Installatie en Bouw 01 2019

INSTALLATIE&BOUW
VAKTIJDSCHRIFT OVER INSTALLATIETECHNIEK, HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT
INSTALLATIE&BOUW
installatieenbouw.be
NUMMER 1 - 2019
februari - maart
SPECIAL BATIBOUW 2019 | DE MEERWAARDE
VAN HET EPC(+) | DE ENERGIETRANSITIE

BIM LIVE
met Stabicad 11
Een goede installatie start bij een ontwerpproces
met de juiste tools. Onze software bewijst zich in
de praktijk. Zo ook hier: prin cipe schema, 3D design,
berekening, werktekening en materiaalrapportage.
Stabicad helpt u op het platform van uw keuze: Revit
en CAD. In combinatie met de grafische artikelinformatie
van MEPcontent staat Stabicad aan de
basis van veel aansprekende projecten. Uw projecten.
Project: Pontsteiger Amsterdam
Ontdek het op www.stabiplan.be/bimlive
Leading in MEP design

den om aardgas
n aan uw klanten.
n nieuwe verwarmingsinstallatie een groene
NIEUW!
ndelijke oplossing. Als professionele
DE VERVANGPREMIE VOOR
E VERVANGPREMIE VOOR DE DE VERVANGPREMIE VOOR
UW!
een OUDE UDE AARDGASTOESTELLEN.
gerust AARDGASTOESTELLEN.
hart de mogelijkheden OUDE AARDGASTOESTELLEN. van
ERVANGPREMIE VOOR
E AARDGASTOESTELLEN.
CO 2 -uitstoot, het zuinige verbruik, de vele
n met Nog Een hernieuwbare een besparing
reden om aardgas energie, de groei van
.
dgas Nog de een ideale reden om transitie-energie aardgas
Een die besparing
Uw Uw klanten willen voor voor hun hun nieuwe verwarmingsinstallatie een een groene
Met actief de nieuwe vervangpremie helpt voor
e
Met de nieuwe vervangpremie voor
Uw klanten maar ook
willen
ook een een voor budgetvriendelijke hun nieuwe verwarmingsinstallatie oplossing. Als Als professionele
een groene Uw klanten Uw klanten willen willen voor voor hun Met nieuwe hun de tot € 500.
nieuwe
toestellen, verwarmingsinstallatie vervangpremie ouder dan dan 1985, voor een
kan kan uw
groene een
uw
groene
maar ook een budgetvriendelijke klant tot tot
oplossing. € € 500 500 Als professionele
terugverdienen.
installateur installateur kan u kan hen u met hen een met gerust een
Snel gerust hart
beslissen de hart is is de
mogelijkheden boodschap.
van van
maar ook ook ook een
aardgas
een een Snel
budgetvriendelijke combinatiemogelijkheden Snel adviseren. beslissen De is de is lage de
oplossing.
boodschap.
CO 2-uitstoot,
met Als Als met Als professionele hernieuwbare het zuinige verbruik,
energie, de
de
de
aardgas vele
groei aardgas
van
adviseren.
van
toestellen,
adviseren. De lage
ouder
De dan
Snel CO lage
dan dan 2-uitstoot, beslissen CO
1985, Want 2-uitstoot,
kan het kan het kan uw
is het uw aantal
de
uw
zuinige het boodschap.
premies
zuinige verbruik,
is is
verbruik, is beperkt.
de vele de vele
combinatiemogelijkheden klant tot tot € € 500 500 terugverdienen.
Want met het met aantal hernieuwbare premies energie, is energie, beperkt. de groei de groei van van
biogas: biogas: ze maken Snel ze Snel maken beslissen van aardgas van is is aardgas de de boodschap. de
Uw Uw
ideale klanten ideale transitie-energie
kunnen de de
die actief die actief helpt helpt
combinatiemogelijkheden alle
Uw
alle
klimaatdoelstellingen Uw klanten
comfort. met kunnen met met Voordeliger hernieuwbare de de te
dan
halen.
dan energie, ooit,
Uw klant
dankzij de de de geniet groei de de van
van vervangpremie.
ondertussen van om van de om de klimaatdoelstellingen Want het het het aantal Uw premies te klanten halen. vervangpremie is is halen. is beperkt. Uw kunnen klant Uw klant de geniet aanvragen geniet ondertussen
op
ondertussen
op
van van
biogas: ze ze alle ze maken comfort. vervangpremie van van van aardgas Voordeliger aanvragen ideale dan transitie-energie ooit, op op dankzij die de die die vervangpremie.
actief helpt
alle comfort. alle comfort. Voordeliger Voordeliger dan vervangpremie ooit, dan https://premie.gas.be
ooit, dankzij dankzij aanvragen de de vervangpremie.
op
om om om de de de klimaatdoelstellingen https://premie.gas.be
te te te halen. Uw Uw Uw klant geniet ondertussen van van van
Uw Uw Uw klanten kunnen https://premie.gas.be
de de de
Met Met de de nieuwe vervangpremie voor voor
te adviseren aan uw klanten.
NIEUW!
maar toestellen, ook
installateur een budgetvriendelijke ouder
kan kan
ouder u
dan
u hen hen
dan 1985,
met met
1985, een
kan
een kan oplossing. uw
gerust uw
hart hart Als
de de
professionele
mogelijkheden maar
van van
ook een budgetvriendelijke toestellen, oplossing. ouder dan Als 1985, professionele kan uw
en Uw Uw Uw klanten installateur willen halen.
kan u hen met voor hun hun hun nieuwe Uw
een gerust
verwarmingsinstallatie klant
hart de mogelijkheden
een een een groene
geniet
van
Met ondertussen
klant tot € 500 terugverdienen.
klant
aardgas klant tot tot €
adviseren.
500 € 500 terugverdienen.
De De lage lage CO CO 2-uitstoot, het het zuinige verbruik, de de vele vele
Met Met nieuwe vervangpremie Snel beslissen voor
is boodschap. van
e
installateur combinatiemogelijkheden kan kan kan u Want u hen biogas: Want u hen hen met het met ze
het met aantal een ze ze een aantal
maken een gerust premies van van hart hart met hart aardgas de is de beperkt.
is hernieuwbare mogelijkheden ideale van transitie-energie
energie, van van de groei
die die van
actief helpt
klant tot € 500 terugverdienen.
dan aardgas adviseren. biogas: ooit, om om De ze
de De de lage De maken lage klimaatdoelstellingen lage CO CO van
dankzij CO 2-uitstoot, aardgas het het de het te zuinige ideale
te te halen. transitie-energie verbruik, Uw Uw klant de de vele
de
vervangpremie.
vele geniet vele die ondertussen
actief helpt
van van
Snel beslissen is de boodschap.
lpt
NIEU
DE VE
OUDE
Nog een reden om aardgas
Nog Nog een een Een reden Een besparing om om
besparing
aardgas
te tot adviseren
te adviseren
€ € 500.
aan aan uw uw klanten.
klanten.
adviseren tot aan
tot € aan 500.
€
uw 500.
uw klanten.
alle alle alle comfort. Voordeliger dan dan dan ooit, dankzij de de de vervangpremie.
vervangpremie aanvragen op op op
https://premie.gas.be
Ontdek op op vrijdag 22 22 februari op op Batibouw alles alles over over de de vervangpremie en en de de toekomst van van verwarming tijdens het het
angpremie en en de de toekomst Ontdek van op van verwarming vrijdag 22 februari tijdens het op het Batibouw Heating alles Avenue over evenement: de vervangpremie Ontdek www.heatingavenue.be
Ontdek op en vrijdag op de vrijdag toekomst 22 februari 22 februari van op verwarming Batibouw op Batibouw alles tijdens alles over het over de vervangpremie de e
ww.heatingavenue.be
Heating Avenue evenement: www.heatingavenue.be Heating Heating Avenue Avenue evenement: evenement: www.heatin
Ontdek op op op vrijdag 22 22 22 februari op op op Batibouw alles over de de de vervangpremie en en de en de de toekomst van van van verwarming tijdens het het het
Heating Avenue evenement: www.heatingavenue.be
Gas.be | | | Masuiplein 15 15 15 | | | B-1000 Brussel
ga
gas.be
Gas.be | Masuiplein | 15 15 | B-1000 | Brussel
Gas.be | Masuiplein 15 | B-1000 Brussel
VU: VU: Lisbet VU: Lisbet Claessens, gas.be, gas.be, Masuiplein 15, 15, B-1000 15, B-1000 Brussel Brussel
gas.be
VU: Lisbet VU: Lisbet Claessens, Claessens, gas.be, gas.be, Masuiplein Masuiplein 15, B-1000 15, B-1000 Brussel Brussel
Gas.be | | Masuiplein | 15 VU: 15 | 15 Lisbet | B-1000 | Claessens, Brussel gas.be, Masuiplein 15, B-1000 Brussel
22 februari op Batibouw alles over de vervangpre
VU: VU: Lisbet VU: Lisbet Lisbet Claessens, gas.be, gas.be, gas.be, Masuiplein 15, 15, B-1000 15, B-1000 B-1000 Brussel Brussel Brussel

DucoBox Eco
De SLIMSTE
ventilatiewarmtepomp van Europa!
E = mc 2
A 2 + B 2
= C
2
thermisch
vermogen
2,5 kW
HYBRIDE OF ALL-ELECTRIC OPLOSSING
Onze vraaggestuurde ventilatiewarmtepomp
DucoBox Eco met slimme 2-zonesturing en
minimaal geluidsvermogen zorgt voor een
perfecte luchtkwaliteit. Met zijn hoogste
energieklasse (A++) plaatst de DucoBox Eco
de gebruiker én het milieu op de voorgrond.
Flexibiliteit troef, want de DucoBox Eco kan
zowel gekoppeld worden in een opstelling met
elektrische weerstanden (All–electric) als met
een cv–ketel (Hybride).
PALEIS 12, STAND 501
van 21 feb. t.e.m. 3 mrt. 2019

UITGAVE
1
VOORWOORD
Debat
2019 is uitstekend begonnen voor al wie interesse toont in het klimaatdebat. Voor het eerst in de vaderlandse geschiedenis staat het thema
helemaal bovenaan de politieke en maatschappelijke agenda. Doen de spijbelende jongeren er goed aan om elke donderdag de straat op te
trekken, of zouden ze beter op de schoolbanken blijven zitten? Wat men er ook van moge vinden, de ‘bosbrossers’ hebben de klimaatdoelstellingen
brandend actueel gemaakt.
Ook in het verleden werden er klimaatmarsen georganiseerd, maar één dag later openden de nieuwsmedia hun bulletins alweer met andere,
meer polemische onderwerpen. Nu liggen de kaarten anders. Politici uit linker- en rechterzijde laten hun stem weerklinken. De voorzitter van
de grootste partij van het land zegt, in ware Merkel-stijl, ‘Wir schaffen das’. Burgerbewegingen schieten als paddenstoelen uit de grond. Het is
pas alsof journalisten, politici én de man in de straat nu pas beseffen dat de discussie niet alleen maar gaat over stijgende zeespiegels in een
verre toekomst.
De discussie heeft een impact op het dagelijks leven van iedereen. Toch wordt ook nu het debat nog altijd teveel vernauwd: het belangrijkste
politieke twistpunt inzake energie is nog altijd de toekomst van de kerncentrales. Terwijl kernenergie goed is voor 16% van onze energievraag:
het leeuwendeel van onze energiebehoeften wordt ingenomen door transport en… verwarming. Een thema dat de lezers van dit magazine
ongetwijfeld nauw aan het hart ligt. Iedereen heeft zijn eigen ideeën over de energietransitie en welke rol de verwarming van morgen daarin
moet spelen. Dat het een stuk beter moet, is alvast de mening van Niels Balcaen, projectingenieur bij VK Architects & Engineers, die verderop
in dit magazine aan het woord komt. Het ontbreekt het beleid aan visie, aldus Balcaen: “In ons land wordt nu gewoon veel te hard getreuzeld.
Ik hoor veel gepalaver, maar zie weinig daden. Dat heeft tot gevolg dat we ten opzichte van bijvoorbeeld Nederland zeker tien jaar achterstaan
wat visie en beleid betreft.”
De komende maanden worden alleszins bepalend: slagen de klimaatactivisten erin om de duurzaamheidsdoelstellingen bovenaan de politieke
agenda te houden tot mei, wanneer er verkiezingen zijn? Of nemen andere maatschappelijke thema’s opnieuw de bovenhand? Komt er meer
vaart in het debat en zal het gaan over meer dan alleen maar kerncentrales, zonnepalen en/of windmolens? En zullen mensen het stemhokje
ingaan met het verbruik en de toekomst van hun verwarmingsinstallatie in het achterhoofd? Eén ding is zeker: als de druk hoog blijft, worden
de beleidsmakers verplicht om erover na te denken en oplossingen voor te stellen. Misschien is dat wel het duwtje in de rug dat ons land volgens
Niels Balcaen en vele anderen nodig heeft.
Filip Van der Elst

INSTALLATIE&BOUW
VAKTIJDSCHRIFT OVER INSTALLATIETECHNIEK,
HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT
COLOFON
Jaargang 7 • nummer 1 • 2019
Verschijnt 6 x per jaar
VERANTWOORDELIJKE UITGEVER
H.B.J.M. Louwers
Domein De Herten
Hertsbergsestraat 4, B-8020 Oostkamp
Postbus 85, B-3900 Pelt
T +32 50 36 81 70
E info@louwersmediagroep.be
W louwersmediagroep.be
EINDREDACTIE
Filip Van der Elst
REDACTIETEAM
Wouter Polspoel, Liesbeth Verhulst
11
BLADMANAGERS
Freddy Fierens
E f.fierens@louwersmediagroep.be
Mathieu Noppe
E m.noppe@louwersmediagroep.be
ADVERTENTIES
wetransfer.com
Onder vermelding van naam en project
traffic@louwersmediagroep.be
SECRETARIAAT
Lisa Gyselinck
Elke Kina
ABONNEMENTSPRIJS
Abonnementsprijs
België: € 54,00 per jaar excl. BTW
Buiten België: € 90,00 per jaar excl. BTW
KBC Pelt: 731-0251429-77
t.n.v. Louwers Mediagroep
o.v.v. Installatie & Bouw
Informatie over abonnementen:
T +32 50 36 81 70
ADRESWIJZIGINGEN
Schriftelijk ten minste drie weken
voor verhuizing naar:
Postbus 85, 3900 Pelt, België
OPZEGGINGEN
Indien twee maanden voor het verstrijken van de
abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van
opzegging is ontvangen, wordt het abonnement
automatisch met een jaar verlengd.
DOELGROEP
Installateurs verwarming, elektriciteit, sanitair, klimatisatie
en luchtbehandeling, leden van de VCB
Vlaamse Confederatie Bouw, BVA Bond van Vlaamse
Architecten, CIB Vlaanderen de Confederatie van Immobiliënberoepen
van Vlaanderen, ORI Organisatie
van Raadgevende Ingenieurs, Engineering- en Consultancybureaus,
opdrachtgevers, projectontwikkelaars,
abonnees, betrokken ministeries en diensten, provinciale
en gemeentelijke overheden en betrokken federale,
Vlaamse en regionale organisaties, facilitymanagers
bedrijven met eigen onderhoudsploeg, fabrikanten,
invoerders en groothandelaars uit de sector.
VORMGEVING/ART DIRECTION
T +32 50 36 81 70
E studio@louwersmediagroep.be
DRUKWERK
Drukkerij Hendrix, Peer
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd
zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder
bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar
beste weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen
enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie.
Zij aan-vaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid
voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen
en/of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.
6 | INSTALLATIEENBOUW.BE
24
276 kilometer aan buizen voor groot stadsvernieuwingsproject 8
‘Fossielvrij in 2050? Nooit als we op deze manier verder doen’ 11
Textielkanalen zorgen voor comfortabel temperatuurgevoel in vernieuwde hypermarkt 14
Hightech installatie-oplossingen voor nieuwe burelen in Wetteren 18
De meerwaarde van het EPC (+) 20
De Pen: De weg richting duurzame warmtenetten 22
VOORBESCHOUWING BATIBOUW
Binnenklimaat centraal thema op verjaardagseditie Batibouw 24
Totaalconcept rond ventilatie voorgesteld op Batibouw 28
In 2019 krijgen wastafels een kleurtje en bestaan ze uit nieuwe materialen 32
Nieuwe applicatie gidst installateur doorheen keuring of controle 35
De toekomst van de ventilatiesector: ‘kennis maakt het verschil’ 36
Bovengrondse en ondergrondse gastanks zijn eenvoudig te plaatsen 39
Nieuwe naam en nieuwe locatie voor HVAC-specialist 42
Verstoppingen vermijden met compacte vuilafscheider 46
Meest intuïtieve manier om te kableren 49
Gateways voor alle situaties 50
Elektrotechnisch specialist stelt innovaties voor op Batibouw 53
Toekomst van de verwarmingssector komt aan bod op ambitieuze studiedag 55
Nieuwe BACnet/IP en MS/TP oplossing is open, flexibel en schaalbaar 56
Elk plat dak gegarandeerd waterdicht met 1 EPDM-laag 59
46

2019085 Installatie en Bouw BE 01 opmaak.indd 1 06-02-19 15:46
INHOUD
63
78
84
94
100
Blijven we dweilen met de kraan open? 61
Oplossingen voor de badkamer met innovatie in het achterhoofd 63
Alle duurzame energietechnieken in één toestel 64
ISH 2019 presenteert zich in een nieuw jasje 66
Sectornieuws 68
Intelligente verwarming in nieuwe wijk dankzij warmtenetwerk en satellieten 76
THEMA LUCHTBEHANDELING
‘De HVAC-sector moet het voortouw nemen in de transitie naar een post-CO 2
maatschappij’ 78
Nieuw lijnrooster dringt stofafzetting terug 82
Een ventilatieoplossing voor elke toepassing 84
Servomotoren, ventielen en sensoren in nieuw crematorium in Aalst 86
‘Luchtbehandeling vereist een conceptmatige aanpak’ 88
Besparen op energie- en installatiekosten met nieuwe condensatiestoombevochtiger 90
THEMA HOOG- EN LAAGSPANNING
Elektriciteit vijf keer zo duur dan gas 92
‘Smart panels’ in opmars in elektrotechniek 96
Nieuwe interconnector verbindt elektriciteitsnetten van VK en België 100
1
INSTALLATIE&BOUW VAKTIJDSCHRIFT OVER INSTALLATIETECHNIEK, HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT
INSTALLATIEENBOUW.BE
INSTALLATIE&BOUW
NUMMER 1 - 2019
februari - maart
installatieenbouw.be
VAKTIJDSCHRIFT OVER INSTALLATIETECHNIEK, HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT
Cover: Siemens
Blijf gratis en eenvoudig op de
hoogte van het laatste nieuws.
Volg ons op social media en meld
je aan voor onze nieuwsbrief!
installatieenbouw.be
SPECIAL BATIBOUW 2019 | DE MEERWAARDE
VAN HET EPC(+) | DE ENERGIETRANSITIE
Installatiepartners 103

Antwerpen Post X
276 KILOMETER AAN
BUIZEN VOOR GROOT
STADSVERNIEUWINGSPROJECT
Dat Antwerpen in beweging is, wordt op weinig plekken beter duidelijk dan op het voormalige postsorteerterrein, vlakbij het station Antwerpen-Berchem.
Daar verrijst Post X: een stadsvernieuwingsproject dat 130.000 m² en negen bouwvolumes omvat. Zo komen er onder meer
kantoren, een school, winkels en een hotel. In zes gebouwen is gekozen voor betonkernactivering om voor de verwarming en koeling te zorgen.
Een enorm project: met alle buizen die Henco aan deze installatie leverde is het mogelijk om de afstand van oost naar west in België te overbruggen.
Installateur Thermal Comfort Systems (TCS) en Henco werkten nauw samen in dit project, met een eindresultaat dat mag gezien worden.
Tekst: Filip Van der Elst
| Beeld: Thermal Comfort Systems
De persfittingen verdelen het water (warm of koud) naar diverse groepen, via een 20mm buis van Henco. Deze worden in het beton gestort.
8 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Post X Antwerpen
De keuze voor betonkernactivering, in combinatie
met geothermie, was er één voor duurzaamheid.
Maar die keuze gaat gepaard met heel wat planningswerk,
zeker in een groot project als dit. Alle
betrokken partijen konden al in een vroeg stadium
de koppen bij elkaar steken om het perfecte systeem
te kunnen ontwerpen.
De gebouwen hebben een oppervlakte van zo’n
1.000 m² per verdieping, die uitgerust moesten
worden met het betonkernactiveringssysteem.
Normaal gezien zijn er voor dergelijke oppervlakten
een zevental verdelerlocaties nodig, verspreid
over de gehele verdieping. De installateur moet
een voeding naar elke verdeler brengen. De verdelers
moeten immers warm of koud water kunnen
ontvangen. Deze constructie zou dan in het zicht,
tegen het plafond, aangebracht moeten worden.
Met de goede koppeltechniek van Henco is het
echter mogelijk om dit zonder risico in het beton
te engineeren.
Betrouwbare verbindingen
Deze complete verdeling zit in het plafond, en
is na de betonstort dus niet meer bereikbaar.
Daarom was het van cruciaal belang dat de
verbindingen meteen goed zaten. Om het risico
op fouten zo laag mogelijk te houden is ervoor
gekozen om de verdeling met T-stukken te prefabriceren.
Per voeding moest er een 40-tal
verbindingen gemaakt worden. De goede verbindingstechniek
van Henco, en de keuze om
het maken van de verbindingen in een geconditioneerde
omgeving uit te voeren, resulteert in
een betrouwbare verbinding, en een efficiënte
en snelle montage. ❚
Na veel denkwerk van de betrokken partijen is
installateur Thermal Comfort Systems uitgekomen
op een een ontwerp waarbij de verdelers (twee
per verdieping) in de centrale schacht kwamen
te hangen. Dit is dus nabij de stijgleiding in de
schacht. Het grote voordeel van deze keuze is dat
er geen technische voorzieningen zichtbaar zijn
tegen het plafond of in de computervloer. Het
project had ook uitgevoerd kunnen worden met
slechts één verdeler per verdieping, maar op wens
van de klant werd de verdieping in twee zones
opgedeeld.
Koeling en verwarming
vanuit het plafond
De verdelers en de voedingen mochten in geen
geval in de computervloer van de bovenliggende
verdieping komen te liggen, zeker omdat er op
andere verdiepingen doorgaans andere huurders
gevestigd zijn. Dit was een grote uitdaging in het
project. Daarom bracht TCS alle verdelers in de
schacht en leidingen in het beton aan. Dat betekent
dus ook dat de koeling en verwarming vanuit
het plafond komt. De verdelers steken vanuit het
plafond, in de schacht, naar beneden toe, en zijn
ten allen tijde toegankelijk voor de huurders. Dit
is het enige zichtbare gedeelte.
Vanaf de verdeler in de centrale schacht gaat er
een voedingsleiding van Henco (26mm buis) door
het plafond naar een Henco persfitting, die ook
in het plafond zit. Deze persfittingen verdelen het
water (warm of koud) naar diverse groepen, via
een 20mm buis van Henco. De verdere verdeling
vindt dus in het plafond plaats.
In zes van de negen gebouwen op Post X is gekozen voor betonkernactivering om voor de verwarming
en koeling te zorgen.
Verdeling en leidingen worden in het beton aangebracht.
DE ENORME GROOTTE VAN DEZE INSTALLATIE BLIJKT
UIT ENKELE OPVALLENDE CIJFERGEGEVENS:
• 6 gebouwen (42.000 meter² geactiveerd oppervlak)
• 41 bouwlagen (ongeveer 7 bouwlagen per gebouw)
• 90 fases (2 fases per bouwlaag)
• +/- 265.000 meter buis van 20 mm (265 km aan buis)
• +/- 11.000 meter buis van 26 mm
• +/- 4.000 T-stukken. Met andere koppelingen erbij resulteert dit in meer
dan 13.000 verbindingen
INSTALLATIEENBOUW.BE | 9

WE CARE TO CONNECT
WE CARE TO CONNECT
Henco Industries NV Toekomstlaan 27, 2200 Herentals Tel. +32 14 28 56 60 www.henco.be
Henco Industries NV Toekomstlaan 27, 2200 Herentals Tel. +32 14 28 56 60 www.henco.be
RADIATOR
SANITARY
FLOOR HEATING
RADIATOR
SANITARY
FLOOR HEATING

De energietransitie
‘FOSSIELVRIJ IN 2050? NOOIT ALS
WE OP DEZE MANIER VERDER DOEN’
De transitie naar duurzame energie wordt één van de grootste opgaven van deze eeuw. Kolencentrales en de gaskraan moeten dicht en
plaatsmaken voor windmolens, zonnepanelen en warmtepompen. België hoort niet bij de beste leerlingen van de klas. “Qua visie en beleid
lopen we tien jaar achter op bijvoorbeeld Nederland en als dat niet snel verandert, halen we de deadline van 2050, niet”, zegt Niels Balcaen,
projectingenieur bij VK Architects & Engineers.
Tekst Wouter Polspoel
Onafhankelijk worden van stookolie en gas tegen
2050 lijkt een loodzware opgave, maar volgens
Greenpeace is het mogelijk. Het debat rond
kernenergie woekert hevig: weegt de lagere CO 2
-
uitstoot op tegen de veiligheidsrisico’s en het
probleem van kernafval? Om dat probleem te ontwijken
wordt vooral gekeken naar windmolens,
zonnepanelen en warmtepompen. Niels Balcaen,
projectingenieur bij VK Architects & Engineers,
ziet in België echter weinig bewegen en hoopt
dat daar snel iets aan verandert. In een exclusief
gesprek met ons magazine licht hij zijn visie toe.
De hoognodige energietransitie kent
verschillende definities. Kan u uitleggen
wat we er precies onder moeten verstaan?
“Dat we volledig afstand nemen van fossiele
brandstoffen en naar een maatschappij gaan die
draait op groene energie. Sommigen hanteren
een CO 2
-neutrale maatschappij als definitie, maar
‘Ontwikkelaars hebben in België voorals
nog maar één incentive: zo goedkoop
mogelijk bouwen’
ik denk dat deze breder gezien moet worden en
eerder omschreven dient te worden als klimaatneutraal.
Er is namelijk meer dan enkel de schadelijke
CO 2
-uitstoot. Maar de CO 2
-uitstoot kan wel
worden aanzien als een goede graadmeter.”
Waar liggen de prioriteiten?
“Bij de industrie, landbouw, mobiliteit en gebouwen.
We moeten in al deze sectoren bekijken hoe
we kunnen afstappen van fossiele brandstoffen.
In de hele wereld gaat het grootste deel van
energieverbruik naar warmteproductie, en daar
liggen heel veel kansen. We moeten echt af van
het idee dat we alles op één manier kunnen oplossen.
Nu volstaat een kerncentrale voor elektriciteit,
maar in de toekomst moeten we gaan
diversifiëren. Hetzelfde geldt voor de autosector.
Iedereen denkt dat we allemaal met elektrische
wagens moeten rijden, maar als de hele wereld
enkel dat soort auto’s zou gebruiken, dan zullen
de grondstoffen voor batterijproductie snel opgebruikt
zijn. Dan zitten we met een nieuwe ecologische
ramp. Waterstof zal daarom zeker een
alternatief moeten zijn. Net zo moeten we voor
de verwarming van gebouwen ook naar een mix
van verschillende systemen.” ›
INSTALLATIEENBOUW.BE | 11

De energietransitie
‘Voor de verwarming van gebouwen moeten we naar een mix van verschillende systemen.’
Wat loopt er verkeerd in België?
“In ons land wordt nu gewoon veel te hard getreuzeld.
Ik hoor veel gepalaver, maar zie weinig daden.
Dat heeft tot gevolg dat we ten opzichte van bijvoorbeeld
Nederland zeker tien jaar achterstaan wat
visie en beleid betreft. Hoe langer wordt gewacht,
hoe duurder het alleen maar zal worden om de omslag
alsnog te maken. De eerlijkheid gebiedt wel te
zeggen dat de incentive in Nederland natuurlijk wel
veel groter is, met bijvoorbeeld de bodemdaling door
gaswinning in Groningen. De druk om van aardgas
losgekoppeld te worden is er veel groter. Vorig jaar
zijn ze er daarom gestart met het systematisch afkoppelen
van aardgas van woonprojecten en zelfs
volledige wijken, die hun energie uit andere bronnen
halen. Er wordt steeds vaker op gemeentelijk of
stedelijk niveau een soort warmtevisie ontwikkeld,
die heel duidelijk en visueel wordt gecommuniceerd
naar de burgers. De burger krijgt info over hoe de
afkoppeling het best kan worden aangepakt per
wijk, woonzone, stadsdeel, straat… Voor een wijk
die bijvoorbeeld dicht bij een verbrandingsoven
ligt, kan een warmtenet worden ontwikkeld dat gebruikmaakt
van de geproduceerde warmte van die
verbrandingsoven. Onze noordenburen gebruiken
ook altijd catchy phrases als ‘Van het gas los’ en
‘Nul op de meter-principe’. Bij ons gaat het helaas
niet meer verder dan de BEN-woning. De voorbije
jaren heeft iedereen dat begrip leren kennen en
iedereen weet dat bijna-energieneutraal de nieuwe
norm is. BEN is de vertaling van de klimaatambities
voor 2020, maar er is geen idee over de volgende
stap naar 2030. Hoe we tegen 2050 Energieneutraal
moeten zijn is al helemaal een vraagteken.
Dan stel ook ik me grote vragen bij het beleid…”
Gebeurt er in België dan echt niets?
“In centrumsteden is men de optie om warmtenetten
aan te leggen aan het bekijken, maar vaak
gaat het niet verder dan een studie. In Antwerpen
beweegt er wel al het een en ander. Daar zijn ze
op Nieuw-Zuid begonnen met een warmtenet, dat
in de toekomst de restwarmte van de industrie in
de haven zal kunnen gebruiken.
‘Onze noordenburen gebruiken ook altijd catchy phrases als ‘Van het gas los’ en ‘Nul op de meter-principe’. Bij ons gaat het helaas niet meer verder dan de BEN-woning.’
12 | INSTALLATIEENBOUW.BE

De energietransitie
‘Enkel in Antwerpen beweegt er echt iets. Daar brengt een warmtenet warmte van de industrie in de haven naar Nieuw-Zuid.’
‘Als er in Nederland nieuwe wijken worden
gebouwd, benaderen ze die hele wijk als
een soort energiecoöperatieve. Bewoners
kunnen dan zorgeloos elektriciteit of warmte
met elkaar gaan uitwisselen’
Andere stadsdelen zullen ook kunnen aansluiten
op dit warmtenet. Daar is dat interessant omdat je
op een zeer dense oppervlakte veel warmtevraag
hebt. In landelijke gemeentes is dat natuurlijk niet
zo interessant. Daar zijn individuele oplossingen
vereist, zoals een individuele warmtepomp.”
Als je de Belgische overheid één
gouden tip zou mogen geven.
Welke zou dat dan zijn?
“Simpel, maak er nu eens echt werk van! Tegen
2050 moet elk land fossielvrij en energieneutraal
zijn, maar wij zijn hier eigenlijk nog niets aan
het doen om dat te bereiken, of toch niet met
een gemeenschappelijke visie. De subsidiëring is
heel hard gericht op het individu. Als ik mijn huis
verbouw, kan ik een heel mooie subsidie krijgen
wanneer ik kies voor het plaatsen van een warmtepomp.
De kosten zijn dus voor de maatschappij,
terwijl de baten voor het individu zijn. Dat klopt
niet. Een faire oplossing is om, net als in Nederland,
het probleem op grotere schaal aan te pakken.
Als er nieuwe wijken worden gebouwd, gaan
ze die hele wijk als een soort energiecoöperatieve
benaderen. Bewoners kunnen dan zorgeloos elektriciteit
of warmte met elkaar gaan uitwisselen en
dat wordt dan via de coöperatieve afgerekend.
Er lopen wel onderzoekstrajecten, waarbij ook
Fluvius (voormalige Eandis en Infrax, red.) betrokken
is, maar het gaat allemaal veel te traag. En
je gaat al snel denken dat er andere incentives
een rol spelen die het hele beleid blokkeren. Belgische
steden en gemeenten kunnen bijvoorbeeld
bij een verkavelingsvergunning of stadsontwikkeling
bepaalde voorwaarden opleggen, zoals het
verbod op een gasaansluiting. Alleen gebeurt dit
Niels Balcaen, projectingenieur
bij VK Architects & Engineers.
nog veel te weinig of zelfs helemaal niet. Ontwikkelaars
hebben in België vooralsnog maar één
incentive: zo goedkoop mogelijk bouwen. En dan
is aardgas de aangewezen energiebron. Gasketel
hangen en klaar. De overheid zou dat beleidsmatig
moeten bijsturen, zodat andere energiebronnen
bevoordeeld worden ten opzichte van de fossiele
brandstoffen.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 13

