Beton & Staalbouw 01 2019

luitgevers

Vaktijdschrift over beton en staal in de bouw

BETON

BOUW

VAKTIJDSCHRIFT OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW

BETONENSTAALBOUW.NL

NUMMER 1 2019 | JAARGANG 7

FEBRUARI - MAART

PARKEERGARAGE

GARENMARKT: OPTIMAAL

OMGEVINGSMANAGEMENT

INTERVIEW MET PAUL

LASEUR

SPECIAL SOFTWARE EN

AUTOMATISERING

PROF.DR.IR. KLAAS

VAN BREUGEL OVER DE

TOEKOMST VAN HET BETON


TOTAALOPLOSSINGEN

VOOR AL UW BOUW- EN

STAALBOUWPROJECTEN

ASK ROMEIN STAALBOUW

Belder 101

4704 RK Roosendaal

Nederland

+31 (0)165 750 300

info@ask-romein.com

BEKIJK ONZE PROJECTEN OP

WWW.ASK-ROMEIN.COM


Een stabiele basis

begint bij Jetmix

Als partner met jarenlange ervaring in funderingstechniek

werken wij op professionele

wijze aan het fundament van uw project, net

als hier aan de Garenmarkt in Leiden.

Op dit project hebben wij de volgende technieken ingezet:

• Jetmix schroefinjectie ankerpalen.

• Grondverdringende schroefpalen met prefab kern.

• Buispalen met dichte punt.

• Drukken van stalen damwanden.

Ontdek wat wij voor u

kunnen betekenen op jetmix.nl

Jetmix B.V. Oudsas 11, Werkendam

T. 0183 505666 E. info@jetmix.nl

Met ruim 10 jaar ervaring op honderden projecten is Jetmix de specialist van

Nederland op het gebied van grout(injectie) ankers en -ankerpalen. Maar Jetmix

doet meer: met onze 100-tons funderingsmachine boren wij grondverdringende

schroefpalen en -buispalen, en brengen wij trillingsvrij stalen damwanden aan.


WIJ KOMEN AL

JAAR

GRAAG BIJ U OVER DE VLOER

Van Berlo | Doornhoek 3715 | 5465 TA Veghel | +31 (0)413 - 389 090

info@vanberlo.com | vanberlo.com


1

Voorwoord

VLOEREN EN SOFTWARE

In deze eerste editie van Beton & Staalbouw in 2019 voeren twee thema's de boventoon; vloeren en software. Twee ogenschijnlijk

individuele thema's die echter in de beton- en staalbouwsector niet zonder elkaar kunnen: zo heeft de praktijk intussen al meermalen

uitgewezen. Met name de laatste jaren ging het bij diverse projecten immers goed mis.

Voordat we inzoomen op beide thema's eerst nog even een terugblik op de BouwBeurs 2019. De in totaal 640 standhouders wisten

begin februari ruim 75.000 bezoeker te boeien in de Jaarbeurs Utrecht. De organisatie spreekt wederom van een succesvolle

editie. Populaire thema's bij de standhouders waren totaaloplossingen en energietransitie, wat aansluit bij de bouwplaats van de

toekomst waar steeds meer aandacht is voor digitalisering, industrialisering en circulair bouwen. Zowel bezoekers als exposanten

kijken tevreden terug op de beurs. Dat de bouw in beweging is, blijkt uit het feit dat 21% van de bezoekers voor het eerst de beurs

heeft bezocht. Opvallend was ook het animo onder studenten, die zichzelf oriënteren in de bouwwereld en kennis willen maken met

potentiële nieuwe werkgevers.

Zoals gezegd is er in deze editie volop aandacht voor de thema's vloeren en software. Een groot aantal partijen, waarvan het

merendeel ook op de BouwBeurs vertegenwoordigd was, presenteren hun laatste nieuwtjes in Beton & Staalbouw. Enkele highlights:

het jarige Van Berlo (viert dit jaar het 40-jarig jubileum) geeft tekst en uitleg over supervlakke vloeren, Liemar Software helpt

staalbouwbedrijven hun kostbare tijd efficiënter te benutten en Peikko combineert beide thema's in één nieuwe oplossing om

een zo efficiënt mogelijke draagconstructie te berekenen met de DELTABEAM ® staal-betonligger. Dat en nog veel meer unieke en

innovatieve oplossingen om het ontwerpen en bouwen ook in de toekomst interessant te houden.

Toeval of niet? De betonvereniging heeft laten weten dat ze een andere locatie hebben gevonden voor de jaarlijkse Betondag. De

2019-editie zal voor het eerst plaatsvinden in de Van Nelle Fabriek in Rotterdam op 14 november aanstaande. Voorafgaand vindt op

13 november het Betonprijsdiner plaats. Een maand eerder, op 8 oktober om precies te zijn, vindt de Nationale Staalbouwdag 2019

plaats. Locatie? Ook de Van Nelle Fabriek in Rotterdam. De beursorganisatie heeft de locatie direct voor drie edities vastgelegd. Ook

in 2020 en 2021 zal de Nationale Staalbouwdag georganiseerd worden in het monumentale fabriekscomplex.

Wij wensen u veel leesplezier!

Vriendelijke groet,

Roel van Gils


Vaktijdschrift & website

over beton en staal in de bouw

Jaargang 7 | 2019

Verschijnt 5 x per jaar

ISSN 2352-3867

Uitgever

Schatbeurderlaan 6

Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland

T +31 495 45 00 95

E info@louwersmediagroep.nl

W www.louwersmediagroep.nl

Domein De Herten

Hertsbergsestraat 4

B-8020 Oostkamp

Postbus 85, 3900 Pelt, België

T +32 50 36 81 70

E info@louwersmediagroep.be

W www.louwersmediagroep.be

EINDREDACTIE

Lieke van Zuilekom

REDACTIETEAM

Chris Elbers, Roel van Gils, Liliane Verwoolde,

Irene Teunissen en Jerry Helmers

BLADMANAGER

Mark de Lau

E m.delau@louwersmediagroep.nl

SECRETARIAAT

Manuela Depenbrock

Sandra Reijnders

ADVERTENTIES

www.wetransfer.com

o.v.v. naam en project

E traffic@louwersmediagroep.nl

E traffic@louwersmediagroep.be

Museum Paleis Het Loo ondergaat omvangrijke verbouwing en vernieuwing 8

Optimaal omgevingsmanagement kenmerkt bouw parkeergarage Garenmarkt Leiden 10

Slimme grondtechnieken als basis van Leidse parkeergarage 12

Gevarieerde funderingstechnieken voor project Garenmarkt Leiden 14

Een sterk staaltje stempelwerk 17

Wapeningsstaal en betonmortel voor Leidse parkeergarage 18

Onafhankelijke kwaliteitsborging: een 'must' binnen de moderne bouw 21

Geotechnische expertise voorkomt omgevingsschade 22

1 Jaar Betonhuis 26

Inspectiewagen: van sluitstuk tot kopstuk 28

Optische (glasvezel)monitoring 30

Webwinkel in betonwapening 32

De perfecte aansluiting bij de Blauwe Economie! 34

De nieuwe generatie voorgemengd ultra-hoogperformant cement

met duurzame bindingstechnologie 38

SPECIAL VLOEREN

Nieuw gietvloersysteem combineert het beste uit twee werelden 40

Innovatiedrift tekenend voor marktleidende experts in funderingen en bedrijfsvloeren 42

Versterkingsoplossingen voor bollenvloeren 45

Roadshow ‘Herstellen van beton – kritische aspecten voor de aannemer

voor een duurzaam betonherstel’ 47

12

ABONNEMENTSPRIJS

€ 63,- per jaar excl. BTW

Buiten Nederland: € 99,00 per jaar excl. BTW

ING Bank IBAN NL78 ABNA 0490 2820 67

BIC ABNANL2A

t.n.v. Louwers Mediagroep

o.v.v. Beton & Staalbouw magazine

Informatie over abonnementen:

T +31 495 45 00 95

ADRESWIJZIGINGEN

Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing

naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland

OPZEGGINGEN

Indien twee maanden voor het verstrijken van de

abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van

op zegging is ontvangen, wordt het abonnement

auto matisch met een jaar verlengd.

DOELGROEP

Directies en management van bouwbedrijven,

projectontwikkelaars, opdrachtgevers, betrokken

ministeries en rijksdiensten, gemeenten, provincies

en andere betrokken overheden, landelijke,

regionale en lokale organisaties, aannemers, ingenieurs,

constructeurs, technologen en leveranciers

actief in de Beton- en Staalindustrie

VORMGEVING/ART DIRECTION

E studio@louwersmediagroep.nl

DRUKWERK

Drukkerij Hendrix, Peer

Niets uit deze uitgave mag worden over genomen of ver menig vuldigd zonder

uitdruk kelijke toestemming van de uitgever en zon der bronvermelding.

Hoewel dit blad op zorg vuldige wijze en naar beste weten is samen gesteld

kunnen uitgever en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid

of volledig heid van de informatie. Zij aan vaar den dan ook geen enkele

aansprake lijkheid voor schade, van wel ke aard ook, die het gevolg is van

hande lingen en/of beslis singen die gebaseerd zijn op deze informatie.

8

26

42


Inhoud

48

52

68

82

60

66

De Pen: Dromen van 3D geprint beton en staal 48

Vernieuwde THT-turbinenmenger: een succesverhaal 50

Volautomatisch produceren met Nederlands product 52

Wordt Nederland langzamerhand ‘Singapore aan de Noordzee’? 54

SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

VAKTIJDSCHRIFT OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW I BETONENSTAALBOUW.NL

BETON

BETONENSTAALBOUW.NL NUMMER 1 2019 | JAARGANG 7

FEBRUARI - MAART

BOUW

VAKTIJDSCHRIFT OVER BETON EN STAAL IN DE BOUW

Geïntegreerd rekenen en tekenen vanuit de praktijk 56

Meer grip en minder fouten met IFC in het productieproces van prefabbeton op maat 60

PARKEERGARAGE

INTERVIEW MET PAUL

GARENMARKT: OPTIMAAL

LASEUR

OMGEVINGSMANAGEMENT

PROF.DR.IR. KLAAS

SPECIAL SOFTWARE EN

VAN BREUGEL OVER DE

AUTOMATISERING

TOEKOMST VAN HET BETON

Slimme software als basis voor een optimaal vloerelementen ontwerp 64

Tijd is de nieuwe rijkdom 66

Ruimtelijk ontwerpen met staal-betonliggers 68

Excel-rekenbladen om bouwkundige constructies snel te berekenen 71

De toekomst van beton 76

Kant-en-klaar beton ook in kleine hoeveelheden 78

Gesofisticeerd loodscomplex in Amsterdamse haven 80

Wereldprimeur: 3D-printer bouwt ideale vergaderlocatie 82

Beton & Staal partners 85

Cover: mbX®/Aalborg Portland

Blijf gratis en eenvoudig op de

hoogte van het laatste nieuws.

Volg ons op social media en meld

je aan voor onze nieuwsbrief!

betonenstaalbouw.nl


BETON

BOUW.NL

APELDOORN PALEIS HET LOO

Tekst | KAAN Architecten/Chris Elbers Beeld | KAAN Architecten

Museum Paleis Het Loo

ondergaat omvangrijke

verbouwing en vernieuwing

De komende jaren werkt Museum Paleis Het Loo in Apeldoorn aan een grootscheepse renovatie

en uitbreiding. Ruim dertig jaar na de openstelling van Paleis Het Loo als museum is groot

onderhoud noodzakelijk. Tegelijk met de intensieve renovatie vindt een ondergrondse uitbreiding

van Paleis Het Loo plaats. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor wisseltentoonstellingen en

publieksfaciliteiten en kan de omvangrijke collectie beter worden gepresenteerd aan de bezoekers.

De vakjury koos na een aanbesteding unaniem voor het door KAAN Architecten ontworpen

voorstel. Het ontwerp, geïnspireerd op de plattegrond en maatvoering van het Corps de Logis van

Paleis Het Loo, geeft een logische plek aan alle functies en ruimtes en heeft de grandeur die van een

toonaangevend museum verwacht mag worden.

Het oorspronkelijk in 1686 als koninklijk

jachtslot gebouwde Paleis Het Loo is gelegen

aan de rand van Apeldoorn, in het

hart van Nederland. Het project van het

in Rotterdam gevestigde KAAN Architecten,

dat vorm geeft aan veranderende

behoeften en nieuwe ambities, bestaat uit

een renovatie, een vernieuwing en een

ondergrondse uitbreiding van meer dan

5.000 vierkante meter met onder andere

het Huis van Oranje, het Juniorpaleis en

ruimten voor tijdelijke exposities.

ONDERGRONDSE UITBREIDING

Bij aankomst bij het paleis zullen de bezoekers

de Bassecour betreden, waar de vier grasparterres

zijn vervangen door vier glazen invullingen

van exact dezelfde maat. Een dun laagje

water zal over het glas stromen, een knipoog

8 BETON BOUW.NL


APELDOORN PALEIS HET LOO

Overzicht van de Bassecour. (Beeld: Sebastian van Damme)

'Het ontwerp heeft de grandeur die van een

toonaangevend museum verwacht mag worden'

naar de fonteinen en waterpartijen in de tuinen.

De Bassecour met de nieuwe glazen invullingen

vormt de nieuwe gevel van de ondergrondse

uitbreiding. De Entreepaviljoens leiden naar

het lichte, ondergrondse Entreegebied met de

kassa- en informatiebalie, Museumshop, garderobe

en andere faciliteiten.

Impressie van de Grand Foyer.

KLOPPEND HART

De Grand Foyer is het ondergrondse kloppende

hart en zal het Entreegebied met het Paleis

verbinden en toegang verschaffen tot de tijdelijke

tentoonstellingen en het Huis van Oranje.

Ten westen van de Grand Foyer bevindt zich

de ruimte voor de tijdelijke tentoonstellingen,

bestaande uit twee grote en twee middelgrote

zalen die met elkaar in verbinding staan en

een vrije hoogte van vijf meter hebben. In de

westvleugel verrijst een afdeling speciaal voor

kinderen: het Juniorpaleis.

Aanzicht van de westvleugel.

Het heden en verleden van de Koninklijke Familie

zal op intrigerende wijze weergegeven worden in

het 1.245 vierkante meter grote Huis van Oranje

in de oostvleugel. Ten slotte zal de inrichting van

de veertig verschillende woonvertrekken in het

Paleis worden verbeterd en een meer logische

organisatie krijgen, waardoor bezoekers verschillende

routes en sferen kunnen ervaren. Het gerenoveerde

en vernieuwde Museum Paleis Het

Loo, behorend tot de meest populaire musea van

ons land, zal worden geopend in 2021. ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

9


LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

Tekst | Chris Elbers Beeld | Buro JP/Bouwcombinatie Dura Vermeer-BESIX

Optimaal omgevingsmanagement

kenmerkt bouw parkeergarage

Garenmarkt Leiden

Nadat ze in het voorjaar van 2017 als bouwcombinatie al tekenden voor de oplevering van

parkeergarage Lammermarkt in Leiden, zijn Dura Vermeer en BESIX in het centrum van de

universiteitsstad samen momenteel druk doende met de realisatie van de ondergrondse parkeerfaciliteit

onder de Garenmarkt. De ovaalvormige, 16 meter diepe en 425 parkeerplekken tellende ondergrondse

constructie komt in een DBM-contract tot stand en zal begin 2020 in gebruik worden genomen.

De bouw van de parkeergarage, bedoeld om

de bereikbaarheid van de Leidse binnenstad te

verbeteren, kenmerkt zich door een vergaande

aandacht voor de omgevingskwaliteit. “Veiligheid,

bereikbaarheid en hinderbeperking

staan voorop”, zegt projectmanager Wiedse

Louwerse namens de bouwcombinatie. “Binnen

een zeer beperkte bouwruimte realiseren

we niet alleen een kwalitatief hoogwaardige

garage, we stellen ook alles in het werk om de

overlast voor winkeliers en omwonenden te

beperken en schade aan de omgeving te voorkomen.

Om het aantal transportbewegingen

te reduceren, hebben we bijvoorbeeld gekozen

voor een natte ontgraving en voeren we

Het bouwterrein aan de Garenmarkt. (Beeld: Buro JP)

10

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL


LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

de grond via persleidingen af. Daarnaast is aan

de noordkant van het plein een asfalt bouwweg

aangelegd, zodat trillingen en stofvorming

flink worden verminderd. Tevens worden er

verschillende hinderverminderende technieken

toegepast, waaronder het drukken van

damwanden, het boren van ankers en het aanbrengen

van diepwandpanelen.”

'De bouw kenmerkt zich

door een vergaande

aandacht voor de

omgevingskwaliteit'

DIEPWANDEN

De ruwbouw van de vijf lagen tellende parkeergarage,

ontworpen door architectenbureau

VVKH uit Leiden, wordt gevormd door diepwandpanelen.

Componenten die zich dankzij de

geluids- en trillingsarme montagemethode prima

lenen voor binnenstedelijke ondergrondse

projecten. “Diepwanden worden gemaakt door

vanaf het maaiveld een sleuf te graven tot een

vooraf vast te stellen diepte”, legt Louwerse uit.

“Vervolgens worden in die sleuf wapeningskorven

geplaatst. Aansluitend wordt de sleuf van

onderaf met behulp van stortkokers gevuld met

beton. Daarbij wordt het aanwezige bentoniet

verdrongen en bovenin de sleuf afgepompt.

Door het aanbrengen van naast elkaar gelegen

panelen ontstaat een doorgaande wand. Door

het inlaten van water tijdens het nat ontgraven

wordt voldoende waterdruk op de wanden

behouden. Na het aanbrengen van 370 ankers

wordt een tijdelijke vloer met onderwaterbeton

gestort. De ankers zorgen ervoor dat de

parkeergarage, bij het leegpompen, op zijn plek

blijft liggen.”

BEVRIEZEN

Om de aansluiting tussen de diepwanden en

de onderwaterbetonvloer waterdicht te krijgen,

gebruikte de bouwcombinatie vriestechniek.

“Aan de onderzijde van de vloer hebben

we tegen de diepwanden aan vriesleidingen

geplaatst die na het storten van het onderwaterbeton

de ontstane (krimp)naad tussen vloer

en wand bevriezen”, aldus Louwerse. “Daardoor

wordt lekkage tijdens het leegpompen

van de bouwkuip voorkomen en is het mogelijk

om zonder problemen de vloer in den droge

Stort van nokvloer -4.

waterdicht te maken en vervolgens de constructievloer

aan te brengen.” Deze constructievloer

is de bouwcombinatie op dit moment

aan het realiseren. Vervolgens zal, aan de hand

van een 4D-planning, het interne skelet en de

bouwkundige afbouw resulteren in de oplevering

van een tweede grote ondergrondse parkeergarage

in Leiden. ■

Het leegpompen van de bouwkuip. (Beeld: Buro JP)

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

11


BETON

BOUW.NL

LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

Tekst | Chris Elbers Beeld | Franki Grondtechnieken

Slimme grondtechnieken

als basis van

Leidse parkeergarage

Het maken van paalfunderingen en in de grond gevormde wanden voor grote gebouwen en

infrawerken vormen de specialismen van Franki Grondtechnieken. Het vanuit Barendrecht

opererende bedrijf biedt voor elk funderingswerk een passende oplossing en legt voor ieder

denkbaar project de juiste basis. Zo ook rondom de bouw van de ondergrondse parkeergarage

aan de Garenmarkt in het centrum van Leiden. In opdracht van de bouwcombinatie Dura Vermeer-

BESIX realiseerde Franki Grondtechnieken hier circa 200 strekkende meter diepwanden en een

achttiental baretten. Werkzaamheden die als redelijk uniek mogen worden bestempeld en waarvoor

in Nederland slechts een beperkt aantal partijen de vereiste bagage aan boord heeft.

Nadat Franki Grondtechnieken eerder al de

funderingsconstructie van de parkeergarage

aan de Lammermarkt in Leiden uitvoerde,

volgde in september 2017 de oplevering van

de werken aan de Garenmarkt. “Projecten die

zich vooral kenmerken vanwege de vorm van

beide bouwwerken”, blikt directeur Jan-Wim

Verhoeff terug. “Waar aan de Lammermarkt

gekozen is voor een ronde parkeergarage, is

aan de Garenmarkt een schaatsbaanvariant

met twee rechte zijden en twee ronde koppen

verrezen. Vooral het graven van een diepwand

12 BETON BOUW.NL


LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

met dergelijke rondingen is redelijk bijzonder

en vraagt om de nodige kennis en kunde. En

die bieden we. Met behulp van de juiste tools

en mensen zijn we er dan ook in geslaagd om

ook in dít geval een funderingstechnisch hoogstandje

op te leveren dat in alle opzichten aan

de gestelde eisen voldoet.”

STEUNVLOEISTOF

Bij de realisatie van diepwanden, die samen

de ruwbouwconstructie van de parkeergarage

vormen, wordt gebruik gemaakt van een

bijzondere graaftechniek. “Bij het graven van

de 27 meter diepe sleuf voor de diepwandpanelen

moet voorkomen worden dat deze

instort”, legt Verhoeff uit. “Vandaar dat we

tijdens de ontgraving de sleuf gevuld houden

met bentoniet, een soort vloeibare klei die

als steunvloeistof voor voldoende tegendruk

zorgt en dus instorting voorkomt. Aansluitend

zijn wapeningskorven aangebracht en werd de

sleuf van onderaf met behulp van stortkokers

gevuld met beton. Parallel aan dat werk is het

bentoniet bovenin weer afgepompt.”

Werkzaamheden met groot en zwaar materieel in een beperkte ruimte.

'De werkzaamheden

mogen als redelijk

uniek worden

bestempeld'

NAUWKEURIG WERK

Geldt de realisatie van de diepwanden al als

een grondtechnisch huzarenstukje, ook het

plaatsen van achttien baretten in de parkeergarage

onderschrijft de binnen Franki

Grondtechnieken ruim aanwezige expertise.

“De door ons aangebrachte baretten zijn op

zichzelf staande diepwandpanelen”, aldus Verhoeff.

“Als funderingselementen vormen ze 16

meter onder het maaiveld het kolommenstelsel

waaraan het dak en de vloeren van de parkeergarage

zijn opgehangen. En is het plaatsen

van deze baretten op zichzelf al een behoorlijk

complexe klus, in dit geval diende het werk ook

nog eens met een extra grote nauwkeurigheid

te worden uitgevoerd. Dat had alles te maken

met het feit dat de baretten stuk-voor-stuk

zijn voorzien van een stalen profiel, waar het

stempelraam overheen moest zakken. Om te

voorkomen dat deze profielen scheef kwamen

te staan en aansluitend het stempelraam klem

kwam te zitten, was de nodige aandacht vereist.

Maar we zijn er glansrijk in geslaagd om ze

op een fraaie wijze én binnen de toleranties op

hun plek te krijgen.” ■

Een foto die mooi de grootte van de machines weergeeft.

De ontgraven en drooggezette bouwput. Links de kolommen die gefundeerd zijn in de baretten.

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

13


BETON

BOUW.NL

LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

Tekst | Chris Elbers Beeld | Jetmix Funderingstechniek

Gevarieerde

funderingstechnieken

voor project

Garenmarkt Leiden

Nadat het voor Dura Vermeer al eerder de ankerpalen verzorgde voor de projecten Cornerstone

(Rotterdam), TaTa Steel (Velsen), AFAS Experience Centre (Leusden) en Tournooiveld (Den Haag),

legde Jetmix Funderingstechniek ook onder de parkeergarage aan de Leidse Garenmarkt een

stabiele basis. In opdracht van bouwcombinatie Dura Vermeer-BESIX tekende het Werkendamse

bedrijf namelijk voor de levering en montage van maar liefst 369 ankerpalen. Componenten die

met behulp van een zelf ontworpen en vervaardigd zelfborend groutinjectiesysteem werden

aangebracht.

De ankerpalen zijn aangebracht vanaf het stempelraam en vanaf het ponton.

14 BETON BOUW.NL


LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

“Medio 2017 vroeg de bouwcombinatie Dura

Vermeer-BESIX ons om een offerte uit te

brengen voor de levering en uitvoering van ankerpalen

ten behoeve van het project Parkeergarage

Garenmarkt te Leiden”, zegt hoofd bedrijfsbureau

Marinus de Heus namens Jetmix.

“Aansluitend daaraan hebben we een ontwerp

gemaakt wat betreft de benodigde ankerpalen

en is één en ander afgestemd met het projectteam.

Uiteindelijk heeft dit geleid tot een

overeenkomst tussen de bouwcombinatie en

Jetmix Funderingstechniek. Na verkrijging van

de opdracht is het aanbiedingsontwerp door

ons uitgewerkt, eerst in een definitief ontwerp

en uiteindelijk in het uitvoeringsontwerp.”

369 ANKERPALEN

Jetmix besloot de ankerpalen te plaatsen met

behulp van een zelfborend groutinjectiesysteem;

een hoogstandje dat volledig in eigen

beheer werd ontworpen en geproduceerd.

“In totaal zijn 369 ankerpalen van de typen

Jetmix Ø76,1, Ø82,5 en Ø101,6 met boorpunten

variërend van 300 tot 380 millimeter vanaf

een werkniveau op N.A.P. met een ontgraven

bouwputbodem op N.A.P. -/- 18,50 meter

aangebracht”, aldus De Heus. “De maximale

rekenwaarden voor de belastingen op de

ankerpalen liggen tussen 1.900 kN trek in de

bouwfase en 1.500 kN druk in de gebruiksfase.

Het paalpuntniveau varieert tussen N.A.P. -/-

43,0 en -/- 51,0 meter.”

UITDAGINGEN

De zeer beperkte werkruimte stelde alle partijen

tijdens het project voor de nodige uitdagingen.

Zo ook Jetmix. “Een deel van de ankerpalen

is vanaf het betonnen stempelframe in

het midden van de bouwkuip aangebracht, de

rest vanaf het water via koppelbare pontons”,

vertelt De Heus. “Tevens hebben we de complete

logistiek en handeling van alle hulpwerken,

materieel en materiaal verzorgd. Verder

waren we verantwoordelijk voor de maatvoering

in de X-, Y- en Z-richting.”

MINIMAAL TRANSPORT

Medio 2017 koos Jetmix ervoor om de bedrijfsactiviteiten

uit te breiden met grootschaliger

funderingstechnieken. Een besluit dat inmiddels

heeft geresulteerd in onder meer de komst van

een 100-tons funderingsmachine. “In diezelfde

'De stalen damwand is met een

multifunctionele 100 tons-funderingsmachine

trillingsvrij gerealiseerd'

'Men gaf er sterk

de voorkeur aan om

het werk met één

machine uit te voeren'

periode liepen de gesprekken met de bouwcombinatie

over de funderingstechnieken die

nodig waren rondom de bouw van de inrit naar

de parkeergarage”, aldus De Heus. “Men gaf er

sterk de voorkeur aan om het werk met één

machine uit te voeren, zodat zware transportbewegingen

in de binnenstad geminimaliseerd

zouden worden. Jetmix heeft in dit kader aanvullende

offertes uitgebracht voor het leveren

en aanbrengen van damwanden, grondverdringende

schroef-combipalen en -schroef-buispalen,

alsmede het staalwerk ten behoeve van de

damwanden. Uiteindelijk heeft ook dít in een

opdracht geresulteerd.” Concreet bracht Jetmix

met behulp van de multifunctionele funderingsmachine

Woltman 90DR circa 1.800 m 2

stalen damwand trillingsvrij aan door middel

van drukken met een quatro-piler. Daarnaast

werden zowel 112 grondverdringende schroefcombipalen

type 455/555 met een prefab betonnen

kern en een boordiepte van 18,0 meter

als vier schroef-buispalen van het type 762/950

met een lengte van 24,0 meter toegepast. ■

De stalen damwand is met een 100-tons

funderingsmachine trillingsvrij gerealiseerd.

