmiddels de geloofwaardigheid

van het Kabinet aantast kan

beter besteed. Ook van zorgbestuurders

en werkgeversorganisaties vraagt het om

binnen de eigen organisaties scherper te

kijken naar een rechtvaardige besteding

van de middelen. Medewerkers in de zorg

zijn het goud van de organisaties en niet

de sluitpost van de begroting.

Het moet afgelopen zijn met het gesjoemel

met arbeidsvoorwaarden, met het

gesjacher met payroll en detacheringsconstructies

waar goede contracten op hun

plaats zouden zijn en met het te vaak

buitensporige beloningsbeleid in het hoger

management.

Maar juist ook op gemeentelijk niveau

mogen we niet stil zitten. Goede zorg is

onze verantwoordelijkheid. De coalities die

in onze gemeenten gesmeed worden moeten

voldoen aan goede voorwaarden voor

zorgmedewerkers:

- Zorggeld moet voor de

zorg gebruikt worden. Zorgvoorzieningen

in buurten en wijken

worden uitgebreid;

- Binnen wijkteams en bij

inkoop van zorg door de gemeente

wordt strikt bezien of

cao’s worden nageleefd, vaste

contracten voor vaste functies en

goede arbeidsvoorwaarden het

uitgangspunt zijn;

- We doen geen zaken met

zorginstellingen die zich niet houden

aan de Balkenendenorm;

- Zorgmedewerkers krijgen

meer bewegingsvrijheid en

handelingsbevoegdheid. In de

zorg hoort wantrouwen plaats

te maken voor vertrouwen in de

medewerkers;

Op deze punten zullen wij inzetten bij de

onderhandelingen en de coalitieakkoorden

beoordelen. We zullen de minister er op

bevragen en de zorgorganisaties wijzen

op hun verantwoordelijkheid. Want goede

zorg vergt inderdaad actie. Van ons allemaal.

Pieter-Paul Slikker - fractievoorzitter

PvdA Den Bosch

Yusuf Celik - fractievoorzitter PvdA Tilburg

Stijn Smeulders - fractievoorzitter Statenfractie

PvdA Brabant

Kleine Kernen magazine 6


Voorzitter van Zorgcoöperatie Graaggedaan

Gouden Duim voor Geert Hut uit Leende

Een mooie blijk van waardering

voor Geert Hut. Hij kreeg in de

Huiskamer in Leende de Gouden

Duim van de provincie Noord-Brabant

aangeboden. De voorzitter van

Zorgcoöperatie Graaggedaan ontving

deze ‘analoge like’ uit handen van

gedeputeerde Henri Swinkels. “Mooi

om deze gezellige drukte te zien en

op deze plek te zijn. Het zijn dit soort

initiatieven die een voorbeeld zijn van

Sociale Veerkracht in de provincie

Noord-Brabant: hoe blijven we, mét

elkaar, meedoen? Geert zetten we

vandaag in het zonnetje om zijn

voortdurende inzet voor deze goede

zaak.”

Zelf regelen

Al vier jaar organiseert Graag Gedaan

activiteiten met en voor Leendenaren.

Geert Hut en Piet Cuppens richtten

de zorgcoöperatie in 2014 op. Min

of meer noodgedwongen: doordat

zorgtaken overgeheveld werden

naar de gemeentelijke WMO (Wet

Maatschappelijke Ondersteuning)

moesten steeds meer zorgtaken door

burgers zélf worden geregeld. Geert

Hut: “Graaggedaan bestaat uit 75

vrijwilligers, waarvan 25 gastvrouwen

voor de Huiskamer. Met z’n allen

hebben we het leegstaande pand van

de woningbouwvereniging opgeknapt.

De Huiskamer is voor iedereen, jong en

oud.” Er zijn inloopmiddagen, je kan

er biljarten, breien of een iPad cursus

volgen. Graaggedaan heeft nog veel

meer bewerkstelligd. Er is inmiddels

een vervoersdienst, een vriendendienst

(bijvoorbeeld om boodschappen te

doen of de was), een klussendienst en

een Repaircafé.

“Nog veel te doen”

Zijn collega-vrijwilligers nomineerden

Geert voor de Gouden Duim; iedereen

zat in het complot. Piet Cuppens legt

uit: “Geert, jij krijgt dingen voor elkaar.

Op deze manier willen wij onze dank

en waardering uitspreken voor je inzet

en vasthoudendheid. Nu stáát er echt

iets. De Huiskamer en Graaggedaan,

het leeft onder de Leendenaren.” Gert

is ontzetten verrast “Geweldig! Maar

dit betekent zeker niet dat ik klaar ben.

Er is nog veel te doen.” Gedeputeerde

Swinkels heeft alle vertrouwen in

Geert en de Leendenaren: “Al bij

binnenkomst kwam de gezelligheid

van de jaarmarkt me tegemoet. En aan

het enthousiasme van de aanwezigen

hier in de Huiskamer zal het zeker

niet liggen. Jullie zijn een prachtig

voorbeeld van Sociale Veerkracht in

Brabant.”

Stapje extra

De provincie reikt elke maand een

Gouden Duim uit aan iemand die

zich belangeloos inzet voor anderen.

“Er gebeuren in Brabant ontzettend

veel goede dingen, veel mensen

staan echt klaar voor een ander”,

aldus gedeputeerde Henri Swinkels.

“Dat gebeurt op alle terreinen, of

het nu cultuur, leefbaarheid, zorg

of bijvoorbeeld erfgoed is. Overal

zijn mensen bereid een extra stapje

te zetten voor elkaar, of voor een

bijzonder project voor de samenleving.

Dit zijn de Brabanders die zelden op de

voorgrond treden, maar onmisbaar zijn

voor de gemeenschap. Met de Gouden

Duim willen we daarvoor aandacht

vragen, en juist deze Brabanders in het

zonnetje zetten.”

Kleine Kernen magazine 7


13 vragen aan de Dorpsraad van Nederwetten

Zorgen om gemeentelijke herindeling

De kern Nederwetten telt momenteel ruim 850 inwoners en is de spreekbuis voor deze inwoners. In

dit magazine stellen we dertien vragen aan Hilde Toonen en Piet Reinders van de Dorpsraad over wat

er zoal in hun dorp leeft en speelt. Een groot knelpunt is de dreigende gemeentelijke herindeling

van Nuenen. “Een door de provincie opgelegde fusie met de gemeente Eindhoven hangt boven ons

hoofd en dat geeft veel onzekerheid. Bij de inwoners van de gemeente Nuenen dus ook bij die van

Nederwetten”, aldus het tweetal.

Sinds wanneer is de dorpsraad actief?

“De dorpsraad Nederwetten bestaat sinds januari 2004.”

Wat voor een rechtsvorm heeft het belangenorgaan?

“Dorpsraad Nederwetten is een adviesorgaan voor het college van

B&W van de Gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten.”

Hoe kijkt de lokale politiek tegen het belangenorgaan aan?

”Met respect. De dorpsraad wordt om advies gevraagd en geeft

ook ongevraagd advies. Het gevoel is dat dit zeer serieus genomen

wordt! ”

Hoe gaat het overleg met de gemeente ?

”Overleg met de gemeente gaat laagdrempelig en redelijk informeel.

Twee maal per jaar zitten we bij de burgemeester aan tafel

om de meest nijpende zaken te bespreken. Daarnaast zijn zowel

burgemeester als wethouders makkelijk benaderbaar. Al wordt

ons advies niet altijd ingewilligd, we worden wel altijd gehoord. ”

Wat is jullie grootste succes tot nu toe?

”Bij alle relevante zaken die Nederwetten aangaan worden wij

betrokken. Vaak is onze invloed moeilijk meetbaar maar als gekozen

afvaardiging van ons dorp telt onze mening zeker. Enkele

jaren geleden kwamen er dankzij het IDOP gelden beschikbaar.

De dorpsraad heeft toen aktief gepleit voor een wandelbrug over

de Dommel. Daardoor is het prachtige wandelgebied aan de overzijde

van de Dommel sinds decennia weer bereikbaar. Eindhoven

is makkelijk bereikbaar voor wandelaars uit Nederwetten en andersom

weten veel wandelaars uit Eindhoven nu ook Nederwetten

weer makkelijk te vinden.

Ook voor de aanleg van een glasvezelnetwerk in het gehele dorp

heeft de dorpsraad zich enkele jaren geleden met succes sterk

gemaakt. ”

Wat is de grootste tegenvaller tot nu toe?

”Dat is moeilijk te zeggen. Wat jammer is is dat veel zaken behoorlijk

lang duren, maar waarschijnlijk is dat nou eenmaal part of

the deal in de politieke wereld. ”

Wat is op dit moment het grootste knelpunt in Nederwetten?

”Het grootste knelpunt is de bestuurlijke toekomst van onze gemeente.

Een door de provincie opgelegde fusie met de gemeente

Eindhoven hangt boven ons hoofd en dat geeft veel onzekerheid.

Kleine Kernen magazine 8


Bij de inwoners van de gemeente Nuenen

dus ook bij die van Nederwetten. ”

Hoe denken jullie dit probleem op te

lossen?

”Binnen de gemeente heerst verwarring

over de genoemde hangende fusie. Van

de ene kant lijkt het een gelopen race en

wordt er gepleit om aan tafel te zitten om

mee te denken over het nieuwe gemeentelijk

ontwerp. Andere stemmen keren zich

falikant tegen deze fusie en zijn bereid om

tot het laatst te strijden. Wij als dorpsraad

maken wij ons vooral sterk voor ons eigen

voortbestaan. Dat we in de toekomst dus

hoe dan ook de Nederwettense belangen

kunnen behartigen als democratisch gekozen

afvaardiging. ”

Hoe communiceren jullie met de bevolking

van Nederwetten?

”Wij brengen een paar keer per

jaar een huis-aan-huis nieuwsbrief

uit. Ook houden we zo›n 2 a 3 keer per

jaar een openbare dorpsraadvergadering.

Daarnaast hebben we een Facebook pagina

en een website. ”

Krijgen jullie een financiële ondersteuning?

”De dorpsraad krijgt geen structurele financiële

ondersteuning. Wel hebben we al

enkele keren een donatie ontvangen van

verschillende instanties. Vorig jaar hebben

we daar een vijftal Nederwettense verenigingen

en stichtingen mee kunnen verblijden

die stuk voor stuk initiatieven hebben

die de sociale cohesie in ons dorp enorm

bevorderen.

Dorpsraadleden zelf krijgen een jaarlijkse

onkostenvergoeding maar dat is niet de

drijfveer om je verkiesbaar te stellen voor

de dorpsraad. ”

Vindt er overleg plaats met andere

dorpsraden/leefbaarheidsgroepen uit

de regio?

”Met dorpsraad Gerwen en wijkraad Eeneind

hebben wij een prima relatie en incidenteel

overleg. De kans is groot dat die

frequentie in de komende periode toe zal

nemen vanwege de hangende fusie met

Eindhoven. ”

Is de zorg in uw dorp goed geregeld?

Voorziet u problemen door de wijzigingen

op het gebied van de zorg?

”Voor de zorg zijn onze inwoners vooral

op Nuenen aangewezen. In Nederwetten

zijn wat dat betreft geen voorzieningen.

Gelukkig is het centrum van Nuenen

slechts 4 km van Nederwetten vandaan en

ook het Catharina ziekenhuis in Eindhoven

ligt op zo›n 10 minuten rijden van Nederwetten

vandaan. Gelukkig heeft de kleinschaligheid

van Nederwetten een groot

sociaal karakter. Dus familie, vrienden en

buren worden makkelijk gevraagd om

hulp. ”

Wat hebben jullie mogelijk nog toe

te voegen aan deze antwoorden of

advies voor de andere dorpsraden in

Brabant?

