12.03.2019 Views

Installatie & Bouw 01 2019

Vaktijdschrift over installatietechniek, klimaatbeheersing en elektriciteit

Vaktijdschrift over installatietechniek, klimaatbeheersing en elektriciteit

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

INSTALLATIE&BOUW

NUMMER 1 - 2019

februari - maart

installatieenbouw.nl

VAKTIJDSCHRIFT OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT

HOOFDDORP NIEUWBOUW DANONE | TERNEUZEN DOW BENELUX |

THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN


BIM LIVE

met Stabicad 11

Een goede installatie start bij een ontwerpproces

met de juiste tools. Onze software bewijst zich in

de praktijk. Zo ook hier: prin cipe schema, 3D-design,

berekening, werktekening en materiaalrapportage.

Stabicad helpt u op het platform van uw keuze: Revit

en CAD. In combinatie met de grafische artikelinformatie

van MEPcontent staat Stabicad aan de

basis van veel aansprekende projecten. Uw projecten.

Project: Pontsteiger Amsterdam

Ontdek het op www.stabiplan.nl/bimlive

Leading in MEP design


Totaaloplossingen

Van ontwerp

tot installatie

Met de systemen van Hager breng je betrouwbaarheid en comfort

in een pand. Van de energiedistributie tot het kabelmanagement.

Van gebouwautomatisering tot het schakelmateriaal. Met Hager

ben je verzekerd van kwaliteit én design.

www.hager.nl/solutions


Je huis werkt beter met Niko Home Control

Betaalbare huisautomatisering

Integreert met partner merken zoals NIBE, Sonos, VELUX, Renson en Smappee

Ook geschikt voor renovatie

Geeft een meerwaarde aan de woning

Flexibel uitbreidbaar

Niko Nederland

Schorsweg 4

8171 ME Vaassen

088 - 015 9600

sales.nl@niko.eu

Building Holland

stand 12.58


UITGAVE

1

VOORWOORD

Stekerbaar versus conventioneel installeren:

Wat heeft uw voorkeur?

Stekerbare installaties worden door steeds meer installateurs en producenten omarmd. Niet verwonderlijk, als je kijkt naar de voordelen zoals

een minimale installatietijd, aanzienlijke (faal)kostenreductie, optimale flexibiliteit en milieuvriendelijkheid. Volgens Isolectra is dit echter pas

het begin. De Nederlandse marktleider in (Wieland) stekerbare gebouwinstallaties voor 230V, 100V, zwakstroom, verlichting en aanwezigheidsdetectie

volgt meerjarentrends in de utiliteits- en woningbouw op de voet en vertaalt deze naar nieuwe producten en concepten, met als doel

om ons materiaalgebruik te minimaliseren en bij te dragen aan een duurzamere, circulaire maatschappij.

“Op dit moment signaleren wij vier trends, die volgens ons van invloed gaan zijn op de eisen die aan (stekerbare) installaties worden gesteld”,

vertelt Werner Hulst, Algemeen Directeur van Isolectra. Welke trends dit zijn, leest u in onze special over stekerbaar installeren, waarin ook

veiligheid, het belang van een goede voorbereiding en de diverse toepassingen ruimschoots aan bod komen. Naast Isolectra laten spelers als

Hemmink, Instalcare, Peha Elektro, Attema en WAGO hun licht schijnen op de stekerbare installaties van morgen, die niet alleen installateurs

maar ook opdrachtgevers grote voordelen bieden ten opzicht van conventionele installaties. Wat heeft uw voorkeur?

Daarnaast hebben we in deze Installatie & Bouw editie weer een aantal mooie projecten voor u verzameld. Zoals de bouw van het nieuwe

hoofdkantoor van Dow Benelux in Terneuzen, dat de nieuwe standaard op het gebied van duurzaamheid en veiligheid moet neerzetten. De

installatietechniek speelt hierin een voorname rol, met uitgebreide warmteterugwinning, daglichtafhankelijke LED-verlichting en de installatie

van zonnepanelen op het dak. Ook kunt u in deze uitgave alles lezen over de bijzondere luchttechniek in de nieuwe scheepswerf van Royal van

Lent Shipyard in Amsterdam, de geavanceerde LED-verlichting op het terrein van Amels in Vlissingen, de hoogwaardige spoeltechniek in het

Amphia Ziekenhuis in Breda, de innovatieve meet- en regeltechniek in het Global Foods Innovation Centre van Unilever in Wageningen en de

inregeling van de klimaatinstallaties in de nieuwe topsporthal in Ede. Belangrijke thema’s naast stekerbaar installeren zijn luchtbehandeling,

warmteterugwinning en (nood)verlichting. Kortom: onderwerpen te over. Ik wens u weer veel leesplezier!

Lieke van Zuilekom

INSTALLATIEENBOUW.NL | 5


INSTALLATIE&BOUW

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK,

KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT

COLOFON

Jaargang 6 • nummer 1 • 2019

Verschijnt 6 x per jaar

ISSN 2214-4196

UITGEVER

Schatbeurderlaan 6

Postbus 249, 6000 AE Weert

T +31 495 45 00 95

E info@louwersmediagroep.nl

W www.louwersmediagroep.nl

EINDREDACTIE

Lieke van Zuilekom

REDACTIETEAM

Chris Elbers, Filip van der Elst, Jan Mol,

Margot Visser en Lieke van Zuilekom

10

PROJECTMANAGER

Sander van Hout

E s.vanhout@louwersmediagroep.nl

BLADMANAGER

Berry Vonk

E b.vonk@louwersmediagroep.nl

SECRETARIAAT

Manuela Depenbrock,

Sandra Reijnders

ADVERTENTIES

www.wetransfer.com

Onder vermelding van naam en uitgave

E traffic@louwersmediagroep.nl

ABONNEMENTPRIJS

Nederland: € 63,00 per jaar excl. BTW

Buiten Nederland: € 99,00 per jaar excl. BTW

ABN AMRO

IBAN NL78 ABNA 0490 2820 67

BIC ABNANL2A

t.n.v. Louwers Uitgeversorganisatie BV

o.v.v. Installatie & Bouw magazine

Informatie over abonnementen:

T +31 495 45 00 95

ADRESWIJZIGINGEN

Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing

naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland

OPZEGGINGEN

Indien twee maanden voor het verstrijken van de

abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van

op zegging is ontvangen, wordt het abonnement

auto matisch met een jaar verlengd.

DOELGROEP

Verspreiding vindt plaats via abonnementen en via

gerichte distributie in controlled circulation aan

adviesbureaus architecten, aannemers, installateurs,

gemeenten, grote industriële organisaties, opdrachtgevers,

projectontwikkelaars, zorginstellingen, woningbouwverenigingen

(semi-)overheidsinstellingen,

brancheorganisaties en toeleveranciers.

VORMGEVING/ART DIRECTION

E studio@louwersmediagroep.nl

DRUKWERK

Drukkerij Hendrix, Peer

Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd

zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder

bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar

beste weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen

enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie.

Zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor

schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen

en/of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.

6 | INSTALLATIEENBOUW.NL

20

Gateways voor alle situaties 8

Capelle aan den IJssel IJsselland Ziekenhuis 10

Roermond Basisschool Neel 12

THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN

Stekerbaar: the next level 14

Stekerbaar installeren: snel, efficiënt en veilig 16

Slim plug-and-play installatieconcept voor medische ruimten 20

Stekerbare installaties reduceren montagetijd en installatiekosten bij transformatie De Hogekamp 22

Stekerbaar installeren werkt snel en reduceert faalkosten 24

Stabiel montagesysteem voor zware luchtgroepen 27

Hoofddorp Nieuwbouw Danone 28

Utrecht Leidsche Rijn Centrum 30

Amsterdam Royal van Lent Shipyard 32

Esthetisch verantwoord maatwerk in kabelkanalen 36

Ede Van der Knaaphal 38

Industrieel luchtgordijn lost problemen op 40

Vlissingen Terreinverlichting Amels 42

36


INHOUD

42

54 71 72

HOOFDKANTOOR DOW BENELUX

Veiligheid en duurzaamheid spelen hoofdrol bij nieuwbouw Dow Benelux 44

Één aanspreekpunt en één leverancier voor de complete luchttechnische installatie 47

Klimaatinstallaties Dow Benelux worden veelal virtueel beheerd en beheerst 48

Kort nieuws 50

Leidschendam-Voorburg Gemeentehuis en stadskantoor 54

Breda Amphia Ziekenhuis 58

‘Wij werken 90% van onze projecten uit in BIM’ 60

Wageningen Global Foods Innovation Centre Unilever 64

De beste luchtkwaliteit tegen de laagste operationele kosten 68

Schoolventilatie is broodnodig voor een gezonde leeromgeving 71

Een stekerbaar project is nu snel en eenvoudig online te calculeren 72

Noodverlichting voor theater in zwarte uitvoering 74

Een nieuwe standaard voor ventilatie met warmteterugwinning 76

40 jaar lichtinnovatie 79

INSTALLATIE&BOUW VAKTIJDSCHRIFT OVER INSTALLATIETECHNIEK, HVAC, SANITAIR EN ELEKTRICITEIT

INSTALLATIEENBOUW.NL

INSTALLATIE&BOUW

NUMMER 1 - 2019

februari - maart

installatieenbouw.nl

VAKTIJDSCHRIFT OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT

Cover: Belimo

Beeld: Inge Zinsli

Blijf gratis en eenvoudig op de

hoogte van het laatste nieuws.

Volg ons op social media en meld

je aan voor onze nieuwsbrief!

installatieenbouw.nl

HOOFDDORP NIEUWBOUW DANONE | TERNEUZEN DOW BENELUX |

THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN

Installatiepartners 81

INSTALLATIEENBOUW.NL | 7


GATEWAYS VOOR ALLE SITUATIES

Fabrikant SSS Siedle is gespecialiseerd in

parlofonie, videofonie en access controle. Op

Batibouw stelde het bedrijf eigentijdse oplossingen

met meer comfort en betere communicatie

voor. De bezoeker kon er kennis maken

met innovatieve oplossingen zoals de Smart

Gateway, die de toegang tot de digitale wereld

opent en Siedle Axiom, een hypermodern

deurcommunicatiesysteem dat dienst doet

als videofoon, telefoon en bedieningsplatform

voor domoticatoepassingen.

Tekst en beeld Siedle

Onze leefwereld is flexibeler en mobieler geworden.

De mens volgt de techniek niet meer, maar

omgekeerd. Dat verandert ook de verbindingswegen

tussen buiten en binnen. Digitale en draadloze

technologieën bieden tegenwoordig een

ongekende toename van comfort en individuele

ontwerpmogelijkheden. De Smart Gateways van

Siedle openen de toegang tot de digitale wereld.

Ze vormen de basis voor de mobiele deurcommunicatie

en combineren de In-Home-Bus met het

IP-netwerk. Als hardware-aansluiting verbinden

de Smart Gateways het eigen In-Home-Bus-installatiesysteem

van Siedle met het IP-netwerk. Zo zijn

voor de Smart Gateways zowel de voordelen als de

verscheidenheid van beide systemen beschikbaar.

Axiom is een echte allrounder: het paneel combineert deurcommunicatie, telefonie en Smart Home-oplossingen

De Smart Gateways kunnen bij alle In-Home-installaties

nadien worden ingebouwd: beide Gateways

kunnen naadloos in bestaande In-Home-projecten

worden geïntegreerd en breiden hierdoor

de installatie uit met mobiele deurcommunicatie

en bijkomende functionaliteiten. Om de mobiele

video-deurcommunicatie te gebruiken, is een In-

Home-installatie met videofunctie vereist. Beide

Smart Gateways verschijnen als ruimtebesparende

6-raster DIN-railapparaten die probleemloos in het

verdeelsysteem kunnen worden geïntegreerd.

Hypermodern

deurcommunicatiesysteem

De bezoeker van Batibouw kon op de stand van

Siedle kennis maken met het hypermoderne deurcommunicatiesysteem

Axiom. Axiom kan rechtstreeks

op het thuisnetwerk worden aangesloten.

Dankzij de Smart Gateway worden alle signalen

Axiom is verkrijgbaar in verschillende kleuren en modeluitvoeringen. De populaire versie voor de muur zorgt

ervoor dat de hele communicatie altijd gemakkelijk toegankelijk is – en nooit in de weg staat.

8 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Digitale en

draadloze

technologieën

bieden een

ongekende toename

van comfort en

individuele ontwerpmogelijkheden’

Nu ook in roestvrijstaal

Ook de vernieuwde versie van Siedle Compact was

te zien op de stand van Batibouw. Deze compacte

deurluidspreker heeft een upgrade gekregen en

is nu – voor dezelfde prijs – ook in roestvrijstaal

beschikbaar. Het nieuwe uiterlijk met de bijpassende

grijze huiskleur geeft Siedle Compact een

hoogwaardige uitstraling. De bewezen technologie,

de compacte afmetingen en de eenvoudige

installatie blijven onveranderde voordelen van het

deurstation.

Sinds eind september is de Siedle app ook voor Android-smartphones verkrijgbaar.

naar het huisnetwerk gestuurd. Axiom is een

echte allrounder: het paneel combineert deurcommunicatie,

telefonie en Smart Home-oplossingen.

Videobeelden van het deurstation, deurgesprekken

en deur openen, telefoniefuncties evenals

het schakelen en sturen van gebouwentechniek

staan centraal ter beschikking. Dankzij het uitgekiende,

elegante ontwerp wordt deze intelligente

technologie bovendien onderdeel van het interieurontwerp.

Axiom is verkrijgbaar in verschillende

kleuren en modeluitvoeringen. De populaire versie

voor de muur zorgt ervoor dat de hele communicatie

altijd gemakkelijk toegankelijk is – en

nooit in de weg staat.

Mobiel met Android

De tijd waarin de mobiele deurcommunicatie op

Siedle-niveau alleen met iOS-apparaten mogelijk

was, is voorbij. Sinds eind september is de Siedle

app ook voor Android-smartphones verkrijgbaar.

Waar u ook bent: de Siedle app voor Android

maakt veilige en comfortabele deurcommunicatie

onderweg mogelijk – via WLAN of mobiele

verbinding. De kosteloze verbinding wordt gemaakt

via de Smart Gateway of de Smart Gateway

professional. ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 9


Capelle aan den IJssel IJsselland Ziekenhuis

Periodiek onderhoud houdt verdelerinstallatie

IJsselland Ziekenhuis in topconditie

In het IJsselland Ziekenhuis in Capelle aan den IJssel is afgelopen november onderhoud uitgevoerd aan de ACB verdelerinstallatie. Conform

de specificaties van leverancier Hager zijn alle vermogensautomaten in het ziekenhuis vrijgeschakeld, uit de verdeler gereden, grondig

geïnspecteerd, onderhouden en getest, waarmee een correcte werking, veiligheid en betrouwbaarheid van de verdelerinstallatie voor de

komende jaren wordt geborgd.

Tekst Lieke van Zuilekom

| Beeld Hager

De vermogensautomaat wordt zowel mechanisch als elektrisch nagekeken.

De verdeelinrichtingen in het IJsselland Ziekenhuis

dateren uit 2013. De installatie omvat twee

hoofdverdelers van 1.600 Ampère, met daarin zes

vermogensautomaten en twee reserveschakelaars,

vertelt Conno van der Heiden, inspecteur en eigenaar

van CH Inspecties en gedelegeerd installatieverantwoordelijke

van het IJsselland Ziekenhuis.

Vanuit de hoofdverdelers worden alle gebouwgebonden

installaties gevoed, van de verlichtings- en

krachtstroominstallaties tot en met de klimaat- en

medische installaties. “In opdracht van IJssellandinstallatieverantwoordelijke

Jan de Boer heb ik

recent een bedrijfsvoering voor de elektrotechnische

installaties in het ziekenhuis opgesteld, op

basis van de NEN-norm 3140. Vervolgens is er een

Risico Inventarisatie (RI&E) uitgevoerd. Uit deze

RI&E is een inspectie- en onderhoudsplanning

voortgekomen, waaruit bleek dat de hoofdverdeelinrichtingen

aan inspectie en onderhoud toe

waren. Om hier optimaal invulling aan te geven,

heb ik in opdracht van het IJsselland ziekenhuis

contact opgenomen met leverancier Hager, dat

over de juiste expertise, certificeringen én eventuele

vervangingsonderdelen beschikt.”

Gedegen voorbereiding

en uitvoering

“Samen met Conno hebben wij de werkzaamheden

en mogelijke uitvoeringstijden in kaart gebracht”,

vertelt Martwin de Man, Service Manager

bij Hager. “Vervolgens hebben we de benodigde

gereedschappen, mensen, veiligheidsaspecten en

eventuele risico’s geïnventariseerd, op basis waarvan

we een werkplan hebben opgesteld.” Van der

Heiden: “In de week voor de werkzaamheden zijn

alvast de reserveschakelaars in onderhoud genomen.

Vervolgens zijn op 24 november de overige

10 | INSTALLATIEENBOUW.NL


IJsselland Ziekenhuis Capelle aan den IJssel

‘Voorwaarde tijdens

het onderhoud was

dat alle installaties

in het IJsselland

Ziekenhuis onder

spanning bleven’

Conno van der Heiden (midden) en Martwin de Man (tweede van rechts) te midden van het onderhoudsteam.

vermogensautomaten uitvoerig geïnspecteerd, onderhouden

en getest.”

“Voor aanvang van de werkzaamheden hebben

we een kennismaking inclusief veiligheidsinstructie

voor alle betrokkenen verzorgd”, vertelt De Man.

“We hebben het werkplan doorgesproken, de werkplek

voorbereid en een Last Minute Risk Analysis

uitgevoerd. Nadat Conno alle schakelhandelingen

voor het ziekenhuis had verricht, hebben wij de vermogensautomaten

uit de verdelers gehaald.” Het

onderhoud startte met een stuk inspectie van de

mechaniek, bluskamers en schakelcontacten, vertelt

hij. “Vervolgens hebben we het mechanische

onderhoud uitgevoerd, waarbij onder andere de

tandwielen, veren en spoelen zijn gesmeerd en getest.

Tot slot hebben we (de instellingen van) de

beveiligingsrelais gecontroleerd, die bij een te hoge

belasting of kortsluiting de vermogensautomaat

afschakelt. Al onze bevindingen én aanbevelingen

zijn samengevat in een rapport.”

Continue stroomvoorziening,

veilig onderhoud

Voorwaarde tijdens het onderhoud was dat alle

installaties in het IJsselland Ziekenhuis onder spanning

bleven. “Het onderhoud is uitgevoerd op een

zaterdag, omdat de poliklinieken dan gesloten zijn

en de bezetting minimaal is”, vertelt Van der Heiden.

“In de wintermaanden is het gevraagd vermogen bovendien

lager, omdat minder gekoeld hoeft te worden.”

De Man: “De hoofdverdelers in het IJsselland

Ziekenhuis worden ieder gevoed door één transformator.

Bij spanningsuitval schakelt een noodstroomgenerator

in. De hoofdverdelers zijn echter dusdanig

opgebouwd, dat het ook mogelijk is om ze – middels

schakelhandelingen – met één transformator

en één noodstroomgenerator te voeden. Mits het

gevraagd vermogen dit toelaat, natuurlijk. Dit bood

de mogelijkheid om steeds één vermogensautomaat

(kort) vrij te schakelen en uit te wisselen met de reserveschakelaars.

Zodat we veilig onderhoud konden

uitvoeren, zonder de stroomvoorziening in het ziekenhuis

in gevaar te brengen.”

Enkele maanden na de werkzaamheden, kijkt Van

der Heiden terug op een prettig en vlekkeloos

verlopen project. “De gedegen voorbereiding en

open communicatie hebben hier absoluut aan

bijgedragen. Tussen 2013 en 2018 hebben we

in het ziekenhuis behoorlijk wat schakelhandelingen

uitgevoerd, om de installatie inzichtelijk

te krijgen. Echter ondanks die handelingen verkeerden

de hoofdverdelers nog in uitstekende

conditie.” De Man beaamt dat. “Tijdens het

onderhoud hebben we geen grote afwijkingen

geconstateerd. We zijn er dan ook van overtuigd

dat onze verdelerinstallatie – onder dit beheer

en mits regelmatig onderhoud – nog jarenlang

probleemloos vooruit kan.” ❚

De vermogensautomaat wordt uit de verdeler gereden.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 11


Roermond Basisschool Neel

Prominente aandacht

voor luchtkwaliteit

Een schoolgebouw spreekt niet altijd tot de verbeelding. Er zijn er veel, maar soms springt er één uit die weet te verrassen of in dit geval:

waarvoor je ogen te weinig hebt. Basisschool Neel in de Nederlandse wijk Maasniel in Roermond is daar een mooie illustratie van. Een zelden

geziene, hedendaagse visie op architectuur met prominente aandacht voor de luchtkwaliteit doorbreekt de eentonigheid van schoolgebouwen

en maakt van deze schoolaanbouw een waar huzarenstukje.

Tekst Duco | Beeld Duco - Jean Godecharle

Toparchitectuur wordt niet enkel in grote steden

neergepoot. Nu architecten en bouwheren meer

dan ooit hun creativiteit de vrije loop laten gaan,

rijzen ook in kleinere woonkernen markante, vooruitstrevende

bouwwerken uit de grond. Met onder

meer leslokalen, een bibliotheek en studieruimtes

geeft dit volume, gebouwd aan een bestaand

schoolgebouw in Maasniel, dan ook blijk van

durf en originaliteit. Een echte smaakmaker dus

in architectuur, maar met een duidelijke knipoog

naar de natuur. Omdat een fris en gezond binnenklimaat

voor elk kind en elke docent vanzelfsprekend

zou moeten zijn, werd er resoluut gekozen

om natuurlijk te ventileren, waarbij alle ruimtes

voorzien worden van een continue toevoer van

verse buitenlucht.

Ventilatieroosters met

geïntegreerde doekzonwering

Duco ging aan de slag met de DucoTwin 120 ‘ZR’

en de TronicTwin 120 5 Pa, twee ventilatieroosters

met geïntegreerde doekzonwering, om het binnenklimaat

in de basisschool beheersbaar te houden.

Dankzij de toepassing van deze twee ventilatieroosters

wordt er niet enkel op natuurlijke wijze

verse lucht toegevoerd. Beide roosters garanderen

eveneens een optimaal evenwicht tussen voldoende

daglicht, het bewaren van het zicht naar

buiten toe en een efficiënte afscherming van de

zonnestralen. Bovendien zorgen de roosters ook

bij gesloten zonwering voor voldoende ventilatie.

De eenvoudige plaatsing en het onderhoud van

binnenuit zijn twee bijkomende sterke troeven.

Duco ging aan de slag met de DucoTwin 120 ‘ZR’ en de TronicTwin 120 5 Pa, twee ventilatieroosters met geintegreerde doekzonwering, om het

binnenklimaat in de basisschool beheersbaar te houden.

12 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Basisschool Neel Roermond

Totaalconcept

Duco kan intussen bijna 30 jaar ervaring voorleggen

op het gebied van natuurlijke ventilatie-

en zonweringsystemen en het is vanuit die

jarenlange ervaring dat het bedrijf het DUCO at

SCHOOL concept ontwikkelde. Met dit totaalconcept

kan Duco – dankzij een slimme mix van

natuurlijke ventilatie- en zonweringsystemen –

een gezonde leeromgeving garanderen waar het

aangenaam vertoeven is en waarin iedereen op

elk moment van de dag het maximale uit zichzelf

kan halen. ❚

Natuurlijk ventileren

beter studeren!

DUCO AT SCHOOL

Installatie en Bouw_197x130mm.indd 6 25/01/2019 14:54

INSTALLATIEENBOUW.NL | 13


THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN

Stekerbaar: the next level

Stekerbare installaties worden door steeds meer installateurs én producenten omarmd. Niet verwonderlijk, als je kijkt naar de voordelen

zoals een minimale installatietijd, aanzienlijke (faal)kostenreductie, optimale flexibiliteit en milieuvriendelijkheid. Volgens Isolectra is dit echter

pas het begin. De Nederlandse marktleider in (Wieland) stekerbare gebouwinstallaties voor 230V, 100V, zwakstroom, verlichting en aanwezigheidsdetectie

volgt meerjarentrends in de utiliteits- en woningbouw op de voet en vertaalt deze naar nieuwe producten en concepten, met als

doel om ons materiaalgebruik te minimaliseren én bij te dragen aan een duurzamere, circulaire maatschappij.