De zeer beperkte werkruimte resulteerde in de nodigde uitdagingen.

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

15


Aalborg Portland Belgium www.aalborgportland.be Yves Terneu Mobile: +32 471 955 129 Email: yves.terneu@aalborgportland.com


LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

Tekst | Chris Elbers Beeld | Buro JP

Een sterk staaltje

stempelwerk

Het uitvoeren van hulpconstructies, stempelframes en verankeringsconstructies in bouwputten

en andere grondkeringen is de specialiteit van Marsé Montage uit Castricum. Het bedrijf is

een vaste partner van Dura Vermeer, dat samen met BESIX de bouwcombinatie vormt tijdens

de realisatie van de ondergrondse parkeergarage aan de Garenmarkt in Leiden. Een project

waaraan Marsé Montage via onder meer de levering en montage van het stempelwerk een

aanzienlijke bijdrage levert.

Robèr Zoontjes is als uitvoerder nauw betrokken bij de werkzaamheden

die Marsé Montage in Leiden uitvoert. “We zijn gestart met het maken

van een 300 ton wegend stalen stempelraam dat ónder het door de

bouwcombinatie geplaatste betonnen stempelraam is aangebracht. Vervolgens

is de staalconstructie door ons vastgelast en opgehangen aan 28

trekstangen, waarna de bouwcombinatie de bouwkuip tot op een diepte

van 8 meter heeft uitgegraven. Aansluitend hebben we het stempelraam

met behulp van vijzels circa 7 meter onder water laten zakken en is het

op zijn plaats gehangen, afgesteld en door duikers vastgezet met groutzakken,

zodat het raam zijn werk kan doen wanneer het water uit de

bouwkuip wordt gepompt.”

LUCHTKUSSENS

Het verder uitgraven van de bouwput tot een diepte van ongeveer 19

meter heeft erin geresulteerd dat het stalen stempelraam momenteel

halverwege de bouwkuip hangt. “Het raam dient de diepwanden te ondersteunen

totdat de verdiepingsvloeren erin zitten”, vervolgt Zoontjes.

“Uiteindelijk nemen zij de functie van het stempelraam over en kunnen

we de stalen constructie demonteren en afvoeren.” Een klus die Marsé

'Het 300 ton wegende

stempelraam is opgehangen

aan 28 trekstangen'

Montage vanwege het immense gewicht van de raamcomponenten

voor een fraaie uitdaging zal stellen. “Vanwege de hoge vloerbelasting

is het niet mogelijk om het gedemonteerde stempelraam met een heftruck

te verwijderen. In plaats daarvan zullen we de materialen met

luchtkussens via een opening in de vloeren naar buiten toe manoeuvreren.”

In de tussentijd zitten de specialisten van Marsé Montage echter

niet stil. Het bedrijf neemt namelijk ook onder meer het dichtlassen

van de damwanden en het maken van putten en doorvoeren voor

zijn rekening. Zoontjes: “We zijn bijna doorlopend op de bouwlocatie

aanwezig en hebben alles in huis om op vele staalgerelateerde vragen

een antwoord te geven.” ■

Het stempelraam in afwachting van de ontgraving waarbij het 7 meter naar

beneden zal zakken.

Het stempelraam in de met water gevulde bouwkuip.

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

17


BETON

BOUW.NL

LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

Tekst | Chris Elbers Beeld | Buro JP

WAPENINGSSTAAL EN

BETONMORTEL VOOR

LEIDSE PARKEERGARAGE

Als leverancier van betonmortel in West-Nederland levert Cementbouw Betonmortel een

substantiële bijdrage aan de realisatie van de parkeergarage aan de Leidse Garenmarkt. Het project,

uitgevoerd door bouwcombinatie Dura Vermeer-BESIX, vormt het vervolg op de bouw van de

parkeerfaciliteit aan de Lammermarkt, met 24 meter de diepste parkeergarage van ons land.

'Het is zaak om de

vloer tijdens de bouw

en na ingebruikname

droog te houden'

De leveringen door Cementbouw vinden

plaats vanuit Zoeterwoude-Rijndijk, één van

de productielocaties van de betonmortelspecialist.

"Het feit dat de garage in de grond wordt

gebouwd en niet, zoals vaak, bovengronds,

vergt het nodige van mensen om het werk tot

een goed einde te brengen", zegt Henk ten

Hulscher, bouw- en betontechnologisch adviseur

namens Cementbouw. "Het project is

voor ons een echte uitdaging, omdat van meet

af aan van elke stap de consequenties nauwgezet

in kaart moeten worden gebracht. Het

is zaak om de vloer op circa 20 meter diepte,

zowel tijdens de bouw als na de ingebruikname

van de parkeergarage, droog te houden. Dat

alles vraagt om een speciale aanpak, waarbij de

begrippen druk- en trekkracht centraal staan.

Daar beton wél drukkracht maar geen trekkracht

kan opnemen, vullen wapeningsstaal en

beton - materialen met dezelfde uitzettingscoëfficiënt

- elkaar op een positieve wijze aan en

kan het beton door toepassing van wapening

óók de vereiste trekkracht opnemen."

WANDEN

Om tot een deugdelijk eindresultaat te komen,

wordt op de locatie allereerst een uit wanden

en vloeren bestaand geraamte gemaakt. "Vanaf

de begane grond worden tot op een diepte

Overzicht van het werk.

Stort van het onderwaterbeton.

18 BETON BOUW.NL


LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

'Grote cementproppen

zorgen voor de

uiteindelijke wapening'

Levering van het onderwaterbeton.

van ongeveer 26 meter wanden gegraven", legt

Ten Hulscher uit. "Deze worden vervolgens

voorzien van een wapeningsnet van dezelfde

lengte. Daarna is het de beurt aan ons. We

vullen het geheel met betonmortel, zodat er

een volwaardige wand ontstaat. Daarbij volgen

we de vorm van de garage. Vervolgens wordt

de grond binnen de wanden vervangen door

water, zodat het mogelijk is om op de bodem

ankers te plaatsen die de onderwater- en constructievloer

na het aanbrengen ervan op hun

plaats houden. Aansluitend wordt door de

kern van deze, uit geprofileerd staal gefabriceerde

ankers een cementmengsel gepompt.

Hierdoor worden in de bodem grote proppen

gevormd en ontstaat er een verankering."

'Met circa 300 vrachten

voeren we binnen

een kleine 36 uur de

betonmortel aan'

CIRCA 3.600 M 3 BETONMORTEL

Hierna gaat de focus op de onderwaterbetonvloer.

De hiervoor te gebruiken betonmortel

wordt op de betoncentrale van Cementbouw

vermengd met 80 ton staalvezel, die het krimpen

van de vloer vermindert. "Het aanbrengen

van de onderwaterbetonvloer gebeurt met een

team specialisten, waaronder duikers en mensen

die vanaf de oppervlakte de zaak begeleiden om

zo aan de afgesproken vloerdikte te komen", vervolgt

Ten Hulscher. "Met een continulevering van

circa 300 vrachten à 12 kubieke meter voeren we

binnen een kleine 36 uur de betonmortel aan die

op de projectlocatie door een betonpomp in het

werk wordt gebracht. Wanneer de betonmortel

de juiste sterkte heeft bereikt, mag het water

met een afgesproken snelheid uit de put worden

gepompt. Daarbij is het van het grootste belang

dat er een gesloten vloer zónder lekkage komt te

liggen. Wanneer deze klus is geklaard, wordt de

vrijgekomen vloer door de hoofdaannemer gereinigd

en voorzien van wapening en betonmortel

voor de eerste constructievloer. Daarna volgt

de aanleg van rijbanen tot de begane grond waar

zich de in- en uitritten bevinden." ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

19


Solid foundations. Strong future.

Franki Grondtechnieken, filiaal

van Franki Foundations heeft al

85 jaar ervaring in ontwerpen,

bestuderen en uitvoeren van

geoptimaliseerde funderingsoplossingen

op maat van de

klant.

Franki Grondtechnieken B.V.

Laan van Europa 900 | 3317 DB Dordrecht

Postbus 3098 | 3301 DB Dordrecht

+31 (0)78 20 62 400 | info@franki­grondtechnieken.nl

www.franki­grondtechnieken.nl

HOE ZORGT U ERVOOR DAT UW PROJECT

AAN ALLE KWALITEITSEISEN VOLDOET?

Bij bouAd hebben we diverse opties waar u gebruik van

kunt maken om de kwaliteit van uw project te borgen.

Denk aan:

Directievoering & Bouwtoezicht UAV

Uitvoeringsbegeleiding binnen UAV GC middels eerste/

tweedelijns kwaliteitskeuringen

Het managen van GC-contracten

Wij kijken graag een keer vrijblijvend mee naar de

mogelijkheden die de kwaliteitsborging van uw project

naar een hoger niveau tillen.

Beeld Buro JP

Heemstederweg 22, 1902 RP Castricum

T 0251-658658

F 0251-658659

E info@marsemontage.nl W www. marsemontage.nl

071 361 17 22 www.bouad.nl


LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

Tekst | Chris Elbers Beeld | bouAd adviesgroep

Onafhankelijke kwaliteitsborging:

een 'must' binnen

de moderne bouw

Tijdens de realisatie van de parkeergarage aan de Garenmarkt in Leiden werkt de bouwcombinatie

Dura Vermeer/BESIX intensief samen met bouAd adviesgroep. Het in Katwijk aan Zee gevestigde

bureau verzorgt de eerste- en tweedelijns kwaliteitscontrole en biedt tijdens de uitvoering een solide

ondersteuning.

De samenwerking tussen Dura Vermeer en

bouAd is niet nieuw. Enkele jaren geleden al

sloegen de bedrijven de handen ineen rondom

de bouw van een aantal parkeergarages en

kelders in Amsterdam. "Tijdens die projecten

stelde Dura Vermeer zich al verantwoordelijk

op en liet het zijn werken, los van een op handen

zijnde regelgeving voor kwaliteitsborging,

keuren door een onafhankelijke specialist. En

dat waren wij", aldus Henk Prijs, tweedelijns

kwaliteitscontroleur binnen bouAd.

'We verzorgen

als onafhankelijk

inspecteur de

tweedelijns controle'

SLUITEND STUK

Het bewaken en vastleggen van de kwaliteit is

primair een taak van de bouwer. Zo ook binnen

de Leidse projectkaders. Vanuit het ontwerptraject

tekent Dura Vermeer/BESIX zélf

voor de eerstelijnscontrole. bouAd adviesgroep

verzorgt als onafhankelijk inspecteur de eersteen

tweedelijnscontrole. Aansluitend wordt de

onderaanneming middels een derdelijnscontrole

bewaakt. "In de traditionele bouw liep de

opzichter vroeger zelf zijn controleronden, nu

wordt dat gedaan door een eerste-/tweedelijnsinspecteur",

zegt Prijs. "Alle te controleren

onderdelen worden zorgvuldig digitaal omschreven,

vastgelegd en bewaakt in Gappless.

Natuurlijk maken we nog wel eens gebruik van

papieren tekeningen. Maar voor het uitvoeren

van inspecties on site is een digitaal apparaat

De man in zijn werkomgeving.

als een iPad onmisbaar. Alles wordt digitaal

gefotografeerd en direct gekoppeld aan het

betreffende formulier, locatie en tekening. Het

systeem zorgt ervoor dat een vervolghandeling

niet kan plaatsvinden vóórdat een eventueel gebrek

is opgelost en afgevinkt. Zo controleren we

elkaar en hebben we een sluitend stuk waarin

de verantwoordelijkheden van alle betrokkenen

zijn vastgelegd. En dat is erg belangrijk. Zeker

wanneer er, zoals in dit geval, sprake is van een

complexe betonconstructie."

SPEERPUNTEN

Kennis vergaren en kennis delen zijn voor ‘rot

in het vak’ Henk Prijs belangrijke speerpunten.

"Na een half jaar meelopen beheersen we het

proces en het project volledig", zo zegt hij. "De

door ons opgedane ruwbouwkennis wordt

dan ook meegenomen tijdens de afbouw. Een

fase waaraan ik, naast het verzorgen van de

projectleiding, ook qua uitvoering een behoorlijk

steentje zal bijdragen." ■

Oog voor het detailniveau is een 'must'.

De iPad is onmisbaar bij opnamen.

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

21


LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

Tekst | Chris Elbers Beeld | CRUX Engineering BV

GEOTECHNISCHE

EXPERTISE VOORKOMT

OMGEVINGSSCHADE

Als tweedelijns toetser van omgevingsinvloeden en -risico’s is CRUX Engineering nauw betrokken

bij de realisatie van het project Garenmarkt in Leiden. Zo verzorgde het geotechnisch adviesbureau

in opdracht van bouwcombinatie Dura Vermeer-BESIX tijdens de ontwerpfase een inhoudelijke

toetsing van de eindige elementenberekeningen en de vertaling hiervan naar schaderisico's voor de

belendende panden. Maar ook verderop in het bouwproces tonen de specialisten van CRUX hun

uitgebreide expertise....

Nat ontgraven van de diepwandkuip.

22

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL


LEIDEN PARKEERGARAGE GARENMARKT

'Voor één van de

belendende panden is

een maatwerkoplossing

uitgewerkt'

Afbeelding 1: Oriëntatie van de injectielansen.

'Om schaderisico's te beperken, werd een

mitigerende maatregel met compensation

grouting in detail uitgewerkt'

Afbeelding 2: Schematisering methode der grensrekken voor zettingen.

Nadat CRUX Engineering in de ontwerpfase de

aanwezige kennis en kunde al in de praktijk had

gebracht, focuste het na de projectstart op verschillende

uitdagende geotechnische vraagstukken

die tijdens de werkzaamheden ontstonden.

“Door de geotechnische risico's vóóraf te kwantificeren

en deze per bouwfase te vertalen naar

monitoringswaarden kunnen we tijdens het

bouwproces effectief inspringen op de situatie

en waar nodig bijsturen”, zegt senior adviseur

geotechniek Korneel de Jong. “Het voorkomen

van schade aan de omliggende gebouwen staat

daarbij nadrukkelijk centraal.”

MAATREGELEN

Zo vertoonde één van de monumentale belendingen

tijdens het ontgraven van de bouwkuip

afwijkend gedrag ten opzichte van de voorspellingen.

Daar echter nog wél werd voldaan aan

de in het contract gedefinieerde grenswaarden,

was ingrijpen op dat moment nog niet noodzakelijk.

“Maar het vroeg wel de volste aandacht

in relatie tot de verdere bouwfasen”, vervolgt

De Jong. “Om een mogelijke overschrijding later

in het proces te voorkomen, hebben we

een mitigerende maatregel met compensation

grouting uitgewerkt (zie afbeelding 1). Het doel

van deze techniek was om, indien de monitoring

hiertoe aanleiding zou geven, via de onder

het pand ingeboorde lansen onder hoge druk

grout te injecteren, waardoor het pand weer

omhoog gedrukt kan worden. Door dit plan

in samenwerking met High 5 Solutions tot in

detail uit te werken, kon er direct actie worden

ondernomen wanneer de verplaatsingen

verder zouden toenemen dan werd verwacht.

Uiteindelijk bleek dat allemaal niet nodig. Het

gaf ons echter op dat moment, in combinatie

met de uitgebreide monitoring, voldoende zekerheid

om de schaderisico’s in de omgeving

afdoende te beheersen.”

MAATWERKOPLOSSING

Een andere situatie waarin CRUX haar expertise

toonde, betrof een moderner pand aan de andere

zijde van de bouwkuip. “Naast de invloed

door de ontgraving van de diepwandkuip had dit

pand te maken met een invloed vanuit de toerit

die hier binnen een damwandkuip werd gerealiseerd”,

aldus De Jong. “Omdat het gebouw als

gevolg van ondergrondse obstakels zeer sterk

reageerde op het indrukken van de damwanden

en begon te zetten, is in overleg met de gemeente,

de bouwcombinatie, bouw en woningtoezicht

en de verzekeraar besloten om voor

dit pand een maatwerkoplossing uit te werken

en zodoende de schaderisico's te beheersen.”

Door de invloed van de werkzaamheden middels

een eindige elementenanalyse in detail

te analyseren, kon met een geoptimaliseerde

schadepredictie op basis van de 'methode der

grensrekken' (zie afbeelding 2) worden aangetoond

dat ondanks de grotere verplaatsingen en

toename van relatieve rekken het risicoprofiel

nog steeds acceptabel bleef. "Nadat met de betrokken

partijen overeenstemming was bereikt

over deze aanpak konden de werkzaamheden

binnen de bestaande omgevingsvergunning en,

nog belangrijker, met een acceptabel risicoprofiel

worden voortgezet.” ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

23


+31 (0)20 4943070

info@cruxbv.nl

cruxbv.nl

Amsterdam

Delft

Eindhoven

ADVERTENTIE 1/2

Crux Engineering BV

Benieuwd naar de

omgevingsrisico’s

bij uw project?


CRUX beschikt over unieke kennis en

ervaring om uw vragen op het gebied

van omgevingsbeïnvloeding

te beantwoorden.

omgevingsbeïnvloeding

+

Belendingenonderzoek

Trillingspredicties

Vervormingsanalyses

Schadepredicties

Monitoringsplannen

Monitoring en begeleiding

Schadeonderzoek

CRUX_ad_197x130.indd 1 07-02-19 13:01

CMB 190108 Advertentie-2DEF.indd 1 04-02-19 11:02


BETONSTATIONS.NL

BETON AFHAAL STATIONS

DOOR HEEL NEDERLAND

VANAF 2019 OOK BETON LEVER STATIONS!

VOOR KLEINE HOEVEELHEDEN,

VANAF 150 LITER TOT 10 M 3

KORTE STUKKEN 1A

5371 MN RAVENSTEIN

(0031) 73 503 93 00

INFO@BETONSTATIONS.NL

WWW.BETONSTATIONS.NL

BETONDINGEN®

BETONPETTEN

MUURAFDEKKERS SIERBETON

• •

Betondingen.nl® heeft een breed assortiment

aan Prefab Beton producten:

betonpoeren

betonelementen

Wij doen alleen leveringen,

zonder showroom, winkel

of afhaalmogelijkheden.

Al onze producten zijn van

hoogwaardige kwaliteit en

beschikken over het

Thuiswinkel Waarborg.

trottoirbanden

muurafdekkers,

paalmutsen

diverse meubels en

mooi sierbeton

We zijn een snel groeiend

en hoogwaardige webshop

en we leveren zowel voor

particulieren als Business

to Business, door heel

Nederland als in België.

Neemt u gerust contact

met ons op voor de

mogelijkheden.

Vragen? Bel

0344-607391

Scherpste prijzen

van de Benelux

Verzendkosten

vanaf €6.95

Snelle levering door

NL en BE

8.9

Gebruik de kortingscode welkombetonenstaal en ontvang 5% korting

WWW.BETONDINGEN.NL

INFO@BETONDINGEN.NL


INTERVIEW ROB VAN GIJZEL

Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | Boudewijn van Lieshout

1 jaar Betonhuis

Het Betonhuis bestaat één jaar.

De werkgeversvereniging voor de cement- en

betonindustrie zet zich in voor de belangen

van deze industrietak. Door een krachtige

lobby te voeren, kennis te delen en de sterke

eigenschappen van beton te promoten, speelt

Betonhuis in op actuele thema’s zoals circulaire

economie, de bouwagenda en duurzaam bouwen.

26

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL


INTERVIEW ROB VAN GIJZEL

“Nu het zover is, vraag je je af waarom het Betonhuis niet eerder in het leven

is geroepen”, vertelt Rob van Gijzel, voorzitter van het Betonhuis. “Inmiddels

hebben ruim 200 beton(mortel)fabrieken zich aangesloten bij het Betonhuis.

Dat is een stevige basis om onze missie waar te maken. Door onze

krachten te bundelen, willen we het bouwkundige, financiële en maatschappelijke

potentieel van beton als bouwmateriaal optimaal benutten. Dat doen

we in de eerste plaats door bijeenkomsten te organiseren waarin de leden,

lidbedrijven en opdrachtgevers elkaar kunnen leren kennen.”

BETONAKKOORD

De eerste grote actie van het Betonhuis was haar betrokkenheid bij het

Betonakkoord. “Er waren allerlei mensen betrokken bij het opstellen van

het Betonakkoord”, vertelt Van Gijzel, “maar niet één vertegenwoordiger

uit de branche. Tijdens een ledenbijeenkomst hebben we besloten

dat we hier thuis hoorden en zeker van ons wilden laten horen. Vanaf

dat moment was de samenwerking een feit. We hebben het akkoord bestudeerd

en aangevuld. Daarna kon het merendeel ermee instemmen.”

DE GROTE OPDRACHTEN

Betonhuis was in haar eerste jaar ook actief op het gebied van onderwijs.

Zij bracht de talentbehoefte in beeld en houdt zich nu bezig met de

ontwikkeling van onderwijsprogramma’s. Zij creëert stageplaatsen voor

alle niveaus en kijkt wat de leden gezamenlijk kunnen doen aan de grote

opgaven zoals bouwen aan de infrastructuur, energietransitie en klimaatbeheersing.

Van Gijzel: “Er is nog veel werk aan de winkel. Nog niet één

van de grote opdrachten is uitgevoerd. Toch zie ik veel mogelijkheden,

juist voor de betonindustrie. Ik denk hierbij aan anders bouwen, waardoor

de woningprijs met zo’n 25% naar beneden kan en een gigantische

impuls kan worden gegeven aan de energietransitie. Ik denk aan waterregulering

en waterdoorlatend beton, waardoor we een bijdrage kunnen

leveren aan de klimaatadaptatie. We zijn hier nog onvoldoende mee

bezig geweest. Nu we samen nadenken over de klimaatadaptatie, ben ik

ervan overtuigd dat er oplossingen komen.”

Beton

JE KUNT ER PRACHTIGE DINGEN MEE MAKEN

Elk jaar komt er zo’n 15 miljoen m 3 nieuw beton

bij in Nederland. Dat is niet voor niets. Beton

biedt ongekende mogelijkheden en laat zich

niet vergelijken met welk ander bouwmateriaal

dan ook. Door de hoge sterkte, natuurlijke

materiaaleigenschappen, kleurmogelijkheden

en eenvoudige verwerking biedt het een

architectonische vormvrijheid waar iedereen

warm voor loopt.

“Je kunt er prachtige dingen mee maken”, vindt ook Rob van Gijzel, voorzitter

van het Betonhuis. “Bovendien hebben bouwwerken met beton een

moderne en veilige uitstraling. Prachtige staaltjes zijn het gerenoveerde Museum

Boijmans Van Beuningen in Rotterdam en straks het Naturalis Museum

in Leiden. Daarbij is beton relatief goedkoop en duurzaam. Over de lange

termijn is beton het meest duurzame materiaal dat we kunnen bedenken.”

EERSTE BRANCHE IN NEDERLAND

Betonakkoord

2018 was het jaar van het Betonakkoord. Op

10 juli tekenden zo'n 50 van de grootste spelers

in de cement- en betonindustrie het akkoord

onder leiding van MVO Nederland. Nu er elk

jaar in Nederland 15 miljoen m 3 nieuw beton

bijkomt, zetten producenten, opdrachtgevers

en aannemers zich gezamenlijk in om

vergaand samen te werken op het gebied van

duurzaamheid, recycling van materialen en forse

verlaging van de CO 2

-uitstoot.

Rob van Gijzel, voorzitter van het Betonhuis, is blij met het akkoord

en noemt het een mijlpaal. Tevens plaatst hij hierbij een kanttekening.

“We doen het goed in Nederland. Wereldwijd staat de cement- en

betonindustrie voor een CO 2

-uitstoot van 9%. In Europa is dat 6% en

in Nederland 3%. Daar komt bij dat we op die 3% marginaal invloed

meer hebben. We gebruiken de slakken uit de hoogovenindustrie en

het vliegas van de energiecentrales als bindmiddel. Hiermee zijn we

zeer circulair bezig. Nu hierin schaarste lijkt op te treden – bijvoorbeeld

door het sluiten van de kolencentrales – zullen we moeten

kijken naar alternatieven. De klinkerproductie in Nederland vindt niet

meer plaats. Daarnaast importeren we – naast klinkers – cement uit

Duitsland, België en Frankrijk en komt de CO 2

-uitstoot op rekening

van deze landen. Dit betekent voor ons dat wij de CO 2

-uitstoot op

dat vlak niet verder kunnen terugbrengen. Wel kijken we uit naar

materialen die het vliegas en de hoogovenslakken kunnen vervangen

in middel en functie.”

VERDUURZAMEN

Een belangrijk onderdeel in het Betonakkoord is het verduurzamen

van beton. Factoren die hierin een rol spelen, zijn de grondstoffen,

circulariteit en CO 2

-reductie. “Op het gebied van grondstoffen moeten

we dus stappen zetten om niet afhankelijk te zijn van andere landen.

Zand en grind zijn volop aanwezig. Ook op het gebied van circulariteit

kunnen we nog stappen maken. We moeten er al in de ontwerpfase rekening

mee houden dat alles geschikt moet zijn voor hergebruik. Voor

beton gaat dit goed; het is bijna 100% recyclebaar. Restbeton wordt

gebroken tot granulaat en ingezet als grindvervanger in nieuw beton of

het wordt ingezet als fundatiemateriaal onder wegen. Beton is al een

zeer milieuvriendelijk bouwmateriaal.”

ALS ENIGE IN NEDERLAND

Met het Betonakkoord neemt de betonbranche haar verantwoordelijkheid.

Zij bouwt aan een duurzame groei van de sector, waarbij

de leden elkaar uitdagen om dingen beter te doen. “De betonsector

is de enige sector in Nederland die een milieuakkoord heeft afgesloten”,

besluit Van Gijzel. “Hierin lopen we voorop. Daarbij is het

niet eenvoudig. Veel kritische ogen volgen de ontwikkelingen in de

betonbranche op de voet.” ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

27


Tekst | Roel van Gils Beeld | Metaalindustrie Qumey

INSPECTIEWAGEN:

van sluitstuk tot kopstuk

Inspectiewagens aan kunstwerken zijn veelal gelijktijdig met de bouw van een brug of viaduct

geplaatst en vormden destijds het sluitstuk van het project. Dat is vandaag de dag wel anders.

Ze zijn een essentieel onderdeel (geworden) in het behoud van een kunstwerk en moeten ook

periodiek gekeurd worden. Metaalindustrie Qumey heeft zich toegespitst op de productie en

reconstructie van deze inspectiewagens.

Een inspectiewagen is een onderdeel van een

(beweegbare) stalen brug. “Ze hangen aan de

onderzijde van de brug en bestaan uit stalen

manbakken, die onder de brug door rijden”,

legt Mark Meijers, directeur-eigenaar van Metaalindustrie

Qumey, uit. “Vanuit de inspectiewagen

kan de onderzijde van de brug nauwkeurig

geïnspecteerd worden op gebreken.”

Sinds 1963 is Qumey als constructiebedrijf al

betrokken bij werkzaamheden in de rail- en

weginfra. “In de loop der jaren hebben we

een grote expertise opgebouwd op het gebied

van inspectiewagens. We zijn actief door heel

Nederland en sinds 2014 nauw betrokken bij

het IVOD-programma van Rijkswaterstaat.