Zemst Carrefour
TEXTIELKANALEN ZORGEN VOOR COMFORTABEL
TEMPERATUURGEVOEL IN VERNIEUWDE HYPERMARKT
In 2017 werd het filiaal van Carrefour in Zemst volledig vernieuwd. De renovatie ging gepaard met een aanzienlijke uitbreiding. Het uitzicht van
de winkel veranderde bovendien volledig: zo werd er een nieuwe vloer gelegd en verdween het verlaagde plafond uit de winkel. Carrefour
België koos ervoor om vernieuwende en duurzame technieken toe te passen in dit grote project, zoals ledverlichting en waterrecuperatie.
Ook voor commerciële koeling en HVAC was energiezuinigheid een belangrijk aspect. De keuze viel uiteindelijk op textielkanalen van Prihoda.
Tekst Filip Van der Elst | Beeld Xilio (Prihoda)
In de verschillende zones kunnen andere technieken worden toegepast.
In een hypermarkt is de HVAC een belangrijke
bekommernis, waarbij met vele aspecten rekening
moet worden gehouden. Jan Geeraerts,
hoofd studiebureel en technische projecten bij
Carrefour: “Een winkel als deze is opgedeeld
in verschillende zones, met elk een totaal ander
temperatuurregime. In de ruimte waar het
vlees en de groenten opgeslagen liggen moet
het koel en fris blijven, op andere plekken is
een warm gevoel dan weer essentieel. Ook in
de zone aan de kassa moet er een goede regeling
van verwarming en koeling zijn: de mensen
die daar werken zitten de hele dag stil, en zitten
ook nog eens vlakbij de inkomdeuren waar
koude lucht binnenkomt.”
14 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Carrefour Zemst
‘De textielkanalen
zorgen voor
een uitstekende
luchtverdeling’
gekoeld moet worden, wordt het onderste gedeelte
afgedekt. “Zo wordt de gekoelde lucht aan de
kassa’s niet rechtstreeks naar beneden geblazen.
De lucht wordt naar boven toe breed verspreid, en
de koeling kan tochtvrij verlopen.”
Ook in de zone aan de kassa is een goede regeling van verwarming en koeling essentieel.
De inblaasnozzles op de kanalen kunnen ook verplaatst
worden: dat komt goed van pas wanneer
de winkel anders ingedeeld wordt en er op een andere
manier gekoeld en verwarmd moet worden
in een specifieke zone. Xilio zorgde ook voor een
ophangsysteem aan één punt, met behulp van
een verbindingsbeugel tussen twee ophangrails.
Huiselijke sfeer
Ook het visuele aspect valt in de smaak. “Heel anders
dan bij metalen kanalen, die toch een industriële
look met zich meedragen”, merkt Geeraerts
op. “De lichtgrijze, neutrale kleur van de textielkanalen
zorgt voor een huiselijke sfeer.” De textielkanalen
kunnen overigens in een brede waaier aan
kleuren uitgerust worden. Het is zelfs mogelijk om
ze te bedrukken met afbeeldingen, zoals logo’s.
KVT Koel- en verwarmingstechniek nam de uitvoering
van het project op zich. “Samen met Carrefour
hebben we de keuze voor de textielkanalen
gemaakt”, zegt projectleider Marc Dauwen. “De
juiste keuze: dit product is bijzonder flexibel en is
daarbovenop snel en eenvoudig te plaatsen. De
gerealiseerde tijdswinst was een belangrijke troef.
Ook zijn de kanalen lichter dan metalen kanalen,
en kunnen we makkelijker anticiperen op eventueel
bochtenwerk. En tot slot zorgen ze voor een
uitstekende luchtverdeling: een belangrijk element
als je, zoals hier, met een open plafond zit.”
De lichtgrijze, neutrale kleur van de textielkanalen zorgt voor een huiselijke sfeer.
Flexibiliteit
Het studiebureel van Carrefour België ging op zoek
naar de beste oplossing, en kwam uit bij textielkanalen
van Prihoda, in België verdeeld door Xilio.
Deze kanalen bieden de nodige flexibiliteit en
bleken ideaal voor dit project. Patrick Vanmeenen,
Account Manager bij Xilio, licht toe: “In de verschillende
zones kunnen andere technieken worden toegepast,
met het oog op het juiste comfortgevoel. Zo
ervaren de mensen beneden geen tocht. Maar in
verwarmingsmodus switcht het systeem: dan wordt
het onderste gedeelte van het kanaal gebruikt, zodat
de warmte recht naar beneden vloeit. Dat verhoogt
het comfort en zorgt voor energiebesparing.”
De switch tussen koeling en verwarming gebeurt
met behulp van een membraan. Het membraan
bedekt de bovenste of onderste helft van het kanaal,
afhankelijk van de functie: als het kanaal
moet verwarmen, dekt het membraan de bovenste
helft van het kanaal inwendig af en wordt de
lucht naar beneden geduwd via perforaties. Als er
Planning
Het plannen van de werf was geen eenvoudige
klus, want de winkel bleef gewoon open tijdens
de werken. “Daarom hebben we in verschillende
zones moeten werken. De goede verstandhouding
en samenwerking tussen alle partijen heeft
echter voor een vlotte aflevering van de werf gezorgd”,
aldus Dauwen. “Xilio stelde zich bijzonder
flexibel op naar levering toe”, merkt Patrick
Vanmeenen op. “Bovendien hebben we vóór de
uitvoering samen met KVT een grondige studie
gemaakt, om te bepalen welke technieken waar
nodig waren, en hoe we eventuele problemen
konden opvangen.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 15

IoT

4010991_GNL_CBS Boosting 2019_PCS_Ad_ASSFY03_A4_3mmBleed_ART01_AT.indd 1 18/01/2019 16:15
DRUKVERHOGING:
DRUKVERHOGING:
OPTIMAAL DRUKVERHOGING:
OPTIMAAL
DRUKVERHOGING:
DRUKVERHOGING: FUNCTIONEREN.
FUNCTIONEREN.
OPTIMAAL
ALTIJD EN OVERAL
ALTIJD FUNCTIONEREN.
ALTIJD FUNCTIONEREN.
EN OVERAL
GRUNDFOS EN iSOLUTIONS OVERAL
GRUNDFOS ALTIJD iSOLUTIONS EN OVERAL
GRUNDFOS iSOLUTIONS
PUMP CLOUD SERVICES
GRUNDFOS iSOLUTIONS PUMP CLOUD
EN.
PUMP
CLOUD
SERVICES
PUMP CLOUD SERVICES
PUMP CLOUD SERVICES
VERAL
OPTIMAAL
FUNCTIONEREN.
ALTIJD EN OVERAL
GRUNDFOS iSOLUTIONS
SERVICES
BETERE PRESTATIES MET INTELLIGENTE BETERE PRESTATIES OPLOSSINGEN MET INTELLIGENTE OPLOSSINGEN
Huishoudwatersystemen in gebouwen kunnen
Huishoudwatersystemen
vele uitdagingen bieden;
in gebouwen
zorgen
kunnen
voor
vele uitdagingen bieden; zorgen voor
BETERE PRESTATIES MET INTELLIGENTE OPLOSSINGEN
voldoende waterdruk in het systeem en
voldoende
zowel het waterwaterdruk
als het
in het
energieverbruik
systeem en zowel
op
het water- als het energieverbruik op
Huishoudwatersystemen in gebouwen kunnen aanvaardbare vele uitdagingen niveaus houden. bieden; Met zorgen Grundfos voor iSOLUTIONS kunt u de werking van uw
BETERE aanvaardbare PRESTATIES niveaus houden. MET Met Grundfos INTELLIGENTE iSOLUTIONS OPLOSSINGEN
kunt u werking van uw
voldoende gebouwsystemen BETERE waterdruk PRESTATIES optimaliseren in het systeem met MET en intelligente zowel gebouwsystemen INTELLIGENTE het pompen water- als en
optimaliseren het componenten. OPLOSSINGEN
energieverbruik met intelligente op pompen en componenten.
Huishoudwatersystemen aanvaardbare Dit betekent dat niveaus u de druk houden. op in slimme gebouwen Met Grundfos wijze
Dit kunnen kunt
betekent iSOLUTIONS regelen, vele dat uitdagingen u
het kunt de
systeem
druk u de op werking slimme
kunt bieden; bewaken, van wijze zorgen uw kunt voor regelen, het systeem kunt bewaken,
Huishoudwatersystemen in gebouwen kunnen vele uitdagingen bieden; zorgen voor
voldoende gebouwsystemen de prestaties waterdruk analyseren optimaliseren in en het zorgen systeem met voor intelligente de en een
prestaties zowel efficiënte pompen het analyseren
werking. water- en componenten.
als het zorgen energieverbruik voor een efficiënte op werking.
aanvaardbare Dit voldoende betekent dat niveaus
waterdruk u de druk houden. op in slimme het
Met
systeem wijze Grundfos kunt en regelen, zowel het het systeem water- als kunt het bewaken, energieverbruik op
Ontdek meer iSOLUTIONS op www.grundfos.nl
kunt u de werking van uw
Ontdek
de aanvaardbare meer op www.grundfos.nl
gebouwsystemen prestaties analyseren niveaus optimaliseren en zorgen houden. voor met Met een intelligente Grundfos efficiënte pompen werking. iSOLUTIONS en componenten.
kunt u de werking van uw
Dit gebouwsystemen optimaliseren met intelligente pompen en componenten.
Ontdek BETERE
betekent meer dat op PRESTATIES www.grundfos.nl
u de druk slimme
MET
wijze
INTELLIGENTE
kunt regelen, het
OPLOSSINGEN
systeem kunt bewaken,
de Dit prestaties betekent analyseren dat u de en druk zorgen op slimme voor een wijze efficiënte kunt regelen, werking. het systeem kunt bewaken,
de Huishoudwatersystemen prestaties analyseren en in zorgen gebouwen voor kunnen een efficiënte vele uitdagingen werking. bieden; zorgen voor
Ontdek meer op www.grundfos.nl
voldoende waterdruk in het systeem en zowel het water- als het energieverbruik op
Ontdek meer op www.grundfos.nl
aanvaardbare niveaus houden. Met Grundfos iSOLUTIONS kunt u de werking van uw
gebouwsystemen optimaliseren met intelligente pompen en componenten.
Dit betekent dat u de druk op slimme wijze kunt regelen, het systeem kunt bewaken,
de prestaties analyseren en zorgen voor een efficiënte werking.
4010991_GNL_CBS Boosting 2019_PCS_Ad_ASSFY03_A4_3mmBleed_ART01_AT.indd 1
4010991_GNL_CBS Boosting 2019_PCS_Ad_ASSFY03_A4_3mmBleed_ART01_AT.indd 1 18/01/2019 16:15
Ontdek meer op www.grundfos.nl
4010991_GNL_CBS Boosting 2019_PCS_Ad_ASSFY03_A4_3mmBleed_ART01_AT.indd 1 18/01/2019 16:15

Wetteren Actum
HIGHTECH INSTALLATIE-
OPLOSSINGEN VOOR NIEUWE
BURELEN IN WETTEREN
Actum, een toeleveringsbedrijf in metaal en actief in onderhoud van technische installaties en staalconstructies, bouwt in Wetteren een nieuwe
uitvalsbasis: zes burelen en een kleine stockageplaats. Voor dit project krijgt Pacquet BVBA carte blanche voor de studie, installatie en het
onderhoud van alle technieken. In een veranderende bouwwereld met een grote vraag van multidisciplinaire kennis en volledig geïntegreerde
technieken, heeft Pacquet BVBA een unieke positie verworven.
Tekst Saartje Müller (Stabiplan, a Trimble Company)
| Beeld Gianni Camilleri (Woodmonkey Photography)
‘Wij hebben het voorstel en voorontwerp gemaakt in Stabicad for Revit en de raming klopt tot nu toe erg goed.’
18 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Actum Wetteren
‘We hebben de BIM-cyclus op onze maat hertekend, volledig vanuit het oogpunt van de installateur.’
Pacquet BVBA, een familiebedrijf met roots in de
landbouw, heeft van alle technieken een expert in
huis. Marijn Pacquet is hoofd HVAC en sanitair en
Stijn Pacquet hoofd elektro en gebouwsturing. In
2017 zetten ze hun eerste stappen in BIM. Ze kiezen
onmiddellijk voor Stabicad for Revit en laten
AutoCAD links liggen. In 2018 nemen de twee
broers het bedrijf volledig over, introduceren ze
een nieuwe huisstijl en zijn hun eerste twee full
BIM-projecten een feit. Hun strategie en installatietechnische
BIM-aanpak hebben ze volledig
uitgeschreven.
BIM-cyclus op maat hertekend
Stijn Pacquet, zaakvoerder: “Al onze projecten rollen
we in BIM uit. We nemen onder de installateurs
wat dat betreft een vooruitstrevende positie
in, daar zijn we ons van bewust. Maar we zijn honderd
procent overtuigd. We hebben de BIM-cyclus
op onze maat hertekend, volledig vanuit het oogpunt
van de installateur. Op het vlak van software
hebben we gekozen voor Stabicad for Revit, een
essentiële tool om volledig geïntegreerde installaties
te ontwerpen. Stabicad is geschikt voor alle
fases van het bouwproces, van ontwerp tot onderhoud.
Inzake logistiek en magazijnbeheer werken
we met de ERP-software van Plenion.
De aanpak van Pacquet vraagt om vanaf het
prille begin betrokken te worden bij een project.
Pacquet BVBA zat vanaf fase één met bouwheer
Actum aan tafel om de best mogelijke technische
installatie te bespreken voor de nieuwe burelen
in Wetteren.
selectiviteitsstudie,... Op het vlak van verwarmen
hebben we voor luchtverwarming gekozen, omdat
het snel is en heel dynamisch. Als bijverwarming
zijn er radiatoren voorzien. Er zijn twee pompgroepen
op de ketel aangesloten zodanig dat we kunnen
kiezen voor de meest energiezuinige oplossing.
In de zomer kunnen we met een koelgroep
gaan koelen via lucht.”
Professioneel
Stijn: “Wij hebben ons voorstel en voorontwerp
voor Actum opgemaakt in Stabicad for Revit en de
raming die we hiermee gemaakt hebben klopt tot
nu toe erg goed. Door binnen tijd en binnen budget
te blijven, komen we heel professioneel over, maken
we een goede naam en blijven opdrachtgevers ons
terugvragen.” In de tweede fase van het bouwproces
bouwt en installeert Pacquet BVBA alles zelf,
soms via onderaannemers, maar zoveel mogelijk in
eigen beheer. Stijn: “Dankzij Stabicad for Revit zijn
we ook meer en meer in staat om voormontages in
onze werkplaats te maken. Tot volledige stookruimtes
toe.”
En in de derde fase staan ze garant voor de technische
opvolging, het onderhoud en verbruik van de
installaties. Stijn: “Ook Actum krijgt toegang tot
de visualisaties en het online beheer van de installaties.
We maken hiervoor verschillende profielen
met verschillende gebruikersrechten.”
Nog niet veel installateurs zijn de weg van BIM
ingeslagen. Hierdoor neemt Pacquet BVBA een
erg unieke positie in. Ze willen zich in de toekomst
nog verder differentiëren en zich toespitsen op
projecten, zoals die van Actum Wetteren. ❚
‘Al onze projecten rollen we in BIM uit.
We nemen onder de installateurs wat
dat betreft een vooruitstrevende positie in’
Stijn: “Alles van voorstudie hebben we op ons
genomen. Warmteverlies-berekening, lichtstudies,
Pacquet BVBA zat vanaf fase één met bouwheer Actum aan tafel om de best mogelijke
technische installatie te bespreken voor de nieuwe burelen in Wetteren.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 19

De meerwaarde van het EPC (+)
De meerwaarde
van het EPC (+)
De lente is in aantocht. Het ideale seizoen om je woning te verkopen of op zoek te gaan naar een nieuwe woonst. Waren kooplustigen vroeger
vooral geïnteresseerd in een grote tuin of een dubbele garage, dan durven toekomstige eigenaars vandaag ook meer en meer te informeren
naar de energieprestatie van een woning.
Tekst Lydia Peeters
| Beeld Batibouw
Aannemers en installateurs mogen er zeker van zijn dat er ook de komende jaren veel werk op hen afkomt.
Op dat vlak brengt 2019 goed nieuws. Het nieuwe Energieprestatiecertificaat
(dat lange tijd werd aangekondigd als EPC+) is beschikbaar. Het plusje is
weggevallen in de benaming, maar de meerwaarde die het nieuwe EPC te
bieden heeft, is onmiskenbaar. Wie zijn woning te huur of te koop zet, moet
een Energieprestatiecertificaat kunnen voorleggen. Een EPC dat minder dan
tien jaar geleden is opgemaakt, blijft geldig. Maar ook dan valt te overwegen
om er een volgens de nieuwe methodologie te laten opmaken. De meest in
het oog springende vernieuwing is het energielabel dat de energieprestatie
van je woning weergeeft, vergelijkbaar met het energielabel bij elektrotoestellen.
In plaats van een getal, krijgt elke woning voortaan een kleurenlabel,
gaande van rood (F, een energievretende woning) over oranje
(E-D), geel (C-B) naar groen (A, een extra energiezuinige woning).Zelfs A+
behoort tot de mogelijkheden. In dat geval heb je een woning die energie
‘oplevert’. Het nieuwe EPC vermeldt ook hoe de energieprestatie van jouw
woning zich verhoudt tot het gemiddelde van jouw woningtype.
20 | INSTALLATIEENBOUW.BE

De meerwaarde van het EPC (+)
Het nieuwe EPC+: in plaats van een getal, krijgt elke woning voortaan een kleurenlabel.
‘Aannemers en installateurs mogen er zeker van zijn dat
er ook de komende jaren veel werk op hen afkomt’
Maar daar blijft het niet bij. In het document vindt de (toekomstige) woningeigenaar
punt voor punt terug hoe hij zijn woning energiezuiniger kan
maken en welke ingrepen (dak, ramen en deuren, muren, vloeren, ruimteverwarming,
installaties,…) de energieprestatie kunnen verbeteren. Met een
raming van de mogelijke kostprijs en handige tips over de beste volgorde.
sinds kort een nieuwe premie voor bestaat mogelijk of kies je toch best voor
een zonneboiler? De overheid zit niet stil, de technologie evolueert, de burger
is meer en meer geïnformeerd,… U volgt toch ook? ❚
Naast de Woningpas, die fungeert als het digitale paspoort van je woonst,
krijg je met het nieuwe EPC nu ook een energiehandleiding bij je woning. Het
document toont het groeipad aan om je woning energiezuiniger te maken,
met een beter label. Als Vlaamse beleidsmaker ben ik er van overtuigd dat wie
een klare kijk heeft op timing, kostprijs en verbetertrajecten, sneller geneigd
is om tot actie over te gaan.
Naast extra handige tools voor de burger, heeft de Vlaamse overheid nog
meer maatregelen klaar die de woningeigenaars zullen aanzetten tot renovatie.
In het Vlaamse Energieplan 2021-2030 is afgesproken dat een woning
die vanaf 2021 wordt aangekocht, binnen de vijf jaar aan minstens 3 van de
6 maatregelen moet voldoen: dak-, muur-, vloerisolatie, superisolerend glas,
een condensatieketel van maximum 15 jaar oud en/of een hernieuwbare
energieboiler (warmtepomp- of zonneboiler).
Eén en ander zorgt er ook voor dat aannemers en installateurs er zeker van
mogen zijn dat er ook de komende jaren veel werk op hen afkomt. Ze doen er
ook goed aan de wetgeving en technologische evoluties op de voet te volgen.
Komen er warmtenetten in een woonwijk? Is een warmtepompboiler waar
Het nieuwe EPC toont het groeipad aan om je woning
energiezuiniger te maken, met een beter label.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 21

De Pen
C networks;
ources in the DHC network, including renewable energy
in two existing DHC networks;
nvironmental benefits of the controller;
f the newly developed technology to facilitate its market
equired for the large-scale roll-out of the controller at
trol DHC networks in a smart way.
es
a
Växjö Energi district heating system
in Rottne, Sweden
‘Warmtenetten kunnen een belangrijk instrument worden in onze energietransitie. Maar zo’n net is maar zo duurzaam als de bron die de warmte levert.’
The second largest high temperature
22 | INSTALLATIEENBOUW.BE
distribution network in Rottne, Växjö makes

De Pen
Dirk Vanhoudt, Tijs Van Oevelen en Koen Allaerts
Researchers Thermal Energy Systems’
‘DE WEG RICHTING DUURZAME WARMTENETTEN’
Over goed tien jaar moeten we niet alleen 32,5% energie besparen, maar moet 32% van de energie die
we verbruiken hernieuwbaar zijn. Als we weten dat we in 2016 amper een derde van deze doelstelling
hadden bereikt, dan moeten we nog een hele weg afleggen.
Zonnepanelen, zonneboilers, pelletkachels en warmtepompen raken steeds meer ingeburgerd, maar ze bieden geen
totaaloplossing. We moeten meer inzetten op duurzame warmte zoals restwarmte uit de industrie, afvalverbranding
en aardwarmte. Om dat op grote schaal te realiseren zullen we naar Scandinavisch voorbeeld warmtenetten moeten
uitrollen. Zo wordt Kopenhagen nu al voor 98% verwarmd met warmtenetten en de Denen betalen er de helft voor
hun warmte dan wanneer ze individueel zouden verwarmen. Wist je dat in Zweden élk dorp van meer dan 10.000
inwoners een warmtenet heeft? Waarom zou dat in Vlaanderen niet kunnen?
‘We kunnen gebouwen wat vroeger of later
opwarmen, zonder dat gebouwgebruikers
er iets van merken’
Warmtenetten kunnen een belangrijk instrument worden in onze energietransitie. Maar zo’n net is maar zo duurzaam
als de bron die de warmte levert. En daar durft het schoentje knellen. Naar analogie met het elektriciteitsnet
is de vraag niet altijd in overeenstemming met het aanbod van duurzame warmte. Daarom heeft VITO, samen met
softwarebedrijf NODA een slimme, zelflerende controller ontwikkeld om de warmtevraag beter op het aanbod af te
stemmen, de STORM-controller. Die verschuift de warmtevraag van gebouwen naar momenten waarop duurzame
energie beschikbaar is. Gebouwen warmen immers traag op en koelen langzaam af. We kunnen ze dus wat vroeger of
later opwarmen, zonder dat gebouwgebruikers er iets van merken. Als we dat met voldoende gebouwen doen, kunnen
we een significante impact creëren. De implementatie van de STORM-controller verloopt in drie fasen. Eerst is er de
implementatie: de controller wordt in het energiebeheersysteem van de gebouwen op het warmtenet geïntegreerd.
Daarna worden een aantal weken of maanden data verzameld om het gedrag van het gebouw te kunnen voorspellen
(de monitoring- of testfase). De betrouwbaarheid van warmtevraagvoorspellingen neemt toe naarmate er meer
data beschikbaar zijn. Als de testen afgerond zijn, kan de controller autonoom werken en de warmtevraag van de
gebouwen optimaliseren.
Een belangrijk proefproject loopt in het Zweedse Rottne waar de lokale energiecommunale een warmtenet uitbaat
met een lengte van 10 km. De warmte wordt geproduceerd door twee biomassaketels op basis van afvalhout, aangevuld
met een olie-piekketel op koolzaadolie. Van de circa 200 gebouwen die aangesloten zijn op het warmtenet, worden
de 10 grootste warmtegebruikers aangestuurd door de STORM-controller, goed voor 35% van het totale verbruik.
Na een test- en proefperiode draait de STORM-controller er sedert begin 2018 autonoom . Uit de eerste resultaten
blijkt dat de STORM-controller een significante impact realiseert op het warmteverbruiksprofiel, zowel op niveau van
de individuele gebouwen als van de warmtecentrale. Na deze winter zal het vermeden olieverbruik gekwantificeerd
kunnen worden. Eind vorig jaar werd de STORM-controller ook geïmplementeerd op het warmtenet van Ennatuurlijk
in Eindhoven. Het warmtenet levert warmte van een biomassacentrale aan meer dan 1700 huishoudelijke en 29
zakelijke klanten. Ook hier is de doelstelling om de warmteproductie zoveel mogelijk uit de biomassacentrale te halen.
Hopelijk kunnen we in 2030 met trots terugkijken op de realisatie van veel zulke duurzame warmtenetten. Bij VITO
werken we er hard aan om de technologie hierop voor te bereiden.. ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 23

BINNENKLIMAAT
CENTRAAL THEMA
OP VERJAARDAGSEDITIE BATIBOUW
Batibouw vond voor het eerst plaats in 1959. Wie goed kan rekenen heeft dus reeds door dat de bouw-en renovatiebeurs dit jaar 60 kaarsen
mag uitblazen. In die 60 jaar is er heel wat veranderd, maar bouwen is nog altijd een belangrijke stap in het leven van de Belg. De slogan
voor 2019, ‘Leven is bouwen’, sluit daarbij aan.
Tekst Filip Van der Elst en Batibouw
| Beeld Batibouw
Batibouw vindt plaats van 21 februari tot en met 3 maart.
24 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Van donderdag 21 februari tot en met zondag 3 maart stellen zo’n 900 experts
uit de bouw- en verbouwsector hun kwaliteiten tentoon in de paleizen
van Brussels Expo. Drie centrale thema’s vormen de leidraad voor een beursbezoek:
‘Healthy Indoor Climate’, ‘New Way of Living’ en ‘Smart Building’.
Binnenklimaat
Ten eerste schenkt BATIBOUW met het thema Healthy Indoor Climate aandacht
aan het belang van een gezond binnenklimaat. Woningen en gebouwen
zijn tegenwoordig zo goed geïsoleerd dat een natuurlijke stroom met
verse lucht en ventilatie van de ruimten minder vanzelfsprekend zijn. Daarvoor
moeten dus nieuwe oplossingen worden gezocht. Een goede ventilatie is
onmisbaar voor het behoud van een gezond binnenklimaat.
New Way of Living, zo luidt het tweede thema. We moeten het in België vaker
stellen met minder ruimte om te leven en te bouwen. Vroeger waren grote
woningen buiten de stad de norm, vandaag kiezen we meer voor de stad. We
wonen met meer op minder vierkante meters en moeten kleiner gaan wonen.
Ook alternatieve manieren van wonen zijn ons niet meer vreemd, zoals cohousing,
zijn ons niet meer vreemd.
Ten slotte schenkt de beurs dit jaar aandacht aan Smart building, een verzamelnaam
voor alle nieuwere bouwtechnieken, waarbij efficiëntie het codewoord
bij uitstek is. Zo is er BIM, 3D-printing en 3D-scanning. Maar Smart
building wilt ook zeggen dat we gaan bouwen op een meer bewuste, duurzame
en energiezuinige manier. Daarvan is het fenomeen circulair bouwen
een goed voorbeeld. ›
Batibouw 2019 heeft drie centrale thema’s:
‘Healthy Indoor Climate’, ‘New Way of Living’ en ‘Smart Building’.
‘Een goede ventilatie is onmisbaar voor het behoud
van een gezond binnenklimaat’
PRAKTISCH
Plaats: Brussels Expo – Belgiëplein 1 – 1020 Brussel
Professionele dagen:
• Donderdag 21 februari van 10u00 tot 18u30
• Vrijdag 22 februari van 10u00 tot 21u00
Dagen voor particulieren:
• Zaterdag 23 februari tot en met zondag 3 maart van 10u00 tot 18u30
• Nocturne op donderdag 28 februari 2019: 10u00 tot 22u00
Tickets zijn te koop op www.batibouw.be.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 25

Projecten
Zoals elk jaar pakt Batibouw opnieuw uit met interessante projecten. Sommige
projecten zijn vaste waarden op de beurs, anderen zijn gloednieuw. Een
greep uit het aanbod:
• Innovation House – nieuw op Batibouw 2019
Een grote en centrale innovatiestand waar maximaal 25 producten worden
tentoongesteld: de meest relevante innovaties van de beurs, gekozen door
een onafhankelijke jury van bouwprofessionals. Uit die 25 producten maakt
de jury een shortlist van vijf innovaties voor de Belgian Building Awards. Uiteindelijk
wordt één innovatie beloond met de Product Innovation Award.
• Skills demo’s – nieuw op Batibouw 2019
Gedurende de hele beurs zullen toekomstige professionals uit de bouwsector
demonstraties geven uit hun vakgebied, waarbij de bezoeker een handje kan
toesteken. Verwacht je aan handige sessies van vaklui over sanitair en verwarming,
koudetechnieken, lassen, elektriciteit, automatisering, schilderwerken,
houtbewerkingen timmerwerk, dekking in leisteen enzovoort.
• Start-up corner – nieuw op Batibouw 2019
Voor het eerst zijn er ook startende en dus minder bekende ondernemingen
aanwezig op de beurs, in Paleis 5, stand 605. In de Start-up Corner presenteren
start-ups gedurende de hele beurs aan alle bezoekers een innovatief
en uniek bouw- of renovatieproduct.
• Light Avenue
Een aantal nieuwe exposanten vervoegt het wandelpad waar bezoekers
ontdekken hoe verlichting bijdraagt tot een warme woning en een gezellig
interieur.
• Walk of Floors
BATIBOUW staat nog altijd voor beleving – ontdekking met de vijf zintuigen.
Verschillende soorten vloeren staan er tentoongesteld en kunnen worden bewandeld
of betast.
Evenementen
Een volledig nieuw evenement is Special Tools, een mini-vakbeurs die gereedschappen
in de kijker zet. Ook de Immo Days zijn nieuw. Gedurende vier
dagen zal een twintigtal bouwpromotoren particulieren ontvangen op hun
stand: zowel kopers van als investeerders in nationale bouwprojecten zijn welkom.
Verder maken ook vaste waardes op Batibouw, zoals de Jobday en de
Belgian Building Awards, hun comeback. En er staan natuurlijk ook een heleboel
seminaries, debatten en infosessies op het programma. Meer informatie
hierover op www.batibouw.be. ❚
Van donderdag 21 februari tot en met zondag 3 maart stellen zo’n 900 experts uit de bouw- en verbouwsector hun kwaliteiten tentoon in de paleizen van Brussels Expo.
26 | INSTALLATIEENBOUW.BE

De warmtepomp die men voelt – niet hoort:
Vitocal 200-S van Viessmann
Viessmann Belgium b.v.b.a. · Hermesstraat 14 · 1930 Zaventem (Nossegem)
Stel de nieuwe Vitocal 200-S aan uw klanten
voor. Want met het nieuwe en moderne design
van de buitenunit past deze warmtepomp bij
zowel nieuwbouw- als renovatieprojecten.
De nieuwe lucht/water warmtepomp kenmerkt zich door:
• Fluisterstille buitenunit: 35 dB(A) op slechts 3 meter afstand
• Zeer hoge rendementen
• Seizoensrendement SCOP: tot 4,76 (gemiddeld klimaat,
lage temperatuur 35°)
• Uitstekende EPB score
• Natural defrosting
• Hoogrendementspompen die weinig elektriciteit verbruiken
• Eenvoudige bediening via smartphone met de ViCare app
De Vitocal 200-A monoblok variant kan ook zonder koeltechnische
certificereing of F-gas reglementering geïnstalleerd worden.
Laat u inspireren door uw vertegenwoordiger of kijk alvast op:
www.viessmann.be
5
Jaar
Garantie*
* Voorwaarden op www.viessmann.be

TOTAALCONCEPT ROND VENTILATIE
VOORGESTELD OP BATIBOUW
Energiezuinige woningen, een comfortabel binnenklimaat en bovenal de gezondheid van de bewoners zijn van groot belang. Anno 2019 staat
het vast dat deze pijlers de uitdagingen vormen in het toekomstig bouwen. Duco is erin geslaagd om deze te vertalen naar de realiteit door
middel van de vier ‘Duco at Home’ totaalconcepten. Daarbinnen wordt de hybride opstelling van de ventilatiewarmtepomp DucoBox Eco als
nieuwkomer warm onthaald. De ventilatiespecialist bewandelt zo, met deze en tal van andere oplossingen, het pad van Batibouw. Binnen deze
editie staan ‘Zorgeloos wonen’, ‘Connected home’ en ‘Beleving’ immers centraal. Duco past zo volledig binnen dit plaatje met z’n rugzak vol
slimme ventilatie-oplossingen. En u, wandelt u mee richting de woning van de toekomst (Paleis 12, stand 501)?
Tekst & beeld DUCO
De stand van de Belgische ventilatiefabrikant vormt een vaste waarde binnen
de grootste Belgische beurs in de bouw-, renovatie- en woonsector. Elk jaar
opnieuw komt het bedrijf op de proppen met nieuwe ontwikkelingen richting
de ventilatiemarkt. Dat zal dit jaar niet anders zijn …
Voor élk project een oplossing
“De basis van ‘Duco at Home’ als totaalconcept startte in 2014”, begint Hendrik
Dejonghe, marketingmanager bij Duco. “Toen stelden we de mechanische
ventilatiebox ‘DucoBox’ voor, beschikbaar in de fluisterstille DucoBox
Silent specifiek voor renovatie- en vervangingsprojecten, en de intelligente
DucoBox Focus voor de nieuwbouwmarkt. Het plaatje werd op de vorige editie
van Batibouw helemaal compleet door middel van twee ventilatieprimeurs
met het oog op een strengere ventilatieregelgeving (E-peil 40 voor nieuwbouw):
het balansventilatietoestel met warmteterugwinning DucoBox Energy
voor de BEN-woning en de ventilatiewarmtepomp DucoBox Eco met actieve
warmterecuperatie voor het active house van de toekomst.”
‘Duco wil aan elk bouwproject tegemoet komen en een toekomstperspectief bieden, zowel op korte als lange termijn.’
28 | INSTALLATIEENBOUW.BE