Tekst Lieke van Zuilekom

| Beeld Isolectra

“Op dit moment signaleren wij vier trends, die volgens ons van invloed gaan

zijn op de eisen die aan (stekerbare) installaties worden gesteld”, vertelt Werner

Hulst, Algemeen Directeur van Isolectra. “De eerste trend heeft betrekking

op de energietransitie. Er is een groeiende belangstelling voor duurzame

en lokaal opgewekte energie, wat in de praktijk voor grote uitdagingen

zorgt. Bijvoorbeeld in Groningen kunnen boeren, bedrijven en verenigingen

hun zonnepanalen al niet meer op het net inkoppelen. Simpelweg omdat

het elektriciteitsnetwerk niet genoeg capaciteit heeft om alle energie op te

slaan. Onder andere de manier waarop wij energie distribueren, is hier debet

aan.” Casper Bontenbal, Business Development Manager bij Isolectra, vult

hem aan: “Wij voorzien dat onze elektriciteitsnetwerken in de komende jaren

zullen veranderen van AC (wisselstroom) naar DC (gelijkstroom). Dit heeft

niet alleen invloed op de opbouw van onze installaties, maar ook op onze

kabels en stekkers.”

Universele gebouwstructuur

Een tweede trend die door Isolectra wordt waargenomen, heeft betrekking

op duurzaamheid. “Zowel overheid als bedrijfsleven zetten hoog in op een

afvalloze, circulaire maatschappij”, vertelt Bontenbal. “De focus van de bouwwereld

ligt daarbij op demontabel bouwen en hergebruik van bouwstoffen.

Duurzaamheid in de manier waarop onze gebouwinstallaties worden aangelegd,

blijft echter nog wat achter.” Hulst: “Voor gebouwtoepassingen worden

nu nog separate infrastructuren aangelegd. Denk bijvoorbeeld aan kabels

voor brandmeldsystemen, ontruimingsinstallaties en data- en voedingsnetwerken.

Al deze kabels bevatten veel koper en kunststoffen die ons milieu

belasten. Door de mogelijkheden van applicatie-integratie te onderzoeken,

gaan we hiermee de strijd aan.”

De ‘Next level’ stekerbare installaties zijn volgens hem installaties met een

universele gebouwinfrastructuur, waarbij niet de infrastructuur de kabelfunctie

bepaalt, maar de endpoint. “Om deze integratie te laten slagen, is het

noodzakelijk dat de manier waarop data- en voedingssystemen worden opgebouwd,

verandert. Hier is niet alleen lef voor nodig, maar ook samenwerking

tussen de diverse ketenpartners. Vanuit Isolectra zetten wij hier maximaal op

in. In de komende maanden verwachten we de eerste producten te introduceren

en eerste projecten uit te rollen. We komen graag in contact met architecten,

adviseurs, installateurs, facilitymanagers en gebouweigenaren die de

systemen met ons willen inzetten en doorontwikkelen.”

Isolectra volgt meerjarentrends in de markt op de voet en vertaalt deze naar nieuwe producten en concepten, met als doel om ons materiaalgebruik te minimaliseren én

bij te dragen aan een duurzamere, circulaire maatschappij.

14 | INSTALLATIEENBOUW.NL


THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN

‘De ‘Next level’ stekerbare installaties zijn installaties

met een universele gebouwinfrastructuur,

waarbij niet de infrastructuur de

kabelfunctie bepaalt,

maar de endpoint’

Wieland stekerbare installaties staan voor een minimale

installatietijd, aanzienlijke (faal)kostenreductie,

optimale flexibiliteit én milieuvriendelijkheid.

dat door de lucht? Of over de kabel?” Bontenbal: “Onze visie is dat alles wat

niet door de lucht hóeft, vanuit gezondheidsperspectief de voorkeur verdient.

Bovendien: als je toch een kabel moet aansluiten voor de stroomvoorziening,

waarom zou je dan de datacommunicatie niet in dezelfde kabel integreren?”

Voeding en data in één

Een derde trend die Hulst wil uitlichten, is ‘The Internet of Everything’. “Zowel

in de utiliteits- als woningbouw neemt het aantal Smart Buildings snel toe”,

vertelt hij. “We schaffen steeds meer slimme apparaten aan, die op één of andere

manier verbonden moeten worden met het internet. Denk bijvoorbeeld

aan de slimme thermostaat en slimme energiemeter, maar ook aan de slimme

koelkast die zelf zijn boodschappen bestelt. De vraag voor de komende jaren

is hoe al deze apparaten het best met de cloud kunnen communiceren. Is

Een laatste trend heeft betrekking op de groeiende flexibiliteitsbehoefte

van consumenten, bijvoorbeeld als het gaat om de plaatsing van wifi-punten

en stopcontacten. Hulst: “Met onze huidige installatieopbouw is het

ongelooflijk kostbaar om flexibel in te spelen op consumentenwensen. Het

wijzigen/bijplaatsen van een wandcontactdoos kost al gauw 140 euro. En

het toevoegen van een datapunt 180 euro. Dit komt niet alleen door de

dure proceskosten, maar vooral doordat wijzigingen in het standaardplan

veelal gepaard gaan met faalkosten. Wil je dit makkelijker én goedkoper

faciliteren, dan is een stekerbare installatie met een universele gebouwinfrastructuur

ook onontbeerlijk.” ❚

Isolectra’s hybride high speed data en 230V powerkabel en connector.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 15


THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN

Stekerbaar installeren:

snel, efficiënt en veilig

Als plug-and-play systeem neemt stekerbaar installeren een steeds grotere vlucht. Zowel in de utiliteitsbouw, industrie, zorgsector als

woningbouw. En dat is niet verwonderlijk, volgens Willem Kwak, Product Manager Stekerbaar bij Hemmink BV. “Stekerbare installaties vragen

niet alleen tot 80% minder installatietijd, maar zijn ook veiliger, beperken de faalkosten en zijn onderhoudsvrij.”

Tekst Lieke van Zuilekom

| Beeld Hemmink BV

De woningmarkt kookt over. Starters kunnen geen

betaalbare woning meer vinden, ouderen moeten

noodgedwongen in hun grote huis blijven

wonen en huurders staan vaak jarenlang op de

wachtlijst. Per jaar zijn 80.000 nieuwe woningen

nodig om aan de vraag van de markt te voldoen.

Maar die aantallen worden al jaren niet meer

gehaald…. “Tijdens de economische crisis is de

bouw ingestort. Veel professionals hebben zich

noodgedwongen moeten omscholen of zijn met

vervroegd pensioen gegaan, waardoor de bouwsector

als geheel nu met een enorm tekort aan

vaklieden wordt geconfronteerd. Om hier op korte

termijn een oplossing voor te bieden, zijn innovatieve

oplossingen onontbeerlijk”, meent Kwak.

“Eén van die oplossingen is stekerbaar installeren,

als alternatief voor de conventionele aanpak.”

Bij stekerbaar installeren worden kabels en elektrisch

(schakel)materiaal kant-en-klaar op het project

aangeleverd: op maat gemaakt en voorzien

van de juiste connectoren. “De installateur hoeft

zelf geen producten meer in elkaar te zetten, kabels

te trekken en componenten aan te sluiten/

af te doppen, maar kan direct starten met installeren”,

aldus Kwak. “Met stekerbare installaties kan

tot wel tien keer sneller worden gewerkt. Bovendien

worden aansluitfouten en faalkosten voorkomen,

dankzij de toepassing van duidelijke stekercoderingen.

Stekerbare installaties vragen minder

vakkundig personeel. Wanneer je de arbeidstijd

en -kosten meerekent, is stekerbaar installeren in

de meeste gevallen bovendien voordeliger.”

De installateur hoeft zelf geen producten meer in elkaar te zetten, kabels te trekken en componenten aan te sluiten of af te doppen, maar kan direct starten met installeren.

16 | INSTALLATIEENBOUW.NL


THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN

Conventioneel versus stekerbaar installeren.

‘Met stekerbare installaties

kan tot wel tien keer sneller

worden gewerkt. Bovendien

worden aansluitfouten en

faalkosten voorkomen’

Adels-Contact schakelboxen..

Een goede voorbereiding…

Waar conventioneel installeren zich vooral focust

op de uitvoering in het werk, richt stekerbaar installeren

zich op de kracht van de voorbereiding,

benadrukt Kwak. “De bekabeling wordt immers

niet meer ad hoc op locatie gemaakt, maar juist

vooraf, in een gecontroleerde omgeving. Een goede

pre-engineering, waarbij de juiste kabellengtes

en schakelmaterialen worden bepaald, uitgetekend

en gecontroleerd, is hiervoor onontbeerlijk.”

Om stekerbaar installeren binnen organisaties te

implementeren, informeert en begeleidt Hemmink

installateurs van A tot Z. Kwak: “We bezoeken regelmatig

installatiebedrijven om de voordelen van

stekerbaar installeren toe te lichten. Daarnaast inventariseren

we graag samen met de installateurs

welke projecten zich lenen voor deze aanpak.

Onze binnendienst tekent de projecten vervolgens

stekerbaar uit en levert de stuk- en prijslijsten aan,

op basis waarvan onze klant snel de materialen

bij de groothandel van zijn voorkeur kan bestellen,

eventueel met begeleiding tot op de bouw.”

Compleet pakket

Hemmink BV levert elektrotechnische producten

van ruim 25 sterke merken die toegepast worden

in de (woning)bouw en industrie. In Nederland vertegenwoordigt

het bedrijf exclusief het stekerbare

systeem AC 166G van fabrikant Adels-Contact, dat

volledig gecertificeerd is en voldoet aan de NEN

61535 norm. “AC 166G omvat een compleet pakket

aansluit- en verbindingssnoeren, stekers en schakelen

verdeelboxen die aan de strengste CPR-eisen voldoen”,

vertelt Kwak. “Naast de Eca- en Dca-snoeren

kunnen wij ook AC 166G B2ca-snoeren (NEN 8012)

leveren, waarmee het gehele bereik van brandveilige

CPR-snoeren wordt afgedekt. Alle producten

zijn eenvoudig uitwisselbaar en te combineren met

het GST18-systeem van de marktleider.” De Adels-

Contact-producten worden geleverd via de elektrotechnische

groothandel. In tegenstelling tot de stekersystemen

van andere merken is het ook mogelijk

om in kleinere series te bestellen. ❚

Bij stekerbaar installeren worden kabels en elektrisch (schakel)materiaal kant-en-klaar op het project aangeleverd. Volledig op maat en voorzien van de juiste connectoren.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 17


Veilig en snel stekerbaar

schakelen en verdelen

met Adels-Contact.

Hemmink.nl/stekerbaar-installeren

INSTALLATIE VOLGENS ATTEMA

100% winstalleren ® - Stekerbaar installeren voor de woningbouw

Sneller Kostenbesparend Onderhoudsvrij

Winstalleren is Plug & Play

installeren. U werkt 3 keer zo snel

en hebt 90% minder faalkosten.

Ondanks de hogere materiaalkosten

zorgt dat voor een gunstige TCO.

Winstalleren is ook een duurzaam

concept, dat past binnen een

circulaire economie.

Dat is installeren volgens Attema.

Meer info? Kijk op www.attema.com

Vernieuwende ideeën voor ’n veranderende wereld.


THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN

Slim plug-and-play installatieconcept

voor medische ruimten

Hans Licher stond als technisch adviseur binnen kabelspecialist Jobarco zo’n elf jaar geleden mede aan de wieg van Instalcare. Inmiddels

is de gepatenteerde vinding, speciaal ontwikkeld om in medische ruimten kabels en aanverwante componenten eenvoudig en supersnel te

installeren, reeds met veel succes toegepast binnen diverse ziekenhuizen en medische ruimten door heel Nederland, waaronder het Erasmus

MC in Rotterdam.

Tekst Chris Elbers

| Beeld Jobarco

Het voor Groep 1 en 2 geschikte Instalcare kenmerkt zich door een ongekende

eenvoud, tijdwinst en kostenbesparingen. “Waar voeding en aarding

normaal separaat worden aangelegd, is dat met dit doordachte concept niet

langer nodig”, zegt Licher. “Simpelweg omdat de medische aarding en voeding

middels een sterverbinding in één kabel zijn verwerkt. Dat resulteert niet

alleen in een eenvoudigere en overzichtelijkere installatie tijdens nieuwbouwen

renovatieprojecten, het leidt tevens tot een betrouwbaardere en kostenefficiëntere

oplossing die bovendien in zowel een standaard als stekerbare

variant leverbaar is.”

Compleet pakket

De eenvoudige aanleg van de Instalcare-componenten vindt zijn basis in een

compleet pakket van aansluitkasten (met of zonder connectoren), wartels,

rijgklemmen, koppel- en aansluitkabels en schakelmateriaal. “Alle componenten

zijn nauwgezet op elkaar afgestemd en zorgen samen voor een door TNO

geteste en goedgekeurde installatie”, zegt Licher. “Bovendien voldoen ze allemaal

aan de NEN1010:2015 NL.” Het installatieconcept start bij de speciaal

ontworpen en uit slagvast en halogeenvrij polystyreen samengestelde

aansluitkast. Het kenmerkende gele deksel zorgt voor directe herkenbaarheid

en komt de veiligheid ten goede. “In de aansluitkast is een speciale DIN-rail

geplaatst, waarop de rijgklemmen bevestigd kunnen worden”, legt Licher uit.

“Bovendien kunnen de Instalcare-aansluitkasten voorzien worden van stekerbare

connectoren van Wieland of WAGO. Dat maakt de aansluiting van de

eveneens halogeenvrije Instalcare combi-kabel (CPR-B2ca) tot een fluitje van

een cent.” De speciaal voor het Instalcare-concept ontworpen kabel bestaat

uit een samenvoeging van twee soepele 2,5-kwadraat voedingsaders en een

20 | INSTALLATIEENBOUW.NL


THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN

‘Aansluitkasten, wartels,

rijgklemmen, kabels en

schakelmateriaal: alle

componenten zijn nauwgezet

op elkaar afgestemd’

flexibele 6-kwadraat klasse 5-ader in één mantel. De kabel voldoet aan de

NEN8012-B2ca-classificering en kan bij stekerbare installaties worden voorzien

van zowel Wieland- als WAGO-stekkers. Daarnaast is hij standaard leverbaar

in diverse lengtes.

Maatwerk

De door Jobarco geëngineerde en geheel volgens klantspecificatie gemaakte

installatiekasten garanderen in elke situatie het ultieme maatwerk. “In

hechte samenspraak met de installateur bepalen we de gewenste indeling”,

aldus Licher. “We monteren de benodigde groepen op de DIN-rail en voorzien

ze van een markeringsstrook. In het geval van stekerbare kasten wordt

het juiste aantal aansluitingen per groep in de kast gemonteerd en voorzien

van alle benodigde labels. Dat zorgt ervoor dat de monteur de kast direct

kan plaatsen. Het enige dat hij nog hoeft te doen, is de kabel aansluiten

op de rijgklemmen.”

Stekerbaar

Staat het Instalcare-principe in zijn algemeenheid voor een supersnelle installatie,

de stekerbare variant levert de installateur nóg meer tijdwinst en gemak

op. “Met de kant-en-klare Instalcare stekerbare kast is aansluiten helemaal kinderspel”,

meent Licher. “Het eenvoudig insteken van de steker op de connector

in de kast is voldoende om een werkend geheel te krijgen. Ook in dit geval

stellen we de kast in overleg met de installateur helemaal op maat samen.

En ook hier wordt elke kast volledig naar wens aangeleverd met de gewenste

labels per connector en een etiket voor de aarde-indeling. Dat alles resulteert in

een supersnelle installatie en een flinke reductie van de installatiekosten.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 21


THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN

Stekerbare installaties reduceren montagetijd en

installatiekosten bij transformatie De Hogekamp

Sinds de jaren ’60 maakten vele lichtingen studenten zich het technische

vak eigen in De Hogekamp. Het faculteitsgebouw voor Elektrotechniek

en Technische Natuurkunde aan de Universiteit Twente (UT)

was een paradepaardje voor de Enschedese campus, maar maakte

sinds enkele jaren een desolate indruk. Gelukkig is daar recent

verandering in gekomen.

Tekst Lieke van Zuilekom

| Beeld WAGO

In opdracht van Van Wijnen Projectontwikkeling is het circa 25.000 vierkante

meter grote gebouw volledig gestript en voor Camelot Vastgoed Nederland

verbouwd tot een modern wooncomplex met 445 volledig ingerichte studentenstudio’s,

evenals een loungeruimte, studieplekken, een wasserette en een

bioscoop. Daarnaast zijn 72 hotelkamers en ca. 1.000 m² congresfaciliteiten

gerealiseerd voor het U-Parkhotel. In de toren van het gebouw komen 48 appartementen.

De werkzaamheden hiervoor zijn nog in volle gang.

Stekerbare laagspanningsinstallaties

Op elektrotechnisch vlak is De Hogekamp onder meer verrijkt met (LED)verlichting,

een brandmeld- en ontruimingsinstallatie, een intercominstallatie,

een inbraakbeveiligingsinstallatie, een camera-installatie en een uitgebreid

datanetwerk. Voor de energiedistributie richting het studenten-wooncomplex

zijn railkokersystemen toegepast die de onderverdelers in de diverse kamers

voeden. In het hotel en de torenappartementen is gekozen voor voedingskabels.

Alle E-installaties zijn aangebracht door Loohuis Installatietechnieken

BV vestiging Almelo, dat tevens tekende voor de W- en S-technieken. “Voor de

laagspanningsinstallaties in de studentenstudio’s en hotelkamers hebben wij

waar mogelijk gebruik gemaakt van het WAGO WINSTA®-systeem, een 100%

stekerbare installatie waarmee niet alleen de installatietijd sterk wordt gereduceerd,

maar ook de installatiekosten afnemen en faalkosten op de bouw tot

een minimum worden beperkt”, vertelt Sander Mekkelholt, werkvoorbereider

bij Loohuis Installatietechnieken BV. “Een absolute voorwaarde voor dit project,

waarin in een korte tijd enorm veel werk verzet moest worden.” De werkzaamheden

werden in cyclussen van acht studentenstudio’s per dag uitgevoerd.

Proefkamer

In de studentenkamers en hotelkamers is zoveel mogelijk gewerkt met metalstud

wanden, waarin de stekerbare installaties eenvoudig gemonteerd konden

worden, vertelt Mekkelholt. Van de wandcontactdozen tot en met de verlichting

en schakelaars. “Om hier optimaal invulling aan te geven, hebben wij

al in een vroeg projectstadium contact gezocht met WAGO. Samen hebben

we het ontwerp gemaakt en een proefkamer ingericht, waarin de complete

stekerbare installatie is opgezet, uitgewerkt en afgestemd met de wandenbouwer.

Vervolgens hebben we het ontwerp samen verder verfijnd, waarna

WAGO de materiaallijsten voor de diverse kamertypes heeft samengesteld.

Groothandel Technische Unie heeft alle materialen gekit, per kamer verpakt

en just-in-time op het project aangeleverd, waarmee een soepele verwerking

“Met behulp van WAGO WINSTA® hebben we per studentenstudio een 100%

stekerbare click-mate groepenkast van Attema geïnstalleerd.”

“In totaal hebben wij ruim 15.000 kabels, ongeveer 55 km WAGO-kabel en 6.000

WAGO verdeelblokken verwerkt.”

22 | INSTALLATIEENBOUW.NL


THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN

De Hogekamp was een paradepaardje voor de Enschedese UT-campus, maar maakte sinds enkele jaren een desolate indruk. Gelukkig is daar recent verandering in gekomen.

‘In de studentenkamers en hotelkamers is zoveel mogelijk

gewerkt met metalstud wanden, waarin de stekerbare

installaties eenvoudig gemonteerd konden worden’

én een hoog bouwtempo werden geborgd. Tijdens de uitvoering hebben de

accountmanagers van WAGO het project regelmatig bezocht, om tips te geven

en om eventuele vragen van monteurs over het gebruik en de toepassing

van het WAGO WINSTA®-systeem te beantwoorden.”

Flinke omvang

De Hogekamp in Enschede is niet het eerste stekerbare project in de opdrachtenportefeuille

van Loohuis Installatietechnieken BV, maar wel het

eerste project van deze omvang. Mekkelholt noemt enkele cijfers: “In totaal

hebben wij ruim 15.000 kabels, ongeveer 55 km WAGO-kabel en 6.000

WAGO verdeelblokken verwerkt. Daarnaast hebben we – met behulp van

WAGO WINSTA® – per studentenstudio een 100% stekerbare click-mate

groepenkast van Attema geïnstalleerd. Naast de laagspanningsinstallaties

in de studentenstudio’s en hotelkamers hebben we ook de kaartschakelaars

in de hotelkamers stekerbaar aangesloten, die het VRF-systeem en de verlichting

(de-)activeren.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 23


THEMA STEKERBAAR INSTALLEREN

Stekerbaar installeren werkt

snel en reduceert faalkosten

We zijn allemaal zo gewend aan het ‘ouderwets’ installeren van wandcontactdozen en schakelaars, dat we ons vaak niet realiseren dat het

beter, sneller en goedkoper kan. Toch zijn dat juist de argumenten waarmee Peha Elektro BV scoort met zijn stekerklare schakelmateriaal.

Tekst Jan Mol | Beeld Peha Elektro BV

Kees Lieshout van Peha legt uit: “Normaal gesproken leg je een elektriciteitsbuis

in de wand, dus dat betekent arbeidsintensief freeswerk. Daarna trek je

drie draden door de buis, waarbij je soms een trekdraad moet gebruiken. Arbeidsintensief

dus. Vervolgens breng je de wanddoos aan en haalt daar de draden

in. Draden die je vervolgens moet strippen, wanneer je deze in de wandcontactdoos

moet monteren. Dat kost tijd, dus geld en je kunt er fouten bij maken.”

Plug-and-play

In 2008 kwam Peha met het eerste concept op de markt voor stekerbaar

installeren. “Stel je voor, je komt op de bouw en daar hangt een stekker klaar

uit de wand. Je pakt een wandcontactdoos met een geïntegreerde steker,

plugt hem in en je bent al klaar. Dat kan met ons Socketline systeem. We

werken daarvoor samen met A-merk fabrikanten van snoeren. Het beste van

alle werelden dus”, aldus Lieshout.

Handen tekort? Nu niet meer!

Nog een groot voordeel: één persoon kan meer installaties doen, door de

tijdwinst en de reductie op faalkansen. “In deze tijd, waarin het moeilijk is

om aan personeel te komen, kan niet alleen één man meer doen, maar kunnen

minder geschoolde krachten ook een goede installatie afleveren”, vertelt

Lieshout. Het Peha systeem voor stekerklaar installeren is inmiddels een hit

in hotels, ziekenhuizen en nu ook de woningbouw. “Daar heb je systeemwanden,

waar je alleen maar de kabel met stekker achter hoeft te leggen. Dat

werkt sneller dan je ooit voor mogelijk hield.”

TNO- en KEMA-Keur

Socketline Flex is gepatenteerd en het enige systeem met TNO- en KEMA-Keur.

“Dat wil wel iets zeggen”, vervolgt Lieshout. “Wat overigens ook zeer de moeite

waard is om te bekijken, zijn onze wandzenders met draadloze ontvanger. Deze

‘Actor’ luistert naar een batterijloze zender in de draadloze schakelaar. Een piëzo-element

levert bij indrukken genoeg stroom om een 3-voudig signaal naar de

Actor te kunnen sturen. Puur gebruiks- en montagegemak!” ❚

Een combinatie van stekerbaar en draadloos werken.

Socket Line montage, uitermate snel en eenvoudig.

‘Je pakt een wandcontactdoos met

een geïntegreerde steker, plugt hem

in en je bent al klaar’

24 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Socketline-Flex

21°

Wieland

26°

WAGO

Compleet hollewanddozen

concept 100 % stekerbaar en

kostenbesparend. Als het om een

snelle en goedkope installatie

van wandcontactdozen gaat, is

het gepatenteerde Socketline-

Flex precies de juiste oplossing.

Compleet voorbedraad naar eigen

wens en met een Wieland- of WAGOaansluiting

is de montage in een

handomdraai geregeld. De kunststof

kap zorgt ervoor dat de installatie bij

verfwerkzaamheden niet vuil wordt.

Meer informatie:

www.peha.de

© 2018 Honeywell International Inc. Alle rechten voorbehouden.

DESIGN

COMFORT

GEMAKKELIJKE INSTALLATIE

VOEL DE

KRACHT

DE NIEUWSTE

GENERATIE

VRF-SYSTEMEN

TEMPOFLUX 3

Zelfsluitende toiletkraan voor directe

spoeling 3l/6l, ingebouwd in een waterdichte

inbouwkast

Design: strakke bedieningsplaat in mat rvs

Comfort: krachtige spoeling steeds beschikbaar,

soepele bediening, zeer laag geluidsniveau

Gemakkelijke installatie: waterdichte inbouwkast

moduleerbaar en aanpasbaar aan elk type installatie

en inbouwdiepte

Waterbesparing: dubbele bediening 3l/6l

aanpasbaar naar 2l/4l, anti-blokkeersysteem in

stromende toestand

Vandaalbestendig: ingebouwde installatie,

verborgen bevestigingen, strakke vormgeving

Meer informatie op delabiebenelux.com

W W W . M I D E A - N E D E R L A N D . N L

4815892-MIDEA-Adv V6 95x130mm-v1.indd 1 04-03-19 11:40


ONDERHOUDSVRIJ INSTALLEREN

WINSTA® Hét beste systeem voor de stekerbare gebouwinstallatie

ONDERHOUDSVRIJ

STEKERBAAR

INSTALLEREN

WINSTA® is:

Toegestaan in gesloten wanden en plafonds

Stekerbaar installeren volgens de NEN NPR 5310 Praktijkrichtlijn

Maintenance Free gecertificeerd middels BS 5733:2010

Snel, stekerbaar en 100% onderhoudsvrij installeren

www.wago.com/nl


Stabiel montagesysteem voor zware luchtgroepen

De vestiging van chocoladeproducent Baronie NV in Brugge wordt grondig verbouwd. Dankzij een grote nieuwbouw, tegen het bestaande pand,

realiseert Baronie een ingrijpende uitbreiding. De luchtgroepen die voor de ventilatie in deze grote fabriek zorgen, steunen op de veilige en

flexibele Big Foot Systems rooftop montagesystemen van Linum Europe.