Het behelst variabel onderhoud aan het wegennet,

viaducten, bruggen en tunnels in Zuid

West Nederland, waaronder de Brug over de

Noord, Van Brienenoordbrug, Haringvlietbrug,

Merwedebrug en Spijkenisserbrug. Inmiddels

zijn er in het kader van dit project ruimschoots

veertig gekeurde inspectiewagens opgeleverd.”

ARBEIDSMIDDEL

Een inspectiewagen is een arbeidsmiddel

(machine) dat aan de geldende wetgeving en

onderliggende normen dient te voldoen, waaronder

de machinerichtlijnen. Meijers: “De eigenaar

(meestal ProRail, Rijkswaterstaat of de

provincie) is hiervoor verantwoordelijk. Veel

inspectiewagens zijn inmiddels gedateerd en

voldoen niet meer aan de huidige wet- en regelgeving.

Vaak zijn de eigenaren niet goed op

de hoogte aan welke geldende wet- en regel-

Een inspectiewagen is een arbeidsmiddel (machine) dat aan de geldende wetgeving en onderliggende normen dient te voldoen, waaronder de machinerichtlijnen.

28

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL


Metaalindustrie Qumey neemt het gehele proces voor rekening, van engineering tot productie en montage van de inspectiewagen.

'Veel inspectiewagens zijn inmiddels

gedateerd en voldoen niet meer aan de huidige

wet- en regelgeving'

geving voldaan dient te worden en op welke

manier hier gehoor aan gegeven dient te worden.

Dan komen wij op de hoek kijken. Qumey

is bij uitstek de partij om de eigenaar op dit vlak

te ontlasten en ondersteunen.”

In het verleden werden inspectiewagens bijna

niet gekeurd, ze vormden zoals gezegd een

sluitstuk van het project en voldoen dan ook

lang niet allemaal aan de huidige veiligheidsnormen.

Dat is de voornaamste reden dat

deze inspectiewagens nu op grote schaal van

een upgrade worden voorzien of zelfs compleet

worden vervangen. “Zo hebben we eind

2018 de laatste van in totaal zeven inspectiewagens

aan de Van Brienenoordbrug vervangen

en hebben we eerder als gevolg van de

ontdekte scheurvorming in de Merwedebrug

Gorinchem de inspectiewagens versneld

moeten opleveren.”

VAN A TOT Z

De staat van de inspectiewagens die Qumey

aantreft, is wisselend. Meijers: “Als met beperkte

ingrepen weer aan de huidige normen

kan worden voldaan, geniet dat natuurlijk de

voorkeur. Maar vaak stamt een inspectiewagen

uit vervlogen tijden en rest feitelijk alleen

een nieuwe constructie. Wij nemen het

gehele proces voor rekening, van engineering

tot productie en montage.” Behalve voor Rijkswaterstaat

zijn de inspectiewagens ook voor

ProRail en de provincies van grote waarde in

het monitoren van de kunstwerken over of onder

het spoor. “ProRail onderwerpt sinds 2017

de inspectiewagens aan een grondige update

waarvoor wij al diverse projecten hebben uitgevoerd.

Vanuit ProRail is de constructie vaak

beter te overzien met veelal standaard afmetingen.

Verkeersbruggen daarentegen zijn heel

wisselend qua afmetingen en daarmee is er ook

meer variatie op de inspectiewagens. Zo is de

inspectiewagen onder de Van Brienenoordbrug

wel 36 meter lang, 8 meter hoog en telt

deze meerdere verdiepingen.”

Ook bij eventuele storingen, inspectiewerkzaamheden

en onderhoud staat Qumey

paraat. “Daarnaast verlenen we assistentie

bij het uitvoeren van inspecties

door ingenieursbureaus en wettelijke keuringen”,

besluit Meijers. ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

29


BETON

BOUW.NL

Tekst | Roel van Gils Beeld | Brem Funderingsexpertise

OPTISCHE (GLASVEZEL)

MONITORING

Er zijn momenteel veel vragen en onzekerheden omtrent de constructieve staat van de bruggen

en viaducten in ons land. Deze kunstwerken zijn tientallen jaren geleden berekend op de destijds

gebruikelijke en te verwachten belastingen. Anno 2019 echter is het verkeersbeeld behoorlijk

veranderd en vertonen kunstwerken vermoeidheidsverschijnselen, met alle gevolgen van dien.

Brem Funderingsexpertise brengt die verschijnselen aan het licht met specifieke

monitoringssystemen. Vooral de laatste jaren wordt voor dit soort systemen optische

sensortechnologie (glasvezel) steeds vaker toegepast.

Brem Funderingsexpertise vindt zijn oorsprong

in 1925. “Gestart als heibedrijf zijn we door de

jaren heen getransformeerd naar een toezichtbureau

op het gebied van funderingen en constructies”,

zegt manager monitoring Mark van

Bezooijen. Op het gebied van toezicht tijdens

de funderingsfase van een project en eventuele

overlast voor de omgeving is het bedrijf al

vele jaren een begrip in Nederland. “Om deze

zaken te kunnen kwantificeren, verzorgen wij

naast gespecialiseerd toezicht eveneens een

grote verscheidenheid aan monitoringsoplos-

singen. Met name de laatste jaren is glasvezelmonitoring

aan een sterke opmars bezig.”

OPTISCHE SENSORTECHNOLOGIE

Het werkingsprincipe van optische sensoren

is erop gebaseerd dat lengteverandering van

een glasvezel tot gevolg heeft dat de eigenschappen

van licht veranderen als dit door de

vezel heen gaat of weerkaatst wordt, legt Van

Bezooijen uit. “Zo kunnen we bekijken hoe

bijvoorbeeld een brug reageert bij de huidige

bovenbelasting, die veelal veel hoger ligt dan

waar het kunstwerk aanvankelijk op is geconstrueerd.

De doorbuiging van een dek of

draagconstructie kan leiden tot scheurvorming

en deformatie, met alle gevolgen van dien. Met

behulp van de optische sensoren kunnen we

zeer nauwkeurig aangeven aan welke invloeden

een kunstwerk wordt blootgesteld. Denk

aan parameters zoals temperatuur, rek, kracht,

trillingen, vervorming en verplaatsing.”

Met deze optische sensortechnologie is men

onder andere in staat om efficiënt en proactief

30 BETON BOUW.NL


'Met optische sensortechnologie is men onder

andere in staat om efficiënt en proactief het

onderhoud van kunstwerken te bepalen'

het onderhoud van kunstwerken te bepalen.

Het actief en in een vroeg stadium signaleren

van verstoringen zorgt voor een hoger veiligheidsniveau,

levensduurverlenging en kostenbesparing.

Naast een kostenbesparing kan het

onderhoud op basis van de meetresultaten gepland

worden, wat kan leiden tot minder files

afkomstig van herhaaldelijke werkzaamheden

aan kunstwerken.

FBG-PUNTSENSOREN

Brem Funderingsexpertise hanteert een

tweetal meetmethodes, gebaseerd op FBGpuntsensoren

of distributed sensoren. “De

FBG-puntsensoren zijn vooral geschikt voor

het monitoren van het gedrag van een bepaalde

constructie (statisch en dynamisch)”,

zegt Van Bezooijen. “Afhankelijk van het

kunstwerk en de te meten parameters wordt

de locatie van de sensoren nauwkeurig bepaald,

ter plaatse van de fundering, de draagconstructie

of het dek. De sensoren worden

verlijmd of geschroefd aan de constructie

bevestigd. Zo kunnen we bijvoorbeeld de

theoretische rek als gevolg van de bovenbelasting

verifiëren, vergelijkbaar met de

weigh-in-motion systemen maar dan zonder

het asfalt te hoeven infrezen. De sensoren

zijn veel sneller te plaatsen. Het meetsysteem

is modulair uitbreidbaar tot tientallen

sensoren op één lijn achter elkaar met

wisselende tussenafstanden.”

STRUCTURAL HEALTH

MONITORING

Distributed sensoren zijn specifiek toepasbaar

bij het monitoren van fenomenen

zoals vervorming en temperatuursverandering

gedurende lange tijd en verdeeld over

lange trajecten, ook wel bekend als structural

health monitoring of kortweg SHM. Van

Bezooijen: “We maken daarbij gebruik van

lange glasvezelkabels die we bijvoorbeeld

op elke meter ondervragen over een variabele

lengte van enkele meters tot tientallen

kilometers. Deze kabels kunnen tevens aan

de wapening bevestigd worden en met de

constructie mee worden ingestort. Zo hebben

we recent een aantal nieuwe bruggen in

België uitgevoerd met deze techniek. Gedurende

tien jaar gaan we het gedrag van deze

kunstwerken monitoren, zodat bij eventuele

bijzonderheden al in een vroeg stadium –

veel eerder dan met het blote oog waarneembaar

– ingegrepen kan worden.”

Glasvezelmonitoring heeft volgens Van

Bezooijen een ongeëvenaarde betrouwbaarheid

en levensduur, veelal langer dan de levensduur

van de constructie. “De eerste systemen

die we hebben aangebracht, zijn nog steeds intact.

Los van de zeer hoge nauwkeurigheid (tot

0,002mm) is glasvezelmonitoring explosievrij.

Het heeft geen last van zwerfstroom en geeft

geen verstoring aan het te meten object, door

de geringe afmetingen.” ■

(Beeld: Hero Dijkema)

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

31


BETON

BOUW.NL

Tekst | Irene Teunissen Beeld | Betonstaal.nl

Webwinkel

in betonwapening

Snel en gemakkelijk betonstaal en toebehoren bestellen is nu mogelijk via de website

Betonstaal.nl, een uniek online platform voor vooral maatwerkproducten. Door de korte

levertijden zijn de artikelen snel op de plaats van bestemming. Supereenvoudig voor de

zakelijke markt, maar ook voor particulieren.

Betonstaal.nl – 3D-uitwerking van de wapening. (Beeld: Suzanne Heikoop | SHe Fotografie)

32 BETON BOUW.NL


“We zijn de enigen ter wereld die zo werken”, zegt medeoprichter en

-eigenaar Arie van Wijngaarden trots. Samen met zijn broer heeft hij het

bedrijf vijf jaar geleden opgericht. “En het loopt als een trein! Je voert je

producten in op onze site, daar komt meteen een prijs/offerte aan te

hangen. Na plaatsing in het winkelmandje rond je de bestelling verder

af en een aantal dagen later ontvang je alles op de aangegeven locatie

in Nederland of België. Heel laagdrempelig, eenvoudiger kan niet!

Daarbij gaat het van betonijzer en bouwstaalmatten tot poerwapening.

Of de klant nu wapeningskorven en stekrekken bestelt of enkelvoudige,

samengestelde of gelaste producten, het kan allemaal.”

De artikelen zijn afkomstig van verschillende producenten en worden

ook door meerdere partijen getransporteerd. Van Wijngaarden: “Omdat

we niet afhankelijk zijn van één productielocatie en transporteur,

functioneren we als een verkoopkanaal die klanten heel snel kan bedienen.

Heeft iemand bijvoorbeeld iets op extreem korte termijn nodig,

dan benadert deze onze afdeling klantenservice. Wij kijken dan welke

partijen we daarvoor het beste kunnen inschakelen. De klant ontzorgen,

daar gaat het om!”

TRANSPARANT

De klanten, overwegend kleine tot middelgrote aannemers, maar ook

interieurbouwers en zelfs kunstenaars kunnen producten en toebehoren

voor vloeren en muren bestellen voor vooral de woningbouw, en

voor schuren en kelders. Binnenkort worden eveneens artikelen voor de

utiliteitsbouw via de site aangeboden. “Daarbij zijn we heel transparant,

what you see is what you get! Het mooie is dat buiten de standaardmatten

alles maatwerk is en van een constant niveau. Doordat we gebruikmaken

van verschillende softwarepakketten en -koppelingen kunnen we

de wapening digitaal uitwerken. We doen dit voor alle soorten bouwprojecten,

van eenvoudige tot complexe. De productie wordt direct

aangestuurd door verschillende data-exportprogramma’s zoals BVBS of

PXML. Met als resultaat een snellere en foutloze orderverwerking”, aldus

Van Wijngaarden.

NIEUWE ONTWIKKELINGEN

En de ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op. Het bedrijf ontvangt

steeds vaker verzoeken van aannemers om hulp bij engineering.

“Zij sturen ons hun 2D-tekeningen. Die zetten wij met behulp van onze

software snel om in 3D-tekeningen en het montageplan voor de verschillende

betrokken partijen. Vervolgens kan de aannemer de benodigdheden

meteen via onze site bestellen. Voor eenvoudige funderingen

hoeven aannemers binnenkort alleen nog maar data op onze website in

te voeren, zoals dikte, hoogte en dergelijke. Met die parameters worden

zowel standaardoplossingen als maatwerk automatisch uitgerekend. Snel

en klantvriendelijk.”

Ook is Betonstaal.nl meer en meer een kennisplatform aan het worden,

hetgeen het bedrijf ook ambieert. Vanwege het behoudende karakter

van de betonwapeningsindustrie dreigt de kennis hierover te verdwijnen.

Door al die informatie te digitaliseren, wil de firma ook in dit opzicht een

autoriteit worden.

Toch is het allerbelangrijkste nog in de maak: realtime visualiseren. Van

Wijngaarden: “Zodat je meteen ziet hoe alles gaat worden. We zijn

dus bezig met veel innovatieve ontwikkelingen. Allemaal met het doel

maatoplossingen te kunnen bieden, met een helder bestelproces, een

optimale productie en een snelle logistieke afhandeling. Maar ondanks

deze Bol.com-werkwijze zijn en blijven we voor alles die vertrouwde

'staalhandel om de hoek'!” ■

Betonstaal.nl – RVS-betonstaal behoort eveneens tot het assortiment. (Beeld: Suzanne Heikoop | SHe Fotografie)

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

33


BETON

BOUW.NL

Tekst en Beeld | Carmans

BETONNEN LEGO-BLOKKEN UIT SECUNDAIRE GRONDSTOFFEN:

DE PERFECTE AANSLUITING

BIJ DE BLAUWE ECONOMIE!

DE BLAUWE ECONOMIE

Waarom een Blauwe Economie? Wanneer je vanuit het heelal naar de

aarde kijkt, is deze blauw. Door al het blauwe water en de blauwe lucht is

de aarde eigenlijk een blauwe soort. Maar wat houdt het dan precies in?

De basis ligt in de natuur. Zoals Gunter Pauli (auteur ‘Blauwe Economie’,

voormalig directeur van Ecover en lid van de Club van Rome) het zegt:

“Door goed te kijken naar natuurlijke systemen, kunnen we komen tot

een duurzame manier van produceren en consumeren. Kennis van de

wijze waarop organismen - van bacteriën en weekdieren tot reptielen en

zoogdieren - zijn gevormd en functioneren, kan ons helpen oplossingen

te formuleren voor de vele uitdagingen in de nabije toekomst.”

SAMENWERKING IN PLAATS VAN CONCURRENTIE

De Blauwe Economie is een andere manier van economisch denken. Er

wordt in de basisbehoeften voorzien met wat lokaal voorhanden is. Het

is gebaseerd op hoe de natuur werkt en gaat uit van samenwerking in

plaats van concurrentie. In een ‘blauw businessmodel’ worden er altijd

verschillende inkomensstromen gegenereerd, onder anderen door afval/

output van het ene proces te gebruiken als input voor een ander proces.

De Blauwe Economie stelt zich ten doel banen te creëren en sociaal kapitaal

op te bouwen zónder hierbij de (natuurlijke) omgeving te vervuilen

of uit te putten.

SNEL EEN DUURZAME SAMENLEVING BEREIKEN

Inmiddels is er een internationale gemeenschap rondom het Blauwe

Economie gedachtegoed ontstaan, die werkt volgens het ‘open source

principe’: informatie om blauwe businessmodellen in de praktijk te brengen

is vrij toegankelijk voor iedereen Op deze manier kunnen we zo snel

mogelijk een echt duurzame samenleving bereiken. Er liggen maar liefst

21 principes aan de basis van de Blauwe Economie. Om alvast een idee

te geven, hier een kleine selectie. Vervang iets door niets:

1. afval bestaat niet;

2. verandering is de constante in de natuur. Innoveren gebeurt dus constant;

3. in natuurlijke systemen is alles met elkaar verbonden en evolueert

alles richting symbiose;

4. de natuur is efficiënt. Dus in een duurzame bedrijfsvoering wordt

optimaal gebruik gemaakt van materialen en energie, waardoor de

prijs per eenheid gereduceerd wordt;

5. de natuur is altijd op zoek naar ‘economies of scope’. Een natuurlijke

innovatie brengt dan ook verschillende voordelen voor iedereen

met zich mee;

6. de natuur is geëvolueerd van een paar soorten naar een rijke biodiversiteit.

Diversiteit betekent welvaart, dit is dan ook het streven in

‘blauwe businessmodellen’.

'De Blauwe Economie is een andere

manier van economisch denken'

BLUEBLOCKS

De naam ‘Blueblocks’ is afkomstig van de term ‘Blue Economy’ oftewel

‘Blauwe Economie’, welke bij het productieproces van deze

betonnen LEGO-blokken de hoofdrol speelt. Zo zijn de Blueblocks

nagenoeg volledig vervaardigd uit secundaire grondstoffen en dit met

maximaal gebruik van hernieuwbare energie en minimale transportafstanden.

Hierdoor dragen de Blueblocks sterk bij tot het herstellen

van de duurzame evenwichten in de materialenkringloop. Belangrijk

hierbij is ook dat de kwaliteit minstens gelijkwaardig is met vergelijkbare

producten uit primaire grondstoffen vervaardigd, maar waarbij

de prijs zeker niet duurder is.

34 BETON BOUW.NL


'De blokken dragen sterk

bij tot het herstellen van de

duurzame evenwichten in de

materialenkringloop'

Deze betonnen LEGO-blokken worden reeds verschillende jaren geproduceerd

door Carmans Blue Technology NV, gelegen in Lummen aan de

drukke verkeerswisselaar van de E313 autobaan met de E34 en eveneens

aan de belangrijkste waterweg van België: Het Albertkanaal! Hierdoor

kan steeds een geoptimaliseerd transport aangeboden worden waardoor

deze kosten minimaal worden gehouden. De productie gebeurt

door een volledig geautomatiseerde installatie waardoor een uniformiteit

in de afgewerkte producten gegarandeerd kan worden.

Met een breed gamma van meer dan tien verschillende vormen/afmetingen

wordt, aan de hand van een schets, een volledig ontwerp in 3D

gemaakt door de technische afdeling. Hierdoor heeft de klant een goed

beeld van zijn project, nog vóór de realisatie. Ook de juiste aantallen van

al de verschillende vormen van Blueblocks zijn reeds bekend.

Door een gepatenteerd schanskorfsysteem kunnen de Blueblocks zeer

gemakkelijk voorzien worden van schanskorven welke in verschillende

diktes aangebracht worden op de bestaande afsluiting. Het geheel krijgt

hierdoor een heel ander esthetisch karakter. Dit schanskorfsysteem

heeft als voordeel dat, door de bevestiging tegen de zijkant van de blokken,

dit enorm stabiel blijft wanneer deze schanskorven worden gevuld

met natuurgranulaten. Een kleine uitzakking van de stenen geeft geen

vervorming van het schanskorfsysteem. Ook kan door het gebruik van

slechts een minimale dikte aan natuurgranulaat (schanskorfsysteem is 15

of 20 cm dik) de prijs laag gehouden worden t.o.v. andere systemen.

Indien als natuurgranulaat lavasteen gebruikt wordt, wat een zeer goed

geluidsabsorberend karakter heeft, dan kan deze constructie perfect als

geluidswerende wand aangebracht worden. Zo is er reeds een geluidswerende

wand aangebracht langs een toegangsweg naar een Zweedse

meubelgigant en langs een spoorwegbedding. ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

35


BLUEBLOCKS ® ,

EEN NIEUWE GENERATIE

BETONBLOKKEN

Gedreven door het principe

van Blue Technology heeft

Carmans BT zich gespecialiseerd

in het recycleren en

reinigen van alle mogelijke

verontreinigde gronden en

afvalstoffen. We hebben een

gesloten systeem gecreëerd,

waarbij we maximaal

inzetten op recyclage en

hernieuwbare energie.

Kanaalstraat 14

3560 Lummen

België

T +32 (0)11 45 48 45

E info@carmans.be

W www.carmans.be


SHM van kunstwerken

met OPTISCHE SENSOREN

• Continu bewaking inclusief alarmering

• Op- en inbouw

• Statisch en dynamisch

• Online data beschikbaar, numeriek en grafisch

• Intelligente asset monitoring

Meer informatie? Telefoon 0182 517 550

www.brem.nl


Tekst | Group Sales, Marketing & Commercial Development Beeld | Aalborg Portland Belgium

De nieuwe generatie

voorgemengd ultrahoogperformant

cement met

duurzame bindingstechnologie

Sinds november 2018 is AALBORG EXTREME TM LIGHT120, de nieuwe generatie voorgemengd

ultra High Performance Concrete (UHPC) op basis van AALBORG WHITE ® -cement, verkrijgbaar

op de markt. Het product is eerst voorgesteld in Europa en is sinds januari 2019 ook in de VS en

China verkrijgbaar.

AALBORG EXTREME TM LIGHT120 is het

eerste gecommercialiseerde product onder

het merk AALBORG INWHITE SOLUTI-

ONTM. Het fungeert als innovatiemotor

voor technologisch geavanceerde producten

die gebaseerd zijn op White Cement en

die een hoge toegevoegde waarde opleveren.

Het Innovation Team, dat wordt geleid

door Group Sales, Marketing & Commercial

Development en samenwerkt met het R&D

Lab in Aalborg, is erin geslaagd om de grenzen

van de traditionele technologie voor

het gebruik van White Cement te doorbreken.

De nadruk ligt daarbij op innovatie en

milieubescherming, om de ontwikkeling van

duurzame industriële producten te ondersteunen.

AALBORG EXTREME TM LIGHT120 is gebaseerd

op de recent gepatenteerde duurzame

bindingstechnologie van de Cementir

Holding, FUTURECEMTM. Deze technologie

veroorzaakt zeer voordelige puzzolane

reacties zonder beperkt te worden door de

beschikbaarheid of kwaliteit van afvalstoffen

van andere industrieën die de impact op het

milieu minimaliseren. Het voorgemengde

UHPC-product is volledig gedocumenteerd

met een voorspelbare performantie. Hierdoor

kan het ter plaatse op maat worden

gemaakt binnen een vooraf bepaald bereik,

om de productiekosten en -efficiëntie te

optimaliseren.

DE NIEUWE GENERATIE UHPC

HEEFT GROENE GENEN

De met succes ontwikkelde, complexe bindingstechnologie

achter het UHPC-product

is te danken aan een synergie tussen het

Innovation Team, Research & Quality Centre

in Aalborg (Denemarken) en het Global

Sales Team van de Cementir Holding. AAL-

BORG EXTREME TM LIGHT120 is gebaseerd

op een verdere verfijning van de duurzame

bindingstechnologie FUTURECEMTM. Deze

technologie gebruikt een unieke selectie van

de grondstoffen van de geschikte natuurlijke

bronnen die superieure puzzolane reacties

vertonen en niet beperkt worden door de

beschikbaarheid en de kwaliteit van afvalstoffen

van andere industrieën.

Cementir Holding is een innovatieve marktleider

in de industrie van wit cement en wil

op een milieuvriendelijke en duurzame manier

hoogkwalitatieve producten maken.

EEN VOLLEDIG

GEDOCUMENTEERD PRODUCT

MET VOORSPELBARE

PERFORMANTIE

AALBORG WHITE ® , een erkend en vertrouwd

wereldwijd merk, is het White Cement

dat gebruikt wordt in de AALBORG

EXTREME TM LIGHT120. Het biedt onder

andere een verbeterde interactie met

mengstoffen en een voorspelbare en betrouwbare

UHPC-performantie door zijn

hoge graad van chemische zuiverheid en de

inherente stabiliteit van zijn kwaliteit.

'De stevige UHPC-mix

heeft een hoge viscositeit,

maar ook uitstekende

vloei-eigenschappen'

AALBORG EXTREME TM LIGHT120 werd

ontwikkeld als veilige en betrouwbare oplossing

voor het maken van UHPC-producten.

Het werd ontworpen om met succes te

voldoen aan de vereisten van industriële

producenten, en tegelijkertijd klanten de

mogelijkheid te bieden om de kleur (anders

dan het originele wit), het vezeltype en de

dosering te kiezen. De stevige UHPC-mix

heeft een hoge viscositeit, maar ook uitstekende

vloei-eigenschappen met een droogtijd

die geschikt is voor industrieel gebruik.

"Het geeft voldoening om de eerste ‘Voice

of Customer’ in Europa te mogen ontvangen,

die een positieve productbeoordeling gaf.

Samen met het Aalborg White Innovation

Team hebben we verschillende tests gedaan

om de bewerkbaarheid en de sterkte van

38 BETON BOUW.NL

BETON

BOUW.NL


het product te testen. Het product bleek de

perfecte eigenschappen te hebben om uitstekend

te voldoen aan de marktvraag.”

De superieure duurzame eigenschappen

van AALBORG EXTREME TM LIGHT120 maken

het mogelijk om dunne, lichtgewicht,

ultrasterke betonproducten te ontwerpen

en te maken, zoals bepleisteringen, gevelbekledingen,

zonneschermen, tuinornamenten

of stadsmeubilair. Het premix-product

biedt een gemakkelijke oplossing voor een

veilige en schone productie van hoogkwalitatieve

UHPC-elementen voor een typisch

industrieel productieproces, dankzij zijn

uitstekende eigenschappen, en dan vooral:

bewerkbaarheid - zelfcompacterende

eigenschappen en langdurige vloeibaarheid;

hoge vroeg- en eindsterktes;

voorspelbare en betrouwbare prestaties;

krimpt zeer weinig, waardoor het risico

op barsten wordt geminimaliseerd;

zeer duurzaam, zelfs in gure

omstandigheden;

kleurprestaties, buitengewone witheid

voor architecturale en decoratieve

elementen.

Als vooraanstaand producent van White

Cement heeft Cementir Holding een voortrekkersrol

in de White Cement-innovatietechnologie.

De Holding hecht in zijn

ontwikkelingsstrategie veel belang aan een

diepgaand begrip van de behoeften van de

klant en de lokale markt. Bovendien stelt het

bedrijf innovatie en duurzaamheid voorop

en gebruikt het technologie om nieuwe producten

te ontwikkelen die een duurzame

ontwikkeling van de industrie ondersteunen.

AALBORG EXTREME TM LIGHT120

Een weinig krimpend, gebruiksklaar, zelfcompacterend

hoogperformant cement voor de

productie van dunne cementproducten met

hoge esthetische, mechanische en duurzame

prestaties. Inclusief bindmiddel, mengstoffen

en aggregaten, er moet alleen nog water

worden toegevoegd tijdens het mengen.

Na het mengen met water resulteert het

product in een wit hoogperformant cement

dat naar wens kan worden aangepast inzake

pigment. Door zijn goede vloeibaarheid kunnen

er vezels worden toegevoegd om de

mechanische eigenschappen aan te passen,

terwijl de zelfcompacterende kenmerken

worden behouden. ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

39


BETON

BOUW.NL

SPECIAL VLOEREN

Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | Ecocem, AtMariet Fotografie Mariette Kapitein

Nieuw gietvloersysteem

combineert het beste

uit twee werelden

Gietvloeren zorgen in de bouwwereld voor

een doorbraak op velerlei gebied. De vloeren

zijn met minimale mankracht te transporteren

en aan te brengen. Ze zijn onmiddellijk vlak en

stabiel in kwaliteit.

