28.06.2019 Views

Installatie & Bouw 03 2019

Platform over installatietechniek, klimaatbeheersing en elektriciteit

Platform over installatietechniek, klimaatbeheersing en elektriciteit

SHOW MORE
SHOW LESS

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.

INSTALLATIE&BOUW<br />

NUMMER 3 - <strong>2019</strong><br />

juni - juli<br />

installatieenbouw.nl<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

INSTALLATIE & ELEKTRO VAKBEURS | DC BIJENKORF | THEMA NOODSTROOM


NIEUWE SOFTWARE RELEASE<br />

· Geïntegreerd berekenen in Revit<br />

· Geavanceerde prefab functionaliteit<br />

· Ondersteuning voor Revit en AutoCAD<br />

versies 2017-2020<br />

· Hoogwaardige uniforme content<br />

· Uitgebreid oppervlakterapport voor<br />

luchtkanalen in AutoCAD<br />

· Eenvoudige communicatie sparingen<br />

WWW.STABIPLAN.NL/STABICAD12<br />

Leading in MEP design


Totaaloplossingen<br />

Hager.<br />

A partner<br />

made for you<br />

Met een omvangrij k aanbod oplossingen en diensten en<br />

uitstekend advies begeleiden wij in elke fase van het project.<br />

Wij adviseren en leveren de beste oplossing en services die<br />

precies op jouw individuele wensen zij n afgestemd.<br />

hager.nl/utiliteit<br />

Huis van de Stad<br />

Gouda


Waterdichte argumenten!<br />

Onder, langs en<br />

boven schoorstenen<br />

Aansluiting van hellend<br />

dak op muur ter plaatse<br />

van aanbouw<br />

Onder<br />

dakkapellen<br />

Aansluiting plat dak<br />

tegen opgaand<br />

metselwerk<br />

Aansluiting<br />

hellend dak tegen<br />

opgaand metselwerk<br />

Aansluiting loketten<br />

muur op hellend dak<br />

Onder kozijnen<br />

Aansluiting<br />

binnenblad/buitenblad<br />

in de spouw<br />

Ubiflex, de slimme en voordelige<br />

loodvervanger<br />

Ubiflex van Ubbink is dé loodvervanger die wordt toegepast in alle<br />

bouwdetails waarin een waterdichte laag vereist is. Het kan bladlood in<br />

alle gevallen vervangen. Voor dakpannen en gegolfde dakbedekkingen<br />

gebruikt u Ubiflex Ribbel, voor de overige toepassingen Ubiflex Standaard.<br />

Voor extreme temperaturen gebruikt u Ubiflex Extreme -30°C tot<br />

+180°C.<br />

· Licht in gewicht<br />

· Makkelijk en zeer snel te verwerken<br />

· Minder overlap door lange lengtes<br />

· Niet gevoelig voor diefstal<br />

· Duurzaam<br />

· Verwerking onder alle weersomstandigheden<br />

Ubiflex Standaard<br />

Ubiflex Ribbel<br />

Ubiflex Extreme<br />

Ubbink, dat werkt wel zo makkelijk!<br />

www.ubiflex.nl


UITGAVE<br />

3<br />

VOORWOORD<br />

BENG-eisen worden tóch strenger<br />

Minister Ollongren heeft begin juni de definitieve BENG-eisen bekend gemaakt, die vanaf 1 juli 2020 in werking zullen treden. Met de nieuwe<br />

BENG-eisen reageert de minister op de kritieken op de in november gepubliceerde eisen, die geen vooruitgang zouden betekenen ten opzichte<br />

van de huidige EPC-eis van 0,4. “De reacties vertonen een grote verscheidenheid”, schrijft Ollongren in een brief aan de Tweede Kamer. “Duidelijk<br />

is wel dat er een breed gedragen vraag is om de concept BENG 1-eis, de maximale energiebehoefte van een gebouw, voor de meeste gebouwfuncties<br />

aan te scherpen. Dat heb ik gedaan. Daarnaast is de optie om differentiatie bij BENG 1 voor grondgebonden woningen mogelijk te<br />

maken genoemd.”<br />

De BENG 1-eis voor grondgebonden woningen wordt straks gedifferentieerd bepaald op basis van de geometrieverhouding. “De meest voorkomende<br />

tussenwoningen hebben een geometrieverhouding gelijk of kleiner dan 1,5. Voor deze woningen zal de BENG 1-eis gaan van 70<br />

kWh/m².jr naar 55 kWh/m².jr. Verder leidt deze differentiatie tot een aanscherping van de eis voor de meeste woongebouwen, voor een<br />

deel van de hoekwoningen en twee-onder-een-kapwoningen en voor een beperkt deel van de vrijstaande woningen”, schrijft de minister. In de<br />

internetconsultatie was verder aangegeven dat lichte bouwwijzen (zoals hout- en skeletbouwwoningen) onnodig worden benadeeld, terwijl op<br />

bouwmaterialenniveau de daarbij gebruikte materialen juist goed hergebruikt kunnen worden. Hieraan is tegemoetgekomen doordat de BENG<br />

1-eis voor lichte bouwmaterialen wordt gecorrigeerd met 5 kWh/m².jr.<br />

De minister erkent ook het belang van extra aandacht voor wooncomfort en een gezond binnenklimaat. Veel bewoners hebben de neiging<br />

om bij tocht ventilatieopeningen af te sluiten, waardoor nadelige gevolgen voor de gezondheid kunnen ontstaan. Om dit te voorkomen, is er<br />

een maximum gesteld aan luchtsnelheid van verse (koude) ventilatielucht in gebouwen, zodat er geen tochtoverlast wordt ervaren. Om<br />

oververhitting in de zomer tegen te gaan, is er in de berekeningsmethode NTA 8800 (Energieprestatie van gebouwen) een parameter (TOjuli)<br />

opgenomen die het risico hierop inschat. Voor woningen die niet worden uitgerust met actieve koelsystemen zal in de regelgeving een<br />

grenswaarde worden opgenomen aan het maximum van deze TOjuli.<br />

In de komende edities van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> zullen we veelvuldig aandacht besteden aan de nieuwe BENG-eisen. In deze editie echter staan<br />

waterbehandeling, vloerverwarming en duurzame installatietechnieken centraal. Ook hebben we weer een aantal sprekende projecten voor<br />

u verzameld, waaronder de bouw van het nieuwe, grootschalige Europees sorteercentrum van pakketvervoerder DPD Nederland in Oirschot,<br />

de transformatie van De Oliphant tot The Sharing Tower in Amsterdam en het nieuwe distributiecentrum van de Bijenkorf in Tilburg. Tot slot<br />

blikken we vooruit op de <strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs in Hardenberg en stellen diverse bedrijven hun nieuwste producten en technieken voor.<br />

Ik wens u weer veel leesplezier.<br />

Lieke van Zuilekom


INSTALLATIE&BOUW<br />

PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK,<br />

KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />

COLOFON<br />

Jaargang 6 • nummer 3 • <strong>2019</strong><br />

Verschijnt 6 x per jaar<br />

ISSN 2214-4196<br />

UITGEVER<br />

Schatbeurderlaan 6<br />

Postbus 249, 6000 AE Weert<br />

+31 495 45 00 95<br />

info@louwersmediagroep.nl<br />

louwersmediagroep.nl<br />

EINDREDACTIE<br />

Lieke van Zuilekom<br />

08<br />

REDACTIETEAM<br />

Chris Elbers, Jerry Helmers, Jan Mol, Irene Teunissen,<br />

Margot Visser en Lieke van Zuilekom<br />

PROJECTMANAGER<br />

Sander van Hout<br />

s.vanhout@louwersmediagroep.nl<br />

BLADMANAGER<br />

Ayyoub Henjaly<br />

a.henjaly@louwersmediagroep.nl<br />

SECRETARIAAT<br />

Manuela Depenbrock,<br />

Sandra Reijnders<br />

ADVERTENTIES<br />

wetransfer.com<br />

Onder vermelding van naam en uitgave<br />

traffic@louwersmediagroep.nl<br />

ABONNEMENTPRIJS<br />

Nederland: € 63,00 per jaar excl. BTW<br />

Buiten Nederland: € 99,00 per jaar excl. BTW<br />

ABN AMRO<br />

IBAN NL78 ABNA 0490 2820 67<br />

BIC ABNANL2A<br />

t.n.v. Louwers Mediagroep BV<br />

o.v.v. <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> magazine<br />

Informatie over abonnementen:<br />

+31 495 45 00 95<br />

ADRESWIJZIGINGEN<br />

Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing<br />

naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland<br />

OPZEGGINGEN<br />

Indien twee maanden voor het verstrijken van de<br />

abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van<br />

op zegging is ontvangen, wordt het abonnement<br />

auto matisch met een jaar verlengd.<br />

DOELGROEP<br />

Verspreiding vindt plaats via abonnementen en via<br />

gerichte distributie in controlled circulation aan<br />

adviesbureaus architecten, aannemers, installateurs,<br />

gemeenten, grote industriële organisaties, opdrachtgevers,<br />

projectontwikkelaars, zorginstellingen, woningbouwverenigingen<br />

(semi-)overheidsinstellingen,<br />

brancheorganisaties en toeleveranciers.<br />

VORMGEVING/ART DIRECTION<br />

studio@louwersmediagroep.nl<br />

DRUKWERK<br />

Drukkerij Hendrix, Peer<br />

Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd<br />

zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder<br />

bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar<br />

beste weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen<br />

enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie.<br />

Zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor<br />

schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen<br />

en/of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.<br />

6 | INSTALLATIEENBOUW.NL<br />

Toegankelijkheid van sanitair in publieke en commerciële omgeving als specialisme 8<br />

E- en W-technieken versmelten op <strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs 10<br />

Prefab regelkogelkraan gooit hoge ogen in de utiliteit én woningbouw 12<br />

PROJECT DC BIJENKORF<br />

Duurzame klimaatinstallatie voor distributiecentrum de Bijenkorf 14<br />

Duurzame en toekomstbestendige E-installatie 17<br />

Omvangrijke luchtkanalen in nieuw distributiecentrum Bijenkorf 18<br />

Gecertificeerd geïsoleerd onder tijdsdruk 19<br />

THEMA WATERBEHANDELING<br />

24<br />

Breng uw cv-installaties eenvoudig in topconditie! 21<br />

Voor een optimaal werkende cv-installatie zijn ontluchters, lucht- en vuilafscheiders onontbeerlijk 22<br />

‘Waterbehandeling is geen luxefenomeen’ 24<br />

Uniek onderdrukmembraan verbetert de kwaliteit van uw installatiewater en houdt de pH-waarde optimaal 26<br />

E-installaties leveren belangrijke bijdrage aan duurzaamheidsambitie 28<br />

Duurzame nieuwbouw voor gemeente Zuidplas 30<br />

Heldere BREEAM-communicatie dankzij handige app 33<br />

Duurzame en efficiënte lucht- en koeltechniek voor ‘HUB Eindhoven’ 34<br />

Stap-voor-stap naar Frisse Scholen klasse B 36<br />

BREEAM-gecertificeerd distributiecentrum in The Port of Amsterdam 38<br />

26


INHOUD<br />

34<br />

36 43 67<br />

THEMA NOODSTROOM<br />

Noodstroominstallaties steeds belangrijker 40<br />

Noodstroomaggregaten, geheel op maat 43<br />

De opkomst van hybride noodstroomoplossingen 44<br />

‘Onze missie? Altijd stroom’ 47<br />

Nieuw en duurzaam luchtkanalensysteem voor The Sharing Tower 49<br />

Stralingswerende hollewanddozen: de snelle en veilige oplossing 50<br />

Digitale innovatie als bouwsteen voor de toekomst 52<br />

Specialist in gebouwbeheer en prestatieborging breidt uit naar de Randstad 54<br />