Tekst Filip van der Elst | Beeld Linum Europe

‘Het was meteen duidelijk welk onderdeel bij welke luchtgroep hoorde.’

Installatiebedrijf Beltherm uit Zedelgem kwam bij

dit project terecht als onderaannemer van HVACinstallateur

Daeninck en Deweerdt, en nam het

luik ‘ventilatie’ op zich. Beide bedrijven werken regelmatig

samen, zeker als het gaat om grote projecten.

In dit gebouw leverde en plaatste Beltherm

naast de 14 luchtgroepen ook de koelunits.

Balkstructuur

Aan het plaatsen en monteren van de luchtgroepen

ging extra zorg vooraf. Bart Balbaert, projectleider

bij Beltherm, licht toe. “Dit is een gebouw

met een dakoppervlakte van ongeveer 14.000 m²,

bestaande uit een betonnen draagstructuur en

Op basis van het gewicht van de luchtgroepen

berekende Linum Europe punt-en windbelastingen,

en hoeveel I-Beams er precies nodig waren om het

gewicht van de hele structuur perfect te verdelen.

lichte geïsoleerde dakpanelen. Door de vele technieken,

ontworpen door studiebureau Istema,

die op deze draagstructuur geplaatst moesten

worden, moesten alle betrokken partijen veel aandacht

besteden aan alles wat boven-of onderdaks

geplaatst zou worden, van leidingen tot luchtgroepen.

De luchtgroepen die we plaatsten, op leggerstructuren,

zijn relatief zwaar. Het was geen goed

idee om die zomaar op het dak te plaatsen, onder

meer omdat het dak een lichte hellingsgraad kent.

Bovendien speelt de wind op zo’n dak ook een

rol. De luchtgroepen moesten stevig en doordacht

vastgezet worden.”

Linum Europe kon een oplossing bieden voor dit

probleem, met het regelbare I-Beam montagesysteem

van Big Foot Systems. In totaal werden er 42

I-Beams op het dak geplaatst. Beltherm en Linum

Europe zijn geen onbekenden voor elkaar. In dit

project werd ook beroep gedaan op de Prihodatextielkanalen

van Xilio (onderdeel van de Linum

Group). Big Foot Systems bleek een uitstekende

oplossing voor het plaatsen van de luchtgroepen,

aldus Balbaert. “Met dit I-Beamsysteem kun je de

helling en hoogte aanpassen om een veilige installatie

van de luchtgroepen te verzekeren. Bovendien

laat deze werkwijze een doordachte voorbereiding

toe. We hebben een landmeter ingeschakeld om

de juiste posities voor de Big Foots te bepalen. Zo

wisten we meteen waar de luchtgroepen precies geplaatst

zouden moeten worden. Alles staat op zijn

plaats, het dak is op geen enkele plek beschadigd,

en de stabiliteit en veiligheid zijn gegarandeerd.”

Het lichte gewicht en de flexibele hanteerbaarheid

van deze Big Foot Systems supports maakte

het werk ook voor de monteurs eenvoudig. Eventuele

aanpassingen achteraf zijn evenmin een probleem.

Een ander voordeel van Big Foot Systems

is dat de luchtgroep volledig los van het dak staat,

en dat technici de luchtgroep ook langs onderen

kunnen bereiken.

‘Met dit systeem kun je de

helling en hoogte aanpassen

om een veilige installatie

van de luchtgroepen te

verzekeren’

Extra berekeningen

Linum Europe beperkte zich niet tot het verkopen

van een product: dankzij extra berekeningen kon

ook Beltherm er zeker van zijn dat de installatie

correct verliep. Op basis van het gewicht van de

luchtgroepen deed Linum Europe druk -en windberekeningen,

teneinde te weten hoeveel I-Beams er

nodig waren om het gewicht van de hele structuur

precies te verdelen. Balbaert: “Als installatiebedrijf

dragen we een grote verantwoordelijkheid in een

groot project als dit. Dan is het leuk dat de leverancier

ook zijn verantwoordelijkheid neemt.”

Bovendien levert Linum ook de attributen om de

leggers op de I-Beams te bevestigen. “Linum Europe

bezorgde ons kant-en-klare pakketten, die niet

veel extra denkwerk vereisten. Het was meteen duidelijk

welk onderdeel bij welke luchtgroep hoorde.

Dat zorgde voor een aanzienlijke tijdswinst”, zegt

werfleider Steven Van Campenhout. Beltherm was

dan ook bijzonder tevreden over de service die Linum

Europe kon bieden. “Menselijk contact was

voor beide partijen heel belangrijk. Al bij het eerste

telefoongesprek vroeg hun vertegenwoordiger, Robin

Mathijs, wanneer hij kon langskomen om de situatie

met eigen ogen te bekijken. Ze hebben actief

meegedacht om voor dit project de beste oplossing

uit te werken”, besluit Balbaert. ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 27


Hoofddorp Nieuwbouw Danone

Nieuwbouw Danone focust op

gezondheid en duurzaamheid

Een state-of-the-art kantoorgebouw met een sterke focus op duurzaamheid, gezondheid én een comfortabele werkomgeving. Zo kan de

nieuwbouw van Danone op kantorenpark Beukenhorst-Zuid in Hoofddorp het best worden omschreven. In opdracht van ontwikkelaar Red

Company worden een tweelaagse parkeergarage, vier kantoorverdiepingen en een groot, glazen atrium gerealiseerd, die de ‘One Planet, One

Health’ filosofie van Danone omarmen. De werktuigbouwkundige en elektrotechnische installaties dragen hier in belangrijke mate aan bij.

Tekst Lieke van Zuilekom

| Beeld Roodenburg Groep

De nieuwbouw voor Danone is ontworpen door

architectenbureau Powerhouse Company. DVP

draagt zorg voor het overall projectmanagement

en Pleijsier Bouw staat in voor de bouw, terwijl

Roodenburg Groep verantwoordelijk is voor de

complete installatietechniek. “Conform het installatietechnische

ontwerp van Deerns en de WELL

Gold (gezondheid) en LEED Gold (duurzaamheid)

certificeringscriteria hebben wij een WKOinstallatie

met vier bronnen en een warmtepompinstallatie

gerealiseerd”, vertelt Arno Schrader,

Projectleider bij Roodenburg Groep. “Twee bronnen

zijn bestemd voor het Danone hoofdkantoor.

De overige bronnen leveren de basiswarmte en

-koude voor de naastgelegen nieuwbouw van

ASICS, waarvoor wij recent ook de werktuigbouwkundige,

elektrotechnische, sprinkler- en sanitaire

installaties hebben verzorgd.”

Het nieuwe hoofdkantoor van Danone wordt straks

geklimatiseerd middels klimaatplafonds, in combinatie

met basis-luchtverwarming en -koeling, vertelt

Schrader. “In de zomermaanden wordt lucht met

een standaardtemperatuur van 18°C de kantoren

ingeblazen; in de winter loopt deze temperatuur

op tot 21°C. Medewerkers die dit wensen, kunnen

eenvoudig middels een app op hun smartphone

de temperaturen drie graden naar boven of beneden

bijstellen. Hierdoor wordt een optimaal werkklimaat

geborgd. Convectoren langs de glasgevels

voorkomen discomfort door koudeval.”

Om eventuele piekvragen in warmte op te vangen,

is aan de WKO-installatie een elektrische ketel gekoppeld.

Een dry-cooler houdt de WKO-bronnen in

balans, vertelt Schrader. “De dry-cooler is op het

28 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Nieuwbouw Danone Hoofddorp

dak van het hoofdkantoor geplaatst, waar ook

een WTW-unit en vier luchtbehandelingsunits

staan opgesteld.” Voor de engineering, prefabricering

en levering van de luchtbehandelingsunits

deed Roodenburg Groep een beroep op Systemair.

“De luchtbehandelingsunits van Systemair bleken

kwalitatief en technisch beter dan de andere aanbieders.

Bovendien hebben de accountmanagers

van Systemair slim met ons meegedacht én bleven

ze binnen ons budget.”

Energielabel A

“Alle luchtbehandelingsunits in dit project moesten

beschikken over energielabel A”, vertelt Sjef

Verboven, Accountmanager bij Systemair. “Voor

de kantoren hebben we hierin voorzien met twee

identieke units van 22.000 m³/h, inclusief energiezuinige

EC-motoren (rendementsklasse IE4) en

warmtewielen. Voor het restaurant en de keuken

was de selectie iets lastiger. In verband met mogelijke

geuroverdracht zijn warmtewielen hier namelijk

niet aan te bevelen. In plaats hiervan zijn kruisstroomwisselaars

een optie, echter hebben deze

bij een minimaal rendement (circa 75%) normaal

gesproken een hoge luchtweerstand. En dat wordt

in de berekening voor het energielabel afgestraft.

Een oplossing is dan om de luchtbehandelingsunits

wat ruimer te dimensioneren. Omdat in dit project

de units voor het restaurant en de keuken niet zo

groot waren (12.000 en 9.000 m³/h), had deze

overdimensionering snel het gewenste effect.”

Een grotere uitdaging waren de afmetingen van

de luchtbehandelingsunits, vertelt hij. “Vanwege

de ligging van de nieuwbouw vlakbij het vliegveld

werd een maximale bouwhoogte voorgeschreven.

Om binnen de gestelde eisen te blijven, mochten

onze luchtbehandelingsunits niet hoger zijn dan

2.500 mm. Met name voor de kantoorunits was

dit een uitdaging. We hebben deze luchtbehandelingsunits

geconfigureerd als zogeheten ‘monoblocks’,

een uitvoering zonder tussenframe maar

met een geïntegreerde tussenvloer. Het resultaat

was een keurige 2.498 mm.”

Kant-en-klare units

Alle luchtbehandelingsunits voor Danone zijn geprefabriceerd

geleverd. Inclusief de regeltechniek,

vertelt Verboven. “Op het dak hoeven alleen nog

de verwarming, koeling en polyester luchtkanalen

te worden aangesloten. Het regelpaneel en alle

bekabelingen zijn in onze fabriek gemonteerd.”

Om een duidelijke demarcatie tussen de hardware

en software te borgen, heeft Systemair alle

bekabeling en apparatuur ín de units voor zijn

rekening genomen. Van de servomotoren en opnemers

tot en met de ventilatoren en verlichting.

In samenwerking met Roodenburg Groep zijn de

regelpanelen uitgedacht, inclusief de regelaar en

hoofdschakelaar. In week 49 zijn alle luchtbehandelingsunits

naar Hoofddorp vervoerd en op het

dak geplaatst, waar Roodenburg Groep de verdere

aansluiting verzorgt. ❚

‘Alle luchtbehandelingsunits in dit project

moesten beschikken over energielabel A’

Alle luchtbehandelingsunits voor Danone zijn geprefabriceerd geleverd. Inclusief de regeltechniek.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 29


Utrecht Leidsche Rijn Centrum

Puzzelen met installaties in

Leidsche Rijn Centrum

In januari werd het laatste woonblok van Leidsche Rijn Centrum, één van de grootste Nederlandse bouwprojecten van de afgelopen jaren,

opgeleverd. De grootschaligheid, de verwevenheid van de bouwblokken en het grote aantal aannemerscombinaties maakten het werk voor

Huygen Installatie Adviseurs zeer dynamisch.

Tekst Margot Visser |

Beeld Huygen Installatie Adviseurs - Maartje Brand - Jelmer de Haas

28.000 m 2 winkels, 10.000 m 2 kantoren, 10.000

m 2 horeca, dienstverlening en maatschappelijke

voorzieningen, ruim 750 appartementen en een

ondergrondse parkeergarage met bijna 2.000

plaatsen telt het nieuwe stadscentrum voor de

90.000 inwoners van Leidsche Rijn in Utrecht. Een

enorm project van ontwikkelcombinatie Leidsche

Rijn Centrumplan (een samenwerkingsverband tussen

a.s.r. Vastgoed Projecten en Vesteda), waarvoor

het eerste ontwerp in 2008 werd gemaakt. Adviesbureau

Huygen zat toen al aan tafel om de installatietechnische

uitgangspunten op te stellen.

BREEAM

De kantoren en commerciële plint hebben allemaal

een BREEAM ontwerpcertificaat. Huygen

heeft hiervoor in de ontwerpfase voor alle technische

credits de BREEAM-expert bijgestaan en de

bewijslasten verzorgd. Tijdens de uitvoering heeft

ze als commissioningsmanager geopereerd voor

de BREEAM. Aan de oplevercertificaten wordt momenteel

nog hard gewerkt.

Alle appartementen, kantoren en commerciële

units zijn aangesloten op een collectieve WKO-installatie.

“Huygen Installatie Adviseurs heeft een

strategische adviesbijdrage geleverd in de selectie

en contractvorming van de leverancier voor deze

warmte- en koude-opwekkingsinstallaties”, vertelt

adviseur Ronald Nijhoff.

‘Het was een

uitdaging om

alle kikkers in

de kruiwagen

te houden’

Aanzicht Leidsche Rijn Centrum.

(Beeld: Maartje Brand)

30 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Leidsche Rijn Centrum Utrecht

Bezoek van koningin Máxima aan Leidsche Rijn Centrum op 5 oktober 2018. (Beeld: Jelmer de Haas)

Parkeergarage

Een behoorlijke legpuzzel was het inpassen van

de installaties in de parkeergarage. De tien woonblokken

staan erbovenop, waardoor alle aansluitingen

naar de woningen (riolering, water, elektra,

glasvezel en coax) in de garage uitkomen. Huygen

heeft al in de aanbestedingsfase het ontwerp in

3D uitgewerkt om tot een zo optimaal mogelijke

inrichting te komen. Nijhoff: “We hadden hier te

maken met een aantal uitdagingen. Neem de

Ondergrondse expeditiestraat. (Beeld: Huygen)

riolering: die moet over een enorme afstand de

garage weer uit, zonder aanvullende pompen.

Met normale afschotten had de garage hoger

gemaakt moeten worden. In overleg met de gemeente

konden we met de helft rekenen, alsof

het buitenruimte was. Ook het inpassen van alle

kabelgotentracés, de sprinklerinstallatie, centrale

warmte en koude transportleidingen en ventilatievoorzieningen,

met behoud van de vrije hoogte,

was niet eenvoudig.”

Ondergrondse bevoorrading

Maar liefst acht transformatoren moesten een

plek krijgen in de ondergrondse expeditiestraat.

Deze werden door Stedin aangesloten op een

ringleiding van 10 kV, een kabel ‘die je niet even

haaks een bocht om legt’. Flink passen en meten

dus, maar ontwerptechnisch is het wel een

unicum, volgens Nijhoff: “Het winkelend publiek

merkt niets van alle transportbewegingen. Vanuit

de stadsbaantunnel komen de vrachtwagens de

expeditiestraat ingereden en kunnen de winkels

ondergronds worden bevoorraad.”

Complexe overlegstructuren

In de uitvoering had Huygen een belangrijke rol

om ‘alle kikkers in de kruiwagen te houden’. “Met

vijf aannemerscombinaties met elk drie of vier installateurs

is het lastig om alle neuzen dezelfde

kant op te krijgen en te zorgen dat de opdrachtgever

krijgt waar hij voor heeft betaald. Tel daarbij

op dat het project in de slechte tijd was aanbesteed

en werd uitgevoerd in een aantrekkende

markt. Dan is het moeilijk om de kwaliteit te blijven

waarborgen. Toch is het gelukt. Opdrachtgevers

noemen ons niet voor niets ‘uitgesproken betrokken’.

We zijn trots op het resultaat: een mooi

project dat voldoet aan de kwaliteitseisen zoals

die zijn omschreven”, besluit Nijhoff. ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 31


Amsterdam Royal van Lent Shipyard

De complete luchttechnische installatie is in de constructiewanden geïntegreerd.

Sterk staaltje luchttechniek

voor Royal van Lent Shipyard

In het westelijk havengebied van Amsterdam nadert de bouw van de nieuwe scheepswerf van Royal van Lent Shipyard zijn voltooiing. Het

complex omvat twee delen. Enerzijds is er de 15 meter hoge laagbouw, die zal fungeren als werkplaats/spuiterij. Daarnaast wordt voorzien

in een 35 meter hoge productiehal, waar straks superjachten met een lengte tot 160 meter zullen worden gebouwd. Ook zal de hal gebruikt

worden voor de refits van bestaande jachten. In opdracht van BRI Groep is Vink Systemen BV verantwoordelijk voor het ontwerp en de

productie, levering en montage van de complete luchttechnische installatie van dit project. Zowel in de werf als in de werkplaats en kantoren.

Tekst Lieke van Zuilekom

| Beeld Vink Systemen BV

De nieuwbouw van Royal van Lent Shipyard is volledig opgetrokken uit staal.

“Met name in de productiehal zorgde deze constructie voor de nodige uitdagingen”,

vertelt Marc Oudt van Vink Systemen. “De complete luchttechnische

installatie is namelijk in de constructiewanden geïntegreerd. Om hier

optimaal invulling aan te geven, moesten we niet alleen in een bouwtreintje

achter staalbouwer De Kok Staalbouw aan werken, maar ook onze kanalen

op zeer grote hoogte monteren. De kraanmachinist én onze monteurs hebben

hier een bijzonder knap staaltje werk afgeleverd.”

Vroege montage

Waar normaal gesproken met de montage van het luchtkanalenwerk wordt

gewacht tot het pand wind- en waterdicht is, was dat in dit project niet mogelijk,

vertelt Oudt. “De afmetingen van onze luchtkanalen waren simpelweg

te groot om ze door de staalconstructie te leiden. Bovendien werd door de

plaatsing van een dok onze werkruimte aanzienlijk ingeperkt.” Een oplossing

werd gevonden in een vroege montage. “Op de vloer hebben we steeds onze

kanalen aan elkaar gekoppeld en geïsoleerd, waarna ze met een hijskraan en

twee hoogwerkers naar de juiste positie tussen de stalen spanten zijn geleid.

Om beschadigingen tijdens de verdere uitvoering te voorkomen, zijn alle kanalen

zorgvuldig ingepakt in plastic.”

In totaal leverde en monteerde Vink Systemen circa 6.000 m² rechthoekig

en 3.000 m¹ rond gegalvaniseerd kanaalwerk in dit project. Voor de isolatie

is circa 5.000 m² thermische isolatie en 300 m² dampdichte isolatie

toegepast. Alle luchtkanalen voldoen aan Luka-luchtdichtheidsklasse C en

reinheidsklasse L.

32 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Royal van Lent Shipyard Amsterdam

Blikvanger langs de A5

De nieuwe scheepswerf van Royal van Lent Shipyard wordt gebouwd langs

de A5, vertelt Oudt. “Op een bepaald moment zagen voorbijgangers hier

het complete staalskelet staan, inclusief onze luchttechnische installaties.

Dat zorgde voor een unieke aanblik. Pas later werden de daken, wanden en

gevels toegevoegd, waarmee onze kanalen én de constructie definitief aan

het zicht zijn onttrokken.”

‘Op een bepaald moment zagen

voorbijgangers het complete

staalskelet staan, inclusief onze

luchttechnische installaties’

De werf in Amsterdam is niet de eerste scheepswerf die Vink Systemen

realiseert. De Katwijkse specialist in luchtkanalen en luchttechnische componenten

was namelijk ook betrokken bij de bouw van de jachthal van Oceanco

in Alblasserdam. “Onze serie in scheepsbouwhallen wordt momenteel

voortgezet bij het feadship-project van Koninklijke De Vries Scheepsbouw

in Aalsmeer.” ❚

Met name in de productiehal zorgde de staalconstructie voor de nodige uitdagingen.

“Op de vloer hebben we steeds onze kanalen aan elkaar gekoppeld en geïsoleerd, waarna ze met

een hijskraan en twee hoogwerkers naar de juiste positie tussen de stalen spanten zijn geleid.”

WIJ ZORGEN VOOR LUCHT!

Vink Systemen, uw adres voor het ontwerpen, leveren, installeren

en onderhouden van luchtkanalen en luchttechnische componenten.

www.vinksystemen.nl

INSTALLATIEENBOUW.NL | 33


A’DAM Toren Amsterdam Laurentius Ziekenhuis Roermond Poppodium Hedon Zwolle

Kraanspoor Amsterdam Tugelaweg Amsterdam Stadhuis Maastricht

Met Huygen Installatie Adviseurs sta je er nooit alleen voor.

We zijn er tijdens elke stap van het proces: We stellen ons

krachtig op en brengen veel energie in projecten. Daarnaast

zijn we een gedreven partner. Ook als het moeilijk wordt zijn

we er. Samen realiseren we projecten waar onze kinderen en

kleinkinderen later trots op zullen zijn.

Huygen: Uitgesproken betrokken.

Meer weten over wat wij voor u kunnen betekenen? Bekijk onze website www.huygen.net


GEEN TIJD VERSPILLEN

MET KOKERS VERVEN.

Canalit Systeem25

nu ook in het zwart.

HOE DAN OOK.

Een compleet plattebuissysteem met een

uitscheurbare bodem voor het installeren

van zowel draad als kabel.

Altijd voorzien van folie op de deksel voor

een schone oplevering zoals je van Canalit

gewend bent.

CANALIT SYSTEEM25

NU OOK IN HET ZWART

Een compleet plattebuissysteem met een

uitscheurbare bodem voor het installeren

van zowel draad als kabel. Met een compleet

assortiment hulpstukken.

Altijd voorzien van folie op de deksel voor

een schone oplevering zoals je van Canalit

gewend bent.

WWW.CANALIT.NL

canalit.nl


De werkplaats van GML met op de voorgrond de 5-assige simultaan

freesmachine met vol geautomatiseerd palletsysteem. Hierop zijn ook tien

kolommen aangebracht die bestaan uit de Canalit M5 leidingkanalen.

Esthetisch verantwoord

maatwerk in kabelkanalen

Dat je met een standaardproduct snel en professioneel een flexibele en perfect passende oplossing op maat kunt genereren, werd onlangs

andermaal bewezen door Klemko Elektrotechniek. Het bedrijf slaagde er namelijk samen met partner Schipper Techniek uit Hardenberg in om

binnen de bedrijfsmuren van GML-INSTRUMENTS de aanwezige persluchtaansluitingen, stroomkabels en dataverbindingen op een esthetisch

verantwoorde manier weg te werken. Een klus die de producent van kwalitatief hoogwaardige LED-verlichting, lichtbesturingen en aansluittechnieken

klaarde met behulp van het veelzijdige Canalit M5-systeem.

Tekst Chris Elbers | Beeld Nico Brons

Met Canalit biedt het vanuit Soest opererende

Klemko paneelbouwers en industriële gebruikers

een uitgebreid programma kunststof kabelkanalen,

leidingkokers en bijbehorende producten. Van

zelfklevende en van een dubbelzijdige foamtape

voorziene leidingkokers tot en met een uitgebreid

assortiment bedradingskokers. Installatietechnische

componenten van topkwaliteit die uitblinken

in veelzijdigheid, flexibiliteit én montagegemak.

“Per stuk leverbaar in een gerecyclede beschermfolie

of, wanneer grotere aantallen benodigd

zijn, in een stevige doos”, aldus Sander Pronk,

namens Klemko actief als account manager Aansluittechniek

& Installatietechniek voor de regio

Noordoost-Nederland. “Duurzame verpakkingen

die ervoor zorgen dat de installateur de materialen

altijd schoon en onbeschadigd op de projectlocatie

krijgt.”

Flexibel en gemakkelijk

Net als de overige varianten binnen het Canalitprogramma

biedt Canalit M5 alle speelruimte om

in uiteenlopende omgevingen te worden toegepast.

Verkrijgbaar in een witte, grijze en zelfs halogeenvrije

uitvoering blinkt het systeem vooral uit

in een ongekende flexibiliteit en montagegemak.