Ecocem Benelux BV heeft een nieuwe gietvloer ontwikkeld, de eco 2

floor.

Het bedrijf zet zich al jaren in voor zo duurzaam mogelijke nieuwbouw en

maximale CO 2

-reductie in fundering en hoogbouw. De eco 2

floor is één van

haar innovatieve producten. Eco 2

floor verenigt de voordelen van de be-

staande vloerentechnologieën en is gebaseerd op het gebruik van gemalen

gegranuleerde hoogovenslak. Dit is uniek in de vloerenwereld. De specie

voor de gietvloer wordt in een truckmixer kant-en-klaar op de bouwplaats

aangeleverd en vervolgens met een pomp in de gewenste ruimte verpompt.

Na 24 uur is de betonvloer beloopbaar; na 72 uur belastbaar. De eco 2

floor

kan aanzienlijk sneller worden belegd dan andere vloeren.

ARBOVRIENDELIJK

Het storten van de traditionele zandcementdekvloer vraagt nog steeds

een te hoge lichamelijke inspanning. De vloerenlegger werkt hierbij veelal

op zijn knieën en verspreidt de specie - met gebogen rug - zo vlak mogelijk

over de vloer. Bij de eco 2

floor gaat dit gemakkelijker en sneller. De

40 BETON BOUW.NL


SPECIAL VLOEREN

vloer wordt in het gebouw gepompt op de plaats van bestemming. “De

textuur van de specie is vergelijkbaar met die van drinkyoghurt”, vertelt

Jeroen Langenberg, manager Sales en Marketing bij Ecocem. “Hierdoor

vloeit de vloer bijna vanzelf glad. De vloerenlegger helpt alleen een handje

om de specie direct na de stort te nivelleren, maar doet dit in staande

positie. Hierdoor is de gietvloer op Arbo-gebied een grote vooruitgang.”

'De textuur van de specie

is vergelijkbaar met die

van drinkyoghurt'

MILIEUBEWUST

Een grote stap wordt ook gemaakt op milieugebied. Voor de productie

van eco 2

floor worden gemalen, gegranuleerde hoogovenslakken ingezet,

een zuiver restproduct van de staalindustrie. “Deze slakken werken als

bindmiddel en worden al tientallen jaren in de betonwereld gebruikt”,

vertelt Langenberg. “Hierdoor kon het cement vervallen, dat nu juist

de grote CO 2

-uitstoot veroorzaakte. Zo worden tonnen CO 2

-uitstoot

bespaard en wordt een grote bijdrage geleverd aan de groene keten.

Dat maakt eco 2

floor uitermate geschikt voor BREEAM-projecten.” Om

de hoogovenslakken ook in de toekomst veilig te stellen, heeft Ecocem

langetermijncontracten afgesloten met de staalindustrie.

VOCHTBESTENDIG

Extra pluspunt van de eco 2

floor is de toepasbaarheid in natte ruimtes zoals

keukens en badkamers. Het anhydriet of gips - de kwetsbare factor voor

vochtinvloeden - is namelijk komen te vervallen. “Hiermee combineert

eco 2

floor het beste van twee werelden, die van de gietvloer en de zandcementvloer”,

vat Langenberg samen. “Eco 2

floor is snel verhardend, gemakkelijk

te installeren, Arbo- en milieuvriendelijk, recyclebaar en vochtbestendig.”

GEGARANDEERDE KWALITEIT

“Het heeft veel tijd en inspanning gevraagd om de vloer te ontwikkelen”,

vertelt Manfred Mille, manager Research & Development bij Ecocem.

“Een gietvloer moet aan hoge eisen voldoen. De vloer mag niet scheuren

of opkrullen, hij moet krimpvrij zijn en voldoende druk- en buigtreksterkte

hebben. Het heeft tussen de 3.000 en 4.000 proefmengsels gevraagd

om het perfecte recept op papier te krijgen. We begonnen steeds met

kleine proefstukjes om deze later uit te breiden tot vloerdelen van 1 x

1 meter tot aan 10 x 10 meter. We hebben deze blootgesteld aan vocht

en uiteenlopende temperaturen; we hebben er tegels op geplakt en coatings

op aangebracht. Nu we letterlijk duizenden vierkante meters verder

zijn, kan ik met overtuiging zeggen dat eco 2

floor een kwaliteitsvloer

is met grootse, innovatieve kwaliteiten.” Bezoek voor meer informatie de

Afbouw Vakdag op 4 april in de Werkspoorkathedraal in Utrecht. ■

ECO 2

FLOOR

• Levering via dealernetwerk van betoncentrales

• Eenvoudige installatie

• Vermindering arbeidskosten

• Snelle verharding, eerder af te werken

• Ook voor natte ruimtes

• 100% recyclebaar

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

41


SPECIAL VLOEREN

Tekst | Chris Elbers Beeld | Van Berlo

Innovatiedrift tekenend voor

marktleidende experts in

funderingen en bedrijfsvloeren

Met de productie van een breed spectrum

monoliet afgewerkte betonvloeren alléén,

houdt het bij Van Berlo niet op. Ook in het

voortraject heeft het bedrijf alles aan boord

om opdrachtgevers letterlijk van een solide

basis te voorzien. Bovendien zet de Veghelse

vloerenspecialist parallel daaraan de nodige

innovatieve stappen op organisatorisch vlak.

Redenen genoeg voor een gesprek met

commercieel directeur Glenn Verhoef.

Het plaatsen van prefab betonelementen.

42

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL


SPECIAL VLOEREN

'De geboden expertise krijgt

via een intensieve innovatiedrift

een fraai vervolg'

Het produceren van hoogwaardige, duurzame betonvloeren is de specialiteit

van Van Berlo. Op staal, op palen, voegloos, hybride of traditioneel

gewapend. Vlak, supervlak of vloeistofdicht. In klein of groot formaat toegepast

binnen onder meer distributiecentra, magazijnen, parkeergarages

en winkels. Kiezen voor de kennis en kunde van Van Berlo, marktleider

in de Benelux, is kiezen voor een vloer die past. In elke situatie. "Tegelijk

bieden we qua onderbouw een aantal welkome toegevoegde waarden",

aldus Verhoef. "Zo richt Van Berlo Engineering zich op het ontwerpen,

berekenen en tekenen van onderbouwconstructies. Vanuit Van Berlo

Funderingstechnieken en Van Berlo Systeemfunderingen leggen we letterlijk

de basis voor alles wat zich ónder de vloer bevindt."

'Onze betontechnologe zorgt voor

de ideale betonsamenstelling

tijdens de uitvoering'

3D MODELLEREN

De door Van Berlo geboden expertise krijgt via een intensieve innovatiedrift

een fraai vervolg. "We streven naar een continue verbetering van

onze performance", zegt Verhoef. "Zo stoppen we momenteel veel tijd

en energie in het 3D modelleren van vloeren, funderingen en palenplannen.

Zeker voor dat laatste is deze discipline zeer interessant, omdat je

met een deugdelijk 3D-model tal van clashes tijdens de uitvoering kunt

voorkomen. Denk daarbij aan de aanleg van rioleringen en het trekken

van elektrakabels. Door het complete funderingsverhaal in 3D aan te

leveren, sluit je eventuele problemen zo veel mogelijk uit. Deze service is

dan ook een waardevolle uitbreiding van ons dienstenpakket."

PERSONELE INITIATIEVEN

Dat geldt ook voor een tweetal personeel getinte initiatieven. Allereerst

beschikt Van Berlo in de persoon van Marie-Louise Peters sinds een jaar

over een heuse betontechnologe. "Marie-Louise verzamelt allerlei data

van de betoncentrales waarmee we zaken doen", legt Verhoef uit. "Vervolgens

vertaalt ze de verkregen informatie naar recepten voor het door

ons gebruikte beton. Daarbij wordt onder meer rekening gehouden met

de consistentieklasse en de voorhanden zijnde toeslagmaterialen, maar

ook met plaatselijke en weersafhankelijke omstandigheden. Zo komen

we uiteindelijk tot de ideale betonsamenstelling tijdens de uitvoering van

onze projecten." De daarvoor vereiste vakkundigheid wordt opgeschaald

door Allard Klein Onstenk, die sinds kort als bedrijfsdocent binnen Van

Berlo actief is. "Allard richt zich op het schrijven van lesmodules, zodat

we het theoretische en praktische kennispeil van de medewerkers naar

een nóg hoger niveau kunnen tillen. Daarbij komen alle aspecten van het

vak uitgebreid aan bod. Verder geeft hij onze mensen les in het op de

juiste manier omgaan met tools en hulpmiddelen. We proberen deze

opleiding op termijn geaccrediteerd te krijgen, zodat aan de te behalen

certificaten ook een zeker gewicht komt te hangen. Daarnaast zoeken

we volop de samenwerking met regionale ROC's. Niet alleen om onze

opleiding te promoten, maar ook om ons prachtige vak richting de volgende

generatie uit te dragen." ■

'De theoretische en praktische

kennis van de medewerkers wordt

structureel verhoogd'

Storten van de betonvloer met de Super Screed.

De productie van de Mini Vibropalen gebeurt in eigen huis.

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

43


DELTABEAM®

Unieke staal-betonliggers

• Slanke draagstructuur ook bij hoge

vloerbelastingen

• 180 minuten brandwerend zonder bekleding

• Onderscheidend constructief ontwerpen

• Inclusief engineering en detaillering

www.peikko.nl

Peikko Benelux B.V.

Leemansweg 51

6827 BX Arnhem

Telefoon: +31 (0)26 384 38 66

Email: info@peikko.nl

www.peikko.nl/

deltabeam

HILTI HELPT

bij het versterken

van vloeren.

Hilti biedt ondersteuning bij de berekening en de

uitvoering van het verstevigen van vloeren.

Wilt u weten hoe wij u van dienst kunnen zijn?

Neem dan contact op met een van onze experts!

010 - 519 11 11 www.hilti.nl


SPECIAL VLOEREN

Tekst | Irene Teunissen Beeld | Hilti

Hilti-ankers worden aangebracht.

Versterkingsoplossingen

voor bollenvloeren

Diverse versterkingsoplossingen zijn inmiddels bedacht na het instorten van de parkeergarage in

Eindhoven. De veiligheid van veel betonnen vloeren in Nederland staat sindsdien ter discussie.

Het onderzoek naar oplossingen om dergelijke vloeren te versterken, is in de afrondende fase.

Als leverancier van bouwgereedschappen en -materialen is Hilti uit

Berkel en Rodenrijs hierbij nauw betrokken. Uit onderzoek van TNO en

Ingenieursbureau Hageman bleek de oorzaak te liggen in de gebrekkige

aansluiting tussen de prefab breedplaten van de bollenvloeren en de in

situ beton. “In september 2017 werden we gevraagd mee te denken

over een oplossing voor het versterken van bestaande bollenvloeren”,

aldus Marjan Vos-Pols, technisch adviseur bij Hilti. “Nu zijn we betrokken

bij verschillende versterkingsprojecten in het hele land. Deze betreffen

nu alle vergelijkbare betonvloeren. Samen met BAM Advies & Engineering,

Ingenieursbureau Hageman, Van Rossum Raadgevende Ingenieurs

en ABT zitten wij in een taskforce. Uit eerste testen bleek de bovenzijde

van de breedplaten van de bollenvloeren te glad om de schuifkracht in

het tussenvlak op te kunnen nemen. Verdere officiële regelgeving rondom

dit onderwerp wordt binnenkort openbaar gemaakt.”

MOGELIJKE OPLOSSINGEN

Versterkingen kunnen worden aangebracht door strippen aan de onderzijde

van de vloer te bevestigen met Hilti-ankers. Deze worden in de

breedplaat van 70 mm geplaatst zonder de koppelwapening te raken.

Een andere versterkingsoplossing zijn door-en-doorverbindingen die

dwars door de vloer heen gaan. De eerste oplossing heeft als nadeel dat

veel plafonddelen, dus grote oppervlakken, verwijderd moeten worden.

Bij de tweede is het noodzakelijk bestaande vloerafwerking ook weg te

halen. Omdat de meeste gebouwen waarvan de vloeren versterkt moeten

worden in gebruik zijn, moet een oplossing ook economisch en praktisch

zijn. Snel, gemakkelijk toepasbaar, stofvrij en zonder geluidsoverlast.

HILTI-ANKERS

Een nog effectievere versterkingsoplossing is het aanbrengen van één enkele

rij Hilti-ankers aan weerszijden van de naad tussen de platen. De positie van

de ankers is minder maatvast dan bij de strippen en er zijn minder boorgaten

nodig. De ankers worden tot in de in situ beton geboord. Zo wordt de plaat

ruw gemaakt. Vos: “Bij ons systeem is beperkte ruimte aan beide zijden

van de naad nodig en wordt de afwerking niet aangetast. Het gebeurt immers

onder de vloer. Wel moeten enkele plafonddelen weggehaald worden.

Dit zijn meestal systeemdelen waardoor dit makkelijk uitvoerbaar is.

En mocht op wapening gestuit worden, dan is een positieverschuiving met

onze ankers veel eenvoudiger dan met de maatvaste stalen strippen.” ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

45


181802-10732_Jager 1-2.pdf 1 22-05-18 12:38

SBM Stationaire

betoncentrales

SBM Supermobiele

betoncentrales

TEKA Mengers

Stationaire betoncentrales.

Horizontaal, verticaal en klantspecifiek.

Supermobiele betoncentrales met

producties van 65 m 3 tot en met

170 m 3 per uur.

Diverse mengers voor diverse

toepassingsgebieden met uitstoten

van 250 tot 3.000 liter.

Jager sterk op gebied van breken, zeven, scheiden, shredderen, transporteren,

windziften, mobiele- en vaste betoncentrales, immobiliseren en slijtdelen.

Contact: +31 (0) 341- 42 45 33 | www.jager-mrt.nl | info@jager-mrt.nl

• Wapening in 3D model uitgewerkt en als bouwpakket geleverd

• Online betonstaal op maat calculeren en samenstellen

• 24/7 bestellen en snel leverbaar in Nederland en België

• Wapeningskennis online beschikbaar

T 088 - 028 7800 | info@betonstaal.nl


Tekst en Beeld | Fereb

Roadshow

‘Herstellen van beton – kritische

aspecten voor de aannemer voor

een duurzaam betonherstel’

Meer en meer betonnen constructies en gebouwen zijn toe aan een (dringende) herstelling.

In de media staan er tegenwoordig regelmatig berichten over de falende Belgische betonnen

infrastructuur en gebouwen. Men kan dus verwachten dat het aantal opdrachten voor betonherstel

enkel zal stijgen.

nemers en architecten), actief in de sector van de betonherstellingen, te

vergroten zodat een duurzaam en kwalitatief resultaat wordt verkregen.

Datum en plaats van de roadshows:

Woensdag 13 maart 2019 Huis van de bouw,

Tramstraat 59 - 3590 Zwijnaarde

Woensdag 27 maart 2019 Confederatie Bouw Antwerpen,

Th. Van Rijswijckplaats 7 – 2000 Antwerpen

Woensdag 3 april 2019 Confederatie Bouw West-Vlaanderen,

Kortrijksestraat 398 A – 8500 Kortrijk

Woensdag 24 april Wetenschapspark 33 – 3590 Diepenbeek

Een Europese studie toont echter aan dat deze betonherstellingen, in

meer dan vijftig procent van de gevallen, reeds binnen de tien jaar falen.

Nochtans is de nodige kennis beschikbaar voor een duurzaam resultaat.

Waar loopt het dus mis?

ROADSHOWS

Tijdens de roadshows zullen experts verschillende belangrijke aspecten

voor een duurzaam betonherstel in detail toelichten. Deze Roadshows

kaderen in het VISiv-traject ‘Nieuwe technologieën, producten en inzichten

voor een duurzame herstelling van betonstructuren’, met de steun

van het Agentschap Innoveren en Ondernemen. Het doel van het project

is de vakkennis en de vaardigheden van de Belgische bedrijven (aan-

PROGRAMMA:

18.00 Onthaal

18.15 Valkuilen bij de aanbesteding – Joost Beke

(Bureau voor Expertise & Architectuur)

18.45 Meest voorkomende vormen van betonschade en herstelmethodes

– Hugo Wildemeersch (Studiebureau ABG)

19.15 Regelgeving/verzekering/aansprakelijkheid –

Meester Frank Burssens (Everest Advocaten)

19.45 Product- en procescertificatie – Benny Broeckaert (BCCA)

20.15 Netwerking met hapje en drankje

Deelnameprijs: € 35,- excl. BTW per deelnemer

Inschrijvingen: via de website van Vlaamse Confederatie Bouw:

www.vcb.be/events-detail?id=1377 of scan de QR-code:

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

47


DE PEN

'In combinatie met 3D geprinte

stalen onderdelen kunnen nieuwe

complexere ontwerpen toch relatief

goedkoop gerealiseerd worden'

48

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL


DE PEN

Vincent Wegener,

Mede-oprichter en Managing Director RAMLAB

Dromen van 3D geprint

beton en staal

Stel je voor; je maakt de onderdelen die je nodig hebt, wanneer je ze nodig hebt en waar je ze nodig

hebt in plaats van lange levertijden, logge logistieke ketens en dure opslag. Dát is de visie van het

Rotterdam Additive Manufacturing Lab oftewel RAMLAB; metal parts on demand.

In 2016 startte het Smart Industry Fieldlab met een focus op de havenindustrie zoals de maritieme

sector, olie en gas en de procesindustrie. Met een unieke samenwerking tussen industrie en academische

instituten zoals de TU Delft, lukte het RAMLAB om in het eerste jaar van haar bestaan ’s werelds

eerste gecertificeerde 3D geprinte schroef te produceren; de WAAMpeller. “Genoemd naar de techniek

die we bij RAMLAB aan het ontwikkelen zijn; Wire Arc Additive Manufacturing, wat neerkomt

op een conventioneel lasproces waarbij lasrobots laagje voor laagje een metalen lasrups neerleggen

op elkaar om een 3D vorm te produceren. Het gewicht van de bronzen schroef is 400 kg en is ook

meerdere maanden getest op de sleepboot van Damen Shipyards. Met WAAM is het mogelijk elk

lasbaar materiaal te 3D printen en de kwaliteit is superieur ten opzichte van gegoten onderdelen.”

WAAM OOK VOOR ANDERE SECTOREN?

“Na dit succesvolle project zijn we ook gaan onderzoeken wat de mogelijkheden van WAAM zijn voor

andere sectoren en kwamen we in contact met Foster & Partners. Eén van de uitdagingen waar zij tegenaan

liepen zijn de steeds complexere knooppunten van grote dakconstructies. Vaak zijn de knooppunten

stuk-voor-stuk anders in design en moeten deze onderdelen op maat gemaakt worden. Dit maakt het

ontwerp een kostbare aangelegenheid en gaat vaak gepaard met lange levertijden. Het 3D printen van

deze complexe knooppunten biedt zowel de mogelijkheid om complexe designs te printen als de levertijd

te verkorten.”

GLAZEN SCHOMMEL

“Hoewel we uiteindelijk niet met F&P een project hebben opgezet, werden we wel op de juiste koers gezet

en kwamen we in contact met ARUP en de TU Delft, die afgelopen jaar 3D geprinte knooppunten nodig

hadden voor hun glazen schommel project.” De glazen schommel bestaat uit glazen staven die met 17 unieke

metalen knooppunten aan elkaar gemonteerd zijn. De basis van elk knooppunt is een standaard stalen

gegoten kogel waarop de complexe poten gelast zijn. Het ontwerp is topologie geoptimaliseerd waardoor

optimale stijfheid wordt gecreëerd met een zo licht mogelijke constructie. “ARUP en de TU Delft wilden

met het project aantonen dat constructief bouwen met glas ook mogelijk is. Het lukte ons om de 17 knooppunten

binnen twee weken te ontwerpen en te printen, nét op tijd voor de GlassTec expo in Duitsland.”

DE TECHNIEK IS ER KLAAR VOOR

3D printen is een relatief nieuwe techniek en begint langzaam ook zijn intrede te maken in de bouw.

Zo gaf Leon Spikker van Studio RAP in de vorige editie aan dat 3D geprint beton zijn opmars begint

te maken. In combinatie met 3D geprinte stalen onderdelen kunnen nieuwe complexere ontwerpen

toch relatief goedkoop gerealiseerd worden. Stel je voor; robots die op locatie onderdelen

printen uit beton en staal, waar je ze nodig hebt, wanneer je ze nodig hebt. Het zijn geen dromen

meer, de techniek is er klaar voor, u ook? ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

49


BETON

BOUW.NL

Tekst | Johan Debaere Beeld | TEKA Maschinenbau GmbH

VERNIEUWDE

THT-TURBINENMENGER:

EEN SUCCESVERHAAL

Wie zich tientallen jaren op een bepaald vakgebied focust, bouwt een enorme schat aan kennis

en ervaring op. Mooi voorbeeld is TEKA Maschinenbau GmbH uit het Duitse Edenkoben-Pfalz,

dat gespecialiseerd is in de modernisering en renovatie van productieomgevingen. Ook de

gerenommeerde firma Hain System-Bauteile (Josef Hain GmbH & Co KG) deed een beroep

op TEKA voor een complex moderniseringsproject. Net als bij veel andere betonverwerkende

firma’s vormt de hoogwaardige THT-turbinenmenger met gepatenteerde turbine, voor het eerst

geïntroduceerd op de BAUMA in 2013, één van de belangrijkste elementen. Deze menger wordt

vooral gebruikt voor complexe mengopdrachten, bij beton die zelfverdichtend is of een zeer hoge

vastheid heeft, maar ook bij vuurvaste massa’s en producten voor droogbouw. De resultaten zijn

uitstekend bij elke hoeveelheid.

Toen de directie van Hain System Bauteile

(Josef Hain GmbH & Co KG) in Ramerberg op

zoek ging naar een partner voor de modernisering

van hun productie, kwamen ze al snel bij

TEKA Maschinenbau GmbH terecht. Zoals bij

veel andere firma’s gaf de hoogwaardige THTturbinenmenger

hier ook de doorslag. Er wachtte

het ervaren team van de specialist echter een

complexe opdracht: van planning over levering en

montage tot ingebruikstelling. De klant wilde onder

meer dat de goed functionerende delen van

de bestaande menginstallatie behouden bleven

en de nieuwe elementen van TEKA in de originele

staalbouw geïntegreerd werden. Zo werden

bijvoorbeeld de bestaande kipbak en ook een

deel van de transportband behouden. Die kipbak

kreeg een nieuwe aandrijvingsas en ter hoogte

van de menger werden nieuwe veiligheidselementen

gemonteerd. TEKA leverde een voorgemonteerde

module met ingebouwde menger en

bindmiddelweegschaal. Die werd in één stuk in

de bestaande staalbouw geïntegreerd, waardoor

tijd en kosten bij de montage gespaard werden.

THT TURBINENMENGER ALS KERN

De nieuwe hoogwaardige turbinemenger THT

750 (type E-1-III) met een frequentiegeregelde

30 kW-motor en een maximale betonmassa

van 0,5 m³ per mengbeurt, vormt het hart van

deze gemoderniseerde menginstallatie. Een innovatieve,

gepatenteerde mengturbine zorgt voor

TEKA THT Turbinemenger.

50 BETON BOUW.NL


een zeer intensieve en snelle menging van de

massa zonder daarbij de korrels kapot te maken,

waardoor de zeefcurve steeds gelijk blijft. Ronddraaiende

schoepen zorgen ervoor dat er steeds

materiaal in de mengturbine komt. In tegenstelling

tot veel andere mengers kunnen met dit

systeem ook zeer kleine hoeveelheden verwerkt

worden, wat heel belangrijk is voor de productie

van speciale opdrachten. Bovendien omvat deze

mengturbine een krabber met zelfreinigingsfunctie

en kan de installatie ook snel geleegd worden

zonder dat er materiaalresten achterblijven. De

vochtigheidsgraad wordt continu gemeten en op

peil gehouden met behulp van een moderne Bikotronic

waterdoseercomputer met een speciale

meetsonde op de bodem van de menger. Deze

TEKA-turbinemenger wordt standaard geleverd

met een frequentieomvormer voor de hoofdaandrijving.

Daarmee kan de gebruiker uiteraard de

rotatiesnelheid van de turbine aanpassen en optimaal

op de te mengen massa afstemmen. Ook

het toerental van de mengturbine en de menggereedschappen

kan tijdens elke fase van de mengcyclus

optimaal ingesteld worden.

VEELZIJDIGHEID TROEF

Veelzijdigheid was één van de belangrijkste vereisten

voor de R&D-afdeling van TEKA bij de

ontwikkeling van deze vooruitstrevende reeks

turbinemengers. In tegenstelling tot andere

producten, waar steeds weer de maximale betonmassa

de opbouw van de menger bepaalt,

TEKA THT Zijwandschraper.

wordt bij de THT-turbinemengers rekening

gehouden met de producten die de klant wil

produceren en de behoeften van elke specifieke

klant. Elke menger kan immers optimaal

op de te mengen producten afgestemd worden.

Deze turbinemengers zijn dan ook ideaal

voor fabrikanten van meerdere, hoogwaardige

producten, die vaak van product of kleur moeten

veranderen, voor de productie van betonsoorten

met een zeer fijne korrel of voor die

producent waar vaak met kleinere hoeveelheden

gewerkt wordt. Die veelzijdigheid was ook

voor de firma Hain System-Bauteile één van de

doorslaggevende aspecten.

KOSTENBESPARING &

ENERGIE-EFFICIËNTIE

TEKA besteedde ook veel aandacht aan kostenbesparing

bij gebruik en onderhoud van de systemen.

Zo kregen turbine en schoepen een laag

uit hard metaal om de levensduur te verlengen.

De speciale vorm van die turbine en het gebruik

van slechts een beperkt aantal gereedschappen

zorgt er dan weer voor dat de slijtage veel lager

ligt dan bij andere menginstallaties. Bovendien

is bij verschillende klanten gebleken dat onder

andere door de integratie van de krabber in de

menger de installatie minder snel vuil wordt.

Kosten en tijd voor onderhoud worden gevoelig

gereduceerd en de tijdspanne tussen twee

onderhoudsbeurten wordt verlengd. Vooral

bij toepassingen waar regelmatig van product

of kleur veranderd wordt, zorgt dit voor een

niet te onderschatten voordeel. Tot slot kan

de turbine probleemloos in de hoogte versteld

worden en zo optimaal op de droogbodem afgestemd

worden, waardoor de installatie snel

en proper geleegd kan worden. Uiteraard werd

ook aan de energie-efficiëntie gedacht, bijvoorbeeld

door de aandrijving aan de te mengen

massa en de specifieke opdracht aan te passen.

Er kan immers uit verschillende motor- en transmissievarianten

gekozen worden.

'We staan garant

voor kwaliteit in

product en service'

TEVREDEN KLANTEN

De laatste jaren hebben in Duitsland alleen al

heel wat betonverwerkende firma’s fors geïnvesteerd

in de modernisering van hun productie

om te kunnen blijven voldoen aan de steeds

strenger wordende eisen van de klanten. Velen

deden een beroep op TEKA Maschinenbau

GmbH als specialist in moderniserings- en

renovatieprojecten én leverancier van hoogwaardige

betonmengers voor de meest uiteenlopende

toepassingen. De firma beschikt

immers over een team van gedreven medewerkers

met een jarenlange ervaring en een

ongekende knowhow. Zij werken nauw met

de klant samen om voor elk specifiek project

een gepaste oplossing te bieden en volgen elk

project ook volledig op: van studie over planning

en productie tot levering, montage en ingebruikstelling.