Journaal 56<br />

Vloerverwarming en -koeling in nieuw hoofdkantoor Roompot Vakanties 61<br />

‘Reduceer de magnetische velden in elektrische installaties’ 63<br />

‘Robots en Mixed Reality geven jongeren een vliegende start in de installatie- en elektrotechniek’ 64<br />

Softwaresysteem ondersteunt gebouwbeheer en -onderhoud 66<br />

Innoveren in een niche: ‘Een slimme regelafsluiter regelt alles zelf’ 68<br />

Totaalleverancier van elektronica en techniek 71<br />

Betrouwbare kwaliteit in elke situatie. Onze belofte: zorgeloze brandveiligheid 72<br />

Nieuwste innovaties inzake deurcommunicatie stellen gebruiksgemak voorop 74<br />

Optimale BIM-ondersteuning voor stabiel montagesysteem 76<br />

<strong>Installatie</strong>partners 77<br />

Cover: Gemeente Zuidplas<br />

Beeld: Lomans Capelle<br />

Blijf gratis en eenvoudig op de<br />

hoogte van het laatste nieuws.<br />

Volg ons op social media en meld<br />

je aan voor onze nieuwsbrief!<br />

installatieenbouw.nl


TOEGANKELIJKHEID VAN SANITAIR<br />

IN PUBLIEKE EN COMMERCIËLE<br />

OMGEVING ALS SPECIALISME<br />

Als sanitair het ergens te verduren krijgt, dan is het wel op plaatsen waar veel verschillende mensen er gebruik van maken. Wanneer er<br />

toegankelijkheidsproducten in sanitaire ruimten van publieke of commerciële gebouwen toegepast worden, dan dient met extra factoren<br />

rekening te worden gehouden. Waar toegankelijkheidsproducten voor privégebruik zijn afgestemd op de noden en specificaties van één<br />

persoon, dient bij algemeen gebruik voorzien te worden in robuuste en vandalismebestendige uitvoeringen.<br />

Tekst Jan Mol | Beeld Delabie<br />

DELABIE, marktleider in sanitaire voorzieningen<br />

in publieke ruimten, weet als geen ander aan<br />

welke strenge eisen en voorwaarden de toegankelijkheidsvoorzieningen<br />

moeten voldoen. Er wordt<br />

dan ook niets aan het toeval overgelaten, alle<br />

producten worden uitvoerig getest.<br />

‘Design for all’ als vuistregel<br />

In een publiek of commercieel gebouw is niet<br />

altijd voldoende ruimte aanwezig om meerdere<br />

toiletten of douches te huisvesten. Dat houdt<br />

in dat de aanwezige sanitaire voorzieningen gedeeld<br />

moeten worden, dus ook de aangepaste<br />

sanitaire installatie. Daarbij weet men van tevoren<br />

niets over de leeftijd of fysieke toestand van<br />

de gebruiker. DELABIE vindt het zeer belangrijk<br />

dat de sanitaire ruimte in alle gevallen een optimale<br />

gastvrijheid biedt waarbij iedereen zich op<br />

zijn gemak voelt. Om dit te bereiken, ontwerpt<br />

DELABIE toegankelijkheidsproducten die nietstigmatiserend<br />

zijn, maar wel esthetisch, visueel<br />

neutraal, discreet en comfortabel. ‘Design for all’<br />

is de vuistregel die DELABIE hier hanteert, mogelijk<br />

gemaakt door de jarenlange expertise die het<br />

Franse bedrijf bezit. Aangepast sanitair dient net<br />

zo mooi en van dezelfde kwaliteit te zijn als een<br />

standaard installatie.<br />

Veiligheid voor de gebruiker<br />

is de eerste prioriteit<br />

Voor DELABIE als marktleider in sanitaire voorzieningen<br />

voor publieke ruimten, is het van het grootste<br />

Het Be-Line douchezitje werd recent gekroond tot winnaar in de categorie ‘Utiliteiten’ in de<br />

Franse wedstrijd ‘Salle de Bains Remarquables’. Het zitje wist de jury te overtuigen met zijn<br />

slimme ontwerp dat design en comfort samenbrengt. (Beeld: Delabie).<br />

8 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Toegankelijkheidsproducten<br />

voor algemeen gebruik<br />

dienen robuust en<br />

vandalismebestendig<br />

uitgevoerd te zijn’<br />

DELABIE vindt het zeer belangrijk dat de sanitaire ruimte in alle<br />

gevallen een optimale gastvrijheid biedt waarbij iedereen zich op<br />

zijn gemak voelt. (Beeld: Delabie).<br />

Dankzij de afgeronde vorm en de ergonomische platte<br />

antiroterende voorzijde passen de Be-Line grepen perfect in de<br />

vorm van de hand. (Beeld: Delabie).<br />

belang dat er voldaan wordt aan de hoogste normen<br />

en eisen op het vlak van toegankelijkheid.<br />

Producten ondergaan vanaf de ontwerpfase uitgebreide<br />

testen op het gebied van weerstand, duurzaamheid,<br />

ergonomie, biodiversiteit van toegepaste<br />

materialen, visuele contrastwaarden en hygiëne.<br />

Daarmee waarborgt DELABIE te allen tijde de veiligheid<br />

van de gebruiker. Dankzij het internationale<br />

werkveld waarbinnen DELABIE opereert, houdt het<br />

bedrijf rekening met regels en marktgewoontes<br />

die per land kunnen verschillen. Denk daarbij aan<br />

verschillen in afmetingen, vormen en aanbevolen<br />

installatiehoogtes. Met het toegankelijkheidsassortiment<br />

van DELABIE kan aan alle wensen en eisen<br />

die per land verschillen worden tegemoetgekomen.<br />

Dat gaat van douchezitjes en grepen tot en met de<br />

toegepaste kranen. Alle DELABIE producten genieten<br />

het Safety Pack: ze zijn getest bij een belasting<br />

van meer dan 200 kg, kennen een garantie van 10<br />

jaar en hebben CE-markering.<br />

Functionaliteit en oogstrelend<br />

design gaan samen<br />

Naast de series in glanzend slijtvast Nylon en de series<br />

in glanzend of mat gepolijst rvs, is nu ook het<br />

assortiment Be-Line beschikbaar. Binnen dit assortiment<br />

worden design en comfort samengebracht met<br />

hygiëne, veiligheid en een gevoel van welzijn voor<br />

de gebruiker. Dankzij de afgeronde vorm en de ergonomische<br />

platte, antiroterende voorzijde passen de<br />

Be-Line grepen perfect in de vorm van de hand. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 9


E- EN W-TECHNIEKEN VERSMELTEN OP INSTALLATIE & ELEKTRO VAKBEURS<br />

DE TOEKOMST VAN DE TECHNIEK,<br />

OP ÉÉN PLATFORM VERZAMELD<br />

Ook dit jaar wordt OTIB’s Loopbaancentrum weer gehuisvest op<br />

<strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs. (Beeld: GHIS.NL)<br />

In de kennistheaters worden de ontwikkelingen in de markt vertaald<br />

naar praktische sessies, gericht op de werkvloer:<br />

Met de lancering van ​<strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs in Gorinchem nog vers in het geheugen, kijkt organisator Easyfairs alweer reikhalzend uit naar<br />

de editie in Hardenberg, die ook volledig in het teken staan zal van de Installateur van de Toekomst. “De ontwikkelingen in de installatiebranche<br />

gaan erg snel en de rol van de installateur is aan het veranderen”, vertelt Marketing Coördinator Eline Kuijsters. “Er is vakkennis en tijd nodig<br />

om alle ontwikkelingen bij te houden en deze eigen te maken. Tijdens de <strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurzen zetten we hier vol op in, waarbij we<br />

focussen op efficiënt werken, duurzaamheid en ​digitalisering.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Easyfairs<br />

In mei beleefde de beursvloer in Gorinchem een<br />

primeur. Voor het eerst werden – in navolging van<br />

Hardenberg in 2018 – ook in het zuidwesten van<br />

Nederland de vakbeurzen <strong>Installatie</strong> Vakbeurs<br />

en Elektro Vakbeurs gebundeld, vertelt Kuijsters.<br />

“Een bewuste keuze, omdat in de installatiebranche<br />

projecten steeds vaker integraal worden uitgevoerd.<br />

W- en E-technieken versmelten, wat kennis<br />

van beide branches onontbeerlijk maakt.”<br />

Praktische sessies,<br />

gericht op de werkvloer<br />

De beurs in Gorinchem trok ruim 2.000 vakspecialisten.<br />

Van installateurs tot projectleiders, technische<br />

dienst en monteurs. “Voor hen waren 84<br />

stands ingericht, waar zij konden kennismaken<br />

met de nieuwste producten en noviteiten”, vertelt<br />

Kuijsters. “In de kennistheaters hebben we de ontwikkelingen<br />

in de markt vertaald naar praktische<br />

sessies, gericht op de werkvloer: hoe adviseer en<br />

installeer je een warmtepomp? En hoe kun je klanten<br />

het best informeren over mogelijke subsidies,<br />

zoals de SDE+? Daarnaast waren er lezingen over<br />

het personeelstekort in de branche en over cybersecurity<br />

en BIM. In Hardenberg zullen zulke onderwerpen<br />

opnieuw de revue passeren. Naast de<br />

vertrouwde standhouders zoals Nathan, Remeha,<br />

Alklima en Technische Unie zullen onder andere<br />

10 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Naast<br />

kennisvergaring<br />

wordt in Hardenberg<br />

weer de nadruk<br />

gelegd op<br />

netwerken’<br />

Installateurs, projectleiders, technische diensten en monteurs<br />

kunnen op <strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs kennismaken met<br />

de nieuwste producten en noviteiten.<br />

Daikin, Resideo (Honeywell) en Quinn Radiators<br />

hun opwachting maken. Op E-gebied verwelkomen<br />

we komende editie gereedschapspartijen zoals<br />

Hilti, Wera en De Walt, evenals exposanten gespecialiseerd<br />

in o.a. schakelmateriaal, test- en meetapparatuur,<br />

duurzame energie en paneelbouw.”<br />

Ruimte voor talentontwikkeling<br />

Ook dit jaar wordt OTIB’s Loopbaancentrum weer<br />

gehuisvest op <strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs, met<br />

items zoals het zoeken en vinden van de juiste<br />

baan of juiste medewerkers, carrièrekansen en<br />

ontwikkelings- en opleidingsmogelijkheden. “Op<br />

10, 11 en 12 september wordt vraag en aanbod in<br />

de markt op een laagdrempelige manier bij elkaar<br />

gebracht”, vertelt Kuijsters. “Daarnaast worden<br />

diverse initiatieven ontplooid om meer mensen te<br />

interesseren voor een baan de techniek. Uiteraard<br />

Rensa organiseert opnieuw het <strong>Installatie</strong> Café, waar in een gemoedelijke sfeer gesprekken gevoerd kunnen<br />

worden over de toekomst van de installatie- en elektrobranche. (Beeld: GHIS.NL)<br />

met als doel om het personeelstekort in de branche<br />

op te lossen. Een speciale College Tour laat<br />

3e- en 4e-jaars MBO-studenten niet alleen kennismaken<br />

met de nieuwste producten en technieken,<br />

maar biedt exposanten ook de kans om hun toekomstige<br />

vakcollega’s te ontmoeten.”<br />

Uitgebreide netwerkmogelijkheden<br />

Naast kennisvergaring wordt in Hardenberg de<br />

nadruk gelegd op netwerken. “Immers is Hardenberg<br />

altijd een netwerkbeurs geweest, waar<br />

beursbezoekers en exposanten nieuwe contacten<br />

kunnen opdoen én bestaande relaties de hand<br />

kunnen schudden”, aldus Kuijsters. “De beurs<br />

wordt weer een all-in beurs, inclusief het gewaardeerde<br />

hapje en drankje. Verspreid over de beurs<br />

worden verschillende horecapunten ingericht.<br />

Daarnaast organiseert Rensa opnieuw het <strong>Installatie</strong><br />

Café, waar in een gemoedelijke sfeer gesprekken<br />

gevoerd kunnen worden over de toekomst van<br />

de installatie- en elektrobranche.”<br />

Bedrijven die geïnteresseerd zijn in een stand<br />

kunnen zich aanmelden voor één van de twee<br />

vakbeurzen via www.installatie-vakbeurs.nl of<br />

www.elektrovakbeurs.nl. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 11


PREFAB REGELKOGELKRAAN<br />

GOOIT HOGE OGEN IN DE UTILITEIT ÉN WONINGBOUW<br />

In 2012 startte Belimo met de productfamilie Zone Tight. Inmiddels bestaat deze familie uit vier ventielseries, namelijk de 2-weg en 3-weg<br />

regelkogelkraan QCV, de 2-weg drukonafhankelijke regelkogelkraan PIQCV, de 6-weg regelkogelkraan en de elektronische drukonafhankelijke<br />

regelkogelkraan. Belimo biedt hiermee de ideale oplossing voor energiebesparende, storingsvrije ruimte- en zoneregeling in de krappe<br />

inbouwruimte in de utiliteit.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Belimo<br />