”Geen advies aan dorpsraden op zich. Wel

zou het mooi zijn als jongeren zich meer

zouden interesseren voor politiek. Die mis

je toch nog vaak bij politieke bijeenkomsten,

verkiezingen, dorpsraad vergaderingen

etc. Uiteindelijk gaat het altijd om de

toekomst en gezien de traagheid van politieke

besluiten kun je niet vroeg genoeg je

stem laten horen. ”

Hilde Toonen – Piet Reinders

Dorpsraad Nederwetten

Touwtrekken om Nederwetten bij de gemeentelijke herindeling?

Kleine Kernen magazine 9


De Riksjafiets

komt naar Halderberge!!

‘Fietsen Alle Jaren’ in de volksmond De Riksjafiets, is een initiatief van de Fietsersbond,

bedoeld om ouderen én kwetsbare inwoners die zelf niet (meer) kunnen fietsen

het gevoel terug te geven van ‘de wind door je haar’ en ‘de zon op je bol’

Samen met een andere passagier gaan ze

in een riksja op stap, bijvoorbeeld langs

plaatsen waar zij vroeger gewoond en

gewerkt hebben. Onderweg delen zij met

elkaar en met de bestuurder hun herinneringen.

Nederland fietsland

Nederland is een fietsland. Ons land en de

gemeente Halderberge is prima geschikt

om lekker te fietsen.

Geen noemenswaardige heuvels, mooie

fietspaden en een prachtig buitengebied,

waar volop te zien is.

Van dorpskern naar dorpskern fietsen om

daar op een terrasje een kopje koffie of

een koud biertje te drinken. Hoe fijn is het

om de zon op je gezicht te voelen schijnen,

de wind door je haren en te genieten van

het mooie uitzicht.

Fietsen is voor iedereen

Fietsen zou voor iedereen moeten zijn,

maar voor sommigen is dat net een brug

te ver.

Voor de groep mensen die zelf niet meer

kunnen fietsen, is er een prachtige oplossing.

Een riksja, waar plaats is voor twee

passagiers. Zij kunnen volop genieten van

het fietstochtje, kunnen onderweg mooie

gesprekken voeren en ervaringen delen.

De ‘fietschauffeur’ vervoert de mensen veilig

en deelt in de ervaringen van de ‘passagiers’.

Een geweldig initiatief wat bruggen

bouwt tussen mensen, verbindingen legt

en iedereen een prettige tijd bezorgd.

Elektrisch en training

De Riksja is voor alle mensen die kwetsbaar

en/of minder mobiel zijn en wellicht ook

weinig buiten komen. Want wat voor veel

mensen in Nederland normaal lijkt, is voor

sommige niet mogelijk. De Riksja is uitgerust

met elektrische trapondersteuning

en de chauffeurs krijgen een training om

goed met de Riksja overweg te kunnen

Hulp

Dankzij ondersteuning van de gemeente

Halderberge en een financiële bijdrage

van het Rabobank Coöperatiefonds komt

de Riksja nu ook naar Halderberge, als

tweede gemeente in Noord Brabant en

daar zijn we trots op! Samen met maatschappelijke

organisaties en alle inwoners

van Halderberge willen we er een groot

succes van maken. “Want alleen als we

samenwerken kunnen we hier een succes

van maken”, aldus de initiatiefnemers van

het plan.

Antoon Koevoets

Kleine Kernen magazine 10


“Eén tegen eenzaamheid”

Volkstelling

eenzame ouderen

of betrokkenheid?

COLUMN José van Berkum

De rapen waren gaar, in

ieder geval op de plusmagazine

facebookpagina

Minister hugo de jonge van volksgezondheid, welzijn en

sport (vws) wil geld reserveren voor de bestrijding van

eenzaamheid onder ouderen. Want die is schrijnend, blijkt

uit onderzoek, vooral voor 75+-ers. Het actieprogramma

draagt de naam ‘eén tegen eenzaamheid’. Eén van de

maatregelen van het programma betreft jaarlijks huisbezoek

van iedere 75-plusser door de gemeente.

Dure ambtenaren die éénmaal per jaar langskomen: nee,

geen goed idee. “Wat n idioot plan… alsof mensen 1x per

jaar hun ziel bloot leggen tijdens het verplichte bezoekje

van een ambtenaar… het lijkt wel of het kabinet bezig is

met activiteitenbegeleiding voor de ambtenaren…. Wat

een triest plan zeg!.

“Wat een onzin. 1X p jaar ouderen alweer afschepen met

oude kruimels. Blijf bij mij weg aub. Dit is gewoon het leven.

Sommige ouderen krijgen van hun kinderen en kleinkinderen

aandacht en liefde en vooral begrip. De meesten

krijgen dat om welke reden dan ook, ondanks kinderen en

kleinkinderen helemaal niet meer. Dit is het leven en neem

het zoals het is. Ik leef mijn eigen leven. Prima. Hoef niet

1xp jaar huisbezoek. Waanzin”.

Ook de politiek krijgt ervan langs. “Wat een onzin: eerst

bezuinigen op thuiszorg en bejaardenhuizen, en nu dan

ambtenaren op bezoek. Bejaardenhuizen terug, eigen appartementje

en als je zin hebt beneden een bakkie doen of

gezamenlijk eten kaartje leggen”.

Negatieve beeldvorming

Andere ouderen op de facebookpagina van plusmagazine

voelen zich weggezet als ziek, zwak en misselijk: “wat een

betutteling!! Zal wel goed bedoeld zijn, maar de ouderen

worden hier weggezet als infantiele figuren die alleen maar

eenzaam zitten te wezen achter de geraniums”.

“Eenzaamheid is een gevoel. Er is ook genoeg te doen

waar ouderen naar toe kunnen. Vrijwilligerscentrales waar

mensen een beroep op kunnen doen om bezoek te krijgen

of leuke dingen mee kunnen doen. Alleen moeten ze de

weg weten. Ouderen hebben het echt niet zo slecht in

nederland”.

Een positieve uitzondering komt van een voormalige ouderenadviseur:

“Ik heb zelf gewerkt als ouderenadviseur

in a’dam. Preventieve bezoeken aan 75+ ouderen was een

van de hoofdtaken van ons. Informeren over de mogelijkheden

voor de ouderen in de wijk en geheel a’dam. Ik zeg

dan ook ja voor deze bezoeken!”

Ouderen zijn verschillend

Nét nu we te horen krijgen dat ouderen langer in goede

gezondheid blijven leven, en daarvan moeten proberen te

genieten, komt het stempel ‘oud en dus eenzaam’. Terwijl

ouderen van 75 jaar en ouder nét zo van elkaar verschillen

als twintigers, dertigers, zestigers. Ze stereotyperen als

‘eenzaam’ doet geen recht aan hun persoonlijkheid en

levenservaring.

Waarschijnlijk krijgen de meeste 75-ers geen last van de

huisbezoeken. Of ze zijn op pad of té druk achter de computer

om een ambtenaar te woord te staan.

José van Berkum

Ze is gespecialiseerd in ouderencommunicatie

www.Vbcom.Nl

Kleine Kernen magazine 11


Dorpsservicewinkel Gassel

In 1998 werd duidelijk dat de Rabobank en de toenmalige kruidenierswinkel zouden gaan sluiten in Gassel.

Vrijwilligers zijn toen een project opgestart om het dorp weer te kunnen voorzien van diverse faciliteiten. Na een drietal

enquêtes over de haalbaarheid van een nieuw pand is gestart het ontwikkelen van plannen.

Door de Provincie Noord-Brabant, de

gemeente Grave, de Rabobank en Woningcorporatie

Mooiland werd een club

opgericht die in onze regio ging helpen

met projecten die maar niet wilde vlotten.

Wij waren gelukkig een van die projecten

en kregen mevr. Jolanda Luijten van PON

Tilburg toegewezen. De inschrijving bij de

eerste Dorpenderby in 2008/2009 bracht

voor onze stichting veel werk maar ook de

eerste 10.000 euro binnen. Toen zijn we

gaan lobbyen en hebben ons gestort op

alle mogelijk sponsors en fondsen. In 2009

na 11 jaar vergaderen en lobbyen was de

bouwvergunning binnen.

Betrokkenheid dorp

Het pand werd als ruwbouw overgenomen

van Mooiland. Niets was erin, elk wandje,

kozijn, plafond, muren, vloeren al die kosten

waren voor de Stichting. Alle technische

zaken werden uitgevoerd onder garantie

door plaatselijke ondernemers, zoals

elektriciteit, alarm, telecom, gas, water en

verwarming. Hier hebben onze plaatselijke

ondernemers de betrokkenheid in ons

dorp duidelijk laten voelen en merken. De

andere bouwtechnische werkzaamheden

hebben we met inzet van 3000 vrijwilligersuren

van inwoners van Gassel voor

elkaar gekregen. Met de inrichting van

het pand was onze stelling dat in Gassel

de ondernemer met een bloemkool en

een brood onder de arm de winkel binnen

stapt en kan beginnen. De hele inrichting

van de winkel, kapsalon, cafetaria, fysio,

koffiecorner is daarom ook eigendom van

de Stichting. Door actief gelden te innen in

het kader van leefbaarheid kunnen we nog

steeds blijven bestaan en bevorderen we

de leefbaarheid van het dorp.

Koninklijk bezoek

Door de crisis in de afgelopen was het voor

de supermarkt en cafetaria niet meer op

Kleine Kernen magazine 12


te brengen nog langer de deuren open te

houden. Wel is een bakker en een slager

toen bereid gevonden hun artikelen te verkopen.

Het bestuur is toen contact gaan

zoeken met de Stichting Pluryn die o.a. in

Groesbeek een Buurtmarkt exploiteerde

met medewerkers met een beperking.

Dit concept met streekproducten bleek

een groot succes. Met Pluryn werd een

bedrijfsplan opgemaakt waarin ook het

naburige dorp Beers in meegenomen werd

omdat daar ook de plaatselijke bakker/

kruidenier zijn zaak ging sluiten. In 2015 is

gestart met het werven van fondsen.

Op 10 september 2015 heeft Zijne Majesteit

Koning Willem-Alexander als

beschermheer van het Oranjefonds een

bezoek gebracht aan de Stichting Dorpsservicewinkel

Gassel. Met eigen ogen wilde

hij graag zien wat er o.a. met gelden

van het Oranjefonds is gedaan.

Koning Willem-Alexander sprak tijdens

het bezoek met het bestuur van en betrokkenen

bij de Dorpsservicewinkel over

voorzieningen in de plattelandskern. Ook

kreeg hij een rondleiding langs de verschillende

diensten die in het pand gevestigd

zijn. Hij was erg onder de indruk over wat

er is gerealiseerd.

Leerwerktrajecten

In februari van dit jaar 2018 zijn de benodigde

financiën binnengehaald en worden

nu de plannen gemaakt om dit jaar weer

te starten met een volledige buurtmarkt

in Gassel en een nieuwe buurtmarkt in

Beers. Beide vestigingen worden dan een

satellietvestiging van de Buurtmarkt in

Groesbeek. Voor zo’n 18 mensen voor wie

betaald werk niet vanzelfsprekend is wordt

passend werk of een leerwerktraject geboden.

Dat kunnen mensen zijn met een

beperking of mensen met een chronische

ziekte of niet-aangeboren hersenletsel.