De behoeften en eisen van de

klant staan daarbij steeds centraal.

Intussen worden de turbinemengers van TEKA

gebruikt in de productiefaciliteiten van veel gerenommeerde

fabrikanten van betonproducten

en dat voor de meest uiteenlopende, vaak

complexe toepassingen. Klanten in binnen- en

buitenland kiezen voor TEKA omwille van de

kwaliteit van de producten, maar ook voor de

ervaring en gedrevenheid van de medewerkers

en de snelle levering van vervangstukken uit een

ruime voorraad. Bovendien kunnen die klanten

op afspraak mengtesten uitvoeren in het labo

van TEKA in Edenkoben-Pfalz of er gewoon zelf

de mogelijkheden van de verschillende types

turbinemengers komen ontdekken. ■

Voor vragen over de TEKA mogelijkheden in

Nederland kunt u contact opnemen met

Jager Meng- en Recyclingtechniek:

info@jager-mrt.nl of +31 341 42 45 33 of

bezoek ons op de Bauma, Halle B1, stand 301.

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

51


BETON

BOUW.NL

Tekst en Beeld | A.P.S. EUROPE AUTOMATION B.V.

VOLAUTOMATISCH

PRODUCEREN MET

NEDERLANDS PRODUCT

Op dit moment wordt er hard gewerkt aan de nieuwste boormachine van APS Europe. De

nieuwe RDR-1036 beschikt over vele mogelijkheden. Naast het hardmetaal boren, frezen, tappen,

soevereinen, scribben en laskanten frezen beschikt deze machine over SUB-assen. Elke booras

kan 600 mm in de X-richting bewegen. Groot voordeel hiervan is dat alle boorassen gelijktijdig

en zelfstandig bewerkingen kunnen uitvoeren. Drie boorassen die gelijktijdig aftekenen of een

freesbewerking uitvoeren ging nog nooit zo snel. De RDR-1036 beschikt over doorvoerrollen

met een maximum doorvoersnelheid van 60 m/min. Tevens beschikt de RDR-1036 over drie

gereedschapsmagazijnen met elk 12 gereedschapsplaatsen.

Volautomatische RT-10 aanvoer- en afvoer-dwarstransporten zijn onderdeel

van de RBR-1036. Gecombineerd met de Autosorter worden

kop/staartstukken en korte producten volautomatisch afgevoerd. Zonder

inmeng van een bediener, wat de mogelijkheid geeft om manloos

te produceren. Lift and carry systems zorgen voor het geluidloos aan-/

afvoeren van de materialen. Meeneemnokken in de dwarstransporten

hebben plaatsgemaakt voor gladde kettingen.

BANDZAAG

Naast het revolutionair boren hoort natuurlijk ook een geheel nieuwe

bandzaag. In samenwerking met een Duitse fabrikant van bandzagen

heeft APS een geheel nieuwe generatie bandzagen ontwikkeld. De

nieuwe APS RS-1300 zaag kan dubbele verstekhoeken zagen. Revolutionair

aan deze RS-1300 is zijn zaagbeweging. De bandzaag start met een

zaaghoek van 17 graden en verdraait zich dan naar 3 graden. Hierdoor

kan veel sneller worden gezaagd. Om door het lijf van een HEA 1000 te

zagen met een standaard zaaghoek van 3 graden, moet de zaag normaliter

enorm hard werken en zal de standtijd snel dalen. Dit is met de RS-

1300 verleden tijd. Voordelen zijn o.a. langere standtijden, een snellere

zaagtijd en een aanzienlijke kostenbesparing. De zaagtafel zakt onder het

rollenbaanniveau, waardoor het materiaal geen weerstand ondervindt

van de zaagtafel. Aandrukkers stellen zich altijd in op de voorinstellingen

voor het te zagen materiaal. Controle op de maatvoering van de aangevoerde

te zagen materialen sluit fouten uit.

EXTRA NIEUWE FEATURE DE RDR-1001

De RS-1300 kan voorzien worden van een RDR-1001 doorvoerrol.

Groot voordeel is dat het kopstuk niet meer met de hand gezaagd hoeft

te worden. De RDR-1001 kan het kopstuk geheel volautomatisch verwerken.

Onder elke gewenste hoek. Ook deze doorvoersnelheid is 60

m/min en vrij van elke gewenste zaaghoek.

KOMENDE LEVERINGEN

Grote staalbouwbedrijven zijn u al voorgegaan en hebben een volau-

tomatische RDR-1036 in combinatie met de RS-1300 besteld. Ook het

automatisch laden van de straalmachine is inbegrepen.

Holland Staal BV heeft gekozen voor een RDR-1036 met een RS-1300

en volledige automatisering, inclusief afvoer van restlengten op speciaal

dwarstransport achter de nullijn en automatisch laden van de straalmachine.

De levering staat gepland voor midden april 2019.

Vic Obdam BV heeft ook gekozen voor een RDR-1036 met een RS-1300

en volledige automatisering. Levering: april/mei 2019.

Voor een vrijblijvende offerte of informatie kunt u zich wenden tot

Rob Rehorst onder telefoonnummer +31 6 408 65 307 of

e-mail info@aps-europe.nl.

SOFTWARE

Zeer eenvoudige bediening, softwarekoppelingen met tekenprogramma’s/ERP

en SAB-systemen, Windows (Multi-Pro) software met tijd-

52 BETON BOUW.NL


'Volautomatisch produceren

binnen handbereik'

registratie op bewerkingsniveau, direct inzicht in productievoortgang,

gereed voor productie, in productie en gereedmeldingen. Productieresultaten

worden geregistreerd per bediener. Automatische meldingen

t.b.v. onderhoudsintervallen.

Geïntegreerde werkvoorbereidingsmodule, koppelingen met bestaande

werkvoorbereidingsprogramma’s. Geavanceerd optimalisatieprogramma

voor het automatisch nesten van één of meerdere projecten, uitdraaien

van bestelbonnen en picklisten.

Eigen mobile App voor o.a. het doorgeven van productiestilstand,

zaaglijsten, picklisten, urenregistratie en berichtenservice voor machinebediener.

ACTIVITEITEN

Door een groeiend dealernetwerk is Australië op dit moment één van

de grootste afzetmarkten naast Nederland en het Verenigd Koninkrijk.

Door de verwachte groei zullen o.a. Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië

spoedig volgen. Daarnaast zijn contacten gelegd met dealers in Japan,

Taiwan, China en Amerika. Hierdoor zal APS Europe in enkele jaren

uitgroeien tot een grote speler in de wereld van de staalbouw. ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

53


INTERVIEW PAUL LASEUR BNR NIEUWSRADIO

Tekst en Beeld | Jerry Helmers

WORDT NEDERLAND

LANGZAMERHAND

‘SINGAPORE AAN DE NOORDZEE’?

We spraken voor deze editie van Beton & Staalbouw met Paul Laseur, één van de gezichten

van BNR Nieuwsradio en expert op het gebied van de bouw in Nederland én alle

ontwikkelingen die daaraan gekoppeld kunnen worden. We legden hem vijf willekeurige vragen

en stellingen voor ter inspiratie.

Paul Laseur: “Ik word gegrepen door de bouw.”

54

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL


INTERVIEW PAUL LASEUR BNR NIEUWSRADIO

DE POLITIEK MOET ZICH SCHAMEN VOOR DE

ENORME BOUWACHTERSTAND VAN WONINGEN

IN NEDERLAND

“Nee, ik ben het daar niet mee eens. Je kunt dit namelijk niet uitsluitend

de politiek verwijten. De bouw moet ook naar zichzelf kijken. Het getuigt

namelijk niet van echt ondernemerschap als je de verantwoordelijkheid

bij ‘Den Haag’ neerlegt. Als bouw had je zelf ook initiatieven kunnen

ontplooien. Ondernemers bepalen toch hun eigen agenda? Althans, zo

zou het wel moeten zijn.”

“Je weet immers dat er een bouwambitie is. Wel, maak dan mooie plannen.

Tegelijkertijd snap ik – door de crisis van een paar jaar geleden – de

terughoudendheid ook wel, maar aan de andere kant vind ik toch dat

de bouw zich sneller of beter had kunnen moderniseren. Aspecten als

leefbaarheid, duurzaamheid en circulariteit hadden veel eerder opgenomen

kunnen worden in de bedrijfsmodellen. Ik zie wel tot mijn spijt dat

kleine bedrijven teveel achterblijven. Bijvoorbeeld het BIM-verhaal: dat

lijkt nogal voorbestemd nu voor de grote bedrijven. Dat is jammer. Dat

lijkt een gemiste kans. Dus… de bouw moet vooral naar zichzelf blijven

kijken. Daar komt de echte kracht vandaan.”

DUURZAAMHEID IN DE BOUW: HET WORDT STEEDS

MOEILIJKER OM DAT AAN DE MAN TE BRENGEN…

“Tja…. Ik zie wel dat een aspect als duurzaamheid veel beter verkocht zou

moeten kunnen worden. Ik snap de tijdgeest, ik zie ook de discussies in het

land, maar misschien moeten we met z’n allen veel meer gaan vertellen over

het (her)gebruik van materialen. Communicatie is het sleutelwoord.”

“Inhoudelijk zal de bouw op dat vlak misschien een slag moeten maken

om het draagvlak te vinden voor allerlei projecten waarbij duurzaamheid

en circulariteit een grote rol spelen. Uiteindelijk moet je de mensen toch

mee kunnen krijgen.”

'Bouwambitie?

Maak mooie plannen!'

HET ONDERWIJS IN NEDERLAND VOLDOET NIET TEN

AANZIEN VAN DE KENNIS DIE WE NODIG HEBBEN

OM SLIM TE KUNNEN BLIJVEN BOUWEN

“Ik denk dat men het meeste over de bouw nog steeds leert óp de bouwplaats.

Leer-werktrajecten zijn daarom van essentieel belang. In het algemeen

zou ik willen pleiten voor meer aandacht en waardering in de samenleving

voor vakmanschap en ambachtelijkheid. We zouden daarom voortaan beter

kunnen spreken over ‘praktisch opgeleid’ dan over ‘laag opgeleid’, als het

gaat over bouwmedewerkers. Anderzijds zie ik wel dat de architectuur in

Nederland van topniveau is. Bouwkundige ingenieurs die van Nederlandse

hogescholen en universiteiten afkomen zijn van wereldklasse. Dus met het

wetenschappelijk bouwonderwijs lijkt mij niet zoveel mis.”

HOE ZIET NEDERLAND ER IN 2040 UIT?

“We zullen er rekening mee moeten houden dat Nederland eigenlijk

een soort ‘Stadstaat’ wordt. Of we nu willen of niet. Singapore aan de

Noordzee. Alles zal gericht worden op ‘de stad’, een grote metropool

van aansluitende steden als Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en

Utrecht, die meer en beter ontsloten zal moeten worden. Mobiliteit

wordt dus een belangrijke factor, zo niet de belangrijkste!”

Realiseren we ons wel voldoende dat Nederland écht steeds voller wordt. En dat

we daar niet aan ontkomen? Wordt Nederland met ongekend veel hoogbouw het

Singapore aan de Noordzee?

WE INNOVEREN NOG TE WEINIG IN DE BOUW

IN NEDERLAND

“Ja, mee eens. Ik zei het al bij de vorige stelling: de grote partijen doen het

wel. Maar kleine bedrijven in de bouw moeten zich realiseren dat innovatie

veel verder gaat dan het ontwikkelen van nieuwe producten. Het gaat

ook om het nastreven van betere of slimmere automatisering. Of wat te

denken van nieuwe financieringsstructuren? Hoe wil je als werkgever zijn?

En kun je een impuls geven aan veiligheid op de bouwplaats?”

“Ik zie daarnaast dat kleine partijen vaak ook nog te veel angst hebben

voor de concurrent. Waarom niet meer willen samenwerken? Ook dát

is een vorm van innovatie en innovatief denken. Bouwen in Nederland is

duur. En risicovol. Juist om die redenen dienen de kleinere bouwbedrijven

een andere mindset te ontwikkelen. Want, er zijn nog wel degelijk

kansen voor die kleinere bedrijven. Ook hier komt het dus aan op ondernemend

ondernemerschap.”

“En ook The Last Mile. Dus, hoe zit het met de bereikbaarheid van onze

werkplekken? Kunnen we echt overal komen? Ik denk dus dat er multipolaire

metropolen gaan ontstaan. Of dit al in 2040 het geval is, betwijfel

ik. Dat is relatief snel, maar we gaan wel die richting op. We kennen onze

demografische verwachtingen. Dat betekent dat er visie ontwikkeld moet

worden binnen de bouw in Nederland. Hoe gaan we om met een voller

en vergrijsd Nederland? Hoe kunnen we meer functies binnen de steden

creëren waardoor de leefbaarheid op een hoog niveau blijft?” ■

OVER PAUL LASEUR

Paul Laseur (51) is van huis uit advocaat bouwrecht en is

nu als economisch journalist één van de gezichten van BNR

Nieuwsradio. Hij is daar programmamaker, columnist en

presentator van o.a. het programma ‘Bouwmeesters’. “De bouw

heeft van jongs af aan altijd mijn interesse gehad. Want, wat is

er mooier dan dingen maken? Ik kan daar echt door gegrepen

worden. Als iets klaar is, dan vind ik dat fascinerend. Vooral

als je bedenkt welk traject er soms vooraf is gegaan aan het

opleveren van een prachtig eindresultaat.”

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

55


BETON

BOUW.NL

SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

Tekst | Luc Meulewaeter (The Write Mind) Beeld | Buildsoft

Geïntegreerd rekenen en

tekenen vanuit de praktijk

Als specialist in bouw- en constructieadvies begeleidt Borreman Constructie Adviesbureau het

constructief ontwerp van woningen, appartementen en utiliteitsgebouwen zoals bedrijfshallen,

kantoorpanden, loodsen en winkelpanden. Omdat tijdens de uitvoering vaak nog wel zaken veranderen

of meer aandacht nodig hebben, beperkt de begeleiding van het adviesbureau zich niet tot de

ontwerpfase. Denkend, werkend en construerend vanuit de praktijk wordt ook tijdens de uitvoeringsfase

steeds naar de beste oplossing gezocht, samen met de opdrachtgever, architect en aannemer.

Het BIM-model biedt een totaaloverzicht van het gehele project, waardoor het veel makkelijker wordt om de opdrachtgever duidelijk te informeren over het ontwerp voor

de staalconstructie van het nieuwe kantoorgedeelte.

Borreman Constructie Adviesbureau is actief sinds 2006 en telt momenteel

6 medewerkers die instaan voor constructieve berekeningen en

tekenwerk. De beslissing om diensten aan te bieden op het vlak van geïntegreerd

rekenen én tekenen is ingegeven door de enorme opportuniteiten

die het werken rond een centraal BIM-model biedt aan iedereen

die betrokken is bij het bouwproces.

EEN GEÏNTEGREERDE AANPAK

WAAR IEDEREEN BIJ WINT

In de geïntegreerde aanpak waar Borreman Constructie Adviesbureau

voor gekozen heeft, speelt de BuildSoft BIM Expert een cruciale rol.

BIM Expert is een unieke software die het mogelijk maakt om modelinformatie

uit te wisselen tussen constructieve rekensoftware en BIMapplicaties.

Dankzij BIM Expert plugins voor Diamonds, PowerConnect

en Tekla Structures kon Borreman Constructie Adviesbureau de stap

zetten naar geïntegreerd rekenen en tekenen, en daarbij hun vertrouwde

rekensoftware naadloos koppelen met Tekla Structures.

“Een geïntegreerde aanpak rond een BIM-model vereenvoudigt het

ontwerpproces en bespaart veel tijd en geld”, verduidelijkt Edwin

Borreman. “Architect, constructief ingenieur en aannemer werken niet

langer geïsoleerd aan afzonderlijke plannen en tekeningen. In plaats

56 BETON BOUW.NL


SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

Een visuele inspectie van het draadmodel in Tekla Structures laat toe om ontbrekende of foutieve aansluitingen van de referentielijnen te corrigeren, en om een correct

werkend rekenmodel op te bouwen.

daarvan bouwen we met Tekla Structures een BIM-model op basis

van het IFC-bestand dat we van de architect ontvangen. Daarna gaan

we met de BuildSoft BIM Expert aan de slag om dit BIM-model te

koppelen met Diamonds (onze 3D rekensoftware) en PowerConnect

(de software die we gebruiken voor de berekening van stalen verbindingen).

De constructieve aanpassingen die door de berekening

worden voorgesteld, kunnen dan moeiteloos worden vertaald naar

aanpassingen in het BIM-model. Eenmaal we op die manier het constructief

ontwerp hebben afgerond, delen we dit model met de aannemer

via een IFC-bestand. Zo wordt het voor die aannemer een pak

eenvoudiger om de uitvoeringsplannen te maken. Bovendien kunnen

wij achteraf de technische controles van die uitvoeringsplannen sneller

en makkelijker uitvoeren.” Uiteraard verandert een dergelijke geïntegreerde

aanpak het ontwerpproces ten gronde, meent hij. “Daarbij

wordt meer tijd geïnvesteerd in het bouwen en delen van een BIMmodel,

maar die extra tijd wordt achteraf meer dan terugverdiend.”

EEN TOTAALOVERZICHT DANKZIJ HET BIM-MODEL

“Om de voordelen van geïntegreerd rekenen en tekenen zo helder

mogelijk te illustreren, lijkt het me goed om onze manier van werken

toe te lichten aan de hand van een concreet project”, vertelt Jaap Wim

Riphagen, projectingenieur bij Borreman Constructie Adviesbureau.

“Een project dat zich daar prima toe leent is de uitbreiding van een bestaande

bedrijfshal en bijhorende kantoren voor Van Dijk Transport uit

Kampen. Heel in het bijzonder wil ik het hierbij hebben over het nieuwe

kantoorgedeelte dat boven de bestaande kantoren werd gepland. Die

extra verdieping kon niet worden ondersteund door de bestaande constructie,

omdat die daarvoor nu eenmaal niet werd gedimensioneerd.

De staalstructuur van het nieuwe kantoorgedeelte moest dan ook losstaand

van de bestaande constructie worden uitgevoerd.”

“In een eerste stap bouwden we met Tekla Structures een BIM-model, en

dat deden we op basis van een IFC-bestand dat werd aangeleverd door de

architect”, vertelt hij. “Dit BIM-model omvatte het hele bouwwerk, zowel de

bestaande bedrijfshal en kantoren als de nieuw te realiseren bouwwerken.

Het grote voordeel van dit model was dat het een totaaloverzicht bood van

het gehele project, waardoor het veel makkelijker werd om met de opdrachtgever

verschillende varianten te bespreken en te komen tot het beste ontwerp

voor de staalconstructie van het nieuwe kantoorgedeelte. Eenmaal de

opdrachtgever zich akkoord had verklaard met dat ontwerp, gingen we vanuit

het BIM-model aan de slag om de staalconstructie verder uit te werken en te

detailleren op basis van constructieve berekeningen met Diamonds.”

BIM SLIM VERTALEN NAAR

EEN CONSTRUCTIEF REKENMODEL

“Geïntegreerd rekenen en tekenen wordt des te makkelijker naarmate

je consequent een goede methodiek hanteert”, aldus Riphagen. “Wijzelf

voeren altijd een reeks modelcontroles uit met Tekla Structures vooraleer

we de BuildSoft BIM Expert gebruiken om modelinformatie uit te

wisselen met onze Diamonds rekensoftware. Dat doen we op het volledige

model of op een onderdeel ervan. In Tekla Structures kun je immers

perfect een deel van het volledige BIM-model selecteren en voor dat

deel een geïntegreerd rekenmodel bouwen.”

“Zoals steeds begonnen ook in dit project onze controles met een visuele

inspectie van het draadmodel van de nieuw te bouwen staalconstructie.

Zo’n draadmodel visualiseert de staven van de staalconstructie (balken,

kolommen, trekstaven, …) aan de hand van referentielijnen die in het 3Dmodel

worden gedefinieerd. Om überhaupt een werkend rekenmodel te

kunnen opbouwen, moeten alle referentielijnen in de uiteinden op elkaar

aansluiten. Een visuele inspectie van het draadmodel laat ons toe om ontbrekende

of foutieve aansluitingen snel op te sporen en te corrigeren.”

Referentielijnen spelen een cruciale rol in een geïntegreerde reken- en

tekenaanpak, net omdat profielaanpassingen altijd worden geïnterpreteerd

ten opzichte van deze vaste lijnen. ›

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

57


BETON

BOUW.NL

SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

Tijdens de omzetting van het Tekla Structures analysemodel naar een Diamonds rekenmodel voert de BuildSoft BIM Expert de nodige controles uit, en worden profielen

en materialen gematcht.

Riphagen: “Neem nu het voorbeeld van de balken die een draagvloer in

het nieuwe kantoorgebouw ondersteunen. De referentielijn van elke balk

leggen we vast in het bovenvlak van die balk. Blijkt later uit de berekeningen

dat de hoogte van één of meer balken moet worden aangepast in het

rekenmodel, dan zorgen de referentielijnen ervoor dat die aanpassingen

in hoogte correct worden vertaald naar het tekenmodel: het bovenvlak

van elke balk blijft onveranderd, terwijl het ondervlak hoger of lager komt

te liggen. Een juiste definitie van de referentielijnen zorgt er dus voor dat

alle aanpassingen in het rekenmodel uitvoeringstechnisch correct worden

geïnterpreteerd in het BIM-model. Anderzijds zorgen de referentielijnen

ervoor dat het BIM-model op een slimme manier wordt vertaald naar een

constructief rekenmodel, rekening houdend met de excentriciteit tussen

de hartlijn en de referentielijn van elke staaf in het model.”

EEN ROUND-TRIP BIM-WORKFLOW

“In een volgende stap hebben we dan het Tekla Structures analysemodel

van het nieuwe kantoorgebouw geïnspecteerd”, vervolgt Riphagen.

“Daarbij hebben we het draadmodel vervolledigd met informatie die relevant

is voor de constructieve berekening. Zo hebben we bijvoorbeeld

aangegeven waar balken scharnierend zijn aangesloten, welke staven

deel uitmaken van het windverband (en rekentechnisch als trekstaven

moeten worden beschouwd) of waar de vaste steunpunten van de constructie

te vinden zijn. Eenmaal het Tekla Structures analysemodel was

afgewerkt, hebben we dat model met de BuildSoft BIM Expert omgezet

in een Diamonds rekenmodel. In die fase voerde de BIM Expert trouwens

ook de nodige controles uit, waarbij bijvoorbeeld de profielen en

materialen uit het Tekla Structures analysemodel werden vergeleken

en gematcht met de profielen en materialen die beschikbaar zijn in de

Diamonds profiel- en materiaalbibliotheken.”

“Vanaf dit punt konden we helemaal aansluiten bij onze klassieke manier

van rekenen met Diamonds. Daarbij hebben we in een eerste stap het

In de round-trip BIM-workflow van Borreman Constructie Adviesbureau zorgt de

BuildSoft BIM Expert voor de synchronisatie van het Diamonds rekenmodel met

het Tekla Structures BIM-model en worden de nodige aanpassingen vanuit het

rekenmodel meegenomen in het BIM-model.

Diamonds rekenmodel verder aangevuld met de permanente belastingen,

windbelasting, sneeuwbelasting, … en hebben we de normconforme

belastingscombinaties gegenereerd. Na een eerste 3D-berekening en de

bijhorende normcontroles gingen we van start met het uitwerken van de

nodige aanpassingen in het rekenmodel, om tot een constructief ontwerp

te komen waarin de sterkte en stabiliteit van alle staven (balken, kolommen,

trekstaven, …) voldoen aan de normvereisten.”

“Als laatste stap in onze round-trip BIM-workflow hebben we via de

BuildSoft BIM Expert het Diamonds rekenmodel gesynchroniseerd met het

58 BETON BOUW.NL


SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

In de round-trip BIM-workflow van Borreman Constructie Adviesbureau neemt de BuildSoft BIM Expert ook de detaillering van de stalen verbindingen (zoals berekend

met PowerConnect) mee in het BIM-model.

BIM-model. De BIM Expert rapporteerde daarbij alle geometrische wijzigingen

aan bestaande staven ten opzichte van het oorspronkelijke BIM-model,

met de vraag of we die wijzigingen al dan niet automatisch wilden meenemen

naar Tekla Structures. Tekla Structures herkende eventuele nieuw toegevoegde

staven en updates op het vlak van secties, materialen en staaforiëntatie. Dat

is best een heel flexibele manier van werken die ons heel wat tijd bespaart.”

‘MEER GEÏNTEGREERD REKENEN

EN TEKENEN KAN HAAST NIET’

“Maar hier stopte dit verhaal over geïntegreerd rekenen en tekenen

niet”, benadrukt Riphagen. “Zo zijn er in de staalconstructie van het

nieuwe kantoorgebouw enkele momentvaste portalen waarvan we de

knopen hebben gedetailleerd met PowerConnect. Dat deden we door

in het Diamonds rekenmodel een momentvaste knoop te selecteren,

waarna PowerConnect de detailberekeningen kon uitvoeren op basis

van de knoopkrachten uit het Diamonds rekenmodel. Op die manier

was het niet enkel mogelijk om de stalen verbindingen te dimensioneren

(en eindplaten, verstijvers, lassen, bouten, … te detailleren), maar konden

we meteen ook het rotatiestijfheidsdiagram van die verbindingen

berekenen. Net omdat elke berekening met PowerConnect werd opgestart

vanuit het Diamonds-model, kon de stijfheid van de overeenstemmende

knoop automatisch worden aangepast in Diamonds op basis van

het berekende rotatiestijfheidsdiagram. Elke dergelijke aanpassing vereiste

natuurlijk een nieuwe 3D-berekening met Diamonds, en daarbij

werd telkens weer de gunstige herverdeling van de buigmomenten in

de portalen heel mooi bevestigd. Het mooie aan dit alles was dat het

dankzij de BuildSoft BIM Expert ook mogelijk was om de detaillering

van de knopen (zoals berekend door PowerConnect) mee te nemen

naar het Tekla Structures BIM-model. Tekla Structures herkent die berekende

knopen automatisch als componenten. Dergelijke componenten

zijn slimme tools waarmee onderdelen in het model met elkaar kunnen

worden verbonden, en automatiseren taken en objecten zodat ze door

Tekla Structures als één eenheid worden behandeld en bijzonder snel

kunnen worden aangepast. Een meer geïntegreerde manier van rekenen

en tekenen kan ik me nauwelijks voorstellen. Aan het eind van de rit beschikten

we dan ook over een uiterst compleet en accuraat BIM-model,

helemaal in overeenstemming met het constructieve rekenmodel. De

informatie in dat model was bij uitstek geschikt om te delen met de aannemer,

die op basis hiervan verder instond voor de uitvoeringsplannen.”

NIEUWE OPPORTUNITEITEN

OM NAUWER SAMEN TE WERKEN

“Geïntegreerd rekenen en tekenen met Tekla Structures, BIM Expert,

Diamonds en PowerConnect is heel krachtig”, besluit Edwin Borreman.

“Het biedt ons als constructief adviesbureau vooral nieuwe opportuniteiten

om nauwer samen te werken met alle betrokkenen in het bouwproces.