DucoBox Eco mogelijk met het all-electric of hybride concept.
‘Een gezonde, comfortabele en duurzame woning
is niet langer toekomstmuziek’
De toekomst begint vandaag
Een gezonde, comfortabele en duurzame woning is niet langer toekomstmuziek.
De toekomst begint vandaag. Ook Duco wil z’n steentje bijdragen, en
doet dat met de ventilatiewarmtepomp DucoBox Eco. Het toestel gebruikt
restwarmte uit de ventilatieretourlucht (± 20°C) en warmte uit de buitenlucht
voor centrale verwarming en warm tapwater. De 2-zonesturing onderscheidt
de DucoBox Eco van andere ventilatiewarmtepompen. Door de
dag- en nachtzone afzonderlijk aan te sturen, wordt een aanzienlijke energiebesparing
gerealiseerd.
En het mooie is: aangezien de DucoBox hetzelfde toestel blijft, kan in een
later stadium probleemloos van het hybride naar het all-electric concept overgestapt
worden. “Eigenlijk is het simpel: Duco wil aan elk bouwproject tegemoet
komen en een toekomstperspectief bieden, zowel op korte als lange
termijn”, besluit een verheugde Dejonghe. ❚
Duco hal 12, stand 501
Voorproefje van hybride opstelling
Vaak is het vermogen van de warmtepomp te beperkt om tegemoet te komen
aan de warmtevraag, bijvoorbeeld wanneer er veel volk in huis is. Op
dat moment heeft de warmtepomp assistentie nodig. “Om zorgeloos te kunnen
wonen, stelt Duco op z’n stand de hybride opstelling voor”, verklapt
Dejonghe. “Daarbij wordt de DucoBox Eco aan een cv-ketel met een boilervat
gekoppeld. Batibouw is de gelegenheid bij uitstek om een voorsmaakje
te beleven, want de commerciële vrijgave van deze opstelling wordt later
in 2019 verwacht.”
Groen denken
Maar dat is nog niet alles. Duco ís niet alleen groen, het ventilatiebedrijf
dénkt ook groen. “Ook een all-electric opstelling is mogelijk”, vervolgt Dejonghe.
“Daarbij krijgt de warmtepomp assistentie van elektrische weerstanden.
Een mooie oplossing voor de vraag naar hernieuwbare energie!”
De 2-zonesturing onderscheidt de DucoBox Eco van andere ventilatiewarmtepompen.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 29

STOFFILTRATIE
World’s leading trade fair
HVAC + Water
Frankfurt am Main, 11 t /m 15. 3. 2019
The Perfect Fit
Discover Nederman L- series
Flexible • Efficient • Future proof
We protect people,
planet and products
from harmful effects of
industrial processes
Value added sales support for installers
Bergensesteenweg 181 - 1600 Sint-Pieters-Leeuw - 02 334 22 50
sales@nederman.be www.nederman.be
Op kop in plaats
van achterop.
De ISH is voor u de pionier als
het gaat om digitalisering, design,
efficiëntie en klimaatbescherming.
www.ish.messefrankfurt.com
info@belgium.messefrankfurt.com
Tel. +32 (0) 2 880 95 87
Nieuwe weekindeling:
maandag – vrijdag
68461-025_ISH_allg_InstallatieBouw_NL_95x267_SSP • FOGRA 39 • CMYK • js: 19.11.2018 DU: 03.12.2019 Belgien

IN 2019 KRIJGEN WASTAFELS
EEN KLEURTJE EN BESTAAN ZE
UIT NIEUWE MATERIALEN
Op Batibouw presenteert FACQ, specialist in badkamers, verwarming en energiebesparende oplossingen, opnieuw een hele reeks noviteiten
voor de badkamer. Geïnteresseerden kunnen op de stand van dit familiebedrijf terecht voor onder meer moderne wastafeltabletten, innovaties
voor kleine badkamers, en een hulpmiddel in augmented reality om concrete oplossingen zichtbaar te maken.
Tekst & beeld FACQ
In 2019 lanceert FACQ een gloednieuwe driedelige spiegel binnen het Reflet-gamma van Sanijura.
32 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Facq pakt uit met dé trend voor 2019: een wastafel in gekleurd glas of HPL
met de uitstraling van marmer, beton of hout. HPL (High Pressure Laminate)
is het perfecte materiaal voor vochtige omgevingen. Het is immers bestand
tegen vocht en waterdamp, is antibacterieel, kras-, schok- en waterbestendig.
Het nieuwe materiaal dat Inda voorstelt, kan worden verwerkt tot een geïntegreerd
wastafelblad (met een hoogte van 1 cm) voor op een basismeubel
óf tot een console (met een hoogte van 14 cm) met geïntegreerde wastafel.
HPL is verkrijgbaar in verschillende afwerkingen en kan in de badkamer de
illusie wekken van hout, natuursteen of marmer. Het materiaal past dus ook
bij iedere stijl en hoort thuis in elke badkamer. Een absolute aanrader? Een
wastafel met drainagesleuf. Die voert het water op een esthetische manier af.
Fabrikanten Delpha en Sanijura brengen in 2019 hulde aan het moderne
wastafeltablet in glas. Het blad in gepolijst glas van Delpha vindt aansluiting
bij een bijzonder hippe esthetiek. Het uniforme uitzicht en de delicate,
donkere kleur laten het geheel schitteren. Bij Sanijura verleent de wastafel in
matglas de badkamer een verfijnde uitstraling. In 2019 wordt het gamma glazen
wastafels uitgebreid met twee nieuwe afwerkingen: brons en eucalyptus.
GLOEDNIEUWE SHOWROOM
Recent opende FACQ een gloednieuwe showroom in Kuurne. Bedoeling:
de Belgen inspireren bij de inrichting van hun badkamer,
hen adviseren en hen kwalitatieve oplossingen aanreiken. De
nieuwe showroom beslaat een oppervlakte van meer dan 3.300
m². Het brede publiek kan er in verschillende ruimten kennismaken
met de nieuwigheden voor 2019 en de trends van het
moment. Uiteraard kunnen belangstellenden er ook terecht voor
advies en offertes.
‘Dé trend voor 2019 is de
wastafel in gekleurd glas of HPL
met de uitstraling van marmer,
beton of hout.’
HPL past bij iedere stijl en hoort thuis in elke badkamer.
Kleine badkamers
FACQ presenteert op Batibouw ook twee nieuwigheden voor wie een badkamer
wil inrichten op een kleine, maar geoptimaliseerde oppervlakte. Trésor
van Delpha is een kolomkast die ordelijke en personaliseerbare opbergruimte
creëert in de badkamer, het toilet of de wasruimte. Dankzij de spiegel aan de
binnenkant van de kolom, is het gemakkelijk om haar en make-up te doen,
met alles binnen handbereik. Het meubel kan ook nog worden voorzien van
een tweedelige of vergrotende spiegel.
Het gloednieuwe Reflet-gamma van Sanijura dat FACQ aanbiedt, innoveert
de spiegel als centraal element in de badkamer. De nieuwe spiegel Orbe
ziet eruit als een oversized ronde vorm, die contrasteert met de gebruikelijke,
erg geometrische vormen van onze badkamermeubels. Die nieuwigheid zorgt
voor differentiatie en een ongeëvenaard visueel effect.
Vanaf 2019 zal FACQ het Groene Huis aanbieden in de vorm van een augmented
reality hulpmiddel.
Het Groene Huis
FACQ beschikt al verschillende jaren over een ‘Groen Huis’ ruimte in haar
showrooms. Vanaf 2019 zal FACQ het Groene Huis aanbieden in de vorm
van een augmented reality hulpmiddel, waarbij het huis in zijn geheel zal
voorgesteld worden met concrete oplossingen voor een zuinigere en milieuvriendelijkere
habitat. Dankzij deze nieuwe tool kan de klant door de woning
lopen en kamer per kamer kennismaken met de voorgestelde oplossingen. ❚
FACQ hal 7, stand 211
INSTALLATIEENBOUW.BE | 33

Stap binnen in de
Smart World
van Testo
Bezoek onze stand en
ontdek onze promoties:
hal 12, stand 12-212
www.testo.com/nl-BE/batibouw
testo februari.indd 1 23/01/2019 10:07:10
Heeft uw klant geen aardgas?
Propaangas van Antargaz vormt de oplossing!
Word Antargaz
partner op
www.antargaz.be/nl/
installateurs
De ondergrondse tank
van Antargaz is bijna onzichtbaar
Op Antargaz kunt u rekenen!
Onze bovengrondse tank is in
een mum van een tijd geïnstalleerd
Laat uw klanten genieten van alle comfort van gas dankzij propaangas
Is de woning van uw klant niet aangesloten op het aardgasnetwerk en wilt hij toch profiteren van alle voordelen van gas?
Propaangas in een tank, boven of onder de grond, biedt hem exact hetzelfde comfort als aardgas. Bovendien is propaangas
de juiste keuze voor het milieu én voordelig dankzij de evolutie van de energieprijzen.
Meer info rond propaangas? Ga naar www.antargaz.be of
contacteer ons op installateur.service@antargaz.com of 02 246 00 65.
Schrijf u in op onze nieuwsbrief op www.antargaz.be/nl/installateurs
ANT16_ADV_INSTALLATIE & BOUW_197X130.indd 1 23/05/16 10:53

NIEUWE APPLICATIE GIDST INSTALLATEUR
DOORHEEN KEURING OF CONTROLE
Met de creatie van een nieuwe applicatie zet Testo een stap verder in de richting van de
digitalisering. Deze app, geschikt voor tablet of smartphone en te gebruiken in combinatie
met de gloednieuwe rookgasanalyser Testo 300, maakt het voor installateurs sneller en
eenvoudiger om metingen op verwarmingsketels uit te voeren en meteen een attest op te
stellen. Zowel voor keuringen (het inbedrijfstellen van nieuwe toestellen) als periodieke
onderhoudsinterventies is de app geschikt.
Tekst Filip Van der Elst
| Beeld Testo
De installateur kan alle antwoorden
aanvinken of invullen op zijn smartphone
of tablet, en dit los van het
besturingssysteem (Android of iOS).
Koen Van Nieuwenhove, Product Manager HVAC bij Testo licht toe: “De
wetgeving voor het opmaken van attesten verschilt per gewest: in Vlaanderen
gelden er andere vereisten dan in Wallonië of het Brussels Gewest. De
app detecteert automatisch, via geolocalisatie, in welk regio de ketel zich
bevindt. De app gidst de installateur met een vragenlijst doorheen het proces,
aan de hand van vragen die enkel de vragen die enkel op dat gewest
van toepassing zijn.”
Vragenlijst
Er komt geen papier meer aan te pas: de installateur kan alle antwoorden
aanvinken of invullen op zijn smartphone of tablet, en dit los van het besturingssysteem
(Android of iOS). Bovendien kunnen allerlei gegevens, zoals
informatie over de klant of de ketel, vooraf worden ingevuld en geïmporteerd
in de app. De metingen die de Testo 300 verricht, kunnen via een hotspot
onmiddellijk en automatisch ingevuld worden in het digitale attest.
Achteraf kunnen zowel de klant als de installateur het opgestelde attest digitaal
ondertekenen. Met een simpele druk op de knop komt het definitieve en
‘Er komt geen papier
meer aan te pas’
goedgekeurde attest terecht in de mailbox van de installateur en de klant. Bovendien
blijven alle opgestelde attesten ook in de app ter beschikking staan.
Ook als de wetgeving wijzigt, neemt Testo deze veranderingen mee in de app.
“Zo houdt de app nu al rekening met de gloednieuwe attesten voor keuring
en periodieke controle in het Brussels Gewest, die nog maar sinds 1 januari
2019 van toepassing zijn”, aldus Van Nieuwenhove.
Testo lanceert de applicatie tijdens Batibouw. De kostprijs is (eenmalig) 149 euro,
maar wie op Batibouw een Testo 300 aanschaft, krijgt de app er gratis bij. ❚
Testo hal 12, stand 212
De app gidst de installateur met een vragenlijst doorheen het proces.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 35

DE TOEKOMST VAN DE VENTILATIESECTOR:
‘KENNIS MAAKT HET VERSCHIL’
De ventilatiesector dankt zijn ontstaan en groei aan de introductie van de EPB-regelgeving. Meer en beter isoleren heeft immers ook zijn
negatieve kantjes en maakt de weg vrij voor oververhitting én een ongezond woonklimaat. Ventileren wordt daarbij noodzakelijk. Sommige
bedrijven, zoals Ventilair Group uit Kuurne, hebben vrij snel die noodzaak weten om te buigen tot nieuwe, toekomstgerichte opportuniteiten.
Tekst & beeld Ventilair
Yoerich Dewaegenaere, managing director van Ventilair Group: “Onder
andere vanuit mijn marketing achtergrond en mijn voorzitterschap bij
Ventibel werd vrij snel duidelijk dat wij ons niet moesten positioneren
als ‘verkopers’ van ventilatoren, roosters of luchtkanalen maar als aanbieders
van totaaloplossingen. Gericht op de specifieke vereisten van elk
afzonderlijk gebouw. Onze eigenzinnige aanpak van de markt is gesteund
op kennis. Kennis vergaren en kennis delen leidt bij ons tot een volledige
ontzorging van de klant.”
Yoerich Dewaegenaere, zaakvoerder Ventilair Group België: De nieuwe Uniflex+ met RV125:
snellere en nauwkeuriger instelling van de luchtkwaliteit en nog makkelijker in te regelen.
36 | INSTALLATIEENBOUW.BE

‘De ventilatiesector heeft
meer nood aan oplossingen
dan aan louter producten
of systemen’
Yoerich Dewaegenaere: “Binnen deze context streven wij ernaar om met
innovatieve oplossingen voor de dag te komen. Zo hebben we een eigen
app ontwikkeld waarmee de ventilatie kan aangestuurd worden. Ventilatie
hoe, waar en wanneer je het wenst, zeg maar. Hierdoor wordt het
mogelijk om de ventilatie in werking te stellen in de ruimte die je wil en
op het moment dat je dat wenst. Makkelijker en energiezuiniger is moeilijk
in te denken.”
Geïntegreerde aanpak
Momenteel lopen verschillende technieken nog te veel naast elkaar.
Waarom zouden we ventilatie en koeling/verwarming niet als één oplossing
beschouwen? Ventilair Group werkt nu al geïntegreerde systemen uit,
waarbij ventilatie gecombineerd wordt met een warmtepomp. Alvast een
voordelig én gezond alternatief voor de klassieke airconditioning. Hiermee
behoort het ‘sick building syndrome’ helemaal tot het verleden. Een
ontwikkeling die we zeker op de voet volgen.
Ventilair Group op Batibouw
Ventilair Group België zal op een partnerstand aanwezig zijn in Hal 12
met energetische totaaloplossingen voor een optimaal binnenklimaat.
Ventilair Group stelt hierbij meerwaarde voorop, met oplossingen die zowel
de gebruiker als de installateur ontzorgen.
Sentinel Kinetic Advance: een handige en plaatsbesparende energetische
totaaloplossing,ook zeer geschikt voor appartementen
Sinds kort maakt Ventilair Group deel uit van de Britse beursgenoteerde
groep Volution met vestigingen en fabrieken in heel Europa. “Elk land
kent zijn eigen specificiteiten op vlak van ventilatie en maakt daar de
nodige producten naar. Zo kunnen wij uit alle vestigingen precies die
producten sourcen waarmee we een sluitend antwoord kunnen bieden op
de specifieke noden en vragen van onze klanten”, licht Yoerich Dewaegenaere
toe.
Volgende producten worden er voorgesteld:
- het instortverdeelsysteem Unifexplus+,
- de aanvulling met het nieuwe inregelbare designventiel RV 125
- het nieuwste D-systeem Kinetic Advance S en SX
- voor de renovatiemarkt de automatische ventilator met App control,
de Vent-Axia Svara. ❚
Ventilair Group hal 12, stand 111
Klanten beschouwen als partners
“Binnen ons bedrijf spreken we liever over partners dan over klanten. Precies
daarom hebben we ook geen traditionele verkopers in dienst, maar
consulenten die meedenken gedurende heel het procesverloop, van initieel
ontwerp tot kant-en-klare installatie. Die kennisgedreven aanpak trekken
we ook intern door via permanente opleidingen en bijscholingen van
onze medewerkers. Ik geloof immers heel sterk dat de ventilatiesector
meer nood heeft aan specifieke maatwerkoplossingen dan aan producten
of systemen”, aldus Yoerich Dewaegenaere.
Smart Ventilation
What’s next? In deze tijden van IOT, het Internet Of Things, kan ook ventilatie
niet achterbijven. Intelligente en nog beter beheerbare ventilatiesystemen
maken de toekomst uit, waarbij de verschillende onderdelen en
elementen met elkaar communiceren om tot een gezonder leefklimaat en
meer comfort en energiezuinigheid te komen.
Het Svensa Smart Ventilation gamma: state-of-the-art regeltechnologie
met sensoren die reageren op geur, vocht, licht en luchtkwaliteit.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 37

WE LATEN DE
38% VAN ONZE
KLANTEN DIE
OP ZATERDAG
WERKEN, NIET IN
DE STEEK
Facq levert ook
op zaterdag.
We weten als geen ander dat nabijheid belangrijk is. Daarom streven wij ernaar
om zo dicht mogelijk bij uw verwachtingen en die van uw klanten aan te leunen.
Dus als u niet tot bij één van onze Sanicenters geraakt, komt één van onze
86 vrachtwagens uw bestelling bij u thuis of op de werf, leveren, zelfs op zaterdag.
Meer info over onze verschillende diensten op www.facq.be
Climaways advertentie 197x130mm-3mm-bleed.pdf 1 17/01/19 08:59
Facq_197x130_Samedi_Paquet.indd 1 16/01/19 13:12
Nieuwe
naam
CoolingWays wordt ClimaWays
Omdat we meer doen dan koeling alleen: Want vandaag
gebruiken we gaswarmtepompen voor koeling én verwarming.
Daarom heten wij voortaan ClimaWays.
En we zijn verhuisd. Ons unieke, duurzame verhaal blijft
hetzelfde: Toestellen én expertise, maar we vertellen het
voortaan als ClimaWays: innovators in heating & cooling.
Nieuw
adres
Verwarmingssatellieten voor
geïndividualiseerde collectieve
verwarmingsinstallaties (GCV)
Gasmotorgedreven
warmtepompen
lucht-lucht en lucht-water.
Koelen en verwarmen.
Gasabsorbtiewarmtepompen
water en bodem-water / lucht-water.
Hoogste verwarmingsrendement
ter wereld.
Gasabsorbtiewarmtepompen
lucht-water 18kW.
Huishoudelijke toepassing.
lees meer op: K18.be
CoolingWays bvba • Uilenbaan 148 B • B 2160 Wommelgem • Tel. +32 3 218 77 50 • info@climaways.be • climaways.be

BOVENGRONDSE EN ONDERGRONDSE
GASTANKS ZIJN EENVOUDIG TE PLAATSEN
Een propaangastank is dé ideale oplossing wanneer u geen aansluiting op het aardgasnetwerk hebt, maar toch wenst te genieten van alle
comfort van gas. Antargaz, specialist inzake propaangas, biedt zowel boven- als ondergrondse gastanks aan. En de plaatsing daarvan is
helemaal niet moeilijk, bewijst Antargaz.
Tekst & Beeld Antargaz
Bij een ondergrondse gastank is enkel de bezoekkamer nog te zien.
Ondergronds
De ondergrondse gastank Nautila is bijna onzichtbaar: het groene deksel integreert
praktisch volledig in het grasperk of beplanting. De tank is voorzien
van een 30 cm hoge bezoekkamer met een groen deksel van kunststof. In
deze bezoekkamer bevinden zich essentiële elementen van de installatie, zoals
de voorontspanner, de drukbegrenzer en de vulmond.
Hoe verloopt de installatie van een ondergrondse gasta nk?
Antargaz klaart de job in 10 stappen.
1. Antargaz komt ter plaatse voor de installatie van de tank.
2. Antargaz laat de nodige keuringen uitvoeren door een erkend
controle organisme.
3. Indien Antargaz de leidingen plaatst, maakt de graafmachine een sleuf
voor de leidingen. Deze sleuf heeft een diepte van ongeveer
70 centimeter.
4. De graafmachine maakt een kuil voor de gastank.
Deze kuil is ongeveer 1,3 meter diep.
5. De gastank zakt in de kuil en wordt verankerd.
6. Het team legt een geel signalisatienet over de tank.
7. De graafmachine vult de kuil weer met aarde of geel zand (dit is
wettelijk verplicht indien de aarde teveel of te grote stenen bevat. Dit
vermijdt beschadiging van de tank en verzekert een goede werking van
de kathodische bescherming).
8. Het team nivelleert de tuin: enkel de bezoekkamer is nog te zien. De
tank wordt onder een lichte glooiing geplaatst om de goede werking van
de voorontspanner, de drukbegrenzer en de mogelijkheid tot leveren te
garanderen. De plaatsing van een tank onder lichte glooiing betekent dat
de bezoekkamer ongeveer 20 cm hoger dan het omringende terrein wordt
geplaatst en een deel van de uitgegraven aarde wordt verspreid over een
oppervlakte met een straal van 3 m tot 5 m rond de bezoekkamer.
9. Daarna volgt de installatie van de voorontspanneren de drukbegrenzer.
- Optie 1: met een gecombineerde ontspanner onder het deksel van de tank
- Optie 2: met een bijkomende ontspanner in een gevelkast aan je huis
Indien je hiervoor gekozen hebt, plaatst het team ook de leidingen.
Daarna vult de machine de sleuf met aarde of geel zand (indien nodig).
10. Na de graafwerken blijft er aarde liggen. De klant zal de grond achteraf
zeker kunnen gebruiken om de zone rondom de tank manueel verder
aan te dammen. Dit is noodzakelijk omdat de grond door de omwoeling
tijd nodig heeft om te verdichten. De achtergebleven grond kan ook gebruikt
worden om de tuin te nivelleren en af te werken. Daarom adviseert
Antargaz steeds om de eindafwerking (effenen, nivelleren en afwerken)
van het terrein te doen na de plaatsing van de tank. Indien de aarde niet
opnieuw gebruikt wordt, kan Antargaz deze laten ophalen. ›
INSTALLATIEENBOUW.BE | 39

Bovengronds
Met de bovengrondse tank kiest de gebruiker voor een gemakkelijk en goedkoop
alternatief voor aardgas. De tank bestaat in verschillende formaten
(afhankelijk van de energiebehoefte) en wordt in een mum van een tijd geïnstalleerd.
Hoe verloopt de installatie van een bovengrondse gastank?
Antargaz klaart de job in 6 stappen.
1. Antargaz komt ter plaatse voor de installatie van de tank.
2. De tank wordt op twee betonnen sokkels geplaatst om de horizontale
plaatsing en de stabiliteit te verzekeren. Wanneer het terrein instabiel is,
bestaat het risico dat de grond zal verdichten onder het gewicht van de
tank en dat de tank niet meer mooi horizontaal staat. Om dit probleem
te voorkomen wordt aangeraden om, op het moment dat het contract
wordt getekend, een betonplaat te voorzien op de geplande
locatie van de tank.
3. Het team plaatst een aardingspin, die verbonden is met de tank,
tot op een diepte van ongeveer 40 cm in de aarde.
4. Nadien volgt de installatie van de voorontspanner en de drukbegrenzer.
- Optie 1: een gecombineerde ontspanner komt in het deksel aan de tank
- Optie 2: er komt een tweede ontspanner in een gevelkast aan je huis
5. Antargaz laat de leidingen plaatsen.
6. Antargaz laat de nodige keuringen uitvoeren door een erkend
controle organisme.
De klant moet er wel rekening mee houden dat er tijdens de werken zware
machines over het terrein rijden. Dit is noodzakelijk voor een goede en correcte
plaatsing van de ondergrondse tank. Hiervan zijn sporen te zien op het
terrein en op de openbare weg voor de woning. ❚
Antargaz hal 12, stand 407B
‘Na het plaatsen van de ondergrondse tank
nivelleert het team de tuin’
Met de bovengrondse tank kiest de gebruiker voor een
gemakkelijk en goedkoop alternatief voor aardgas.
De graafmachine vult de kuil weer met aarde of geel zand.
40 | INSTALLATIEENBOUW.BE

ontdek
ons
opnieuw
Maak Maak kennis kennis met met Resideo… Resideo…
het het nieuwe nieuwe thuis thuis van van Honeywell Home Home
Samen Samen brengen brengen we nog we meer nog innovatie meer innovatie huis. in Voor huis. meer Voor comfort, meer comfort, meer controle meer controle en meer en meer
veiligheid. veiligheid. Een nieuwe Een nieuwe kijk op kijk zaken, op zaken, mét de mét bekende bekende zekerheid zekerheid van Honeywell van Honeywell Home. Home.
Daar kunt Daar u kunt op vertrouwen.
u op vertrouwen.
www.homecomfort.resideo.com/nl
www.resideo.com
www.resideo.com
©Resideo ©Resideo Technologies, Technologies, Inc. Honeywell Inc. Honeywell is a trademark is a trademark of Honeywell of Honeywell
International International Inc. uses under Inc. uses license under to license Resideo to Technologies, Resideo Technologies, Inc. Inc.

NIEUWE NAAM EN NIEUWE LOCATIE
VOOR HVAC-SPECIALIST
Meer dan 10 jaar na de oprichting heeft CoolingWays een nieuwe stap gezet: het bedrijf is verhuisd naar Wommelgem en heet vanaf nu ClimaWays:
een signaal dat klanten hier niet alleen terecht kunnen voor koeling. Innovatieve verwarmingsoplossingen zijn immers ook al lange
tijd een specialiteit van het (ver)nieuw(d)e ClimaWays. Als pionier in gaswarmtepompen heeft ClimaWays een rotsvast geloof in het potentieel
van gasoplossingen. “Zeker in renovatieprojecten zijn er met onze gaswarmtepompen sterke besparingen te realiseren.”
Tekst Filip Van der Elst | Beeld ClimaWays
CoolingWays heet voortaan ClimaWays, maar de filosofie achter het bedrijf blijft dezelfde.
In het nieuwe gebouw in Wommelgem wil ClimaWays installateurs nog
beter begeleiden. Zo zijn er op de benedenverdieping opleidingslokalen
voorzien om de werking van producten uitgebreid te demonstreren. Verder
behoudt ClimaWays dezelfde huisstijl als CoolingWays. “Een manier om de
herkenbaarheid te behouden. De filosofie achter het bedrijf blijft immers
dezelfde”, aldus zaakvoerder Jef Schelkens. Het bedrijf zweert nog steeds
bij een klantgerichte aanpak, waarbij in samenspraak met de klant gekeken
wordt wat de noden en de beste oplossingen zijn. Ook service is erg belangrijk
voor ClimaWays: een rechtstreekse lijn met klanten mag niet ontbreken.
Gasabsorptiewarmtepomp
ClimaWays is nog steeds hoofdzakelijk gericht op de utiliteitsmarkt, al
kwam het bedrijf de jongste jaren ook met gerichte oplossingen voor
de residentiële sector op de proppen. Hét paradepaardje is de ROBUR
gasabsorptiewarmtepomp K18. Dit toestel combineert de voordelen van
de warmtepomp met die van condensatieketel op aardgas. Het koppelt
het laagste verbruik (ongeveer 5 keer goedkopere energie dan een warmtepomp
op elektriciteit) aan het allerhoogste comfort voor de gebruiker
(omwille van een hoge efficiëntiegraad en sterke regelbaarheid).
42 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Jef Schelkens, zaakvoerder van ClimaWays: “de gasabsorptiewarmtepomp combineert de voordelen van de warmtepomp met die van condensatieketel op aardgas.”
‘We bieden de mensen een realistisch, duurzaam
en financieel interessant verhaal’
Heel wat bedrijven uit de verwarmingssector hebben dit jaar geen stand
op Batibouw. ClimaWays zal wel aanwezig zijn. “Er zijn immers nog heel
wat mensen echt op zoek naar de meest duurzame technieken. We willen
hen duidelijk maken dat je ook op de renovatiemarkt nog heel wat
besparingen kan realiseren, zonder dat er grote verbouwingswerken nodig
zijn. Dubbele beglazing en isoleren in de mate van het mogelijke is al een
goede basis. We bieden de mensen een realistisch, duurzaam en financieel
interessant verhaal met onze oplossingen.”
Hoger rendement
Met de hoge flexibiliteit van de gaswarmtepompen neemt ClimaWays
een belangrijke barrière voor innoverende technieken weg. Er is immers
weinig voor nodig om zo’n toestel te kunnen plaatsen Schelkens: “Installatietechnisch
verloopt de keuze voor een gasabsorptiewarmtepomp op
een gelijkaardige manier als voor een klassieke condenserende gasketel,
zowel hydraulisch als gas- en brandertechnisch. Maar het rendement van
deze warmtepomp ligt tot 40 procent hoger als dat van een gewone condensatieketel.”
Het bedrijf werkt ook aan duurzame oplossingen voor wie
in appartementsgebouwen werkt. Zo is er het merk van eigen verwarmingssatellieten,
onder de naam COLLINDI. “COLLINDI is bedoeld voor
appartementsgebouwen met een centrale warmteproductie. In elk appartement
komt er een aparte unit voor verwarming en SWW-productie met
ingebouwde energiemeter te staan”, aldus Schelkens. Recent heeft Clima-
Ways ook een nieuw product in zijn assortiment opgenomen: de ROBUR
gasgestookte luchtverhitters. Deze bieden een comfortabele oplossing
voor het verwarmen van bijvoorbeeld bedrijfsmagazijnen en werkateliers.
Opportuniteiten op technologisch vlak
De keuze voor gasgerichte oplossingen is een bewuste keuze van Clima-
Ways. “Gas zal nog lange tijd een rol blijven spelen. Dan is het maar best
om gas zo efficiënt mogelijk te gebruiken. De techniek van de gaswarmtepomp
speelt daar perfect op in. Er zijn ook nog heel wat interessante opportuniteiten
op technologisch vlak. Zo geloven we sterk in het potentieel
van bio- of synthetisch-gas”, besluit Schelkens. ❚
Climaways hal 12, stand 117
INSTALLATIEENBOUW.BE | 43

DIRTSTOP ®
Compacte magnetische vuilafscheider
voor montage onder ketel
NIEUW - NIEUW - NIEUW - NIEUW - NIEUW -
IJzerhoudende onzuiverheden stapelen zich doorgaans op in
onderdelen waar de doorgang beperkt is. Zo veroorzaken ze
verstoppingen, lawaai of andere defecten.
Met DIRTSTOP ® blijft het verwarmingssysteem in topconditie
en verloopt de regelmatige reiniging van de zeef eenvoudig
en snel, zonder dat het systeem leeg hoeft te lopen.
Eenvoudige ONDERHOUDSREINIGING
dankzij de ingebouwde aftapkraan
1
2
3
4
5
6
EXTREEM COMPACT: hij kan eenvoudig
onder de ketel worden gemonteerd,
zelfs bij weinig ruimte.
4 verschillende MONTAGEPOSITIES
BEHUIZING IN IXEF® TECHNOPOLYMEER:
bijzondere mechanische eigenschappen,
vergelijkbaar met die van messing.
Corrosiebestendig.
ROTEREND TUSSENSTUK
(patent aangevraagd):
perfecte filtratie in alle montageposities.
Interne zeef met maasdichtheid tot
800 micron.
BREDE 360° ROTERENDE BEZINKKAMER:
voert vuil naar de aftapkraan.
Vuil zakt naar de bodem van de bezinkkamer.
SPECIALE REINIGING
minstens eenmaal per jaar.
7
8
GEÏSOLEERDE AFTAPKRAAN:
eenvoudige en snelle reiniging, zelfs
terwijl het systeem werkt (zie afb. 2).
KRACHTIGE VERTICAAL GEPOLARISEERDE
MAGNEET produceert een homogener
magnetisch veld, waardoor een maximale
hoeveelheid aan onzuiverheden wordt
onderschept.
Aansluitingskit inbegrepen.
www.begetube.com