Maar ook statushouders (erkende vluchtelingen,

DG) en mensen die al lang in de

bijstand zitten kunnen hier een werkplek

vinden waardoor ook zij meedoen aan

de samenleving. Met de nieuwe winkels

worden twee vliegen in één klap geslagen:

de dorpen Beers en Gassel behouden zo

een belangrijke winkelvoorziening, goed

voor de leefbaarheid in een kleine kern, en

mensen voor wie het moeilijk is om aan de

bak te komen, krijgen zo werk. Website:

www.gasselcentraal.nl

Jan Schraven - Vice voorzitter

Stichting Dorpsservicewinkel Gassel

Trefpunt Stanislaus:

Daginvulling voor mensen in Moergestel

Seniorenvereniging Moergestel (SVM) is in januari 2018 gestart met Trefpunt Stanislaus

na een lange tijd van voorbereiding. Vanuit signalen uit het dorp ben ik als

commissielid met het aandachtsgebied Welzijn en Zorg op zoek gegaan naar de

mogelijkheid om een daginvulling te realiseren. We blijven langer thuis, hebben vaak

meer zorg nodig, contacten worden schaarser, hulp is minder beschikbaar. Deze

signalen hoor je alom in den lande. Doel was om voor een groep senioren die thuis

wonen en geen indicatie hebben, dus niet zorgafhankelijk zijn, een dagdeel een

zinvolle invulling te geven. Na ruim een jaar van voorbereiding is het gerealiseerd. Er

is door Thebe Park Stanislaus een ruimte beschikbaar gesteld. Het vervoer is geregeld

door VVO (Vrijwilligers Vervoer Oisterwijk) voor wie geen vervoersmogelijkheid heeft.

En waarmee alles staat of valt: er zijn momenteel drie vrijwilligers -begeleiders die de

gasten ontvangen en de activiteiten verzorgen.

Gemeentelijke subsidie

Om alles mogelijk te maken is binnen de gemeentelijke subsidieregeling een bedrag

beschikbaar gesteld. Dus vanaf 1 januari 2018 komt een groep van ongeveer 10

senioren, mannen en vrouwen, wekelijks op vrijdagmiddag van 14.00 tot 16.30

uur bijeen. De vrijwilligers maken een programma voor de periode van een tweetal

maanden, maar de inbreng van de gasten is hierbij ook essentieel. Elke middag is

een vrijwilliger de eerst verantwoordelijke voor de activiteiten van die dag, waardoor

taken goed verdeeld worden. De middag start met even bijpraten onder het genot

van een kop koffie of thee. Het is steeds gezellig en vanuit het dorp kennen de

meeste elkaar, zodat nogal eens verhaald wordt over vroeger. Kaarten is een geliefde

activiteit, maar ook creativiteit komt aan de orde en activiteiten passend bij de tijd

van het jaar. Steeds wordt ook bewegen ingepast of een uitstapje; zoals Jeu deBoulle

of sjoelen op het terrein van Stanislaus en een bezoek aan het iconenatelier van

zuster Delian in Huize Nieuwenhof, tegenover Park Stanislaus.

Momenteel wordt gezocht naar meer vrijwilliger – begeleiders, want er ontstaat een

wachtlijst van mensen die ook naar het Trefpunt willen komen.

Toenemende behoefte

Na de zomervakantie wordt gestart met een tweede middag daginvullingen. Met

voldoende vrijwilligers is het een prachtig, geslaagd project. Vooralsnog is het vervoer

en zijn de kosten geen probleem. Wel moeten we de continuïteit bewaken om

het op langere termijn mogelijk te blijven maken: vervoer, middelen en voldoende

vrijwilligers. Want ook de vrijwilligers mogen op vakantie en af en toe een vrije

middag hebben. Vandaar willen we drie mensen op een groep, die om beurten vrij

zijn en de mogelijkheid bestaat elkaar te vervangen bij ziekte. Als een senior zich

aanmeldt voor het Trefpunt vindt eerst een gesprek plaats of de persoon past in de

groep m.b.t. gezondheid, psychische gesteldheid enz. We zijn ons ervan bewust dat

er een tijd komt dat je iemand mee moet delen dat het Trefpunt niet meer de juiste

invulling is voor iemand. Voor bijstand kunnen we een beroep doen op gediplomeerd

personeel van Park Stanislaus. We zijn heel tevreden over de gang van zaken

tot nu, de gastvrijheid in Stanislaus, over het vervoer, de subsidieregeling en vooral

de inzet van de vrijwilligers. Jan Geerts – Coördinatie Trefpunt Stanislaus

Kleine Kernen magazine 13


Her en Der

Casteren: Herdenkingssteen van een vliegtuigcrash

Wie net buiten Casteren, in een gebiedje dat bekend staat als de Wagenbroeken, een pijl volgt met ‘Gedenksteen’

komt terecht bij een grote zwerfkei met een toelichting op een bord daar vlakbij. Op 17 september, de

eerste dag van Operatie Market Garden, stortte hier een Amerikaans toestel neer. Alle inzittenden werden

gedood. Op 4 mei 2003 werd deze steen geplaatst door stichting ‘t Loons Heem als herinnering aan deze tragische

gebeurtenis.

Het is 17 september 1944, de eerste dag

van Operatie Market Garden: de langverwachte

aanval door de Geallieerden

vanuit België op het nog steeds bezette

Nederland begon. In één klap met parachutisten

en soldaten in zweefvliegtuigen

alle bruggen veroveren over de kanalen

en over grote rivieren tussen Eindhoven en

Arnhem, terwijl het landleger snel moest

oprukken vanaf de grens onder

Valkenswaard. Een gewaagde operatie,

die de oorlog vóór kerstmis zou moeten

beëindigen. Eén van de toestellen was

een DougIas C-47A Skytrain, bemand

door WiIIiam B. Williams en John E. Burke,

de piloten; Nick Pehote aan de radio

en crewchief Jacob Faasse. Om 13.50

uur plaatselijke tijd stegen zij op vanuit

het Britse vliegveld Ramsbury, staken de

Noordzee over en volgden de lijn over

Knokke en Geel, richting het gebied ten

noorden van Eindhoven tussen Best en

Son. In hun kielzog sleepten zij een glider

mee, vol met materieel. Hun doel: de ‘landing-zone’

in Son, van waaruit de brug

over het Wilhelminakanaal moest worden

veilig gesteld. Zij zouden die plaats nooit

bereiken. Onderweg daarheen werd het

trage toestel op ongeveer 15 minuten

van de Iandingsplaats geraakt door Duits

Flak (Iuchtafweergeschut). De linkermotor

vloog in brand. De glider werd losgekoppeld

en vloog alleen verder. De Douglas

Skytrain verloor snel hoogte en geraakte in

een ongecontroleerde bocht naar rechts;

een vleugel brak af en het toestel boorde

zich in de grond. De andere vliegtuigen

in de formatie rapporteerden dat zij geen

parachutes gezien hadden. De vier mannen

overleefden de klap en de explosie die

daarop volgde niet. Hun lichamen werden

geborgen en tijdelijk begraven op het

kerkhof bij de oude toren van Hoogeloon.

Later werden de stoffelijke overschotten

overgebracht naar de Amerikaanse erebegraafplaats

in Margraten.

Op verzoek van de families zijn ze daar opnieuw

opgegraven en overgebracht naar

hun verschillende woonplaatsen in de Verenigde

Staten.Op het bordje bij de steen

zien we de vier namen van de mannen die

hun leven gaven voor onze vrijheid.

In het dorp Hoogeloon, toen de hoofdplaats

van de gemeente waar Casteren bij

behoorde, staan de namen nogmaals vermeld

op het oorlogsmonument dat staat

op het Valensplein.

Kleine Kernen magazine 14


‘Extra geld niet de oplossing

om de sluiting van kleine

scholen te voorkomen’

Door kleine scholen in dorpen en steden 20 miljoen euro extra

te geven, slaat minister slob de plank mis, vinden belangenorganisaties

in het onderwijs. Ze zien de nieuwe maatregel, om

de sluiting van kleine scholen tegen te gaan, als een verkiezingsstunt

van de minister. Het personeelstekort en gebrek

aan instemmingsrecht is het grootste probleem, en niet zozeer

het geld.

Stichting behoud kleine scholen is opgericht door ouders en

leerlingen en zet zich in voor de belangen en het behoud van

kleine scholen. “We zijn blij met de extra steun, maar het gaat

ons meer om het imago en de neiging tot schaalvergroting die

kleine scholen de das omdoen. De bekostiging is eigenlijk al

best wel goed”, zegt een woordvoerder van de stichting.

“In het onderwijs is er in de afgelopen jaren veel wegbezuinigd,

alle reden dus om extra geld te geven. Maar als je kleine

scholen vergelijkt met grote scholen, dan hebben de kleine

scholen niets te klagen over de bekostiging.”

Meer instemmingsrecht

Ook moeten medezeggenschapsraden meer instemmingsrecht

krijgen, zodat de sluiting van kleine scholen gemakkelijker

tegen te houden is. De mr mag daar al over meepraten, maar

de stichting vindt dat er een vetorecht moet komen. “Een sterkere

positie voor de mr zou wat ons betreft meer toevoegen

om de scholen open te houden dan extra inkomsten.”

Volgens de stichting is er te vaak een neiging om kleine scholen

te sluiten, terwijl dat niet altijd nodig is. Het geld dat nu

vrijkomt willen ze in onderzoek steken om inzicht te krijgen in

de kwaliteit van het onderwijs. Vaak horen zij het argument

dat de kwaliteit onvoldoende is, maar uit onderzoek is dat nog

niet gebleken.

Lerarentekort

Jan van de ven, voorzitter van de onderwijsvakbond po in actie,

ziet de maatregel van de minister als een verkiezingsactie.

Volgens hem is het personeelstekort het grootste probleem en

lost extra geld dat niet zomaar op. “Het geeft mij een wrang

gevoel. Het is mooi voor de kleine scholen, maar er wordt

helemaal niet gekeken naar het echte probleem. Want als er

uiteindelijk geen leraren meer te vinden zijn om die scholen

open te houden, waar hebben we het dan over?”

Kleine Kernen magazine 15


Werkbezoek in kader van burgerinitiatieven

in kader van leefbaarheid

Koning Willem-Alexander bezoekt

Haghorst en Esbeek

Het is waarschijnlijk één van de beste bewaarde bezoeken geweest van

de laatste tijd. Niemand minder Koning Willem-Alexander bezocht op

woensdag 6 juni jongstleden de kernen Haghorst en Esbeek. Argeloze

bezoekers op het terras Bij Verhoeven wisten om vijf voor drie niet wat

ze zagen toen de Koning daar arriveerde.

Bertrand Verhelst

Het bezoek was immers strikt geheim gehouden. De

aanwezigheid van beveiligers met oortjes in en aanwezige

politieagenten verraadden dat er iets speciaals

stond te gebeuren maar wat. Als de Audi met kenteken

AA-86 voor het terras stopt, wordt een en ander

duidelijker. Met een gemeende groet liep de koning

langs de Koning langs het terras naar de bijeenkomst

achter in het zaaltje om zich daar te laten informeren.

Dit terwijl de verbouwereerde bezoekers de Koning

filmen en fotograferen. “Zonder de foto’s te laten zien,

gelooft niemand als ik het vertel wat wij vanmiddag

hebben gezien”, aldus één van de terrasgangers. Nog

even een foto maken voor de Koninklijke wagen op

plein de Hekkedam en lachend met sterke verhalen

naar huis.

Samen doen

Het thema van het bezoek van de Koning van ongeveer

twee uur had een serieuzer karakter namelijk ‘de

kracht van samen doen’. De Koning bezocht de kernen

Haghorst en Esbeek. Daar sprak hij met initiatiefnemers

van een aantal duurzame projecten die vanuit de

samenleving zijn gestart. Projecten die bijdragen aan

de leefbaarheid en toekomstbestendigheid van deze

dorpskernen. Dit was dan ook één van de eerste bezoeken

in het land binnen dit kader.

Rondetafelgesprekken

De Koning die zich oprecht liet informeren over de

projecten nam deel aan een rondetafelgesprek over

energietransitie (zon, wind en water). Hij bracht een

bezoekje aan het monumentale pomphuis aan het Wilhelminakanaal

in Haghorst. Inwoners transformeerden

de pomp tot generator voor de opwekking van energie

via waterkracht. Verder liet hij zich voorlichten over de

plannen van Thijs van Oirschot die op zijn weiland een

zonnepark wil gaan realiseren.