Belimo heeft de Zone Tight servomotoren dit jaar uitgebreid met een digitale servomotor.<br />

In 2014 werd de zone Tight uitgebreid met de<br />

2-weg drukonafhankelijke regelkogelkraan PIQCV,<br />

vertelt Danny de Laater, Manager Technical Support<br />

bij Belimo. “Gelijk werden prachtige utiliteitsprojecten<br />

gescoord, zoals de verduurzaming<br />

van het KPMG Ten Thirty kantoor in Amstelveen.<br />

Maar er waren ook adviseurs, service-installateurs<br />

en OEM-klanten die het product direct toepasten,<br />

bijvoorbeeld in de woningbouw d.m.v. stadsverwarmingsunits.”<br />

Toepassing in<br />

stadsverwarmingsunits<br />

Een adviseur die gelijk de pluspunten van de PI-<br />

QCV zag – zoals een 100% luchtdichte afsluiting<br />

en een zeer laag energieverbruik tussen<br />

de 0,3 en 0,16W – was Andre Pater van Instad<br />

Adviesbureau <strong>Installatie</strong>techniek uit Heerhugowaard.<br />

“Hij zag onder andere voordelen voor<br />

zijn stadsverwarmingsproject Antoniushof in<br />

Montfoort”, aldus De Laater. “Dit project werd<br />

in 2015 uitgevoerd met 80 stuks prefab drukonafhankelijke<br />

PIQCV regelkogelkranen. Prefab<br />

houdt bij Belimo in dat klantwensen standaard<br />

worden toegevoegd. In dit geval ging het om<br />

een stekkerklaar product, waarbij de servomotoren<br />

werden uitgevoerd met 1 meter kabel inclusief<br />

een stekkertrafo en een aansluiting voor<br />

een kamerthermostaat. In navolging van dit<br />

stadsverwarmingsproject heeft Instad Adviesbureau<br />

<strong>Installatie</strong>techniek in 2018 nogmaals<br />

12 | INSTALLATIEENBOUW.NL


de Prefab PIQCV uitvoering toegepast, namelijk<br />

in het stadsverwarmingsproject Schuilhoeve te<br />

Badhoevedorp (178 stuks prefab PIQCV).”<br />

In nieuwbouw en bij renovatie<br />

Naast renovatieprojecten zijn er de afgelopen<br />

jaren ook diverse servicewerken gepasseerd.<br />

“Zoals in Purmerend, bij installatiebedrijf D.S.<br />

Service van Dick Schipper, die de prefab PIQCV<br />

geregeld voorstelt bij particulieren/huiseigenaren”,<br />

vertelt De Laater. “Purmerend is meer<br />

en deels een stadsverwarmingsstad. Dat hier<br />

de prefab PIQCV als vervanging van de oude<br />

thermische 2-weg kranen werd toegepast, heeft<br />

puur te maken met verduurzaming. Want ook<br />

particulieren snappen dat een 100% luchtdichte<br />

afsluiting en een energieverbruik van maar<br />

0,3W in bedrijf maandelijks flink scheelt in de<br />

portemonnee.” ❚<br />

Stadsverwarming in Purmerend, links de oude opstelling en rechts de vervangingsopstelling.<br />

‘Ook particulieren snappen dat<br />

een 100% luchtdichte afsluiting<br />

en een energieverbruik van maar<br />

0,3W in bedrijf maandelijks flink<br />

scheelt in de portemonnee’<br />

Prefab drukonafhankelijke regelkogelkraan PIQCV in stadsverwarmingsproject<br />

Antoniushof in Montfoort.<br />

NIEUW: DE DIGITALE<br />

CQ24A-BAC SERVOMOTOR<br />

Werktuigbouwkundig heeft de Belimo Zone<br />

Tight familie zijn meerwaarde al lang aangetoond.<br />

Maar er zijn ook nog uitdagingen,<br />

vertelt Danny de Laater. “Zo heeft Belimo<br />

de Zone Tight servomotoren dit jaar uitgebreid<br />

met een digitale servomotor. Dit type<br />

servomotor, genaamd CQ24A-BAC, heeft<br />

de mogelijkheid om bus-communicatief te<br />

functioneren. Er is keuze uit BACnet MS/<br />

TP en Modbus RTU. Het instellen hiervan is<br />

nog indrukwekkender: hiervoor gebruik je<br />

gewoon je smartphone!”<br />

De nieuwe CQ24A-BAC digitale servomotor<br />

is onder andere te bewonderen op de<br />

<strong>Installatie</strong>vakbeurs in Hardenberg.<br />

De 80 stuks PIQCV’s zijn stekkerklaar geleverd, waarbij de servomotoren werden uitgevoerd met 1 meter kabel<br />

inclusief een stekkertrafo en een aansluiting voor een kamerthermostaat.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 13


PROJECT DC Bijenkorf<br />

De bouw van het distributiecentrum is de grootste opdracht van H. de Bont Klimaattechniek bv ooit.<br />

DUURZAME KLIMAATINSTALLATIE VOOR<br />

DISTRIBUTIECENTRUM DE BIJENKORF<br />

Op bedrijventerrein Kraaiven in Tilburg is recent het nieuwe distributiecentrum van de Bijenkorf opgeleverd. Vanuit deze nieuwbouw<br />

worden zeven Nederlandse warenhuizen bevoorraad. Ook worden in het dc de e-fulfilmentactiviteiten verricht, die zijn<br />

uitbesteed aan Ingram Micro CLS Benelux. De logistiek dienstverlener heeft in het dc de beschikking over maar liefst 41.553 m²<br />

magazijnruimte, 6.546 m² mezzanine en 3.233 m² kantoorruimte.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld H. de Bont Klimaattechniek bv<br />

De nieuwbouw is turnkey ontwikkeld en gerealiseerd,<br />

conform de hoogste standaarden in<br />

logistiek vastgoed. “Ontwikkelaar HVBM Vastgoed<br />

en Ingram Micro CLS Benelux ambieerden<br />

een BREEAM-NL ‘Outstanding’ gebouw”, vertelt<br />

Ruud van Elsacker, Projectleider bij H. de Bont<br />

Klimaattechniek bv. “Dit hoge duurzaamheidsni-<br />

veau komt onder andere tot uiting in een energiezuinige<br />

en gasloze klimaatinstallatie.”<br />

Unieke opwekkingsinstallatie<br />

H. de Bont Klimaattechniek bv is verantwoordelijk<br />

voor de engineering en uitvoering van alle<br />

werktuigbouwkundige installaties in het distributiecentrum,<br />

behoudens de sanitaire technieken.<br />

“In opdracht van HVBM Vastgoed hebben<br />

wij een WKO-installatie met twee doubletbronnen<br />

gerealiseerd. De bronnen zijn gekoppeld<br />

aan twee water/water-warmtepompen die gebruikmaken<br />

van het koudemiddel HFO-1234ze”,<br />

vertelt Van Elsacker. “Dit koudemiddel heeft<br />

14 | INSTALLATIEENBOUW.NL


DC Bijenkorf PROJECT<br />

‘De warmtepompen maken gebruik<br />

van koudemiddel HFO-1234ze, dat een<br />

GWP-waarde < 1 heeft’<br />

om te zetten (change-over).” Tot slot heeft de<br />

Tilburgse installateur airsocks aangebracht in<br />

de zogenaamde picktorens, die in eigen beheer<br />

door Ingram Micro CLS Benelux zijn gebouwd.<br />

De airsocks zijn gekoppeld aan twee luchtbehandelingskasten<br />

van ieder 44.000 m³/h en<br />

voorzien zowel in de ventilatie, verwarming als<br />

koeling van de picktorens.<br />

H. de Bont Klimaattechniek b.v. heeft airsocks aangebracht in de zogenaamde picktorens, die in eigen beheer<br />

door Ingram Micro CLS Benelux zijn gebouwd.<br />

een GWP-waarde < 1, wat belangrijke credits<br />

oplevert voor de BREEAM-NL-certificering.”<br />

Diverse afgiftesystemen<br />

Voor de warmte- en koude-afgifte in de kantoren<br />

heeft H. de Bont Klimaattechniek bv<br />

4-pijps inductiesystemen geïnstalleerd, waarmee<br />

vraaggestuurd verwarmd en gekoeld kan<br />

worden. In het ‘kale’ warehouse zijn stralingspanelen<br />

voorzien. Een duurzame keuze, omdat<br />

deze panelen op lage temperatuur verwarmen.<br />

“Met dezelfde panelen en leidingtracés kan bovendien<br />

gekoeld worden”, aldus Van Elsacker.<br />

“Simpelweg door de kleppen op de verdeler<br />

“De bouw van het distributiecentrum is de grootste<br />

opdracht van H. de Bont Klimaattechniek bv ooit”,<br />

vertelt Van Elsacker. “Qua omvang, maar ook qua<br />

aantal manuren. Aanvankelijk kregen we alleen<br />

de bouw van de casco hal gegund, maar al gauw<br />

werden hier de BREEAM-NL- en duurzaamheidsambities<br />

van de Bijenkorf en IM aan toegevoegd. En<br />

hoewel we iets meer tijd kregen voor de oplevering,<br />

hebben we alle zeilen moeten bijzetten om deze<br />

opdracht tijdig en goed te voltooien. Dat we hierin<br />

zijn geslaagd, maakt ons super trots.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 15


18.023 Pub IenB18 BFS systemen 95x267 v<strong>2019</strong>.indd 1 14/01/<strong>2019</strong> 13:06:55<br />

SmartControl<br />

Drukbehoud / Expansie / Vacuüm Ontgassing<br />

Bijvulling / Energiebesparing<br />

Geen extra expansievat nodig<br />

Systeemtemperaturen van -10°C<br />

tot 100°C mogelijk<br />

Ontslibbing van het systeem door middel van<br />

deelstroom (afscheiding van zouten, mineralen<br />

en zweefdeeltjes)<br />

Nieuw! SmartControl touchscreen bediening<br />

Reinigingsopening voor handmatige reiniging<br />

van het reservoir<br />

Vacuüm ontgassing van het bijvulwater<br />

Max vulbeveiliging (per interval en hoeveelheid)<br />

Lekkage bewaking<br />

AIR-SEP® ION – compacte onthardingsunit<br />

Onthardingscartridge bewaking<br />

Systeemscheiding CA in toebehoren opgenomen<br />

Toevoer en automatische bijvulling<br />

van water-/glycolmengsels<br />

Multifunctioneel apparaat – alles in een<br />

compacte en plaats besparende unit<br />

Energiebesparing en capaciteitsverhoging<br />

door ontgast medium<br />

Korex Benelux B.V.<br />

T: +31 (0) 172 611719<br />

E: info@korexbenelux.com<br />

I: www.korexbenelux.com<br />

HVAC<br />

PRO<br />

Kwaliteitsvolle rooftop supports,<br />

beschermkanalen en toebehoren<br />

voor het monteren en in dienst<br />

stellen van HVAC&R-installaties.<br />

Eigen studiedienst voor projecten op maat.<br />

Contacteer ons vrijblijvend.<br />

MIDEA<br />

WARMTEPOMP<br />

www.linum.eu<br />

PRO<br />

COP 4.6 / A+++<br />

Fluisterstille werking | Slaapmodus | Turbo mode | Winterregeling -25ºC / +50ºC |<br />