Klimaatbeheersing waar en wanneer u het wenst.
Delta-Temp, de specialist in verhuur en verkoop van industriële koeling, klimatisatie en verwarming.
Ü
Ü
Ü
Ü
Ü
Ü
Ü
24/7 support
Gecertificeerde koeltechnici
Levering & installatie
Uitgebreide huurvloot
Flexibele huurcontracten
Snel inzetbaar
Eigen transportmiddelen
Met onze chillers (25kW tot 1,5MW per unit), luchtbehandelingskasten,
low-temp units, rooftops en airco’s bieden wij u steeds de beste oplossing!
Meer info? Contacteer ons via:
0800 25 25 6
www.delta-temp.be
info@delta-temp.com
Verhuur | Verkoop | 24/7 support
Plug & Play met Floway!
Compact hoog rendement luchtbehandelingscentrale
Design en comfort in perfecte harmonie
Floway is een compacte, onafhankelijke en stil werkende warmteterugwinning
plug & play luchtgroep. Standaard uitgerust
met hightech componenten (ventilatoren met EC-technologie,
energieterugwinning via een hoog rendement warmtewiel
of kruisstroomwisselaar, geïntegreerde regeling, enz.), voor
een installatie met een hoog rendement en een optimale
binnen luchtkwaliteit die aan de strengste eisen voldoet
(ISO 16890 conform).
Bezoek ons op
M+R Antwerpen Expo
27/28 maart 2019
Stand 1.A059
PLUG & PLAY SYSTEMEN
ALL-IN-ONE OPLOSSING
• Zelfstandig werkende warmteterugwinning unit
• Luchtdebiet: 300 tot 18.000 m 3 /h
• Compact en stil (50 mm isolatie)
• Eurovent gecertificeerd: L2-T3-TB2-D2
• Leverbaar in 2 aparte delen
• Hoogrendement energieterugwinning
• Ingebouwde regeling: Modbus, BACNET IP, LON, KNX
• 4 modellen: Classic, Classic RHE, Verticaal, Plafond
www.ciat.be
503cia Floway_Adv 197x130_Easyfair_NL.indd 1 21/11/2018 09:49

VERSTOPPINGEN VERMIJDEN
MET COMPACTE VUILAFSCHEIDER
Met DirtSTOP ® lanceert Begetube een oplossing om het verwarmingssysteem in topconditie te houden. Dankzij deze compacte, magnetische
vuilafscheider behoren verstoppingen, lawaai of andere defecten tot het verleden. Met DirtSTOP ® blijft het verwarmingssysteem in topconditie
en verloopt de regelmatige reiniging van de zeef eenvoudig en snel, zonder dat het systeem leeg hoeft te lopen.
Tekst Filip Van der Elst / Begetube | Beeld Begetube
Het is mogelijk om in een eenvoudige en snelle reiniging te voorzien, zelfs terwijl het systeem in gebruik is.
Het belang van een goede vuilafscheider valt niet te onderschatten. Elke cvinstallatie
is immers onderhevig aan corrosie. Het installatiewater bevat tijdens
de vulprocedure zuurstof. Deze zuurstof geeft aanleiding tot corrosie,
en kan resulteren in verstoppingen. IJzerhoudende onzuiverheden stapelen
zich doorgaans op in onderdelen waar de doorgang beperkt is. Vooral in
de warmtewisselaar en kraanwerk is dit een vaak voorkomend probleem.
Deze onzuiverheden veroorzaken verstoppingen, lawaai of andere defecten.
100% corrosievrij
Begetube ontwikkelde DirtSTOP na onderzoek van defecten in bestaande
installaties. Het goed functioneren van de installatie kwam in het gedrang:
zo werkten de ketel of de radiatorkranen niet altijd naar behoren
ten gevolge van onzuiverheden. DirtSTOP is voorzien van een behuizing
in IXEF® technopolymeer met bijzondere mechanische eigenschappen,
vergelijkbaar met die van messing. Deze behuizing is bovendien 100%
corrosievrij.
Bij gebruik van DirtSTOP wordt het water eerst door een zeef met een
maasdichtheid van 800 micron in roestvrij staal geleid. Het voorgefilterde
water wordt vervolgens in een roterende beweging langs een krachtig, verticaal
gepolariseerde magneet geleid. Deze zorgt voor een magnetische
inductie van 1.2 T (1200G). Het homogene magnetische veld dat hierdoor
geproduceerd wordt, trekt de onzuiverheden aan. Een maximale hoeveelheid
aan onzuiverheden wordt onderschept en uit het systeem verwijderd.
46 | INSTALLATIEENBOUW.BE

TECHNISCHE GEGEVENS
• Bedrijfstemperatuur: 0 ÷ 90 °C.
• Max. bedrijfsdruk: 3 bar.
• Magneet: neodymium, magnetische inductie
B = 1,2 T (12.000 G), Max. aandraaimoment 1,4 N • m.
• Zeef: 800 μm in roestvrij staal AISI 304.
• Compatibele vloeistoffen: water of glycoloplossing (max. 50%).
• Max. debiet: 1,46 m 3 /u.
• Koppelingen: 3/4”M x 3/4”F.
DirtSTOP kent een maximaal debiet van 1,46 m³/u en is een extreem
compacte vuilafscheider. Deze kan probleemloos onder de ketel worden
gemonteerd. Zelfs bij een beperkte ruimte is de montage en installatie
geen probleem. Een aansluitingskit is inbegrepen in het pakket. DirtSTOP
wordt in de retourleiding net voor de ketel geplaatst, en is voorzien van
¾” aansluitingen (incl. bolkraan).
‘Een maximale hoeveelheid
aan onzuiverheden wordt
onderschept en uit het
systeem verwijderd’
DirtSTOP kan probleemloos onder de ketel worden gemonteerd.
Eenvoudige en snelle reiniging
Het is mogelijk om DirtSTOP op verschillende manieren te installeren.
Dankzij een roterend tussenstuk (patent in aanvraag) volstaat één Dirt-
STOP voor de montage in vier verschillende posities. Dankzij de ingebouwde
aftapkraan en de mogelijkheid om de magneet te demonteren, kunnen
de ijzerdeeltjes eenvoudig verwijderd worden, en dit zonder DirtSTOP te
moeten demonteren. Het is dus mogelijk om in een eenvoudige en snelle
reiniging te voorzien, zelfs terwijl het systeem in gebruik is. Alleen bij een
groot onderhoud, wanneer de aanwezige filter gereinigd moet worden,
dient de gebruiker de bezinkkamer los te schroeven. Daarna kan de filter
onder stromend water gereinigd worden. ❚
Begetube hal 12, stand 104
DirtSTOP kent een maximaal debiet van 1,46 m³/u.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 47

Ervaar
Innovatiekracht !
Er zijn van die zaken die je het best van professional tot professional
bespreekt, bijvoorbeeld de manier om je geleiders aan te sluiten.
Of het met bedieningsopening, drukknop of hendel is, WAGO’s
TOPJOB® S Push-in rijgklemmengamma heeft ze alle drie aan boord!
Batibouw 2019, hal 9 stand 118!
The Way to Connect!
www.wago.com/topjob-s

MEEST INTUÏTIEVE MANIER OM TE KABLEREN
Hendel openen, geleider invoeren, hendel sluiten – de geniale aansluittechniek die de snelklemmen van de serie 221 van WAGO al tot een
populaire allrounder maakte, wordt nu ook op de rails gezet: als variant van de bekende rijgklemmen TOPJOB ® S van WAGO.
Tekst & beeld WAGO
TOPJOB® S met bedieningsopening, over Push-in CAGE CLAMP®. Dankzij de
geleiderinvoer aan de zijkant bieden de rijgklemmen met hendel de mogelijkheid
om massieve geleiders met grote doorsneden eenvoudig aan te sluiten.
Vooreerst biedt WAGO de rijgklemmen met hendel voor nominale doorsneden
van 2,5 mm², 6 mm² en 16 mm² aan – en zodoende in eerste instantie
voor de voeding met de meest gangbare geleiderdoorsneden. Deze zijn als
2-draads en 3-draads variant verkrijgbaar. De veldzijde van de rijgklem van
WAGO is voorzien van een hendel; voor de interne bedrading kan tussen een
drukknop of een bedieningsopening worden gekozen.
Het gevaar voor “vergeten” klemposities of een verkeerde aansluiting
wordt tot een minimum beperkt.
Hierdoor kunnen geleiders nu ook in de verdeelkast met de hand en dus
zonder gereedschap aangesloten en weer losgekoppeld worden. Met name bij
de veldbedrading profiteert de gebruiker van het intuïtieve en comfortabele
gebruik: door de geopende hendel is de klempositie duidelijk gemarkeerd.
Het gevaar voor “vergeten” klemposities of een verkeerde aansluiting wordt
hierdoor tot een minimum beperkt. Bovendien kunnen beide handen gebruikt
worden voor het aansluiten van de geleiders, aangezien de klempositie niet
met bedieningsgereedschap open gehouden hoeft te worden. Dit maakt in
het bijzonder de aansluiting van massieve geleiders met grote doorsneden
een stuk eenvoudiger.
‘Geleiders kunnen nu ook in
de verdeelkast dus zonder
gereedschap aangesloten en
weer losgekoppeld worden’
De rijgklemmen met hendel van WAGO zijn geschikt voor massieve, soepeleen
meeraderige geleiders. De rijgklemmen beschikken, net als de rijgklemmen
Dankzij de geleiderinvoer aan de zijkant bieden de rijgklemmen met hendel de
mogelijkheid om massieve geleiders met grote doorsneden eenvoudig aan te sluiten.
• Eenvoudig en intuïtief aansluiten en loskoppelen met de hand
• De constructie van de hendel zorgt ervoor dat duidelijk herkenbaar
is of de klempositie geopend of gesloten is
• Eenvoudig aansluiten van massieve geleiders door de geleiderinvoer
aan de zijkant
• Nominale doorsneden 2,5 mm², 6 mm² en 16 mm²
• 2-draads en 3-draads uitvoeringen ❚
De rijgklemmen met hendel van WAGO zijn geschikt voor massieve,
soepele- en meeraderige geleiders.
WAGO hal 09, stand 118
INSTALLATIEENBOUW.BE | 49

GATEWAYS VOOR ALLE SITUATIES
SSS Siedle is gespecialiseerd in parlofonie, videofonie en access controle. Op Batibouw stelt Siedle eigentijdse oplossingen voor meer comfort
en betere communicatie voor. De bezoeker kan er kennis maken met innovatieve oplossingen zoals de Smart Gateway, die de toegang tot de
digitale wereld opent, en Siedle Axiom: een hypermodern deurcommunicatiesysteem dat dienst doet als videofoon, telefoon en bedieningsplatform
voor domoticatoepassingen.
Tekst & beeld Siedle
Onze leefwereld is flexibeler en mobieler geworden. De mens volgt de
techniek niet meer, maar omgekeerd. Dat verandert ook de verbindingswegen
tussen buiten en binnen. Digitale en draadloze technologieën
bieden tegenwoordig een ongekende toename van comfort
en individuele ontwerpmogelijkheden. De Smart Gateways
van Siedle openen de toegang tot de digitale wereld. Ze vormen
de basis voor de mobiele deurcommunicatie en combineren de
In-Home-Bus met het IP-netwerk. Als hardware-aansluiting verbinden
de Smart Gateways het eigen In-Home-Bus-installatiesysteem
van Siedle met het IP-netwerk. Zo zijn voor de Smart
Gateways zowel de voordelen als de verscheidenheid van beide
systemen beschikbaar.
De Smart Gateways kunnen bij alle In-Home-installaties nadien
worden ingebouwd: beide Gateways kunnen naadloos in bestaande
In-Home-projecten worden geïntegreerd en breiden hierdoor
de installatie uit met mobiele deurcommunicatie en bijkomende
functionaliteiten. Om de mobiele video-deurcommunicatie te gebruiken,
is een In-Home-installatie met videofunctie vereist.
Beide Smart Gateways verschijnen als ruimtebesparende 6-raster DIN-railapparaten
die probleemloos in het verdeelsysteem kunnen worden geïntegreerd.
‘Digitale en draadloze
technologieën bieden
een ongekende
toename van comfort
en individuele
ontwerpmogelijkheden’
Axiom
De bezoeker van Batibouw kan op de stand van Siedle kennis maken met
het het hypermoderne deurcommunicatiesysteem Axiom. Axiom kan rechtstreeks
op het thuisnetwerk worden aangesloten. Dankzij de Smart Gateway
worden alle signalen naar het huisnetwerk gestuurd. Axiom is een
echte allrounder: het paneel combineert deurcommunicatie, telefonie en
Smart Home-oplossingen. Videobeelden van het deurstation, deurgesprekken
en deur openen, telefoniefuncties evenals het schakelen en sturen van
gebouwentechniek staan centraal ter beschikking.
Dankzij het uitgekiende, elegante ontwerp wordt deze intelligente technologie
bovendien onderdeel van het interieurontwerp. Axiom is verkrijgbaar
in verschillende kleuren en modeluitvoeringen. De populaire versie voor de
muur zorgt ervoor dat de hele communicatie altijd gemakkelijk toegankelijk
is - en nooit in de weg staat.
Axiom is verkrijgbaar in verschillende kleuren en modeluitvoeringen. De populaire
versie voor de muur zorgt ervoor dat de hele communicatie altijd gemakkelijk
toegankelijk is - en nooit in de weg staat.
Siedle hal 09, stand 201
50 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Siedle Compact
Ook de vernieuwde versie van Siedle Compact is te zien op de stand van Batibouw.
Deze compacte deurluidspreker heeft een upgrade gekregen en is nu
– voor dezelfde prijs – ook in roestvrij staal beschikbaar. Het nieuwe uiterlijk
met de bijpassende grijze huiskleur geeft Siedle Compact een hoogwaardige
uitstraling. De bewezen technologie, de compacte afmetingen en de eenvoudige
installatie blijven onveranderde voordelen van het deurstation.
Mobiel met Android
De tijd waarin de mobiele deurcommunicatie op Siedle-niveau alleen met
iOS-apparaten mogelijk was, is voorbij. Sinds eind september is de Siedle app
ook voor Android-smartphones verkrijgbaar.Waar u ook bent: de Siedle app
voor Android maakt veilige en comfortabele deurcommunicatie onderweg
mogelijk – via WLAN of mobiele verbinding. De kosteloze verbinding wordt
gemaakt via de Smart Gateway of de Smart Gateway professional. ❚
‘Sinds eind september is de Siedle app ook voor Android-smartphones verkrijgbaar’
INSTALLATIEENBOUW.BE | 51

ELEKTROTECHNISCH SPECIALIST
STELT INNOVATIES VOOR OP BATIBOUW
Vander Elst NV is reeds 35 jaar gekend als invoerder en distributeur van elektrotechnisch materiaal. De firma is in België en Luxemburg de exclusieve
verdeler van een groot aantal merken. Vander Elst distribueert de producten via de elektrogroothandel en mikt zo vooral op de installateur.
Tekst Filip Van der Elst | Beeld Vander Elst Electric
Vander Elst pakt op Batibouw ook groot uit met de
innovatieve schakelaars van Simon.
Combinaties
De bezoeker kan op de beurs onder meer kennis maken met de nieuwste innovaties
van Urmet, specialist in videofonie. Collaerts: “De sterkte van Urmet
is dat het mogelijk is vele verschillende zaken te combineren: de klant kan de
videofoon linken met bijvoorbeeld de smartphone, de camerabewaking of de
oplossingen inzake huisautomatisatie van Yokis, dat ook onderdeel is van de
Urmetgroep. Een nieuwigheid bij Yokis is de koppeling naar Google Home of
Alexa van Amazon.”
“Bovendien is het mogelijk om de installatie gradueel op te bouwen: de gebruiker
kan klein beginnen en later extra functionaliteiten aan zijn installatie
toevoegen.” En dat laatste is volgens Collaerts een belangrijk voordeel in een
snel evoluerende markt: “De klant moet er zeker van kunnen zijn dat nieuwe
technieken of ontwikkelingen eenvoudig te koppelen zijn met bestaande toepassingen.
Urmet staat voor kwaliteit, degelijkheid én continuïteit.”
Op Batibouw stelt Vander Elst een beperkte selectie uit het uitgebreide
gamma voor. “We willen proactief zijn en de belangrijkste nieuwigheden
voorstellen aan het grote publiek. Als de eindklant via onze stand bepaalde
innovaties ontdekt, kan hij er zelf mee naar zijn installateur stappen”, aldus
COO Jacques Collaerts.
De sterkte van Urmet
is dat het mogelijk
is vele verschillende
zaken te combineren.
Een innovatie van Urmet is de nieuwe buitenpost Alpha. “Deze buitenpost
installeert zich drie keer sneller dan zijn voorganger. Ook het nieuwe, strakke
design is een verbetering”, stelt Collaerts. Urmet brengt ook een nieuwe
handsfree monitor uit, met een ingebouwde zender die aan de huisautomatisatie
van Yokis kan worden gekoppeld.
Simon
Vander Elst pakt op Batibouw ook groot uit met de innovatieve schakelaars
van Simon. “Dit merk is in het buitenland heel bekend, maar in België nog
niet zo. Terwijl Simon wel hoge kwaliteit biedt.” Zo is er de innovatieve schakelaar
S24, die dankzij een eenvoudige aansluitingstechniek een hoge tijdswinst
voor de installateur oplevert. “Ook het moderne design van de nieuwe
schakelaar S82 willen we voorstellen aan het publiek”, besluit Collaerts. ❚
Vander Elst NV is reeds 35 jaar gekend als invoerder en
distributeur van elektrotechnisch materiaal.
Vander Elst Electric hal 09, stand 100
INSTALLATIEENBOUW.BE | 53

Zuiver,
Stil,
Efficiënt
P
U
R
E
• Minder stofresten door intelligente
luchttoevoer zorgt voor een betere luchtkwaliteit
• Verbeterde akoestische eigenschappen voor een
hoger comfort
L
I
N
• Diverse toepassingsmogelijkheden
• Frontrooster is zodanig eenvoudig te
installeren dat er geen gereedschap voor nodig is
E
WWW.TROX.BE
OF VOLG ONS OP

Toekomst van de verwarmingssector
komt aan bod op ambitieuze studiedag
Nieuwe innovaties op vlak van verwarming veranderen de sector in sneltempo. Belgen gaan
massaal op zoek naar groene en duurzame verwarmingsalternatieven. Maar wat is nu de
beste keuze? En op welke manier kunnen mazout en aardgas ons helpen om de klimaatdoelstellingen
te behalen? Om een antwoord te bieden wordt in het kader van Batibouw de eerste
editie van ‘Heating Avenue’ georganiseerd.
Tekst Heating Avenue | Beeld Shutterstock
Jan Bral (Informazout) – aandachtspunten
bij de installatie van een hybride
verwarmingsoplossing op mazout
Wat is ‘hybride’ verwarming, hoe werkt het en waar
moet ik op letten bij de combinatie van een mazoutinstallatie
met hernieuwbare energie? In deze
case laten we zien dat comfort, duurzaamheid en
energiebesparing perfect te rijmen valt.
Kris De Wit en Gaël Minne (gas.be) – Smartheat:
helpt jou bij het kiezen van de juiste
energieoplossing voor uw klant
De nieuwe online simulatietool van Gas.be adviseert
objectief welk type verwarmingssysteem het
beste is voor de specifieke situatie van uw klant. De
tool is beschikbaar in een versie voor de professionele
installateur en voor de eindgebruiker.
Heating Avenue staat uitgebreid stil bij de mogelijkheden die aardgas en stookolie bieden om de
klimaatdoelstellingen te halen.
Jef Schelkens (Climaways) – een
warmtepomp op gas of elektrisch?
Tijdens deze workshop komt u te weten hoe warmtepompen
meer energie en geld besparen. Daarbij
wordt ook de vergelijking gemaakt met hybride
oplossingen. Bovendien krijgt u tips over hoe u uw
klanten het beste adviseert. ❚
Het programma is gevuld met boeiende infosessies,
paneldiscussies en workshops. Bovendien krijgt u in
de namiddag gratis toegang tot Batibouw.
De sprekers:
Werner Neuville (Cedicol) – De verwarming
van morgen
Cedicol en Werner Neuville heten u welkom op de
eerste editie van Heating Avenue met een korte inleiding
over de verwarming van morgen. Daarnaast
staan ze ook stil bij de opleidingen die u voorbereiden
op de toekomst.
Willem Voets (Informazout) –
stookolieverwarming van de toekomst
Welke rol speelt mazout in het behalen van de klimaatdoelstellingen?
Willem Voets werpt een blik
op de laatste ontwikkelingen, de toepassingen in
combinatie met hernieuwbare energie en vloeibare
brandstoffen.
Steven Van Caekenberghe (gas.be) – wat
is de rol van gas in een energiemarkt in
volle evolutie?
Hoe kan je als installateur meewerken aan de
groene gedachte in een constant evoluerende energiemarkt?
Steven Van Caekenberghe gaat in op het
potentieel van gas als transitie-energie.
Workshop:
koolstofarme innovaties
in de mazoutsector
Tijdens deze workshop maakt u kennis met de
mogelijkheden van verschillende koolstofarme,
vloeibare brandstoffen: biobrandstof, waterstof en
e-brandstof. Ze genieten dezelfde grote energiedichtheid
en kunnen naadloos opgenomen worden
in de bestaande infrastructuren en toepassingen.
Praktisch:
Vrijdag 22 februari 2019
Brussels Expo – Auditorium 500
De organisatie voorziet een gratis shuttledienst
vanaf Parking C tot aan de locatie
van het event.
Nieuwe innovaties op vlak van verwarming
veranderen de sector in sneltempo.
Het programma is gevuld met boeiende infosessies,
paneldiscussies en workshops.
‘Op welke manier kunnen mazout
en aardgas ons helpen om de
klimaatdoelstellingen te behalen?’
INSTALLATIEENBOUW.BE | 55

Gebouwautomatisering
NIEUWE BACNET/IP EN MS/TP
OPLOSSING IS OPEN, FLEXIBEL
EN SCHAALBAAR
Met zijn BACnet/Ip systeem biedt Beckhoff één van de meest open en flexibele oplossingen in de huidige markt.
Met de certificatie van Revisie12, heeft Beckhoff ook de meest actuele versie geïmplementeerd. Op die manier
genieten ontwerpers van technische installaties en Building Automation het voordeel van een grote range aan
state-of-the art mogelijkheden.
Tekst & beeld Beckhoff
Met de EtherCAT-klem EL6861 is het nu mogelijk maximaal 64
apparaten met RS485 low-power transceivers aan te sluiten.
56 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Gebouwautomatisering
Naast BACnet/IP ondersteunt Beckhoff met de
EL6861 nu ook BACnet MS/TP (Master Slave/Token
Passing). Via de seriële interface kunnen BACnet-compatibele
veldapparaten zoals pompen, aandrijvingen,
frequentieomvormers,… meteen als subbussysteem
zonder extra gateways of routers worden aangestuurd
en bewaakt. Er kunnen tot 64 apparaten met RS485
low-power worden aangesloten. Door het parallelle
gebruik van meerdere EL6861 Klemmen is het aantal
ondersteunde MS/TP-kanalen schaalbaar.
NovoCon
Beckhoff werkt al geruime tijd aan innovatieve toepassingen
met BACnet. Reeds in 2015 ging de firma
hiervoor nog een samenwerking aan met HVAC-bedrijf
Danfoss. De slimme servomotor NovoCon van
Danfoss bevat een controller, waardoor de NovoCon
via BACNet MS/TP of Modbus makkelijk in het gebouwbeheersysteem
kan worden geïntegreerd.
Door de inzet van de 1-kanaals BACnet MS/TPinterface
worden hardware- en engineeringkosten
aanzienlijk verlaagd, omdat de configuratie
centraal in de TwinCAT System Manager plaatsvindt
en geen externe apparaten zoals routers of
gateways hoeven te worden aangesloten. In combinatie
met het in de automatiseringssoftware
TwinCAT geïntegreerde BACnet MS/TP-stuurprogramma
implementeert de aansluiting het BACnet-protocol
conform revisie 12. De aansluiting
kan ook lokaal zonder routing in het BACnet/
IP-netwerk worden toegepast.
De EL6861 met RS485-interface garandeert
een hoge weerstand tegen storingen, dankzij
de galvanisch gescheiden signalen. Vanuit de
stuurvoeding levert de Klem 1 x 5 V DC bij
20 mA (galvanisch gescheiden, bestand tegen
kortsluiting). De EL6861 kan optioneel samen
met het supplement TS8020(BACnet/IP) als
een BACnet router MS/TP – IP geconfigureerd
worden. Gebruikmakend van meerdere EL6861
Klemmen wordt het mogelijk om eenvoudig een
multi-channel BACnet-router te verwezenlijken.
Gestandaardiseerd hardware-en
softwareplatform
De besturingstechnologie van Beckhoff biedt een
gestandaardiseerd hardware-en softwareplatform
voor de totale gebouwautomatisering, en dat
maakt een zeer efficiënt beheer van alle gebouwtechnieken
mogelijk. De systeembeheerders halen
er voordeel uit, want inbedrijfstelling en onderhoud
worden er een stuk eenvoudiger op. De gebruiker
en uitbater van het gebouw hebben een aanpasbaar
systeem met controle over elk element in het
gebouw, waar de mens en milieu centraal geplaatst
kan worden, flexibel en toekomst zeker. ❚
‘De hardware- en engineeringkosten worden aanzienlijk verlaagd’
Beckhoff werkt al geruime tijd aan innovatieve toepassingen met BACnet.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 57

Met de HVAC-oplossingen van
Belimo tijd en kosten besparen.
De vlinderkleppen en aandrijvingen van Belimo bieden grote flexibiliteit.
Bovendien verhoogt de SuperCap-Technologie de operationele veiligheid van uw systeem.
Aandrijving en vlinderklep zijn speciaal voor de HVAC markt ontwikkeld en zijn perfect op elkaar afgestemd.
Ze zijn dus onderhoudsvrij gedurende de gehele levenscyclus.
Elke aandrijving is met NFC (Near Field Communication) uitgerust en maakt een snelle inbedrijfstelling en
parametrering via uw smartphone mogelijk.
Met de SuperCap technologie heeft u bovendien ook het intelligente en energiezuinige alternatief voor
mechanische veerteruggang.
Overtuig uzelf en neem contact op ons team van specialisten.
Belimo. Goed geregeld.
BELIMO Servomotoren B.V., Riezebosweg 5, NL-8171 MG Vaassen
Tel. +31 (0)578 576836, Fax +31 (0)578 576915, info@belimo.nl, www.belimo.nl

Dakdichtingen
Tekst & beeld Deschacht Plastics
Elk plat dak
gegarandeerd waterdicht
met 1 EPDM-laag
Sinds 1 januari is Deschacht exclusief verdeler van SuperSeal, een
gecacheerd en thermisch lasbaar EPDM-membraan. Het waterdichtingssysteem
bestaat uit 1 laag die u op 4 manieren kunt aanbrengen:
losliggend geballast, met warme bitumen, koud verkleefd met pur én
mechanisch, ook op isolatie. Om de eindklant kwaliteit te garanderen,
laat leverancier SealEco het membraan alleen maar plaatsen door
dakdekkers die geslaagd zijn voor de SuperSeal-opleiding.
Het polyesterdoek werkt damdrukverdelend waardoor de kans op blazen
en rimpels veel kleiner is dan bij volverkleefde membranen.
Deschacht exclusieve verdeler
Stijn Wulleman, hoofd van het Dakteam: “We zijn trots dat SealEco ons gekozen
heeft om SuperSeal exclusief te verdelen. Het is de Rolls-Royce onder
de EPDM-dakdichtingssystemen. Met SuperSeal ligt een dak gegarandeerd
dicht. Het is een compleet systeem voor woningen én industriegebouwen,
met alle toebehoren voor elk dakdetail. Dankzij het polyesterdoek aan de
onderzijde plaats je een esthetisch mooie en vlakke dakdichting. Het polyesterdoek
werkt damdrukverdelend waardoor de kans op blazen en rimpels veel
kleiner is dan bij volverkleefde membranen.”
Oersterke verbindingsnaad
“SuperSeal leg je op ondergronden zoals bitumen, beton, gasbeton, hout of
staalplaat, … Dankzij de Thermobond-lastechniek met warme lucht zijn de naden
even sterk, elastisch en soepel als het membraan zelf en kun je ook lassen
bij nevel, mist en vriesweer. Die thermische Thermobond-verbinding is trouwens
de sterkste verbindingsnaad die je op de werf zelf kunt maken. Het systeem is
ook volledig gekeurd en gecertificeerd met ATG, Broof(t1), CE, SP, BBA en FLL.”
Met SuperSeal ligt een dak gegarandeerd dicht.
Plaatsing door erkende dakdekkers
Wulleman: “Omdat we het product exclusief verdelen, bieden we ook de verplichte
opleidingen aan die je als dakdekker moet volgen om SuperSeal te
mogen plaatsen. Het certificaat dat je van SealEco krijgt, is 1 jaar geldig.
Jaarlijks brengt SealEco een bezoek aan een werf waar SuperSeal geplaatst
werd. Ze controleren of je de plaatsing 100% juist en nauwkeurig uitvoert. Als
dat zo is, krijg je een nieuw certificaat. Zo garandeert SealEco de eindklant
een mooi en 100% waterdicht dak en blijf je als plaatser op de hoogte van de
laatste nieuwe installatierichtlijnen en regelgeving.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 59

Innovatieve technieken, sinds 1924
WIJ MAKEN U WARM
met stroom, de brandstof
van de toekomst
Warm water | Verwarming | Duurzame energie
Effi ciënte
elektrische
warmwatertoestellen
Energiezuinige
elektrische
verwarmingstoestellen
Warmtepompen
voor duurzame
verwarming
en koeling
Onze focus: 100% duurzaam, 0% fossiel
www.stiebel-eltron.be/wijmakenuwarm
2019-01 STE_Installatie en Bouw_130x197mm_NL.indd 1 7/01/19 10:14
Advies nodig? Ons team
begeleidt jouw bouwproject!
Zeker bij grotere projecten kan de praktische expertise
en advies van Deschacht een meetbaar
verschil uitmaken, bovenop de kennis die je zelf
in huis hebt. Onze specialisten beschikken over
een diepgaande productkennis. Deze kunnen ze
koppelen aan een rijke en concrete ervaring met
het plaatsen van die producten via een fijnmazig
netwerk van deskundige onderaannemers..
Onze troeven, jouw slagkracht:
✔ Mega-assortiment voor riolering, afvoer, dak,
gevel, isolatie en folies
✔ Praktijkopleding door ervaringsdeskundigen
✔ Professionele projectbegeleiding
✔ Gecertificeerd eigen gamma
✔ Eigen productie
ONE-STOP
BOUWSHOP
NON-STOP
BOUWADVIES
181373
www.deschacht.eu
181373DSADV01.indd 1 21/06/18 09:35

Waterbesparing
BLIJVEN WE DWEILEN
MET DE KRAAN OPEN?
De aarde is voor 72% bedekt met water, maar van al dat water is slechts 3% drinkbaar. Zuiver drinkbaar water is dus schaars. Toch, in de
ontwikkelde landen is het gemiddelde waterverbruik per inwoner in een eeuw vertienvoudigd en de laatste dertig jaar verdubbeld. De schaarste
en de hoge kosten van waterzuivering en waterbehandeling zorgen ervoor dat het water ook steeds duurder wordt.
Tekst & beeld Delabie
‘Wist u dat 40% van het gebruikte
water gewoon wegstroomt?’
Het onderbreken van de waterstraal en de
automatische sluiting beperken verspilling en de
nalatigheid van de gebruikers.
Wist u dat 40% van het gebruikte water gewoon
wegstroomt, zonder dat we dit gebruiken of opmerken?
Dit door bijvoorbeeld lekkages in de
leidingen, lopende/druppende kranen, een toilet
dat blijft lopen,… In onze persoonlijke omgeving
worden we ons hier stilaan van bewust: we gaan
bijvoorbeeld korter douchen, het toilet met minder
water doorspoelen en tijdens het tandenpoetsen
de kraan dichtdraaien.
Publieke gebouwen
In publieke gebouwen vertonen we, als gebruiker,
echter een ander gedrag: we betalen de factuur
namelijk niet zelf. Bovendien worden eventuele
gebreken en lekken minder snel gesignaleerd en
hersteld in openbare gebouwen dan bij de consument
thuis. Het gemiddeld verbruik ligt rond de
tweehonderd liter per dag en per persoon: dat is
50% hoger dan het gemeten waterverbruik thuis.
In bepaalde gespecialiseerde instellingen (ziekenhuizen,
wellnesscentra, enz.) kan het verbruik zelfs
oplopen tot vijfhonderd liter per persoon per dag.
Er zijn 3 basiselementen die ons toestaan om
waterbesparing te realiseren in publiek sanitair:
Beperkt debiet, onderbroken gebruik en gegarandeerde,
automatische zelfsluiting. Voor een
betere controle op het waterverbruik, hebben de
DELABIE kranen een debiet van 3 l/min voor de
wastafel, en 6 l/min op de douches. Deze beperkte
debieten zijn bij de laagste ter wereld.
Verspilling beperken
Het onderbreken van de waterstraal en de automatische
sluiting beperken verspilling en de na-
latigheid van de gebruikers. De wastafelkranen
sluiten automatisch na 7 seconden. De toiletspoeling
met dubbele bediening 3l/6l, de urinoirspoeling
van 3 seconden en de «massamodus» op de
elektronische urinoirkranen zijn voorbeelden van
het optimaliseren van het watervolume. Alle oplossingen
en systemen van DELABIE laten toe
een aanzienlijke hoeveelheid water en energie te
besparen, zonder in te boeten op efficiëntie en
gebruikscomfort.
Maak dus de juiste keuze van producten voor de
juiste locatie, en draag uw steentje bij. Help ons
de kraan dicht te draaien. ❚
De toiletspoeling met dubbele bediening 3l/6l, de urinoirspoeling van 3 seconden en de «massamodus»
op de elektronische urinoirkranen zijn voorbeelden van het optimaliseren van het watervolume.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 61