Melkfabriek

Na Haghorst bezocht de Koning “de Melkfabriek”, een

kunstwerk in aanbouw op de Andreas Schotel wandel-

Kleine Kernen magazine 16


en kunstroute door het natuurgebied bij Esbeek. Een bezoek werd

daar ook gebracht aan de voormalige kerk in het dorp. Die wordt

momenteel omgebouwd tot een Samenwijscentrum: basisonderwijs,

kinderopvang en peuterspeelzaal onder één dak. Het Koninklijk

bezoek werd afgesloten in café Schuttershof met gesprekken

over andere initiatieven binnen de gemeente.

Positieve energie

Burgemeester Ryan Palmen: “Het is een enorme eer dat wij vandaag

de Koning mochten verwelkomen. Een enorm compliment

voor de manier waarop in Hilvarenbeek zo veel zaken van de

grond komen: door het samen te doen. Een enorme steun in de

rug ook om op die manier door te gaan, samen. Met de kracht en

kennis vanuit onze inwoners en ondernemers, met een gemeente

die dat kan en wil versterken. Alle credits gaan dan ook naar de

mensen achter al die initiatieven, die telkens weer en op heel veel

verschillende thema’s met positieve energie samenwerken. Ik ben

er trots op dat er in onze gemeente al zoveel voorbeelden te vinden

zijn en dat dit aantal nog steeds groeit!”

“Goede herinneringen”

Koning Willem-Alexander blikte ook tevreden terug op zijn bliksembezoek

aan Haghorst en Esbeek:

“Ik zal goede herinneringen bewaren aan dit bezoek. Een mooi

voorbeeld van hoe kleine kernen toch sterker uit de gemeentelijke

herindeling kunnen komen!”

Koning groet chauffeur van Firma Reyrink.

Een komisch moment vlak voor het vertrek van Koning Willem-Alexander uit Haghorst

na zijn bezoek aan deze kern. Op het punt dat hij met zijn gevolg in de auto

wil stappen, staat een vrachtauto van de Firma Reyrink uit het dorp op de hoek van

Wilhelminadijk - St. Josephstraat te wachten. Tot hilariteit van de kijkers en vrachtwagenchauffeur

langs de kant van de weg zwaait de koning spontaan lachend naar

de chauffeur en ieder gaat weer zijn weg. Kenmerkend voor de relaxte en ontspannen

sfeer tijdens het werkbezoek.

Kleine Kernen magazine 17


B R A B A N T S B O N T

IN HET SINTUNNISSE DIALECT KUN JE

MOEITELOOS WINKELEN IN KEULEN

Ze zijn er nog: echte dialectliefhebbers

die twaalf jaar lang iedere veertien

dagen op dinsdagavond van

acht uur tot half twaalf intensief aan

het verzamelen, rubriceren en spellen

van Sintunnissedialectgegevens

hebben gewerkt. Gerrit van den

Berg, Martien Dekkers, Louis van

Loosbroek, Loes Roodbeen-Lucassen

(vroegtijdig overleden) en Jan Tonies

leden van de Heemkundekring Sint

Tunnis in Oelbroeckbehoren tot de

weinige inwoners van Sint Tunnis

die het dorpsdialect nog volledig

beheersen en overzien. Ze beseften

in 2005 dat hun taal wel eens volledig

weggevaagd zou worden, als

zij hem niet grondig zouden vastleggen

in een boek. Over de betekenis

van menig woord hebben ze in de

aanloop naar het boek stevig van

mening verschild maar de teamgeest

bleef altijd intact. Niet voor niets

willen de vier mannelijke auteurs

samen op een foto voor deze krant

en verwachten ze dat ook de beeltenis

van hun te vroeg overleden

dialectpartner Loes Roodbeen wordt

opgenomen.

Dick van Niekerk

Diversiteit

De vaart kwam er pas goed in toen

zij tot de vaststelling kwamen dat

er in het boek ruimte moest zijn

voor diversiteit. Dat wil zeggen

voor gedetailleerde taalvariatie met

gevoel voor lokale nuances, zodat

de verschillende “windrichtingen”

in het dorp hun eigen woorden

toegekend konden krijgen. Te denken

valt hierbij aan gehuchten als

Peelkant, Zandkant, Blaauwenhoek,

Stapelven en Sambeekse Hoek. Het

bleek de passende sleutel voor een

sluitende werkwijze waardoor de

samenstellers hun grote, zelf gekozen

opdrachtkonden voltooien. Ze

kunnen nu terugzien op een uniek

stuk vastgelegd lokaal erfgoed, dat

9250 woorden en uitdrukkingen

behandelt en dat is uitgegroeid tot

“een levenswerk”, schrijven ze in de

inleiding.

Dat de vijf samenstellers goed hebben

aangevoeld dat ze nu moesten

ingrijpen, maakt Gerrit van den Berg

duidelijk. “Het karakter van het dorp

is in zestig a zeventig jaar ingrijpend

veranderd. Toen was ons dorp nog

“Slewtáánd hebben” is pijn

op de tanden hebben vanwege

het zuur van de ongesuikerde

rabarber of rooie

bessen dat er op slaat. Het is

een van de unieke uitdrukkingen

in het prachtige dialect

van de Oost-Brabantse kleine

kern Sint Anthonis (van oudsher

geheten: Sint Tunnis in

Oelbroeck, 4200 inwoners),

vastgelegd in een fraai uitgevoerd,

296 pagina’s tellend

dialectwoordenboek dat op

21 maart van dit jaar officieel

is gepresenteerd.

een waar uitgaanscentrum. Op

zondagavond waren er wel zeven

danstenten open maar als uitgaanscentrum

heeft Boxmeer (12.000

inwoners) ons nu overvleugeld.

Je ziet hier niemand meer. Op de

pronkzittingen van de Carnavalsverenigingen

zat het vier avonden helemaal

vol. Nu mogen ze blij zijn met

maar een avond en enkele tientallen

belangstellenden. Het internationale

buitentoernooi volleybal met Pinksteren

was een vaste waarde in de

gemeenschap, net zoals de internationale

motorcross.

Allebei evenementen van internationale

allure die van de agenda zijn

verdwenen!”

Er zijn veel mensen in Sint Anthonis

komen wonen, die in de industrie

werkzaam zijn en weinig met het

dorp hebben, “en al helemaal niet

met onze taal. Het dorp is een centrum

van en voor kunstenaars aan

het worden.” Al die veranderingen

hebben ook invloed gehad op het

voortbestaan van het dialect, waarvan

– behalve een enkel woordenlijstje

– vrijwel niets op papier stond.

Kleine Kernen magazine 18


Pien in de buuk

“Ons dialect is sterk oostelijk georiënteerd,”

legt Van den Berg uit, die net als

zijn co-auteurs volkomen autodidact is op

het gebied van de dialectkunde. “Wij behoorden

vroeger tot het hertogdom Gelre

dat zowel Duits als Nederlands was; vandaar

ook dat onze taal bij de Kleverlandse

dialecten is ingedeeld. We hebben dus

geen typisch Brabants dialect. Het gebied

waar ons type dialect wordt gesproken

omvat onder andere Zuid-Oost Gelderland,

Limburg ten noorden van Venlo, het land

van Kleef in Duitsland en Land van Cuijk

in Noord-Brabant. Dat kunnen we vooral

horen aan woorden die in het Nederlands

met een ij of een ui worden geschreven.

Die worden bij ons vaak met een ie en een

uu uitgesproken: pien in de buuk is een

bekend voorbeeld. Zo kan het gebeuren

dat ons dialect in Duitsland vaak makkelijker

te verstaan is dan in andere dorpen in

deze regio.

Als je in Keulen in de winkels bij voorbeeld

met het platte Sintunnisse voor de dag

komt, verstaan ze je prima.”

“We hadden geen idee waaraan we begonnen,

zeker omdat we geen taalkundigescholing

hadden. In het begin nam

iedereen briefjes mee met dialectwoorden

die hem of haar de afgelopen week waren

opgevallen.

Die bespraken we dan. We zetten ze pas

op een lijstje, als we het eens waren over

de spelling. Zo groeide het boek in al die

jaren langzaam uit tot ruim 9000 woordverklaringen.”De

respons op het woorden

was positief. “Binnen een week waren we

bij inschrijving al 50 exemplaren kwijt, en

dan te bedenken dat het drukken nog op

gang moest komen en de prijs pittig is.”

Over de toekomst van zijn dorpsdialect is

Van den Berg somber:

“Dat duurt niet lang meer. Je ziet het overal

minder worden, hoewel er opvallend

genoeg steeds meer mensen geïnteresseerd

zijn. Dat wel. Wat ons dialect betreft

is het echt vijf voor twaalf. Het boek kwam

net op tijd!”

Sintunnis Woordenboek Woordenschat

en klankkarakter van de Sintunnissetaal

(samengesteld door Gerrit

van den Berg, Martien Dekkers, Louis van

Loosbroek, Loes Roodbeen-Lucassen en

Jan Tonies) is te bestellen via

www.heemkundesinttunnis.nl

en via de secretaris:

p.eling@donders.ru.nl

Het mooiste uit de

Sintunnisse taal

Ellepur = aardappel;

Dölleper = dorpel

Gedwesse = gewoonte

(krèk de gedwesse van

z’n aaw – precies de gewoontes

van zijn vader”)

Liever schik as unnééj

boks.

Dun dieje het vroeger

ok wellusnѐvve de

voeёrgeloeёpe.

As ge unnemӧk het die

nie wil zuupemottum mar

béj de hermeniedoên.

Gót mit god en zeuvestuuvers

dan hedde

gezelschap en reisgeld.

(Ga met God en zeven

stuivers op reis, dan

heb je gezelschap en

reisgeld.)

Krek zuuverdáauw =

Precies zoals zijn vader

Lach as ge begravfe

wordt = alleen lachen als

het past;

Liekt wel of dettiehoening

in zien kon hét =

ze lopen alleemaal achter

hem aan;

Liever drie gekke vörmien

as ieëne achter

mien = ik houd er graag

zicht op;

Unnenduuzendsten

tref = het is maar

toevallig.

Zaterdag 15 april verscheen in het Brabants

Dagblad een column van Tony

van der Meulen waarin hij van leer trekt

tegen al diegenen in ons land die de

streektalen en streektaalsprekers nog

steeds met neerbuigendheid benaderen.

Wij hebben zijn tekst gelezen als

een warme steun in de rug van alle

dialectliefhebbers die zich vaak met

ongebreidele energie hebben beijverd

om hun dialect vast te leggen voor het

nageslacht en daarvan in deze rubriek

onder andere getuigd hebben. Met toestemming

van de auteur drukken we de

column hier in zijn geheel af:

TONGVAL

Vanuit het Brusselse labyrint bereikt ons het bericht

over een onderzoek naar steun aan kleine talen. Benieuwd

wat dat oplevert. Krijgen mensen die naast

het Nederlands trouwhartig Brabants blijven praten,

of Fries, een bepaalde premie? Met daaromheen

een heel controleapparaat. Want elke subsidie wordt

begeleid met veel ambtelijk wantrouwen. Een Kleine

Taal is een taal die door vrij weinig mensen wordt

gesproken. Daardoor krijgt het iets dierbaars. Maar

intussen doen vele beoefenaars van kleine talen en

dialecten allerlei lip-, mond- en huigoefeningen om

hun oorspronkelijke tongval kwijt te raken. Dat zal

komen door een vervelend misverstand rond het Algemeen

Beschaafd Nederlands. Om in ons koninkrijk

tot één officiële landstaal te komen, is het dialect van

Zuid- en Noord-Holland destijds verheven trot ons

ABN. Het is onze algemene taal, maar niet onze enige

beschaafde. De bedoeling van het ABN was dat

iedereen hier met elkaar kan praten. Inmiddels weten

wij dat dit niet hetzelfde is als elkaar begrijpen.

Waarom zouden streektalen minder beschaafd zijn?