Net omdat we werken vanuit een BIM-model worden we vroeger

betrokken bij dat proces, en kunnen we samen met de architect mee

richting geven aan het constructief ontwerp. Bovendien bevat het BIMmodel

dankzij de geïntegreerde aanpak een schat aan accurate informatie

die kan worden gedeeld met de aannemer. Materiaalhoeveelheden

volgen ondubbelzinnig uit de constructieve berekening, wat de kostprijsberekening

aanzienlijk vereenvoudigt. Uitvoeringsplannen kunnen sneller

worden gemaakt. Zoals ik eerder al zei, wordt met deze geïntegreerde

aanpak weliswaar meer tijd geïnvesteerd in het bouwen en delen van een

BIM-model, maar wordt die extra tijd achteraf meer dan terugverdiend.

Voor de opdrachtgever betekent dat in de eerste plaats een beter en

prijsgunstiger resultaat, in minder tijd.” ■

Meer over BIM Expert: http://www.buildsoft.eu/nl/product/bim-expert

Meer over Diamonds: http://www.buildsoft.eu/nl/product/diamonds

Meer over PowerConnect: http://www.buildsoft.eu/nl/product/powerconnect

Tekla and Tekla Structures are registered trademarks of Trimble Solutions Corporation.

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

59


SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

60

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL


SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

Tekst en Beeld | Profity

Meer grip en minder

fouten met IFC in het

productieproces van

prefabbeton op maat

De productie van prefabbetonelementen op maat wordt complexer. De elementen zelf worden

complexer maar ook de levering moet steeds meer just-in-time. Het zwaartepunt van het

bouwproces verschuift daarmee van de bouwplaats naar de fabriek. Met de inzet van IFC kunt u

hierop inspelen.

Bestonden prefabbetonelementen vroeger

enkel uit beton en wapening, we zien nu dat

steeds meer onderdelen verwerkt worden in

het element. Denk aan elektra, inkassingen en

waterleidingen. De productie van complexere

elementen vraagt om een zorgvuldige voorbereiding.

Goed gebruik van ontwerpinformatie bij

de voorbereiding van de productie voorkomt

fouten. Fouten die niet alleen geld kosten maar

ook vertragingen kunnen veroorzaken. De inzet

van IFC zal een steeds belangrijkere rol spelen in

het garanderen van de juiste informatie.

JUST-IN-TIME LEVERING

Doorlooptijden in de bouw moeten korter. Op

de bouw is bij inbreidingen de fysieke ruimte

steeds kleiner. Dit vereist meer nauwkeurigheid

in de planning en minder fouten bij de

aanlevering van prefabbetonelementen op de

bouwplaats. Dit is mogelijk als de productievoorbereiding

verbetert. Ook hierbij kan de

inzet van IFC helpen.

WAT IS IFC?

Hiervoor lenen we een tekst die te vinden

is op ww.bimloket.nl: ‘De Industry Foundation

Classes (IFC) is een neutraal en open bestandsformaat

voor het uitwisselen en delen

van specifieke BIM-informatie (modelobjecten

en hun eigenschappen) tussen de verschillende

softwareapplicaties van partijen in het bouwproces.

IFC is onafhankelijk waardoor niemand

is gebonden aan softwarepakketten. Met IFC

kan de hele bouwkolom, van architect tot aannemer

en vastgoedbeheerder communiceren

met dezelfde intelligente data.’

PRODUCTIEPLANNING MET

PROFITY PREFAB

OP BASIS VAN IFC

Profity Prefab is standaard software voor tekenkamerplanning,

productieplanning en vrachtplanning

van prefabbetonelementen op maat. De

input voor de planning komt vrijwel altijd uit een

CAD-pakket. Werd in het verleden 2D-informatie

aangeleverd via bijvoorbeeld Excel, intussen

wordt steeds meer gebruik gemaakt van uitwisseling

op basis van 3D-informatie in IFC-formaat.

Veel prefabbetonproducenten werken intussen

met een CAD-pakket dat 3D-uitwisseling

van informatie op basis van het IFC-formaat

ondersteunt. Dit maakt het planningsproces

niet alleen een stuk minder foutgevoelig, maar

ook inzichtelijker en eenvoudiger. Ook worden

ontwerpfouten sneller getraceerd. Alle

relevante informatie in de tekening kan 1:1

worden hergebruikt. Een aantal toepassingen:

- Grafisch plannen van de montagevolgorde en

daarmee de transport- en productievolgorde;

- Overnemen van materiaalbehoefte ten

behoeve van inkoop of voorraad; ›

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

61


BETON

BOUW.NL

SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

de baas, maar hij wordt in zijn taak optimaal

voorzien van (grafische) informatie.

GRAFISCH PLANNEN

VAN VRACHTEN

Ieder element gaat – liefst just-in-time –

naar de bouwplaats. Dit vraagt om optimalisatie

van de vrachten. Met Profity Prefab

wordt ieder element in een bepaalde

vracht gepland. Hierbij kan dankzij de IFCinformatie

gebruik worden gemaakt van informatie

zoals vorm en gewicht, opstortingen

of uitstekende kozijnen, zodat iedere

vracht qua ruimte en totaalgewicht optimaal

wordt benut én in de juiste volgorde

wordt beladen, zodat de elementen in de

juiste volgorde en op het juiste moment op

de bouw worden aangeboden.

- Grafisch optimaliseren van tafel/baan/carrouselbelegging

op basis van contouren en

andere kenmerken;

- Aansturen van wapeningsmachines en

plotters of zelfs AR-brillen;

- Grafisch plannen en indelen van vrachten,

rekening houdend met vorm en gewicht.

GRAFISCH PLANNEN VAN

DE MONTAGEVOLGORDE

De Profity Prefab viewer toont per bouwlaag

alle elementen. Vervolgens kan eenvoudig de

montagevolgorde worden aangegeven. Deze

vormt de input voor vrachtplanning en productieplanning.

In alle situaties blijft de planner zelf

GRAFISCH PLANNEN

VAN PRODUCTIE

De leveringsvolgorde is de input voor de

productie. De productievolgorde wordt

daarnaast bepaald door diverse factoren

waaronder het optimaal gebruik van tafelof

baanoppervlak, de optimale combinatie

en volgorde van elementen per tafel of

baan, et cetera. Ter ondersteuning van de

productie kan Profity Prefab de juiste productiedocumenten

aanleveren, opnieuw

gebruikmakend van de IFC-informatie uit

het gekoppelde CAD-systeem.

KWALITEITSCONTROLE

Ook bij kwaliteitscontrole komt de IFC-informatie

van pas. Een nieuwe ontwikkeling is het

gebruik van Mixed Reality. Met een tablet of

AR-bril kan het te produceren element met

behulp van de IFC-informatie geprojecteerd

worden op de tafel of baan zodat bekisting en

instortvoorzieningen correct kunnen worden

geplaatst. Vlak voor het storten kunnen met

de tablet of AR-bril foto’s worden gemaakt

van de gemixte informatie: 3D-projectie en de

daadwerkelijk geplaatste bekisting en instortvoorzieningen.

Zo wordt per element vóór de

stort gedocumenteerd dat het element conform

ontwerp is opgebouwd. Na productie

kunnen opnieuw foto’s worden gemaakt van

het geproduceerde element in combinatie met

het geprojecteerd ontwerp.

MET IFC MEER GRIP

OP PROJECTEN

Het gebruik van het IFC-uitwisselformaat

levert grote voordelen op. Daarnaast zijn

de mogelijkheden ervan nog lang niet volledig

benut, zo blijkt uit bovenstaande tekst.

Profity Prefab maakt hiervan dankbaar gebruik.

Het levert de gebruikers ervan meer

grip en inzicht op! ■

62 BETON BOUW.NL


Staalplaat-betonvloeren

Onderdeel van uitdagingen

Ontwerpprogramma op onze website

www.dutchengineering.nl

T +31 (0)71-5418923 E info@dutchengineering.nl W dutchengineering.nl

66629_DEN_advertentie_A5.indd 1 05-12-14 09:32

Beton in beweging

Advies en verkoop Engineering Productie Projectbegeleiding Montage Onderhoud

Postbus 8, 3769 ZG Soesterberg | 0346 351 774 | info@ubo.nl | www.ubo.nl


BETON

BOUW.NL

SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

Tekst | Streng-th/Chris Elbers Beeld | i-Theses/Streng-th

Slimme software als

basis voor een optimaal

vloerelementen ontwerp

In Beton- & Staalbouw nummer 4 van 2018 werd in het artikel 'Veelzijdige software voor de

prefabbetonindustrie' toegelicht hoe softwarespecialist i-Theses een oplossing biedt voor het integrale

proces van bestelling tot levering van vloerelementen. Naast het administratieve deel, het tekenwerk,

de productie en de installatie op de werf is echter ook een structurele analyse van groot belang.

Volgens de Europese Verordening Bouwproducten (Construction

Products Regulation 305/2011) moet elk bouwproduct dat op de markt

wordt gebracht aan zeven fundamentele eisen voldoen. Het basisprincipe

luidt: ‘het bouwwerk als geheel en ook de afzonderlijke delen ervan

moeten geschikt zijn voor het beoogde gebruik.’ De eerste twee fundamentele

eisen hebben betrekking op de structurele analyse:

1 Mechanische weerstand en stabiliteit:

a. voorkomen van instorting;

b. beperking van aanzienlijke vervorming;

c. voorkomen van schade aan het bouwwerk of andere delen door

aanzienlijke vervorming.

2 Brandveiligheid:

d. garanderen van het draagvermogen tijdens brand.

Hiermee wordt duidelijk dat de berekening integraal deel uitmaakt van

de verordening, die de basis vormt van een Prestatieverklaring (DoP) en

een CE-markering. De leidraad voor de structurele berekeningen zijn

geharmoniseerde normen waarvan de Eurocodes de ruggengraat vormen.

Voor geprefabriceerde betonnen vloerelementen bestaan, naast

de algemene bepalingen (EN13369), ook specifieke productnormen:

Kanaalplaten EN 1168

Combinatievloeren EN 15037

Geribde vloerelementen EN 13224

Breedplaten EN 13747

TOTAALOPLOSSING

In 2006 werd Brecht Beirinckx van Ingenieursbureau Streng-th gevraagd

om een nieuwe producent te adviseren bij de berekening van voorgespannen

kanaalplaten. "Dit advies resulteerde in een rekenblad dat goed

onthaald werd en later evolueerde naar een volwaardige stand-alone

applicatie, PreConSlab, die in 2010 werd gelanceerd", blikt Beirinckx terug.

"Al snel werd duidelijk dat PreConSlab en de tools van i-Theses complementair

konden worden ingezet. In 2011 hebben i-Theses en Strength

een partnership gesloten om een totaaloplossing voor kanaalplaten te

kunnen aanbieden."

Buigweerstand voorgespannen kanaalplaat met openingen: M Ed

vs M Rd

.

Analyse van kanaalplaten onder invloed van doorvoeren en sparingen.

64 BETON BOUW.NL


SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

AutoFloor - voorgespannen vloerelementen worden automatisch doorgerekend met PreConSlab.

'De beschikbare rekenregels

worden voortdurend getoetst aan

praktische cases'

werkt. Aansluitend kan een berekeningsrapport worden gegenereerd."

PreConSlab beschikt tevens over een grafische userinterface, waarmee

gedetailleerde R&D-berekeningen kunnen worden voorbereid en geanalyseerd.

Door een doorgedreven parametrisatie kan nagenoeg elke vorm

worden gedefinieerd. Ook is het mogelijk om berekeningsinstellingen en

normcoëfficiënten aan te passen die als template kunnen worden bewaard.

Willekeurige belastingen op combinatievloer.

'De kracht van de samenwerking

zit 'm in de integratie

van tekenen en rekenen'

INTEGRATIE

De kracht van deze samenwerking zit 'm in de vergaande integratie van

tekenen en rekenen. "De geometrische kenmerken van het vloerelement

en de aangrijpende belastingen worden vanuit de tekening rechtstreeks

naar de rekenmodule gestuurd en doorgerekend", vervolgt Beirinckx.

"Het resultaat met geoptimaliseerde wapening wordt in de tekening ver-

VERVOLGSTAP

PreConSlab werd in beginsel ontwikkeld voor kanaalplaten (EN1168).

Door de groeiende vraag naar de geïntegreerde mogelijkheid van tekenen

en rekenen van combinatievloeren, evolueerde het pakket en

werd de software uitgebreid met rekenregels voor combinatievloeren

(EN15037). "Met de introductie van de Eurocodes 2.0 - de nieuwe generatie

bouwnormen, voorzien voor 2021-2023 - zal een volgende stap

vooruit worden gezet naar een doorgedreven optimalisatie en een duurzaam

ontwerp van vloerelementen", aldus Beirinckx.

TOETSING

De ontwikkeling van PreConSlab vindt plaats binnen de bedrijfsmuren

van Streng-th. Dit maakt het mogelijk om de beschikbare rekenregels

voortdurend te toetsen aan praktische cases. Beirinckx: "Door opvolging

van de evolutie van de normen en de beschikbare literatuur blijft

PreConSlab up-to-date. Mede dankzij de binnen ons bureau aanwezige

praktijkervaring is de tandem PreConSlab-AutoFloor uitgegroeid tot dé

referentie binnen de industrie." ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

65


BETON

BOUW.NL

SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

Tekst | Roel van Gils Beeld | Liemar

Tijd is de nieuwe rijkdom

Voor bedrijven in de staalbouwsector die projectmatig werken, draait alles om het aspect tijd.

Tijd kun je niet kopen, maar wel efficiënter benutten. Liemar levert een software-oplossing

voor staalconstructiebedrijven om het aspect tijd beter te beheersen. Daarin is een cruciale rol

weggelegd voor de planningsmodule, want tijd is capaciteit. Jan van Hapert van Liemar legt uit hoe

staalconstructiebedrijven maximaal ‘in control’ kunnen zijn.

Tijdig inkopen doen, op tijd leveren, monteren, het zijn allemaal milestones in

het projectmanagement, begint Van Hapert. “Een optimale projectbeheersing

is dan ook van levensbelang in een dynamische en veeleisende markt.

Met onze software kunnen staalconstructiebedrijven projecten niet alleen

beter en efficiënter plannen, maar hebben zij direct ook een totaaloverzicht

per project, per onderdeel en zelfs per persoon per dag. Ons systeem zorgt

ervoor dat bedrijven in feite meer tijd krijgen omdat processen beter op

elkaar worden afgestemd. En daarin zijn wij absoluut uniek in de markt.”

HELIKOPTERVIEW

De software van Liemar gaat echter nog een stap verder. Van Hapert:

“We hebben vier statistieken in onze Business Intelligence-module volledig

uitgewerkt, zodat klanten inzicht krijgen aan welke knoppen ze

moeten draaien om de kosten/baten in de hand te houden. Maar ook

'Een omvangrijk en compleet

pakket voor een optimale

projectbeheersing'

om bijvoorbeeld een betere liquiditeit te garanderen of meer marge te

kunnen maken op een project.” Van Hapert wil niet zeggen welke statistieken

dat dan zijn, maar wil deze graag toelichten tijdens een persoonlijk

gesprek. “Met onze oplossing hebben bedrijven volledig zicht op de

bedrijfsvoering en de verschillende projecten die lopen. Alle informatie

wordt getoond in overzichtelijke dashboards, zodat elk moment is te zien

hoe bijvoorbeeld het bedrijf ervoor staat, wat de resultaten zijn van de

66 BETON BOUW.NL


SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

projecten en welke onderhandse werkzaamheden open staan. Belangrijke

beheersaspecten voor staalconstructiebedrijven.”

MARKTLEIDER

Liemar werkt met een compact team van slechts zeven specialisten op

het gebied van Lean- en Scrumtechnieken en ICT, maar is wel marktleider

in het aantal licenties/gebruikers bij grote staalbouwbedrijven. “Onze

software is geschikt voor bedrijven vanaf pakweg dertig medewerkers,

want dan wordt projectbeheersing pas écht belangrijk”, zegt Van Hapert.

“De software draait op de eigen server bij bedrijven, maar kan eventueel

ook voor 100% in de cloud. We zien langzaam een verschuiving optreden,

waarbij bedrijven het beheer van de ICT-omgeving uitbesteden.

Een verschuiving naar de cloud is dan een logisch gevolg. Voor onze software

is het om het even. De softwarearchitectuur is bovendien zodanig

geconstrueerd dat er geen snelheidsverlies optreedt als gebruik wordt

gemaakt van eventueel verouderde apparatuur.”

'Tijd kun je niet kopen, maar wel

efficiënter benutten'

De softwareoplossing van Liemar is modulair opgebouwd en omvat alle

modules die een staalconstructiebedrijf nodig heeft. Dat gaat van calculatie-

en offertebeheer tot projectbeheersing, werkvoorbereiding en

machineaansturing. “We zijn de enige leverancier met een 2-wegcommunicatie

naar en van machines. Als een product gereed is, wordt dat

teruggekoppeld naar de ERP-oplossing. Eveneens uniek is de 3-laagse

planningsmethodiek in één module, bestaande uit projectplanning, productplanning

en planning per persoon per dag. Tot slot bieden we modules

voor materieel- en gereedschapsbeheer, inkoop/verkoop en documentbeheer.

Kortom, een omvangrijk en compleet pakket voor een

optimale projectbeheersing.” ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

67


SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

Tekst | Roel van Gils Beeld | Peikko

RUIMTELIJK ONTWERPEN

MET STAAL-BETONLIGGERS

Al dertig jaar weten ze in Finland slanke en vrijgevormde vloerconstructies te ontwerpen met de

DELTABEAM ® staal-betonligger. Het concept van Peikko is ruim tien jaar geleden overgewaaid naar

de Benelux, waar het regelmatig wordt toegepast voor 'ruimtelijke' en duurzame projecten. Sinds

kort is DELTABEAM SELECT beschikbaar, een gratis softwareprogramma voor constructeurs dat

het ontwerpen van de staal-betonligger nóg eenvoudiger maakt.

De DELTABEAM ® staal-betonligger stelt constructeurs in staat om een

mooie, slanke en vrijgevormde vloerconstructie te ontwerpen, begint

Wim Zwaan, directeur van Peikko Benelux. "In combinatie met kanaalplaatvloeren

zijn tevens grote vloeroverspanningen mogelijk. Overspanning

van zeven tot acht meter zijn gebruikelijk, afhankelijk van het type

ligger, maar het is prima mogelijk om overspanningen tot wel tien meter

68 BETON BOUW.NL

BETON

BOUW.NL


SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

te engineeren zonder dat de ligger onder de vloer doorsteekt. Die grotere

overspanningen leveren niet alleen een architectonische meerwaarde

op, maar ook de gebouwhoogte wordt door de slanke constructie

aanzienlijk gereduceerd. Installaties kunnen bovendien strak onder de

vloer gedimensioneerd worden, zodat minder ruimte verloren gaat aan

valse plafonds."

BIJZONDER PRODUCT

In de basis is de DELTABEAM ® een stalen ligger waarop in de uitvoering

een kanaal- of breedplaatvloer wordt gelegd. "Eenmaal volgestort en uitgehard

geniet de DELTABEAM ® van de voordelen van een staal-betonligger",

stelt Zwaan. "De DELTABEAM ® heeft een grotere stijfheid dan

een conventionele stalen ligger, kan grotere overspanningen aan en een

hogere belasting. Het aantal kolommen wordt geminimaliseerd en dat

resulteert in een ruimtelijk onderscheidend ontwerp met vele voordelen

voor de indeling van het gebouw." Ook naar brandveiligheid toe manifesteert

DELTABEAM ® zich als een bijzonder product en profiteert van

de voordelen van de combinatie van staal en beton. "In de productiefase

wordt reeds extra brandwapening aangebracht in de ligger. Tijdens een

brand zorgt het beton vervolgens voor de koeling en maakt dat de constructie

mede door de brandwapening toch voldoende trekspanningen

kan opnemen. De brandwerendheid van de DELTABEAM ® is bij een

uitslaande brand tot wel drie uur gegarandeerd, zonder een aanvullende

brandwerende coating te hoeven aanbrengen."

DELTABEAM SELECT

Constructeurs die de mogelijkheden van DELTABEAM ® willen bekijken,

kunnen sinds kort gebruikmaken van DELTABEAM SELECT op

de website van Peikko Benelux. "Deze module is onderdeel van het

Peikko Designer softwareprogramma waarin een constructeur zelf een

vingeroefening kan maken voor een ontwerp met de DELTABEAM ® ”,

legt Zwaan uit. "Op basis van een aantal parameters zoals de gewenste

overspanning, type vloer en vloerbelastingen, doet het programma een

drietal voorstellen voor een zo efficiënt mogelijke draagconstructie met

DELTABEAM ® . De constructie wordt volledig in 3D weergegeven en de

software is uitermate gebruiksvriendelijk. Vervolgens is het mogelijk om

rapporten en tekeningen te exporteren en te integreren in het ontwerp.

Op basis hiervan kan de aannemer een offerte opvragen bij Peikko. Na

opdracht rekenen wij de constructie nog eens gedetailleerd door en

verstrekken we de uitgebreide rekennota's, die ter controle aan de constructeur

worden aangeboden."

Één van de aansprekende projecten waar de DELTABEAM ® een voorname

positie inneemt, is de nieuwbouw van meubel- en accessoiregigant

Loods 5 in Amersfoort en Maastricht. "Dankzij de staal-betonliggers van

Peikko en een minimum aantal kolommen is de binnenruimte flexibel

in te richten. Ook de parkeerruimte op de begane grond onder het gebouw

is ruim van opzet. Omdat de liggers daar worden blootgesteld aan

het buitenmilieu zijn ze geconserveerd met een metallisatielaag van zink

en aluminium. Een beproefd concept in de bruggenbouw en offshore

dat voor DELTABEAM ® de voorkeur geniet boven thermisch verzinken.”

Loods 5 is dermate tevreden met de ruimtelijke kwaliteiten van de staalbetonligger

dat ook het nieuwe pand in Duiven bij Arnhem op deze manier

wordt geconstrueerd. En zo zijn er vele tevreden ‘gebruikers’. ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

69


SPECIAL SOFTWARE EN AUTOMATISERING

Tekst | Irene Teunissen Beeld | Qec

Excel-rekenbladen om

bouwkundige constructies

snel te berekenen

In 2012 werden de TBG-normen om constructies van gebouwen te berekenen in heel Europa

gelijkgetrokken en vervangen door de Eurocodes. Tussen 2019 en 2024 veranderen de Eurocodes

opnieuw. Om constructeurs veel werk uit handen te nemen, zijn er Excel-rekenbladen en software

die bouwkundige constructies snel, overzichtelijk en gemakkelijk uitrekenen.

Qec (Quick Eurocode) is één van de weinige softwarebedrijven in Nederland

die actief is in het leveren van software voor het berekenen van losse

onderdelen van bouwkundige constructies. Inmiddels heeft Qec 175 rekenmodellen

in Excel ontwikkeld en zijn er meer in aantocht, volgens René

Mom, één van de initiatiefnemers. “De pakketten met Excel-rekenbladen die

wij realiseren zijn niet alleen bestemd voor het berekenen, maar ook voor

het controleren en bepalen van de belasting op bouwkundige constructies.

Meestal voor draagconstructies in beton, staal, hout en metselwerk. Dit gaat

daarmee snel, gemakkelijk en het is overzichtelijk. Onder meer gemeenten

als Amsterdam, bekende grote en kleine ingenieursbureaus, éénmanszaken

staalleveranciers en aannemers maken al gebruik van onze rekenbladen.“

'De pakketten die wij realiseren zijn

niet alleen bestemd voor het berekenen,

maar ook voor het controleren

en bepalen van de belasting op

bouwkundige constructies'

EUROCODES

De Nederlandse TGB-normen NEN 6700 t/m NEN 6790, om constructies

van gebouwen uit te rekenen, werden in 2012 vervangen door rekenregels

die in heel Europa geldig zijn: de Eurocode. Nog voordat dit

het geval was, is René Mom samen met twee oud-collega’s (van Swaay

en Wouters) tien jaar geleden begonnen met Qec. Tussen 2019 en 2023

gaan de Eurocodes echter opnieuw veranderen, wat veel extra werk

voor de constructeurs betekent. De producten van Qec kunnen daarbij

uitkomst bieden. Dit zijn allemaal rekenbladen voor onderdelen van een

gebouw. Denk daarbij aan berekeningen op het gebied van belasting

op een bouwwerk (van wind, sneeuw en dergelijke), van materialen als

beton, staal, hout en metselwerk, maar ook van geotechniek. “Als je

constructeurs deze berekeningen uit handen neemt, scheelt hen dat veel

werk”, zegt Mom. “Het gaat om formats die slechts ten dele ingevuld

kunnen worden door de constructeur, de achterliggende formules mogen

alleen door Qec aangepast worden. Omdat de berekening geen

black box is, zijn fouten direct te achterhalen zodat onmiddellijk actie

ondernomen kan worden. Maar de berekeningen worden zo vaak gecontroleerd,

dat dit niet snel zal voorkomen.” ■

Rene Mom

Haarlem

Gebruikslicentie COMMERCIELE-versie tot 1-7-2019

B tweepaalspoer EC_NL

Versie : 5.16.10 ; NDP : NL

printdatum : 19-02-2019

door een puntlast belaste gedrongen tweepaals poer : b x h 800 mm x500 mm

eurocodeberekening volgens buigtheorie

1100 kN

algemene gegevens werk werk

werknummer

werknummer

onderdeel

onderdeel

de poer mag worden beschouwd als gedrongen

rekenwaarde van de kolombelasting F Ed = 1100 kN

materiaalgegevens en poerafmetingen

splitsing puntlast F Ed in twee halve puntlasten? ja -

kwaliteit beton betonklasse F Ed = C30/37

kwaliteit staal staalsoort = B 500

wapeningsklasse A, B of C = B -

poerbreedte b b= 800 mm

poerhoogte h h= 500 mm

h.o.h. afstand palen (ondersteuningen) l l= 900 mm

afstand hart ondersteuning tot eind poer e e 0,5 l 0,5 l e e= 300 mm

scheurwijdte voldoet

schematische weergave tweepaals poer

L kolom= 200 B kolom= 200

L kolom,rand= 50 100 50 kolom

vorm: rechthoekig

0,5 F Ed 0,5 F Ed F Ed= 1100

a F= 400 400

a v= 255

h.o.h. bgls=

n.v.t.