Zo is het mogelijk om de M5-kabelkanalen met

de ruggen aan elkaar te monteren, zodat elke gewenste

lengte kan worden overbrugd. Tevens kan

in de kabelkanalen een scheidingswand worden

aangebracht, zodat er verschillende afzonderlijke

compartimenten ontstaan. “Daarnaast zorgen de

standaard bijgeleverde en als koppelstuk te gebruiken

draadhouders ervoor dat de installateur

de goten sneller en efficiënter aan elkaar kan bevestigen”,

zegt Pronk. “Verder zijn de hoekstukken

flexibel instelbaar, waardoor je een kabelkanaal

nóg gemakkelijker en sneller kunt opleveren. En

wat ook mooi is: de componenten kunnen op ver-

36 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Het kabelkanaalsysteem

kan op

elk oppervlak en in

iedere omgeving

worden toegepast’

schillende manieren worden gemonteerd. Met

schroeven, of op een stofvrije wijze middels kleefband,

kunststof nagels en zelfs via schietmontage.

Canalit is overal toepasbaar.”

Twee grijze kanalen met een 60 x 60 mm profiel die

zowel onderling als op machine zijn bevestigd met

zeer sterk hechtend Canalit tweezijdig kleefband. Door

de kanalen en deksels steensgewijs qua constructie

toe te passen, ontstaat een zeer rigide kolom.

Elke Canalit leidingkanaalkolom heeft vier

compartimenten en een dubbele scheidingswand.

De kolom is aan beide zijden eenvoudig toegankelijk

dankzij goed sluitende deksels.

Een deel van de Canalit leidingkanaalkolommen is voorzien van een eindkap voor nette afwerking. Tevens zijn

aan de achterzijde de persluchtleiding, stroomkabel en datakabel zichtbaar die in gescheiden compartimenten

in de kanalen zitten.

Netjes weggewerkt

De vele productvoordelen van Canalit M5 resulteerden

onlangs in een tiptop oplossing voor GML-

INSTRUMENTS. Het Hardenbergse bedrijf geldt

als een gerenommeerde ontwerper en producent

van hoogwaardige fijnmechanische onderdelen

en complexe instrumentensets voor de medische

sector. Hoogstandjes die met een zeer geavanceerd

machinepark via een zeer nauwkeurige

maatvoering in veelal kleine series worden vervaardigd.

“Vanuit de binnen GML-INSTRUMENTS

geldende cleanroom policy was het zaak om de

persluchtaansluitingen, stroomkabels en datakabels

binnen de productieruimte op een nette manier

weg te werken”, blikt Pronk terug. “Concreet

wenste men een gesloten en makkelijk schoon te

houden kabelkanaalsysteem met verschillende

scheidingswanden en waarin, met het oog op de

toekomst, voldoende ruimte is voor extra bekabeling.

Daar is uiteindelijk circa 100 strekkende

meter Canalit M5 uitgerold. Een keuze die binnen

een perfecte samenwerking met Jan Waaijman

van Schipper Techniek Hardenberg tot stand is

gekomen en in alle opzichten voldoet aan de wensen

van Albert Krikken en Hans Plaggenmars, de

eigenaars van GML. Met Canalit M5 zijn we er

glansrijk in geslaagd om binnen een bijzondere

productieomgeving een standaardproduct te vertalen

naar een optimaal passende oplossing. Voor

nu én later.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 37


Ede Van der Knaaphal

Oranje kleur is ‘rode draad’ in

nieuwbouw Van der Knaaphal

Het is dé ontmoetingsplek op de Kenniscampus in Ede. Sinds de zomer van 2018 brengt de nieuwe topsporthal in Ede topsport, recreatieve

sport, onderwijs en paramedische expertise samen onder één dak. De topsporthal heeft de naam ‘Van der Knaaphal’ gekregen, naar de (oud-)

burgemeester die de basis legde voor dit multifunctionele sportcomplex. Overdag wordt de topsporthal gebruikt door de mbo-leerlingen van

het COG/ROC A12. ’s Avonds en in het weekend is de hal het onderkomen van diverse (top)sportverenigingen.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld ITN Installatietechniek en Belimo

De Van der Knaaphal vervangt sporthal ‘De Reehorst’,

die na tientallen jaren wordt gesloopt. Het

complex bestaat uit drie lagen. Op de begane

grond bevindt zich de sporthal van 28 bij 48 meter,

met ruimte voor 1.200 toeschouwers. Verder

zijn er zes kleedkamers en diverse nevenruimten

ingericht. De eerste verdieping biedt ruimte aan

een restaurant met terras en zicht in de sporthal,

een fitnessruimte en een dojo met kleedruimtes.

Op de tweede verdieping zijn multifunctionele

ruimtes en een aantal onderwijsruimtes te vinden.

De topsporthal voldoet aan de meest recente eisen

van NOC*NSF. Ook is de hal voorzien van de

nieuwste technologieën, zoals beeldregistratie. De

nieuwe topsporthal is ontworpen door AGS Architects.

Rots Bouw tekende voor de bouw, terwijl

ITN Installatietechniek verantwoordelijk was voor

de engineering, montage en bedrijfsvaardige oplevering

van de werktuigbouwkundige en elektrotechnische

installaties, inclusief de regeltechniek.

Compact en duurzaam

De Van der Knaaphal is een compact en duurzaam

gebouw geworden. Energieopwekking vindt

plaats middels zonnepanelen. Voor de verwarming

is een aansluiting gemaakt met het groene

warmtenet van Ede. “Als afgiftesysteem is gekozen

voor klimaatplafonds, vloerverwarming, radiatoren

en stralingspanelen”, vertelt Wilbert Vervoorn,

Lead Engineer W bij ITN Installatietechniek. “De

koeling gebeurt middels klimaatplafonds en lucht.

Een luchtbehandelingskast draagt zorg voor een

gebalanceerde luchtbehandeling, op basis van

het CO 2

-gehalte en de ruimtetemperatuur. In de

fitnessruimte zijn – vanwege de hoge warmtelast

– tevens enkele ventilatorconvectoren geplaatst.”

Technische ruimte in de Van der Knaaphal.

38 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Van der Knaaphal Ede

De 01DT-1DL temperatuuropnemers onderscheiden

zich door hun NEMA 4X/IP65 behuizing en slimme

ontwerp, inclusief een handige montage-clip en

speciale stekklemmen. (Beeld Inge Zinsli)

‘Sinds de bouwvak van 2017

bieden wij een compleet

basisassortiment voor het

meten van temperatuur,

luchtvochtigheid, druk, CO 2

en vluchtige organische

verbindingen, waarvan ook in

dit project gebruik is gemaakt’

Om een efficiënte en duurzame waterzijdige verdeling

en eenvoudige inregeling van de klimaatinstallaties

mogelijk te maken, heeft ITN Installatietechniek

de corrigerende organen van Belimo

Servomotoren BV toegepast, waaronder de 2-weg

en 3-weg (regel)kogelkranen, elektronische drukonafhankelijke

regelkogelkogelkranen (EPIV) en

Energy Valves (EV).

Oranje

In de bouwvak van 2018 is de Van der Knaaphal

opgeleverd. De topsporthal aan de Burgemeester

Cees van der Knaapweg is niet te missen, dankzij

de knaloranje gevel van Alucobond. De oranje

kleur verwijst niet alleen naar de topsport, maar

sluit ook perfect aan bij de slogan van ITN Installatietechniek:

‘Het is oranje en het groeit’.

Daarnaast is oranje de kleur van Belimo, sinds

de oprichting in 1975, vertelt Manager Technical

Support Danny de Laater. “Na de bouwvak van

2017 hebben wij ons assortiment uitgebreid met

sensoren. Sindsdien bieden we een compleet basisassortiment

voor het meten van temperatuur,

luchtvochtigheid, druk, CO 2

en vluchtige organische

verbindingen (VOC’s), waarvan ook in dit

project gebruik is gemaakt. Voor de topsporthal

hebben wij diverse systeemdrukopnemers en temperatuuropnemers

geleverd. De temperatuuropnemers

zijn toegepast in alle technische installaties

(aanvoer en retour) waarin het meten van de

watertemperatuur van belang is. Van de verwarmings-,

koel- en ventilatie-installaties tot en met

de warmtapwatervoorzieningen.”

Gekozen is voor de 01DT-1DL temperatuuropnemers

van Belimo, die beschikken over een NEMA

4X/IP65 behuizing. “Dit betekent dat de opnemers

gegarandeerd stof- en sproeiwaterdicht zijn

(indien besproeid met 12,5 l/min)”, vertelt De

Laater. “Daarnaast onderscheidt de 01DT-1DL

zich door een slim ontwerp. Dankzij een handige

montage-clip hebben installateurs vrijwel geen

gereedschap meer nodig om de temperatuuropnemers

te monteren. En dankzij de toevoeging van

speciale steekklemmen is het aansluiten van elektrakabels

kinderspel geworden.” Vervoorn: “Niet

alleen het installeren van de Belimo-producten,

maar ook onze samenwerking is ons heel goed

bevallen. De lijntjes met Belimo waren kort en

we hadden steeds te maken met vaste aanspreekpunten.

Vragen werden dezelfde dag nog beantwoord,

waardoor we de snelheid in het project

konden houden.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 39


Industrieel luchtgordijn

lost problemen op

We kennen allemaal het luchtgordijn boven de entree van een winkel. HVAC Nederland levert dergelijke luchtgordijnen in alle soorten en maten.

Daar stopt het echter niet! Luchtgordijnen vormen een belangrijke schakel binnen het duurzamer werken in de industrie en lossen meer dan

één probleem op.

Tekst Jan Mol | Beeld HVAC Nederland

We spreken met Frank Joosten van HVAC Nederland.

“Wij zien als producent en leverancier dat

het luchtgordijn steeds meer zijn weg vindt richting

de industrie. Daar is het nog een relatief onbekend

product. Dat is jammer, want er valt veel

winst te behalen.”

Voor grote toegangsdeuren

en laaddocks

De voordelen van het toepassen van luchtgordijnen

bij grote toegangsdeuren en laaddocks zijn

meer dan helder. “Bedrijven die met grote toegangsdeuren

werken, kennen allemaal dezelfde

problemen”, schetst Joosten. “De temperatuur in

een hal op peil houden zonder luchtgordijn, terwijl

er regelmatig een grote buitendeur open en

dicht gaat, is praktisch onmogelijk. Het gevolg is

dat de stookkosten omhoog vliegen, zonder dat

daar rendement uit behaald wordt. Hetzelfde

geldt voor geforceerde koeling. Het is zaak om het

klimaat binnen te scheiden van het klimaat buiten.

Dat is precies wat onze luchtgordijnen doen.

‘s Zomers en ‘s winters.” Op de vraag of er aangegeven

kan worden hoe groot de energiebesparing

is bij toepassing van luchtgordijnen, luidt het

antwoord: “In de winter wordt er met een luchtgordijn

dermate fors bespaard op de stookkosten

in de hal, dat deze besparing kan oplopen tot

wel 80% van de energiekosten ten opzichte van

een open deur. Zo verdient zelfs de meest forse

investering zichzelf terug.” Een ander voordeel dat

wordt geschetst door Joosten, is het buitensluiten

van straatvuil: “Dan moet je denken aan bladeren

en zand. Een luchtgordijn vormt een barrière.”

Maatwerk op niveau

Gevraagd naar de maximale maat waarop HVAC

Nederland luchtgordijnen produceert, luidt het

antwoord: “Die bestaat eigenlijk niet, alles is

Perfect als klimaatscheiding.

40 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘In de industrie maken we gebruik van

zowel horizontale als verticale opstellingen

van het luchtgordijn’

maatwerk. Het grootste luchtgordijn dat we tot

nu toe geleverd hebben, was gemaakt voor een

deuropening van 9 meter breed bij 18 meter

hoog. Dat is wel groot, zeker als je de gemiddelde

maatvoering van 3 x 3 meter of 4,5 x 4,5 meter

ernaast zet.”

Luchtgordijn in verticale opstelling bij een toegangsdeur.

Luchtgordijn in een verticale opstelling.

Werken de luchtgordijnen voor de industrie hetzelfde

als die voor de retail? Joosten schut ontkennend

zijn hoofd. “In de industrie maken we

gebruik van zowel horizontale als verticale opstellingen

van het luchtgordijn. Horizontaal opgesteld

kunnen we zo breed gaan als we willen,

met een maximale hoogte van 6 meter. Wanneer

we overgaan op verticale toepassing, dan is de

hoogte ongelimiteerd en hebben we te maken

met een maximale breedte van 10 meter.” HVAC

levert standaard onverwarmde luchtgordijnen

voor industriële toepassingen. “De werking van

het luchtgordijn is namelijk gebaseerd op de

luchtstroom die geproduceerd wordt. Er zijn uitzonderingen,

waar we wel verwarmde luchtgordijnen

leveren. Wanneer er in de directe omgeving

van de deuropening mensen werken, dan komt de

factor comfort namelijk om de hoek kijken. Een

verwarmd luchtgordijn is in die situatie prettiger

dan een onverwarmde versie. Natuurlijk levert

een verwarmd luchtgordijn ook energiebesparing

op en komt het grootste deel van de warmte ten

goede aan de ruimte.”

Distributie via de installatiebranche

en deurenfabrikant

HVAC levert via de installatiebranche en de

deurenfabrikant. ‘We zijn er trots op dat we als

expertisebedrijf kunnen rekenen op zeer professionele

installateurs die trouw zijn aan ons merk.

Het vraagt om gedegen vakkennis, wil je het juiste

luchtgordijn adviseren en goed monteren. Onze

installateurs zien we als partners. Zij weten ons

product op waarde te schatten en scoren bij hun

klant met een optimale oplossing. De deurenfabrikanten

die bij ons bestellen, realiseren zich heel

goed dat ze met het aanbieden van luchtgordijnen

extra toegevoegde waarde bieden voor hun

klanten. Ze creëren er een uniek onderscheidend

vermogen mee.”

Luchtgordijn in een horizontale opstelling bij een laaddock.

Het industriële luchtgordijn gedijt dus goed op

plaatsen waar sprake is van veel binnen- en buitenverkeer.

“Daar liggen mooie kansen voor zowel de

installateur als deurenfabrikant. Het luchtgordijn

mag meer bekendheid genieten in de industriële

sector. Het is een mooi product dat zichzelf terugverdient,

bijdraagt aan duurzamer werken en meer

dan één probleem binnen de industrie oplost.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 41


Vlissingen Terreinverlichting Amels

‘LED-verlichting verhoogt veiligheid

op terrein Amels Vlissingen’

Op het voormalige Scheldeterrein in Vlissingen bouwt Amels sinds 2001 superjachten van wereldklasse. Het bedrijf, dat onderdeel uitmaakt van

Damen, beschikt hiertoe over een terrein van 12 hectare met productiehallen, droogdokken en loodsen, evenals een groot parkeerterrein en

heliveld die recent van duurzame LED-terreinverlichting zijn voorzien.

Tekst Lieke van Zuilekom

| Beeld Rudi Wijnacker

De vervanging van de terreinverlichting was nodig

omdat de oude gasontladingsarmaturen sterk

verouderd waren en regelmatig uitvielen. “Bovendien

was de lichtoutput onvoldoende, waardoor

donkere en onveilige hoeken ontstonden”, vertelt

Kees Maas, Manager Ruimte & Milieu bij Koninklijke

Schelde Groep (KSG), dat het onroerend goed

van Damen in Vlissingen beheert. “Door over te

stappen op LED-terreinverlichting, konden we bovendien

flink besparen op onze energiekosten.”

Zoutwaterbestendig en betrouwbaar

“Om een eenduidige uitstraling op het Amelsterrein

te borgen en vervelende vermenging van

oranje en wit licht te voorkomen, hebben we besloten

om alle terreinverlichting in één keer aan te

pakken”, vertelt Maas. “Om hier optimaal invulling

aan te geven, hebben we contact opgenomen met

Delmeco Raadgevend Ingenieursbureau B.V., die

onze wensen en eisen heeft samengevat in een bestek.”

Vanwege de ligging van Amels pal aan zee

werden aantoonbaar zoutwaterbestendige armaturen

voorgeschreven, vertelt hij. Bovendien werden

hoge eisen gesteld aan de betrouwbaarheid, de

lichtopbrengst én het beheer van de armaturen.

“Om ‘cowboys’ in de markt te weren, hebben we

gezocht naar een lokale en transparante leverancier

met bewezen technieken. Die partij vonden

we in Reveb Industrial Lighting uit Zierikzee, dat in

2017 ook de binnenverlichting van onze locatie in

Vlissingen-Oost heeft vervangen. Om de duurzaam-

42 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Terreinverlichting Amels Vlissingen

heid en bestendigheid van de terreinverlichting te

onderzoeken, hebben we onder meer de sociale

werkplaats in Terneuzen bezocht, waar Reveb zijn

armaturen laat assembleren.”

Verhoogde veiligheid

Door Delmeco is een uitgebalanceerd lichtplan

voor Amels opgezet, dat in nauwe samenwerking

met Reveb is geoptimaliseerd. “Het lichtplan is opgezet

als een vervangingsplan voor de bestaande

armaturen”, vertelt Maas. “Waar nodig zijn extra

lichtmasten en armaturen bijgeplaatst of masten

vervangen, met een betere verlichting van onze

verkeersroutes en voetgangersoversteekplaatsen

én een verhoogde veiligheid als resultaat.” Meest

uitdagend was het heliveld, vertelt hij, waar beperkte

masthoogtes gelden. “Om dan een optimale

terreinverlichting te realiseren, is geen sinecure.

Tot voor kort stonden langs de rijroutes lage

masten van 2,20 meter met gasontladingslampen

die regelmatig medewerkers verblindden. Deze

masten hebben we vervangen door (inmiddels

toegestane) hogere versies met LED-verlichting,

die voor een egaal lichtbeeld zorgen.”

Eenvoudig beheer

Vooruitlopend op de vervangingsopdracht heeft

Reveb een nieuw parkeerterrein van LED-terreinverlichting

mogen voorzien. “In totaal hebben

we 108 Ambiente armaturen geleverd en gemonteerd,

in verschillende optieken/uitstralingshoeken

en met vermogens van 22 t/m 180 Watt”,

vertelt Jeroen de Jonge, Verkoop Directeur bij

Reveb Industrial Lighting. “Alle armaturen zijn

voorzien van onze intelligente EOS-technologie.

Via een app op de smartphone of tablet kunnen

de armaturen eenvoudig worden benaderd en

beheerd. Onder meer de lichtsterktes kunnen eenvoudig

worden aangepast, zodat lichtvervuiling/

lichthinder in de omgeving wordt voorkomen.

Wanneer KSG in de toekomst de terreinverlichting

wil koppelen aan de activatie van de slagbomen,

noodknop of het evacuatiealarm, dan kunnen we

hier dankzij EOS ook probleemloos in voorzien.”

Geen lichtverlies

Met de Ambiente armaturen zijn thermische

shocks en spanningspieken op het net verleden

tijd, vertelt De Jonge. “Wanneer de temperatuur

van het LED board boven de 80˚C komt, schakelt

automatisch het Luminaire Intelligent Protection

System in, dat ervoor zorgt dat de armaturen automatisch

terugdimmen. Ook beschikken de armaturen

over een Light Normalizer die continu

meet of er sprake is van lichtterugval, die – indien

aanwezig – automatisch wordt gecompenseerd.

Gedurende de 100.000 branduren resulteert dit

in geen lichtverlies.”

Naast de Ambiente armaturen heeft Reveb Industrial

Lighting ook enkele Luci Series Industry LEDarmaturen

geleverd in specifieke optieken, die de

logo’s aan de gevel verlichten. ❚

‘Om ‘cowboys’ in de markt te weren,

hebben we gezocht naar een lokale

en transparante leverancier met

bewezen technieken’

Vanwege de ligging van Amels pal aan zee werden aantoonbaar zoutwaterbestendige armaturen voorgeschreven. Bovendien werden hoge eisen

gesteld aan de betrouwbaarheid, de lichtopbrengst én het beheer van de armaturen.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 43


Terneuzen Hoofdkantoor Dow Benelux

Veiligheid en duurzaamheid

spelen hoofdrol bij nieuwbouw

Dow Benelux

Op het Maintenance Valuepark in Terneuzen,

aan de uitmonding van de Westerscheldetunnel

nadert de bouw van het nieuwe

hoofdkantoor van Dow Benelux zijn voltooiing.

De 16.000 m² grote, vierlaagse nieuwbouw

krijgt de kleuren van de Zeeuwse zee,

klei en lucht en moet de nieuwe standaard

op het gebied van duurzaamheid en veiligheid

neerzetten. De installatietechniek speelt

hierin een voorname rol.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Roodenburg Groep

In onderaanneming van bouwkundig aannemer

Cordeel Nederland B.V. is Roodenburg Groep

verantwoordelijk voor nagenoeg alle gebouwgebonden

installaties in het hoofdkantoor én de

naastgelegen werkplaats. Van de W- en E-techniek

tot en met de sanitaire installaties, sprinklers

(alleen het hoofdkantoor), data-installatie en bijbehorende

regeltechniek. “Het nieuwe hoofdkantoor

wordt vraaggestuurd geklimatiseerd middels

klimaatplafonds, in combinatie met luchtbehandeling

(geconditioneerde lucht)”, vertelt Niels Kieviet,

Projectleider bij Roodenburg Groep. “De klimaatinstallaties

worden gevoed door drie lucht/

water-warmtepompen met warmtewisselaar, die

op het dak staan opgesteld. En ook de luchtbehandelingskasten

winnen actief warmte terug.

In vier luchtbehandelingskasten is gekozen voor

een warmtewiel. Voor het restaurantgedeelte is

een luchtbehandelingskast met twincoil-unit voorzien,

waarmee de uitwisseling van vocht, vuil, vet

en kookluchtjes tijdens de warmteterugwinning

wordt voorkomen.”

BREEAM ‘Very Good’

Overal in de nieuwbouw wordt daglichtafhankelijke

LED-verlichting gemonteerd. En op het dak

van het hoofdkantoor komen zonnepanelen, die in

een duurzame stroomopwekking moeten voorzien,

vertelt Kievit. “Zo dragen we optimaal bij aan de

BREEAM ‘Very Good’ ambitie van Dow Benelux.”

Voor de energievoorziening loopt een railkoker

De nieuwbouw krijgt de kleuren van de Zeeuwse zee, klei en lucht en moet de nieuwe standaard op het gebied

van duurzaamheid en veiligheid neerzetten.

44 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Hoofdkantoor Dow Benelux Terneuzen

‘Omdat Dow een chemiebedrijf

betreft met zeer hoge

veiligheidsstandaarden, waren

alle werknemers én bezoekers

verplicht om naast een helm

ook continu een bril én

handschoenen te dragen’

Het nieuwe hoofdkantoor wordt vraaggestuurd geklimatiseerd middels klimaatplafonds, in combinatie met luchtbehandeling (geconditioneerde lucht).

Overal in de nieuwbouw wordt daglichtafhankelijke

LED-verlichting gemonteerd. En op het dak van

het hoofdkantoor komen zonnepanelen, die in een

duurzame stroomopwekking moeten voorzien.

In de werkplaats worden alle ruimtes geklimatiseerd

middels een Variable Refrigerant Flow (VRF) systeem.

vanaf de transformator naar de verschillende hoofdverdeelkasten,

van waaraf met kabels de diverse

onderverdelers worden gevoed. “In de werkplaats,

waar minder grote vermogens van toepassing zijn,

is gekozen voor sec kabelgoten en kabels.”

De werkplaats (2.500 m²) is inmiddels in gebruik

genomen. “In de werkplaats worden alle ruimtes

geklimatiseerd middels een Variable Refrigerant

Flow (VRF) systeem”, vertelt Kievit. “De luchtbehandelingskasten

zijn voorzien van een kruisstroomwisselaar,

die de aangezogen buitenlucht opwarmt

met de afgezogen binnenlucht. Voor het VRF-systeem

zijn separate warmtepompen geïnstalleerd,

waarmee een optimale efficiency wordt bereikt.”