IOR S400
SPIROVENT ® SUPERIOR ® S400
we
0
Maak Maak kennis met met de de nieuwe
SpiroVent ® Superior ® S400
S400
Hoogwaardige
Hoogwaardige
vacuümontgassing
vacuümontgassing
Spirotech heeft zijn volautomatische Spirotech Spirotech heeft heeft zijn volautomatische zijn zijn SpiroVent SpiroVent
Superior vacuümontgassers Superior Superior vacuümontgassers volledig volledig volledig vernieuwd.
vernieuwd.
Dankzij de verbeterde prestaties Dankzij Dankzij de verbeterde verbeterde kunnen prestaties prestaties kunnen deze kunnen deze deze deze
systemen nu ook grotere systemen systemen nu ook nu nu ook grotere grotere installatievolumes
bedienen. Tevens is toegang bedienen. bedienen. Tevens en Tevens bediening is toegang is is toegang en bediening en en bediening op
op op op
afstand mogelijk via het afstand internet.
afstand mogelijk mogelijk via het via via internet. het het internet.
• Groter bereik van installatievolumes,
• Groter • Groter bereik bereik van installatievolumes,
van van zelfs bij een lage installatiedruk
zelfs zelfs bij een bij bij een lage lage installatiedruk
installatiedruk
• Ingebouwde beveiliging • Ingebouwde • tegen beveiliging overmatig
beveiliging tegen tegen overmatig
overmatig
bijvullen van de tank
bijvullen bijvullen van de van tank de de tank
• Eenvoudige installatie • Eenvoudige door • Eenvoudige installatie installatie door door menugestuurde
door menugestuurde
inbedrijfstelling
inbedrijfstelling
• Toegang op afstand • via Toegang • LAN Toegang op afstand of op op afstand Wi-Fi
via LAN via via LAN of LAN Wi-Fi of of Wi-Fi Wi-Fi
• 2 jaar garantie
• 2 jaar • 2 garantie jaar garantie
Meer informatie:
T: 0492 57 89 89
info@spirotech.com
www.spirotech.be
Meer Meer informatie: informatie:
T: 0492 T: 0492 57 89 57 89 89 89 89 89
info@spirotech.com
www.spirotech.be
Maximising Performance Maximising Performance for for You for You You
198701-14540_Spirotech 1-2.indd 1 09-01-19 14:02
NIEUWE GENERATIE
STATE-OF-THE-ART AFLEVERSET
SERIE SATK22 - SATK32
Afleverset voor de productie van centrale
verwarming en sanitair warm water
• De meest duurzame unit met het beste comfort
• Commissioning en beheer op afstand via Mod-BUS
• Koppeling met gebouwbeheersysteem
• Preventief onderhoud mogelijk
• Zeer lage retourtemperatuur
• Speciale warmtewisselaar voor maximale warmteoverdracht
• Ingebouwde DPCV en waterslagdemper
• Volledig geïsoleerd
www.caleffi.com
cale18751365_dEXE_INSTBOUW_SATk32_197x130.indd 1 4-2-2019 14:07:11

Oplossingen voor de badkamer
OPLOSSINGEN VOOR DE BADKAMER
MET INNOVATIE IN HET ACHTERHOOFD
Het is gemakkelijk om gewoon te zijn, maar voor Franke is gewoon niet goed genoeg. Van functionaliteiten, technologieën, design tot onderhoud:
bij Franke draait het om mensen. Om mensen te verbazen en te inspireren. “Daarom ontwerpen we producten die mensen blij maken en
een glimlach op hun gezicht toveren. Welk sanitair product u ook zoekt: wij hebben het product dat het beste past bij uw eisen en lifestyle. U
krijgt van ons dé productervaring die uw dagelijks leven vereenvoudigt. Ons motto is niet voor niets: ‘Make It Wonderful’”, klinkt het bij Franke.
Tekst & beeld Franke
gaan met robuustheid. Bacteriën maken absoluut geen kans bij de Planox-lijn.
Dankzij een nieuwe geautomatiseerde fabricagemethode zijn deze wasgoten
namelijk geheel naadloos. De verbrede plateaus zijn bovendien licht gekanteld
zodat eventueel spatwater niet blijft liggen. Daarnaast zorgt de hoogwaardige
antibacteriële chroomnikkelconstructie voor goed te reinigen oppervlakken.
F3-armatuurlijn
Tot slot een voorbeeld van een slimme beauty: de nieuwe F3-armatuurlijn.
Deze voldoet moeiteloos aan de hoge eisen van sanitaire uitrustingen in
openbare ruimten. Deze lijn zet net even dat stapje extra. Zo registreert de
sensor beweging en laat het water stromen zolang het nodig is. De geïntegreerde
hygiënespoeling zorgt voor gegarandeerde waterkwaliteit. Naast
deze slimme functionaliteiten zijn de F3-armaturen ook nog eens bijzonder
mooi door hun pure vormentaal. ❚
Franke producten zijn niet alleen geschikt voor de slimme sanitaire uitrusting van
particulieren, maar ook voor (semi)publieke en commerciële sanitaire faciliteiten.
Franke is in 1911 opgericht en richtte zich meteen op hoogwaardige productmethodes
en traditioneel vakmanschap. Meer dan 100 jaar later draagt het
bedrijf die kwaliteit nog steeds hoog in het vaandel. Franke houdt in ere waar
het vandaan komt én blijft tegelijkertijd vernieuwen. Zo is het bedrijf kunnen
uitgroeien tot ’s werelds grootste producent van spoelbakken.
‘Roestvrij staal laat zich perfect
combineren en harmonisch
aanvullen met materialen als glas
en keramiek’
Franke producten zijn niet alleen geschikt voor de slimme sanitaire uitrusting
van particulieren, maar ook voor (semi)publieke en commerciële sanitaire faciliteiten.
Met innovatie steeds in het achterhoofd houdende, ontwikkelde
Franke een aanbod van onder meer wastafels, douchesystemen, drogers,
kranen, spoelsystemen, drinkfonteinen, steun-en handgrepen en accessoires
Roestvrij staal
Om te voldoen aan de eisen voor hygiëne, functionaliteit, duurzaamheid,
stevigheid, veiligheid, esthetiek en design gebruikt Franke onder meer roestvrij
staal. Dit edele, antibacteriële materiaal laat zich perfect combineren
en harmonisch aanvullen met materialen als glas en keramiek. Geen vingerafdrukken
meer dankzij een technologie waarbij nanodeeltjes zich aan
de moleculen van het metaaloppervlak hechten en zo microscopisch kleine
oneffenheden glad maken. Het resultaat: eenvoudig te reinigen oppervlakken
zonder vingerafdrukken.
Een goed voorbeeld hiervan zijn de RVS wasgoten uit de Planox-lijn. Deze zijn
ontworpen voor locaties waar hygiënische omstandigheden gepaard moeten
De RVS wasgoten uit de Planox-lijn zijn ontworpen voor locaties waar
hygiënische omstandigheden gepaard moeten gaan met robuustheid.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 63

Verwarming
ALLE DUURZAME
ENERGIETECHNIEKEN
IN ÉÉN TOESTEL
Precies twintig jaar geleden, in 1999, bracht Stiebel Eltron de eerste
“LWZ” op de markt, een combinatie van een lucht/water-warmtepomp,
een ventilatiesysteem en een boilervat. Na een geleidelijke evolutie van
het gamma tot in 2018, is er nu sprake van een ware disruptie. De apotheose
is te zien op ISH, de internationale HVAC-beurs in Frankfurt.
Tekst & beeld Stiebel Eltron
De LWZ Premium omvat een
ventilatiesysteem D, intelligent
gecombineerd met een lucht/
water-warmtepomp en een
zonneboilervat. Dit compact
toestel heeft geen buitenunit.
64 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Verwarming
Afhankelijk van het model vervult een LWZ all-in-one toestel twee tot vier
functies. De LWZ Smart combineert een lucht/water-warmtepomp en een
boilervat, voor verwarming en warm water. In de LWZ Plus zit bovendien een
ventilatiesysteem D met een warmterecuperatie tot 90%. De LWZ Premium
biedt als vierde functie ook nog koeling, zowel passief als actief, en de mogelijkheid
tot aansluiting op thermische zonnecollectoren.
Topscores in EPB
Door hun excellente performantie scoren de compacte LWZ-toestellen uitzonderlijk
goed in EPB. Gecombineerd met PV-panelen en zonnecollectoren in
een doorsnee appartement, bekomt u met de LWZ een E-peil van 12! In een
gemiddelde eengezinswoning wordt gemakkelijk een E-peil van 20 behaald
met dit vernuftig systeem.
Laag energieverbruik met invertertechnologie
De lucht/water-warmtepomp in de toestellen van deze nagelnieuwe reeks is
uitgerust met een inverter geregelde compressor. Daardoor wordt het verwarmingsvermogen
aangepast naargelang de warmtevraag. Bovendien wordt de
Volgend jaar op de Belgische markt, nu al op de ISH-beurs: de LWZ Air
met verwarming via de ventilatielucht, ideaal voor passieve woningen.
DE NIEUWE ALL-IN-ONE TOESTELLEN LWZ
• Drie modellen: Smart, Plus en Premium
• Inverter gestuurde lucht/water-warmtepomp
• Boilervat van 300 liter
• Ventilatiesysteem D in de Plus en Premium modellen
• Zonneboiler in het Premium model
• Volledig binnen opgestelde, compacte toestellen van 1,2 m²
• Uitstekende score in EPB
• Laag energieverbruik met een jaarrendement
hoger dan 4,5 (SPF bij W35)
In 1999 kwam de allereerste LWZ op de markt.
Dit toestel verenigde drie functies: ventilatie, verwarming en warm water.
restwarmte van de afgevoerde ventilatielucht -die bij een apart ventilatiesysteem
verloren gaat- gebruikt door de warmtepomp. Alles samen leidt dat tot
een uitzonderlijk hoge SPF van 4,53 (bij W35).
De LWZ Air in primeur op ISH 2019 in Frankfurt
Bij de LWZ Smart, Premium en Plus gebeurt de verwarming via een afgiftesysteem
op water, zoals vloerverwarming. Passieve woningen hebben meestal
‘Door hun excellente
performantie scoren de
compacte toestellen
uitzonderlijk goed in EPB’
zo’n lage warmtebehoefte dat dit overbodig is, maar enige verwarming is
wel wenselijk. Daarom ontwikkelde Stiebel Eltron de LWZ Air, die de warmte
verdeelt via de ventilatielucht. U kan het toestel in primeur ontdekken op de
Stiebel Eltron stand op de internationale HVAC-beurs ISH in Frankfurt. ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 65

World’s leading trade fair
HVAC + Water
Frankfurt am Main, 11 t /m 15. 3. 2019
ISH 2019 PRESENTEERT
ZICH IN EEN NIEUW JASJE
Op kop in plaats
van achterop.
De ISH is voor u de pionier als
het gaat om digitalisering, design,
efficiëntie en klimaatbescherming.
www.ish.messefrankfurt.com
info@belgium.messefrankfurt.com
Tel. +32 (0) 2 880 95 87
Nieuwe weekindeling:
maandag – vrijdag
68461-025_ISH_allg_InstallatieBouw_NL_95x267_SSP • FOGRA 39 • CMYK • js: 19.11.2018 DU: 03.12.2019 Belgien
De ISH vindt zichzelf in 2019 zowel structureel als visueel opnieuw uit en zet hiermee een nieuwe standaard voor de toekomst. Door de
nieuwbouw van hal 12 is een fundamentele herstructurering van de halbezetting vereist. De nieuwe samenvoeging van thema’s schept meer
overzicht en transparantie voor de bezoekers en zorgt voor talloze synergieën aan de kant van de exposanten.
Tekst & beeld Messe Frankfurt
66 | INSTALLATIEENBOUW.BE

World’s leading trade fair
HVAC + Water
Frankfurt am Main, 11 t /m 15. 3. 2019
Naast het nieuwe terreinconcept zal de ISH ook op andere dagen plaatsvinden.
Voor het eerst begint het evenement op maandag en eindigt op vrijdag. Hiermee
wordt rekening gehouden met de wens van de exposanten en wordt vakbezoekers
de mogelijkheid geboden om de beurs op een extra werkdag te bezoeken.
2.400 exposanten
Meer dan 2.400 exposanten, waaronder markt- en technologieleiders uit
Duitsland en daarbuiten, presenteren van 11 tot 15 maart 2019 hun noviteiten.
De vakbeurs is het internationale branchetrefpunt bij uitstek – rond 64
procent van de exposanten en 40 procent van de bezoekers kwamen reeds in
2017 uit het buitenland. En deze cijfers zullen alleen maar stijgen. Voor de
ISH 2019 fungeert Frankrijk als partnerland.
Nieuwe weekindeling:
maandag – vrijdag
Op kop in plaats
van achterop.
De ISH is voor u de pionier als
het gaat om digitalisering, design,
efficiëntie en klimaatbescherming.
De ISH is tegelijkertijd de prestatieshow van de Duitse industrie. De toonaangevende
wereldbeurs die om de twee jaar wordt georganiseerd, presenteert
met haar brede aanbod aan toekomstgerichte gebouwtechniek talloze
praktische oplossingen en snijdt gericht actuele politieke en economische
onderwerpen aan. Door de continue internationalisering heeft de branche de
mogelijkheid om talloze vraagstukken en oplossingen in een interdisciplinaire
uitwisseling te plaatsen.
‘De toonaangevende
wereldbeurs presenteert
met haar brede aanbod
aan toekomstgerichte
gebouwtechniek talloze
praktische oplossingen’
De nieuwe hal 12 levert een bijdrage aan een overzichtelijk terreinconcept
tijdens de ISH. Binnen het kader van de technologische veranderingen drukt
de digitalisering een belangrijke stempel op alle onderdelen van de ISH. Binnen
het sterk groeiende onderdeel ISH Energy draait alles om een intelligente
en efficiënte gebouwtechniek.
Tot de belangrijkste thema’s behoren onder andere sectorkoppeling, de
versterkte integratie van warmte en hernieuwbare energie, de digitale verwarming
en de hiermee gepaard gaande toenemende integratie van IT in
Door de continue internationalisering heeft de branche de mogelijkheid om talloze
vraagstukken en oplossingen in een interdisciplinaire uitwisseling te plaatsen.
innovatieve verwarmingssystemen. Daarnaast zijn de thema’s Home Energy
Management Systems (HEMS) en hybride verwarmingssystemen binnen dit
segment van groot belang.
Koel-, klimaat- en ventilatietechniek
Op het gebied van de sector koel-, klimaat- en ventilatietechniek is de ISH
2019 gevarieerder dan ooit. Hier staan onder andere moderne gebouwventilatiesystemen
met het thema Indoor Air Quality (IAQ) alsook centrale en
decentrale oplossingen voor nieuwbouw en sanering centraal. Energie-efficiëntie,
een prettig ruimteklimaat, de F-Gase-Phase Down en de gelijktijdige
schaarste van koudemiddelen alsook de ontwikkeling van alternatieven staan
op de agenda, net zoals de technische uitdagingen voor de branche. De presentatie
van de handwerksoverkoepelende competentie in overeenstemming
met een innovatieve gebouwautomatisering www.ish.messefrankfurt.com
op de ISH levert een belangrijke
bijdrage voor integrale plannings- info@belgium.messefrankfurt.com
en uitvoeringsprocessen. Binnen het kader
van de alomvattende digitalisering is het zogenoemde Internet of Things
Tel. +32 (0) 2 880 95 87
(IoT) in combinatie met Building Information Modeling (BIM) ook een permanent
groeiend segment en een belangrijke bouwsteen voor Smart Buildings.
Het onderdeel ISH Water richt zich met name op duurzame sanitaire oplossingen
en een hypermodern badkamerontwerp. Hier gaat het onder andere
om intelligente watermanagementsystemen en een optimale beveiliging, besturing
en regeling hiervan. Ook schoon drinkwater is gezien de toenemende
verstedelijking van groot belang. Maar in de badkamer mag het ook niet aan
design ontbreken. De exposanten presenteren hiervoor geavanceerde badkameroplossingen.
Meer dan 2.400 exposanten, waaronder markt- en technologieleiders uit
Duitsland en daarbuiten, presenteren op ISH hun noviteiten.
Rijkgevuld bijprogramma
Naast de uitgebreide presentaties van de fabrikanten, biedt ook het bijprogramma
weer een uitgebreid aanbod. Het onderdeel “Selection” presenteert
awards, het trendforum “Pop up my Bathroom” en beursrondleidingen onder
leiding van een gids. Onder “Skills” vallen vakwetenschappelijke fora over alle
relevante branchethema’s. De categorie “Career” houdt zich uitsluitend bezig
met de stimulatie van jong talent. ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 67

Sectornieuws
UITGEKIENDE VERLICHTINGSOPLOSSINGEN –
HET NIEUWE INDUSTRIE ASSORTIMENT VAN LEDVANCE
In industriële omgevingen is verlichting van essentieel belang voor de
veiligheid en productiviteit. Armaturen van LEDVANCE kunnen de concentratie
verhogen, fouten voorkomen en de efficiëntie verbeteren. Maar
deze sector heeft ook andere uitdagingen, want verlichting in industriële
faciliteiten moet betrouwbaar en idealiter automatisch werken, zelfs in
stoffige, vochtige, warme of trillende omgevingen – en moet zo voordelig
mogelijk qua kosten zijn.
Het armaturenassortiment van LEDVANCE voldoet aan al deze eisen. Het
omvat een uitgebreide keuze aan LED armaturen die perfect afgestemd zijn
op een groot aantal diverse werkomgevingen. Producten voor automatische
verlichtingsbediening met sensoren en DALI connectiviteit verbeteren de efficiëntie.
Tegelijkertijd betekenen de eenvoudige installatie, lage gebruikskosten
en het minimale onderhoud dat de systemen zichzelf snel terugverdienen.
Constante lichtopbrengst tijdens de gehele levensduur van het armatuur
Dit is een kenmerk van de LEDVANCE High Bay DALI armatuur. De gebruikskosten
zijn aantrekkelijk dankzij lichtmanagement met behulp van een DALIdriver
(met sensor en dimfunctionaliteit). De CLO-versie van dit armatuur
heeft tijdens de gehele nominale levensduur een constante lichtstroom tot
maximaal 17.500 lumen. En dankzij de IP65-classificatie is de High Bay speciaal
beschermd tegen stof en water en daardoor geschikt voor vele verschillende
gebruiksdoelen in magazijnen, opslagruimtes en hoge hallen.
Bron: LEDVANCE
PRIHODA ART TEXTIELE LUCHTKANALEN MET EIGEN PRINT,
EEN INSTALLATIE ALS DECORATIEVE BLIKVANGER
Prihoda textiel luchtverdeelsystemen bieden de ideale oplossing voor een
uniforme luchtverdeling voor airconditioning, verwarming & koeling. De
lucht in de textielkanalen wordt perfect verdeeld door verschillende ‘OP
MAAT’ aangebrachte laserperforaties.
De voordelen van textielkanalen tegenover metalen luchtkanalen zijn legio :
lichter, sneller geïnstalleerd, geer risico op corrosie, geluidsonderdrukkend,
Luchttransport en diffusie over lange afstand (200m) dankzij minimale interne
wrijving en zo veel meer. De door Prihoda gebruikte stoffen voldoen
bovendien aan de gestelde vereisten voor brandbestendigheid (M1, M0…),
hygiëne, duurzaamheid (garantie van 1 tot 5 jaar) en esthetiek.
“De Prihoda kanalen textielluchtkanalen kunnen in oneindige combinaties gemaakt
worden. Naast 8 standaardkleuren en alle mogelijke vormen kunnen
ook de aanpassingsstukken in textiel gemaakt worden. Maar wie nog een stap
verder wil gaan en zijn luchtkanalen als decoratieve blikvanger wil inzetten kan
ook voor Prihoda Art kiezen.” Bevestigt Wesley Verlez, Sales manager bij Xilio
NV, officieel distributeur voor Prihoda in België, Luxemburg en Frankrijk.
Fabrikanten van metalen luchtkanalen bieden niet de mogelijkheid om een
bedrijfslogo of thematische foto’s weer te geven. De textielkanalen van Príhoda
bieden wel deze mogelijkheid. De Prihoda textielverftechnologie geeft
producten een nieuwe esthetische dimensie, waardoor ze een interessant
kenmerk in elk interieur kunnen worden. Wesley Verlez : “Met Prihoda Art
zijn we in staat om textieluitgangen en luchtkanalen te produceren in elke
Pantone-kleur, met elk patroon, foto, afbeelding, logo of inscriptie, ongeacht
hoe complex ze zijn. Verbeelding kent geen grenzen. We garanderen dat de
kleuren en afbeeldingen niet vervagen, zelfs niet als ze regelmatig worden
gewassen. En wie nog verder wil gaan kan ook LED verlichting verwerken in
zijn textielkanalen.”
Bron: Prihoda
VERWARMINGSSECTOR VRAAGT EEN LANGETERMIJNVISIE
OP DE ENERGIETRANSITIE MET EEN CONCRETE KALENDER
ATTB, de Belgische vereniging van leveranciers van verwarmingsmateriaal,
stelt vast dat de vervanging van verouderde ketels nog steeds bijzonder traag
verloopt, waardoor onze woningen veel te veel CO 2
blijven uitstoten. De overheid
moet dringend ingrijpen zodat alle oude ketels in ons land zo spoedig
mogelijk vervangen worden. Ook voor nieuwe technologieën die interessante
mogelijkheden bieden is er een duidelijke politieke energievisie nodig. En een
definitieve kalender. Het steeds maar uitstellen van belangrijke beslissingen
zoals de kernuitstap werkt ontmoedigend op de bereidheid tot investeren.
2018: een lichte groei, maar geen echte transitie
naar energiezuinige toestellen
De verkoop van verwarmingsinstallaties in ons land vertoont al enkele jaren
dezelfde tendensen: in het algemeen is er een lichte groei, de verkoop van
stookolieketels daalt en die van gaswandketels stijgt. Warmtepompen en
68 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Sectornieuws
warmtepompboilers kennen een mooie groei maar hebben nog steeds maar
een klein marktaandeel. Thermische zonnecollectoren (zonneboilers) doen
het minder goed. Dat komt doordat de meeste aandacht, ook van overheidswege,
gericht is op fotovoltaïsche toepassingen. Daarnaast worden zonneboilers
nog steeds niet correct beoordeeld bij de EPB-berekening, waardoor deze
oplossing vaak over het hoofd gezien wordt. De sector neemt zich voor zelf
meer inspanningen te leveren om iedereen te overtuigen van de vele voordelen
van thermische zonnetoepassingen.
ATTB is dus niet ontevreden, maar
moet alweer vaststellen dat er van
een echte transitie naar meer energiezuinige
toestellen en meer hernieuwbare
energie nog steeds geen
sprake is. Zo’n 60% van onze landgenoten
verwarmt nog steeds met
een verouderde olie- of gasketel! De
overheid moet hier dringend iets aan
doen. Een stap in de goede richting is
alvast de premie voor warmtepompboilers
die sinds 1 januari wordt toegekend.
Ook voor warmtepompen en
zonneboilers bestaan er trouwens
nog steeds diverse premies. ATTB
vraagt een langetermijnvisie, een
concrete kalender én een definitieve
beslissing over de kernuitstap
Zolang beleidsmakers de deadline voor het sluiten van de kerncentrales in
vraag blijven stellen, zullen bedrijven en consumenten twijfelen om te investeren
in duurzame alternatieven. ATTB vraagt dan ook dat er snel een
definitieve beslissing wordt genomen over de kernuitstap.
De verwarmingssector vraagt ook een langetermijnvisie op de energietransitie,
richting 2030 en 2050 en een coherente communicatie daarrond, die
niet marktverstorend werkt.
HVAC
Kwaliteitsvolle dakdraagstructuren,
beschermkanalen en toebehoren
voor het afmonteren en in dienst
stellen van HVAC&R-installaties.
Eigen studiedienst voor projecten op maat.
Contacteer ons voor een studie.
ATTB vraagt ook meer aandacht voor en investeringen in decentrale energieproductie
zoals warmtekrachtkoppeling (WKK) en brandstofceltechnologie. In
het kader van de energietransitie en de stijgende energieprijzen wint decentrale
stroomopwekking steeds meer aan belang. WKK is al goed voor 20%
van de elektriciteitsproductie in ons land, maar heeft nog een aanzienlijk
potentieel voor bijkomende installaties, zowel op de residentiële markt als
voor grotere gebouwen.
ATTB wil ook duidelijkheid over de visie van onze overheden op biomassa.
Wordt dat nog beschouwd als hernieuwbare energie of eerder als vervuilende
installaties? Moet er eventueel geen onderscheid gemaakt worden tussen
grote industriële en kleine (houtkachel)installaties?
www.linum.eu
In 2017 werd door onze overheid een groene taxshift voorgesteld: door meer
belastingen te heffen op fossiele brandstoffen en minder op elektriciteit
moest het gebruik hiervan aantrekkelijker worden. Maar wat stelden we vast
in 2018? Elektriciteit kostte 5,7 keer meer dan gas! We zijn daarmee het duurste
land van Europa voor elektriciteit. ATTB dringt er daarom bij de overheid
op aan om serieus werk te maken van een echte groene taxshift.
Bron: ATTB
© 18.023- I&B-19
LINUM EUROPE NV - Vijverhoek 53 - 8520 Kuurne
T: 056 35 92 94 - info@linum.eu
INSTALLATIEENBOUW.BE | 69
18.023 Pub IenB18 BFS systemen 95x267 v2019.indd 1 9/01/2019 16:08:26

Nieuwe Hardware
KNX Generatie 6
De nieuwe generatie KNX melders:
3 varianten:
Mini
BASIC: goedkope oplossing voor
eenvoudige toepassingen
STANDARD: uitgebreide oplossing
voor gangbare toepassingen
DELUXE: premiumoplossing voor
veeleisende toepassingen
Interne en externe lichtsensor
Afstandsbediening en bidirectionele
smartphone app
Gevoeligheid van de sensoren afzonderlijk
instelbaar
Richtingsdetectie
Nieuwe hard–
en software
Pico-KNX-DX-IB
Met montage sokkel
PD2N-KNX
Super vlak
PD4N-KNX
Akoestische
sensor
PD11-KNX-FLAT
Indoor 180-KNX-DX
www.luxomat.com

Sectornieuws
GROHE RAPIDO SMARTBOX: UNIVERSELE OPLOSSING
VOOR MEER RUIMTE ONDER DE DOUCHE
Met zijn ultrapure en minimalistische architecturale lijnen past het GROHE
SmartControl-douchesysteem naadloos in elke douche-setting. Met zijn “druk,
draai, douche”-functies biedt het een individuele en intuïtieve bediening van
elke douche in combinatie met een ruimtebesparend, slank ontwerp – vooral bij
de ingebouwde versie. De GROHE Rapido SmartBox maakt sinds 2017 een eenvoudige
installatie mogelijk. Architecten, planners en installateurs houden van
ultieme installatie-efficiëntie en planningsvrijheid. De universele oplossing Rapido
SmartBox kan niet alleen worden gecombineerd met SmartControl, maar
ook met GROHE’s Grohtherm thermostatenen ééngreepsmengkranen.
SmartControl
Elke installateur die het maximale wil halen uit een beperkt beschikbare
ruimte, kan nu vertrouwen op een bijzonder “compact” duo: de ingebouwde
GROHE SmartControl douche in combinatie met de GROHE Rapido Smart-
Box. De technische kant van de Rapido SmartBox zit verstopt in de wand
terwijl het ultradunne ontwerp slechts 43 mm uit de wand komt.
SmartControl wordt bediend met behulp van GROHE’s gekende duw- en draaitechnologie.
Zo kunnen gebruikers, volledig op hun maat, hun favoriete type
douchestraal of het watervolume instellen. Gebruikers kunnen kiezen uit een
rond of een vierkant ontwerp in het klassieke chroom- of een discreet en elegant
MoonWhite-acrylglas-uitvoering. De SmartControl-afwerkset is reeds beschikbaar
in een SuperSteel en Brushed Hard Graphite uitvoering. Vanaf mei 2019
zullen er zeven andere GROHE PVD*-kleurontwerpen beschikbaar zijn.
Grohtherm thermostaten
De nieuwe Grohtherm thermostaten, die zorgen voor een nauwkeurige en gemakkelijke
temperatuur- en waterstroomregeling, zijn sinds kort beschikbaar
in dunnere versies dan hun voorgangers.
Zowel de hoofd- als de handdouche kunnen worden geregeld door te draaien
aan de intuïtieve AquaDimmer-handgreep. Bovendien kan de temperatuur
eenvoudig worden geregeld met behulp van dit draaigreepmechanisme.
Bron: GROHE
VASCO PRESENTEERT ONI-EL EN BEAMS
MONO-EL OP BATIBOUW
Als trendsetter van innovatieve verwarmings-en ventilatieoplossingen stelt Vasco
op Batibouw opnieuw tal van interessante innovaties op gebied van verwarming
en ventilatie voor. In Hal 12, stand 101 ontdek je onder meer dé nieuwste
referentie op vlak van ventilatie (de Vasco DX, binnenkort ook met optioneel
te integreren display), een nieuwe generatie ventilatie-units met warmteterugwinning,
extra functionaliteiten die het installatie-en gebruiksgemak ten goede
komen, en nieuwe elektrische varianten van top-designradiatoren.
De bekende ONI-radiator krijgt een elektrische variant
Elektrische verwarmingsoplossingen winnen in een steeds meer geëlektrificeerde
markt aan belang. In combinatie met PV-panelen biedt elektrische
DESIGN
COMFORT
GEMAKKELIJKE INSTALLATIE
TEMPOFLUX 3
Zelfsluitende toiletkraan voor directe
spoeling 3l/6l, ingebouwd in een waterdichte
inbouwkast
Design: strakke bedieningsplaat in mat rvs
Comfort: krachtige spoeling steeds beschikbaar,
soepele bediening, zeer laag geluidsniveau
Gemakkelijke installatie: waterdichte inbouwkast
moduleerbaar en aanpasbaar aan elk type installatie
en inbouwdiepte
Waterbesparing: dubbele bediening 3l/6l
aanpasbaar naar 2l/4l, anti-blokkeersysteem in
stromende toestand
Vandaalbestendig: ingebouwde installatie,
verborgen bevestigingen, strakke vormgeving
Meer informatie op delabiebenelux.com
INSTALLATIEENBOUW.BE | 71