52 313 d 3+d 4

h= d bg = 10 d=

500

straal= 40

z= 380 l 2= 432

flankwapening 2,2 stuks per zijde 119 d 5 = 12

43,5 43,5

d 1+d 2

68 d red

0

ondersteuning

l bd= 473 R Ed A trek = 1332 R Ed vorm: rechthoekig

a K= 205 l 1= 375

155 290 610 290 155 B paal= 290

300 l= 900 e= 300

samenvatting resultaten

1500 800

hoeveelheden: 0,6 m 3 beton 68,8 kg staal wapeningshoeveelheid = 114,7 kg/m 3

krachtsverdeling

trekband

er wordt gerekend met twee puntlasten

reactie oplegging R 1=R 2=R Ed= 0,5 F Ed= 0,5 1100 = 550 kN

moment in het midden M Ed = R Ed * a = 550 0,4 = 220 kNm

grootte van de trekbandwapening A trek = M Ed / z f yd = 1332 mm 2

inwendige hefboomsarm z= 0,2 l + 0,4 h ,


BETON

BOUW.NL

JOURNAAL

Succesvolle kennismaking studenten met bouw

Bouwend Nederland heeft 250 hbo-studenten van de Hogeschool

Rotterdam en de Haagse Hogeschool in contact gebracht met acht

bouwbedrijven en ze kennis laten maken met de veelzijdigheid van de

bouw. Op de bijeenkomst ‘BuildYourFuture’ bij de TU in Delft, stelden

acht bouwbedrijven zich eerst met een pitch van twee minuten aan

de studenten voor om ze vervolgens twee vraagstukken uit de praktijk

voor te leggen. Na het startsignaal stormden de studenten op de

bouwbedrijven af en kozen voor het vraagstuk die het beste aansloot

bij hun interesses. Vervolgens werkten zo’n vijftien studenten in een

workshop van één uur samen aan een casus om zo aan een reëel

project of probleem uit de praktijk te werken. Diverse onderwerpen en

beroepen kwamen hierbij aan bod: BIM, transformatie, verplaatsen van

historische objecten, nieuwbouw, duurzaamheid, renovatie, circulair

bouwen, woningtekorten en nog veel meer. Op deze manier maakten

studenten kennis met de vele functies, mogelijkheden en facetten van

de bouw en maakten de bouwbedrijven kennis met de veelzijdigheid en

maatschappelijke betrokkenheid van de studenten.

Hoogste woontoren ter wereld

in prefab betonelementen

Rotterdam heeft een primeur te pakken. De 215 meter hoge woontoren

die de komende jaren aan de noordelijke voet van de Erasmusbrug verrijst,

wordt geheel opgebouwd uit prefab betonelementen. Een innovatieve

bouwmethode voor een gebouw van deze omvang. Het Brabantse bedrijf

Byldis – tot voor kort bekend onder de naam Hurks bouwcomponenten

en engineering – gaat het materiaal leveren en monteren. De realisatie

van De Zalmhaven, zoals de toren officieel is gedoopt, is inmiddels

gestart. Het gebruik van prefab betonelementen neemt de laatste jaren

steeds verder toe. “Met onze innovatieve concepten leveren we projecten

binnen de helft van de normale bouwtijd, op maat gemaakt en van hoge

kwaliteit.,” zegt Jacco van Dijk, directeur van Byldis. “Ongetwijfeld wordt

De Zalmhaven straks een nieuw symbool van Nederlands vakmanschap.”

Nationale Staalbouwdag 2019 in

Van Nelle Ontwerpfabriek

Dinsdag 8 oktober 2019 is Nationale Staalbouwdag 2019. Het landelijk

kennis- en netwerkevent voor staalminded Nederland vindt voor het eerst

plaats in de monumentale Van Nelle Ontwerpfabriek in Rotterdam. Het

complex aan de Delfshavense Schie op het bedrijventerrein De Spaanse

Polder in Rotterdam staat te boek als een van de voornaamste industriële

monumenten van ons land. In 1985 wordt de fabriek geregistreerd als

Rijksmonument. In 2014 volgt de internationale erkenning tot UNESCO

werelderfgoed. Tijdens de Nationale Staalbouwdag 2019 is de voormalige

Tabaksfabriek van Van Nelle 'the place to be' voor netwerken, zaken

doen, kennis vergaren en kennis delen. Onderdelen van het event zijn

de vakbeurs met ruim 60 bedrijfspresentaties, themasessies, architectenseminar

en studentenprogramma met uitreiking StudentenSTAALprijs

2019. Organisator Bouwen met Staal maakt het programma van de

Nationale Staalbouwdag in mei bekend.

(Beeld: Ossip van Duivenbode)

Bouwbeurs 2019 voor Betonhuis succesvol

Experimenteel Beton trok veel bezoekers op de Bouwbeurs 2019.

"Er heerste een positieve vibe op de stand van Betonhuis. Je voelde

de nieuwe energie bij vooral jonge architecten.,” vertelt Taco van den

Broek, sectorsecretaris Constructief Prefab. De Bouwbeurs trok ongeveer

75.000 bezoekers en om en nabij de 1.000 bezoekers zijn op de stand

van Betonhuis geweest. Op de stand werden de prototypes getoond die

voortkomen uit de workshop Experimenteel Beton. Aan deze workshop

deden architecten en betonproducenten, leden van Betonhuis Cement en

Constructief Prefab, mee. Prototypes met klinkende namen: van vlaflip tot

dubbeldubbel gekromd beton en van glowcrete tot pykrete. Het verkennen

van de maakbaarheid van de steeds verder reikende fascinaties en

ambities van ontwerpers en vormgevers is uitgangspunt van Experimenteel

Beton. Het komt voort uit het streven naar een meer intensieve,

uitdagende en vruchtbare samenwerking tussen architect, ontwerper

en producenten van prefab beton. Beton blijft in de ervaring van veel

ontwerpers toch vaak grijs, saai en zwaar. Men lijkt vooral beperkt in

de mogelijkheden om het materiaal naar hun hand te zetten. Niets is

minder waar. De dialoog waarin aan de ontwerpers werd gevraagd wat

zij willen maken, leverde creatieve resultaten op. Ongeacht de voorkennis

van de ontwerpers met betrekking tot de technische mogelijkheden

werden hun ambities in discussie gebracht. De industrie zelf werd hierbij

ook gevraagd om bestaande en schijnbaar impliciete beperkingen qua

productie en financiën buiten beschouwing te laten.

72 BETON BOUW.NL


JOURNAAL

Staatssecretaris IenW opent eerste circulaire viaduct

Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Stientje van Veldhoven

heeft onlangs het eerste betonnen circulaire viaduct van Nederland

geopend. Het viaduct is geplaatst nabij Kampen en is een initiatief van

Rijkswaterstaat, aannemer Van Hattum en Blankevoort (VolkerWessels)

en prefab-bouwer Consolis Spanbeton. We hebben maar één aarde, benadrukte

Van Veldhoven tijdens haar toespraak. "En die kent nu eenmaal

geen oneindige hoeveelheid grondstoffen: we moeten het doen met wat

we hier hebben. Hergebruik van materialen is de toekomst. Daarmee

dragen we ook bij aan de klimaatdoelen van dit kabinet. Onze grondstoffen

komen voortaan niet meer uit een olievat maar uit de vuilnisbak."

De komende maanden testen de drie samenwerkingspartners dit eerste

prototype van het circulair viaduct op een werkterrein tussen Kampen en

Dronten. Het werkterrein is ingericht voor de bouw van de Reevesluis -

onderdeel van het project Ruimte voor de Rivier IJsseldelta. Werkverkeer

maakt daar gebruik van het viaduct. Met uitgebreide monitoring wordt

in de gaten gehouden hoe het viaduct zich gedraagt. De testgegevens

worden meegenomen bij de doorontwikkeling van het circulair viaduct.

10x CSC goud voor Cementbouw Betonmortel

Tijdens de Infratech heeft Kiwa tien gouden CSC-certificaten uitgereikt

aan de betonmortelcentrales van Cementbouw, lid van Betonhuis

Betonmortel. Alle vestigingen van Cementbouw zijn hierdoor koploper

in het duurzaam produceren van beton. “De betonsector wordt steeds

duurzamer. CSC is een tastbaar bewijs dat de betonsector verduurzaamt

en op weg is om de klimaatdoelstellingen te halen,” aldus Paul Ewalds,

van Betonhuis, kenniscentrum en de expert op het gebied van duurzaam

bouwen met beton. Anne Wolfsen, directeur Cementbouw Betonmortel

BV (CRH) voegt toe: “Als één van de vooraanstaande organisaties binnen

de betonmortelsector ziet Cementbouw het als haar verantwoordelijkheid

om duurzame oplossingen te bieden. Wij kunnen een substantiële

bijdrage leveren aan de duurzaamheidsdoelen van onze opdrachtgevers,

die kijken naar duurzaamheidselementen als CO 2

-uitstoot, MKI-score, het

gebruik van secundaire grondstoffen en circulariteit." Het CSC-certificaat

maakt duurzaamheid aantoonbaar en vormt voor afnemers van beton

het bewijs daarvan. Zowel voor landelijk opererende bedrijven als voor

regionale spelers is het van belang om maatregelen door te voeren om

duurzamer te produceren.

Partnership tussen MoveMove en TrackJack

Marktleider in mobiliteitspassen MoveMove en TrackJack, specialist in

gps-oplossingen, zijn een samenwerking aangegaan om zakelijke reizigers

nog beter van dienst te kunnen zijn. Dankzij een koppeling tussen

de allround mobiliteitsdienst MoveMove en het gps-kilometerregistratiesysteem

van TrackJack, profiteren zakelijke reizigers van een geautomatiseerde

en gedetailleerde administratie van al hun reiskosten.

De samenwerking tussen de twee partijen bestaat uit een koppeling tussen

beide systemen. Hierdoor verloopt de kilometerregistratie van autoritten

geautomatiseerd en worden alle reiskosten inzichtelijk gemaakt. Daarbij

worden ook de zakelijke kosten van privékosten gescheiden, waardoor de

aangifte omzetbelasting (btw) voor ondernemers een fluitje van een cent

wordt. Uit recent onderzoek van MoveMove en Inforesult blijkt dat 64

procent van de zakelijke rijders in Nederland een vorm van administratie

bijhoudt, bijvoorbeeld met betrekking tot benzinekosten en afgelegde

kilometers. TrackJack werkt met een gps-kilometerregistratiesysteem,

waardoor alle autoritten automatisch worden vastgelegd. Ook krijgen

zakelijke reizigers inzicht in de hoeveelheid getankte liters en het gemiddelde

brandstofverbruik per kilometer.

(Beeld: Charles Batenburg)

Informatieplicht energiebesparing betonindustrie

Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft een informatieplicht

energiebesparing ingesteld voor bedrijven en organisaties. Deze

treedt op 1 juli 2019 in werking. Ook de bedrijven in de betonsector, die

onder deze energiebesparingsplicht vallen, moet vóór deze datum de

genomen maatregelen melden. In het Energieakkoord voor duurzame

groei zijn de erkende energiebesparende maatregelen geïntroduceerd.

In september 2013 sloot de Sociaal Economische Raad het energieakkoord

voor duurzame groei af. Eén van de belangrijke doelstellingen

in het akkoord is om met elkaar een extra bijdrage te leveren aan

energiebesparing. Deze worden echter niet gehaald en daarom heeft

het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat een informatieplicht

energiebesparing ingesteld.

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

73


BETON

BOUW.NL

JOURNAAL

Marges staalproducenten (tijdelijk) onder druk

De winstgevendheid van veel staalfabrikanten staat momenteel onder

druk. Dat zit ‘m – sinds september vorig jaar – in de combinatie van een

afname van de vraag naar stalen halffabricaten, een dalende staalprijs

en gestegen prijzen voor de grondstoffen voor de staalfabricage (ijzererts

en cokeskolen). Dat constateert Casper Burgering, senior econoom

Industriële Metalen bij ABN AMRO, in het rapport ‘Metaalmarkt

Insights - Staal’ dat 7 februari jl. verscheen. Maar in het tweede kwartaal

van dit jaar voorziet de bank verlichting. ABN AMRO gaat ervan uit

dat door lagere grondstofprijzen en licht hogere staalprijzen de marges

van de staalproducenten zich vanaf april 2019 weer herstellen en groei

kunnen gaan vertonen.

Eerste elektrische vrachtwagen in de bouw

De eerste elektrische vrachtwagen in de bouw is een feit. KWS heeft de

elektrische vrachtwagen inclusief elektrische kraan samen met transportpartner

Vrijbloed Transport ontwikkeld. De elektrische vrachtwagen was voor

het eerst te zien bij de opening van het circulaire viaduct in Kampen. De

combinatie bestaat uit een losse trekker en een oplegger met elektrische

kraan. Door de inzet van dit elektrisch materieel verlaagt KWS samen met

transporteur Vrijbloed de CO 2

- en fijnstofuitstoot tijdens de projecten van

de wegenbouwer. Dit draagt bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen van

opdrachtgevers, Vrijbloed en KWS. De elektrische vrachtwagen vermindert

bovendien de geluidsoverlast en heeft naar verwachting minder onderhoud

nodig ten opzichte van een vrachtwagen met een dieselmotor. De actieradius

met een opgeladen accu en inclusief oplegger is naar verwachting 150

kilometer. KWS gaat de vrachtwagen op projecten voor opdrachtgevers als

Schiphol en de gemeente Amsterdam inzetten voor het afvoeren, verplaatsen

en aanvoeren van bulkgoederen en materialen zoals zand en stenen. KWSvestiging

KWS Infra Amsterdam-Heerhugowaard heeft de primeur.

Geonius breidt milieutak verder uit

Ingenieursbureau Geonius breidt verder uit door de overname van Jacobs

milieu advies uit Heerlen. Met de overname van Jacobs milieu advies van

Sven Jacobs kan Geonius haar integrale milieu- en veiligheidsdienstverlening

verder versterken. Door de overname heeft Geonius sinds 1 januari 2019 een

nieuwe dochteronderneming: Jacobs Omgevingsadvies. Door het milieuadviesbureau

en eigenaar Sven Jacobs aan Geonius te binden kan de organisatie

haar dienstenpakket verder uitbreiden en opdrachtgevers volledig ontzorgen

binnen de disciplines milieu, omgevingsvergunningen en veiligheid. Zo kunnen

bijvoorbeeld werkzaamheden op het gebied van lucht, afval, natuurbescherming,

geluid, externe veiligheid, brandveiligheid en RI&E (Risico-Inventarisatie

en -Evaluatie) vanuit Geonius worden opgepakt. Geonius heeft daarnaast de

ambitie om de capaciteit binnen deze vakgebieden verder uit te breiden.

(Beeld: Rob van Esch, www.ruimtesinbeeld.nl)

74 BETON BOUW.NL


JOURNAAL

Definitieve versie NTA 8800

Het NEN heeft de definitieve versie uitgebracht van NTA 8800 ‘Energieprestatie

van gebouwen’. De NTA 8800:2019 vervangt de NTA

8800:2018. Deze eerste versie, in september vorig jaar vrijgegeven, is de

afgelopen maanden door duurzaamheidsadviseurs, softwareleveranciers

en andere vertegenwoordigers van marktpartijen tegen het licht gehouden.

Daarnaast is studie gedaan naar de grootte van het effect van specifieke

invoerparameters op het eindresultaat van de berekening. De studie

heeft geresulteerd in vereenvoudigingen en (tekstuele) verbeteringen in

de NTA. Ook is een koppeling gelegd met NEN 7125 ‘Energieprestatienorm

voor maatregelen op gebiedsniveau (EMG) – Bepalingsmethode’

en de waardering van restwarmte uitgewerkt. De NTA 8800 geeft een

methode voor het bepalen van de energieprestatie van gebouwen.

De overheid gaat deze methode per 1 januari 2020 voorschrijven bij

de aanvraag van de omgevingsvergunning voor nieuwe, bijna energieneutrale

gebouwen (BENG). Vanaf 1 januari 2020 moeten alle nieuwe

gebouwen, zowel woning- als utiliteitsbouw, BENG zijn. Nieuwe overheidsgebouwen

moeten dat al zijn sinds 1 januari van dit jaar.

44.875 m 3 beton in 3 e kolk Prinses Beatrixsluis

Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Beatrix opende op 6 februari

2019 de 3 e kolk van de Prinses Beatrixsluis in bijzijn van minister

Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat. Met het

luiden van een scheepsbel markeerde zij het einde van een bouwperiode

van 2,5 jaar en gaf zij het startsein voor de eerste officiële

schutting van schepen door de nieuwe kolk. Met de officiële

opening komt een einde aan een lange bouwperiode. De cijfers zijn

duizelingwekkend. De twee sluishoofden zijn ieder 30x60 meter. Elk

sluishoofd bevat twee sluisdeuren die ieder 490.000 kilo wegen en

28 meter breed, 14 meter hoog en 6,25 meter dik zijn. In de 3e kolk

is 44.875 m 3 beton en 17.900 ton wapening verwerkt. Om ruimte

voor de 3 e kolk en manoeuvreerruimte voor schepen te maken, is het

Lekkanaal verbreed. Ten noorden van de sluis is het kanaal tussen

de 40 en 90 meter breder geworden en zijn 11 extra ligplaatsen

gecreëerd. Ten zuiden van de sluis is het kanaal met maximaal 105

meter verbreed. Voor de volledige verbreding is 2 miljoen m 3 materiaal

ontgraven.

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

75


BETON

BOUW.NL

INTERVIEW PROF.DR.IR. KLAAS VAN BREUGEL

Tekst | Chris Elbers Beeld | TU Delft

De toekomst van beton

Samen met de staalindustrie veroorzaakt de betonproducerende sector zo'n 20 procent van de

wereldwijde CO 2

-uitstoot. Een cijfer dat maar moeilijk te reduceren is. Enerzijds blijft de mondiale

vraag naar beton groeiende, anderzijds resulteren lokale tekorten aan grondstoffen over de hele

wereld in een toenemend aantal transportbewegingen. Het is een situatie die, op weg naar een

verdere verduurzaming van producten én processen, schreeuwt om passende oplossingen.

Prof.dr.ir. Klaas van Breugel, emeritus hoogleraar betonmodellering en materiaalgedrag aan de

TU Delft, laat zijn licht schijnen over de materie.

Prof.dr.ir. Klaas van Breugel.

76 BETON BOUW.NL


INTERVIEW PROF.DR.IR. KLAAS VAN BREUGEL

De bouwcyclus. Buitenste cirkel: traditionele bouw. Binnenste cirkel: demonteerbaar bouwen. (Bron: Eigen materiaal K. van Breugel, 2017, 2018)

Van Breugel, voormalig hoofd van de sectie

Materials & Environment binnen de TU Delft,

bezit een ruime kennis en kunde op het gebied

van grond- en hulpstoffen voor beton. Hij

signaleert binnen de sector een tweetal ontwikkelingen

die actie vereisen. “Milieu-impact

en schaarste zijn momenteel de belangrijkste

steekwoorden die leidend zijn rondom de

ontwikkelingen en onderzoeken aangaande

alternatieve grond- en hulpstoffen voor beton.

Behalve dat de betonproductie zélf al gepaard

gaat met een vrij grote uitstoot van CO 2

is er

op plaatsen waar veel wordt gebouwd, waaronder

China, India en het Midden-Oosten, een

dreigend tekort aan geschikt zand. Dat moet

dan van elders worden aangevoerd. Wanneer

het gaat om een dergelijk bulkmateriaal is dat

niet iets wat wenselijk is. Het leidt namelijk tot

zeer hoge transportkosten én een verdere toename

van de CO 2

-uitstoot. In Nederland zitten

we wat grondstoffen betreft behoorlijk aan de

goede kant. We beschikken in onze contreien

nog over voldoende bruikbaar zand en grind.

Bovendien wordt tijdens de betonproductie

veelvuldig gebruik gemaakt van hoogovenslakken

en vliegas als cementvervanger. Maar wat

nu als er andersoortige staalproductieprocessen

worden ontwikkeld of kolencentrales niet

meer gewenst zijn? Dan zit je dus zonder die

grondstoffen. Het is dan ook zaak op zoek te

gaan naar geschikte alternatieven.”

STOPPEN MET SLEPEN

Die zoektocht naar duurzaam getinte oplossingen

vindt volgens Van Breugel zowel

in de praktijk als binnen uiteenlopende onderzoeksinstituten

plaats. In Zwitserland bijvoorbeeld

loopt momenteel een onderzoek

waarbij de bruikbaarheid van klei als cementvervanger

wordt onderzocht. Dit onderzoek

wordt uitgevoerd met lokale ondernemingen

in India, een land waar grote behoefte is aan

bouwmaterialen en klei als lokale grondstof

aanwezig is. “Het gaat er in beginsel om dat

we het verslepen van bouwmaterialen zo veel

mogelijk moeten beperken”, aldus Van Breugel.

“Simpelweg omdat het transport daarvan

erg milieubelastend is. Op dit moment is 40

procent van de huidige bewegingen op de

weg bouwgerelateerd. Dat moet minder. En

dat kan, onder meer door gebruik te maken

van lokaal beschikbare grondstoffen.”

Een ander alternatief dat als betonvervanger

op dit moment veelvuldig wordt bestudeerd,

betreft de zogenaamde geopolymeren. “Dit uit

hoogovenslakken of vliegas samen met een activator

samengesteld materiaal levert een eindproduct

op dat in grote lijnen vergelijkbaar is

met beton”, doceert Van Breugel. “Bovendien

heeft het een microstructuur die vergelijkbaar

is met die van cementsteen. Dat maakt het tot

een interessante component voor het vervaardigen

van alternatieve bouwmaterialen.”

WINST VOOR MILIEU ÉN

PORTEMONNEE

Last but not least kan het circulair bouwen en

het vergroten van de levensduur van een constructie

volgens Van Breugel stevig bijdragen

aan het duurzaamheidsstreven. “Hoe langer de

levensduur is, des te minder het milieu wordt

belast. Over de hele wereld vinden in dat kader

op dit moment onderzoeken plaats, ook bij de

TU Delft. Daarbij ligt de focus op de ontwikkeling

van zelfherstellende materialen die leiden

tot een langere gebruiksduur van gebouwen en

een afname van de onderhoudskosten. Winst

voor milieu én portemonnee.” ■

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

77


BETON

BOUW.NL

Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | Betonstations

KOMO-CERTIFICERING MOBIELE BETONMIXERS

Kant-en-klaar beton ook

in kleine hoeveelheden

De traditionele betonmolens waarmee beton kant-en-klaar op de bouwplaats wordt afgeleverd,

verdwijnt langzaam uit het straatbeeld. Daarvoor in de plaats zien we de mobiele mixers, die de

gebruiker veel extra voordelen bieden. Binnenkort hebben de mixers ook het KOMO-certificaat,

waarmee hun kwaliteit gegarandeerd is.

De mobiele mixers zijn het product van Betonstations, een franchiseconcept

voor het afhalen van kleine hoeveelheden beton en andere

cementgebonden producten. De stations - inmiddels tien in getal -

liggen verspreid over heel Nederland, op goed bereikbare locaties.

De mobiele betonmolen blijkt een uitkomst voor veel kleingebruikers

van beton. Snel en zonder gesleep met materialen hebben zij de beton

in huis, exact in de gewenste samenstelling. Om die reden maakt

de franchiseorganisatie op dit moment een sterke groei door. Zij zet

in op 40 afhaalpunten in Nederland.

VOOR DE KLEINERE GEBRUIKER

In eerste instantie richtte Betonstations zich op de kleine gebruiker van

beton. De betonmixer voor hoeveelheden van 150 tot 2.000 liter en de

juiste samenstelling van zand, grind, cement en water speelde in op de

78 BETON BOUW.NL


ehoefte van aannemers, hoveniers, stratenmakers, tegelzetters, klusbedrijven

en particulieren. Toen zij steeds vaker vraag kreeg naar grotere

hoeveelheden - voor het bezorgen van 2 tot 10 m 3 - breidde Betonsta–

tions het assortiment uit met een grotere mixer.

VEEL VOORDELEN

“De mobiele mixers bieden veel voordelen”, vertelt Herwie Cornelissen,

directeur van Betonstations. “De klant krijgt exact de hoeveelheid die

hij nodig heeft en precies in de gewenste samenstelling. Blijkt de samenstelling

bij aanlevering niet te bevallen, dan kan deze eenvoudig op

locatie worden aangepast. Zand, grind, cement en water zijn immers in

gescheiden compartimenten in de mobiele mixer aanwezig. In minder

dan tien minuten heeft de gebruiker de betonsoort, die klaar is voor

gebruik.” De stations zijn bovendien zes dagen per week geopend. De

klant kan de beton dus afhalen - vanaf 150 liter - met een aanhangwagen,

bakwagen of ander vervoersmiddel of laten bezorgen - vanaf 1 m 3 - met

een mobiele mixer.

KOMO-CERTIFICERING

Nu het gebruik van de mobiele mixers toeneemt, willen meerdere klanten

van Betonstations onderzoek doen naar de kwaliteit van de mixers.

Voldoen de mobiele mixers aan de Betonrichtlijnen - ‘BRL’ - voor beton

en mortels? Wordt aan alle eisen, voorschriften en wetten voldaan die

van toepassing zijn op het product en het productieproces? “Om hierachter

te komen, heeft inmiddels één van onze afnemers de mobiele betonmixer

aangeschaft en aangeboden voor KOMO-certificering”, vertelt

Cornelissen. “De nauwkeurigheid van de machine blijkt uitstekend te

zijn. De meet- en regelapparatuur ligt nog ter keuring bij het Nederlands

Meet Instituut.” Als de kwaliteit van de betonmixers van betonstations.nl

is gegarandeerd met het KOMO-certificaat, heeft Betonstations een interessant

en erkend product in huis voor alle betoncentrales. Zij kunnen

de beton dan nog gemakkelijker aanleveren met mobiele mixers vanaf

500 liter tot 10 m 3 . ■

MOBIELE MIXERS

• direct afhalen

• juiste hoeveelheid

• minder rompslomp

• snel

• flexibel

• centraal

• constante kwaliteit

• kleine hoeveelheden zijn mogelijk

• zes dagen per week geopend

Betonstations

Korte Stukken 1a - 5371 MN Ravenstein

t (0031) 73 503 93 00

e info@betonstations.nl

www.betonstations.nl

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

79


BETON

BOUW.NL

AMSTERDAM KTN HORNHAVEN

Tekst | Tim Janssens Beeld | ASK Romein/LucidLucid

Gesofisticeerd loodscomplex

in Amsterdamse haven

Eén van de nieuwe loodsen van Katoen Natie in de Amsterdamse Hornhaven in aanbouw. Tegen 5 juli zou het volledige complex klaar moeten zijn.

In de Amsterdamse Hornhaven heerst deze dagen nog meer bedrijvigheid dan gewoonlijk. In een

mum van tijd verrijzen er immers negen opslagloodsen van Katoen Natie, die bestemd zijn voor de

opslag van cacao in bulk. Vooral de 8,5 meter hoge en 45 centimeter dikke wanden in ter plaatse

gestort beton vormen een behoorlijke uitdaging, terwijl de bouw van de loodsen slechts zes

maanden in beslag mag nemen.

De Amsterdamse haven is wereldwijd de grootste

op- en overslaghaven voor cacao. Katoen Natie

wilde niet achterblijven en investeerde in de realisatie

van een gloednieuwe opslagsite in de zogeheten

Hornhaven. Het complex bestrijkt circa

45.000 vierkante meter en telt negen loodsen.

ASK Romein was de aangewezen partij om ze op

te trekken. “We voeren al bijna twintig jaar continu

projecten uit voor Katoen Natie, en dat zowel in

binnen- als buitenland. In totaal realiseerden we zo

al meer dan 1,2 miljoen vierkante meter opslagloodsen.

Door de jaren heen is er een groot wederzijds

vertrouwen gegroeid. Het mag dan ook

niet verwonderen dat Katoen Natie ons gevraagd

heeft om eveneens de nieuwe opslagloodsen in de

Amsterdamse Hornhaven op te trekken”, vertelt

gedelegeerd bestuurder Ivan Vinck.

Ivan Vinck: “Bij het plaatsen van de fundering integreren

we meteen ook de wachtwapening.”

80 BETON BOUW.NL


AMSTERDAM KTN HORNHAVEN

Tijdens de realisatie van de betonwanden werkt ASK Romein in fases van 51 lopende meter.