Korte doorlooptijd,

omvangrijk project

Kort voor de oplevering kijkt Kievit terug op een

prettig verlopen maar ook uitdagend project. “Met

name vanwege de korte doorlooptijd, in combinatie

met de omvang van het werk”, vertelt hij. “Om

de snelheid in het project te houden, vonden wekelijks

afstemmingsoverleggen plaats en werkten

we volgens een lean planning. Voorafgaand aan

de werkzaamheden hebben we alle installaties

uitgewerkt in Revit/BIM, waarbij we het bouwkundig

model van de architect als onderlegger

hebben gebruikt. Omdat Dow een chemiebedrijf

betreft met zeer hoge veiligheidsstandaarden,

waren alle werknemers én bezoekers verplicht

om naast een helm ook continu een bril én handschoenen

te dragen, waaraan door alle partijen

goed gehoor is gegeven.” ❚

BOUWINFO

Architect

GROUP A

Adviseur installaties en bouwfysica

KVMC

Constructeur

Geelhoed Engineering

Bouwkundig aannemer

Cordeel Nederland BV

Installaties

Roodenburg Groep (W),

Terberg (E), Hoogendoorn (sanitair)

Warmtepompen

Alkoel

Luchtkanalen en airconditioning

Schilt

Luchtbehandelingskasten

Verheij

Klimaatplafonds

HCKP

Vloerverwarming

WTH

Regeltechniek

Webeasy

INSTALLATIEENBOUW.NL | 45


COMPLEET IN LUCHTTECHNISCHE OPLOSSINGEN

Airconditioning | Luchtkanalen | Luchttechniek

CENTRAAL IN

NEDERLAND

Een combinatie waar u op kunt bouwen

Totaalpakket op maat

• Levering en montage van split-airconditioningsystemen

en VRF-systemen

• Mobiele airconditioners

• Compleet programma voor luchtbehandelingsinstallaties

• Innovatieve en technisch hoogwaardige producten

• Luchtkanalensystemen en bijbehorende componenten

• TROX ® en Rokan afhaaldepot:

Vandaag voor 14.00 uur besteld, morgen in huis!*

• Unieke retournamegarantie voor de standaard

TROX ® -componenten*

• Logistiek maatwerk

* Informeer naar de voorwaarden

Energieweg 29 | Postbus 3 | 4230 BA Meerkerk

Telefoon (0183) 35 25 44 | info@schilt-meerkerk.nl

WWW.SCHILT-MEERKERK.NL


Hoofdkantoor Dow Benelux Terneuzen

ÉÉN AANSPREEKPUNT en ÉÉN LEVERANCIER

voor de complete luchttechnische installatie

Het nieuwe hoofdkantoor van Dow Benelux in Terneuzen wordt een technisch hoogstandje waarin de kennis, expertise en producten van de

Schilt werkmaatschappijen Schilt Airconditioning, Schilt Luchtkanalen en Schilt Luchttechniek optimaal tot hun recht komen.

Tekst Lieke van Zuilekom

| Beeld Schilt bedrijven, Ferry Verheij

“Onze opdracht startte met de productie, levering

en montage van de luchtkanalen. Zowel voor het

hoofdkantoor (16.000 m²) als voor de naastgelegen

werkplaats (2.500 m²)”, vertelt commercieel

marketing manager Leo ’t Jong. “Het luchtkanalensysteem

omvat circa 2.800 m² rechthoekig en

3.700 m¹ rond kanaalwerk in verzinkt staal en 350

m² rechthoekig kanaalwerk in RVS 304. Daarnaast

hebben we circa 1.800 m² rechthoekig kunststof

PIR/POL dakkanaalwerk geleverd en gemonteerd,

inclusief bijbehorende TROX-componenten zoals

brandkleppen, kleppensecties, volumeregelaars,

naverwarmers, geluiddempers en roosters. Al onze

luchtkanalen voldoen minimaal aan de Luka C-

certificeringscriteria, waarmee we tegemoetkomen

aan de duurzaamheidsambitie van Dow Benelux

en installateur Roodenburg Groep, evenals aan de

BREEAM-NL ‘Very Good’ certificeringscriteria.”

Totaalleverancier

In navolging van het luchtkanalensysteem kregen

de Schilt bedrijven ook de levering en montage

van het Panasonic ECOi VRF-systeem in

de werkplaats en de luchtgekoelde split system

inverterunits in de serverruimte gegund. “Door te

kiezen voor de expertise van de Schilt bedrijven

hadden wij in dit project dus te maken met slechts

één aanspreekpunt en één leverancier voor de

complete luchttechnische installatie. Van de distributie

tot en met de vraaggestuurde toevoer van

lucht in de diverse ruimtes”, vertelt Niels Kieviet,

projectleider bij Roodenburg Groep. “Een absolute

uitkomst, onder meer vanwege de korte doorlooptijd

en omvangrijkheid van dit project.”

In de werkplaats zijn in totaal 2 luchtgekoelde

ECOi driepijps VRF-systemen geïnstalleerd, bestaande

uit 4 buitendelen en 29 binnendelen,

vertelt ’t Jong. “De binnendelen zijn speciaal

ontworpen voor plaatsing boven een verlaagd

plafond. De werking van het systeem is nagenoeg

geluidloos.”

Prestigieuze projecten

Naast het hoofdkantoor van Dow Benelux in Terneuzen

werken de Schilt bedrijven en Roodenburg

Groep op dit moment aan de grootschalige renovatie

van De Oliphant in Amsterdam en de transformatie

van ‘Forum Rotterdam’. ❚

In navolging van het luchtkanalensysteem kregen de Schilt bedrijven ook de levering en montage van het Panasonic

ECOi VRF-systeem in de werkplaats en de luchtgekoelde split system inverterunits in de serverruimte gegund.

De opdracht startte met de productie, levering en montage van de

luchtkanalen. Zowel voor het hoofdkantoor (16.000 m²) als voor

de naastgelegen werkplaats (2.500 m²).

INSTALLATIEENBOUW.NL | 47


Terneuzen Hoofdkantoor Dow Benelux

Klimaatinstallaties Dow Benelux worden

veelal virtueel beheerd en beheerst

De klimaatinstallaties in het nieuwe hoofdkantoor van Dow Benelux in Terneuzen worden benaderd, bestuurd en beheerd via een uitgebreid

bus-communicatienetwerk. Reguliere hardware-oplossingen zijn hierdoor veelal niet nodig. Een uitkomst, volgens Ricardo Stilting, Senior

Projectleider bij Webeasy BV.

Tekst Lieke van Zuilekom

| Beeld Webeasy BV

In opdracht van installateur Roodenburg Groep is Webeasy BV verantwoordelijk

voor de meet- en regeltechniek in het project. Van het ontwerp tot

en met de installatie en implementatie, waarbij de primaire installaties voor

verwarming, koeling en luchtbehandeling slim gekoppeld zijn. “Speciale sensoren

meten continu de temperaturen en CO 2

-gehaltes in de ruimtes, op basis

waarvan de klimaatinstallaties worden aangestuurd”, vertelt Stilting. “Efficiënt,

doeltreffend, nauwkeurig en snel. Met een optimaal werkklimaat en een

minimaal energieverbruik als resultaat.”

Virtuele beheeromgeving

“Waar normaal gesproken de klimaatinstallaties analoog worden aangestuurd

en geregeld, is in dit project veelal gekozen voor bus-communicatie”, vertelt

Stilting. “Bijna alle denkbare protocollen zijn geïntegreerd. Van Modbus tot en

met KNX, M-Bus en BACnet. Hierdoor is een virtuele beheeromgeving ontstaan.

De beheerders en facility managers van Dow Benelux kunnen eenvoudig in

de beheeromgeving inloggen en – afhankelijk van het gebruikersniveau – de

setpoints aanpassen. Denk bijvoorbeeld aan de condities waaronder verwarmd

Regelpaneel zonder regelaar.

48 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Hoofdkantoor Dow Benelux Terneuzen

‘De beheerders en facility

managers van Dow Benelux

kunnen eenvoudig in de

beheeromgeving inloggen en de

setpoints aanpassen’

Het bus-communicatienetwerk voor Dow Benelux in Terneuzen is een bijzonderheid,

aldus Stilting. “Zeker op deze schaal. Dat maakt dit project best

spannend. Want pas wanneer alle componenten op locatie zijn gemonteerd

en alle verbindingen tot stand zijn gebracht, weten we zeker of alles wat we

aan de voorkant hebben bedacht en voorbereid, ook werkt zoals beoogd. Bij

Webeasy kijken we daar naar uit.” ❚

en/of gekoeld moet worden, de kloktijden voor dag- en nachtstanden en de

vakantieplanningen. Intern, maar ook op afstand.” De regeltechniek werkt volledig

op een 19 inch server die in de serverruimte staat opgesteld, vertelt hij.

“Dat maakt Webeasy uniek in de gebouwautomatisering.”

Centrale regelkast

Ook voor de ruimteregelingen is gekozen voor bus-communicatie. “In plaats

van intelligente hardware-oplossingen hebben we in de ruimtes temperatuuren

CO 2

-sensoren gemonteerd”, vertelt Stilting. “Alle sensoren communiceren

(draadloos en rechtstreeks) met de server in de serverruimte, die de klimatisering

op ruimteniveau regelt. De sensoren zijn per stramienmaat van 2,70 meter

gemonteerd, waarmee een flexibele indeling van het hoofdkantoor wordt

geborgd. Wanneer in de toekomst ruimte-indelingen of -functies wijzigen, dan

kan de regeltechniek hier eenvoudig op worden aangepast.” Medewerkers

van Dow Benelux die het liever iets warmer of kouder hebben op hun werkplek,

kunnen de klimaatinstellingen in hun ruimte eenvoudig wijzigen op een

thermostaat aan de wand.

Verdiepingskast t.b.v. buscommunicaties per kern.

DE NXT LVL

IN DUURZAME NAZORG

Al worden gebouwinstallaties tegenwoordig steeds energiezuiniger,

tegelijkertijd blijkt dat nog veel energie verloren gaat.

Vooral te wijten aan reactief functionerende besturingsapplicaties.

‘Monitoren is één, problemen kunnen ondervangen

en voorkomen een volgende stap.’

Webeasy ontwikkelt software en hardware voor het besturen

en bewaken van gebouwgebonden installaties en realiseert

complete projecten.

Webeasy gaat haar nazorg uitbreiden om installaties vanuit de

Cloud te monitoren, bijstellen en eventueel herstellen. U krijgt

een dashboard, met daarop alle mogelijke informatie over het

functioneren van uw gebouwinstallatie. Ongeacht waar u bent,

ongeacht welk moment van de dag is dit dashboard beschikbaar.

Met deze next level in duurzame nazorg kan Webeasy problemen

voorzien, zodat ze niet verholpen maar voorkomen worden.

Resultaat? Co2 besparing en 10% – 35% Energiebesparing!

www.webeasy.nl

INSTALLATIEENBOUW.NL | 49


Kort nieuws

UNETO-VNI VERDER ONDER DE NAAM TECHNIEK NEDERLAND

Op 15 januari verrichte vicevoorzitter Claudia Reiner op Rotterdam CS de

officiële handeling voor de nieuwe naam van UNETO-VNI. De vereniging

gaat verder als Techniek Nederland. Op een groot scherm werd het nieuwe

logo van de ondernemersvereniging voor technisch dienstverleners, installateurs

en de technische detailhandel onthuld. Reiner drukte daartoe

samen met algemeen directeur Erik van Engelen op de knop, in het bijzijn

van een groot aantal leden en bestuursleden.

“De nieuwe naam past bij het toenemende belang van techniek in onze samenleving”,

vertelt ze. “Onze sector is onmisbaar in de gebouwde omgeving,

infratechniek én industrie. De leden van Techniek Nederland maken het verschil

bij het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken, zoals de energietransitie,

mobiliteit, langer zelfstandig thuis wonen en de toenemende complexiteit

van onze infrastructuur. Zo’n sector verdient een naam die niets aan duidelijkheid

te wensen overlaat. Daarom heten we voortaan Techniek Nederland.”

Techniek Nederland moet snel een begrip worden bij consumenten en zakelijke

opdrachtgevers. Dat gebeurt onder meer via De BNR Techniek Tour, een

radioprogramma dat elke donderdag van 19.00 tot 19.30 uur te horen is op

BNR Nieuwsradio. Het radioprogramma gaat wekelijks op zoek naar de technische

achtergronden van het nieuws. Vanaf maart stelt Techniek Nederland

zich voor aan het grote publiek met radiospots, billboards langs de snelweg

en onlineadvertenties. Reiner: “Ondertussen werken we hard aan een beter

opleidingsaanbod, meer instroom en eigentijdse arbeidsvoorwaarden. In mei

en juni laat een imagocampagne zien dat werken in de techniek aantrekkelijk

is voor jonge talenten op alle niveaus.”

DE EERSTE WATERSTOFKETEL IS EEN FEIT

Remeha heeft op de Bouwbeurs als eerste Nederlandse cv-ketelproducent

een prototype gepresenteerd van een waterstofketel. Deze ketel kan

straks je huis verwarmen, zonder de extra isolatiekosten die een warmtepomp

nodig heeft. Verwarmen op waterstofgas lijkt zo op het eerste

oog het ideale duurzame alternatief voor verwarmen met aardgas. Bij

de verbranding komt namelijk geen CO 2

vrij. Bovendien kunnen we de

bestaande aardgas infrastructuur die er nu al ligt met beperkte aanpassingen

hergebruiken.

Waterstof is één van de schakels in de energietransitie

Remeha gelooft niet in één oplossing voor de energietransitie. Volgens Marco

Marco Bijkerk met de waterstofketel (Beeld: Leo de Jong)

Bijkerk, Innovatie manager bij Remeha, is waterstof een antwoord. Niet ‘het

enige’ antwoord. “We hebben alle opties nodig, ook de warmtepompen. Die

kunnen prima functioneren in goed geïsoleerde nieuwbouwwoningen. Maar

voor bestaande woningen kan de waterstofketel, eventueel in combinatie met

een hybride warmtepomp, een prima oplossing zijn.”

VAN ENERGIELABEL NAAR DUURZAAMHEIDSLABEL?

Het in 2015 ingevoerde vereenvoudigd energielabel is achterhaald door

de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid. In een rondetafelgesprek

van een commissie van Binnenlandse zaken trok ook Minister

Ollongren de conclusie dat er een nieuw label nodig is. De conclusie

wordt nog eens versterkt door de kritiek van marktpartijen zoals branchevereniging

VBO Makelaar. Directeur Hans van der Ploeg: “Je hebt er

als woningbezitter niks aan, zeker nu alle huizen van het gas moeten

worden afgekoppeld.”

Ollongren is van mening dat een deel van de kritiek te wijten is aan de politiek.

De Tweede Kamer drong er destijds op aan om een vereenvoudigd label

in het leven te roepen, goed voor de bewustwording en laagdrempelig. De

Minister erkent echter dat er beperkingen aan kleven, die er niet zijn bij expertiselabels

die gebruik maken van de Energie-index. Vanaf 2020 moeten de

nieuwe criteria voor de energieprestatie van nieuwbouw van kracht worden.

Deze criteria zijn bepaald aan de hand van de Europese richtlijn voor de

energieprestatie van gebouwen (EPBD). We hebben het dan over Bijna energiezuinige

neutrale gebouwen (BENG). Ook daar is echter kritiek op, volgens

experts zijn deze namelijk allesbehalve zuinig.

Duurzaamheidslabel

Van der Ploeg stelde een ‘duurzaamheidslabel’

voor in plaats van een ‘energielabel’:

“Dit label zegt namelijk niets over de staat

van het huis en wat er nodig is om je huis

energieneutraal te krijgen óf om je huis van

het gas af te kunnen koppelen.”

NOG EEN FLINKE WEG TE GAAN MET DE WARMTEPOMP

Ruim 1.100 consumenten vulden een enquête van Radar in, over hun

ervaringen met de warmtepomp. De uitkomst: 31,6% van de mensen die

aangeven het koud te hebben in huis, woont in een woning die voor 1974

is gebouwd. Eén op de vijf huishoudens krijgt het huis niet warm met de

warmtepomp. Inmiddels kan er verondersteld worden dat dit mede ligt

aan geen of verkeerde isolatie en het maken van verkeerde keuzes met

betrekking tot warmteafgifte. Daarnaast geeft 10% van de mensen met

een nieuwbouwhuis vanaf bouwjaar 2000 aan het niet warm te krijgen,

ondanks goede isolatie.

Er moet aan randvoorwaarden voldaan worden

Voor rendement is het hebben van HR++ glas een voorwaarde. Maar liefst

37% van de ondervraagden die het huis niet op temperatuur krijgt, heeft

nog dubbel glas. En 27% van de reageerders heeft de woning niet adequaat

laten isoleren voordat men aan de warmtepomp begon. Kijken we naar de

warmteafgifte, dan valt daar nog veel te verbeteren. 35% van de respon-

50 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Kort nieuws

denten geeft aan nog met reguliere radiatoren te werken. Tweederde van de

ondervraagden heeft vloerverwarming in huis en is opgevoed met het idee

dat de thermostaat ‘s nachts een tikje teruggedraaid moet worden. Dat zorgt

voor ondermaatse prestaties van de verwarming.

Het juiste advies

Doekle Terpstra, voorzitter van Techniek Nederland zegt: “We moeten naar

ons zelf kijken. De komende jaren zullen duizenden installateurs bijgeschoold

worden, als gevolg van een recent opgezet programma van Installatiewerk

Nederland en opleider ROVC.”

VAARWEL, SPHINX!

Na 186 jaar komt er een einde

aan de merknaam Sphinx. Het van

oorsprong Maastrichtse bedrijf

leeft nog steeds in de harten van veel Nederlanders, in het bijzonder van

de Maastrichtenaren. Geberit, de eigenaar van de merknaam, heeft besloten

om Sphinx te vervangen door Geberit als merknaam.

Het keramiekwerk wordt sinds 2009 al niet meer in Limburg geproduceerd,

maar elders in Europa. Het oude Sphinx-gebouw heeft een transformatie ondergaan

en dient nu andere doelen, onder andere als wooncomplex. In het gebouw

zijn sfeervolle verwijzingen aangebracht naar de tijden van weleer. Geberit,

sinds 2015 eigenaar van Sphinx, houdt 2020 aan als uiterste datum voor

het uitfaseren van het logo. Daarna zal het keramiek het Geberitlogo dragen.

Daarmee komt er een definitief einde aan het in 1834 opgerichte merk.

LUCHTAFSCHEIDING MET NIEUWE

VACUÜMONTGASSERS VAN SPIROTECH

Op de ISH 2019 demonstreert Spirotech de mogelijkheden qua rendementsverbetering

dankzij luchtafscheiding in technische installaties. Voor

deze demonstraties heeft men een aantal modelinstallaties uitgerust

met de nieuwe vacuümontgassers SpiroVent Superior S400 en S600 en

de micro bellenafscheider RV2. Verder worden op de Spirotech-stand de

voordelen van drukbeheersing en vuilafscheiding getoond.

Het beursthema van Spirotech voor de ISH 2019 luidt ‘De lucht moet eruit’.

Lucht is namelijk een belangrijke oorzaak van rendementsverliezen in verwar-

mings- en koelinstallaties, met

als gevolg een hoger energiegebruik.

Daarbij gaat het

om lucht die is achtergebleven

na de ingebruikname,

maar ook om de altijd

in een vloeistof aanwezige

lucht. Om installateurs

en consumenten hiervan

bewuster te maken, legt

Spirotech de nadruk op

lucht als ‘verstorende factor’

in vloeistofsystemen.

Energie- en onderhoudskosten verlagen

Op de ISH-beursstand zijn ook nieuwe ontwikkelingen en oplossingen te

zien voor een betere drukbeheersing en vuilafscheiding. Daarmee draagt

Spirotech bij aan een effectievere bescherming van installaties, behoud

van efficiency en verlaging van de energie- en onderhoudskosten. Zowel

ontwerpers en installateurs als gebruikers zijn welkom voor advies, een demonstratie

en meer informatie. ISH 2019 wordt gehouden in Frankfurt van

11 tot en met 15 maart.

Meer informatie: www.spirotech.nl

P. JANSEN INSTALLATIETECHNIEK OVERGENOMEN

DOOR KEMKENS

Installateur Kemkens heeft haar marktaandeel in West-Brabant vergroot

door de overname van P. Jansen Installatietechniek uit Bergen op Zoom.

Kemkens neemt 90% van de aandelen over. P. Jansen kan door de overname

rekenen op een jaaromzet van 9 miljoen euro. Het bedrijf is met

65 medewerkers een echte service- en onderhoudsspecialist, met meer

dan 20.000 cv-toestellen in onderhoud bij diverse corporaties in de regio.

Directeur Piet Jansen deelde afgelopen jaar nog zijn kennis bij het webinar

Slim Servicen. Het bedrijf blijft gewoon onder de eigen naam werken.

Henri Elsen, directeur bij Kemkens: “We geloven in de kracht van lokaal

ondernemerschap en de merknaam P. Jansen.”

Schaalvergroting biedt voordelen

Henri Elsen wil met Kemkens voordeel halen uit de schaalgrootte, op het

gebied van inkoop, planning, en automatisering: “Door de samenwerking

met P. Jansen Installatietechniek verkrijgt Kemkens een goede technische,

meer optimale dichtheid in de regio West-Brabant. Met dit soort strategische

partnerschappen maken we ons nog meer klaar voor de energietransitie die

een enorm grote impact gaat hebben op iedereen in Nederland.” Kemkens

maakt onderdeel uit van een landelijk samenwerkingsverband met Essent

omtrent energiediensten. De Kemkens Groep heeft nu een omzetvolume

van 96 miljoen euro en 650

medewerkers, verspreid over vijf

vestigingen. In het werkgebied

Noord-Brabant, Gelderland-Zuid

en de provincie Zeeland is Kemkens

marktleider met 400.000

toestellen in beheer.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 51


WIE VOOR EEN WARMTE-

POMP VAN MIDEA

KIEST, KIEST VOOR

ENERGIEBESPARING!

COOLING & HEATING

W W W . M I D E A - N E D E R L A N D . N L

4815892-MIDEA-Adv warmtepompboiler 95x130mm-v1.indd 1 04-03-19 11:39

LIGHT-PERFORMER ®

HVAC

Kwaliteitsvolle rooftop supports,

beschermkanalen en toebehoren

voor het monteren en in dienst

stellen van HVAC&R-installaties.

Eigen studiedienst voor projecten op maat.

Contacteer ons vrijblijvend.

Bezoek ons op Building Holland

Stand 11.26 | 9 t/m 11 april | RAI Amsterdam

www.linum.eu

GENERAL INDOOR OFFICE RETAIL INDUSTRIAL

GENERAL OUTDOOR ARCHITECTURAL PROFESSIONAL URBAN

www.performanceinlighting.com

©.023- I&B-19nl

LINUM EUROPE BV - Oosterparkweg 35 H - 2985 SX Ridderkerk

T: 0180-46 35 88 - M: info-nl@linum.eu

18.023 Pub IenB18 BFS systemen 95x267 v2019.indd 1 14/01/2019 13:06:55


Kort nieuws

BENT U AL BEWUST VEILIG?

Veilig en gezond werken is de

dagelijkse basis voor vaklieden

in de bouw en de installatiebranche.

Omdat de bewustwording

van veilig werken nog altijd kan worden vergroot, staan honderden

bedrijven tijdens de derde editie van ‘Bewust Veilig’ op 20 maart hier nog

eens extra bij stil. De initiatiefnemers roepen alle bedrijven in de bouw en

installatiebranche op om aan ‘Bewust Veilig’ mee te doen.

De motivatie achter ‘Bewust Veilig’ is dat iedereen in de bouw en installatiebranche

aan het eind van de werkdag weer gezond en veilig naar huis

kan gaan en aan het eind van zijn of haar loopbaan gezond en fit van het

pensioen kan genieten. Om dit te bereiken, is het van het grootste belang dat

ongelukken en arbeidsongeschiktheid worden voorkomen en dat vakmensen

in staat worden gesteld duurzaam inzetbaar te zijn en te blijven. Op ‘Bewust

Veilig’ staan opdrachtgevers, bedrijven én de vakmensen hier een moment bij

stil om te laten zien dat zij veiligheid hoog in het vaandel hebben.

Groeiend aantal deelnemers

Tijdens de eerste editie van ‘Bewust Veilig’ in 2017 werd op meer dan 2.000

verschillende werklocaties van 125 bouw-, vastgoed-, onderhouds-, infra- en

installatiebedrijven stilgestaan bij het belang van veiligheid op de werkvloer.

Vorig jaar verdubbelde het aantal deelnemende bedrijven. Met de derde editie

van ‘Bewust Veilig’ willen de organisatoren dit jaar echter nóg meer vakmensen,

opdrachtgevers en ketenpartners zien te bereiken. Opgeven kan via

www.bewustveilig.com

HET GEBERIT ASSORTIMENTSHANDBOEK IS ER!

Met gepaste trots presenteert Geberit ook dit jaar het Geberit assortimentshandboek.

Het complete assortiment sanitair- en leidingsystemen

is gebundeld in één boek. Het boek is opgesplitst in twee delen, sanitairsystemen

en leidingsystemen.

Uiteraard zijn alle noviteiten ook weer opgenomen, waaronder de AquaClean

Sela douchewc, de vernieuwde Sigma50 bedieningsplaat, nieuwe kleuren matzwart

en matwit voor de Geberit bedieningsplaat Sigma10/20/30, de Geberit

DuoFresh module en de Geberit SuperTube. U vindt de producten eenvoudig

terug door gebruik te maken van de index achterin het assortimentshandboek.

Ontvangt u nog geen assortimentshandboek van Geberit? Dan kunt u deze

eenvoudig en kosteloos bestellen via info.nl@geberit.com. Laat uw bedrijfsgegevens

+ naam achter en u ontvangt het handboek

binnen enkele dagen.

Geberit Pro

Het assortimentshandboek is ook digitaal beschikbaar

via de app Geberit Pro. Deze app bevat

naast de complete productcatalogus ook de

onderdelencatalogus, montagefilms, een barcodescanner

en een productherkenner-tool. Ga voor

meer informatie naar: www.geberit.nl/pro en

download de app.