3D luchtcirculatie | 8ºC Temperatuursfunctie | 1W standby | Follow me functie<br />

W W W . M I D E A - N E D E R L A N D . N L<br />

©.023- I&B-19nl<br />

LINUM EUROPE BV - Oosterparkweg 35 H - 2985 SX Ridderkerk<br />

T: 0180-46 35 88 - M: info-nl@linum.eu<br />

4815892-MIDEA-Adv MP warmtepomp 95x130mm-v1.indd 1 04-<strong>03</strong>-19 11:37


DC Bijenkorf PROJECT<br />

DUURZAME EN<br />

TOEKOMSTBESTENDIGE<br />

E-INSTALLATIE<br />

In nauwe samenwerking met de opdrachtgevers en bouwpartners heeft Van Hees Elektrotechniek & ICT–<br />

in zeer korte tijd – een hoogwaardig distributiecentrum weten neer te zetten.<br />

Alle elektrotechnische installaties in het nieuwe distributiecentrum<br />

van de Bijenkorf zijn geëngineerd en aangelegd door Van Hees<br />

Elektrotechniek & ICT. “In opdracht van en in nauwe samenwerking<br />

met ontwikkelaar HVBM Vastgoed en logistiek dienstverlener<br />

Ingram Micro CLS Benelux/de Bijenkorf hebben wij een duurzame en<br />

toekomstbestendige installatie gerealiseerd, conform de BREEAM-NL<br />

‘Outstanding’ eisen”, vertelt directeur Michiel Gersjes.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Van Hees Elektrotechniek & ICT<br />

Van Hees Elektrotechniek & ICT heeft alle spanningsvoorzieningen voor<br />

het distributiecentrum verzorgd. Van de transformator tot en met de bekabelingen<br />

en 100, 250 en 400 Ampère railkokersystemen. “Ook hebben we<br />

de complete data-installatie, het glasvezelnetwerk, de besturingen voor de<br />

toegangscontrolesystemen, een maatwerk beveiligingsinstallatie, een KNX<br />

gebouwbeheer- en domoticasysteem, een geluidsinstallatie en alle nood- en<br />

vluchtwegverlichting gerealiseerd, evenals de complete binnen- en buitenverlichting”,<br />

vertelt projectleider John van Eck. “In de 13 meter hoge distributiehal<br />

zijn vijflaagse picktorens aangebracht, waarin alle verkoopartikelen<br />

worden opgeslagen. Per verdieping zijn 80 gangen ingericht, die wij mochten<br />

verlichten. Voor een optimale zichtbaarheid, zonder risico op verblinding.”<br />

Alle werkzaamheden zijn in eigen beheer en met eigen vakmensen uitgevoerd,<br />

benadrukt Gersjes. “Hierdoor konden we flexibel inspelen op de gebruikerswensen<br />

én een hoog bouwtempo garanderen. In nauwe samenwerking met onze<br />

opdrachtgevers en bouwpartners hebben wij – in zeer korte tijd – een hoogwaardig<br />

distributiecentrum weten neer te zetten. Daar zijn wij ontzettend trots op en<br />

daar willen we alle betrokken partijen graag voor bedanken.” ❚<br />

Totaalaanpak bij Distributiecentrum Bijenkorf<br />

Van Hees Elektrotechniek & ICT levert voor haar opdrachtgevers<br />

een totaalpakket aan diensten. Wij zijn een proactieve partner met<br />

uitgebreide vakkennis. Ontwerp, engineering en energievraagstukken<br />

vormen een belangrijke rode draad tijdens het installatieproces.<br />

Onze totaalaanpak bestaat uit<br />

• Ontwerp & Enginering<br />

• Elektrotechnische installaties<br />

• Datanetwerken & ICT<br />

• Toegangscontrole & CCTV<br />

• Service, onderhoud en beheer<br />

• Beveiliging & systeemintegratie<br />

• Brandveiligheid<br />

& Noodverlichting<br />

• Energie-monitoring /<br />

PV installaties<br />

• Inspecties Nen1010<br />

& Nen3140<br />

UTILITEITSBOUW, WONINGBOUW EN<br />

SERVICE, ONDERHOUD & BEHEER<br />

WWW.VANHEES.COM<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 17


PROJECT DC Bijenkorf<br />

OMVANGRIJKE LUCHTKANALEN IN NIEUW<br />

DISTRIBUTIECENTRUM BIJENKORF<br />

Binnen een strakke planning heeft Riton onder meer het complete<br />

luchtkanalentracé voor het nieuwe distributiecentrum van de Bijenkorf<br />

aangelegd.<br />

Enkele luchtkanalen op het distributiecentrum van de Bijenkorf.<br />

Tekst Tim van Dorsten | Beeld Riton Luchtkanalen<br />

Naast het complete tracé, vanaf de luchtbehandelingskasten tot aan de roosters<br />

en de luchtverdeelslangen, behoorden ook de isolatie en de aluminiumplaatafwerking<br />

van de buitendakse kanalen tot de opdracht. Riton-directeur<br />

Leo Martens kijkt terug op een uitdagend project. “Dat kwam niet alleen door<br />

de naamsbekendheid van de Bijenkorf, maar ook door de strak vastgelegde<br />

planning. We moesten veel werk verzetten in een relatief kort tijdsbestek.”<br />

Het bedrijf uit Deurne is echter niet afhankelijk van ongewenste lange levertijden,<br />

omdat Riton de luchtkanalen in zijn eigen werkplaats fabriceert.<br />

“Hierdoor kunnen we kort schakelen en onze eigen planning bewaken.”<br />

‘We maken de luchtkanalen in<br />

onze eigen werkplaats. Hierdoor<br />

kunnen we kort schakelen en<br />

onze eigen planning bewaken’<br />

Riton is de werkzaamheden eind 2018 gestart, toen de ruwbouw gereed was.<br />

“We zijn begonnen in de kantoren, waarna we de hallen en de dakkanalen geleidelijk<br />

in het proces hebben meegenomen. De luchtkanalen zijn qua volume<br />

meestal omvangrijk en hebben met name in de verlaagde plafonds de meeste<br />

ruimte nodig.” De laatste aanpassingen zijn in mei <strong>2019</strong> gedaan.<br />

Martens roemt de communicatie met de andere partijen, waaronder opdrachtgever<br />

H. de Bont Klimaattechniek. “De samenwerking tussen ons bedrijf en<br />

onze monteurs enerzijds en hun projectleider en hun monteurs anderzijds is<br />

goed. Dat is zeker nodig bij een project als dit.” ❚<br />

Uw betrouwbare partner voor<br />

het leveren en monteren van<br />

luchtkanalen, isolatie en<br />

appendages.<br />

Kijk voor meer informatie op:<br />

www.riton.nl<br />

18 | INSTALLATIEENBOUW.NL


DC Bijenkorf PROJECT<br />

GECERTIFICEERD GEÏSOLEERD<br />

ONDER TIJDSDRUK<br />

‘De gigantisch hoge<br />

tijdsdruk maakte ons werk<br />

een stuk lastiger.’<br />

Armafix leidingdrager: In het distributiecentrum heeft Isol-Protect onder meer de<br />

Armafix-leidingdrager toegepast om de W-installatie te isoleren.<br />

Niet de standaard negen maanden maar ‘slechts’ vijf maanden<br />

de tijd om de W-installatie van het nieuwe distributiecentrum van<br />

Bijenkorf in Tilburg te isoleren. Isolatiebedrijf Isol-Protect deed<br />

het. “We hebben onze werkzaamheden uitgevoerd, terwijl de<br />

inrichting al in volle gang was.”<br />

Tekst Tim van Dorsten | Beeld Isol-Protect<br />

Nerveus was Isol-Protect-directeur Peter Gorka niet, toen Armacell eind mei<br />

de isolatiewerkzaamheden in het nieuwe distributiecentrum van Bijenkorf<br />

in Tilburg kwam controleren om het garantiecertificaat voor de komende<br />

tien jaar uit te geven. “Dankzij onze ervaring van ruim zestig jaar weten<br />

we wat we moeten doen om dit certificaat te behalen. De gigantisch hoge<br />

tijdsdruk maakte ons werk wel een stuk lastiger.”<br />

Het Tilburgse bedrijf is gecertificeerd Armacell-applicateur en heeft gezorgd<br />

voor zo’n 5 kilometer Armaflex-leidingisolatie en zo’n 2.000 m 2<br />

aan Armaflex-plaatmateriaal. In tegenstelling tot andere projecten vond<br />

de inrichting van het distributiecentrum al plaats, toen Isol-Protect de W-<br />

installatie ging isoleren. “Dat maakte ons werk lastiger”, geeft Gorka aan.<br />

“Daarnaast moesten we de W-installatie in vijf maanden isoleren in plaats<br />

van de standaard negen maanden. Dat kwam omdat het lange engineerproces<br />

ervoor zorgde dat de techniekruimtes pas laat werden gerealiseerd.<br />

Dankzij de goede samenwerking hebben we ervoor gezorgd dat alles goed<br />

functioneert.” Zo prijst hij de installateur. “Hij heeft Armafix-leidingdragers<br />

gebruikt en alle leidingen goed geschuurd en gemenied. Dat is ook van<br />

belang om het garantiecertificaat van het Armaflex-Systeem-Garantieplan<br />

te ontvangen.” ❚<br />

isolatietechnieken<br />

bouwkundige brandpreventie<br />

isolatie plaatwerk<br />

Ledeboerstraat 29, 5048 AC Tilburg<br />

Postbus 1181, 5004 BD Tilburg | T 013 - 571 77 40<br />

E info@isol-protect.nl | www.isol-protect.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 19


Smitsair Smitsair adv. 190 adv. x 190 130 x B 130 B 12-01-2015 09:56 Pagina 1<br />