Toch hebben ze iets armzaligs gekregen. Zuiderlingen

die als zangeresje of televisieprater doorbreken

naar nationale roem vertellen vaak met trots dat het

hun gelukt is de zachte g er geheel uit te slijpen. Het

resulteert nogal eens in een soort botox-taal: met en

stijf gezicht heel nadrukkelijk spreken. Ik vind het prima

als iemand hoort dat ik uit Friesland kom omdat

ik de f uitspreek als een v, en de s als een z. Waarom

zou dat onder moeten doen voor de harde r in Algemeen

Beschaafd Goois van de NOS of het ratelende

Amsterdams van De Wereld Draait Door? Goed verstaanbare

streektalen worden tegenwoordig door de

NOS ondertiteld. Maar Mathijs van Nieuwkerk niet.

Dat getuigt van hoogmoed.

Tony van der Meulen

Kleine Kernen magazine 19


Verbouwing St. Margaretha Huijbergen

Verzorgingstehuis wordt “woonhof”

Cees Jansen Foto’s Mien Jansen - Cleeren

In het West-Brabantse Huijbergen mogen

ze trots zijn als een pauw dat dankzij

particulier initiatief het voormalige

verzorgingshuis St. Margaretha is omgetoverd

tot een modern “woonhof”.

Volgens één van de initiatiefnemers,

huisarts Rob Luijben, begon het allemaal

in 2013, nu ruim vijf jaar geleden.

Tante Louise, destijds eigenaar van St.

Margaretha, wilde het pand sluiten en

verkopen. “Als huisarts zat ik ook in

het gebouw en toen is het balletje gaan

rollen.

We hebben onderzocht of we een

nieuwe praktijk konden bouwen in

combinatie met eerstelijnszorg. Het was

natuurlijk niet eenvoudig maar samen

met collega Jan van Hootegem, huisarts

in Hoogerheide, zijn we rond de tafel

gaan zitten en hebben we de plannen

vorm gegeven. We zochten projectontwikkelaars.

Van Hootegem had al goede

contacten met de Gebroeders v.d. Bergh

uit Bergen op Zoom. Deze professionele

bouwpartner wilde graag het project

mee dragen”.

Participatie zorgpartijen

Ondertussen had Rob Luijben ook niet

stil gezeten en hij was al in gesprek gegaan

met een aantal andere zorgpartijen

om te participeren in het project. Onder

andere SHL, bekend van het bloedprikken

en het Bravis ziekenhuis zaten aan

tafel bij Luijben. Wat volgde was uiteraard

een grote verbouwing. De gemeente

wilde niet mee investeren, maar zij

hebben wel volledig meegewerkt om

het plan vlot te trekken.

Ze stonden volledig achter het plan.

Nu de eerste bewoners hun appartementen

hebben betrokken, zijn de

reacties zeer positief. “Het nieuwe plan

bestaat uit twee delen: links is er een

compact medisch centrum, rechts is er

ruimte voor de combinatie woon/zorg

in een andere functie dan voorheen.

Ook is er extra parkeergelegenheid met

22 parkeerplaatsen. Achter het pand is

inmiddels een opnieuw ingerichte tuin

met een stalling voor scootmobielen en

elektrische fietsen”, aldus Rob Luijben.

Deze zomer zal blijken hoe blij de bewoners

hiermee zijn.

Leefruimte tegen vereenzaming

De Noordvleugel vormt het woon/

zorg-gedeelte. “Op de begane grond is

een recreatieruimte, 1 eerstelijns zorgappartement,

8 woonappartementen en

een gezamenlijke leefruimte met keuken

en terras. Op de eerste verdieping zijn 8

woonappartementen (waarvan 4 ruimtes

zijn in te richten als 2 tweepersoons

appartementen) met een gezamenlijke

leefruimte, keuken en balkon. Door te

kiezen voor een gezamenlijke leefruimte

hopen we een slag te kunnen slaan op

het gebied van het bestrijden van vereenzaming.

,,We verplichten de bewoners

helemaal niets, alles is hier mogelijk.

Een thuiszorgmedewerker is 24 uur

per dag aanwezig als gastvrouw voor

de bewoners. Deze medewerker werkt

voor Samen Thuis, een joint venture van

Ons Thuis en Thuiszorg West-Brabant.

De zuidvleugel op de begane grond

biedt een combinatie van de Huisartsenpraktijk

Huijbergen met de Prikpost

en de Diagnostiek Ruimte van SHL. In

de laatstgenoemde ruimte zullen ook

echo’s, hartfilmpjes en dergelijke worden

gemaakt. Voor de bovenverdieping

zijn we nog in overleg met een aantal

partijen, maar het staat nu al vast dat er

een fysiotherapiepraktijk van Fysio Faster

komt. Ook zal een mondhygiëniste

ruimte krijgen in het gebouw. Ook zijn

we in gesprek met Bravis om hemodialyse

mogelijk te maken. Nierdialyse vindt

nu nog plaats in het ziekenhuis, maar dit

zou een tussenstap kunnen zijn tussen

dialyse thuis en in het ziekenhuis. Wie

interesse heeft in een appartement in

Margaretha Woonhof kan zich vrij inschrijven.


Private huur

Het betreft overigens private huur, net

boven de sociale huurgrens maar omdat

we ook 24-uurs zorg willen bieden, is

een indicatie uiteindelijk wel nodig. De

Provincie en inwoners zijn blij dat dit

complex is gerealiseerd in een van de

kleinste dorpen in hun provincie. Een

mooi voorbeeld hoe door samenwerking

tussen een aantal enthousiaste partijen

zo’n praktische woonhof in Huijbergen

gerealiseerd kon worden.

Kleine Kernen magazine 20


Maatschappelijke

diensttijd voor jongeren?!

In de zomer van 2019 wil het kabinet starten

met de invoering van de maatschappelijke

diensttijd voor jongeren. Een zegen of

een noodzakelijk kwaad en zal de tijd dit

leren? Dat is nog een open vraag. Vandaar

de antwoorden op veelgestelde vragen die

over het onderwerp leven.

Is de maatschappelijke diensttijd

verplicht?

Nee, de maatschappelijke diensttijd is vrijwillig.

Je mag zelf besluiten of je het leuk

vindt om eraan deel te nemen en of het

interessant voor je is.

Voor wie is de maatschappelijke

diensttijd?

De maatschappelijke diensttijd is gericht

op alle jongeren in Nederland. De overheid

heeft nog geen specifieke leeftijd bepaald.

Levert het ook wat op als ik de

maatschappelijke diensttijd doe?

Jazeker, de overheid heeft in het regeerakkoord

beschreven dat jongeren die meedoen

aan de maatschappelijke diensttijd

een certificaat krijgen.

Bij sollicitaties binnen de overheid geldt

dit dan als een pre. Samen met jongeren

is het ministerie van VWS aan het onderzoeken

wat het jongeren nog meer zou

kunnen opleveren.

Wat doe je eigenlijk tijdens de

maatschappelijke diensttijd?

Goede vraag! Samen met jongeren,

maatschappelijke organisaties en beleidsmakers

zijn we aan het uitzoeken wat

voor jongeren een aantrekkelijk aanbod is.

Het doel is om het aanbod zo flexibel en

afwisselend mogelijk te maken, zodat het

aansluit op de interesses en de behoeften

van jongeren.

Wanneer begint de maatschappelijke

diensttijd?

De planning is om de maatschappelijke

diensttijd in de zomer van 2019 te starten.

In januari 2018 is het ministerie van VWS

samen met jongeren en maatschappelijke

organisaties begonnen met het ontwerpen

van de diensttijd.

In de zomer van 2018 start de overheid

met een aantal experimenten voor de

maatschappelijke diensttijd. Zo wordt er

getest wat goede en minder goede plannen

zijn.

Provincie en Nyrstar

sluiten akkoord over

zonnepark

De provincie en zinksmelter Nyrstar in Budel hebben een akkoord

gesloten rond het oprichten van een van Nederlands grootste

zonneparken. Deze komt te liggen op de gesloten bekkens waar

restproducten van het bedrijf opgeslagen zijn.

Met dit project verzekert de provincie dat de ontwikkeling van het

zonnepark goed samengaat met de nazorg en het onderhoud van

het gesloten gebied. Nyrstar onderstreept hiermee haar visie om

veilig en duurzaam te opereren.

170.000 zonnepanelen

Nyrstar zal samen met ontwikkelaar Solarcentury uit Helmond

een zonnepark van 60 hectare in het Brabantse Budel realiseren.

Het zonnepark dat in 2018 gebouwd wordt, telt 170.000 zonnepanelen

en is een investering van ongeveer 36 miljoen euro. Het

zonnepark dat gebouwd wordt op een deel van het terrein van

Nyrstar wordt een van de grootste van Nederland en gaat jaarlijks

48 miljoen kilowattuur zonnestroom opleveren. Dit komt overeen

Energie

met het energiegebruik van 16.000 huishoudens. De provincie

heeft Nyrstar bij de start van dit project ondersteund met behulp

van het netwerk van de provincie en expertise op energiegebied

en organisatie.

Duurzaam werken

Harry Denis, Group Manager Real Estate bij Nyrstar: “Dit project

is een mooi voorbeeld van ons streven om verantwoord en duurzaam

te werken. We beschermen op die manier niet enkel onze

collega’s, onze buren en de omgeving waarin we opereren, het

maakt ons bedrijf ook competitiever.”

Gedeputeerde Anne-Marie Spierings (Energie): “Ik zie een steeds

groter bewustzijn bij de industrie dat zij een belangrijke rol hebben

in de energietransitie. Nyrstar levert met dit project een grote

bijdrage. De gesloten afvalbekkens zijn vanuit landschap en ruimtegebruik

zeer geschikt voor een groot zonnepark. Met deze overeenkomst

zorgen we dat dit op verantwoorde wijze plaatsvindt.”

Kleine Kernen magazine 21


Ombudsman: praktijk voor burgerinitiatief weerbarstig

“Overheid, denk in mogelijkheden!”

Burgers ontplooien steeds vaker zelf initiatieven op terreinen waar

voorheen de overheid een taak op zich nam: burgers die zelf de

publieke ruimte inrichten, de veiligheid in de wijk bewaken, de

opvang van asielzoekers op zich willen nemen of het vervoer van

de ouderen uit het dorp naar het ziekenhuis zelf ter hand willen

nemen. Dat levert voor de overheid nieuwe uitdagingen en vraagstukken

op.

Hoe kun je bijvoorbeeld burgerinitiatieven ruimte geven voor eigen

ideeën, maar hen ook voldoende faciliteren? En hoe zorg je

ervoor dat je initiatieven serieus neemt, maar ook rekening houdt

met de belangen van andere inwoners. Gemeenten en andere

overheidsinstanties zoeken naar nieuwe werkwijzen om invulling

te geven aan hun rol. Met dit onderzoek geeft de ombudsman

aan wat burgers van de overheid mogen verwachten en heeft

daarvoor uitgangspunten vastgesteld.