VEILIGE THERMOSTAATKRAAN VOOR KINDERHANDEN

Hansgrohe komt met een nieuwe uitvoering van de thermostaatkranen

Ecostat en Croma. Nieuw aan de Ecostat E is dat de waterloop door het

kraanhuis is aangepast, zodat kinderen hun handen niet kunnen bezeren

aan te heet water. De Ecostat E wordt in maart op de ISH in Frankfurt

gelanceerd en komt in de loop van 2019 naar Nederland. De thermostaatkraan

heeft een zogeheten ‘softcube’-ontwerp. Een vierkant uitgangspunt,

maar wel met afgeronde hoeken.

Kindvriendelijk

De bescherming tegen verbranden draagt de

welluidende naam CoolContact. Gevaar van

bezeren is iets dat vooral bij kleine kinderen

in bad of onder de douche kan voorkomen.

De behuizing blijft koel omdat warm en koud

water elkaar niet kruisen. Het instromende

koude water in het inbouwdeel wordt zo geleid dat het meteen achter de hele

voor- en achterkant langs in de richting van de thermostaatkardoes stroomt.

Het hete water wordt daarentegen direct uit de wandaansluiting naar de kardoes

geleid. Het komt dus niet in contact met het oppervlak. Naast deze slimme

oplossing heeft de thermostaatkraan ook een SafetyStop bij de greep van de

thermostaat. Deze voorkomt dat er onverwacht heet water uit de douche komt.

Croma

Ook de bestverkochte douche van Hansgrohe, de Croma, komt in nieuwe uitvoeringen.

De Croma E hoofddouche heeft een straalplaat die onder een hoek te verstellen

is. De handdouche komt er in een ronde uitvoering en een met afgeronde

hoeken, en heeft een variant met de mechanische drukknop. Hiermee kan men

kiezen tussen de drie straalsoorten. Hansgrohe heeft ook een nieuwe douchekop-schuif

ontwikkeld, waarmee de handdouche aan de glijstang zit. Door een

nieuwe slimme oplossing kan deze nu met één hand op hoogte worden gesteld.

UITBREIDING VOOR NIKO HOME CONTROL

Het Home Control systeem van Niko krijgt een nieuw bedieningsscherm

ter grootte van een normale schakelaar. Het intuïtieve bedieningsscherm,

dat compatibel is met alle types bekabeling, stuurt verschillende toestellen

tegelijk aan. De touchswitch is daarmee een compact en esthetisch

alternatief voor een reeks schakelaars op een rij.

Voice control via Amazon en Google

Met het systeem konden al de installaties van Bose, Sonos (muziek), Renson

(ventilatie), Reynaers en Velux (ramen), Smappee (energiemonitoring) en NIBE

(warmtepompen) worden aangestuurd. Vanaf juli 2019 kun je met Niko Home

Control ook verwarming en ventilatie van Mitsubishi, Duco, Atlantic, Vaillant,

Bulex en Saunier Duval aansturen. Dit betekent dat de systemen eenvoudig

in- en uitgeschakeld, op afstand bediend en gemonitord kunnen worden. Vanaf

juli 2019 stuur je Niko Home Control ook met voice control van Amazon en

Google aan. Via de configuratie-app kunnen de verschillende functies makkelijk

worden ingesteld en op elk moment opnieuw worden veranderd. Zo kunnen

functies gewijzigd worden, bedieningen opnieuw geordend worden of kan men

een andere manier van navigeren kiezen. Per scherm kunnen tot twaalf bedieningen

voor bijvoorbeeld verlichting, verwarming, muziek, rolluiken en Niko

Home Control sferen worden gebundeld.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 53


Leidschendam-Voorburg Gemeentehuis en stadskantoor

Schonere lucht

voor gemeenteambtenaren

Na bemonstering bleek dat de luchtkwaliteit in het gemeentehuis en stadskantoor van de gemeente Leidschendam-Voorburg voor verbetering

vatbaar was. Aanbevolen werd om de luchtbehandelingskasten extra te reinigen en te desinfecteren. Huisinstallateur Kropman Installatietechniek

schakelde voor deze werkzaamheden reinigingsspecialist CONPRO in.

Tekst Margot Visser |

Beeld CONPRO

Meerdere klachten over droge ogen deden John

Koole, verantwoordelijk voor het onderhoud aan

de installaties van alle gemeentelijke gebouwen,

besluiten om de luchtkwaliteit in het gemeentehuis

en stadskantoor eens te laten testen. “Daaruit

bleek dat de filters sterk vervuild waren en dat de

luchtbehandelingskasten en inductie-units een extra

schoonmaakbeurt konden gebruiken. Die vraag

hebben we neergelegd bij Kropman Installatietechniek,

die voor ons alle werktuigbouwkundige en

elektrotechnische installaties onderhoudt. Zij hebben

dit werk vervolgens uitbesteed aan CONPRO.”

Desinfecteren

Kropman werkt al jaren samen met CONPRO.

Het reguliere reinigingswerk aan de installaties

doet de installateur zelf, maar wordt het wat

moeilijker dan schakelen ze de specialisten van

dit bedrijf in. De werkzaamheden van CONPRO

voor de twee gemeentelijke gebouwen bestaan

uit het chemisch technisch reinigen van dertien

luchtbehandelingskasten en inductie-units (inwendige

beplating, vloerdelen, constructiedelen,

lamellenbatterijen, warmtewielen en toevoer- en

retourventilatorsecties) om alle vervuiling en atmosferische

aanslag te verwijderen en vervolgens

het desinfecteren van de gereinigde delen met het

desinfectieproduct CONPRO SP.

Goede communicatie

“Ze zijn ongeveer een week bezig geweest”, vertelt

Koole. “Onze vaste monteur van Kropman heeft

hen begeleid en toegang verleend tot alle ruimten.

Ze hebben goed gecommuniceerd hoe en

wanneer ze hun werkzaamheden gingen uitvoeren

en dat ook precies volgens planning gedaan.

Dat is heel prettig, want met 450 werkplekken

heb je toch met een hoop mensen rekening te

houden. Ik heb er geen omkijken naar gehad en

ben heel tevreden over hoe het is verlopen.”

Overzicht van het werk in de technische ruimte.

54 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Gemeentehuis en stadskantoor Leidschendam-Voorburg

‘Ze hebben goed gecommuniceerd hoe

en wanneer ze hun werkzaamheden

gingen uitvoeren en dat ook precies

volgens planning gedaan’

Vaker reinigen

Of de klachten nu definitief verholpen zijn, weet

Koole nog niet. “We gaan binnenkort weer bemonsteren

en dan zal blijken of en in welke

mate de luchtkwaliteit is verbeterd. Ik heb in

ieder geval na het reinigen geen nieuwe klachten

meer gehad van medewerkers.” Koole heeft

besloten in de toekomst vaker te gaan reinigen.

Voorheen werden de luchtfilters één keer per jaar

vervangen, dat gaat voortaan twee keer per jaar

gebeuren. Ook de kasten en inductie-units zullen

regelmatig grondig schoongemaakt worden. “Ik

heb goede hoop dat daarmee de problemen zijn

opgelost”, besluit hij. ❚

Alle inwendige componenten worden gedesinfecteerd.

De ventilator wordt gedesinfecteerd.

Samen met Conpro

de toekomSt tegemoet

Superheld onder de coatings

PROGREEN ® H2O oppervlaktebehandeling is dé coilprotection voor uw lucht/warmtewisselaars.

Beschermd tegen de agressieve omgevingsinvloeden en zilte lucht zonder dat de warmteoverdracht

negatief wordt beïnvloed. Door het watergedragen karakter is deze coating milieuvriendelijk

en uniek in zijn vakgebied.

• milieuvriendelijk

• oplosmiddelvrij

• niet isolerend

Bunsenstraat 90 • 3316 GC Dordrecht • T +31 (0)78 - 621 38 51 • www.conpro.nl

Luchtzijdig reinigen • Coil coating • Luchtbehandeling • Kanaal reinigen

INSTALLATIEENBOUW.NL | 55


Functioneel

“onzichtbaar”

HVAC Luchtgordijnen zijn functioneel en onzichtbaar.

BUITEN

KLIMAAT

WARME OF

KOELE LUCHT

VERVUILING

GEURTJES

INSECTEN

LUCHTSTROOM

BINNEN

KLIMAAT

HVAC levert

de oplossing!

Volledig geïntegreerd in het plafond is het luchtgordijn nagenoeg onzichtbaar.

Uw entree is volledig geopend, waardoor deze uitnodigend is voor uw clientèle. De perfecte

afscherming tussen buiten- en binnenklimaat werkt zowel in de zomer als in de winter. Insecten,

bladeren, uitlaatgassen en vuil passeren de onzichtbare luchtstroom niet. Uw bedrijf blijft schoon.

HVAC luchtgordijnen bieden daarnaast een zichtbaar voordeel: energiebesparing, dus een lagere

energierekening.

Dit is één van de innovatieve oplossingen met luchtgordijnen door HVAC Nederland.

Kijk voor meer informatie op de website.

Air Conditioning

Cooling

Heating

Ventilation

Een begrip wereldwijd

0255 52 24 20 • www.hvac.nl


Breda Amphia Ziekenhuis

Amphia ziekenhuis met spoeltechniek

in prefab wandmodule

Het Amphia ziekenhuis in Breda wenste een duurzaam, toekomstbestendig en modern

gebouw, met een kwalitatieve en esthetische uitstraling. Bij die visie passen hoogwaardige

installatiematerialen.

Tekst en beeld TECE

Dhr. John Holterman, prefab coördinator bij Triple

P, het prefab production centre van Unica: “Wij

hebben jaren geleden samen met TECE een uniek

concept ontwikkeld; een prefab wandmodule met

geïntegreerd spoelsysteem. De Triple P Unicare

wandmodule is een totaaloplossing waarin de

bouwkundige en installatietechnische werkzaamheden

geïntegreerd zijn. Het systeem is in BIM Revit

beschikbaar en is een doordachte oplossing voor

logistiek, remontabel en duurzaam bouwen. Voor

het Amphia ziekenhuis hebben wij 165 inbouwframes

geleverd (2 x toilet en 2x douche), 180 miva

wc-inbouwframes, 190 standaard wc-inbouwframes

en 50 wastafel-inbouwframes. Deze zijn vervolgens

door Unica Rotterdam geïnstalleerd.”

Unica Triple P ontwerpt, produceert en levert modulaire

geïntegreerde prefab oplossingen voor

installatietechnische en logistieke vraagstukken

in de utilitaire bouwwerken, voor zowel opdrachtgevers

als installateurs.

Het wc-inbouwframe van TECE is een beproefde

techniek. Het montageframe is stabiel en zelfdragend.

De bevestiging kan op alle manieren

geschieden. Bijvoorbeeld aan een voorwand met

behulp van hoekverbindingen. Hiervoor zijn aan

de zijkanten van het frame meerdere sleuven aangebracht.

Voor montage aan metalen of houten

staanders zijn boorgaten geïntegreerd. Voor de

montage van het keramiek is het frame voorzien

WC-inbouwframe.

Triple P prefab wand met TECE wc-inbouwframe.

58 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Amphia Ziekenhuis Breda

Amphia Ziekenhuis.

van een extra stabiele traverse met vier schroefgaten.

Aan de onderzijde is het frame voorzien

van instelbare voetsteunen. Zonder veel inspanning

kunnen deze worden uitgeschoven tot de gewenste

inbouwhoogte. De voetrem verhindert dat

het frame terugzakt. De voetsteunen zijn geschikt

voor montage op de vloer en bevestiging op een

TECEprofil buis.

50% waterbesparing

Het spoelreservoir van TECE is compleet gemonteerd

en verzegeld zodat er geen bouwvuil in

komt, een praktisch voordeel bij prefab. De inhoud

van 10 liter biedt de mogelijkheid het resterende

spoelvolume van 4 liter direct te gebruiken voor

een tweede spoeling. Afhankelijk van het type bedieningsplaat

kan de enkel- of duospoeltechniek

worden toegepast. Bij het Amphia zijn de bedieningsplaten

TECEambia toegepast, die geschikt

zijn voor de waterbesparende duospoeltechniek.

Met de kleine toets wordt altijd 3 liter gespoeld.

Met de grote toets wordt het grote spoelvolume

gerealiseerd. Dit volume kan naar wens worden

ingesteld op 4,5/6/7,5 of 9 liter. Des te kleiner

het spoelvolume, des te groter de waterbesparing.

Door te kiezen voor een spoelvolume van 4,5 liter

wordt 50% water bespaard. Omdat dit bijdraagt

aan duurzaamheid heeft TECE destijds de DE-

SIGN PLUS award gewonnen.

Alle bedieningsplaten passen

Welke serie bedieningsplaten u ook van TECE

kiest, deze passen altijd op elk inbouwframe. Dus

geen gedoe tijdens het installeren. De meeste

bedieningsplaten kunnen bovendien vlak in een

wand worden ingebouwd met behulp van een

handig inbouwraam. Met de online configurator

kunt u in een oogopslag zien welke bedieningsplaat

het beste past. ❚

Snel een wc-bedieningsplaat selecteren met de online configurator.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 59


‘Wij werken 90% van onze

projecten uit in BIM’

In woningbouwprojecten hebben kopers vaak de keuze uit verschillende opties voor sanitair, keuken, W-installaties en elektra. Wanneer deze

keuzes al in de ontwerpfase in het BIM-model kunnen worden verwerkt en vertaald naar prefab tekeningen, kan in de uitvoering veel tijd

worden bespaard. Zeker wanneer de ontwerppartijen gebruikmaken van de nieuwste versie van Stabicad for Revit, waarin vergelijkbare

installatie-opties eenvoudig en snel naar andere woningen kunnen worden gekopieerd, inclusief bijbehorende informatie. Een kolfje naar de

hand van Wierda Projecttechniek BV, dat bijna al haar projecten volgens de BIM-methode uitvoert.

Tekst Lieke van Zuilekom

| Beeld Wierda Projecttechniek BV

Wierda Projecttechniek BV biedt een totaalpakket

aan elektrotechnische diensten. Met een vast

team van medewerkers worden licht- en krachtinstallaties

en installaties voor data- en telecommunicatie,

toegangscontrole, huisautomatisering

en inbraak- en branddetectie ontworpen, gecal-

culeerd, geleverd en gemonteerd. Naast de zorgsector

focust de Emmeloordse specialist vooral op

de seriematige woningbouw, van kleinschalige

Bouwkundig model van de E-installaties in een woning.

60 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Binnen een half uur kunnen we de

meerwerkoverzichten van circa tachtig

woningen genereren. Een enorm verschil

met enkele jaren geleden’

projecten met eengezinswoningen tot grote projecten

met appartementencomplexen, al dan niet

gecombineerd met parkeergarages. “Ruim negentig

procent van deze projecten werken wij uit in

BIM/Stabicad for Revit”, vertelt Jeffrey Hofstee,

tekenaar/BIM-engineer bij Wierda Projecttechniek

BV. “Niet alleen omdat dit mogelijkheden

biedt voor prefab cascobouw, waarbij de fabriek

eenvoudig alle benodigde informatie uit het 3Dmodel

kan trekken, maar ook omdat wij met één

druk op de knop onze meer- en minderwerken uit

het model kunnen halen.”

Conceptwoning

“Meestal krijgen wij van onze opdrachtgever een

basis Revit-model met daken, wanden, deuren en

ramen aangeleverd, op basis waarvan wij onze

elementen in 2D en 3D uitwerken”, vertelt Hofstee.

“Vervolgens vinden diverse beoordelings- en

afstemmingsoverleggen plaats, op basis waarvan

we onze installaties optimaliseren.” Ook zet

Wierda Projecttechniek BV steevast een eigen

BIM-model op, waarin de elektravoorzieningen

tot in detail worden uitgewerkt, vertelt hij. Inclusief

de wandcontactdozen, pijpjes en schakelaars,

die eenvoudig uit de MEPcontent bibliotheek

gedownload kunnen worden. “In de meeste gevallen

ontwerpen wij één conceptwoning, waarin

de opdrachtgever zijn voorkeuren kan aangeven.

Denk bijvoorbeeld aan de plaatsing van (extra)

verlichtingspunten, schakelaars en stopcontacten,

maar ook aan de toevoeging van een uitbouw

of een extra gevelvariant. Vervolgens werken we

alle woningtypes tot in detail uit, inclusief de kopersopties.

Zo komen we tijdens de uitvoering niet

voor verrassingen te staan.”

Meerwerkcoderingen

Zowel de E-voorzieningen van de opdrachtgever

als de koperswensen worden voorzien van een

codering, waaraan een productprijs is gekoppeld.

Hofstee: “Zodra een model gereed en akkoord is,

kunnen wij met één druk op de knop deze codes

exporteren. Inclusief bijbehorende prijzen, zodat

we precies weten voor welk bedrag we een woning

kunnen realiseren. Binnen een half uur kunnen

we de meerwerkoverzichten van circa tachtig

woningen genereren. Een enorm verschil met

enkele jaren geleden, waarin we soms dagen aan

het (door)rekenen waren.”

“Zodra een model gereed en akkoord is, kunnen wij met

één druk op de knop deze meerwerkcodes exporteren.”

Materiaalgeneratie

Naast de meerwerkcoderingen en prijslijsten

genereert Wierda Projecttechniek BV ook de installatieschema’s

uit het BIM-model, evenals de

sparingsopgaven van vloeren en wanden. “Waar we

momenteel naartoe werken, is materiaalgeneratie”,

vertelt Hofstee. “Zodat we alle elektrotechnische

installatiecomponenten in de woningen inzichtelijk

kunnen maken én een bestellijst per woning naar

de technische groothandel kunnen sturen. Direct

vanuit het BIM-model, zodat tijd wordt bespaard en

communicatieruis wordt voorkomen.”

Recente BIM-projecten van Wierda Projecttechniek

BV zijn de bouw van 41 woningen op het

voormalige Knorr fabrieksterrein in Loosdrecht,

evenals 23 woningen in Scherpenzeel, 42 woningen

in Bodegraven, 48 woningen in Soesterberg

en 66 woningen in Hoevelaken. “Op dit moment

zijn we druk bezig met de voorbereiding van 46

woningen in Putten, waarbij we BIM nog uitgebreider

willen inzetten”, aldus Hofstee. “Onder

andere door te focussen op stekerbare installaties,

waarbij alle elektrabuizen, stroomdraden,

centraaldozen en hollewanddozen rechtstreeks bij

de fabriek worden aangeleverd en prefab worden

gemonteerd. Dit levert onze monteurs op de bouw

een flinke tijdsbesparing, flexibiliteit en minder

faalkosten op. Bovendien zijn stekerbare installaties

een stuk milieuvriendelijker, herbruikbaar

en recyclebaar. In de toekomst zal dit steeds meer

gemeengoed worden.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 61


OPTIMALE VEILIGHEID

EENVOUDIG BEHEER

www.reveb.eu by

2019-01-28_reveb_AD_I&B_Damen ambiente_197x130.indd 1 28-1-2019 11:20:24

You can’t fake

the real thing

De ruim 60­jarige ervaring van Smitsair

op het gebied van selecteren, ontwerpen

en produceren van luchttechnische

componenten vindt u terug in al onze

produkten. Voor Smitsair is dit een

kernactiviteit.

We merken dat anderen onze produkten

proberen na te maken, maar waarom zou

u genoegen nemen met imitatie als u ook

het origineel kunt krijgen?

Smitsair Luchttechniek sinds 1945

specialist in: Luchttechnische installaties,

Buitenluchtroosters, Kleppenregisters,

Dakkappen, Schacht­ kappen, Druppelvangers,

Wasem­vetvangkappen,

Geluiddempers, Luchtkanalen, Plaatwerken

en Lasersnijden.

www.smitsair.nl

Kwaliteit op Maat.


PRO

MIDEA

WARMTEPOMP

PRO

COP 4.6 / A+++

Fluisterstille werking | Slaapmodus | Turbo mode | Winterregeling -25ºC / +50ºC |

3D luchtcirculatie | 8ºC Temperatuursfunctie | 1W standby | Follow me functie

W W W . M I D E A - N E D E R L A N D . N L


Wageningen Global Foods Innovation Centre Unilever

Meet- en regeltechniek speelt belangrijke rol in behalen BREEAM-NL-ambities Unilever

State-of-the-art nieuwbouw wordt

beloond met 2 BREEAM-NL-awards!

Voor de bouw van het nieuwe Global Foods Innovation Centre van Unilever in Wageningen is gekozen voor een innovatief installatieconcept

met vooruitstrevende technieken. Eén van deze technieken is de BRT30 multi-plafondsensor van BRControls; een onderdeel van het unieke IP

BRN20 totaalconcept voor ruimteregeling waarbij klimaat, verlichting, zonwering en zelfs positiebepaling in één systeem zijn geïntegreerd.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Merel de Bruyn | Visual Paul de Ruiter Architects

‘Een nieuwe, state-of-the-art faciliteit voor gezonde

en duurzame innovaties in de voedingsmiddelenindustrie.

Inspirerend, duurzaam en tegelijkertijd

praktisch, zodat op innovatieve wijze kan worden

samengewerkt’. Dat is de wens van Unilever, waaraan

o.a. architect Paul de Ruiter Architects, aannemer

Dura Vermeer Bouw Hengelo, installatieadviseur

DWA, installateur Hollander Techniek en

Voor alle primaire installaties zal in de

regelkasten gebruik worden gemaakt

van de BRC46 systeemcontrollers.

meet- en regelpartner BRControls op verrassende

wijze invulling geven. Na de oplevering komende

zomer zal de nieuwbouw een Pilot Plant, een Food

& Customer Experience en drie verdiepingen met

kantoren en laboratoria bevatten. Een licht atrium

met een zonnedak en brede houten trap verbindt

de kantoren en laboratoria met de publieke

begane grond.

Circulair en BREEAM-NL

‘Outstanding’

Zowel het ontwerp als de bouw moeten voldoen

aan de hoogste BREEAM-NL certificeringscriteria

(‘Outstanding’) en principes van de circulaire economie.

Bepaald geen sinecure, onder andere vanwege

het multidisciplinaire gebruik van het Global Foods

Innovation Centre, meent René Zsom, Specialist Gebouwbeheer

& Prestatieborging bij BRControls. “De

installaties in de nieuwbouw moeten niet alleen

energieverliezen minimaliseren, maar ook CO 2

en

vluchtige organische stoffen (VOS) detecteren en

monitoren, flexibel inzetbaar en programmeerbaar

zijn, meeschakelen met bezetting en gebruikstijden

én actief bijdragen aan de gezondheid en het welzijn

van de gebruikers. Om hier optimaal invulling

aan te geven, zochten Unilever en DWA naar geavanceerde

ruimteregelingen en sensoren, evenals

een innovatief platform waarop alle installaties én

naregelingen eenvoudig en binnen één systeem gemonitord,

beheerd en bediend kunnen worden. De

producten en oplossingen van BRControls werden

voorgeschreven in het bestek, op basis waarvan

Hollander Techniek ons de meet- en regeltechniek

in dit project heeft gegund.”

64 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Global Foods Innovation Centre Unilever Wageningen

INNOVATIECREDIT

Installatie-adviseur DWA heeft een innovatiecredit

aangevraagd voor de BRT30 multi-plafondsensoren

in het Global Foods Innovation Centre, die inmiddels

door de Dutch Green Building Council is verstrekt. Dit

levert kostbare BREEAM-NL-punten op.

‘Unilever en DWA zochten

naar geavanceerde ruimteregelingen

en sensoren, evenals een innovatief

platform waarop alle installaties én

naregelingen eenvoudig en binnen

één systeem gemonitord, beheerd en

bediend kunnen worden’

In de kantoren worden de BRT30 multi-plafondsensoren

van BRControls gemonteerd, die continu

de temperaturen van plafond, wanden, vloeren,

meubilair én mensen in de ruimte meten, op basis

van een infrarood weerkaatsingsmethodiek.

Daarnaast worden 24/7 de relatieve vochtigheids-,

CO 2

- en VOS-waarden gemonitord, op basis

waarvan de ruimtes worden geklimatiseerd,

vertelt Zsom. “Een Bluetooth Low Energy (BLE4)

verbinding zorgt voor een eenvoudige app-bediening

op de Android c.q. Apple iOS smartphone

of tablet. Een iBeacon functie in de sensoren

maakt eenvoudig positiebepaling mogelijk.” De

BRControls hardware en BRT30 multi-plafondsensoren

worden op stramienmaat in de plafonds

ingebouwd en kunnen naar wens omgeprogrammeerd

worden, wat een flexibele ruimte-indeling

mogelijk maakt. “Naast de BRT30 sensoren leveren

wij onze separate Lunatone DALI CS Multiplafondsensoren

voor infrarood aanwezigheid en

lichtintensiteitsmetingen, zodat nergens onnodig

verlichting brandt. Voor de ruimteregelingen is gekozen

voor onze IP BRN20-lijn.”

In de Pilot Plant en laboratoria worden de BRT30

multi-plafondsensoren toegepast in combinatie met

de vrij programmeerbare BRC46 centrale primaire

systeemcontrollers en RIO-MU22 Multi Remote I/O

modules van BRControls.