-JETsystemen<br />

Toepassingsgebieden JETsystemen;<br />

• fabriekshallen en lashallen,<br />

• magazijnen en distributiecentra,<br />

• voedselverwerkende industrie,<br />

• sporthallen en zwembaden,<br />

• concertzalen, theaters en discotheken,<br />

• multifunctionele evenementenhallen,<br />

• winkels, bouwmarkten,<br />

• atria en binnentuinen,<br />

• kantoorruimten,<br />

• scholen, klaslokalen,<br />

• horeca,<br />

• kerken.<br />

LUCHTDISTRIBUTIE OP MAAT<br />

• PROJECTMATIGE AANPAK • LUCHTVERDELING OP MAAT • SNELLE INSTALLATIE<br />

• LAAG ENERGIEVERBRUIK • WEINIG TRANSPORTKANALEN NODIG • TOCHTVRIJ EN<br />

HOMOGEEN KLIMAAT • HOOGINDUCEREND SYSTEEM • INCLUSIEF INBEDRIJFSTELLING<br />

• ONDERHOUDSVRIJ • GESCHIKT VOOR KOELING, VERWARMING EN VENTILATIE<br />

SMITSAIR-JETsystemen B.V.<br />

Tel. 0297-564455<br />

Fax 0297-569296<br />

e-mail: jetsystemen@smitsair.nl<br />

internet: www.smitsair.nl<br />

1923<strong>03</strong>-13927_Smitsair 1-2.indd 1 24-04-19 10:29


Waterbehandeling THEMA<br />

BRENG UW CV-INSTALLATIES<br />

EENVOUDIG IN TOPCONDITIE!<br />

Centrale verwarmingsinstallaties zijn complexe systemen, met veel componenten en verschillende<br />

materialen, zoals staal, koper, messing, aluminium, RVS en diverse kunststoffen en<br />

rubbers. De beheersing van de waterkwaliteit in de cv-installatie is cruciaal om corrosie<br />

van deze componenten en materialen te voorkomen. Goed en schoon installatiewater zorgt<br />

bovendien voor een optimale warmteoverdracht en draagt bij aan een hoog rendement, een<br />

reductie van het energieverbruik en een aanzienlijke verlenging van de levensduur van de<br />

installatie(componenten).<br />

Tekst Spirotech en Lieke van Zuilekom |<br />

Beeld Spirotech<br />

Na installatie zorgt het SpiroPure HomeFill-systeem voor een<br />

constante toevoer van suppletiewater en een consistente<br />

waterkwaliteit in kleine, middelgrote en grote huishoudelijke<br />

verwarmingssystemen. (Beeld: @ www.konturlicht.de)<br />

Het SpiroPure ProFill-assortiment omvat drie professionele mobiele<br />

vulsystemen, waarmee u systemen van iedere omvang kunt vullen<br />

met geconditioneerd, ontzilt water in een bypass-opstelling.<br />

(Beeld: @ www.konturlicht.de)<br />

Demineralisatie van verwarmingswater voorkomt<br />

niet alleen verhardende afzettingen in de installatie,<br />

maar heeft ook een positief effect op het<br />

corrosiegedrag. In de markt wordt echter nog te<br />

vaak onderschat dat ongunstige pH-veranderingen<br />

kunnen optreden na ingebruikname van een installatie.<br />

Vooral als de pH binnen een nauw bereik ligt,<br />

zoals bij aluminiummaterialen (8,2 - 8,5). Binnen<br />

de productgroep SpiroPure biedt Spirotech diverse<br />

vul- en reinigingssystemen aan die het (bij)vulwater<br />

voor de centrale verwarmingsinstallatie demineraliseren.<br />

Een speciale mengbedhars elimineert niet<br />

alleen de resterende hardheid en opgeloste zouten<br />

(ionen) uit het verwarmingswater, maar stabiliseert<br />

ook de pH-waarde. Hierdoor voldoet het systeemwater<br />

aan alle richtlijnen van de VDI, ISSO en<br />

WTCB én aan de eisen van ketelfabrikanten.<br />

Huishoudelijke installaties<br />

Het SpiroPure HomeFill-assortiment bestaat uit<br />

drie aanvulsystemen voor kleine, middelgrote en<br />

grote huishoudelijke installaties. Na installatie<br />

zorgt het systeem voor een constante toevoer van<br />

suppletiewater en een consistente waterkwaliteit<br />

binnen het verwarmingssysteem. De geïntegreerde<br />

harscartridge bevat niet alleen een demineralisatiehars,<br />

maar ook een indicator die aangeeft<br />

wanneer de cartridge moet worden vervangen.<br />

Professionele systemen<br />

Het SpiroPure ProFill-assortiment omvat drie professionele<br />

mobiele vulsystemen, waarmee u systemen<br />

van iedere omvang kunt vullen met geconditioneerd,<br />

ontzilt water in een bypass-opstelling.<br />

De ProFill producten zijn gemonteerd op een<br />

robuuste en gemakkelijk te verplaatsen trolley en<br />

beschikken over een ingebouwde magnetische<br />

vuilafscheider, een zeeffilter en een pomp. De Pro-<br />

Fill pH Control ontziltingshars betreft een speciale<br />

hars die het systeemwater ontzilt tot waarden onder<br />

de 100 μS/cm en die de pH-waarden aanpast<br />

naar het gewenste niveau. ❚<br />

DE SPIROTECH VUL- EN REINIGINGSSYSTEMEN<br />

KENMERKEN ZICH DOOR:<br />

Maximaal rendement: de systemen verwijderen alle hardheid (calcium, magnesium)<br />

uit het water, waardoor ketelsteen en kalkafzettingen worden voorkomen.<br />

Optimale bescherming: door het verwijderen van alle zouten uit het verwarmingswater<br />

zal de corrosiedruk verminderen.<br />

pH gestabiliseerd: elke liter vulwater wordt gestabiliseerd naar de zuurtegraad (pH),<br />

voor een langdurig probleemloze werking van de installatie.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 21


THEMA Waterbehandeling<br />

VOOR EEN OPTIMAAL WERKENDE CV-INSTALLATIE ZIJN ONTLUCHTERS, LUCHT- EN VUILAFSCHEIDERS ONONTBEERLIJK<br />

WEG MET LUCHT EN VUIL!<br />

Om de installatie efficiënt te ontluchten, heeft Caleffi recent de DiscalSlim<br />

geïntroduceerd; een zeer compacte en universele luchtafscheider.<br />

In het installatiewater van verwarmingssystemen in grondgebonden woningen, appartementencomplexen en utiliteitsgebouwen komen nog te<br />

vaak en te veel luchtbellen en vuildeeltjes voor. Dit leidt tot weerstand in de installatie en een verhoogde corrosiedruk, met debiet- en vermogensverliezen<br />

én beschadigingen aan pompen, kleppen, afsluiters, regelaars en warmtewisselaars tot gevolg. Het uitgebreide assortiment<br />

ontluchters, lucht- en vuilafscheiders van Caleffi gaat hiermee de strijd aan.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Caleffi<br />

“Wanneer cv-water langdurig ongereinigd door<br />

het verwarmingssysteem stroomt, ontstaan vuildeeltjes<br />

zoals roest en magnetiet die de werking<br />

van de verschillende componenten negatief<br />

kunnen beïnvloeden”, vertelt Mauro Manfredi,<br />

General Manager van Caleffi. “Teveel zuurstof in<br />

de leidingen werkt dit extra in de hand. Voor een<br />

optimaal werkende cv-installatie zijn ontluchters,<br />

lucht- en vuilafscheiders dan ook onontbeerlijk.<br />

Dit geldt tevens voor gedegen onderhoud en service,<br />

waar de installatiebedrijven een grote rol in<br />

kunnen spelen.” Tijdens het jaarlijkse onderhoud<br />

dient het vuil dat de vuilafscheiders hebben opgevangen,<br />

te worden verwijderd. “Daarnaast moet<br />

het cv-water bij de opstart, bijvulling én het jaarlijkse<br />

onderhoud worden ontlucht.”<br />

Om een goede en efficiënte ontluchting en vuilafscheiding<br />

te borgen, produceert en levert Caleffi<br />

complete productfamilies. Op basis van messing<br />

en kunststof en in diverse afmetingen, zodat voor<br />

iedere toepassing en iedere vraag een passende<br />

oplossing kan worden geboden. “Productontwikkeling<br />

en -verbetering is bij Caleffi een continu<br />

proces, waarbij we focussen op een optimale efficiëntie,<br />

een minimaal drukverlies en een maximaal<br />

installatiegemak”, vertelt Manfredi. “Dit<br />

heeft onder andere geleid tot de introductie van<br />

onze universele, draaibare modellen, waardoor installateurs<br />

steeds hetzelfde toestel kunnen plaatsen.<br />

Ongeacht de beschikbare ruimte of het bestaande<br />

leidingverloop (horizontaal of verticaal).<br />

In plaats van steekproefsgewijs onze producten te<br />

Dankzij een speciaal ontworpen interne constructie<br />

wordt het drukverlies tot een minimum herleid.<br />

Een speciale vortex-techniek (mini-wervelingen) voert<br />

zelfs de kleinste luchtbellen af uit het circuit.<br />

22 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Waterbehandeling THEMA<br />

waar de vervuiling het grootst is. “Het installatiewater<br />

wordt vervolgens in een bypass door de<br />

DirtmagClean geleid, waar speciale filterschijven<br />

zelfs de kleinste vervuiling opvangen. Een speciale<br />

magneetband houdt alle magnetiet in het cvwater<br />

tegen, met een volledig zuivere installatie<br />

als resultaat.”<br />

Met name in de cv-installaties in oudere gebouwen bevindt zich doorgaans veel vervuiling,<br />

waarmee de DirtmagClean op unieke wijze de strijd aangaat.<br />

controleren, wordt bij Caleffi ieder toestel 100%<br />

op zijn werking getest. Zodat we een optimale<br />

kwaliteit kunnen garanderen.”<br />

Unieke geautomatiseerde<br />

vuilafscheider<br />

Tijdens de ISH-beurs in Frankfurt introduceerde<br />

Caleffi de DirtmagClean, die speciaal is ontwikkeld<br />

voor utiliteitsgebouwen. “Met name in de cvinstallaties<br />

in oudere gebouwen bevindt zich<br />

doorgaans veel vervuiling, waarmee de Dirtmag-<br />

Clean op unieke wijze de strijd aangaat”, vertelt<br />

Manfredi. De geautomatiseerde vuilafscheider<br />

met elektronische aansturing kan naar wens in<br />

het primaire (opwekkingsinstallatie) of secundaire<br />

circuit worden geplaatst, afhankelijk van<br />

Universele luchtafscheider<br />

Om de installatie efficiënt te ontluchten, heeft<br />

Caleffi recent de DiscalSlim geïntroduceerd; een<br />

zeer compacte en universele luchtafscheider. “De<br />

DiscalSlim-serie is bijzonder geschikt voor installatie<br />

onder de ketel”, aldus Manfredi. “Dankzij<br />

een speciaal ontworpen interne constructie<br />

wordt het drukverlies tot een minimum herleid.<br />

Een speciale vortex-techniek (mini-wervelingen)<br />

voert zelfs de kleinste luchtbellen af uit het<br />

circuit. Nadat voldoende luchtbellen verzameld<br />

zijn, duwen de luchtbellen de vlotter omlaag<br />

zodat het ontluchtingsventiel opent en de lucht<br />

kan ontsnappen. Een volledig ontluchte installatie<br />

is het resultaat, waarmee problemen zoals<br />

geluidsoverlast, corrosie, plaatselijke oververhitting<br />

en mechanische beschadigingen definitief<br />

tot het verleden behoren.” ❚<br />

DIRTMAG ®<br />

Kunststof vuilafscheider<br />

met magneet<br />

Serie 5453<br />

• Verwijdert alle metalen en vuildeeltes, tot 5 µm, uit de installatie<br />

• Langere periode tussen onderhoudsbeurten door grote opvangruimte<br />

van vuildeeltjes onderaan<br />

• Uiterst snelle en makkelijke reiniging dankzij de verwijderbare<br />

magnetische band aan de buitenzijde en een spuikraan met groot debiet<br />

• Voorzien van manuele ontluchter<br />

• Horizontale en verticale installatie mogelijk door verstelbare aansluiting<br />

• Zeer laag drukverlies<br />

Centrale verwarming: het hart van de installatie<br />

www.caleffi.com<br />

cale1950429_dEXE_A5orizz_ADV_serie545302_DIRTMAG_197x130_I&B.indd 1 20/05/19 11:22<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 23


THEMA Waterbehandeling<br />

‘Veel installateurs plaatsen wel waterbehandelingstoestellen, maar het is doorgaans niet meteen hun core business.’<br />