Sectornieuws
verwarming een kostenefficiënt en gebruiksvriendelijk alternatief voor een
klassieke verwarming. Vasco speelt in op deze duurzame trend, met een elektrische
variant van de aluminium designradiator ONI, met zijn 8mm de dunste
Vasco-radiator ooit.
Ook de elektrische versie van de ONI bestaat volledig uit aluminium: een
licht, duurzaam en perfect recycleerbaar materiaal. Naast de vertrouwde topkwaliteit
en de supersnelle reactietijd biedt de elektrische ONI een regeling
met meerdere functionaliteiten. Enerzijds een veilige werking dankzij een permanente
meting en controle van de oppervlaktetemperatuur. Anderzijds kan
de ruimtetemperatuur nauwkeurig gecontroleerd worden.
Remeha verwarmt meer dan 2 miljoen huizen in Nederland en is marktleider
in de utiliteitssector. De organisatie wil duurzame binnen-klimaatoplossingen
haalbaar en betaalbaar maken. Dit om zo belangrijke stappen te zetten naar
een CO² neutrale samenleving. Daarom wil Remeha verder groeien in warmtepompen.
Techneco is 23 jaar geleden opgericht en is de specialist op het gebied van
warmtepompen in Nederland. Techneco onderscheidt zich door hoge technische
know-how en een breed en innovatief portfolio met onder meer hybride,
lucht/water- en bodemgebonden warmtepompsystemen. Techneco is onder
meer bekend van de Elga, een slimme modulerende hybride warmtepomp die
samenwerkt met elk CV-toestel.
Beide bedrijven hebben de ambitie om verder te groeien in de warmtepompmarkt.
Daarom is besloten de gezamenlijke krachten te bundelen om zo een
leidende positie in Nederland op te bouwen.
“De komende jaren zullen we het gebruik van fossiele brandstoffen steeds verder
terugdringen”, zegt Arthur van Schayk, Algemeen Directeur van Remeha
B.V.. “Voor die verduurzamingsroute ontwikkelen wij passende oplossingen en
daarvoor hebben we een uitgebreid productportfolio nodig. Met de producten
en de kennis van Techneco voegen we een innovatief en zeer compleet
pakket toe aan de duurzaamheidsconcepten van Remeha.”
Ook Beams Mono in een elektrisch jasje
Vasco gooide reeds hoge ogen met de lancering van de aluminium designradiatoren
Beams Mono en Bryce Mono: zo won de Beams Mono in November
2018 de Italiaanse Archiproducts Design Award. Met een elektrische variant
van de Beams Mono, de Beams Mono-EL, zet Vasco nu nog een stap verder.
Een ideale oplossing voor wie voorstander is van elektrische radiatoren en
tegelijk zweert bij een uitgepuurd en minimalistisch design.
Een elektrische radiator heeft natuurlijk geen last van cv-aansluitingen die
het zicht ontsieren. Zo krijgt het pure design van dit topproduct nog meer vrij
spel. Om een elektrische weerstand in de Beams Mono te integreren, ontwikkelden
de ingenieurs van Vasco een nieuwe afdekplaat op de achterzijde,
waardoor elektrische componenten volledig aan het zicht onttrokken zijn. De
radiator kan bliksemsnel opwarmen tot 80 à 85 °C en de gebruiker snel van
het gewenste warmtecomfort voorzien.
Bron: Vasco
REMEHA EN TECHNECO BUNDELEN KRACHTEN
Met ingang van 1 januari 2019 neemt Remeha alle aandelen over van
Techneco, een Nederlandse specialist in warmtepompen. Door de overname
versterken beide partijen zich op de warmtepompmarkt om zo een marktleidende
positie op te bouwen. Techneco blijft voorlopig als zelfstandige dochteronderneming
van Remeha actief in de markt.
Meer slagkracht
Voor Techneco betekent de overname door Remeha vooral meer slagkracht
om de ontwikkeling van haar marktpositie en producten te versnellen.
“Techneco is de afgelopen jaren bijzonder snel gegroeid. Een sterk merk als
Remeha biedt de beste mogelijkheden om verder te bouwen aan onze visie
van een Nederland met enkel duurzame energiesystemen”, aldus Pieter van
Alphen, oprichter en Algemeen Directeur van Techneco.
Bron: Remeha
NIEUW SCHAKELMATERIAAL MET OF ZONDER CONNECTIVITEIT
De geconnecteerde woning staat allang niet meer in de verre of zelfs nabije
toekomst, maar is een project dat vandaag steen voor steen en in snel
tempo wordt opgetrokken. Legrand legde mee de funderingen; de toestellen
en systemen die werden ontwikkeld binnen haar Eliot-programma (Electricity
Internet of Things) zijn geconnecteerd met een cloudservice en kunnen altijd
lokaal of vanop afstand gebruikt en geraadpleegd worden. ‘Valena Next with
Netatmo’ is zo’n nieuwe ontwikkeling.
In het verlengde van deze innovatie, introduceert Legrand een nieuw gamma
schakelmateriaal. Naast de geconnecteerde oplossingen van ‘Valena Next
with Netatmo’ kan ook geopteerd worden voor het klassieke schakelmateriaal
Valena Next of voor een combinatie van beide.
‘Valena Next with Netatmo’ is een functionele, intuïtieve oplossing voor
draadloos schakelen en gepersonaliseerde scenario’s. Het systeem maakt van
elke klassieke elektriciteitsinstallatie in de woning in geen tijd een geconnecteerde
installatie en doet dit zonder dat daarvoor de bestaande bekabeling
moet vervangen worden of enige software is vereist. Het is tegelijk ook een
72 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Sectornieuws
evolutief systeem, met de nodige flexibiliteit om bedieningen te verplaatsen
wanneer bijvoorbeeld de gezinssituatie verandert of om de geconnecteerde
installatie uit te breiden naar andere kamers in functie van het beschikbare
budget.
Wie kiest voor ‘Valena Next with Netatmo’, kiest voor flexibele én betaalbare
connectiviteit. En voor controle over de woning, thuis of vanop afstand.
Bron: Legrand
3X VIEGA, 3X FLEXIBILITEIT EN COMFORT
Viega, de Duitse fabrikant van installatietechnieken, blijft ook in 2019 overtuigen
op vlak van innovatie, installatiegemak, design en comfort. Smartpress, Advantix
Vario en Fronterra Smart Control geven alvast het goede voorbeeld. Het Viega
Smartpress-systeem staat garant voor minder drukverlies bij flexibele meerlagenbuizen.
Minimalistisch design en ongekende flexibiliteit zijn de troeven van de
Advantix Vario-douchegoot. De intelligente temperatuurregeling Fronterra Smart
Control zorgt voor een permanent optimaal geregelde warmteverdeling.
Flexibele meerlagenbuizen zijn ideaal voor drinkwater- en verwarmingsinstallaties,
zowel voor residentiële als industriële toepassingen. Ze kunnen rechtstreeks
van de rol en met slechts enkele vormstukken geïnstalleerd worden. Dankzij het
Viega Smartpress-leidingsysteem is de verwerking nog eenvoudiger. De persverbindingen
van RVS en brons hebben geen O-ring maar hoog belastbare steunelementen
van PPSU. Daarom is het kalibreren of uitzetten van buizen voorgoed verleden
tijd. De Viega Smartpress-fittingen beschikken vanzelfsprekend ook over de
gepatenteerde SC-Contur, die per ongeluk niet vastgeperste plaatsen onmiddellijk
en betrouwbaar zichtbaar maakt.De Smartpress-verbindingen overtuigen eveneens
met minimale drukverliezen die tot 80 procent lager zijn dan bij standaard
persverbindingen voor kunststofbuizen. Bijgevolg kunnen drinkwaterinstallaties
aanzienlijk kleiner worden gedimensioneerd. Dit leidt tot lagere investerings- en
werkingskosten en een beter behoud van de drinkwaterkwaliteit.
De onmetelijke ontwerpvrijheid van de Advantix Vario-douchegoot
Een minimalistisch, meermaals bekroond design en variabel in te korten: de douchegoot
Advantix Vario overtuigt steeds door zijn ongekende flexibiliteit. Gedaan
met standaardmaten, deze douchegoot kan flexibel in elke badkamer worden
geïntegreerd – nu eens kort, dan weer lang. Het 120 cm lange basiselement en
het rooster kunnen tot op de millimeter precies op elke gewenste lengte en tot
op 30 centimeter worden ingekort. Douchegoten tot een lengte van 2,80 m zijn
net zo eenvoudig te realiseren als hoek- en U-vormgoten. Een verbindingsstuk, een
hoekverbindings- en eindsluitstuk maken talrijke uitvoeringsvarianten mogelijk.
Alle onderdelen hebben een hartafstand van 20 cm en laten zich eenvoudig met
de douchegoot combineren: insteken en vastschroeven is voldoende. Kenmerkend
blijven het betrouwbare afdichtingsconcept en de variabele inbouwhoogte van
het Advantix Vario-programma. De douchegoot is beschikbaar voor zowel wandals
vloermontage.
Fronterra Smart Control, de intelligente ruimtetemperatuurregeling
Specialisten schatten dat ongeveer 80 % van de warmteverdeelsystemen hydraulisch
niet goed zijn afgesteld. Dat kost energie en leidt door de ongelijke
warmteverdeling tot een voelbaar comfortverlies. Met de eenvoudig te installeren
ruimtetemperatuurregeling Fonterra Smart Control kunt u daar iets aan doen,
zowel bij nieuwbouw als renovatie.
Fonterra Smart Control voert de hydraulische regeling volledig automatisch uit en
garandeert een permanent optimaal geregelde warmteverdeling. Met elke warmtebron,
zonder omslachtige afstelling van installatieparameters en zonder verdere
instellingen op de verdeler. Het systeem is opgebouwd uit drie meetpunten – een
slimme thermostaat in de verwarmde ruimte en een meetpunt op de retour aan
de collector – een sensor voor de voorlooptemperatruur – en een slimme basiseenheid
die alle pieken en dalen opvangt door in te spelen op de gemeten temperatuur
in de ruimte, de ingestelde temperatuur en de temperatuur die effectief gemeten
wordt op de retour. De slimme basiseenheid stuurt de servomotoren aan,
aan de hand van de beschikbare data. De frequentiegestuurde circulatiepomp zal
aanspringen indien nodig en zal op zijn beurt de ketel aanspreken, die tenslotte
de vooringestelde temperatuur gaat leveren.
De installatie is zeer eenvoudig, dankzij de draadloze verbinding tussen kamerthermostaat
en basiseenheid zijn er geen extra elektriciteitswerken meer nodig.
Bovendien zijn alle installatiecomponenten stekkerklaar uitgevoerd. De besparingsmogelijkheden
zijn overtuigend: per verdeler, dus per wooneenheid of éénof
tweegezinswoning, wordt tot 20 % energie bespaard. Doordat de regeling
door Fonterra Smart Control niet statisch maar dynamisch is, worden zelfs alle
externe invloeden (bv. zonne-instraling, open vensters, extra tapijten of een
andere vloerbedekking) automatisch mee in aanmerking genomen: het weer
mag veranderen, de comfort in het interieur blijft dezelfde. Als wifi-compatibel
totaalsysteem laat Fonterra Smart Control zich zeer eenvoudig met een smartphone,
tablet of laptop instellen en configureren, tot en met de persoonlijke
verwarmingsprofielen.
Bron: Viega
Leica Rugby 640g
• De beste straalzichtbaarheid en functionaliteit
voor binnen- en buitentoepassingen
• Groene straal zichtbaar tot op 30m
• IP 67 bescherming en tot 60 uur gebruikstijd
Ontdek onze andere types lasers op onze website!
Kopen kan,
Huren ook!
lasertopo-huur.be
LASERTOPO bvba
Markt 4
B-9550 Herzele
www.lasertopo.be
Efficiënte bouwgerelateerde
meetapparatuur, met een
all-round service center
23/24u service
E info@lasertopo.be
T +32 (0)53 62 71 67
F +32 (0)53 62 17 97
INSTALLATIEENBOUW.BE | 73

Sectornieuws
ENCON ENERGIEPRIJS VOOR THESIS DIE GROOTSCHALIGE
ENERGIEOPSLAG ECONOMISCH AANTREKKELIJK MAAKT
De 8e Encon Energieprijs is voor KU-Leuven Alumnus Arthur Schillemans
die een model ontwikkelde dat energieopslag op grote schaal economisch
aantrekkelijk maakt en daarmee het gebruik van duurzame energie de norm
zal maken. Het model helpt zowel eigenaars van energieopslagsystemen als
beleidsmakers zich strategisch te positioneren op de energiemarkten. Schillemans
ontving de fel gegeerde prijs uit handen van Vlaams minister van
Energie Lydia Peeters, die de mogelijke impact van het werk benadrukte: “Een
bijzonder eindwerk, dat een bijzondere bijdrage levert aan de toekomst van
de energiemarkten,” aldus de minister.
Ook dit jaar kon de jury van de Encon Energieprijs kiezen uit een groot aanbod
aan kwaliteitsvolle scripties die bijdragen aan een duurzame energievoorziening.
Arthur Schillemans’ innovatieve model dat de energiemarkten
klaarstoomt voor de grootschalige opslag van hernieuwbare energie, kon de
prijs uiteindelijk wegkapen. De jury prees de diepgang van de analyses in het
eindwerk en de relevantie voor huidige en toekomstige energiemarkten: “Dit
vraag een antwoord komt: het helpt de eigenaars van energieopslagsystemen
én beleidsmakers hun strategie te bepalen, want het geeft inzicht in het
strategisch gedrag van de belangrijke spelers op de markt. “Een duurzame
energievoorziening vraagt om veel meer dan zonnepanelen en windturbines
alleen. Het model dat Arthur heeft ontwikkeld is zo een van de onbekende
maar essentiële schakels die ervoor zorgen dat we in de toekomst een goed
werkende en duurzame energievoorziening krijgen. Ook op dat vlak lopen we
in Vlaanderen voorop. Deze thesis bewijst dat ten volle. Ik ben fier dat niet
alleen onze bedrijven, maar ook onze onderwijsinstellingen op dergelijk hoog
niveau meespelen. Echt knap”, benadrukt Vlaams minister van Energie Lydia
Peeters. “Het model van Arthur maakt een toekomst mogelijk waarin een
duurzaam energiesysteem de norm is. Het maakt de weg vrij voor de energietransitie.
Het is ook mooi om te zien hoe onze kennis, onder andere door
initiatieven als de Encon Energieprijs, elk jaar meer zichtbaar wordt. Want
weten wat kan is tenslotte toch de eerste stap naar een duurzame economie.”
Bron: Encon
100% GERECYCLEERDE ZWALUW SMART BOX SPAART MILIEU
Lege ongebruikte kitkokers gooit Den Braven niet meer weg, maar ze krijgen
een tweede leven. Het bedrijf maakt er een handige opbergkoffer van: de
Zwaluw Smart BOX. Er passen 12 kitkokers en 12 tuiten in. Hij wordt gratis
meegeleverd met de aanschaf van 12 kokers. Den Braven heeft duurzaamheid
en milieubewustzijn hoog in het vaandel staan en innoveert continu.
Vandaar: 100% gerecycleerd en 100% bedacht en geproduceerd in eigen
huis. Een duurzame en milieubewuste mentaliteit draagt een bedrijf onder
andere uit door materiaalgebruik te beperken en afval te reduceren. De verspilling
van materiaal tijdens productie was Den Braven een doorn in het oog.
Jaarlijks gooide het bedrijf ontelbare kilo’s lege kitkokers weg, zonde!
is een uitzonderlijk innovatief model. Het is economisch relevant en van zeer
groot belang voor de duurzaamheidssector”, aldus Robin Bruninx, CEO van
Encon en voorzitter van de jury. Voor Schillemans zelf was zijn fascinatie voor
de uitdagende energiesector de motor achter het onderzoek: “Ik hoop met
mijn thesis een bijdrage te kunnen leveren aan de discussie rond energiemarkten
en hun rol in de energietransitie,” aldus de ex-student.
Energieopslagsystemen kunnen een belangrijke rol spelen in de transitie naar
duurzame energie. Ze voorzien flexibiliteit op het net. Die is nodig voor grootschalige
integratie van energie uit hernieuwbare bronnen. Want het waait
niet continu, en ook de zon schijnt niet altijd. Bovendien is ook de intensiteit
van de zon of de wind onzeker. Soms is er energie te kort. Maar als het op
een zonnige vrije dag hard waait, is er ineens weer energie te veel. Flexibele
energieopslagsystemen kunnen bijspringen om op korte termijn het energietekort
op te vullen of het overschot op te vangen. We zijn daarmee dus niet
langer afhankelijk van de weersomstandigheden en maken optimaal gebruik
van onze hernieuwbare bronnen.
Die afvalstroom is voorbij, want nu worden de kitkokers 100% gerecycleerd.
Ze krijgen een tweede leven als het bestandsdeel voor de Zwaluw Smart BOX.
Opbergkoffer voor 12 kokers en 12 tuiten. De Zwaluw Smart BOX is een kunststof
koffer waarin de professional die kitten en lijmen van Den Braven gebruikt,
in totaal 12 kitkokers en 12 tuiten handig kan vervoeren. Hij kan er kokers,
worsten en tuiten duurzaam in opbergen. De Smart BOX heeft een lange
levensduur: is de voorraad op, dan is er plaats voor nieuw materiaal. Ook klein
gereedschap, kwasten en ijzerwaren kunnen bewaard worden in de koffer.
Bij aanschaf van 12 kokers Zwaluw High Tack, Zwaluw Hybriseal® 2PS of
Zwaluw All-in-One Seal wordt de 100% gerecycleerde Zwaluw Smart BOX
gratis meegeleverd.
Bron: Den Braven
Een nieuw systeem, een nieuw model
Maar om een nieuw energiesysteem ook te laten werken op de markten,
zijn er nieuwe economische modellen nodig: wanneer is het voordelig om
energie op te slaan en op welk ogenblik kan je de opgeslagen energie het
best gebruiken of verkopen? Schillemans levert een model waarmee op die
74 | INSTALLATIEENBOUW.BE

CAIROX DIFFUSION SIMULATION SOFTWARE
Ontdek het simulatieprogramma voor roosters van SIG Air Handling, waarmee u voor elk project de
geschikte roosters kan selecteren.
DOWNLOAD
CDSS
De troeven van ons simulatieprogramma zijn:
■ Eenvoudig in gebruik
■ Duidelijke visualisatie van de luchtsnelheid aan de comfortzone
■ Enkel toegankelijk voor professionele gebruikers
■ Beschikbaar in 3 talen (Nederlands, Frans, Engels)
■ Mogelijkheid tot afdrukken van een overzichtelijk en te personaliseren rapport
■ Zowel online als offline beschikbaar
SIG Air Handling
Hoogstraat 180 - 1930 Zaventem - Belgium - T +32 (0)2 725 31 80 - F +32 (0)2 721 04 33 - sales@sigairhandling.be
a brand of SIG Air Handling

Antwerpen Nieuw Zuid
INTELLIGENTE VERWARMING IN NIEUWE WIJK
DANKZIJ WARMTENETWERK EN SATELLIETEN
De bouwsector is constant op zoek naar intelligente en duurzame oplossingen voor de verwarming. In het kader van collectief wonen koppelt
Giacomini – dankzij haar satellieten - de voordelen van een centrale stookplaats voor de primaire kring met die van onderstations die verwarmings-
en sanitair warm water produceren per appartement. De werf Nieuw Zuid is daar een sprekend voorbeeld van...
Tekst & beeld Giacomini / Interbuild
In deze wijk, 12 ha groot, gelegen aan de oevers
van de Schelde, treft men appartementen, handelspanden,
met fietspaden, talrijke groene wijken,
speeloorden en wandelpaden. Het is als het ware
een dorp binnen de stad en men vindt er voor iedereen
wat wils: restaurants, sportinfrastructuren, kantoren,
een crèche, een school en dienstencentra. Dit
concept richt zich tot een breed publiek: ondernemers,
families, studenten, senioren... De wijk wordt
gebouwd met het oog op ecologie en duurzaamheid,
zoals Secchni-Vigano, auteur van het project
en wereldbefaamd voor architectuur en stadsontwikkeling,
het heeft bedacht! De stad Antwerpen
heeft nauw samengewerkt aan de verwezenlijking
van dit project en heeft een “warmtenetwerk” ter
beschikking gesteld.
Een centrale stookplaats, speciaal ontworpen
voor deze site, doet dienst als primaire kring voor
de installatie. Het opgewarmde water (in eerste
instantie gebeurt dat door gas en nadien door
hernieuwbare energiebronnen) circuleert naar de
verschillende gebouwen van Nieuw Zuid via een
netwerk van geïsoleerde buizen die op ± 1 meter
diepte liggen. Vervolgens neemt het secundair
Nieuw Zuid is een dorp binnen de stad. (Beeld: Interbuild)
76 | INSTALLATIEENBOUW.BE

Nieuw Zuid Antwerpen
De wijk wordt gebouwd met het oog op ecologie en duurzaamheid. (Beeld: Interbuild)
Een vlotte technische support van Giacomini,
een efficiënte dienst na verkoop en eventuele
pre-montage, zijn een van de zovele redenen die
ertoe hebben bijgedragen dat Giacomini Benelux
uitgekozen is om mee te participeren in deze buicircuit
de taak over om via satellieten (onderstations)
met warmtewisselaars de warmte naar de
radiatoren te verdelen of om instantaan sanitair
warm water te produceren en dit per gebruiker!
De parameters van deze satellieten worden volledig
elektronisch gestuurd. (Beeld: Giacomini)
Giacomini draagt hier ook haar steentje bij door
de levering van GE556Y601 satellieten die uitermate
geschikt waren voor dit innoverend project:
• Dankzij de intelligente regeling voor sanitair
warm water, kan energie afkomstig van het
primair netwerk (warmtenetwerk) optimaal
benut worden.
• De parameters van deze satellieten worden
volledig elektronisch gestuurd. Het drukverschil
wordt beheerd door een drukregelaar die
instaat voor een perfecte controle en werking
van de individuele verwarmingsinstallaties.
• Elke satelliet is uitgerust met een intelligente
energiemeter om het thermisch verbruik correct
te registreren.
Met de isolatieschaal in PPE van de GE556Y601
wordt oververhitting vermeden in de beperkte
ruimtes van de woningen waar de satellieten
meestal opgesteld staan. (Beeld: Giacomini)
tengewone werf, welcome to the future! Met de
isolatieschaal in PPE van de GE556Y601 wordt
oververhitting vermeden in de beperkte ruimtes
van de woningen waar de satellieten meestal opgesteld
staan. ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 77

THEMA LUCHTBEHANDELING
Stefano P. Corgnati, Prof., Ph. D., REHVA President.
‘DE HVAC-SECTOR MOET HET VOORTOUW NEMEN IN
DE TRANSITIE NAAR EEN POST-CO 2 MAATSCHAPPIJ’
REHVA is de Federatie van Verenigingen voor Verwarming en Luchtbehandeling in Europa. De organisatie is in 1963 opgericht door 9 landen. Bij
de stichtende leden ook de Belgische sectorfederatie Atic, die dit jaar 80 kaarsjes mocht uitblazen. De voorzitter van REHVA, Professor Stefano
Corgnati, stond Installatie & Bouw te woord om een stand van zaken op te maken en vooruit te blikken naar de toekomst.
Tekst Filip Van der Elst | Beeld Rehva
REHVA heeft als missie het uitwisselen van technische kennis, Europees beleid
promoten, standaardisering en het pleit voeren voor gezonde en performante
gebouwen. Vandaag zijn al 26 federaties lid van REHVA, die in totaal
120.000 ingenieurs over heel Europa vertegenwoordigen.
REHVA was sterk betrokken bij het opstellen van de recent EU Energy Performance
of Buildings Directive, die een sterke invloed zal hebben op de HVACsector
van morgen. “We zijn tevreden met de steeds toenemende focus op
de binnenluchtkwaliteit van gebouwen en op de energetische prestaties van
78 | INSTALLATIEENBOUW.BE

LUCHTBEHANDELING THEMA
‘We zien een transitie van het verkopen van HVAC-toestellen of
energie naar het verkopen van comfortgerelateerde diensten’
gebouwen”, aldus Corgnati. Volgens hem is er immers nog werk aan de winkel
wat het energieverbruik betreft. “We moeten dringend het ‘performance
gap’ dichten: het verschil tussen de gecalculeerde energieprestaties en het
eigenlijke energieverbruik. Om dat te kunnen moeten we de invloed van het
gedrag van bewoners op het energieverbruik van gebouwen beter begrijpen.”
Corgnati verwacht daarom veel van de digitalisering van de gebouwen- en
HVAC-sector.
De vernieuwde EPBD introduceerde onder meer de ‘Smart Readiness Indicator’
(SRI). “SRI kan een belangrijke rol spelen in het begrijpen van de energetische
dynamieken die een rol spelen in een gebouw. Maar eerst moet de methodologie
voor SRI nog bepaald worden. Dat is een grote uitdaging, en de
HVAC-gemeenschap moet hierin een voortrekkersrol spelen”, meent Corgnati.
Human-centred design
REHVA gelooft sterk in ‘human-centred design’: een ontwerp dat de kwaliteit
van de binnenlucht maximaliseert, maar tegelijk het energieverbruik naar omlaag
haalt. Corgnati: “Wij willen deze visie prominent maken in de HVAC-sector,
zowel op Europees als op lokaal niveau via onze leden. De HVAC-sector moet
het voortouw nemen in de transitie naar een post-CO 2
maatschappij. We voeren
daarom voortdurend onderzoek uit naar mogelijkheden om de energievraag
te verlagen en de efficiëntie te verhogen door het integreren van hernieuwbare
energiebronnen. Tegelijkertijd bieden ICT, digitalisering en het Internet
of Things veel potentieel. De verbinding met HVAC-systemen kan een nieuw
tijdperk voor het optimaliseren van energieverbruik in gebouwen openen.”
De intrede van datawetenschap in de gebouwenergiesector biedt volgens
Corgnati een unieke kans om nieuwe producten en diensten te creëren. “We
zien een transitie van het verkopen van HVAC-toestellen of energie naar het
verkopen van comfortgerelateerde diensten. Dit is een geheel nieuw model,
waarbij die diensten rechtstreeks aan de eindgebruiker of de gebouweigenaar
verkocht worden. Dit zal een enorme impact op de HVAC-markt en onze
maatschappij hebben.”
‘We bekijken gebouwen niet langer als individuele eenheden,
maar als groepen van geconnecteerde gebouwen.’
Interageren van gebouwen
Gebouwbeheer en data-analyse opent ook perspectieven inzake het laten interageren
van gebouwen, als deel van grotere energiegemeenschappen. “We
bekijken gebouwen niet langer als individuele eenheden, maar als groepen
van geconnecteerde gebouwen, waar verschillende energievectoren kunnen
worden geselecteerd om de verschillende energienoden van de gebruikers te
dekken. De transitie naar een all-electric, gedigitaliseerde, geconnecteerde
en smart interacting gebouwgemeenschap komt er onvermijdelijk aan. Dit is
vergelijkbaar met wat in de mobiliteitssector gebeurt.”
‘We moeten dringend het ‘performance gap’ dichten: het verschil tussen de
gecalculeerde energieprestaties en het eigenlijke energieverbruik.’
Van 26 tot 29 mei organiseert REHVA in Boekarest het CLIMA Congress
2019. Op dit congres zal nog ruimschoots gedebatteerd worden over de perspectieven
en uitdagingen voor de HVAC-sector. ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 79

Hét domotica alternatief!
Eltako Wireless
• Draadloos
• Zonder batterijen
• Zowel drukknoppen als sensoren
• Betaalbaar
• Makkelijk te installeren
• Betrouwbaar
• Flexibel
www.eltako.com/vl
SERELEC NV • Gasmeterlaan 207
• 9000 Gent
09/223.24.29.
info@serelec-nv.be
Garandeer een optimale vochtigheidsgraad in iedere
ruimte met het uitgebreide gamma bevochtigers van
Carel: nu exclusief bij FläktGroup
• Creëren van de ideale vochtigheid tussen 40% en 60% door inbouw van een
bevochtiger in de luchtgroep
• Realiseren van verdampingskoeling met behulp van een adiabatische bevochtiger
• Inzetbaar bij alle mogelijke toepassingen: industrie, ziekenhuizen, cleanrooms,
kantoorgebouwen, hotels, musea, bibliotheken, datacenters etc.
• Keuze uit: adiabatische bevochtigers, stoombevochtigers met weerstanden,
elektroden of gasgestookt en hogedrukbevochtigers
FläktGroup Belgium - Dobbelenbergstraat 7
1130 Brussel - Tel. +32 2 240 61 61
sales.be@flaktgroup.com
www.flaktgroup.be

Balansventilatieunit met
warmteterugwinning
Apure Vent D250
Het meest veelzijdige D-ventilatiesysteem met warmteterugwinning
De Apure Vent D250 is met zijn debiet van 250m³/h ideaal voor
apartementen en kleine woningen. Hij blinkt uit in zijn multi-installatietoepassingen
en hoog EPB rendement, dit allemaal als
stilste van zijn soort.
Deze unit is voorzien van een unieke tegenstroomwisselaar waar -
door gemiddeld circa 96% van de warmte uit de afgevoerde lucht
wordt gebruikt om de verse buitenlucht op te warmen.
De Apure Vent D250 combineert een zeer laag elektisch verbruik
met een zeer hoog thermisch rendement.
Hij is is uiterst installatie- en servicevriendelijk dankzij een waaier
aan flexibele aansluitmogelijkheden.
Elke unit is standaard voorzien van een automatische bypassklep
en een unieke vorstbeveiligingsklep, die beide volledig in de unit
zijn geïntegreerd.
In een opstelling met vraagsturing en een opdeling in zones kan
met behulp van CO 2
sensoren een reductiefactor van maar liefst
0,49 behaald worden, goed voor een E-peil winst van 4 punten.
De voordelen op een rij
• Zeer laag totaal elektrisch verbruik (26W op 175 m³/h) en zeer
stil (43 dBa op 175 m³/h)
• In alle mogelijke posities te plaatsen (vloer, muur, plafond)
• Halvering filtervervangingen door omkeerbaar filter
• Reductiefactor tot 0,49 dankzij 2-zone gestuurd systeem zorgt
voor aanzienlijke EBP reductie
• Makkelijk en overal online te bedienen via de Spider klimaatthermostaat
app
Itho Daalderop Belgium
T 02/207.96.30
E info@ithodaalderop.be
I www.ithodaalderop.be

THEMA LUCHTBEHANDELING
Nieuw lijnrooster
dringt stofafzetting terug
Met het nieuwe lijnrooster PureLine biedt TROX een innovatief antwoord op het probleem van stofafzetting, een ongewenst neveneffect
van de keuze voor lijnroosters. PureLine dringt de hoeveelheid stof die wordt afgezet sterk terug. Zeker in grote gebouwen kan deze
vernieuwing voor een sterke besparing in onderhoudskosten zorgen. Ook het energieverbruik wordt hiermee teruggedrongen.
Tekst Filip Van der Elst | Beeld TROX Belgium
‘In vergelijking met het vorige
model brengen we de
stofafzetting terug van
25% naar 5%’
82 | INSTALLATIEENBOUW.BE

LUCHTBEHANDELING THEMA
De R&D-afdeling van TROX ging op zoek naar een
geoptimaliseerde vormgeving van de lijnroosters, die de
stofafzetting gevoelig kon terugdringen.
Vergelijking wat betreft stofafzetting
op plafond tussen PureLine (links)
en de vorige lijnroosters (rechts).
Bart Pennewaert, Sales Director bij TROX Belgium, legt uit hoe deze innovatie tot stand is
gekomen: “Lijnroosters zijn geliefd bij architecten. Deze roosters zijn immers makkelijk te integreren
in hun ontwerpen, omdat ze vrij discreet geplaatst kunnen worden. Maar voor de
eindgebruiker, of de mensen die instaan voor het onderhoud, gaan ze soms gepaard met een
probleem: lijnroosters kunnen voor overdreven stofafzetting zorgen. Het stof is niet afkomstig
uit de inblaaslucht, want die wordt voorbereid en gefilterd. Het gaat hier om stof uit de omgeving.
De precieze hoeveelheid stofpartikels hangt af van de activiteit die in de ruimte plaats
vindt. Stofafzetting vindt vooral plaats in turbulente zones, waar er een verschil in snelheid van
de luchtbewegingen is. Die turbulentie is niet te vermijden, want we hebben die nodig om de
binnengebrachte lucht snel te mengen met de omgeving. Alleen dan kunnen we een comfortabele
temperatuur en luchtverdeling garanderen.”
Minder energieverbruik
Daarom ging de R&D-afdeling van TROX in Duitsland op zoek naar een geoptimaliseerde vormgeving
die de stofafzetting gevoelig kon terugdringen. PureLine is het resultaat. “In vergelijking
met het vorige model brengen we de stofafzetting terug van 25% naar 5%. Je zou dus kunnen
stellen dat het vijf keer langer duurt vooraleer je het plafond moet reinigen”, stelt Pennewaert.
“Bovendien beperken we het energieverbruik omdat er minder drukverlies optreedt. PureLine
geniet verder van een bijzonder stille werking.”
Aan de ontwikkeling van PureLine ging heel wat onderzoek vooraf. Een intensieve testmethode
nam ongeveer één jaar in beslag. “In een speciaal daarvoor gecreëerde testruimte in de universiteit
van Aken brachten we stof binnen. Na verloop van tijd maten we op fotografische wijze
de concentratie en contrast van stof. We maakten vergelijkingen met andere types roosters, tot
we het optimale resultaat bereikten. Dit was een intensieve testprocedure, zeker omdat we er
tijd voor moesten nemen. Stof zet zich immers niet onmiddellijk af.”
Grote gebouwen
Het PureLine-lijnrooster kan in elk type project van pas komen om stofafzetting tegen te gaan,
maar met dit product mikt TROX toch vooral op grote gebouwen, zoals luchthavens of hospitalen.
Pennewaert: “Voor het onderhoudsteam van zo’n groot gebouw is het een enorm verschil
om de inblaasroosters en plafonds om de 2 à 3 jaar te moeten reinigen, in plaats van tweemaal
per jaar. Ook voor de installateur is de werking vereenvoudigd. Hij kan het rooster monteren
zonder dat hij daarvoor een beroep moet doen op extra gereedschap.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 83