Wisselwerking

“We hebben BRControls van meet af aan betrokken

bij de nieuwbouw”, vertelt Herman Kolkman,

projectmanager Werktuigbouwkundige installaties

bij Hollander Techniek. “Waar wij de principeschema’s

voor de klimaatinstallaties hebben

gemaakt, inclusief de gewenste functionaliteiten,

heeft BRControls de meet- en regeltechniek verder

uitgewerkt. Regelmatige afstemmingsoverleggen

hebben geleid tot een optimaal ontwerp, dat op

dit moment tot uitvoering wordt gebracht. Waar

BRControls alle regelkasten en hardware levert,

de software engineert en de regeltechnische omschrijvingen

verzorgt, zijn wij verantwoordelijk

voor de montage en regeltechnische bekabeling

in het veld. Voor oplevering zullen we samen alle

meet- en regeltechniek testen en in bedrijf stellen.”

In de Pilot Plant en laboratoria worden de BRT30

multi-plafondsensoren toegepast in combinatie

met de vrij programmeerbare BRC46 centrale

primaire systeemcontrollers en RIO-MU22 Multi

Remote I/O modules van BRControls, inclusief

snelle processor, UPS-ondersteunde control power

down en intern SQLite databasemanagementsysteem

voor dataopslag en -analyse. Voor

alle primaire installaties zal in de regelkasten bovendien

gebruik worden gemaakt van de BRC46

systeemcontrollers. Voor het visualiseren, configureren,

parametreren en beheren van alle gebouwgebonden

installaties en ruimteregelingen

is gekozen voor de platform- en Java-onafhankelijke

BRControls WebService; een volledig webbased

en in eigen huis ontwikkelde applicatie

zonder licenties en zonder zware hardware- en/

of software-vereisten. ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 65


Wageningen Global Foods Innovation Centre Unilever

De luchtbehandelingskast van ruim 17 meter wordt ter plaatse samengebouwd. (Beeld: Egbertdeboer.com)

GEAVANCEERDE LUCHTBEHANDELING

voor een optimale duurzaamheid

en (voedsel)veiligheid

Bij de nieuwbouw van het Global Foods Innovation Centre van Unilever in Wageningen wordt uitgebreid aandacht besteed aan duurzaamheid,

(voedsel)veiligheid, hygiëne en comfort. De luchtbehandelingskasten van WOLF Energiesystemen leveren hier een belangrijke bijdrage aan.

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Egbert de Boer en WOLF Energiesystemen

“We zijn al in een vroeg projectstadium door Hollander

Techniek benaderd, om een concept voor

de benodigde luchtbehandelingskasten uit te

werken en te offreren”, vertelt Martin Wendels,

directeur van WOLF Energiesystemen. “Op basis

hiervan hebben we de engineering en levering

van twaalf luchtbehandelingskasten gegund gekregen:

twee voor de laboratoria, vijf voor de kantoren

en vijf voor de Pilot Plant.”

Lage luchtsnelheden,

hoog rendement

“In dit project gelden zeer hoge eisen”, vertelt

Wendels. “Bijvoorbeeld in de laboratoria, waar

naast de BREEAM-NL-eisen rondom duurzaamheid

en energiezuinigheid ook strikte voorwaarden

gelden voor de levensduur, reinigbaarheid en

hygiëne van de installaties. De luchtbehandelingskasten

zijn door ons uitgelegd op zeer lage luchtsnelheden

en voorzien van traploos regelbare ECventilatoren

met een hoog rendement, waardoor

66 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘In dit project komen

alle vormen van

warmteterugwinning

aan bod’

Global Foods Innovation Centre Unilever Wageningen

Algemeen beeld van de bouwplaats in Wageningen. (Beeld: Egbertdeboer.com)

het energieverbruik tot een minimum wordt beperkt.

Een hoog rendement kruisstroomwisselaar

zorgt voor een optimale warmteterugwinning.”

WOLF Energiesystemen is één van de weinige

leveranciers die naast de standaard platenwisselaars

ook platenwisselaars voor grotere luchthoeveelheden

kan leveren. In dit project kwam dat

goed van pas, vertelt Wendels. “De luchtbehandelingskasten

voor de laboratoria zijn ontworpen op

zo’n 40.000 m³/h. Een speciale coating borgt een

optimale bescherming van de platenwisselaars.

Bovendien zijn de hygiënische luchtbehandelingskasten

inwendig volledig uitgevoerd in RVS en voldoen

ze aan de HACCP voedselveiligheidseisen.”

Optimale warmteterugwinning

Ook voor de kantoren zijn energiezuinige luchtbehandelingskasten

met lage luchtsnelheden en

energiebesparende en traploos regelbare EC-ventilatoren

geleverd. “De warmtewisselaars en koelbatterijen

zijn geselecteerd op respectievelijk lage en

hoge mediumtemperaturen, zodat de warmte- en

koudeopwekking zo efficiënt mogelijk kan plaatsvinden”,

vertelt Wendels. “Voor de warmteterugwinning

is gekozen voor sorptie warmtewielen om

naast een hoog thermisch rendement ook een hoge

vochtterugwinning te realiseren. Om te voldoen

aan de locatie-/positioneringseisen is bovendien

één luchtbehandelingskast (60.000 m³/h) uitgerust

met een hoog rendement twincoilsysteem,

waarmee alle vormen van warmteterugwinning in

dit project aan bod komen. Het twincoilsysteem

voor het Global Foods Innovation Centre garandeert

een rendement van maar liefst 68%.”

Luchtbehandelingskast in hygiëne-uitvoering ten behoeve van de laboratoria.

De luchtbehandelingskasten voor de laboratoria

en kantoren zijn inmiddels geleverd en geïnstalleerd.

Bepaald geen sinecure, volgens Wendels.

Met name vanwege de omvang van de luchtbehandelingskasten,

in combinatie met de korte

montagetijd. “Al onze kasten, met afmetingen

tot 17 meter lang, 5 meter breed en 2,5 meter

hoog zijn in delen naar de bouw getransporteerd

en binnen korte tijd geassembleerd. Dat vroeg om

een nauwe planning en afstemming. Niet alleen

met onze bouwpartners maar ook intern, waar we

goed in zijn geslaagd. We hebben alle vertrouwen

in fase 2, dat de levering en montage van vijf

laboratorium luchtbehandelingskasten voor de

Pilot Plant omvat. Deze luchtbehandelingskasten

worden op dit moment geproduceerd en in maart

geleverd en gemonteerd.”

Voedselveiligheid, hygiëne

en reinigbaarheid

Omdat de Pilot Plant zich volledig richt op de

proefproductie van nieuwe voedselproducten, zijn

in deze ruimte een optimale voedselveiligheid, hygiëne

en reinigbaarheid leidend. “Alle luchtbehandelingskasten

zijn bovendien ontworpen op hoge

rendementen en voorzien van warmteterugwinning

en/of recirculatie”, vertelt Wendels. “Geavanceerde

regeltechniek borgt dat de inblaastemperaturen

en luchtvochtigheid binnen de vooraf

bepaalde bandbreedtes blijven.” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 67


De beste luchtkwaliteit tegen

de laagste operationele kosten

Lucht die schoon lijkt, is soms allesbehalve schoon. Als het oog vervuiling niet kan zien, wil dat nog niet zeggen dat het er ook niet is. Van

stofdeeltjes die met het blote oog niet te zien zijn tot onzichtbare gassen die de lucht vervuilen en ongezond maken: in werkomgevingen kunnen

dit soort vervuilingen desastreuze gevolgen hebben.

Tekst Jan Mol | Beeld Camfil

Gelukkig zijn daar zeer professionele oplossingen

voor. De aanbieder van het eerste uur van dit

soort oplossingen is Camfil. Opgericht in 1963 in

Zweden, met een missie om schone en gezonde

lucht te brengen op plaatsen waar dat nodig is,

opende Camfil in Nederland in 1973 haar deuren.

Het bedrijf heeft met deze historie een onverslaanbare

expertise opgebouwd. We spreken met

Managing Director Sjoerd Willemsen en Manager

Camcleaners en Airpurifiers Erik de Jong.

Stel je eens voor dat er geen

luchtfilters zouden bestaan

“Een cleanroom bij een elektronicaproducent of

een operatiekamer in een ziekenhuis zouden zonder

goede luchtfilters meteen gesloten kunnen

worden”, begint Willemsen. “Goede luchtbehandeling

en dito luchtfiltering waarborgen namelijk

twee dingen: de gezondheid van mensen en

de levensduur van apparatuur. Beiden zijn niet

in geld uit te drukken.” Camfil levert al jarenlang

luchtfilters met het hoogst mogelijke rendement,

geschikt voor cleanroomtoepassingen. Dat daarmee

tot op nanoniveau partikeltjes uit de lucht

gefilterd worden, snappen de meeste mensen al.

Er is echter nog een ander gevaar dat gefilterd

moet worden, namelijk ongewenste gassen. Willemsen

legt uit: “Gassen zie je niet, maar kunnen

een zeer schadelijke invloed hebben. Met onze

filters halen we nu ook moleculaire deeltjes uit

de lucht.”

De Camcleaners die in de markt gezet worden zijn een toevoeging aan een bestaand luchtbehandelingssysteem.

68 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Luchtfiltratie is maatwerk

Om tot de allerbeste oplossing voor een klant te

komen, verricht Camfil eerst metingen en wordt de

lucht getest, om een nullijn als uitgangspunt vast

te stellen. De Jong: “In de kern zijn we leverancier

van losse filters, maar we opereren op een veel

breder vlak. In de breedte is er geen ander bedrijf

dat zo compleet voor oplossingen kan zorgen. We

leveren waar nodig complete ontstoffingsinstallaties

en gasfilterinstallaties die werken op nano- en

moleculair niveau. Dat kunnen we dankzij jarenlange

research en de drang om te blijven innoveren.”

Willemsen voegt toe: “Bedenk dat tweederde

deel van onze winst weer gestoken wordt in de

ontwikkelingen van onder andere onze vijf R&D

laboratoria wereldwijd.”

ISO-genormeerd

Volgens Willemsen staan we aan de vooravond

van het waarmaken van alle beloftes, aangezien

luchtvervuiling en gezondheid thema’s zijn die actueler

dan ooit naar voren komen. “De eisen die

aan de luchtkwaliteit worden gesteld, zijn steeds

strenger. Wij werken volgens de ISO 16890 normering.

Eurovent heeft deze normering aangepast

voor partikelgrootte PM10, PM2,5 en PM1. Deze

laatste gaat over deeltjes die kleiner zijn dan 1 μ

en het meest schadelijk zijn.”

Een ander belangrijk punt is het energieverbruik

van filtersystemen. De Jong licht toe: “Er wordt

sinds 2019 anders getest, er is een nieuwe energieclassificatie

van kracht. De allerbeste filters

hebben normaliter ook de hoogste weerstand en

verbruiken daardoor de meeste energie. Daarom

combineert Camfil het beste van twee werelden.

De allerbeste filtratie tegen de laagste operationele

kosten. We zijn thuis in alle industrieën en

onze testresultaten staan openbaar op de site van

Eurovent.” De Camcleaners die door De Jong in de

markt worden gezet, zijn een toevoeging aan een

bestaand luchtbehandelingssysteem. “We kunnen

tot wel 6.000 m 3 /h lucht recirculeren met ons

grootste model, met de meest efficiënte HEPAfilters

die er zijn. Zeer geschikt voor de industrie

GROF STOF

Deeltjes met een diameter

van 10 μm en groter. Het

menselijk lichaam kan deze

deeltjes in de neus “filteren”

via de neusharen en slijmvliezen.

Beperkte gezondheidseffecten.

PM10

Deeltjes met een diameter

van 10 μm of kleiner die de

ademhalingskanalen kunnen

bereiken en mogelijk

een verminderde longfunctie

kan veroorzaken.

PM2.5

Deeltjes met een diameter

van 2,5 μm of kleiner die

de longen kunnen binnendringen

en een verminderde

longfunctie, huid- en oogproblemen

veroorzaken.

PM1

Deeltjes met een diameter

van 1 μm of kleiner. Een

aanzienlijk deel van deze

deeltjes is klein genoeg om

in de bloedbaan terecht te

komen en te leiden tot

tumoren, hart- en vaatziekten,

dementie, enz.

Goede luchtbehandeling en dito

luchtfiltering waarborgen twee

dingen: de gezondheid van mensen

en de levensduur van apparatuur.

CAPILLAIR

PM1-DEELTJES – IN HET BLOED VIA DE ALVEOLI

O 2 IN

PM1

DEELTJES

CO 2 UIT

Deze zeer kleine deeltjes kunnen de longen

bereiken en passeren door de celmembranen

van de longblaasjes, de kleine zakjes in

onze longen waar zuurstof en kooldioxide

worden uitgewisseld en verder gaan in de

bloedbaan.

ALVEOLI

en logistieke omgevingen met hoge concentraties

fijnstof. Voor kantoor- en mobiel gebruik hebben

we Airpurifiers; kleinere modellen die standalone

werken. Er zijn ook Airpurifiers die als aanvulling

werken op een bestaand luchtverversingssysteem,

denk bijvoorbeeld aan hotels. Moet je je voorstellen

dat je in een grote wereldstad in een hotel verblijft

en alle fijnstof van buiten de hotelkamer in

zou krijgen. Daar word je ziek van. Een Airpurifier

lost dat probleem op. Het businessmodel achter

onze Camcleaners en Airpurifiers is zeer solide te

noemen. We zorgen voor schone lucht, besparen

energie en besparen kosten die ontstaan door

ziekte van personeel of uitval van machines.” ❚

‘Er is nog een ander gevaar dat gefilterd

moet worden, namelijk ongewenste gassen’

Camfil Nederland aan de Galvanistraat in Ede.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 69


DE BESTE BESCHERMING TEGEN PM1

– KIES DE JUISTE LUCHTFILTERS!

HI-FLO ll XLT7/670 - ePM1 60% A+ OPAKFIL ES7 – ISO ePM1 60% A+

www.camfil.nl

Clean air solutions


Schoolventilatie is broodnodig

voor een gezonde leeromgeving

In september 2015 is het door de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) uitgebrachte Programma van Eisen (PvE) Frisse Scholen

uitgebreid met het thema warmteterugwinning. Laat dat nu de corebusiness zijn van Ned Air. We spreken met algemeen directeur Wouter

Wijma, over hoe scholen vragen om een niet-standaard aanpak.

Tekst Jan Mol | Beeld Martin Hogeboom

“We zitten met Ned Air nu vier jaar in de markt voor schoolventilatie”, opent

Wijma het gesprek. “Destijds zijn we er via de VLA ingerold toen een marktpartij

met de witte vlag zwaaide op een project in Amsterdam. Er was maatwerk

nodig, zo bleek.”

Expertise werpt vruchten af

Voor de betreffende school in Amsterdam ging Ned Air terug naar de tekentafel

en ontwikkelde een prototype dat alle problemen moest oplossen.

Wijma: “Het was een succesvolle ontwikkeling. We hebben van dat prototype

toen 60 stuks mogen produceren, die met succes zorgen voor een gezond

binnenklimaat. Inmiddels produceren wij meer dan 200 van deze installaties

op jaarbasis.”

Stilte in de klas!

U hoort het de leerkracht zo zeggen. Toch geldt dit niet alleen voor de schoolgaande

jeugd, ook de ventilatie moet stil zijn. Het PvE Frisse Scholen 2015

hanteert een indeling in de klassen A, B en C, waarbij voor klasse A-ventilatie

de strengste geluidseisen gelden. “Het grootste verschil tussen schoolventilatie

en reguliere ventilatie is het geluidsniveau. Dit moet volgens de klasse B-eisen

uit het PvE Frisse Scholen onder de 33 dB(A) blijven. Deze klasse geldt voor het

primair onderwijs, en onze EduComfort-installaties voldoen hieraan. Kijken we

naar het voortgezet onderwijs en de universiteiten, dan komt klasse A in beeld

en spreken we over 30 dB(A). Wij hebben in ons pakket de EduComfort 950

en de CM 1100 LN (low noise) die boven een verlaagd plafond kan werken. In

beide gevallen hebben we het over decentrale units”, aldus Wijma.

Een schoolgebouw is dus onderhevig aan andere eisen dan een woning of

een utiliteitsgebouw. “We zien duidelijk een trend ontstaan om boven het

verlaagde plafond te installeren en te kiezen voor all-air oplossingen, waarin

ook de volledige verwarming is inbegrepen. Wel adviseren wij om één of twee

stralingsbronnen, radiatoren, te behouden, omdat de leerlingen die dicht bij

het raam zitten anders een lagere gevoelstemperatuur ondervinden dan de

leerlingen in de rest van het lokaal.”

Betere leerprestaties

Wijma is blij dat het onderwerp begint te leven, zij het dat er binnen Europa

nog geen consensus is bereikt omtrent de eisen. “In Nederland rekenen we

met 950 m 3 /h lucht voor klasse B. In Frankrijk is dat bijvoorbeeld tussen de

450 en 600 m 3 /h. In ieder geval begint dit thema overal te leven. De prestaties

van leerlingen in Frisse Scholen gaan gemiddeld met 20% tot 25%

omhoog. Het ziekteverzuim gaat met gemiddeld 20% omlaag. Ik herinner

me de reactie nog van een schooldirectrice, die me dankbaar meedeelde dat

sinds de installatie het ziekteverzuim onder leraren enorm was gedaald.”

Business for good

Ned Air wil graag verder kijken dan de units die zij levert. “We gunnen

iedere leerling een gezond schoolgebouw. Daar hebben we een missie

van gemaakt, die we met de hele organisatie dragen. We noemen het

‘Business for Good’ en dienen daarmee een doel dat veel verder strekt dan

slechts geld verdienen. De winst is bijzaak, die komt vanzelf als beloning

voor goed werk.” ❚

In Nederland rekenen we met 950 m 3 /h lucht voor klasse B.

Ned Air EduComfort 950 zorgt voor optimale prestaties in de klas.

INSTALLATIEENBOUW.NL | 71


Een stekerbaar project is nu snel

en eenvoudig online te calculeren

De installateur boekte al een enorme tijdwinst met stekerbaar installeren op een bouwproject.

Gemak dient de mens, zeker als het de installateur betreft. Wie snel en gemakkelijk een stekerbaar project wil calculeren, kan dat vanaf nu op

slimme wijze online doen. Op www.winstalleren.nl treft de installateur een calculatietool die hem wordt aangeboden door 100% winstalleren ® .

Het is de vrucht van de samenwerking tussen Attema en WAGO, die daarmee een uniek concept hebben gelanceerd voor stekerbaar installeren

voor de woning- en transformatiebouw en vergelijkbare projecten.

Tekst Jan Mol | Beeld WAGO

72 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Aan de hand van de configuratie die de installateur ingeeft, wordt volledig automatisch een transparante

offerte voor hem samengesteld.

‘Wie snel en gemakkelijk een stekerbaar

project wil calculeren, kan dat vanaf nu

op slimme wijze online doen’

De calculatietool is zo krachtig vanwege de verbinding

tussen de verschillende aangesloten partners.

“Snelle levertijden zijn gegarandeerd omdat

de calculatietool gebruikmaakt van standaard in

de markt zijnde materialen van louter A-merken.

De installateur selecteert zelf welke schakelmateriaalfabrikant

hij wil toepassen en via welke groothandel

alles geleverd moet worden. De gekozen

groothandel zorgt er vervolgens voor dat er een

transparante en overzichtelijke offerte volgt. Alles

gebeurt online zonder tussenkomst van personen.

Dat betekent dus ook dat er rustig na werktijd geselecteerd

kan worden. Gemak en comfort staan

bij 100% winstalleren® voorop.”

In deze calculatietool wordt doeltreffend de hele

installatie vanaf groepenkast tot schakelmateriaal

inzichtelijk gemaakt.

We spreken met Marcel Visser van WAGO. “In

de calculatietool wordt doeltreffend de hele installatie

vanaf groepenkast tot schakelmateriaal

inzichtelijk gemaakt. Aan de hand van de configuratie

die de installateur ingeeft, wordt volledig

automatisch een transparante offerte voor hem

samengesteld. Daarmee wordt online al de eerste

(tijd)winst geboekt”, vertelt hij.

Een samenwerkingsverband

van sterke merken

“De benodigde materialen die in de offerte voorkomen,

zijn van diverse bij het concept aangesloten

fabrikanten. Deze schakelmateriaalpartners

zijn GIRA, JUNG en PEHA Honeywell”, vervolgt

Visser zijn verhaal. “100% winstalleren® heeft inmiddels

zijn succes bewezen in diverse projecten.

De installateurs die hier reeds gebruik van maken,

zijn razend enthousiast en lovend over het voordeel

van flexibel installeren met onze standaard

stekerbare oplossingen.”

Ontstaan vanuit een filosofie

“Het hele idee voor de online calculatietool is

ontstaan uit de filosofie van het winstallerenconcept.

Deze innovatieve manier van installeren

opent de deur naar een vernieuwde en

efficiënte manier van samenwerken, bij uitstek

online, omdat we in het digitale tijdperk leven”,

vertelt Visser. “De installateur boekte al een

enorme tijdwinst met stekerbaar installeren op

een bouwproject. Echter door de slimme online

calculatietool wint hij ook tijd in de handelingen

rondom het installatieproces. Tijdwinst tijdens de

calculatiefase betekent winst op alle fronten. Tevens

worden faalkosten voorkomen, omdat aan

alles is gedacht. De materialen zijn perfect op

elkaar afgestemd. 100% winstalleren® is een

win-win situatie voor iedereen!” ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 73


Noodverlichting voor

theater in zwarte uitvoering

Noodverlichting in grote zalen is essentieel om in geval van nood de dichtstbijzijnde vluchtroute of uitgang te kunnen vinden. Wel is het

belangrijk dat de verlichting zelf niet afleidt bij een voorstelling. Voor deze toepassing heeft Saval een speciaal zwart blockframe met zwarte

behuizing ontwikkeld voor de Eskaled noodverlichtingsarmaturen. Duidelijk herkenbaar, maar niet storend.

Tekst en beeld Saval

Theater De Tamboer in Hoogeveen is een cultureel

centrum/theater met twee zalen en wordt

jaarlijks door tienduizenden bezoekers bezocht.

Er wordt een grote waarde gehecht aan de belevings-

en kijkervaring van de bezoekers. Om hierin

tegemoet te komen, zonder concessies te doen

aan de algehele vluchtveiligheid, is Saval benaderd

om een passende oplossing te bieden.

Aanpak

Speciaal voor bioscopen en theaters heeft Saval

de Eskaled in zwarte uitvoering ontwikkeld.

‘De vorige LED-noodverlichting zorgde voor afleiding tijdens

voorstellingen en dat kan niet de bedoeling zijn. Van de nieuwe zwarte

noodverlichtingsarmaturen zijn de zijkanten helemaal afgedekt, wat

voor een aanzienlijke vermindering van strooilicht zorgt.’

Femke de Vos, gebouwbeheer/veiligheid/p&o, De Tamboer

74 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Deze LED-noodverlichting staat garant voor

een aanzienlijke energiebesparing en een hoge

betrouwbaarheid. Bij het wegvallen van de netspanning

zullen deze armaturen nog zeker 60

minuten de aanwezigen van licht en een vluchtroute

voorzien.

Resultaat

De verlichting is duidelijker te zien en komt in een

zwarte kleur beter tot zijn recht in donkere ruimtes.

Om strooilicht te beperken, zijn de zijkanten door

middel van een blockframe afgedicht. De Tamboer

voldoet met dit armatuur aan het Bouwbesluit, de

NEN-EN 1838 en de symbooleisen van de NEN

3011, maar zónder afbreuk te doen aan de esthetiek

van de zaal. Het beste van twee werelden!

Binnenkort zijn de Eskaled behuizing en het

blockframe zelfs verkrijgbaar in alle kleuren. Zo

past noodverlichting nog beter in speciale interieurontwerpen.


DE EERSTE 15 MINUTEN BIJ CALAMITEITEN

STA JE ER ALLEEN VOOR

HULPDIENSTEN ARRIVEREN PAS NA

DIE 15 MINUTEN

WERKT JE NOODVERLICHTING NAAR BEHOREN?

15

INSTALLATIEENBOUW.NL | 75


Een nieuwe standaard

voor ventilatie met warmteterugwinning

Ondanks dat steeds duidelijker wordt dat een goede binnenluchtkwaliteit cruciaal is voor onze gezondheid, blijkt uit onderzoek dat nog

teveel woningen onder de maat presteren. Tocht, koudeval, een hoge luchtvochtigheid en te hoge CO₂-concentraties zijn nog aan de orde

van de dag. “Eén op de tien woningen heeft last van schimmel en in veel huizen is de fijnstofconcentratie binnen hoger dan buiten”, weet

Albert van Lohuizen, Commercieel Manager bij Brink Climate Systems. “Een juiste ventilatie is hier noodzakelijk om de gezondheid én het

comfort van de bewoners te borgen. Met onze Flair ventilatietoestellen, die vanaf maart op de Nederlandse markt verkrijgbaar zijn, spelen

we hier maximaal op in.”