‘WATERBEHANDELING IS GEEN LUXEFENOMEEN’<br />

Aqua Belgica, de Belgische Federatie voor Waterbehandeling, wil installateurs meer vertrouwd maken met de algemene principes en<br />

voordelen van waterbehandeling. “Sommige installateurs lijken te denken dat waterbehandeling iets is dat je mensen moet aansmeren,<br />

terwijl het juist een uitstekende investering is”, klinkt het.<br />

Tekst Filip Van der Elst | Beeld Pixabay<br />

Aqua Belgica is de beroepsvereniging van<br />

waterbehandelingsbedrijven. Deze federatie<br />

poogt de sector te representeren naar de overheden,<br />

de industrie samen te brengen en de<br />

sector te promoten. Aqua Belgica bevat onder<br />

meer fabrikanten, distributeurs en dealers. Nick<br />

Govaert, ondervoorzitter van Aqua Belgica:<br />

“Enkel de sanitaire installateurs en installatiebedrijven<br />

ontbreken voorlopig nog een beetje<br />

in onze ledenkring. Veel installateurs plaatsen<br />

wel waterbehandelingstoestellen, maar het is<br />

doorgaans niet meteen hun core business.”<br />

After Sales<br />

Nochtans vergt waterbehandeling wel een deskundige<br />

aanpak, aldus Govaert: “Het is niet<br />

zomaar ‘fit and forget’, waarbij de installateur<br />

er zich na de plaatsing niet meer over moet bekommeren.<br />

Er is een professionele After Sales<br />

‘Waterbehandeling<br />

is niet zomaar<br />

fit and forget’<br />

nodig. Daarom raden we installateurs, die waterbehandelingsproducten<br />

wensen te verkopen en<br />

te installeren, aan om daarvoor een beroep te<br />

doen op een professionele partner om hen te<br />

ondersteunen in de dienstverlening achteraf. We<br />

moeten onthouden dat een waterbehandelingstoestel<br />

geen wasmachine is: het is een toestel<br />

dat het water dat mensen drinken behandelt,<br />

en dat gaat gepaard met een verhoogde verantwoordelijkheid<br />

voor wie het plaatst.”<br />

Aqua Belgica wil de kennis van waterbehandeling<br />

bij de gewone installateur verhogen. “In tegenstelling<br />

tot een specialist in waterbehandeling komt<br />

de installateur gemakkelijk en vaak over de vloer<br />

bij de particulier. Voor de eindklant is hij in heel<br />

wat gevallen het eerste aanspreekpunt voor advies.<br />

Daarom is het jammer dat niet altijd het juiste<br />

advies gegeven wordt. Een installateur die een<br />

nieuwe boiler plaatst, doet er goed aan om zijn<br />

klant ook te informeren over de waterhardheid en<br />

de mogelijke negatieve gevolgen hiervan op zijn<br />

sanitaire installatie. In geval van een verhoogde<br />

waterhardheid doet hij er goed aan een waterontharder<br />

aan te bevelen. Anders bestaat de kans dat<br />

de boiler enkele jaren later alweer is dicht geslibt<br />

ten gevolge van kalkaanslag.” Verder loopt het<br />

volgens Govaert soms ook mis bij de plaatsing:<br />

“Een toestel dat verkeerd geïnstalleerd of slecht<br />

afgesteld is, zal niet naar behoren werken.”<br />

24 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Waterbehandeling THEMA<br />

‘Wie een badkamer van 15.000 euro plaatst en daar hard water doorjaagt, zal al na enkele maanden de negatieve gevolgen van kalkaanslag vaststellen.’<br />

Gesofisticeerdere badkamers<br />

Waterbehandeling is een boeiende sector, vindt<br />

Govaert. De aandachtspunten verschuiven immers:<br />

“België hoort al decennialang bij de koplopers<br />

inzake kwaliteit van het leidingwater. Maar er is<br />

wel steeds meer vraag naar betere kwaliteit van<br />

het water voor specifieke toepassingen. Zo zijn de<br />

sanitaire installaties in badkamers steeds gesofisticeerder<br />

geworden: denk maar aan stoomcabines<br />

en regendouches. Daardoor gaat er meer aandacht<br />

naar de aanwezigheid van kalk in het water. Daarnaast<br />

zien we, op huishoudelijk vlak, dat er nog heel<br />

wat mensen een probleem hebben met de smaak<br />

van het leidingwater. Daarom zien we steeds meer<br />

drinkwatersystemen opduiken, die de smaak van het<br />

leidingwater verbeteren.”<br />

‘België hoort al decennialang bij de koplopers inzake kwaliteit van het leidingwater.<br />

Maar er is wel steeds meer vraag naar betere kwaliteit van het water voor specifieke toepassingen.’<br />

Het imago van waterbehandeling is soms nog voor<br />

verbetering vatbaar, aldus Govaert: “Sommige installateurs<br />

lijken te denken dat waterbehandeling iets is<br />

dat je mensen moet proberen aan te smeren. Maar<br />

wie een badkamer van 15.000 euro plaatst en daar<br />

hard water doorjaagt, zal al na enkele maanden de<br />

negatieve gevolgen van kalkaanslag vaststellen. Met<br />

een goede waterontharder bij is die badkamer 10<br />

jaar later wél nog in uitstekende staat. Een waterontharder<br />

is allesbehalve een luxeding, maar wel een<br />

broodnodige investering in elk huishouden. Het is<br />

daarom een interessante business opportunity voor<br />

installateurs, omdat zo’n toestel in de meeste gevallen<br />

snel en gemakkelijk geplaatst kan worden.“ ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 25


THEMA Waterbehandeling<br />

UNIEK ONDERDRUKMEMBRAAN<br />

VERBETERT DE KWALITEIT VAN UW INSTALLATIEWATER<br />

EN HOUDT DE PH-WAARDE OPTIMAAL<br />

Met de AIR-SEP® 4.0 zet fabrikant KOREX Benelux een nieuwe standaard<br />

in het drukbehoud en de ontluchting, vacuümontgassing,<br />

expansie, vuilopvang, reiniging en bijvulling van verwarmings-, koelen<br />

vriesinstallaties. Met als resultaat: optimaal inzicht, een nog hoger<br />

rendement, minimale storingen, eenvoudiger onderhoud én een<br />

aanzienlijk langere levensduur van uw installaties.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld KOREX BENELUX<br />

Met de AIR-SEP © 4.0 zet KOREX Benelux een nieuwe standaard in het drukbehoud<br />

en de ontluchting, vacuümontgassing, expansie, vuilopvang, reiniging en bijvulling<br />

van verwarmings-, koel- en vriesinstallaties. (Beeld: TMPT SCHUETZ)<br />

26 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Waterbehandeling THEMA<br />

Om voldoende ruimte voor het membraan te creëren, is de zuigleiding bij<br />

de AIR-SEP © 4.0 buitenlangs geplaatst. Hierdoor wordt het onderhoud ook<br />

aanzienlijk vereenvoudigd. (Beeld: TMPT SCHUETZ)<br />

Het onderdrukmembraan in de nieuwe AIR-SEP © opent zichzelf volledig<br />

automatisch, zodra de onderdruk in de expansie- en ontgassingstank te groot<br />

wordt. Als een long die de installatie vult. (Beeld: TMPT SCHUETZ)<br />

‘Het onderdrukmembraan<br />

opent zichzelf volledig<br />

automatisch, zodra<br />

de onderdruk in de<br />

expansie- en ontgassingstank<br />

te groot wordt’<br />

“Het installatiewater in de nieuwe AIR-SEP® 4.0 is te allen tijde gescheiden<br />

van de atmosfeer”, vertelt dhr. M.G. van Gorsel, directeur van KOREX<br />

Benelux. “Onder meer dankzij een uniek onderdrukmembraan, dat in de<br />

expansie- en ontgassingstank van de AIR-SEP® 4.0 wordt geplaatst en<br />

diverse unieke voordelen biedt.”<br />

Wat is er nieuw?<br />

“Het onderdrukmembraan in de nieuwe AIR-SEP® opent zichzelf volledig<br />

automatisch, zodra de onderdruk in de expansie- en ontgassingstank te<br />

groot wordt. Als een long die de installatie vult. De onderdruk wordt in de<br />

tank in stand gehouden, waardoor de ontgassing nog efficiënter is. Hierdoor<br />

verbetert de kwaliteit van het installatiewater aanzienlijk en blijft de<br />

pH-waarde optimaal. Corrosie, vervuiling en rendementsverliezen worden<br />

bovendien tot een minimum beperkt. Dat maakt de nieuwe AIR-SEP® 4.0<br />

uniek in de markt. Niet voor niets hebben wij onlangs een patent voor<br />

deze techniek aangevraagd.”<br />

Het onderdrukmembraan is ontwikkeld in Duitsland, is van een zeer hoge<br />

kwaliteit en kan 100°C watertemperaturen zonder problemen aan, vertelt<br />

Van Gorsel. “Om voldoende ruimte voor het membraan te creëren, is de<br />

zuigleiding bij de AIR-SEP® 4.0 buitenlangs geplaatst. Hierdoor wordt het<br />

onderhoud ook aanzienlijk vereenvoudigd.”<br />

Eenvoudige integratie<br />

Net zoals bij de nieuwe AIR-SEP® AS-T SmartControl drukbehoudstations<br />

zijn bij de AIR-SEP® 4.0 instroombochten niet meer nodig, waardoor in<br />

plaats van 3 slechts 2 aansluitingen voldoen. “Hierdoor wordt integratie<br />

in nieuwe en bestaande watervoerende systemen vergemakkelijkt en<br />

ontgassing in de installatie geoptimaliseerd”, aldus Van Gorsel. “Aan de<br />

installatie kunnen optioneel een onthardingsbuis en magneet worden toegevoegd,<br />

waarmee zouten, mineralen, magnetiet en andere vervuilingen<br />

nog efficiënter uit het water in de expansie- en ontgassingstank kunnen<br />

worden gefilterd. Dankzij een continue drukbewaking blijft de systeemdruk<br />

in de AIR-SEP® optimaal. In plaats van periodiek water te ontgassen,<br />

worden ontgassingsinterval en -looptijd exact afgestemd op de actuele<br />

installatiestatus.”<br />

Nieuwe functies<br />

Controle van de ontharder en magneet geschiedt via een volledig geïntegreerd<br />

en vrij programmeerbaar microprocessor controlesysteem,<br />

dat tevens volautomatisch drukbehoud, ontluchting, vacuümontgassing,<br />

expansie, vuilopvang, reiniging en bijvulling met vacuüm ontgast water<br />

regelt en bewaakt. Van Gorsel: “De kleurendisplay van de touchscreen is<br />

eenvoudig te bedienen met een vingertop of invoerpen. Een verbeterde<br />

MODBUS/TCP interface maakt beheer op afstand mogelijk. In de toekomst<br />

wordt hier nog een BACnet gateway aan toegevoegd. Bovendien<br />

onderzoeken we de mogelijkheden voor monitoring en service op afstand<br />

door KOREX Benelux. Zodat installateurs en eindgebruikers nog meer worden<br />

ontzorgd.”<br />

De AIR-SEP® 4.0 is vanaf 1 juli <strong>2019</strong> leverbaar. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 27


Dedemsvaart Oegema<br />

E-installaties leveren belangrijke<br />

bijdrage aan duurzaamheidsambitie<br />

Oegema Transport Dedemsvaart BV<br />

(Inter)nationaal transportbedrijf Oegema Transport Dedemsvaart BV zet hoog in op duurzaamheid. In verschillende fases worden niet alleen<br />

de traditionele TL-buizen vervangen door LED-verlichting, maar zijn ook alle gebouwdaken voorzien van zonnepanelen. In totaal zijn 8.412<br />

zonnepanelen geïnstalleerd, met een totaalvermogen van 2,4 megawattpiek en een jaarlijkse stroomopwekking van 2,1 miljoen kilowattuur.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Robin Strijker / Linde Kroon en Mark van Dijk / Hager<br />

In verschillende fases zijn alle gebouwdaken van Oegema Transport Dedemsvaart BV voorzien van zonnepanelen.<br />