THEMA LUCHTBEHANDELING
EEN VENTILATIEOPLOSSING
VOOR ELKE TOEPASSING
SIG Air Handling zorgde mee voor een aangenaam binnenklimaat in BMW-garage Gregoir.
Met een breed gamma aan producten inzake ventilatie slaagt SIG Air Handling erin om voor alle mogelijke situaties een oplossing te voorzien.
Deze firma neemt de noden van de installateur ter harte, onder meer door de klemtoon te leggen op units die eenvoudig te hanteren zijn, en
door warmtepompen en ventilatie als één pakket te zien: “Een logische keuze, en zo heeft de installateur slechts één aanspreekpunt nodig.”
Tekst Filip Van der Elst
| Beeld SIG Air Handling
Danny De Backer, Product Manager Ventilation: “We bieden een breed gamma
aan voor luchtbehandeling en ventilatie, gaande van kleine, compacte
units tot grote, modulaire luchtgroepen. Er is een brede waaier aan mogelijkheden,
zodat we aan alle mogelijke eisen in een lastenboek kunnen voldoen.”
Uitgebreid gamma
In de categorie compacte units zijn er de HRS (met platenwisselaar) en HRS-R
(met een roterend wiel). Deze kleine, compacte units kunnen voorzien worden
van een horizontale of verticale uitblaas. Een topaansluiting kan handig zijn
in plekken met weinig ruimte. HRS WTW-unit kan debieten aan van 350 tot
4.000 m³/h. Deze toestellen zijn opgenomen in de EPB databank. “Bijgevolg
is dit toestel is uitstekend voor een installateur die een welbepaald E-peil
moet behalen”, aldus De Backer.
AmberAir Compact is naast EPB ook Eurovent gekeurd en is geschikt voor
debieten van 500 tot 8.000 m³/h. De plug-and-play unit is beschikbaar in
zowel een horizontale en verticale uitvoering, steeds met tegenstroomwisselaar.
Het is ook mogelijk om te kiezen voor een platte versie (CXP) die in het
84 | INSTALLATIEENBOUW.BE

LUCHTBEHANDELING THEMA
BMW-GARAGE GREGOIR IN DENDERMONDE
Eén opvallende verwezenlijking van SIG Air Handling is de BMW-garage Gregoir in Dendermonde. SIG Air Handling werkte hier samen met installateur
Borcalor het ontwerp uit.
In een garage van een prestigieus automerk als BMW is comfort natuurlijk belangrijk. Yves Deliën, Account Manager HVAC bij SIG Air Handling,
licht toe: “We moesten zorgen voor een aangenaam binnenklimaat en ermee rekening houden dat er veel glaspartijen in het gebouw verwerkt zitten.
Daarom is er gewerkt met vloerverwarming in combinatie met plafondcassettes. De vloerverwarming wordt gevoed met vier ketels in cascade, en
de koeling wordt voorzien door een Thermocold Domino warmtepomp van 300 kW. Dankzij een change-over toepassing kunnen we met dezelfde
eindgebruikers zowel koelen als verwarmen”, aldus Deliën.
De luchtgroepen op het dak zijn van het type Salda AmberAir. SIG Air Handling leverde ook de Multi-jet roosters voor ventilatie. Deliën: “Deze roosters
laten toe om een hoog luchtdebiet in de ruimte te plaatsen, zonder dat dit hinder oplevert voor de klanten. Deze roosters produceren immers
zeer weinig geluid en zijn esthetisch verantwoord. Een simulatie van alle roosters werd ook op voorhand gemaakt in ons eigen programma CDSS.”
SIG Air Handling blikt tevreden terug op dit project. De firma werkte al eerder goed samen met Borcalor en concessiehouder Gregoir, en werkt op
dit moment aan een soortgelijk project aan de BMW-vestiging van Gregoir in Jette. “Dat is een teken van vertrouwen. De samenwerking tussen de
partijen verloopt optimaal en het eindresultaat stemt de eindklant tevreden”, besluit Deliën.
’We kunnen aan alle
mogelijke eisen in een
lastenboek voldoen’
BMW-garage Gregoir in Dendermonde.
plafond kan ingebouwd worden, weliswaar aan een lager debiet. De toestellen
zijn bijzonder toegankelijk, en het vervangen van componenten gebeurt
snel en probleemloos.
SIG Air Handling lanceert ook de nieuwe unit AmberAir Compact RH, met
een roterend wiel en debieten van 6.500 m³/h tot 12.000 m³/h. In een
latere fase volgen er nog versies die zowel lagere als hogere debieten aankunnen.
Alle plug-and-play units kunnen eenvoudig gekoppeld worden met het
gebouwbeheersysteem, en dit op verschillende manieren.
AmberAir bestaat ook in modulaire, op maat gemaakte uitvoering voor grote
projecten zoals productiehallen of showrooms. Deze wordt in verschillende
modules geleverd en kan debieten aan van 500 tot 85.000 m³/h.
Airco en ventilatie
SIG Air Handling wil te allen tijde snel op de bal kunnen spelen: gespecialiseerde
technici van het bedrijf kunnen ter plaatse assisteren bij de opstart en
inregeling op maat. De Backer: “Bovendien bieden we voor airco en ventilatie
een totaalpakket aan. Deze twee onderdelen kunnen eenvoudig worden gekoppeld.
En aangezien wij in beide sectoren gespecialiseerd zijn, wordt het
Op het dak van BMW-garage Gregoir staan de luchtgroepen,
van het type Salda AmberAir.
er voor de installateur een stuk gemakkelijker op. Hij heeft zo slechts één
contactpersoon. Ook de opstart wordt een stuk eenvoudiger door, want één
technieker van SIG Air Handling kan de volledige opstart op zich nemen en
de toestellen op elkaar afstemmen, alsook koppelen aan een gebouwbeheersysteem.”
Een ander voordeel voor de installateur is dat SIG Air Handling
3D-modellen voorziet in CAD en Revit. ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 85

THEMA LUCHTBEHANDELING
Ook in Aalst werden de servomotoren van Belimo gebruikt voor een specifieke temperatuurregeling in de crematieovens van DFW Europe.
SERVOMOTOREN, VENTIELEN EN SENSOREN
IN NIEUW CREMATORIUM IN AALST
Net buiten Aalst werd in het najaar van 2018 het nieuwe crematorium Westlede in gebruik genomen. Het gebouw
werd ontworpen door KAAN Architecten, dat in 2012 de internationale ontwerpwedstrijd won. In het gloednieuwe
crematorium zullen 3.000 crematies per jaar en 8 plechtigheden per dag plaatsvinden. Installateur Vandewalle stond,
in samenwerking met Ecompany, in voor het technische ontwerp en de levering. Samen met crematoriumspecialist
DFW Europe deden ze een beroep op de oplossingen van Belimo om een comfortabele HVAC-regeling te garanderen.
Tekst Filip Van der Elst | Beeld Belimo
86 | INSTALLATIEENBOUW.BE

LUCHTBEHANDELING THEMA
De OEM DFW Europe, gespecialiseerd in apparatuur voor crematie, werkt al
jaren nauw samen met Belimo. Ook in Aalst werden de servomotoren van
Belimo gebruikt voor een specifieke temperatuurregeling in de crematieovens.
Opvallend hierbij is de looptijd: deze is 35 seconden in plaats van de traditionele
150 seconden.
Waterzijdige producten
Al meer dan 20 jaar heeft Belimo waterzijdige producten in zijn assortiment
opgenomen. Dit zijn corrigerende organen voor heetwater- en ijswaterinstallaties.
Inmiddels duiken deze in de installatiemarkt steeds vaker op als standaardproduct.
Daarom leverde Belimo voor dit project 2-weg (regel)kogelkranen, 3-weg
regelafsluiters, vlinderkleppen, alsook de intelligente EPIV, een 2-weg elektronisch
drukonafhankelijke regelkogelkraan. Deze EPIV is als corrigerend
orgaan bij elke wisselaar te vinden (18 stuks), en communiceert op Modbus.
Dankzij een EPIV die op Modbus werkt wordt het mogelijk om op afstand te
kunnen inregelen, en op afstand in real-time gegevens inzichtelijk te maken.
“Deze EPIV heeft een laag energieverbruik en kan voor 100% luchtdicht worden
afgesloten. Deze eigenschappen maken van de EPIV een bijzonder duurzaam
product”, aldus Danny De Laater, Manager Technical Support bij Belimo.
‘Er is gekozen voor
servomotoren met een looptijd
van 35 seconden’
Multisensor voor meting van onder meer temperatuur, CO2, Rv (ook in
Modbus / BACnet beschikbaar)
Het speerpunt van de aanpak van Belimo, is de nadruk op flow. “Steeds meer installateurs
zien de voordelen van zowel de Belimo EPIV als van zijn grote broer,
de Energy Valve. Helaas is dat nog niet zo bij de studiebureaus, die nog veel in
termen van ‘druk’ denken”, zegt De Laater. Dankzij de op flow gerichte aanpak
wil Belimo de duurzaamheid in de hand werken. Er wordt immers gekeken naar
de werkelijke vraag: hoeveel liter is nodig om koeling of warmte te bereiken? De
EPIV gebruikt immers enkel energie wanneer dat nodig is. Alles wordt in realtime
gemeten en afgestemd op de werkelijke vraag van de installatie: de pomp
mag pas bijschakelen als er niet voldoende door de klep stroomt.
Sensoren
Sinds een aantal jaren heeft Belimo een breed gamma aan sensoren. Dat bevat,
naast de actieve en passieve temperatuuropnemers, ook combinatiesensoren,
zoals CO²/VOC-sensoren met temperatuuropneming. Ook in dit project werd
gekozen voor zo’n combinatieoplossing. Belimo leverde in Aalst de 22DTH-11M:
een sensor die zowel de actieve luchtvochtigheid als de temperatuur opmeet.
Tevens zijn de druksensoren zowel lucht- als waterzijdig toegepast. Zo is de
22WP-115 als systeemdrukopnemer toegepast.
Naast ultrasone sensoren heeft Belimo ook traditionele
drukopnemers in zijn gamma.
Net als de servomotoren van Belimo genieten ook de sensoren van Belimo
van enkele unieke eigenschappen: naast de standaard garantie van vijf
jaar is onder meer de beschermingsgraad van nagenoeg alle sensoren standaard
NEMA 4X / IP65. ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 87

THEMA LUCHTBEHANDELING
‘LUCHTBEHANDELING VEREIST
EEN CONCEPTMATIGE AANPAK’
Luchtbehandeling en luchtkwaliteit winnen steeds meer aan belang. Ook de fabrikant Reznor zet zijn beste beentje voor om geschikte oplossingen
te bieden. Zo heeft distributeur Molimex-therm een breed gamma aan producten, waarmee de distributeur (en tevens fabrikant van de
Reznor-producten) onder meer in showrooms van automerken al haar expertise heeft bewezen.
Tekst: Filip Van der Elst | Beeld: Molimex-therm
Molimex-therm heeft een uitgebreid gamma inzake
luchtbehandeling. “Onze grote sterkte is dat we
bijzonder conceptmatig denken”, aldus Sales Manager
Benelux Wim Ros. “We leveren niet zomaar
producten. Samen met de klant en de installateur
denken we mee over het totaalconcept, wat sterk
bepaald wordt door de sector van de klant. Zo zijn
er voor een zorgproject hele andere eisen van tel
dan voor een industriehal of een sportzaal.”
Indien er wel gevraagd wordt naar warmterecuperatie,
heeft Molimex-therm met REZ een bijzonder
geschikte oplossing in huis. Deze gasgestookte luchtbehandelingskast
is beschikbaar in een range van
30 tot 360 kW, en kan debieten tot 145.000 m³/u
aan. Een andere optie is de all-in-one rooftopunit van
Reznor, met een debiet van maximaal 51.000 m³/u.
Deze biedt de mogelijkheid om een warmtepomp te
integreren. “De keuze tussen REZ of de rooftopunit
hangt af van het vereiste ventilatiedebiet: als er meer
dan 30 procent verse lucht van het totale debiet nodig
is, dan is een REZ de juiste keuze”, zegt Wim Ros.
De rooftopunit van Reznor kan ook voorzien worden
van directe expansie en warmteterugwinning. “Een
direct expansiecircuit is kort en wordt centraal ge-
PREEVA, REZ of rooftop
De mogelijkheden voor luchtbehandeling binnen
Molimex-therm zijn grosso modo op te delen in drie
blokken. Voor kleinere toepassingen (debieten van
1.800 tot 14.000 m³/u) is er de compacte luchtbehandelingskast
van Reznor, PREEVA. “Hier is geen
warmterecuperatie op voorzien. PREEVA komt goed
van pas voor het compenseren van dampkappen in
horecazaken, of in processen waar veel verse lucht
wordt gevraagd en het niet mogelijk is om de recirculatielucht
te gebruiken”, aldus Wim Ros.
REZ is beschikbaar in een range van 30 tot 360 kW, en kan debieten tot 145.000 m³ /u aan.
88 | INSTALLATIEENBOUW.BE

LUCHTBEHANDELING THEMA
plaatst. Met het oog op de vernieuwde wetgeving
rond F-gas is dit interessant, hoe kleiner het koelcircuit,
hoe minder koelmiddelinhoud. Hierdoor is het
CO² -equivalent laag en het effect op het milieu
klein”, aldus Wim Ros. Bovendien hoeft het direct
expansiecircuit in het tussenseizoen niet gebruikt te
worden om te koelen. “Dan volstaat het om de gratis
buitenlucht in te zetten om de ruimte binnenin af te
koelen. Enkel tijdens de zomerhitte moet het koelcircuit
geactiveerd worden.”
Beleefruimtes
De samenleving verandert, en zo ook de vereisten
die met welbepaalde opdrachten gepaard gaan.
Wim Ros demonstreert met een voorbeeld. “We
zijn erg actief in showrooms van autodealers. Zo’n
showroom is al lang geen gewone garage meer:
dit zijn echte ‘beleefruimtes’ geworden, waar een
beleving voor de klant wordt georganiseerd met
salons en business corners, om te kunnen werken
terwijl je wacht. Uiteraard heeft dit ook gevolgen
voor de vereisten qua klimatisatie en luchtbehandeling.
Een goede, modulerende werking is essentieel
om voor de juiste luchtkwaliteit te kunnen zorgen.”
Dat was ook het geval in twee autogarages van
Jennes in Zaventem, voor de merken Volkswagen
en Skoda. Een aangenaam en comfortabel
klimaat was een essentiële vereiste. Er werd
daarom gekozen voor rooftopunits, met zowel een
warmtepomp als gasverwarming. Wim Ros: “Als de
buitentemperatuur hoger is dan 6 °C, werkt het
toestel in warmtepompmodus. Als de buitentemperatuur
lager ligt, met een lager rendement van
de warmtepomp tot gevolg, schakelt de unit over
op gas. Verder wordt er gebruik gemaakt van temperatuurcontrole
en CO 2
-sturing om de ventilatie
bij te sturen en zo de vereiste hoeveelheid verse
Voor kleinere toepassingen (debieten van
1.800 tot 14.000 m³/u) is er de compacte
luchtbehandelingskast van Reznor, PREEVA.
Wim Ros: ‘Onze grote sterkte is dat we
bijzonder conceptmatig denken.’
lucht binnen te brengen. Dit is afhankelijk van het
aantal mensen dat zich in de zaak bevindt. Luchtgordijnen
aan de inkom zorgen ervoor dat er geen
vuil en stof binnenkomt en dat de energie in de
geklimatiseerde ruimte blijft.” ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 89

THEMA LUCHTBEHANDELING
BESPAREN OP ENERGIE-
EN INSTALLATIEKOSTEN
MET NIEUWE CONDENSATIESTOOMBEVOCHTIGER
DriSteem komt met een innovatieve oplossing voor luchtbevochtiging op de proppen: de gasgestookte DriSteem condensatiestoombevochtiger
GTS ® LX, nieuw op de Belgische markt. Dit toestel combineert een hoog rendement (103%) met ultra-lage NOx.
Tekst Filip Van der Elst | Beeld DriSteem
van het gebouw uitsteken, om terugslag te vermijden. Bovendien moest de
schouw in inox uitgevoerd zijn. Nu volstaat een schouw in klassiek PVC, en
deze kan gewoon door de wand gevoerd worden. Ook de hoogte speelt geen
rol. Dat is te danken aan de lage rookgastemperatuur. Dit haalt de installatiekost
drastisch naar omlaag, want er kan een goedkopere PP/PE schouw
voorzien worden.” Bovendien werkt de GTS® LX met alle soorten water: “stadswater,
onthard water of gedemineraliseerd water: alle types water zijn mogelijk,
zonder dat het toestel moet omgebouwd worden als je van het ene naar
het andere type water overschakelt”, aldus Briers.
Het hoge rendement gaat gepaard met een ultra-lage NOx (emissie < 20
ppm), wat bijdraagt tot een schonere omgeving. Het toestel vodoet zo aan de
Door gebruik te maken van condensatietechniek slaagden de ontwerpers
er in om het rendement te verhogen tot 103%.
DriSteem is steeds op zoek naar oplossingen met het hoogst mogelijke rendement.
Deze nieuwe GTS® LX beantwoordt aan die verwachtingen. Door
gebruik te maken van condensatietechniek slaagden de ontwerpers erin om
het rendement te verhogen tot 103%. Een opmerkelijke verbetering tegenover
de 92 à 93% die bij vorige toestellen gehaald werd, en dus een garantie
op een stevige energiebesparing. “Bij vorige, niet-condenserende toestellen,
stond een hoge schouwtemperatuur deze verwezenlijking in de weg”, zegt
Marc Briers van DriSteem Belgium. “Het voedingswater wordt voorverwarmd
met behulp van de (vochthoudende) verbrandingsgassen, van 205 °C. Tevens
wordt, in de tweede trap van de duale warmtewisselaar, de verbrandingslucht
voorverwamd. Zo zakt de schouwtemperatuur tot onder de 60 °C: 55 à 56 °C
om precies te zijn. Dat is uniek op de Belgische markt.“
‘Het is mogelijk om het
toestel in minder dan een
jaar terug te verdienen’
DriSteem voorziet calculatieprogramma’s die het mogelijk maken om de potentiële
energiebesparing te berekenen. “Het is mogelijk om het toestel in
minder dan een jaar terug te verdienen”, stelt Briers.
Goedkopere PP/PE schouw
Eén van de voordelen van de innovatie is dat er geen, soms gecompliceerde,
lange schouw meer vereist is. “Bij vorige toestellen moest die boven het dak
DriSteem heeft ook inspanningen geleverd om van
de GTS® LX een bijzonder compact toestel te maken.
90 | INSTALLATIEENBOUW.BE

LUCHTBEHANDELING THEMA
strengste milieunormen. De modulerende regeling (20-100%) zorgt voor een
accurate en snelle vochtigheidssturing: de GTS® LX biedt zo een consistente
output in functie van de condities en bevochtigingsvraag.
Eerste gasgestookte hygiënetoestel op de markt
De GTS® LX bevat eveneens een volledig automatisch watermanagement met
instelbare afvoer- en spoeltijden, einde-seizoen-leegloop van de tank waterkwaliteit,
constante meting en bewaking waterniveau in de tank. De bodem
van de tank is dermate geconcipieerd dat deze volledig geledigd wordt: er is
dus geen stilstaand water en bijgevolg ook geen risico op verontreinigingen
en bacteriegroei tijdens de stilstand van de bevochtiger, buiten het bevochtigingseizoen.
‘Het toestel voldoet
aan de strengste
milieunormen’
DriSteem heeft ook inspanningen geleverd om van de GTS® LX een bijzonder
compact toestel te maken. De kleinste versie, met een capaciteit van 23 kilogram
stoom per uur, meet 60 op 60 centimeter en kan tegen de wand bevestigd
worden. Deze toepassing is uitstekend geschikt voor kleinere gebouwen.
De GTS® LX is natuurlijk ook in grotere uitvoeringen beschikbaar, met een
capaciteit die tot 272 kilogram stoom per uur kan gaan. Zowel binnen-als buitenopstelling
is mogelijk. Dankzij het ingebouwde stoomverdelingssysteem
kunnen relatief grote afstanden tussen het toestel en de luchtbehandelingskasten
overbrugd worden.
GTS® LX leent zich voor toepassingen in grote kantoorgebouwen, ziekenhuizen,
musea,… DriSteem Belgium leverde onder meer al aan Campus
Corda in Hasselt. ❚
• Condensatieprincipe leidt tot een hoogst
mogelijk rendement van 103 %.
• Ultra-lage NOx voor een schone omgeving
en voldoet aan de strengste voorwaarden:
NOx emissie < 20 ppm.
• Verlaagde installatiekosten: door het
vernieuwde condensatieprincipe blijft
de rookgastemperatuur altijd < 60°
C waardoor een goedkopere PP/PE
rookgasafvoer kan voorzien worden.
• Modulerende regeling (20-100%) voor een
accurate en snelle vochtigheidsregeling,
een consistente output in functie van de
condities en bevochtigingsvraag.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 91

THEMA HOOG- EN LAAGSPANNING
ELEKTRICITEIT
VIJF KEER ZO
DUUR DAN GAS
‘Elektriciteit is duur’: het lijkt in België een even waterdichte wetmatigheid als de stelling
‘water is nat’. De hoge elektriciteitsprijs is het gevolg van enerzijds politieke keuzes, zoals
de bovengemiddelde belastingsdruk op elektriciteit, en anderzijds van de onzekerheid over
de kernuitstap. Intussen blijft de hoge elektriciteitsprijs een rem op de doorbraak van technologieën
als de warmtepomp. ›
Tekst: Filip Van der Elst
92 | INSTALLATIEENBOUW.BE

HOOG- EN LAAGSPANNING THEMA
‘Officieel sluiten de
zeven kerncentrales
in België in 2025’
INSTALLATIEENBOUW.BE | 93

THEMA HOOG- EN LAAGSPANNING
Toen verschillende kranten afgelopen zomer uitpakten met het bericht dat
‘stroom nergens zo duur is als in België’, was dat niet meer dan de bevestiging
van iets wat vele mensen al lang vermoedden. De elektriciteitsprijs is al
jarenlang onderwerp van discussie, en de cijfers van Eurostat leken dat alleen
maar te bevestigen. De feiten: een Belgisch gezin betaalt 0,28 euro per kilowattuur
elektriciteit. Uitgaande van een gemiddeld jaarverbruik van 3.500
kilowattuur komt dit neer op 996 euro per jaar: 80 procent meer dan een
doorsnee gezin in andere Europese landen betaalt. In geen enkel land uit het
onderzoek is stroom duurder, al moet er wel bij gezegd worden dat Duitsland,
Italië en Spanje niet in de analyse zijn opgenomen. Maar in Nederland en
Frankrijk ligt de jaarlijkse rekening meer dan 400 euro lager.
25 procent boven het Europese gemiddelde
In België zijn de basisprijzen van de leveranciers al bij de duurste in Europa –
met 7 cent per kW liggen die basisprijzen 25 procent boven het Europese gemiddelde.
Maar een minstens even belangrijke factor, zijn de hoge netkosten
(de hoogste van alle onderzochte landen: 25 procent van wat de Belg betaalt
gaat naar de producent of leverancier) en de heffingen en belastingen die
de regering heft op elektriciteit. Enkel in Denemarken en Portugal ligt de
belastingsdruk op elektriciteit nog hoger.
In Knack merkte Marc Van den Bosch van de Federatie van Belgische Elektriciteits-
en Gasbedrijven (FEBEG) op dat de prijzen niet alleen in België stijgen,
maar ook in andere Europese landen. Bovendien, zo stelt Van den Bosch, “zijn
de prijzen tussen 2006 en 2016 bijna constant gedaald. Ook na de recente
klim zitten we nog maar op het niveau van 2011. Alleen voelde de consument
daar weinig van, omdat de andere onderdelen van de factuur, zoals belastingen,
distributie- en transmissiekosten, zijn gestegen.”
‘De kernuitstap wordt wellicht
één van de twistpunten van
de komende federale en
regionale verkiezingen’
De keuze om energie sterk te belasten is natuurlijk een politieke keuze,
zoals Ronnie Belmans van onderzoekscentrum EnergyVille uitlegt aan De
Standaard: “Groenestroomcertificaten, openbare dienstverlening en sociale
verplichtingen zoals elektriciteit voor lage inkomens zitten in België in de
elektriciteitsfactuur verwerkt. In andere landen komt dat uit de algemene
middelen.”
Het einde is niet in zicht: in januari verscheen in Het Nieuwsblad het bericht
dat de stroom in de toekomst wellicht nog duurder zal worden. Dat komt
omdat ‘prijsbrekers’, de kleinere leveranciers die zichzelf met lage tarieven in
de markt zetten, het steeds moeilijker (zullen) krijgen. Dat is het gevolg van
de prijsstijgingen op de energiemarkten, waardoor de prijsbrekers het steeds
moeilijker hebben om de lage tarieven naar de bevolking toe te behouden.
Volgens Christophe Degrez van Eneco zijn hoge elektriciteitsprijzen onvermijdelijk,
vanwege de massale investeringen die in België moeten gebeuren in
de verdere uitbouw van de windenergie op zee, de versterking van de elektriciteitsnetten
en de nood aan nieuwe elektriciteitsproductie ter vervanging
van de kerncentrales.
Een Belgisch gezin betaalt 0,28 euro per kilowattuur elektriciteit. Uitgaande van een gemiddeld jaarverbruik van 3.500 kilowattuur komt dit neer op
996 euro per jaar: 80 procent meer dan een doorsnee gezin in andere Europese landen betaalt.
94 | INSTALLATIEENBOUW.BE

HOOG- EN LAAGSPANNING THEMA
‘De keuze om energie
sterk te belasten is een
politieke keuze’
Onzekerheid
Het woord is gevallen: kerncentrales. Wellicht het meest polariserende onderwerp
met betrekking tot energie. Moeten België nu net meer of minder een
beroep doen op kernenergie? Meer, zeggen voorstanders, want het is een
propere technologie die ons land in staat stelt om de klimaatdoelstellingen te
behalen. Een kerncentrale stoot immers geen CO 2
uit. Tegenstanders hekelen
dan weer de hoge kosten, de risico’s die centrales met zich meebrengen en
het radioactief afval. Zij geloven in een model gebaseerd op hernieuwbare
energie, met conventioneel aardgas in de overgangsperiode.
Officieel sluiten de zeven kerncentrales in België in 2025. Om de bevoorradingszekerheid
te garanderen moeten er zeven nieuwe gascentrales gebouwd
worden. De ontslagnemende regering Michel-II keurde in januari
nog een wetsontwerp goed dat die bouw een duwtje in de rug moet geven.
Toch is de kernuitstap verre van een feit, en wellicht wordt dit onderwerp
zelfs één van de twistpunten van de komende federale en regionale verkiezingen.
N-VA toont zich daarbij een grote voorstander van kernenergie.
Tekenend in dat opzicht is de aanwezigheid van de Amerikaanse lobbyist
Michael Shellenberger op een campagnedag van de partij. Shellenberger is
een zogenaamde ecomodernist en legt de nadruk op kernenergie als oplossing
voor het klimaatvraagstuk.
Marktwerking verstoord
Het is mede die onzekerheid over de toekomst van ons energiemodel die de
hoge elektriciteitsprijzen mee in stand houdt. “Zolang er geen duidelijkheid
bestaat over de kernuitstap, wordt er niet geïnvesteerd. Het verstoort dus de
marktwerking”, aldus Belmans. “Zolang beleidsmakers de deadline voor het
sluiten van de kerncentrales in vraag blijven stellen, zullen bedrijven en consumenten
twijfelen om te investeren in duurzame alternatieven”, stelde de Associatie
voor thermische technieken in België (ATTB) afgelopen maand nog.
Een definitieve beslissing over de kernuitstap en een langetermijnvisie op de
energietransitie, zonder marktverstorend te werken, zijn voor ATTB essentieel.
Innovatieve technieken die op elektriciteit werken, hebben het moeilijk als
gevolg van de hoge elektriciteitsprijzen. En dan hebben we het natuurlijk in
de eerste plaats over warmtepompen, die maar moeilijk doorbreken omdat
gas een pak goedkoper is dan elektriciteit – en dan komt de gebruiker al
snel uit bij een (condenserende) gasketel. “In 2017 werd door onze overheid
een groene taxshift voorgesteld: door meer belastingen te heffen op fossiele
brandstoffen en minder op elektriciteit moest het gebruik hiervan aantrekkelijker
worden. Maar wat stelden we vast in 2018? Elektriciteit kostte 5,7 keer
meer dan gas! We zijn daarmee het duurste land van Europa voor elektriciteit”,
aldus ATTB. ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 95

THEMA HOOG- EN LAAGSPANNING
‘SMART PANELS’
IN OPMARS IN ELEKTROTECHNIEK
‘The internet of things’ zet zich door in alle sectoren, niet het minst in de elektrotechniek. Slimme stroomverdelingsborden
zijn de toekomst willen we een antwoord bieden op de uitdaging van de stijgende stroombehoefte
en de beperking van onze CO 2
-uitstoot. Elektrodistributeur Cebeo ziet het dan ook als zijn taak om innovaties op
dat gebied via de installateur bij de eindklanten aan de man te brengen.
Tekst Liesbeth Verhulst | Beeld Cebeo
Ook voor de bedrijfszekerheid zijn ‘smart panels’ een goede zaak.
Ze kunnen fouten detecteren en zo productiestilstand voorkomen.
96 | INSTALLATIEENBOUW.BE

HOOG- EN LAAGSPANNING THEMA
Power monitoring begint bij ‘meten is weten’ en precies daarin schuilt de meerwaarde van slimme verdeelkasten.
“Laagspanningskasten ondergaan vandaag een fikse omwenteling, in die
zin dat stroomverdeling er in de zeer nabije toekomst heel anders zal gaan
uitzien”, steekt Filip Vanhalst, divisiemanager elektrotechnics bij Cebeo, van
wal. “Deze omwenteling kadert binnen de grote uitdaging waar we als sector
voor staan: de stroombehoefte in de wereld zal tegen 2030 verdubbelen,
terwijl we tegelijk onze CO 2
-uitstoot moeten halveren. Wij beschouwen dat
niet louter als een uitdaging maar ook als een opportuniteit om slimme verdeelkasten
of zogenaamde ‘smart panels’ bij onze klanten, de installateurs,
aan de man te brengen. Als marktleider binnen de elektrodistributie is het
onze taak om de klant te informeren en op te leiden over de innovaties van
onze fabrikanten. Deze laatsten zetten hier sterk op in. Toch is de markt, en
daarmee doel ik op zowel de installateur als eindgebruiker, vandaag nog niet
altijd op de hoogte van de mogelijkheden die er zijn.”
Meten is weten
En die mogelijkheden zijn legio. De voornaamste innovatie zit hem in het
Internet of Things. Stroomverdelingsborden zijn meer en meer geconnecteerd
en kunnen communiceren met allerhande toestellen. “Eindgebruikers, zowel
‘Stroomverdeling zal er in de
zeer nabije toekomst heel
anders gaan uitzien’
in de industriële, tertiaire als residentiële sector, willen weten waar de grote
energieverbruikers zitten en zelf de touwtjes in handen nemen. Alles begint
bij ‘meten is weten’ en precies daarin schuilt de meerwaarde van deze slimme
verdeelkasten”, zegt Filip Vanhalst. “Smart panels laten toe om de perfecte
balans te vinden tussen energiezuinigheid en comfort. Afstand is bovendien
geen punt meer. De installateur of eindklant kan vanop kantoor of op de
baan ingrijpen of bijsturen. Ook voor de bedrijfszekerheid zijn ‘smart panels’
een goede zaak. Ze kunnen fouten detecteren en zo productiestilstand voorkomen.
Daar komt nog bij dat de veiligheid, zowel van personen als van de
omgeving, beter gegarandeerd is.” ›
INSTALLATIEENBOUW.BE | 97

Ingenieursbureau voor bouw en techniek
● sanitaire en brandbestrijdingsinstallaties
● verwarming, verluchting en klimatisatie
● elektrotechnische uitrusting
● transportsystemen
● bijzondere medische technieken
met rationeel gebruik van energie, water en grondstoffen
in het kader van ecologisch en duurzaam bouwen
Voor alle vacatures, contacteer:
Edwin SEGERS Ing. Bouwkunde en Elektromechanica
Ilse CROMHEEKE Lic.Wetenschappen
Sportstraat 42 - 44 - 2160 WOMMELGEM - e-mail: info@botec.be - www.botec.be
tel: 03 354 36 18 - fax: 03 354 41 92
DATA NETWORK SOLUTIONS
FIBER OPTICS
ELECTRICITY
Populierenstraat 1
9620 Zottegem
+32 472 01 42 22
+32 472 01 42 20
info@indulek.be
www.indulek.be