Faciliteer

Ombudsman Reinier van Zutphen daarover: ‹Burgerinitiatieven die

vol enthousiasme bij de overheid aankloppen, verwachten dat die

overheid ruimte biedt, faciliteert en meedenkt. Ik zie aan beide

kanten veel goede wil, toch blijkt de praktijk nog weerbarstig. De

overheid zou meer in mogelijkheden moeten denken en niet in

regels en drempels. Koester burgerinitiatieven, want ze geven blijk

van heel betrokken inwoners!›

Uitgangspunten

Om aan te sluiten bij een burgerinitiatief, mag van de overheid

verwacht worden dat deze zich uitnodigend opstelt. Dit houdt

in dat de overheid ervoor zorgt dat de organisatie dusdanig

is dat het voor een burgerinitiatief gemakkelijk is om vanuit

de eigen plannen te werken. De ombudsman komt tot de

volgende uitgangspunten voor behoorlijk overheidsoptreden bij

burgerinitiatieven:

● Een constructieve houding

● Oplossingsgerichte houding

● Hulp en ondersteuning op maat

● Gepaste rolverdeling

Optreden als één overheid

● Er is een duidelijk aanspreekpunt

● Burgerinitiatieven worden niet van het kastje naar de

muur gestuurd

● De overheid spreekt met één mond

Heldere en kenbare keuzes

● Actieve informatie over de mogelijkheden

● Helderheid over de mogelijkheden van de gemeente

● Helderheid over de voorwaarden

Aanbevelingen Nationale ombudsman

De ombudsman roept overheidsinstanties op om na te gaan hoe

het er bij hen voor staat en te bekijken wat er in de organisatie

nodig is om burgerinitiatieven serieus te nemen. Om de

genoemde uitgangspunten voor burgerinitiatieven in de praktijk

te brengen, beveelt de ombudsman het volgende aan:

● Maak de tussenstand op

● Zet alle neuzen in de organisatie in dezelfde richting

● Geef speelruimte aan medewerkers

● Zorg voor een uitnodigende houding van alle

medewerkers

● Wees alert op signalen

Kleine Kernen magazine 22


Samen met zo’n 35 andere partijen heeft minister De Jonge (Volksgezondheid,

Welzijn en Sport) een Pact voor de Ouderenzorg getekend. Met het pact komen

de deelnemers samen in actie om eenzaamheid bij ouderen te signaleren en doorbreken,

goede zorg en ondersteuning thuis te organiseren en de kwaliteit van de

verpleeghuiszorg te verbeteren.

35 partijen sluiten Pact

voor de

Ouderenzorg

Nederland heeft een enorm grote opgave voor de

boeg op het gebied van ouderenzorg. Nu al zijn er

1,3 miljoen 75-plussers, maar in 2030 zijn dat er 2,1

miljoen. Dat betekent veel voor de manier waarop

we de zorg inrichten in ons land. Een samenwerkingsverband

waarin iedereen die voor en met ouderen

werkt de krachten bundelt, ontbreekt nog.

Samen meer bereiken

Minister De Jonge:“Het verenigen van alle partijen

die betrokken zijn in één ‘pact voor de ouderenzorg’

is de beste manier om samen de schouders hieronder

te zetten. Natuurlijk gebeurt er al ontzettend

veel in de ouderenzorg.

Maar samen kunnen we nog veel meer bereiken.

Met deze 35 partijen, en hopelijk worden het er

meer, gaan we nu aan de slag.”

Met het Pact voor de Ouderenzorg gaat een keur

aan partijen – zorgaanbieders, verzekeraars, gemeenten,

bedrijven, etc. – gezamenlijk aan de slag

om de zorg voor ouderen merkbaar en meetbaar te

verbeteren door:

- de trend van stijgende eenzaamheid onder

ouderen te keren;

- te zorgen dat ouderen langer thuis willen

en kunnen blijven wonen, met de juiste

zorg en ondersteuning;

- de verpleeghuiszorg te verbeteren zo dat

ouderen er de juiste zorg krijgen en de

aandacht die zij verdienen, zoveel mogelijk

vergelijkbaar met thuis.

De ondertekenaars onderstrepen met het sluiten

van dit landelijk Pact voor de Ouderenzorg de gezamenlijke

verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van

leven van ouderen en verbinden zich aan het mee-

denken en meedoen met concrete

plannen en acties. Het pact wordt

in 3 programma’s verder uitgewerkt

en er worden afspraken gemaakt

over de specifieke invulling van

acties en wie daarvoor aan zet is.

Het pact is het begin van een proces

met als doel ouderen in Nederland

te laten merken dat de zorg

en ondersteuning voor hen, en de

generaties daarna, beter wordt.

Kleine Kernen magazine 23


Ontdek de Brabantse natuur met

Roel Diepstraten

1

Van jongs af aan ben ik al te vinden in de natuur, deze was ruimschoots

vertegenwoordigd rondom het dorp waar ik ben opgegroeid. Daar

kwam nog eens bij dat de wil om te creëren mij met de paplepel ingegoten.

Door deze combinatie ben ik uiteindelijk, via verschillende omwegen, met

natuurfotografie & natuurfilm in aanraking gekomen. Dit brengt me op de

meest uiteenlopende, prachtige locaties. Waar ik ook mag zijn, de verhalen

liggen voor het oprapen. Daarnaast ben ik druk bezig met educatie en

communicatie binnen de natuursector. Dit maakt mijn werk veelzijdig! Ga

met mij mee en ontdek de Brabantse natuur!

Code oranje!

De spanning hangt in de lucht. Letterlijk dit keer. Het voelt benauwd en de

weersvoorspellingen zijn niet flauw; code oranje! Toch merk ik er niets van,

behalve dan dat de hond zenuwachtig naar binnen wil. Ik laat me niet van de

wijs brengen en ga toch! Terwijl ik op de fietsstap beginnen de donkere wolken

over het dorp te rollen. Het licht dat op de aarde valt verandert in een

gele gloed en het contrast in de wolken neemt toe. En ja, het begint ook nog

te donderen in de verte! Ik kom aan tussen de velden. De zon schijnt onder

de wolken door. De veldleeuwerik zingt en de grutto’s roepen. Ik ga zitten in

de berm vol bloemen.

2

Water

Water is overal: in meren en beken, de grond, de lucht en zelfs in ons! Het

is van onschatbare waarde. Zonder (schoon) water zijn we nergens en dat

betekent dat we goed voor ons water moeten zorgen. Toch zijn we op

Kleine Kernen magazine 24


onze hoede als het gaat om deze natuurlijke bron.

Wanneer de onweersbuien overtrekken worden we daar

maar al te goed aan herinnerd. Mensen, en hun trouwe viervoeters,

zijn bang en zetten zich schrap. Ze maken zich klaar

voor wat komen gaat. En terecht! Uit onze ervaring blijkt

dat er van alles kan gebeuren. Al eeuwen strijd de mens, en

zeker in ons kleine kikkerlandje, tegen het water. Fabels over

boze geesten en de duivel moesten er voor zorgen dat mensen

uit de natte venige moerassen weg bleven. Toch waren

moerassen ook nuttig. Het natte veen werd gedroogd en

vervolgens in de vorm van turf als brandstof gebruikt. Moerassen

veranderden in hooilanden waar het gras voor het vee

werd gehaald. De planten die in zo’n hooiland staan houden

van zuiver water vol met mineralen. Planten zoals moerasspirea,

orchideeën en valeriaan stonden hier met duizenden.

Een weelderige bloemenzee waar op hun beurt insecten en

vogels op af kwamen. Door ontginningen werden dit soort

hooilanden steeds zeldzamer en verdwenen de soortenrijke

graslanden. Ook het vochtige karakter verdween nadat er

sloten werden gegraven en de beken werden gekanaliseerd.

Dit was goed voor de (intensieve) landbouw, maar funest

voor de natuur.

Te kort

Nu, enkele decennia later, blijkt er een te kort te zijn aan water.

Wanneer de gewassen in de zomer smachten naar water

moet er flink gesproeid worden om dit te kort te compenseren.

Het diepere grondwater staat echter wel in contact met

het water boven in de bodem! Door herstelwerkzaamheden

wordt water in verschillende gebieden langer vast gehouden.

Goed voor de planten en dieren en voor de waterveiligheid.

Na hevige regenval kan het water in een gebied langer vast

worden gehouden en wordt wateroverlast stroomafwaarts

voorkomen. Vervolgens wordt dit gefaseerd afgevoerd en zal

het water ook de grond intrekken. Net zo belangrijk als de

waterkwantiteit is de waterkwaliteit. Want wanneer het water

vol met gif- en voedingsstoffen zit heeft dit nadelige gevolgen.

Voedingsstoffen en gifstoffen van de landbouw spoelen uit via

het grondwater en worden zo verspreid over het gehele watersysteem

en uiteindelijk over de gehele voedselketen. Gelukkig

wordt het water steeds schoner en worden de kwaliteitseisen

steeds strenger. Hierdoor kunnen de zeldzame planten en

dieren weer terug komen en behouden blijven. De zon zakt

steeds verder onder de horizon.

De weelderige bloemenzee wordt bevangen door een gele

gloed en in de lucht ontstaan de prachtigste kleuren. Het toeval

wil dat deze kleuren ook veroorzaakt worden door water,

maar dan in de atmosfeer.

Het gras wordt vochtig, niet van het onweer dat voorspeld

werd maar van de nevel die langzaam neerdaalt. Het wordt

donker, tijd om naar huis te gaan. En een helder sprankelend

biertje, dat gaat er wel in.

Tekst en Foto's: Roel Diepstraten Natuurbeleving

Youtube: Roeldieps

Instagram: roeldieps

Twitter: RoelDiepstraten

Facebook: roeldiepstratennatuurbeleving

1. Gevlekte orchis: gevlekte orchissen houden van kwelrijk schoon, mineraal water.

2. Moerasspirea: Zoals de naam al zegt houdt de moerasspirea van moerassige

gronden. De bloemen geuren hevig.

3. Grutto: Grutto’s houden van natte, vochtige graslanden.

4. Rietorchis: Van dichtbij lijken de bloemen van de rietorchis net kleine mannetjes.

Achtergrond: witte rapunsel

3 4

Kleine Kernen magazine 25


Over een tekort aan mantelzorgers en de opkomst van

plaatsvervangende mantelzorgers

Over twintig jaar hebben we een ernstig

tekort aan mantelzorgers. Vooral in

Zuid – Limburg en Zeeuws – Vlaanderen

wordt het de vraag wie nog voor de 85

plussers kan zorgen. Berekeningen van

het Planbureau van de Leefomgeving en

het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP)

laten dit zien. Maar volgens de mantelzorgvereniging

Mezzo speelt het tekort nu

al. De landelijke overheid, in samenspraak

met organisaties die knelpunten kunnen

aanpakken, moet nu al aan de slag. Ook

op het niveau van de lokale overheid dient

er het een en ander te gebeuren. En wat

vinden we van het fenomeen plaatsvervangende

mantelzorger?

Manusje van alles

De Nederlandse overheid is druk doende

met een van de grootste transities van de

verzorgingsstaat, namelijk de ombouw

naar de participatiesamenleving. In dit

kader wordt van mantelzorgers ( en mantelvrijwilligers)

veel extra inspanningen

verwacht. Maar zijn deze beleidsmatige

verwachtingen niet te hoog gespannen?

Daar lijkt het wel op als je kijkt naar de

analyse van familieverbanden in Nederland,

uitgevoerd door MartijnHogerbrugge.Kern

van zijn betoog ( in Demos , jan.

20016) is dat familieverbanden in beton

gegoten lijken. Is het contact afstandelijk,

of conflictueus, of juist heel intiem, dan is

dit tien jaar later nog zo. De flexibiliteit om

het contact op te schroeven als een ouder

hulpbehoevend wordt, is er vaak niet. Vier

op de tien relaties tussen ouders en volwassen

kinderen zijn niet harmonieus. Van

de broers en zussen heeft de helft weinig,

slecht of geen contact.

Als bloedverwanten elkaar al de hand toesteken,,

bij ziekte of werkloosheid, neemt

het aantal onderlinge conflicten vaak toe.

Het is dan ook de vraag of de overheid

succes kan boeken bij het stimuleren van

mantelzorg, aldus Hogerbrugge. Hoe het

ook zij, naar schatting van Mezzo zijn er

anno heden 4,4 miljoen Nederlanders die

twee uur per week of langer voor een

ander zorgen. Voor 800.000 van hen is dit

een intensieve en langdurige zorg (bron:

Brabants Dagblad, maart, 2018).Voor mantelzorgers,

vooral in de thuissituatie, zijn

er geen grenzen aan de werkzaamheden

die zij mogen doen. Die bepalen zij zelf,

samen met de client en eventueel de thuiszorg.

Een tastbare grens voor mantelzorgers

betreft de hoge belasting die gepaard

gaat met hun inzet. Onderzoek van het

SCP toont aan datdit vooral mantelzorgers

betreft van mensen met niet – aangeboren

hersenletsel, dementie of psychische problematiek.