28 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Oegema Dedemsvaart<br />

‘Om problemen met de<br />

omvormers te voorkomen,<br />

mocht het spanningsverlies<br />

maximaal 1% bedragen’<br />

Voor de verdelertechniek heeft Linde Kroon Elektrotechniek BV een beroep<br />

gedaan op Hager.<br />

“Op basis van onze bevindingen en de vraagstelling van Oegema Transport<br />

Dedemsvaart BV hebben wij een ontwerp voor de verdelerinstallatie gemaakt,<br />

rekening houdend met de warmteontwikkeling in de verdelers en met eventuele<br />

spanningsverliezen.”<br />

Als huisinstallateur is Linde Kroon Elektrotechniek BV nauw betrokken bij de<br />

verduurzaming van Oegema Transport Dedemsvaart BV. “In 2016 kreeg Zonnegilde<br />

BV uit Kampen de opdracht voor de levering en montage van ruim<br />

4.000 zonnepanelen voor de bestaande gebouwen gegund”, vertelt Marc<br />

Nijman, directeur en mede-eigenaar van Linde Kroon Elektrotechniek BV. “Wij<br />

werden door Zonnegilde BV ingeschakeld voor het AC-gedeelte. Van de aansluitingen<br />

op het net-trafostation tot en met de complete verdelertechniek, de<br />

bekabelingen en de schakelingen richting de omvormers.<br />

Ook hebben wij de afgelopen twee jaar de elektrotechnische installaties verzorgd<br />

in twee nieuwe warehouses voor Oegema Transport Dedemsvaart BV,<br />

waarvan de laatste begin dit jaar is opgeleverd. Zonnegilde BV kreeg ook hier<br />

de opdracht voor de levering en montage van ruim 4.500 zonnepanelen; wij<br />

werden opnieuw door Zonnegilde BV ingeschakeld voor het AC-gedeelte.”<br />

Verdelertechniek op maat<br />

Voor de verdelertechniek heeft Linde Kroon Elektrotechniek BV een beroep<br />

gedaan op Hager. “De lijnen met Hager zijn altijd kort”, vertelt Nijman.<br />

“Vragen worden direct beantwoord en de producten zijn prijstechnisch<br />

heel interessant. Bovendien heeft Hager veel kennis in huis, die zij<br />

graag met hun klanten delen. Ook van grotere verdelertechnieken (tot<br />

6.000 Ampère).” Jan Wassink, accountmanager bij Hager: “Samen met<br />

Linde Kroon Elektrotechniek BV hebben wij de locatie in Dedemsvaart<br />

bezocht, om een indruk te krijgen van de bestaande technieken, beschikbare<br />

ruimtes en mogelijke uitdagingen in het project. Op basis van onze<br />

bevindingen en de vraagstelling van Oegema Transport Dedemsvaart BV<br />

hebben wij vervolgens een ontwerp voor de verdelerinstallatie gemaakt,<br />

rekening houdend met de warmteontwikkeling in de verdelers en met<br />

eventuele spanningsverliezen. Om problemen met de omvormers te voorkomen,<br />

mocht het spanningsverlies maximaal 1% bedragen.”<br />

Voor de bestaande bouw heeft Hager twee hoofdverdelers van tweemaal<br />

400 Ampère ontworpen, vertelt Nijman. “Hager paneelbouwpartner PS Nederland<br />

heeft de hoofdverdelers gebouwd en bij ons aangeleverd, waarna<br />

onze monteurs de installatie in het werk hebben verzorgd. Beide hoofdverdelers<br />

beschikken over een aantal groepen, dat rechtstreeks aan de omvormers<br />

is gekoppeld. Het net-trafostation zorgt voor de voeding van de eerste verdeler,<br />

terwijl een bestaande hoofdverdeler in de voeding van de tweede hoofdverdeler<br />

voorziet.” De montagewerkzaamheden vonden gelijktijdig plaats<br />

met de montage van 2.762 zonnepanelen op het dak van een naastgelegen<br />

bedrijfspand, dat tevens door Zonnegilde BV en Linde Kroon Elektrotechniek<br />

BV is uitgevoerd.<br />

Oog voor efficiëntie en budget<br />

In navolging van de bestaande bouw zouden ook de zonnepanelen van de<br />

nieuwbouw aan de centrale net-trafo worden gekoppeld. “Bepaald geen sinecure,<br />

vanwege de grote afstanden die hiervoor overbrugd moesten worden”,<br />

aldus Wassink. “Om te lange en te dikke kabels te voorkomen, hebben we de<br />

E-installateur geadviseerd om hiervoor railkokers toe te passen. Echter hangt<br />

hier een prijskaartje aan, waarna toch is besloten om de afstanden tot de trafo in<br />

te perken.” Nijman: “Voor de nieuwbouw is een extra net-trafostation geplaatst.<br />

Deze trafo is direct naast het pand geïnstalleerd, waardoor de omvormers – met<br />

meerdere kabels – direct op de trafo konden worden aangesloten. Een verdelerinstallatie<br />

was hierdoor niet meer nodig. Wel hebben we in deze gebouwen overspanningsbeveiligingen<br />

en werkschakelaars van Hager gemonteerd.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 29


Gemeentehuis Zuidplas<br />

DUURZAME NIEUWBOUW<br />

VOOR GEMEENTE ZUIDPLAS<br />

De gemeente Zuidplas heeft op 3 juni haar nieuwe gemeentehuis in Nieuwerkerk aan den IJssel in gebruik genomen.<br />

De gemeente Zuidplas heeft op 3 juni haar nieuwe gemeentehuis in Nieuwerkerk aan den IJssel in gebruik genomen. Tijdens het project stonden<br />

duurzaamheid, gezondheid en comfort centraal. “Het ontwerp en de bouw zijn uitgevoerd conform de BREEAM-NL ‘Excellent’ certificeringscriteria”,<br />

vertelt Martin van Dijk, Projectleider W bij Lomans Capelle.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Lomans Capelle<br />

De totaalinstallateur uit Capelle aan den IJssel is<br />

verantwoordelijk voor de complete werktuigbouwkundige<br />

en elektrotechnische installatie. Van de<br />

verwarming, koeling en ventilatie tot en met de<br />

elektravoorzieningen, LED-verlichting, inbraak- en<br />

brandmeldinstallatie en toegangscontrolesystemen.<br />

Dochteronderneming Montage Jongens<br />

installeerde de zonnecollectoren op het dak, terwijl<br />

een tweede dochter – De Groene Jongens –<br />

instond voor de BREEAM-begeleiding.<br />

Uitgekiende klimaatinstallatie<br />

“Op het dak van de nieuwbouw zijn twee warmtepompen<br />

geplaatst, die warmte en koude leveren<br />

aan de luchtbehandelingskasten in de<br />

technische ruimte en aan de naregelingen in het<br />

gebouw”, vertelt Van Dijk. “Voor de lokale naregeling<br />

hebben wij plafondinductieunits toegepast,<br />

waarmee zowel verwarmd als gekoeld kan<br />

worden. Deze vraaggestuurde ventilatie wordt<br />

niet alleen gestuurd op temperatuur, maar ook<br />

30 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Zuidplas Gemeentehuis<br />

op CO 2<br />

. Ook wordt er vloerverwarming en vloerkoeling<br />

toegepast in de publieke ruimtes, zoals<br />

het atrium en klantenadviesdeel. In een aantal<br />

ruimtes zijn klimaatplafonds geïnstalleerd, waaronder<br />

de publieke ruimtes, trouwzaal, raadzaal<br />

en twee bijeenkomstruimtes.”<br />

Waterbesparende maatregelen<br />

In de sanitaire ruimtes zijn waterbesparende<br />

toiletten met een 4 liter spoeling geïnstalleerd.<br />

Van Dijk: “Elke toiletgroep beschikt over een afsluitklep<br />

in de waterinstallatie, die aan de verlichtingsinstallatie<br />

is gekoppeld. Zodra medewerkers<br />

of bezoekers de toiletruimtes betreden en het licht<br />

inschakelen, opent de afsluitklep automatisch en<br />

wordt de druk op het waterleidingnet opgebouwd.<br />

Hierdoor wordt geen water verspild, bijvoorbeeld<br />

wanneer een toilet doorloopt of als een kraan<br />

blijft openstaan.”<br />

Op het dak van de nieuwbouw zijn twee warmtepompen geplaatst, evenals een groot aantal zonnecollectoren.<br />

‘Het ontwerp en de bouw zijn uitgevoerd<br />

conform de BREEAM-NL ‘Excellent’<br />

certificeringscriteria’<br />

Omvormers voor de PV-installatie.<br />

Werkplek in het nieuwe gemeentehuis.<br />

Virtual Reality tour<br />

Lomans Capelle en bouwkundig aannemer Heembouw<br />

hebben het ontwerp voor het gemeentehuis<br />

uitgewerkt in Revit en virtueel opgeleverd. “Vervolgens<br />

hebben we de gemeente Zuidplas uitgenodigd<br />

voor een VR-tour door het gebouw”, vertelt<br />

Van Dijk. “Dat werd zeer gewaardeerd. Naar<br />

aanleiding van deze tour zijn nog enkele optimalisaties<br />

doorgevoerd, waarna we in juni 2018 met<br />

de bouw zijn gestart. Afgelopen april is de nieuwbouw<br />

opgeleverd, tot grote tevredenheid van alle<br />

betrokken partijen.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 31


We innovate. Create.<br />

Together with you. A better climate.<br />

Hydraulisch balanceren<br />

nu gemakkelijker dan ooit!<br />

dynamx One is de eerste regelafsluiter op de markt<br />

met geïntegreerde Bluetooth ® gebruikersinterface.<br />

Een logische stap. Want eindgebruikers bedienen hun<br />

HVAC-systeem nu al draadloos. Waarom als installateur<br />

niet draadloos inbedrijfstellen?<br />

Vraag hem gratis aan via:<br />

info@belparts.com<br />

www.belparts.com


Zuidplas Gemeentehuis<br />

HELDERE BREEAM-COMMUNICATIE<br />

DANKZIJ HANDIGE APP<br />

Het nieuwe gemeentehuis van de gemeente Zuidplas in Nieuwerkerk aan den IJssel is gebouwd volgens de BREEAM-NL ‘Excellent’ certificeringscriteria.<br />

Om het BREEAM-proces in goede banen te leiden en eventuele opleverpunten eenduidig vast te leggen, hebben aannemer<br />

Heembouw en installateur Lomans Capelle gekozen voor de software van Ed Controls.<br />

Tekst Lomans Capelle | Beeld Kees Winkelman<br />

(Beeld: Kees Winkelman)<br />

“Per locatie hebben we een ticket<br />

aangemaakt en de foto’s en data van de<br />

installaties toegevoegd.”<br />

Om een BREEAM-certificatie te kunnen behalen,<br />

is voldoende bewijslast van groot belang. “Als<br />

installateur moeten wij kunnen aantonen dat de<br />

BREEAM-punten die wij bij de aanvraag hebben<br />

geformuleerd, ook daadwerkelijk zijn uitgevoerd”,<br />

vertelt Martin van Dijk, Projectleider W bij Lomans<br />

Capelle. “Voor de zichtbare installaties is dit geen<br />

probleem. Echter om ook de weggewerkte installaties<br />

in de vloeren, wanden en plafonds inzichtelijk<br />

te maken, hebben wij gebruikgemaakt van<br />

Ed Controls. In deze app hebben wij onze werktekeningen<br />

ingeladen. Vervolgens hebben wij op<br />

de gebouwplattegronden de posities van onze installaties<br />

aangegeven. Per locatie hebben we een<br />

ticket aangemaakt en de foto’s en data van de<br />

installaties toegevoegd: van de vloerverwarmingsvelden<br />

tot en met de afsluitkleppen in de sanitaire<br />

installaties. Daarnaast hebben we in de app de<br />

status van onze opleverpunten bijgehouden. Via<br />

een meekijkfunctie hield de commissioningmanager<br />

24/7 een vinger aan de pols.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 33