'De betonwanden zijn maar liefst 8,5 meter hoog,

en ook hun dikte spreekt tot de verbeelding: aan de

funderingsmassieven zijn ze 45 centimeter breed, en

aan de bovenzijde 30 centimeter'

De conische betonwanden zijn aan de basis maar liefst 45 centimeter breed.

BETONWANDEN MET EEN

HANDLEIDING

De loodsen hebben over het algemeen een vrij

klassieke opbouw (funderingspalen-funderingbetonwanden-betonvloer-staalstructuur-steeldeck-dakdichting-gevelbekleding).

Wat veel

minder klassiek is, is de omvang van de gestorte

betonwanden. “Ze zijn maar liefst 8,5 meter

hoog, en ook hun dikte spreekt tot de verbeelding:

aan de funderingsmassieven zijn ze 45 centimeter

breed, en aan de bovenzijde 30 centimeter”,

legt Ivan Vinck uit. “De realisatie van die

conische wanden is natuurlijk een apart verhaal.

Bij het plaatsen van de fundering integreren we

meteen ook de wachtwapening. Vervolgens

bouwen we de wanden stapje voor stapje op,

waarbij we telkens in fases van 51 lopende meter

werken. Na het storten blijft het beton twee

dagen in de bekisting, om vervolgens ook nog

twee dagen afgeschoord te blijven. Een betonneringsfase

neemt met andere woorden vier

dagen in beslag. Gezien de hoge stapeling en de

druklasten van de cacao, hebben onze ingenieurs

in de aanbestedingsfase een grondige studie

uitgevoerd om tot het meest voordelige en efficiënte

concept te komen, waarbij de funderingen,

betonnen keerwanden en dakstructuur

volledig geïntegreerd zijn.”

UITDAGINGEN TE OVER

Zelfs voor een ervaren bedrijf als ASK Romein,

dat gespecialiseerd is in de realisatie van distributiecentra,

is Katoen Natie Hornhaven een

uniek project. “De eerste betonwand is in de

week van 7 tot 13 januari gebetonneerd, en

eind april zouden alle betonwanden klaar moeten

zijn, zodat het project tegen 5 juli volledig

afgerond is”, aldus Ivan Vinck. “Dit is een ambitieuze

planning. Bovendien is het betonwerk

niet evenredig verdeeld. In de kleinste van negen

loodsen, die sterk gecompartimenteerd is,

zit bijvoorbeeld 50% van alle betonwanden.

Een andere bijzonderheid is de aanwezigheid

van ondergrondse trekstangen ter hoogte van

de bestaande kademuur, waartussen we drieduizend

vloerpalen moeten plaatsen. Kortom:

uitdagingen te over, en tot nog toe zitten we

perfect op schema!” ■

Bouwinfo

BOUWHEER

Katoen Natie (Antwerpen)

ARCHITECT

ASK Romein (Malle)

Arch. Joris van der Vorst (Roosendaal)

HOOFDAANNEMER

ASK Romein (Malle)

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

81


BETON

BOUW.NL

TEUGE DE VERGADERFABRIEK

Tekst | De Vergaderfabriek Beeld | The Formfoundation

Wereldprimeur:

3D-printer bouwt

ideale vergaderlocatie

Op woensdag 30 januari 2019 plaatsten leerlingen van basisschool De Zaaier in Teuge bij wijze van

starthandeling een tijdscapsule in de holte van de eerste 3D-betongeprinte muur van De

Vergaderfabriek. De tijdcapsule bevat brieven gericht aan de toekomst en treedt in werking als het

gebouw in de toekomst gerecycled gaat worden.

De Vergaderfabriek is het eerste 3D-geprinte

gebouw in commerciële opdracht van

Europa. Het ontwerp is van Pim van Wylick

van The Form Foundation. Onder het motto

‘Ontwaak in een nieuwe wereld’ hebben

Marjo en Arvid Prigge van De Slaapfabriek

een totaal nieuwe visie op trainen en vergaderen

ontwikkeld. Ze droomden van een

extra vergaderlocatie maar wilden voor het

82 BETON BOUW.NL


TEUGE DE VERGADERFABRIEK

ontwerp geen concessies doen aan het doel

en de kwaliteit van deze ruimte.

Door te kiezen voor 3D-betonprinten kan volledig

vrij gebouwd worden in ronde en gebogen

vormen die direct aansluiten op de wensen van

de gebruikers. Tegelijk heeft Arvid Prigge van Centre4Moods

voor De Vergaderfabriek een uniek

vergaderconcept ontwikkeld door het inzetten

van wandvullende filmbeelden, geuren en geluid.

Arvid en Marjo geven samen vorm aan een geheel

nieuwe manier van trainen en vergaderen die direct

aansluit op de werking van ons brein.

De Vergaderfabriek is de eerste locatie in Europa

waar mensen dit concept kunnen ervaren

en uitproberen. Zowel de vorm als de inhoud

van het gebouw zorgen voor een nieuwe beleving

van ruimte en zintuigen.

GEBOUW PRINTEN

BINNEN TIEN DAGEN

De Vergaderfabriek is het eerste commerciële

3D-betongeprinte gebouw van Europa. De Vergaderfabriek

wordt hét voorbeeld van schone

en revolutionaire, toekomstige bouwtechnologie

waarmee een aanzet wordt gegeven voor grote

veranderingen in de bouw en onze samenleving.

Berry Hendriks van CyBe: “De nieuwe techniek

zal veel teweegbrengen en bijdragen aan het vertrouwen

in het 3D-printen van gebouwen, zowel

binnen als buiten Nederland.” De Vergaderfabriek

wordt op locatie in minder dan tien dagen geprint.

'Dankzij 3D-betonprinten kan er volledig vrij

gebouwd worden'

REDUCTIE

MATERIAALVERSPILLING

Binnen het consortium is Ingenieursbureau

Witteveen+Bos aangeschoven als constructeur

en ervaringsdeskundige op het vlak van

3D-betonprinten. Hans Laagland en Marijn

Bruurs (Structural Engineer) over de voordelen

van deze techniek: “Het is mooi om te zien

waar dat allemaal toe leidt, want printtechniek

is veel breder en heeft mogelijkheden om een

enorme verduurzaming te realiseren. Denk

aan het hergebruik van materialen, de enorme

reductie van materiaalverspilling of het afwisselend

inzetten van sterk en minder sterk beton

in een constructie.”

TUSSEN DROOM EN DAAD

De initiatiefnemers van De Vergaderfabriek

zijn Marjo en Arvid Prigge. Tien jaar geleden

startten zij De Slaapfabriek in Teuge. De locatie

werd steeds meer gebruikt voor vergaderingen

en trainingen zodat het idee ontstond

om voor de zakelijke markt De Vergaderfabriek

te bouwen. Omdat ze daar echt iets

bijzonders van wilden maken, is het idee ingebracht

in The Dutch Construction Hackathon

mei 2016 in Oss. Tijdens deze hackathon werd

de basis gelegd voor de droom die zij nu gaan

realiseren. Samen met adviesbureau Revelating

is een team van bedrijven samengesteld met de

top van de Nederlandse 3D-print- en -bouwindustrie,

te weten: Cybe, The Form Foundation,

Witteveen+Bos, Elma Media, Lexence

Advocaten en Revelating. Projectleider Hugo

Jager: “Het proces is een aaneenschakeling van

proberen, analyseren en aanpassen. Ons doel

is: bewijzen dat 3D-printen technisch en economisch

haalbaar is.”

NIEUWE MANIER VAN

VERGADEREN

Het wordt een beleefomgeving om in te

trainen en te vergaderen, waarbij beeld,

geur en geluid een cruciale rol gaan spelen.

Arvid Prigge en Marjo Prigge: “Wij zagen

dat het tijd was voor een nieuw vergaderconcept

waarmee we individuele gasten,

groepen en teams niet alleen een onvergetelijke

ervaring bezorgen, maar ook zorgen

voor een omgeving waarin prettiger en effectiever

gewerkt kan worden. De Vergaderfabriek

is de eerste locatie in Europa

waar mensen deze nieuwe werkomgeving

kunnen ervaren en uitproberen.” ■

De eerste muur. (Beeld: De Vergaderfabriek)

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

83


BETON

BETON

Van de Haterd Zand- en Cementhandel BV

Kanaalstraat 6

5374 KM Oss

T +31(0)73 532 1347

E info@vandehaterd.com

W www.vandehaterd.com


BETON & STAAL PARTNERS

VANAF € 595 PER JAAR WETEN UW KLANTEN OOK WAT U DOET!

Beton & Staal partners’

zijn service pagina’s

met een overzicht van de

meest gerenommeerde

toeleveranciers in de

sector.

Zowel in het tijdschrift als op de

website, treft u een overzicht

van de meest gerenommeerde

fabrikanten en leveranciers.

Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van Beton & Staalbouw?

Bel of mail voor meer informatie met Mark de Lau: T +31 495 45 00 95 – E m.delau@louwersmediagroep.nl

BETONENSTAALBOUW.NL

HET MEEST COMPLETE OVERZICHT VAN LEVERANCIERS AAN DE GEHELE SECTOR

Op de website van Beton & Staalbouw is

bedrijfsinformatie van onze partners doeltreffend en

efficiënt te vinden.

Banners en bedrijfsprofi elen zijn gekoppeld aan redactionele artikelen,

zo wordt optimale vindbaarheid van Beton & Staal partners door Google

gegarandeerd. Vanuit het tijdschrift is alle informatie over de Beton & Staal

partners direct beschikbaar, door de QR code te gebruiken.

Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van Beton & Staalbouw?

Bel of mail voor meer informatie met Mark de Lau: T +31 495 45 00 95 – E m.delau@louwersmediagroep.nl


BETON & STAALBOUW PARTNERS

BETON & STAAL PARTNERS

Voor uitgebreide informatie over de

Beton & Staal partners, scan deze QR

code met uw smartphone

www.betonenstaalbouw.nl/bedrijf

A.P.S. EUROPE AUTOMATION B.V.

Oude Middenweg 213-217

2491 AG DEN HAAG

T +31 6 408 65 307

E info@aps-europe.nl

W www.aps-europe.nl

BALVERT BETONSTAAL

Atoomweg 9

2421 LZ NIEUWKOOP

Postbus 84

2420 AB NIEUWKOOP

T +31 172 57 36 35

E info@balvert.nl

W www.balvert.nl

BESTCON B.V.

Kanaaldijk 19

5683 CR BEST

Postbus 189

5680 AD BEST

T +31 499 36 63 66

F +31 499 36 63 99

BSE BETONWERKEN

Tolweg 1

3851 SL ERMELO

T +31 341 43 21 12

E info@bsebetonwerken.nl

W www.bsebetonwerken.nl

E info@bestcon.nl

W www.bestcon.nl

BUBBLEDECK NEDERLAND BV

Admiraal Banckertweg 22

AALBORG PORTLAND BELGIUM

Noorderlaan 147 B 9

BALVERT HANDEL B.V.

Atoomweg 9

2315 SR LEIDEN

Postbus 150 2300 AD Leiden

T +31 71 521 03 56

B-2030 ANTWERPEN

T +32 471 955 129

E yves.terneu@aalborgportland.com

W www.aalborgportland.be

2421 LZ NIEUWKOOP

Postbus 84

2420 AB NIEUWKOOP

T +31 172 57 36 35

E info@balvert.nl

W www.balvert.nl

BETONX.BE

Bampstraat 2 b1

B-3630 MAASMECHELEN

T +32 89 77 63 46

E info@betonx.be

W www.betonx.be

F +31 71 362 49 51

E mailbox@bubbledeck.nl

W www.bubbledeck.nl

BUILDSOFT

ASK ROMEIN

Belder 101

Hundelgemsesteenweg 244/1

B-9820 MERELBEKE

T +32 9 252 66 28

4704 RK ROOSENDAAL

Postbus 1013

4700 BA ROOSENDAAL

T +31 165 750 300

E info@ask-romein.com

W www.ask-romein.com

BASF NEDERLAND BV

Karolusstraat 2

4903 RJ OOSTERHOUT

Postbus 132 4900 AC OOSTERHOUT

T +31 162 47 66 60

F +31 162 42 96 94

BJOND INNOVATION

Eerste straat 11

B-3680 MAASEIK

T +32 89 56 53 15

E jvm@bjond.be

W www.bjond.be

F +32 9 252 66 29

E info@buildsoft.eu

W www.buildsoft.eu

E basf-cc-nl@basf.com

W www.basf.nl

BUITING MACHINEB.

AUGUSTINUS BV

Bonegraafseweg 4b

4051 CH Ochten

T +31 344 64 70 80

F +31 344 64 70 85

E info@augustinusbv.nl

NV BEKAERT SA

Bekaertstraat 2

BE-8550 ZWEVEGEM

T +32 56 76 61 11

BREEDVELD STAAL

Parallelweg 4

2921 LE KRIMPEN AAN DEN IJSSEL

T +31 180 51 29 33

F +31 180 51 42 06

E info@breedveldstaal.nl

EN STAALCONSTRUCTIE BV

Van Dongenstraat 42

8107 AG BROEKLAND

Postbus 129

8100 AC BROEKLAND

T +31 570 53 10 10

F +31 570 53 10 12

E d.frankot@buitingstaalbouw.nl

W www.augustinusbv.nl

E veerle.tack@bekaert.com

W www.breedveldstaal.nl

W www.buitingstaalbouw.nl

86 BETON BOUW.NL

BETON

BOUW.NL


BETON EN STAALBOUW PARTNERS

BETON & STAAL PARTNERS

Voor uitgebreide informatie over de

Beton & Staal partners, scan deze QR

code met uw smartphone

www.betonenstaalbouw.nl/bedrijf

COMETAL N.V.

Industrieweg Noord 1129

B-3660 OPGLABBEEK

T +32 89 81 99 00

F +32 89 81 99 33

Construx - Dijkhor BV

Bobinestraar 67

3903 KE VEENENDAAL

T +31 318 54 13 27

E info@construx-dijkhor.nl

W www.construx.be

DEKKER MACHINES & SERVICE

Mechelaarstraat 23

4903 RE OOSTERHOUT

T +31 162 71 48 16

F +31 162 71 48 17

E info@dekkermachines.nl

W www.dekkermachines.nl

FRANKI GRONDTECHNIEKEN B.V.

Gebouw Vaandrecht

Trondheim 8

2993 LE BARENDRECHT

T +31 180 64 19 98

F +31 180 64 19 99

E info@franki-grondtechnieken.nl

W www.franki-grondtechnieken.nl

E info@cometal.nl

W www.cometal.be

COMPANERO

Postbus 43030

3540 AA UTRECHT

T + +31 6 24 70 09 96

E info@companero.nl

W www.companero.nl

CORDEEL NEDERLAND B.V.

Lindtsedijk 22

3336 LE ZWIJNDRECHT

Postbus 55

3330 AB ZWIJNDRECHT

T +31 78 625 51 00

F +31 78 619 42 32

E info.nl@cordeel.eu

W www.cordeel.eu

DUTCH ENGINEERING

Energieweg 46

2382 NL ZOETERWOUDE

Postbus 3

2380 AA ZOETERWOUDE

T +31 71 541 89 23

F +31 71 541 96 70

E info@dutchengineering.nl

W www.dutchengineering.nl

FRIJNS INDUSTRIAL GROUP

De Valkenberg 14

6301 PM VALKENBURG AAN DE GEUL

T +31 43 601 01 01

F +31 43 601 01 62

E info@frijnsgroup.com

W www.frijnsgroup.com

CONCREFY B.V.

Olivier van Noortweg 10

5928 LX VENLO

T +31 77 850 72 22

CT DE BOER

Marconibaan 44

3439 MS NIEUWEGEIN

ENVO-FIX

Willem de Zwijgerstraat 18

2411 VV BODEGRAVEN

T +32 172 61 22 88

E info@envo-fi x.nl

GALVA POWER

Centrum Zuid 2037

B-3530 HOUTHALEN

T +32 11 51 02 34

F +32 11 51 02 30

E info@concrefy.com

T +31 30 600 91 51

E info@galvapower.com

W www.concrefy.com

E info@ctdeboer.nl

W www.galvapower.com

W www.ctdeboer.nl

Belgische Vereniging van specialisten in de

CONSTRUSOFT

herstelling, bescherming en versteviging van beton

HEUVELMAN STAALHANDEL BV

Hengelder 16

6902 PA ZEVENAAR

T +31 6 20 00 00

F +31 316 34 24 54

E rob.roef@construsoft.com

DE RUN METAALCOATING B.V.

De Run 5118

5503 LV EINDHOVEN

T +31 40 255 38 58

E info@derunmetaalcoating.nl

FEREB VZW

Grootveldlaan 148

B-1050 BRUSSEL

T +32 15 41 31 24

F +32 15 41 31 24

E info@fereb.be

Dynamostraat 31

3903 LK VEENENDAAL

Postbus 135

3900 AC VEENENDAAL

T +31 318 50 93 00

F +31 318 52 80 75

W www.construsoft.nl

W www.derunmetaalcoating.nl

W www.fereb.be

W www.heuvelman.com

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

87


BETON & STAALBOUW PARTNERS

BETON & STAAL PARTNERS

Voor uitgebreide informatie over de

Beton & Staal partners, scan deze QR

code met uw smartphone

www.betonenstaalbouw.nl/bedrijf

HOLCIM NEDERLAND BV

Ijsseldijk 351

2922 BK KRIMPEN AAN DEN IJSSEL

T +31 180 54 55 00

F +31 180 54 55 99

E info.hnl-frbe@holcim.com

W www.holcim.nl

JAGER MENG-EN RECYCLINGTECHNIEK

Nobelstraat 40a

3846 CG HARDERWIJK

T +31 341 42 45 33

E info@jager-mrt.nl

W www.jager-mrt.nl

LASBEDRIJF VAN BEEK & ZONEN V.O.F.

Bonegraafseweg 47

4051 CG OCHTEN

T +31 318 30 18 62

E info@lasbedrijfvanbeek.nl

W www.lasbedrijfvanbeek.nl

MULTIBOUWSYSTEMEN BV

Energieweg 2

3762 ET SOEST

Postbus 115

3760 AC SOEST

T +31 35 588 18 88

F +31 35 744 00 26

E info@multibouwsystemen.nl

W www.multibouwsystemen.nl

JAN DE NUL N.V,

HOLLANDIA STRUCTURES

Postbus 12

2920 AA KRIMPEN A/D IJSSEL

T +31 180 54 05 40

F +31 180 51 99 56

E info@hollandia.biz

Tragel 60

B-9308 HOFSTADE

T +32 53 78 17 60

F +32 53 77 28 55

E info@jandenul.com

W www.jandenul.com

LIEMAR SOFTWARE BV

Ekkersrijt 4502 a

5692 DM SON

T +31 40 248 40 41

E info@liermar.nl

W www.liemar.nl

NIEUWENHUIS BV

Hambakenwetering 22

5231 DC S-HERTOGENBOSCH

T +31 73 548 24 82

E info@nieuwenhuis.nl

W www.nieuwenhuis.nl

W www.hollandia.biz

INTERBUILD NV

Heistraat 129

B-2610 Wilrijk

T +32 3 820 64 64

F +32 3 830 47 50

JG STAALPLAATBETONVLOEREN BV

Burg. Daalderopstraat 3

6916 CC TOLKAMER

Postbus 57 6916 ZG TOLKAMER

T +31 316 54 27 17

F +31 316 37 31 14

E info@jg-cladding.nl

MATRIX SOFTWARE

Wijchenseweg 116

6538 SX NIJMEGEN

T +31 24 343 43 80

F +31 24 343 43 89

E info@matrix-software.nl

W www.matrix-software.nl

NOE-BEKISTINGSTECHNIEK BV

Vlietskade 1009

4241 WD ARKEL

Postbus 25

4240 CA ARKEL

T +31 183 56 98 99

E info@noe.nl

W www.noe.nl

E interbuild@interbuild.be

W www.jg-cladding.nl

W www.interbuild.be

P. VAN 'T WOUT

FUNDERINGSTECHNIEKEN BV

I-THESES BVBA

Moortelstraat 27

B-9160 LOKEREN

T +32 933 17700

E info@i-theses.com

KERSTEN EUROPE BV

Piet van Elsstraat 7

5860 AA WANSSUM

T +31 478 53 71 11

F +31 478 53 71 10

E nl@kersteneurope.com

MOUW HOEDLIGGERS BV

Boylestraat 22

6718 XM EDE

T +31 318 63 32 26

F +31 318 30 07 21

E info@mouwhoedliggers.nl

Exportweg 50

2742 RC WADDINXVEEN

Postbus 431

2740 AK WADDINXVEEN

T +31 182 61 77 67

F +31 182 61 13 76

E info@pvantwout.nl

W www.i-theses.com

W www.kersteneurope.com

W www.mouwhoedliggers.nl

W www.heiwerken-pvantwout.nl

88 BETON BOUW.NL

BETON

BOUW.NL


BETON EN STAALBOUW PARTNERS

BETON & STAAL PARTNERS

Voor uitgebreide informatie over de

Beton & Staal partners, scan deze QR

code met uw smartphone

www.betonenstaalbouw.nl/bedrijf

PARABUILD (CAD SYSTEMS NV)

Lange Lozanastraat 45

B-2018 ANTWERPEN

T +32 3 216 49 66

E info@parabuild.com

W www.parabuild.com

SMULDERS

Industrieterrein Hoge Mauw 200

B-2370 ARENDONK

T +32 14 67 22 81

F +32 14 67 20 92

E info@smulders.com

W www.smulders.com

TATA STEEL

Wenckebachstraat 1

1951 JZ Velsen Noord

Postbus 10.000

1970 CA IJMUIDEN

T +31 251 49 91 11

F +31 251 47 0 000

E info@tatasteel.com

W www.tatasteel.nl

VIC OBDAM STAALBOUW BV

Braken 14

1713 GC OBDAM

T +31 226 45 30 44

F +31 226 45 31 83

E info@vicobdam.nl

W www.vicobdam.nl

PEIKKO

Speciale bevestigingen, hitte bestendige en

exotische materialen, zwembadbevestigingen

VROOM FUNDERINGSTECHNIEKEN BV

Sluisweg 1

Leemansweg 51

STEELFAST B.V.

1474 HL OOSTHUIZEN

6827 BX ARNHEM

T +31 26 384 38 66

E info@peikko.nl

W www.peikko.nl

ROYAL HASKONING DHV

Barbarossastraat 35

6522 DK NIJMEGEN

T +31 24 328 41 90

F +31 24 323 93 46

E info@rhdhv.nl

W www.royalhaskoningdhv.com

Wattstraat 2

2952 AX ALBLASSERDAM

T +31 78 647 55 81

E info@steelfast.nl

W www.steelfast.nl

STADSBADER NV SA.

Kanaalstraat 1

8530 HARELBEKE

T +32 56 26 06 66

F +32 56 20 13 98

E info@stadsbader.com

W www.stadsbader.com

TWINTEC NEDERLAND BV

Pascalweg 25D

4104 BC CULEMBORG

T +31 345 53 28 78

E mailbox@twintec.nl

W www.twintec.nl

TWINTEC VLAANDEREN

Brandstraat 15a

B-9160 LOKEREN

T +32 9 349 47 01

E mailbox@twintec.be

W www.twintec.be

VAN MAERCKE PREFAB

Scheldekaai 9

B-9690 KLUISBERGEN

T +32 55 39 02 50

F +32 55 39 02 56

E info@vanmaercke.com

W www.vanmaercke.

Postbus 7

1474 ZG OOSTHUIZEN

T +31 299 40 95 00

E info@vroom.nl

W www.vroom.nl

WILLY NAESSENS GROUP

Kouter 3

B-9790 WORTEGEM-PETEGEM

T +32 56 69 41 11

F +32 56 66 94 66

E info@willynaessens.be

W www.willynaessens.be

SLIMLINE BUILDINGS B.V.

Estlandsestraat 6

STRUCT4U B.V.

com

ZINKINFO BENELUX

7202 CP ZUTPHEN

T +31 575 599 601

F +31 575 599 499

E info@slimlinebuildings.com

W www.slimlinebuildings.com

De hof 1

7218 LA ALMEN

T +31 575 46 99 24

E info@struct4u.com

W www.struct4u.com

VAN RIJSOORT BUIGWERK

Parallelweg 28

3286 LR KLAASWAAL

T +31 186 57 28 22

F +31 186 57 23 01

E sales@rijsoort.nl

W www.rijsoort.nl

Smederijstraat 2

4814 DB BREDA

T +31 76 531 77 44

E info@zinkinfobenelux.com

W www.zinkinfobenelux.com

BETON

BETON

BOUW.NL

BOUW.NL

89


Zweedse koolzaadolie als

basis voor innovatieve daken

en gevels

GreenCoat Pural BT

Premium staal uit het Noorden voor duurzaam bouwen onder alle extreme

weersomstandigheden

Steel Service Center

SSAB Swedish Steel BV

IJzerwerf 3

NL-6641 TK Beuningen

T + 31 246790700

greencoat.nl@ssab.com

ssab.nl/GreenCoat

• GreenCoat Pural BT is een High-End product gebaseerd op Biotechnologie (BT) –

speciaal ontwikkeld voor de gebouwschil

• GreenCoat Pural BT biedt maximale duurzaamheid en is onderscheidend door

excellente UV-stabiliteit, corrosiebestendigheid en weerstand tegen mechanische

belastingen.

• GreenCoat Pural BT biedt voortreffelijke vervormingseigenschappen,

zelfs bij lage temperaturen tot -15 °C

• GreenCoat Pural BT is verkrijgbaar in een groot aantal

aantrekkelijke kleuren in zowel zijdeglans als matte uitvoering

Grip op Projecten met Profity ERP

ERP- en Planningssoftware voor Prefab-betonproductie, Staalbouw en Gevelbouw

✓ Verkoop

✓ Calculatie

✓ Projectplanning

✓ Werkvoorbereiding

✓ Inkoop

✓ Productieplanning

✓ Vrachtplanning

✓ Transport

✓ Montage

✓ Service

✓ Financiën

✓ Management

www.profity.nl


Architectonisch Beton

AGREF nv - Tragelweg 4 - 9230 WETTEREN

www.agref.be - info@agref.be - tel. +31 (0)9 369 19 11

Architectonisch Beton

De kracht van maatwerk


MANAGE

ADMIN

ANALYSE

Partners for Precast Software Solutions

DELIVER

DESIGN

HANDLE

PLAN

CONNECT

Predalco

AutoFloor

Uw grondplan voor prefab vloeren op de

snelst mogelijke manier ontworpen. Teken 2D

en genereer 3D. Integratie via intelligente

uitbreidingen en IFC in het

BIM-proces.

FloorDesk

ERP – Sluit naadloos aan op AutoFloor

en automatiseert alle administratieve en

planningstaken.

Yard & Logistics

Beheer van uw stockplaats met een

duidelijk overzicht en gekoppeld aan een

geautomatiseerde logistieke

planning.

MouldPlanner

AutoStairs

Rechte steektrappen al dan niet met een

bordes? Instortvoorzieningen positioneren?

Wapening? In een handomdraai getekend

in 3D met AutoStairs.

AutoBeco

Parametrisch ontwerpen en wapenen van

balken en kolommen. Automatische generatie

van Productietekeningen.

Plan uw productiemallen per dag, week of maand

op een grafische, overzichtelijke manier. Volledig

te configureren voor elke vorm van productie

voor balken en kolommen.

i-Theses bvba

Moortelstraat 27B | 9160 Lokeren | Belgium

T: +32 (0)9 33.88.252

info@i-theses.com | www.i-theses.com | www.flooroffice.eu

More magazines by this user