HOOG- EN LAAGSPANNING THEMA
Smart panels laten toe om de perfecte balans te vinden tussen energiezuinigheid en comfort.
‘Wij helpen de klant om door het bos de bomen te blijven zien’
Gericht advies en opleiding
Cebeo wil de markt laten kennismaken met de wereld van de ‘smart panels’.
Dat doet de distributeur op verschillende manieren. Filip Vanhalst: “Het is onze
taak om zo goed mogelijk in te spelen op de vraag van de klant en het juiste
aanbod te selecteren uit de vele innovaties die op de markt voorhanden zijn. Wij
helpen de klant als het ware om door het bos de bomen te blijven zien. Daar
staat ons label ‘approved by Cebeo’ voor. Installateurs weten dat wanneer ze bij
ons een product aankopen, het kwalitatief is en door ons wordt ondersteund.
We hebben dit label in het verleden verdiend en willen dat ook elke dag blijven
waarmaken.” Anderzijds stemt Cebeo ook zijn opleidingen af op de innovaties
in de markt, zowel intern als extern. “We hebben in onze verkooporganisatie,
die verdeeld is over vier regio’s, drie niveaus van kennis bepaald. Het hoogste
niveau zijn de experts die in onze regionale competentie centers uitsluitend
bezig zijn met slimme installaties. Wij maken hen vertrouwd met de technologie
en zij adviseren aan de klant wat voor hem de beste oplossing is”, aldus Filip
Vanhalst. Cebeo biedt ook opleidingen aan voor installateurs in de Cebeo Campus.
In het aanbod voor 2019 is ook een opleiding rond ‘smart panels’ voorzien.
Verder voert Cebeo ook marketingcampagnes samen met zijn leveranciers om
de innovaties in de sector bekend te maken. Op de beurs Cebeo Technologie
2019 in Brussels Expo van 21 tot 23 mei zullen ook de ‘smart panels’ in de
kijker staan, naast andere innovaties van de fabrikanten. ❚
INSTALLATIEENBOUW.BE | 99

THEMA HOOG- EN LAAGSPANNING
Nieuwe interconnector
verbindt elektriciteitsnetten
van VK en België
De Nemo Link ® interconnector is een joint venture tussen de transmissieoperatoren Elia (België) en National Grid (VK) om met behulp van HVDC-technologie
(high voltage direct current) elektriciteit tot 1000 MW uit te wisselen tussen de twee landen. Nemo verbindt het Belgische en Britse stroomnet via
onderzeese elektriciteitskabels. Deze nieuwe HVDC-interconnectie van 140 km lengte verhoogt de leveringszekerheid voor beide landen, want hiermee
wordt import en export van elektriciteit mogelijk en wordt de integratie van hernieuwbare energie in het net ondersteund. De Europese Commissie
noemde dit een project van gemeenschappelijk belang, want het draagt bij tot een geïntegreerde Europese energiemarkt.
Tekst & beeld Siemens
‘De technische uitmuntendheid van Siemens heeft ons in staat gesteld om dit essentiële energieproject met succes te realiseren.’
100 | INSTALLATIEENBOUW.BE

HOOG- EN LAAGSPANNING THEMA
HVDC Plus is een uiterst controleerbaar en flexibel systeem, dat operationele voordelen biedt voor beide transmissiesystemen.
Adam Middleton, Divisional Vice President, Siemens Energy Management in
België en Frankrijk licht toe: “De samenwerking tussen ELIA, National Grid, Siemens
en onze partners heeft een modelproject afgeleverd, volgens de tijdsplanning,
binnen het budget en met uitstekende veiligheidscijfers. Dit is te danken
aan het uitzonderlijke engagement en de solidariteit van alle betrokkenen in
België, het VK en Duitsland, die als één team hebben samengewerkt. Het team
mag echt trots zijn op deze technologie van wereldklasse.”
Leveringszekerheid
Carl Ennis, Managing Director, Siemens Energy Management in het VK
vertelde: “De technische uitmuntendheid van Siemens heeft ons in staat
gesteld om dit essentiële energieproject met succes te realiseren. Het
zal leveringszekerheid bieden voor zowel het VK als België en bijdragen
tot de algemene ontkolingsdoelstellingen wanneer het begin 2019
wordt geopend.”
van het kanaal een HVDC-omvormerstation gebouwd, waarmee 1000 megawatt
(MW) elektrische stroom met een transmissiespanning van +/- 400 kilovolt
(kV) DC kan worden getransporteerd. In de omvormerstations wordt de
wisselstroom (AC) omgezet in gelijkstroom (DC) in het eerste omvormerstation
en vervolgens wordt DC weer omgezet naar AC in het tweede omvormerstation
aan de andere kant van de koppeling. HVDC Plus is een uiterst controleerbaar
en flexibel systeem, dat operationele voordelen biedt voor beide transmissiesystemen.
Siemens heeft wereldwijd HVDC Plus-projecten geïnstalleerd met een
totale capaciteit van 6,3 gigawatt.
In september 2017 haalde het Nemo Link®-project de mijlpaal van één miljoen
gepresteerde manuren, zonder enig tijdverlies ten gevolge van letsels. Siemens
heeft voor het Nemo Link-project ook de prestigieuze “Sword of Honour 2017” van
de British Safety Council in de wacht gesleept. Deze prijs wordt alleen toegekend
aan bedrijven die de gangbare EHS-normen ruimschoots overschrijden. ❚
Chris Peeters, Chief Executive Officer van Elia: “Vandaag is de eerste interconnector
tussen België en Groot-Brittannië een feit. Dit titanenwerk is een primeur voor
ons land zowel op technisch als strategisch vlak. Dankzij deze nieuwe verbinding,
en zeer binnenkort ook de interconnector met Duitsland, ALEGrO, zullen we de
uitwisselingscapacitieit van elektriciteit aanzienlijk kunnen verhogen. België krijgt
zo een steeds centralere rol in het Europees geïntegreerde energiesysteem.”
Minder betalen
John Pettigrew, Chief Executive Officer de National Grid: “Nemo Link biedt heel
wat voordelen voor de consumenten zowel in Groot-Brittannië als in België. Nu
wordt het mogelijk om een bredere energiemix aan te bieden en krijgen we toegang
tot andere elektriciteitsmarkten. Daarnaast zorgt de verbinding er ook voor
dat consumenten toegang krijgen tot een groter aanbod van energie. Dit betekent
dat ze ook minder zullen betalen. De komende vijf jaar zal National Grid
meer dan 2 miljard euro investeren in nieuwe interconnectoren met Europa. De
drijfveren voor deze belangrijke investering zijn de waarde en de voordelen van
interconnectoren zoals Nemo Link voor onze consumenten.”
Siemens heeft zijn HVDC Plus-technologie geleverd om elektrische stroom tussen
de twee landen te transporteren. Daartoe heeft Siemens aan beide zijden
Nemo verbindt het Belgische en Britse stroomnet via onderzeese elektriciteitskabels.
INSTALLATIEENBOUW.BE | 101

VX25. SYSTEM PERFECTION.
Het nieuwe VX25 kastsysteem biedt
een maximale datakwaliteit, sterk
verminderde complexiteit, tij dbesparing
en veilige assemblage.
Meer info op www.rittal.be
Rittal nv/sa
Industrieterrein E17/3206 - Stokkelaar 8 - 9160 Lokeren
T 09 353 91 11 - info@rittal.be - www.rittal.be
Multi-technisch ontwerp, realisatie
en onderhoud van technische installaties
voor gebouwen en industrie
Belgium
HVAC Sanitair Electriciteit Automatisering Onderhoud
www.imtech.be
Wij zijn steeds op zoek naar
gemotiveerde techniekers en projectleiders
178706-7274_Imtech_1-2.indd 1 15-12-17 10:40

INSTALLATIE&BOUW
INSTALLATIEPARTNERS
VANAF € 595 PER JAAR WETEN UW KLANTEN OOK WAT U DOET!
Installatiepartners biedt
de lezer een compleet
overzicht van de meest
gerenommeerde fabrikanten
en leveranciers
in de sector.
Zowel in het tijdschrift als op de website, treft u een
overzicht van de meest gerenommeerde fabrikanten
en leveranciers.
Bent u ook geïnteresseerd om ook partner te worden van Installatie & Bouw?
Bel of mail voor meer informatie met Mathieu Noppe: T +32 50 36 81 70 – E m.noppe@louwersmediagroep.be
INSTALLATIEENBOUW.BE
HET MEEST COMPLETE OVERZICHT VAN LEVERANCIERS AAN DE GEHELE SECTOR
Op de website van Installatie & Bouw is
bedrijfsinformatie van onze partners
doeltreffend en efficiënt te vinden.
Banners en bedrijfsprofi elen zijn gekoppeld aan redactionele artikelen, zo wordt optimale
vindbaarheid van Installatiepartners door Google gegarandeerd. Vanuit het tijdschrift is alle informatie
over de installatiepartners direct beschikbaar, door de QR code te gebruiken.
Bent u ook geïnteresseerd om ook partner te worden van Installatie & Bouw?
Bel of mail voor meer informatie met Mathieu Noppe: T +32 50 36 81 70 – E m.noppe@louwersmediagroep.be

Installatie Partners
Installatiepartners
Voor uitgebreide informatie over de
Installatiepartners, scan deze QR code
met uw smartphone
installatieenbouw.be/bedrijf
AEROPULMO BVBA
Industriepark Brechtsebaan 22
2900 SCHOTEN
T +32 3 685 49 00
F +32 3 680 12 30
E info@aeropulmo.be
W www.aeropulmo.be
BEGETUBE NV
Kontichsesteenweg 53/55
2630 AARTSELAAR
T + 32 3 870 71 40
F + 32 3 877 55 75
E info@begetube.com
W www.begetube.com
BOTEC NV
Sportstraat 42-44
2160 WOMMELGEM
T +32 3 354 36 18
F +32 3 354 41 92
E info@botec.be
W www.botec.be
CARRIER AIRCONDITIONING BELGIË
Alfons Gossetlaan 28a
1702 DILBEEK
T +32 2 523 01 70
F +32 2 521 13 53
E info@carrier.be
W www.carrier.be
AIRCOTECH BELGIË
Assesteenweg 117
1740 TERNAT
T +32 2 582 77 50
E info@aircotech.be
BELIMO
Riezebosweg 5
8171 MG VAASSEN
T +31 578 57 68 36
E info@belimo.nl
W www.belimo.nl
BOUWSOFT
Molenweg 9
8377 MEETKERKE
T +32 50 45 40 80
F +32 50 32 38 08
CEBEO
Eugène Bekaertlaan 63
8790 WAREGEM
T +32 56 23 80 00
W www.aircotech.be
E info@bouwsoft.be
F +32 56 23 80 10
W www.bouwsoft.be
E info@cebeo.be
W www.cebeo.be
BENVITEC BUILDING NV
Beter Zeker.
www.aldesbenelux.com
ALDES BENELUX BV
BELGIAN BRANCH
Rue Jean Verkruyts 60
4681 OUPEYE
T +32 43 74 98 20
F +32 43 74 98 29
E info@aldesbenelux.com
Koolmijnlaan 185
3582
BERINGEN
T +32 11 45 07 30
F +32 11 45 07 59
E info@benvitec.be
W www.benvitec.be
BTV - TECHNISCH BUREAU
VERBRUGGHEN VZW
Van der Sweepstraat 3 bus 44
2000 ANTWERPEN
T +32 3 425 51 02
E raf.hectors@btvcontrol.be
W www.brvcontrol.be
CEGELEC
Baarbeek 8
2070 ZWIJNDRECHT
T +32 3 800 51 00
F +32 3 800 51 01
E info.be@cegelec.com
W www.cegelec.be
W www.aldesbenelux.com
BCV WORKS
Pieter Verhaeghestraat 8
8520 KUURNE
T +32 56 41 49 98
BIO BENELUX N.V.
Pathoekeweg 9 B04
8000 BRUGGE
T +32 50 42 60 15
F +32 50 42 60 17
E info@biobenelux.be
BWT BELGIUM NV
Leuvensesteenweg 633
1930 ZAVENTEM
T + 32 2 758 03 10
F + 32 2 758 03 33
E info@bwt.be
CELLPACK BENELUX BV
Keersluisweg 13
1332 EE ALMERE BUITEN
T +31 36 549 03 36
F +31 36 532 74 99
E info@cellpack.nl
W www.bcvworks.be
W www.biobenelux.be
W www.bwt.be
W www.cellpack.nl
104 |
INSTALLATIEENBOUW.BE

*
Installatiepartners
Installatie Partners
Voor uitgebreide informatie over de
Installatiepartners, scan deze QR code
met uw smartphone
installatieenbouw.be/bedrijf
CIAT BELGIUM NV/SA
Alfons Gossetlaan 28A
1702 DILBEEK
T +32 2 414 80 80.
W www.ciat.be
COOLINGWAYS BVBA
Uitbreidingstraat 54
2600 BERCHEM
T +32 3 218 77 50
F +32 3 281 87 50
E info@coolingways.be
W www.coolingways.be
CYNERPRO
Haverheidelaan 13a
9140 TEMSE
T +32 3 253 23 50
F +32 3 253 23 51
E info@cynerpro.be
W www.cynerpro.be - www.tracpipe.be
DRISTEEM BELGIUM (DSH)
Uw Partner in Bevochtiging
Grote Hellekensstraat 54 B
3520 ZONHOVEN
T +32 11 66 68 80
E info@dristeembelgium.be
W www.dristeembelgium.be
E. VAN WINGEN NV
A DIVISION OF
E. VANWINGEN NV
Durmakker 27
COFELY AXIMA NV
Montenegrostraat 138-144
1190 BRUSSEL
T +32 2 533 23 11
COOLWORLD RENTALS BVBA
Adequat NV Business Center
Brusselsesteenweg 159
9090 MELLE
T +32 9 335 26 90
DAIKIN AIRCONDITIONING
BELGIUM NV
A. Franklin 1B
1300 WAVER
T + 32 10 23 72 23
9940 EVERGEM
T +32 9 253 08 00
F +32 9 253 40 82
E info@vanwingen.be
W www.vanwingen.be
F +32 2 538 86 85
E brussels@cofelyaxima-gdfsuez.be
W www.cofelyaxima-gdfsuez.be
T 0800 88900 (gratis)
E sales@coolworld-rentals.be
W www.coolworld-rentals.com
F + 32 10 24 49 10
E info@daikin.be
W www.daikin.be
ELECTRO-SECURITY-AIRCO-ENERGY
INDUSTRIEEL - PRIVAAT
EHM BVBA
Industrieweg 3
2850
COLT INTERNATIONAL NV
Zandvoortstraat 5
2800 MECHELEN
CROES-BELLEN NV
Industriepark Kolmen 1208
3570 ALKEN
T +32 11 31 40 27
F +32 11 59 13 50
DELABIE BENELUX
Kommenstraat 20
1070 BRUSSEL
T +32 2 520 16 76
BOOM
T +32 3 844 45 75
F +32 3 844 50 85
E info@ehm.be
W www.ehm.be
T +32 15 28 60 80
E croes.bellen@scarlet.be
E info@delabiebenelux.com
F +32 15 27 08 28
W www.delabiebenelux.com
E info@be.coltgroup.com
W www.coltinfo.be
COMAP NV/SA
Alsembergsesteenweg 454
1653 DWORP
T + 32 2 371 01 61
CTC BENELUX
Vlamingstraat 4
8560 WEVELGEM
T +32 56 43 28 53
F +32 56 41 76 36
E info@ctcbenelux.com
DEN BRAVEN BENELUX B.V.
Denariusstraat 11
4903 RC OOSTERHOUT
T +31 16 24 910 00
E info@denbraven.nl
EL SYSTEMS
Senator Alfons Jeurissenlaan 1032
3520
ZONHOVEN
T +32 11 81 92 92
F +32 11 81 92 93
E info@elsystems.be
F + 32 2 378 23 39
W www.ctcbenelux.com
W www.denbraven.com/nl-nl
W www.elsystems.be
INSTALLATIEENBOUW.BE | 105

Installatie Partners
Installatiepartners
Voor uitgebreide informatie over de
Installatiepartners, scan deze QR code
met uw smartphone
installatieenbouw.be/bedrijf
ELCO NV
Industrielaan 61
1070 BRUSSEL
T +32 2 481 50 30
F +32 2 463 17 05
E info@be.elco.net
W www.elco.net
ETI VAN DEN VEN
Griffi er Schobbenslaan 2a
2140 ANTWERPEN
T +32 3 235 16 24
F +32 3 235 09 11
E luc.ost@etivdv.be
FLAMCO BELUX
Monnikenwerve 187/1
8000 BRUGGE
T +32 50 31 67 16
E info@fl amco.be
W www.fl amcogroup.com
GROHE N.V. - S.A.
Diependaalweg 4A
3020 WINKSELE
T +32 16 23 06 60
F +32 16 23 90 70
E info.be@grohe.com
W www.etivdv.be
W www.grohe.be
ELEKTROWERKEN DE PROFT
FLIR COMMERCIAL SYSTEMS BV
Flor Hofmanslaan 4
9280 LEBBEKE
T +32 52 41 07 24
E tim@electrowerkendeproft.be
W www.electrowerkendeproft.be
EURO-DIESEL SA
Rue de l’Avenir 61
4460 GRACE-HOLLONGE
T +32 4 247 79 00
F +32 4 246 20 20
E mail@euro-diesel.com
Charles Petitweg 21
4847 NW BREDA
T +31 76 579 41 90
F +31 765 79 41 99
E infof@fl ir.com
W www.fl ir.com
GROUPE ATLANTIC
Avenue Château Jaco 1
1410 WATERLOO
T +32 2 357 28 28
E info@groupe-atlantic.com
W www.euro-diesel.com
W www.groupe-atlantic.com
ELINEX POWER SOLUTIONS
Wolweverstraat 15
2984 CE RIDDERKERK
T +32 473 97 37 89
E info@elinex.com
W www.elinex.com
EURO-INDEX BVBA
Leuvensesteenweg 607
1930 ZAVENTEM
T +32 2 757 92 44
F +32 2 757 92 64
E verkoop@euro-index.be
W www.euro-index.be
FUTURE CLIMA BVBA
Essenlaan 9
3600 GENK
T +32 89 38 40 38
F +32 89 38 20 38
E tim@futureclima.be
W www.futureclima.be
GRUNDFOS BELUX
Boomsesteenweg 81-83
2630 AARTSELAAR
T +32 3 870 73 00
F +32 3 870 73 01
W www.grundfos.nl
ELTAKO SCHAKELMATERIAAL
Verdeeld door SERELEC NV
Gasmeterlaan 207
9000 GENT
T +32 9 223 24 29
F +32 9 225 46 79
FERNOX
- Alpha Metals Belgium NV -
Hoge Mauw 1050
2370 ARENDONK
T +32 14 44 50 01
GALLETTI BELGIUM NV
Essenestraat 16
1740 TERNAT
T +32 496 812 119
GÜNTHER SPELSBERG GMBH + CO. KG
Im Gewerbepark 1
58579 SCHALKSMÜHLE
T +32 3 225 59 70 - +32 477 77 78 61
F +32 3 225 59 71
E info@serelec.be
E belgium@fernox.com
F pierre.vueghs@galletti.be
E rvm@spelsberg.com
W www.eltako.be
W www.fernox.com
W www.galletti.be
W www.spelsberg.be
106 |
INSTALLATIEENBOUW.BE

Installatiepartners
Installatie Partners
Voor uitgebreide informatie over de
Installatiepartners, scan deze QR code
met uw smartphone
installatieenbouw.be/bedrijf
HENCO INDUSTRIES NV
Toekomstlaan 27
2200 HERENTALS
T +32 14 28 56 60
E info@henco.be
W www.henco.be
LASERTOPO BVBA
Markt 4
9550 HERZELE
T +32 53 62 71 67
E info@lasertopo.be
W www.lasertopo.be/nl
LINDAB
Zeeschipstraat 149
9000 GENT
T +32 9 385 50 11
F +32 9 385 60 62
E info@lindab.be
W www.lindab.be - www.lindabwebshop.be
MUYSHONDT SECURITY SOLUTIONS
Lodderstaat 20
2880 BORNEM
T +32 3 889 22 55
F +32 3 889 11 50
E info@muyshondt.be
W www.muyshondt.be
LEGRAND GROUP NV
INFORMAZOUT
Dauwstraat 12
1070 BRUSSEL
T +32 78 15 21 50
F +32 2 523 97 88
E info@informazout.be
W www.informazout.be/nl
Kouterveldstraat 9
1831 DIEGEM
T +32 2 719 17 11
F +32 2 719 17 00
E info@legrandgroup.be
W www.legrandgroup.be
LINUM EUROPE NV
Vijverhoek 53
8520 KUURNE
T +32 56 35 92 94
F +32 56 35 88 47
E info@linum.eu
NAESSENS HVAC
Desselgemsesteenweg 39
8540 DEERLIJK
T +32 56 61 31 13
F +32 56 61 72 42
W www.linum.eu
E info@naessenshvac.be
W www.naessenshvac.be
LENAERTS NV
Europark 1086
INSULUX BVBA
Dendermondesteenweg 67
9070 DESTELBERGEN
T +32 9 335 76 02
F +32 9 335 76 03
E info@isoltiemantels.be
W www.isolatiemantels.be
3530 HOUTHALEN
T +32 11 60 92 10
F +32 11 52 54 47
E info@lenaertsnv.be
W www.lenaertsnv.be
MEWA SERVIBEL S.A.
Avenue Léopold III 33
7134 PÉRONNES-LEZ-BINCHE
T +32 64 23 07 00
F +32 64 23 08 00
E info@mewa.be
W www.mewa.be
NATHAN IMPORT/EXPORT
Lozenberg 4
1932 ZAVENTEM
T +32 2 721 15 70
F +32 2 725 35 53
E info@nathan.be
W www.nathan.be
KOEL- & VERWARMINGSTECHNIEK N.V.
KVT NV
Plaslaar 48
2500 LIER
T +32 3 491 99 00
F +32 3 491 99 29
E info@kvt-nv.be
LIGHT CONSULT
Evolis 100
8500 KORTRIJK
T +32 56 98 01 87
E info@lightconsult.be
MITSUBISHI ELECTRIC EUROPE
Autobaan 2
8210 LOPPEM
T +32 50 40 48 48
F +32 50 39 26 04
E info@mitsubishi-electric.be
NIKO
Industriepark West 40
9100 ST.- NIKLAAS
T +32 3 760 14 70
F +32 3 777 71 20
E sales@niko.be
W www.kvt-nv.be
W www.lightconsult.be
W www.mitsubishi-electric.be
W www.niko.eu
INSTALLATIEENBOUW.BE | 107

Installatie Partners
Installatiepartners
Voor uitgebreide informatie over de
Installatiepartners, scan deze QR code
met uw smartphone
installatieenbouw.be/bedrijf
OBO BETTERMANN SA
Bist 14
SIG AIR HANDLING
2630 AARTSELAAR
T +32 3 870 74 00
F +32 3 887 40 00
E info@obo-betterman.com
W www.obo-betterman.com
RITTAL NV
Stokkelaar 8
9160 LOKEREN
T +32 9 353 91 11
F +32 9 355 68 62
E info@rittal.be
W www.rittal.be
Hoogstraat 180
1930 ZAVENTEM
T +32 2 725 31 80
F +32 2 721 04 33
E sales@sigairhandling.be
W www.sigairhandling.be
SURKIJN BVBA
Holeikstraat 12
3545 HALEN
T +32 13 44 14 05
F +32 13 44 43 29
E surkijn.bvba@telenet.be
REMEHA NV
Koralenhoeve 10
2160 WOMMELGEM
T +32 3 286 85 50
F +32 3 354 54 30
E info@remeha.be
W www.remeha.be
SCHLEIFENBAUER BV
Graafsebaan 68
5242 JN ROSMALEN
T +31 73 523 02 56
F +31 73 521 23 83
E info@schleifenbauer.eu
W www.schleifenbauer.eu
SORTIMO BVBA
Schaarbeeklei 491
1800 VILVOORDE
T +32 2 355 03 70
F +32 2 355 03 71
E info@sortimo.be
W www.sortimo.be
SWEGON BELUX GROUP
Rue de Huy 24
4280 HANNUT
T +32 19 51 93 20
F +32 19 51 93 21
E info@swegon.be
W www.swegon.be
RENSON® VENTILATION NV
Industriezone 2 Vijverdam
Maalbeekstraat 10
8790 WAREGEM
T +32 56 62 71 11
F +32 56 60 28 51
E info@renson.be
W www.renson.be
SCHWANK BV
Nijverheidsweg 5
4104 AN CULEMBORG
T +31 3 45 51 31 43
F +31 3 45 51 84 64
E g.cooreman@schwank.be
W www.schwank.be
STABIPLAN BVBA
Duboisstraat 39
2060 ANTWERPEN
T +32 3 289 01 01
F +32 3 297 04 04
E info@stabiplan.be
W www.stabiplan.be
SYSTEMAIR
Romeinsestraat 6/00.01
3001 HEVERLEE
T +32 16 38 70 80
W www.systemair.be
RESUS DISTRI NV
Bredabaan 839
2170 MERKSEM
T +32 3 640 33 91
SIEDLE
Antwerpsestraat 20
2840 REET
T +32 3 880 56 00
F +32 3 880 56 09
STIEBEL ELTRON BVBA
t Hofveld 6 - D1
1702 GROOT-BIJGAARDEN
T +32 2 423 22 22
F +32 2 423 22 12
TESTO NV/SA
Industrielaan 19
1740 TERNAT
T +32 2 582 03 61
F +32 2 582 62 13
E info@resus.eu
E info@siedle.be
E info@stiebel-eltron.be
E info@testo.be
W www.resus.eu
W www.siedle.be
W www.stiebel-eltron.be
W www.testo.com
108 |
INSTALLATIEENBOUW.BE

Installatiepartners
Installatie Partners
Voor uitgebreide informatie over de
Installatiepartners, scan deze QR code
met uw smartphone
installatieenbouw.be/bedrijf
THE AIRCONDITIONING COMPANY
Haringrodestraat 56
2018 ANTWERPEN
T +32 3 288 66 44
F +32 3 288 03 03
VAILLANT NV
Golden Hopestraat 15
1620 DROGENBOS
T +32 2 334 93 00
E info@vaillant.be
W www.vaillant.be
VEKO LIGHTSYSTEMS BVBA
Gulkenrodestraat 7, Unit 10
2160 WOMMELGEM
T + 32 3 827 21 96
F + 32 3 825 52 86
E sales@veko.be
W www.veko.be
VIESSMANN
Hermesstraat 14
1930 ZAVENTEM (Nossegem)
T +32 2 712 06 66
F +32 2 725 12 39
E info@viessmann.be
W www.viessmann.be
E info@tac.be
W www.tac.be
TOSHIBA - INTERCOOL
Intercool NV
Zetel West-Vlaanderen: Delta Business Park
Satenrozen - Satenrozen 1A
VAN LOOY GROUP NV
Noordersingel 19
2140 BORGERHOUT
T +32 3 235 35 08
F +32 3 235 64 69
E info@vanlooy.com
W www.vanlooy.com
SECTOR ORGANISATIE VOOR VENTILATIE
FÉDÉRATION POUR LE SECTEUR DE LA VENTILATION
VENTIBEL VZW
Volkstraat 57
2000 ANTWERPEN
T +32 478 56 21 23
E hendrik.daem@ventibel.be
W www.ventibel.be
INRICHTING VAN BERDIJFSVOERTUIGEN
VTC BVBA
Patrick Wagnonlaan 7
7700 MOESKROEN
T +32 56 55 49 66
F +32 56 34 86 62
E info@vtc.be
W www.vtc.be
2550 KONTICH
T +32 3 825 55 66
F +32 3 825 21 32
E J.Stuyck@intercool.be
W www.intercool.be
VANDERHOYDONKS NV -
ELEKTROTECHNIEKEN
Kolmen 1108
3570 ALKEN
T +32 11 59 02 00
F +32 11 59 27 04
E info@vdhs.be
W www.vdhs.be
VENTILAIR GROUP
Pieter Verhaeghestraat 8
8520 KUURNE
T +32 56 36 21 20
F +32 56 36 21 21
E be@ventilairgroup.com
W www.ventilairgroup.be
WATTS BENELUX
Beernemsteenweg 77A
8750 WINGENE
T +32 51 65 87 08
E benelux@wattswater.com
W www.wattsindustries.com
TOSHIBA - INTERCOOL
Intercool NV
Siège Wallonie: Rue terre à briques 37
7503 FROYENNES
T +32 69 84 44 40
F +32 69 84 13 10
VANDER ELST ELECTRIC
Oostvaartdijk 42
1850 GRIMBERGEN
T +32 2 242 79 59
E info@vanderelst-electric.eu
W www.vanderelst-electric.eu
VERGOKAN NV
Meersbloem Meiden 16
9700 OUDENAARDE
T +32 55 31 83 35
F +32 55 31 43 88
E sales@vergokan.com
W www.vergokan.com
WIELAND ELECTRIC - ATEM NV
Bedrijvenpark De Veert 4
2830 WILLEBROEK
T +32 3 866 18 00
F +32 3 866 18 28
E info@atem.be
W www.atem,be
TROX BELGIUM NV
Paepsemlaan 18g
1070 BRUSSEL
T +32 2 522 07 80
F +32 2 520 21 78
E info@trox.be
W www.trox.be
VASCO GROUP NV
Kruishoefstraat 50
3650 DILSEN
T +32 89 79 04 11
F +32 89 79 05 00
W www.vasco-group.eu
VIEGA
Planet I business park
Tollaan 101 c
1932 SINT-STEVENS-WOLUWE
T +32 2 551 55 10
F +32 2 503 14 33
E info@viega.be
W www.viega.be
ZEHNDER GROUP BELGIUM
Blarenberglaan 3c/001
2800 MECHELEN
T +32 15 28 05 10
F +32 15 28 05 11
E info@zehnder.be
W www.zehnder.be
INSTALLATIEENBOUW.BE | 109

TECHNOLUX
nieuwigheden
LED
12.0
Cataloog
Technolux LED
nieuwigheden
beschikbaar
in uw vertrouwde
Cebeo filiaal
TECHNISCHE &
ARCHITECTURALE VERLICHTING
De cataloog Technolux LED 12.0 Nieuwigheden bevat nieuwe
toestellen en updates van bestaande producten. De 74 pagina’s
tellende cataloog is dus een waardevolle toevoeging aan de versie
Technolux LED 12.0, het onmisbare naslagwerk voor al jouw
verlichtingsprojecten.
LED-verlichting voor algemene en gespecialiseerde
toepassingen en markten
Binnen- en buitenverlichting
Uitstekende prijs-kwaliteitverhouding
Foto en technische kenmerken van alle producten
VRAAG UW EXEMPLAAR
in uw Cebeo filiaal of download op
www.cebeo.be/nl-be/tools/downloads

Ventilatie op maat
in elke ruimte
Uniflexplus+ RV 125
Snel, eenvoudig en correct
1
2
26 standen
max 75m³/h
25 dB(A) bij
75m³/h
3 designs
Regelbare luchtvolumes
met vergrendelbare
standen
Geschikt voor
luchttoevoer en -afvoer
Minimale weerstand,
minimaal geluid
Meerdere designs en
uniforme uitstraling
Eenvoudig te reinigen
Energetische totaaloplossingen
voor een optimaal binnenklimaat.
www.ventilairgroup.be
be@ventilairgroup.com

ZEG HET TEGEN NIEMAND...
De kwaliteit van mijn installatie
is ook te danken aan Giacomini!
Thermostatiseerbare kranen met
dynamische balancering
NEW
Giacomini pakt uit met 3 nieuwe radiatorkranen : R401DB – R402DB – R415DB.
Naast hun werking als thermostaat, laten deze kranen ook toe om het debiet te controleren en te
beperken in de radiatoren, en dit ongeacht het drukverschil.
Uitermate geschikt voor grote projecten, zij bieden talrijke troeven:
Aanzienlijke tijdswinst bij de indienststelling (berekeningen van drukverlies en balancering zijn niet
meer nodig aangezien het vooropgestelde debiet rechtstreeks op de kraan wordt ingeregeld).
De maximum toegelaten Δ P is bovendien 150kPa, dit is uniek op de markt en staat kortelings onder
brevet.
In combinatie met een thermisch afsluitelement, verkrijgt men een ventiel dat zelf uitbalanceert en
afsluitbaar is.
R401DB
R402DB
Giacomini Benelux n.v. : Rue Provinciale, 273 • B-1301 Bierges (Wavre)
Tel. : +32 (0)10 42 06 50 • Fax : +32 (0)10 42 06 99 • info@giacomini.be • www.giacomini.be
R415DB