Welhaast in een adem moeten

hier ook jonge mantelzorgers en werkende

mantelzorgers worden genoemd. Als scholen

onvoldoende oog hebben voor jonge

mantelzorgers en geen ondersteuning bieden,

ontstaat hier een serieus knelpunt. En

voor werkende mantelzorgers, zeker voor

fulltime werkenden ,zijn goede verlofregelingen

van cruciaal belang. Er zijn wel regelingen,

maar langdurig ziekteverlof is vaak

onbetaald en nu nog beperkt tot partners

in de eerste graad. Wanneer gaan werkgevers,

werknemers, onderwijsinstellingen en

landelijke overheid deze knelpunten eens

oplossen?

Lokale overheid

Evident is dat goede ondersteuning een

belangrijke is om mantelzorg vol te houden.

De SCP – onderzoekers: “ Zo kunnen

mantelzorgers baat hebben bij cursussen,

lotgenotencontact, meer informatie over

regelingen. (…..).

Een financiële tegemoetkoming, zoals een

parkeerkaart of kilometervergoeding kan

voor mensen met een minimuminkomen

heel waardevol zijn.

Dat geldt ook voor het mantelzorgcompliment,

dat feitelijk geen financiële ondersteuning

is, maar een blijk van waardering.

Vanaf 1 januari 2015 is het geen landelijke

regeling meer, maar het is aan gemeenten

om te bepalen hoe ze de mantelzorgers

financieel of in natura waarderen. (….).

Respijtzorg ( denk aan : nachtopvang,

logeerhuizen, dagbesteding en passende

ondersteuning door vrijwilligers) kan lucht

geven en mantelzorgers de mogelijkheid

bieden om iets voor zichzelf te doen of een

burn-out te voorkomen”.

Nieuwe speler

In een artikel in de Volkskrant ( FEB. 2016)

voert Margreet Vermeulen een onderzoek

van marketingbureau USP op. Vermeulen:

“Bijna de helft van de kinderen ( 45 procent)

denkt hun ouders geen mantel te

kunnen bieden in de toekomst. De reisafstand

is te groot, banen slokken te veel

tijd op en /of het eigen gezinsleven krijgt

voorrang. Een kleine groep ( 7 procent) wil

hoe dan ook niet zorgen voor hun ouders.

Van de ouderen denkt slechts 1 op de 5

dat er mensen in hun omgeving zijn die

ze t.t. een handje helpen. Van de ouderen

die nu al ernstige gezondheidsproblemen

hebben, zegt de helft dat niemand hen

mantelzorg wil of kan geven”.

Commercie

Gelet op de USP – cijfers is het niet verrassend

dat inmiddels commerciële bureautjes

in het gat springen door plaatsvervangende

mantelzorgers te leveren. Vermeulen

noemt: vertroeteljeouders.nl; huur- een

– dochter.nl; seniorenstudent.nl; mantelaar.nl.

Voeg hieraan toe: Fleur de Dag en

Iemand Thuis.

Pikant detail: in bijna geen enkel rapport

wordt gesproken over het fenomeen van

de plaatsvervangende mantelzorger.

Zou dit te maken kunnen hebben met

weerzin tegen ‘handel in aandacht’( term

ontleend aan Jeroen Trommelen)? Daar

staat tegenover dat betaalde aandacht

voor dierbaren – een soort luxe die het

midden houdt tussen maatschappelijke begeleiding,

aandacht en gezelschap – steeds

gewoner wordt. Een dikke spaarpot, maar

ook een persoonsgebonden budget maken

deze zorg ook betaalbaar.

Inschatting mijnerzijds: zolang de eerder

genoemde knelpunten niet zijn opgelost

moeten we leven met mantelzorg en betaalde

mantelzorg als communicerende

vaten.

Pieter van Harberden, was raadslid in

Goirle,is adviseur bestuurlijke vernieuwing

Kleine Kernen magazine 26


Veel belangstelling voor Benjamin, wonen met zorg!

Uniek woonproject voor jongeren in Diessen

Een aantal ouders van jongeren met een lichamelijke en/of verstandelijke

beperking te Diessen heeft zich verenigd in mooi

wooninitiatief onder de naam Benjamin. Centraal hierin staat het

huidige appartementencomplex ‘de Eenhoorn’ in het centrum

van Diessen. Dit gebouw wordt door woonstichting Leystromen

verbouwd en aangepast voor jongeren met een beperking. Het

wordt een wooninitiatief waar 24-uurs zorg op maat kan worden

geboden. De belangstelling voor het initiatief is groot bleek op

een informatieavond. “Op dit moment hebben we al zes bewoners

die in aanmerking komen voor de basisgroep”, aldus Paulien

van Santvoort van Benjamin.

11 apartementen

Doel is om twee woongroepen te vormen. In totaal komen er 11

appartementen voor jongeren in de leeftijd van 18 tot ongeveer

30 jaar beschikbaar. De bewoners hebben iedere een eigen appartement

en meerdere gezamenlijke woonkamers en een ruime

keuken. Wooninitiatief Benjamin werd al geruime tijd geleden

opgestart, maar pas recent hebben zij ‘groen licht’ gekregen.

De initiatiefnemers Patricia Aerts, Paulien van Santvoort en Chris Aerts

Groen licht is gegeven voor het verbouwen van het complex ‘de

Eenhoorn’ in Diessen ten behoeve van jongeren met een beperking.

“ Wij zijn nu op zoek naar nieuwe deelnemers. Ouders die

een woonomgeving met zorg op maat zoeken om langdurig te

kunnen gaan wonen. Neem gerust contact met ons op”, aldus

mede-initiatiefnemer Chris Aerts.

Het woonproject

Het woonproject Benjamin is een uniek project. “Uniek omdat wij

samen gaan werken met andere projecten om de benodigde zorg

zo goed en flexibel mogelijk te kunnen gaan inzetten. In het centrum

van Diessen ontstaat zo een aantal ‘zorgcomplexen’, waar

ouderen en jongeren, ieder in hun eigen woonomgeving, met

zorg op maat op een plezierige en veilige manier kunnen gaan

wonen en leven. We denken niet in ‘beperkingen’, maar in ‘mogelijkheden.”

Het initiatief is in de gemeenschap van Diessen dan

ook in een warm bedje beland.

De naam en het logo

Er is heel bewust gekozen voor de naam ‘Benjamin”.

“Benjamin staat immers niet alleen voor ‘de jongste’, maar ook

voor ‘de gelukkige’. Hoe oud onze kinderen ook worden, het

zullen altijd onze kinderen blijven. Dat is een gegeven. Maar veel

belangrijker nog is de betekenis ‘de gelukkige’. Waar wij naar

streven is om onze ‘kinderen’, ook wanneer zij zelfstandig gaan

wonen, een zo ‘gelukkig’ mogelijke omgeving te bieden. Wat hun

handicap ook is. Voor het logo is gekozen voor de kleur groen.

Groen, de kleur die staat voor ‘natuur’, voor ‘veiligheid’.

Daarnaast ziet u dat de letter ‘j’ van Benjamin andersom staat.

Heel bewust, maar niet verkeerd. Onze kinderen zijn verre van

‘verkeerd’, maar wel wat anders. De een wat meer dan de ander.

Met een zwaai maakt de letter ‘j’ samen met de ‘i’ een vrolijke

glimlach. Een glimlach, omdat wij willen dat de bewoners straks

veilig en gelukkig gaan wonen en leven bij Benjamin.”

Benjamin, jongeren wonen met zorg!

Secretariaat Julianastraat 9a 5087 BA Diessen

Telefoon 06 11090136 Email info@benjamindiessen.nl

Website: www.benjamindiessen.nl

Kleine Kernen magazine 27


Miljoen voor Kamp Vught

Groeiend aantal bezoekers, waaronder veel schoolklassen

De kampen Amersfoort en Vught, allebei nationale monumenten, krijgen twee miljoen euro voor uitbreiding

en educatie. De uitbreiding is hard nodig want beide herinneringscentra hebben te maken

met een groeiend aantal bezoekers, waaronder veel schoolklassen.

Beide herinneringscentra ontvangen eenmalig

1 miljoen van staatssecretaris Paul

Blokhuis (VWS). Blokhuis: “Steeds minder

mensen kunnen uit eigen ervaring verhalen

vertellen over de verschrikkingen van de

oorlog, de keuzes die men moest maken,

over dierbaren die men heeft verloren. Hoe

goed is het dan dat er plekken zijn waar

herinneringen levend blijven en verhalen

daarmee niet worden vergeten.

Ik ben heel trots op de mensen in deze

centra die zich inzetten dat dit alles behouden

blijft. Zeker voor nieuwe generaties”.

Cruciale informatierol

Herinneringscentra hebben een cruciale

rol bij het informeren van mensen, zowel

jong als oud, over de gebeurtenissen van

toen. Er vinden gesprekken plaats over

de invloed van de Tweede Wereldoorlog

op onze huidige samenleving en onze

ideeën over vrijheid en democratie. In de

plannen van deze twee centra zijn behalve

een fysieke uitbreiding en ingrijpende

verbouwing ook o.a. een nieuwe vaste

expositie en nieuwe wisseltentoonstellingen

voorzien. Daarnaast worden moderne

presentatiemiddelen ingezet om bezoekers

op nieuwe manieren bij de verhalen van de

locaties te betrekken.

Onmenselijk en wreed

Tijdens de Tweede Wereldoorlog telde

Nederland vijf concentratiekampen, waarvan

het politie-strafkamp Amersfoort met

37.000 gevangenen één van de grootste

was. Mede vanwege de enorme aantallen

in kamp Amersfoort, hebben de nazi’s

destijds besloten tot het inrichten van het

enige SS-concentratiekamp buiten het

Derde Rijk: Konzentrationslager Herzogenbusch,

ofwel Kamp Vught.

Vanuit Amersfoort en Vught werden gevangenen,

waaronder veel verzetsstrijders,

naar concentratiekampen en fabrieken

voor dwangarbeid in heel Europa gestuurd.

Het regime was onmenselijk en

wreed. Kamp Vught werd ontruimd begin

september 1944. Op 19 april 1945 werd

het concentratiekamp Amersfoort door de

nazi’s overgedragen aan het Rode Kruis.

Kleine Kernen magazine 28


Laat de belasting

geen belasting zijn

COLUMN Wil Vennix

In heel Brabant en daarbuiten schieten dorps- en zorgcoöperaties

in alle mogelijke verschijningsvormen als paddenstoelen

uit de grond. Lokale gemeenschappen zien de

overheid terugtreden en nemen zelf het heft in handen om

belangrijke voorzieningen te behouden of op te richten. Indachtig

de aloude wijsheid ‘niets is zeker in het leven behalve

de dood en belastingen’ schets ik in dit artikel kort enkele

juridische en vooral fiscale aspecten waar men zijn voordeel

mee kan doen.

Rechtsvormen

Wie een dorpscoöperatie wil opzetten, doet er verstandig

aan daar een juridisch ‘jasje omheen te doen’.

Met familie, vrienden of buurtgenoten kan je nog wel afspreken

dat de gezamenlijke bankrekening op iemands

privénaam staat, maar als je serieus aan de slag gaat, is dat

natuurlijk geen optie meer. De volgende rechtsvormen komen

dan in beeld:

■ Vereniging: dit is een zeer logische, want dit is bij uitstek

de rechtsvorm om een aantal mensen met een

gezamenlijk doel – letterlijk – te ‘verenigen’.

■ Coöperatie: volgens het Burgerlijk Wetboek is dit een

vereniging die zich “ten doel stelt in bepaalde stoffelijke

behoeften van haar leden te voorzien krachtens

overeenkomsten, anders dan van verzekering, met hen

gesloten in het bedrijf dat zij te dien einde te hunnen

behoeve uitoefent of doet uitoefenen.” Coöperaties

kennen we vooral in de landbouwsector, denk aan de

Rabobank en Friesland-Campina. Daar is de coöperatie

(ontstaan als) een verlengstuk van de ondernemingen

van de leden.