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Brink Climate Systems

De Flair 300 en 400 zijn vanaf maart leverbaar met vier aansluitingen aan de bovenzijde. Vanaf komende zomer volgen ook toestellen met twee aansluitingen

aan de bovenzijde en twee aansluitingen aan de onderzijde.

76 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Een juiste ventilatie

is noodzakelijk om de

gezondheid én het comfort

van bewoners te borgen’

De Flair 300 en 400 betreffen hoog rendement ventilatietoestellen met een capaciteit

van resp. 300 en 400 m³/h. De WTW-units voorzien iedere woonruimte

(vraaggestuurd) van verse lucht, aldus Van Lohuizen. “Om een optimale balans

tussen thermisch rendement en energieverbruik te borgen, zijn de ventilatietoestellen

uitgerust met innovatieve constant flow ventilatoren. Het unieke en

compacte ontwerp (65 x 75 x 56 cm) voorziet bovendien in een lage weerstand.

De warmtewisselaar is zodanig uitgelegd dat de warmte-uitwisseling maximaal

is. In combinatie met de nieuwe systeemmodules voor bevochtigen, reinigen,

verwarmen en koelen garanderen de toestellen een optimaal comfort en een

gezond binnenklimaat, tegen een minimaal energieverbruik.”

De Flair ventilatietoestellen zijn geoptimaliseerd conform de Nederlandse

energieprestatie-eisen en bieden maximaal installatiegemak, een fluisterstille

werking én een optimale connectiviteit, vertelt hij. “De Flair 300 en 400

beschikken over alle moderne aansluit- en communicatiemogelijkheden. Op

de toestellen is geen display meer aanwezig, maar slechts een kleine knop

waarmee eenvoudig een verbinding met de smart device van de installateur

of beheerder kan worden gemaakt. Via een handig menu op de smartphone

of tablet kan de installatie vervolgens snel en efficiënt worden ingeregeld en

kunnen bijbehorende waarden (data) worden opgeslagen. Een groot voordeel

in onder meer de seriematige woningbouw.” Bewoners kunnen met behulp

van een gratis app eenvoudig hun installatie bedienen en uitlezen. Wanneer

het filter van het toestel vervuild is, ontvangen zij hiervan automatisch een

melding, aldus Van Lohuizen. “Installateurs en beheerders kunnen bovendien

op afstand de toestellen benaderen, monitoren en beheren, waardoor service

en onderhoud makkelijker worden en een optimale werking van de toestellen

wordt geborgd. Een standaard modbus-aansluiting maakt eenvoudige communicatie

met het gebouwbeheersysteem mogelijk.”

De Flair 300 en 400 zijn nu leverbaar met vier aansluitingen aan de

bovenzijde. Vanaf komende zomer volgen ook toestellen met twee aansluitingen

aan de bovenzijde en twee aansluitingen aan de onderzijde.

De toestellen zijn naar wens te koppelen aan de energiezuinige Evap

luchtbevochtiger, die op een veilige en energiezuinige manier voor de

juiste luchtvochtigheid in de woning zorgt. Daarnaast is ook integratie

van de Pure Induct mogelijk, een additionele systeemmodule die verse

ventilatielucht vrijmaakt van (fijn)stoffen. ❚

Flair nu

leverbaar!

Flair 300 en 400

Altijd excellente lucht in huis

De nieuwe Flair-serie is dé nieuwe standaard

voor ventileren met warmteterugwinning. Een

compleet nieuwe ontwikkeling voor efficiëntere,

stillere en energiezuinigere ventilatie. De Flair

is de toekomst ver vooruit als het gaat om

prestaties, installatiegemak en connectiviteit.

www.brinkclimatesystems.nl/flair

INSTALLATIEENBOUW.NL | 77


Ruimtebedieningen en ruimtemetingen met Bluetooth, iBeacon, touchscreen, IR-temperatuur, RV,

CO2, VOC, zonwering, verlichting, ventilatie, indoor-navigatie en bediening middels smartphone-app?

BRControls biedt dit alles én meer met de BRT-24 en BRT-30!

525ppm 47%

Kantoor 2.31

23.7°C

21.0°C

+2.5°C

status

09:41

Stand-by

Benieuwd naar de mogelijkheden?

Neem vrijblijvend contact met ons op.

BRControls Projects BV

T. 038 - 355 66 40

projects@brcontrols.com

www.brcontrols.com

VECTIOS ROOFTOP

Ademt kwaliteit uit!

De alles in-één

airconditioning oplossing

switchnaarhetechtewerk.com

CIAT presenteert zijn nieuwe VECTIOS rooftop

units en omkeerbare warmtepompen.

De Vectios voldoet aan de huidige Ecodesign en

de richtlijnen die per 2021 van toepassing zijn.

• Hoge energie efficiëntie

• Zeer grote systeem flexibiliteit

• Hoogwaardig kwaliteit en voor

onderhoud makkelijk toegankelijk

• Uitgebreide opties

• Geavanceerd regelsysteem

ciat.nl


40 JAAR LICHTINNOVATIE

Louwman Exclusive Cars, verlicht door Performance in Lighting.

We spreken over maar liefst 40 jaar ervaring en toekomstgerichte dynamiek. We hebben het over één van de belangrijkste spelers in de

professionele verlichtingssector. Gevestigd te Colognola ai Colli in de provincie Verona en met belangrijke productiefaciliteiten in Italië, Duitsland,

België en de Verenigde Staten, is Performance in Lighting niet meer weg te denken als het om professionele verlichting gaat.

Tekst Hiske Holst/Jan Mol |

Beeld Jaap Lotstra

Voor Performance in Lighting heeft licht geen schaduwen. Met een hoge dosis

professionaliteit, technische expertise en ervaring is de onderneming in

staat om voor iedere behoefte de meest geschikte oplossing te bieden. En

dankzij het uitgebreide programma van armaturen en verlichtingstechnische

oplossingen kan zij alle eisen die ontwerpers en voorschrijvers hebben, beantwoorden.

De vakgebieden waarin Performance in Lighting zich specialiseert,

zijn General Indoor, Office, Retail, Industrial, General Outdoor, Architectural,

Professional en Urban. In deze vakgebieden kan zij, dankzij een compleet

assortiment van high-engineering armaturen en technische verlichtingsoplossingen

waarin functionaliteit en esthetiek samenkomen, aan bijna iedere

verlichtingswens voldoen.

Ga het zelf beleven!

Van 9 t/m 11 april kunnen in de RAI Amsterdam bezoekers van Building Holland

kennismaken met de innovatieve, doeltreffende en beheersbare lichttechnische

oplossingen van Performance in Lighting. Uiteraard zijn dit oplossingen die energiebesparend

en zelf regelbaar zijn, door middel van bijvoorbeeld dimSMART®,

HCL of Tunable White. U vindt Performance in Lighting op stand 11.26. ❚

INSTALLATIEENBOUW.NL | 79


Naadloos geïntegreerd.

De nieuwe range sensoren van Belimo

Met een compleet assortiment aan sensoren is Belimo uw leverancier voor alle HVAC-veldapparatuur.

De sensoren voor het meten van temperatuur, vochtigheid, luchtkwaliteit (CO 2

) en druk zijn ontworpen voor een

gegarandeerde naadloze compatibiliteit met alle relevante gebouwautomatiseringssystemen.

Meer voordelen zijn:

• Eenvoudige installatie dankzij een schroefloos klik-deksel en afneembare bevestigingsplaat

• Conformiteit met NEMA 4X / IP65 en UL voor veeleisende buiten- en industriële toepassingen

• Eenvoudige inbedrijfstelling en parametrering via BACnet- en Modbus-communicatie

• Tijd- en kostenbesparing door aansluiting zonder gereedschap en bescherming van de elektronica

tegen aansluitfouten.

• 5 jaar garantie en hoge kwaliteit gecombineerd met eersteklas service en support

Belimo. Goed geregeld.

BELIMO Servomotoren B.V., Riezebosweg 5, NL-8171 MG Vaassen

Tel. +31 (0)578 576836, Fax +31 (0)578 576915, info@belimo.nl, www.belimo.nl


INSTALLATIE&BOUW

INSTALLATIEPARTNERS

VANAF € 595 PER JAAR WETEN UW KLANTEN OOK WAT U DOET!

Installatiepartners biedt

de lezer een compleet

overzicht van de meest

gerenommeerde fabrikanten

en leveranciers in de sector.

Zowel in het tijdschrift als op de website,

treft u een overzicht van de meest

gerenommeerde fabrikanten

en leveranciers.

Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van Installatie & Bouw?

Bel of mail voor meer informatie met Sander van Hout: T +31 495 45 00 95 – E s.vanhout@louwersmediagroep.nl

of met Berry Vonk: T +31 495 45 00 95 – E b.vonk@louwersmediagroep.nl

INSTALLATIEENBOUW.NL

HET MEEST COMPLETE OVERZICHT VAN LEVERANCIERS AAN DE GEHELE SECTOR

Op de website van Installatie & Bouw is bedrijfsinformatie

van onze partners doeltreffend en efficiënt te vinden.

Banners en bedrijfsprofielen zijn gekoppeld aan redactionele artikelen,

zo wordt optimale vindbaarheid van installatiepartners door Google

gegarandeerd. Vanuit het tijdschrift is alle informatie over de

installatiepartners direct beschikbaar, door de QR code te gebruiken.

Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van Installatie & Bouw?

Bel of mail voor meer informatie met Sander van Hout: T +31 495 45 00 95 – E s.vanhout@louwersmediagroep.nl

of met Berry Vonk: T +31 495 45 00 95 – E b.vonk@louwersmediagroep.nl


INSTALLATIEPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de installatiepartners, scan deze QR code

met uw smartphone

installatieenbouw.nl/bedrijf

AIR SPIRALO®

KENNEMER SPIRALO BV

Lagedijkerweg 15

1742 NB SCHAGEN

BETTINK REGELTECHNIEK

Jacob Catsstraat 48

3771 GL BARNEVELD

T +31 342 70 10 64

E info@bettinkregeltechniek.nl

BRCONTROLS PRODUCTS BV

Telfordstraat 47

CENTERCON

Leverancier van o.a. LG

Kiotoweg 60

3047 BG ROTTERDAM

T +31 10 258 11 20

T +31 224 21 00 62

E verkoop@airspiralo.com

W www.airspiralo.com

W www.bettinkregeltechniek.nl

8013 RL ZWOLLE

T +31 38 460 42 40

F +31 10 458 47 48

E sales@centercon.nl

W www.centercon.nl

F +31 38 355 66 33

E

info@brcontrols.com

ALKLIMA BV

Postbus 1176

3350 CD PAPENDRECHT

T +31 78 615 00 00

E info@alklima.nl

BEVER INNOVATIONS

Industrieweg 32

4301 RS ZIERIKZEE

T +31 111 45 32 32

E mvc@beverinnovations.com

W www.beverinnovations.com

W www.brcontrols.com

BUSBAR SYSTEMS BENELUX

CIAT NEDERLAND

Annie M.G. Schmidtweg 229

1321 NA ALMERE

T +31 36 533 25 87

F +31 36 533 25 97

E info@ciat.nl

W www.ciat.nl

W www.alklima.nl

Oorgat 82

1135 CT EDAM

ATTEMA BV

Schelluinsestraat 1

4203 NJ GORINCHEM

T +31 183 650650

E info@attema.com

BIS BV

Rietdekkerstraat 14

2984 BM RIDDERKERK

T +31 180 48 67 77

E info@bis.nl

W www.bis.nl

T +31 299 37 15 57

E busbar@busbar.nl

W www.busbar.nl

CONPRO CONDENSOR

BESCHERMING B.V.

Bunsenstraat 90

3316 GC DORDRECHT

T +31 78 621 38 51

F +31 78 616 88 74

W www.attema.com

E

info@conpro.nl

CALEFFI INTERNATIONAL N.V.

W www.conpro.nl

Postbus 10357

BELIMO SERVOMOTOREN B.V.

Riezebosweg 5

NL-8171 MG Vaassen

T +31 578 576 836

E info@belimo.nl

BRAGO LUCHTTECHNIEK

De Amert 424

5462 GH VEGHEL

T +31 413 36 90 00

F +31 413 36 93 00

E info@brago.nl

6000 CJ WEERT

T +31 495 54 77 33

F +31 495 54 84 02

E info.nl@caleffi.com

COOLWORLD NEDERLAND B.V.

Duikerweg 34

5145 NV Waalwijk

T +31 416 68 80 88

T 0800 266 50 00

E sales@coolworld.nl

W www.belimo.nl

W www.brago.nl

W www.caleffi.com/nederland/nl

W www.coolworld-rentals.nl

82 | INSTALLATIEENBOUW.NL


INSTALLATIEPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de installatiepartners, scan deze QR code

met uw smartphone

installatieenbouw.nl/bedrijf

ETHERMA BENELUX BV

COOLWORLD RENTALS B.V.

DIRECT SIGNS

Robijnstraat 6

Duikerweg 34

Prinsengracht 530 H

7554 TB HENGELO

ICS COOL ENERGY BV

5140 AH WAALWIJK

1017 KJ AMSTERDAM

T +31 88 889 88 00

Rotschotseweg 2

T +31 416 68 80 88

T +31 20 80 84 766

F +31 88 889 88 01

5271 WX SINT-MICHIELSGESTEL

T 0800 266 50 00

E

info@directsigns.nl

E

info@etherma.nl

T + 31 88 258 25 80

E

sales@coolworld.nl

W www.directsigns.nl

W www.etherma.nl

F +31 88 258 25 88

W www.coolworld-rentals.com

E

info@icscoolenergy.com

W www.icscoolenergy.com

COX GEELEN

Postbus 6

6245 ZG EIJSDEN

T + 31 43 40 99 500

E info@coxgeelen.nl

W www.coxgeelen.nl

ELCO HEATING SOLUTIONS

Hamstraat 76

6565 AG KERKRADE

T +31 45 751 86 00

F +31 45 566 99 35

E heatingsolutions@nl.elco.net

W www.elco.net

FOREHAND

Driemanssteeweg 174

3084 CB ROTTERDAM

T +31 10 240 41 21

E info@forehand.nl

W www.forehand.nl

ISOLECTRA BV

Postbus 444

2900 AK CAPELLE AAN DEN IJSSEL

T +31 10 28 55 24 44

E

info@isolectra.nl

W www.isolectra.nl

DAIKIN AIRCONDITIONING

NETHERLANDS B.V.

Postbus 8585

3009 AN ROTTERDAM

T +31 88 324 54 75

F +31 88 324 54 69

E info@daikin.nl

W www.daikin.nl

ELEKTRO INTERNATIONAAL

Postbus 134

3440 AC WOERDEN

T +31 348 42 05 40

E Info@ei-woerden.nl

W www.ei-woerden.nl

HAGER ELECTRO B.V.

Larenweg 36

5234 KA s-HERTOGENBOSCH

T +31 73 642 85 84

E info@hager.nl

W www.hager.nl

KLEMKO TECHNIEK BV

Nieuwegracht 26

3763 LB SOEST

T +31 88 002 33 00

E info@klemko.nl

W www.klemko.nl

DELABIE BENELUX

ELINEX POWER SOLUTIONS

HOMIJ TECHNISCHE INSTALLATIES

KLIMAATGROEP HOLLAND BV

Kommenstraat 20

Wolweverstraat 15

Amerikastraat 5

Postbus 5233

B-1070 BRUSSEL

2984 CE RIDDERKERK

6014 CE ITTERVOORT

9700 GE GRONINGEN

T +32 25 20 16 76

T +31 180 41 57 11

T +31 475 56 81 17

T +31 50 547 04 00

E

info@delabiebenelux.com

E

info@elinex.com

E

info@homij.nl

E

info@klimaatgroepholland.nl

W www.delabiebenelux.com

W www.elinex.com

W www.homij.nl

W www.klimaatgroepholland.nl

INSTALLATIEENBOUW.NL | 83


INSTALLATIEPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de installatiepartners, scan deze QR code

met uw smartphone

installatieenbouw.nl/bedrijf

KOREX BENELUX BV

Tjalk 13B

2411 NZ BODEGRAVEN

T +31 172 61 17 19

F +31 172 61 79 27

MVCOMFORT

EXPERTS IN DATACONTROL

MVCOMFORT

Paxtonstraat 17

8013 RP ZWOLLE

T +31 38 355 66 40

F +31 38 355 66 33

E info@mvcomfort.nl

ROBATHERM

Platinastraat 63

8211 AR LELYSTAD

T +31 320 28 11 66

F +31 320 28 12 34

E raimond.taal@robatherm.nl

W 4:24 pm www.robatherm.nl

| March 18th, 2018

SIEDLE NEDERLAND B.V.

De Molen 19

3994 DA HOUTEN

T +31 30 233 05 00

E info@siedle.nl

W www.siedle.nl

E

info@korexbenelux.com

W www.mvcomfort.nl

W www.korexbenelux.com

Front door

Ring tone on/off

Light

Telephone

KUIJPERS

Postbus 121

5700 AC HELMOND

T +31 492 57 86 00

E info@kuijpers.nl

W www.kuijpers.nl

PLIEGER

Postbus 10

5301 KK Zaltbommel

T + 31 418 68 25 02

E Info@plieger.nl

W www.plieger.nl

S&P HOLLAND

Weidehek 50

4824 AS BREDA

T +31 76 543 34 50

E info-holland@solerpalau.com

W www.solerpalau.nl

SINIAT B.V.

Postbus 45

9930 AA DELFZIJL

T +31 596 64 93 00

F +31 596 61 71 88

E info@siniat.nl

W www.siniat.nl

LINUM EUROPE BV

Oosterparkweg 35 H

2985 SX RIDDERKERK

T +31 180 46 35 88

E info-nl@linum.eu

W www.linum.eu

MIDEA NEDERLAND

Dragonder 7

5554 GM VALKENSWAARD

T +31 40 208 21 80

E info@midea-nederland.nl

W www.midea-nederland.nl

RENSON

SUNPROTECTION SCREENS NV

Kalkhoevestraat 45

B-8790 WAREGEM

T +32 56 62 65 00

F +32 56 62 65 09

E

info@renson.be

W www.renson.eu

REVEB

INDUSTRIAL LIGHTING SOLUTIONS

Industrieweg 32

4301 RS ZIERIKZEE

T +31 111 45 07 76

F +31 111 40 60 19

E

Siedle Axiom

Intelligent

Interior.

Deurcommunicatie, telefonie en

gebouwenautomatisering voor bijzondere eisen:

markant in Design, gemakkelijk in de montage

en slim in de aansluiting.

axiom.siedle.com

info@revb.eu

W www.reveb.eu

SAUTER BUILDING CONTROL

NEDERLAND B.V.

Postbus 20613

1001 NP AMSTERDAM

T +31 20 587 67 00

E

info@sauter.nl

W www.sauter.nl

SCHILT AIRCONDITIONING BV

SCHILT LUCHTKANALEN BV

SCHILT LUCHTTECHNIEK BV

Postbus 3

4230 BA MEERKERK

Energieweg 29

4231 DJ MEERKERK

T +31 183 35 25 44

E

info@schilt-meerkerk.nl

W www.schilt-meerkerk.nl

SMITSAIR

Postbus 41

1420 AA UITHOORN

T +31 297 56 44 55

F +31 297 56 92 96

E verkoop@smitsair.nl

W www.smitsair.nl

STABIPLAN

Postbus 128

2410 AC BODEGRAVEN

T +31 172 65 02 65

E info@stabiplan.nl

W www.stabiplan.nl

84 | INSTALLATIEENBOUW.NL


INSTALLATIEPARTNERS

Voor uitgebreide informatie over

de installatiepartners, scan deze QR code

met uw smartphone

installatieenbouw.nl/bedrijf

SYSTEMAIR BV

Van Leeuwenhoekstraat 2

3846 CB Harderwijk

T + 31 341 43 91 00

Zanddonkweg 7a

5144 NX Waalwijk

T +31 416 68 55 55

E info@systemair.nl

W www.systemair.nl

UBBINK BV

Verhuellweg 9

6984 AA DOESBURG

T + 31 313 48 02 00

E info@ubbink.nl

W www.ubbink.nl

VILLEROY & BOCH

Computerweg 22

3542 DR UTRECHT

T +31 30 247 34 00

F +31 30 247 34 99

E info@villeroy-boch.nl

W www.villeroy-boch.nl

WAGO NEDERLAND BV

Postbus 2070

7301 DB APELDOORN

T +31 55 368 35 00

E info@wago.com

W www.wago.com

THERMONOORD BV

Tolhûsleane 7

8401 GA Gorredijk

T +31 513 46 99 99

E info@thermonoord.nl

W www.thermonoord.nl

UNICA INSTALLATIETECHNIEK BV

Postbus 83

2410 AB BODEGRAVEN

T +31 172 64 41 44

E info@unica.nl

W www.unica.nl

VINK SYSTEMEN

Postbus 3119

2220 CC KATWIJK

T +31 71 40 98 300

E info@vinksystemen.nl

W www.vinksystemen.nl

WESTERN AIRCONDITIONING BV

De Wel 10

3871 MV HOEVELAKEN

T +31 33 247 78 00

E info@western.nl

W www.western.nl

IOR S400

SPIROVENT ® SUPERIOR ® S400

we

Maak Maak kennis met met de de nieuwe

SpiroVent ® Superior ® S400

S400

Hoogwaardige

Hoogwaardige

vacuümontgassing

vacuümontgassing

Spirotech heeft zijn volautomatische Spirotech Spirotech heeft heeft zijn volautomatische zijn zijn SpiroVent SpiroVent

Superior vacuümontgassers Superior Superior vacuümontgassers volledig volledig volledig vernieuwd.

vernieuwd.

Dankzij de verbeterde prestaties Dankzij Dankzij de verbeterde verbeterde kunnen prestaties prestaties kunnen deze kunnen deze deze deze

systemen nu ook grotere systemen systemen nu ook nu nu ook grotere grotere installatievolumes

bedienen. Tevens is toegang bedienen. bedienen. Tevens en Tevens bediening is toegang is is toegang en bediening en en bediening op

op op op

afstand mogelijk via het afstand internet.

afstand mogelijk mogelijk via het via via internet. het het internet.

• Groter bereik van installatievolumes,

• Groter • Groter bereik bereik van installatievolumes,

van van zelfs bij een lage installatiedruk

zelfs zelfs bij een bij bij een lage lage installatiedruk

installatiedruk

• Ingebouwde beveiliging • Ingebouwde • tegen beveiliging overmatig

beveiliging tegen tegen overmatig

overmatig

bijvullen van de tank

bijvullen bijvullen van de van tank de de tank

• Eenvoudige installatie • Eenvoudige door • Eenvoudige installatie installatie door door menugestuurde

door menugestuurde

inbedrijfstelling

inbedrijfstelling

• Toegang op afstand • via Toegang • LAN Toegang op afstand of op op afstand Wi-Fi

via LAN via via LAN of LAN Wi-Fi of of Wi-Fi Wi-Fi

• 2 jaar garantie

• 2 jaar • 2 garantie jaar garantie

Meer informatie:

T: 0492 57 89 89

info@spirotech.com

www.spirotech.nl

Meer Meer informatie: informatie:

T: 0492 T: 0492 57 89 57 89 89 89 89 89

info@spirotech.com

www.spirotech.nl

Maximising Performance Maximising Performance for for You for You You

INSTALLATIEENBOUW.NL | 85


Dit doet een slecht

www.nedair.nl

binnenklimaat met kinderen.

Goede schoolventilatie is van levensbelang.

Schoolventilatie voor een gezonde leeromgeving


Conceptontwikkeling

24/7 bestelgemak

Engineering

Projectbegeleiding

5 jaar systeemgarantie

Training

Totaal in klimaatoplossingen

Voor een compleet assortiment in koude- en klimaattechniek bent

u bij Centercon aan het juiste adres. Maar Centercon gaat verder!

Wij bieden intensieve projectbegeleiding en denken met u mee

over het ontwerp en de selectie. Naast het productassortiment

van LG Climate Solutions biedt Centercon een ruime selectie

aanvullende producten.

www.centercon.nl | 010 258 11 21 | salesairco@centercon.nl


By your side

from concept to completion

Een gezond binnenklimaat is een van de grootste

uitdagingen bij energieneutraal bouwen. Met onze

kennis en ervaring zijn we in staat om ook voor de

meest complexe klimaattechnische systemen een

eenvoudige, effectieve systeemoplossing te bieden.

Systemair is fabrikant en leverancier van het meest complete én

meest flexibele assortiment in ventilatie en klimaatbeheersing.

Vanuit gezamenlijk vertrouwen staan we u graag terzijde zodat we

voor iedere specifieke situatie het gewenste binnenklimaat creëren.

Van concept tot realisatie.

Systemair B.V.

Harderwijk · Tel: 0341 - 439 100

Waalwijk · Tel: 0416 - 685 555

www.systemair.nl

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!