Bij samenwerking van particulieren ligt de coöperatie als

rechtsvorm niet voor de hand, tenzij men hier expliciet

voor kiest omdat de leden kapitaal inleggen waarmee

de coöperatie een onderneming gaat drijven.

■ Stichting: belangrijkste nadeel is dat een stichting geen

leden kent en daardoor minder de uitstraling van samenwerkingsorgaan

heeft. Soms wordt om bepaalde

redenen toch voor deze vorm gekozen en zijn er donateurs

of aangeslotenen en hebben deze ook bepaalde

invloed.

■ BV: dit lijkt een onlogische maar in bepaalde structuren

kan het, bijvoorbeeld om fiscale redenen, toch handig

zijn om ook gebruik te maken van een BV.

Vennootschapsbelasting (vpb)

Verenigingen en stichtingen vallen in beginsel niet onder de

vpb, tenzij ze een onderneming drijven. Zeer kort samengevat

is dat het geval als ze structureel winst maken of als ze

een bedrijf uitoefenen waarmee ze in concurrentie treden

met ‘gewone’ ondernemers. Een vereniging die een winkel

of café exploiteert, valt voor die activiteit dus onder de vpb.

Niet-ondernemingsactiviteiten vallen in beginsel niet onder

vpb, maar de grens is niet altijd goed te trekken. BV’s en

coöperaties zijn per definitie volledig onderworpen aan de

vpb. Dat betekent concreet dat een positief resultaat leidt

tot een belastingaanslag. Donaties, subsidies en bijvoorbeeld

boekwinst op een pand zijn ook belast.

Omzetbelasting (btw)

Voor de btw maakt de rechtsvorm in de meeste gevallen niets

uit. Wel kan het zo zijn dat afhankelijk van de opzet van de

structuur de btw voor- of nadelig kan uitvallen. Zo kan het

bijvoorbeeld interessant zijn om een gebouw in een aparte

rechtspersoon te realiseren, alle btw op de bouwkosten terug

te ontvangen en het gebouw vervolgens btw-belast te verhuren

aan een andere entiteit. Dit luistert wel nauw qua planning,

maar kan flinke voordelen opleveren.

Anbi

Een stichting of vereniging die aan de voorwaarden voldoen,

kunnen zich laten registreren als Algemeen nut beogende

instelling ofwel Anbi. Voordeel hiervan is dat giften aan een

Anbi voor (boven een drempel) aftrekbaar zijn van de inkomstenbelasting

en dat de Anbi zelf geen schenk- of erfbelasting

betaalt over ontvangen donaties. BV’s en coöperaties kunnen

geen Anbi zijn.

Concreet voorbeeld

Stel, de inwoners van een dorp willen gezamenlijk een

dorpscentrum openen. Ze richten een vereniging op die de

Anbi-status aanvraagt en door middel van subsidies, donaties,

wervingsacties en leningen geld inzamelt. De vereniging

koopt een pand en verbouwt het met behulp van talloze vrijwilligersuren.

Vervolgens wordt het pand met btw verhuurd

aan een BV waarvan de vereniging alle aandelen houdt. Op

deze manier worden de voordelen van verschillende rechtsvormen

gecombineerd: alleen de exploitatie (na aftrek van de

huur) valt onder de vpb, het pand en de ontvangen donaties

in geld en natura niet. De btw op de bouwkosten kan worden

teruggevraagd en de donaties zijn aftrekbaar van de inkomstenbelasting.

Overbodig om op te merken dat elke situatie

anders is en dat advies op maat nodig is.

Wil Vennix is fiscaal partner bij De Beer Accountants &

Belastingadviseurs te Tilburg, voorzitter van de beroepsvereniging

Register Belastingadviseurs en gemeenteraadslid in

Hilvarenbeek.

Kleine Kernen magazine 29


Tentoonstelling Natuurmuseum

“ jouw Brabant, mijn Brabant!”

Ode aan de Brabantse natuur

Hoeveel vakanties en vrije uren heb jij doorgebracht in de Brabantse natuur?

Met vriendjes en opgerolde broekspijpen struinen door de vennen

en beken, en ’s avonds vol indrukken thuiskomen met veel zand tussen

je tenen? Over deze en talloze andere herinneringen gaat ‘jouw Brabant,

mijn Brabant, een landschap vol herinneringen’, de nieuwe tentoonstelling

van Natuurmuseum Brabant.

Heksenboom in elk dorp

Zij biedt een prachtige doorkijk in onze

provincie door middel van landschapsfoto’s,

toponiemen (herkomst van plaatsnamen)

en een overzicht van verdwenen,

uitgestorven en teruggekeerde dieren.

Speciale aandacht is er voor bomen -

ooit van een heksenboom gehoord? En

welke boom prijkte op het centrale plein

van elk Brabants dorp?

In de tentoonstelling staan herinneringen

uit een Brabants verleden centraal, en

die zijn met nieuwe technieken volop in

de zaal verwerkt. Zo is er een pubquiz

in ‘De Witte Geit’, een typisch Brabants

café in de zaal. Dankzij animaties van de

Tilburgse animator Niels Mud ervaart de

bezoeker al ‘varend’ hoe het de Brabantse

beken is vergaan.

Herinneringen aan een Brabants verleden

vol verhalen

De plek waar je opgroeit laat onuitwisbare

indrukken achter. Die worden onderdeel

van jezelf.

En soms is één beeld al genoeg om zulke

jeugdherinneringen tot leven te brengen.

Dat zou je ook zomaar kunnen gebeuren

in de nieuwe tentoonstelling jouw

Brabant, mijn Brabant- een landschap vol

herinneringen. De zaal is een ode aan de

veelzijdige schoonheid van de Brabantse

natuur en de manieren waarop we die

beleven. Het museum nodigde alle Brabanders

uit foto’s en verhalen in te sturen

en verwerkte die tot een prachtige herinneringenwand.

Daarnaast kom je van

alles te weten over de ‘parels’ van onze

provincie zoals vennen en beken, (stuif)

zanden en heidegebieden. In café ‘De

Witte Geit’ test de barman je kennis over

het Brabantse landschap, je vaart op een

virtueel bootje over een Brabantse beek

en ontdekt waarom veel plaatsnamen

in Noord-Brabant eindigen op ‘donk’ of

‘loo’. En vind jij jouw eigen straat terug op

oude kaarten?

In de zaal is een permanente tentoonstelling,

dus nog lang te zien!

Natuurmuseum Brabant

Spoorlaan 434 5038 CH Tilburg

Telefoon: +31 13 5353935

Kleine Kernen magazine 30


Zorg voor

raadsleden

en wethouders

COLUMN Henk Bouwmans

Over zorg gaat het niet of nauwelijks, tenminste wanneer

je de krant of de webpagina’s van het regionale

dagblad leest. Het gaat dezer dagen alleen maar over

wie wordt wethouder? En wie niet?Wie krijgt de macht

in het gemeentehuis en maken we een college met vier,

vijf of zes partijen en evenzoveel wethouders?

Soms worden we verrast, zoals in Laarbeek waar de vijf

partijen in de raad met elkaar hebben afgesproken dat

ze allemaal een wethouder leveren. Het is een vorm van

politieke vernieuwing, of misschien wel van bestuurlijke

zorg voor elkaar. De een beschouwt Laarbeek als het

requiem van het politieke debat terwijl de ander het

beoordeelt als een interessant experiment omdat inwoners

niet zitten te wachten op voortdurende politieke

gevechten.

Zorgportefeuille

Wat ook opvalt is dat oude stokpaardjes nog steeds belangrijk

zijn, alsof er niets verandert. Uit Heeze-Leende

wist de krant te melden dat Frank de Win de zwaarste

portefeuille had binnen gehaald. De Win wordt verantwoordelijk

voor verkeer, ruimtelijke ordening en openbare

ruimte. Eind vorige eeuw was dat een portefeuille

voor zwaargewichten in de lokale politiek. Maar sinds

2015 is zorg, participatie en jeugdzorg en daarmee de

aandacht voor ouderen, zieken, jongeren en hulpbehoevenden

in dorpen en steden ook budgettair de belangrijkste

klus in het gemeentehuis.

De krant had er geen oog voor dat de zorgportefeuille in

Heeze-Leende wel degelijk die aandacht heeft gekregen.

Jan de Bruijn die ondersteuning, jeugdzorg en participatie

doet, is de eerste locoburgemeester. Deze geldt in

de onderlinge pikorde aan de lokale collegetafels als dé

belangrijkste wethouder. Maar dat telde voor de krant

niet, want De Win was de enige fulltimer en dus belangrijker

dan De Bruijn die voor 0,9 fte is aangesteld.

Veranderen valt voor ook politieke partijen niet altijd

mee, zeker niet voor klassieke bestuurderspartijen. Het

CDA is bijvoorbeeld in Gemert-Bakel al enkele tientallen

jaren een dominante partij in de lokale democratie. In de

nieuwe coalitie maakt het CDA opnieuw de dienst uit

met drie (!) van de vier – allemaal vrouwelijke (chapeau!)

- wethouders. Maar de portefeuille zorg en sociaal domein

(belangrijk voor kwetsbare inwoners, en omvangrijk

qua budget) laat het CDA over aan de vierde, en enige

wethouder van een lokale partij, Wilmie Steeghs van de

Dorpspartij.

Ondermijning

Volgens het CDA moet het gaan om keuzes voor een

beter Nederland. Dé zorg is dan niet het enige wat belangrijk

is. Ook zorg voor de samenleving en bestuur

heeft alle aandacht nodig. Zeker in Brabant waar burgemeesters

aan de revers uit hun auto worden getrokken

door inwoners die de macht in eigen hand willen nemen,

is zorg voor bestuurders hard nodig.

Burgemeesters, wethouders en raadsleden hebben hart

voor de samenleving, ondanks de soms terechte kritiek

op niet-integer gedrag en belangenverstrengeling. Veruit

het overgrote deel heeft het hart voor de publieke

zaak op de goede plaats. Maar zij worden geconfronteerd

met het deel van de samenleving (georganiseerde

drugscriminaliteit, mensenhandel, woningverhuur aan

gastarbeiders) dat het niet zo nauw neemt en dat alle

belang heeft om de zaakjes voor zichzelf te regelen.

Nog te vaak zie ik dat burgemeesters, wethouders en

raadsleden elkaar in die strijd tegen ondermijning onvoldoende

steunen. Bovendien staan eigengereide en

eigenzinnige raadsleden, vooral van (populistische) lokale

partijen, er bij klassieke burgemeesters niet altijd goed

op. Wie politieke ambtsdragers, die onder vuur liggen,

te weinig zorg, ruimte en aandacht geeft, levert geen

bijdrage aan een sterke lokale democratie. Het verkleint

bovendien de kans dat lokale politici de aandacht en

zorg verdienen van hun lokale gemeenschap in de zo

belangrijke strijd tegen ondermijnende invloeden.

Henk Bouwmans Voorzitter De Collegetafel, kennis- en debatplatform over bestuurlijke kwesties en conflicten in het openbaar

bestuur met een maatschappelijke betekenis, zie: www.decollegetafel.nl

Kleine Kernen magazine 31


K LEINE

KERNEN

MAGAZINE

In print én online voor en door inwoners van Kleine Kernen

Kleine Kernen MAGAZINE

Redactie-adres: St. Josephstraat 18 5089 NK Haghorst - Telefoon 06 - 28 939 895

Mail: Info@kleinekernen.nl - Internet: www.kleinekernen.nl

Heeft u een bijdrage voor het volgende nummer!?

Mail kopij of foto's voor 1 september naar het redactie-emailadres info@kleinekernen.nl

Bel voor een abonnement: Tel: 06 - 50 288 170

Volg het

Kleine Kernen MAGAZINE

ook op:

More magazines by this user
Similar magazines