PROJECT HUB Eindhoven<br />

DUURZAME EN EFFICIËNTE LUCHT- EN<br />

KOELTECHNIEK VOOR ‘HUB EINDHOVEN’<br />

Buitenzijde van de nieuwbouw.<br />

De bouw van het nieuwe, grootschalige Europees sorteercentrum van pakketvervoerder DPD Nederland op bedrijventerrein Westfields in<br />

Oirschot bij Eindhoven is gereed. ‘HUB Eindhoven’ omvat een distributiehal van ca. 18.000 m² met daarboven een kantoor van ca. 3.000 m²,<br />

verdeeld over drie bouwlagen. Ook is er een drielaagse parkeergarage voor 49 bestelbussen en 230 personenauto’s gerealiseerd. In totaal<br />

neemt de nieuwbouw ca. 88.000 m² in beslag. In een later stadium is nog een uitbreiding met 36.000 m² mogelijk. Kloppend hart van de sorteerfabriek<br />

is een hypermodern sorteersysteem van 900 meter met een piekcapaciteit van 50.000 pakketten per uur.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld HOMIJ Technische <strong>Installatie</strong>s en Western Airconditioning<br />

In samenwerking met VolkerWessels-bedrijven SDK<br />

Vastgoed, Systabo, WSP Infra, Aveco de Bondt en<br />

Stam + De Koning heeft HOMIJ Technische <strong>Installatie</strong>s<br />

het nieuwe sorteercentrum gerealiseerd.<br />

“In dit project waren wij verantwoordelijk voor<br />

de E- en W-technieken”, vertelt Ronald Driessen,<br />

Projectleider bij HOMIJ Technische <strong>Installatie</strong>s.<br />

“Van de energievoorziening en het datanetwerk<br />

tot en met de glasvezelbekabeling, brandmeld- en<br />

ontruimingsinstallatie, blikseminstallatie en LEDverlichting.<br />

En van de verwarming tot en met de<br />

lucht- en koeltechniek, hemelwaterafvoeren, gasblusinstallatie<br />

en alle sanitaire installaties.”<br />

Eén contactpersoon voor de<br />

complete lucht- en koeltechniek<br />

In opdracht van HOMIJ Technische <strong>Installatie</strong>s<br />

heeft Western Airconditioning onder meer een<br />

koudwatermachine en luchtbehandelingskast<br />

geleverd, evenals diverse ventilatorconvectoren,<br />

splitsysteem airconditioners en WTW-units.<br />

“Hierdoor hadden we te maken met slechts één<br />

contactpersoon voor de complete lucht- en koeltechniek<br />

in het sorteercentrum”, vertelt Driessen.<br />

“Dit bood niet alleen logistieke voordelen,<br />

maar maakte ook een optimale afstemming van<br />

de installatietechniek mogelijk.” Alle installaties<br />

zijn gefaseerd op het project aangeleverd,<br />

vertelt hij, waarna HOMIJ de installatie heeft<br />

verzorgd. Vervolgens stond Western Airconditioning<br />

in voor de koeltechnische montage en<br />

handelingen van de splitsysteem airconditioners<br />

en close control airconditioner, alsmede de<br />

inbedrijfstelling van de systemen.<br />

Efficiënte warmteterugwinning,<br />

hoog rendement<br />

Op het dak van de nieuwbouw is een centrale<br />

koudwatermachine met een vermogen van 170<br />

kW geïnstalleerd. “Van hieraf wordt een luchtbe-<br />

34 | INSTALLATIEENBOUW.NL


HUB Eindhoven PROJECT<br />

‘We hadden te maken met slechts één<br />

contactpersoon voor de complete lucht- en<br />

koeltechniek in het sorteercentrum’<br />

handelingskast met een luchthoeveelheid van<br />

15.000 m³/h gevoed”, aldus François van Gorkom,<br />

Accountmanager bij Western Airconditioning.<br />

“Een warmtewiel met een temperatuur rendement<br />

van ruim 77% en een vocht rendement van ruim<br />

54% maakt een optimale warmteterugwinning<br />

mogelijk. Hiermee voldoen we ruimschoots aan de<br />

richtlijnen voor Ecodesign.” De luchtbehandelingskast<br />

en koudwatermachine zijn aangesloten op de<br />

ventilatorconvectoren, die in het kantoorgedeelte<br />

zijn gemonteerd. “In totaal hebben wij 39 ventilatorconvectoren<br />

met een koelvermogen van 1,5<br />

kW per stuk geleverd, die aan een hoge geluidseis<br />

moesten voldoen. Geen enkel probleem voor onze<br />

Calmo units, die zijn ontworpen voor gebruik in<br />

hotelkamers, ziekenhuizen en woningen waar een<br />

laag geluidsniveau gewenst is. De units beschikken<br />

standaard over een geïntegreerde geluiddemper en<br />

akoestisch isolatieplenum, met een geluidsniveau<br />

van < 24 dB(A) als resultaat.”<br />

Optimale beheersing van<br />

temperatuur en relatieve<br />

vochtigheid<br />

Op de begane grond zijn vier chauffeursruimtes<br />

en een control room ingericht – de zogenaamde<br />

okselruimtes, waar chauffeurs en vloerpersoneel<br />

kunnen werken, rusten en douchen. Voor deze<br />

ruimtes heeft Western Airconditioning lokale<br />

WTW-units geleverd, die variëren in luchthoeveelheid<br />

van 300 tot 800 m³/h. “In totaal hebben<br />

we negen units geleverd”, aldus Van Gorkom. “De<br />

WTW-units zijn voorzien van een tegenstroomwisselaar,<br />

die een hoog rendement van > 85% borgt.”<br />

Elke ‘oksel’ is voorzien van een eigen Satellite<br />

Equipment Room (SER), waarin een splitsysteem<br />

airconditioner van Western Airconditioning is<br />

geïnstalleerd. “De Main Equipment Room (MER)<br />

is voorzien van een close control airconditioner,<br />

die een optimale beheersing van temperatuur en<br />

relatieve vochtigheid borgt. De close control air-<br />

De buiten opgestelde centrale koudwatermachine.<br />

conditioner blaast geconditioneerde lucht onder<br />

de verhoogde vloer, waarna speciale roosters voor<br />

een optimale luchtverdeling voor de serverracks<br />

zorgen. De airconditioner heeft een koelvermogen<br />

van 20 kW en beschikt over het milieuvriendelijke<br />

koudemiddel R410A (optimaal rendement).” ❚<br />

Zeta Rev HP XT<br />

Hoog rendement omkeerbare lucht/water<br />

warmtepomp voor buitenopstelling<br />

Zeta Rev HP XT<br />

‘Warmtepomp voor eXTreme situaties’<br />

• Capaciteit 40 – 200 kW<br />

• Extreme buitenluchttemperaturen tot -20°C<br />

• Hoge watertemperaturen tot +65°C<br />

• Hoog rendement<br />

• ISDE subsidieregeling<br />

• Inverter geregelde pompen<br />

• Gepatenteerde ontdooicyclus<br />

• Komt in aanmerking voor BREEAM punten<br />

Voor meer informatie: <strong>03</strong>3 - 247 78 00 www.western.nl info@western.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 35


STAP-VOOR-STAP NAAR<br />

FRISSE SCHOLEN KLASSE B<br />

De verschillende bouwdelen van het Christelijk College Nassau-Veluwe (CCNV) in Harderwijk worden<br />

gefaseerd gerenoveerd en uitgebreid. De werkzaamheden zijn nodig om de huidige noodhuisvesting<br />

te vervangen. Bovendien worden de bouwdelen aan de Stationslaan fris, gezond én energiezuinig<br />

gemaakt. Conform de Frisse Scholen Klasse B richtlijnen, zodat leerlingen en leerkrachten nog beter<br />

kunnen presteren, in een prettig schoolklimaat. De ventilatietechniek speelt hierin een voorname rol.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Systemair<br />

Op het dak is een Systemair HHCompact<br />

luchtbehandelingsunit geïnstalleerd.<br />

36 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Wij geven de voorkeur aan<br />

luchtbehandelingsunits zonder eigen<br />

regeling, die zijn uitgelegd op een<br />

klemmenstrook. Zodat wij zelf de installatie<br />

kunnen aansturen’<br />

De verschillende bouwdelen worden gefaseerd<br />

gerenoveerd en uitgebreid.<br />

Belangrijk onderdeel van de werkzaamheden was<br />

de renovatie en uitbreiding van de Badwegvleugel<br />

in 2017. “In deze vleugel waren tot enkele jaren<br />

geleden geen ventilatievoorzieningen aanwezig”,<br />

vertelt Gerwin Evink, Calculator, Werkvoorbereider<br />

en Projectleider bij Van den Bosch & Mulder BV<br />

“Leerkrachten en leerlingen konden alleen de<br />

ramen openen en de zonwering laten zakken,<br />

waardoor de binnentemperaturen in de zomer<br />

flink opliepen. Samen met W4Y adviseurs heeft<br />

het CCNV een verbeterplan voor deze vleugel uitgewerkt,<br />

dat wij als uitgangspunt voor de nieuwe<br />

installatie hebben gebruikt. Op enkele plekken<br />

zijn we van dit plan afgeweken. Bijvoorbeeld ten<br />

aanzien van de luchtbehandelingsunit. In het<br />

installatieadvies was een ander fabricaat voorgeschreven.<br />

Echter werken wij sinds jaar-en-dag met<br />

de luchtbehandelingsunits van Systemair, dat net<br />

als Van den Bosch & Mulder in Harderwijk is gevestigd.<br />

De lijntjes tussen onze bedrijven zijn kort,<br />

waardoor we snel kunnen schakelen. Bovendien<br />

voldoen de Systemair units aan al onze technische<br />

eisen. Wij geven de voorkeur aan luchtbehandelingsunits<br />

zonder eigen regeling, die zijn uitgelegd<br />

op een klemmenstrook. Zodat wij zelf de<br />

installatie kunnen aansturen. Systemair geeft hier<br />

optimaal invulling aan. Bovendien was de unit in<br />

dit project prijstechnisch voordeliger.”<br />

Duurzaam en toekomstbestendig<br />

In totaal heeft Van den Bosch & Mulder veertien<br />

bestaande lokalen in de Badwegvleugel geüpgraded<br />

en voorzien van een nieuw ventilatiesysteem.<br />

Daarnaast zijn op de begane grond vier<br />

nieuwe lokalen bijgebouwd, die tevens op het ventilatiesysteem<br />

zijn aangesloten. “Het ventilatiesysteem<br />

is bovendien voorbereid op een mogelijke<br />

uitbreiding in de toekomst, met nog eens vier lokalen”,<br />

vertelt Evink. “Op het dak van de vleugel<br />

hebben we een Systemair HHCompact luchtbehandelingsunit<br />

van 25.000 m³/h geïnstalleerd.<br />

Aanvankelijk zou deze unit gekoppeld worden<br />

aan een koelblok. Echter is tijdens de uitvoering<br />

gekozen voor een warmtepomp, die koeling én<br />

Het Christelijk College Nassau-Veluwe (CCNV) in Harderwijk.<br />

verwarming mogelijk maakt. In de zomermaanden<br />

worden de lokalen gekoeld middels lucht, waarbij<br />

inductieunits in de plafonds voor de gewenste<br />

nakoeling zorgen. In de wintermaanden zorgt de<br />

ventilatielucht voor de verwarming van de lokalen.<br />

Voor de naverwarming hebben we de bestaande<br />

radiatorgroep tijdens de renovatie behouden.”<br />

De luchtbehandelingsunit is uitgevoerd met een<br />

warmtewiel, die een optimale warmteterugwinning<br />

borgt, vertelt Ron Gijsbertsen, Accountmanager<br />

bij Systemair. “Speciale dempers zorgen voor<br />

een fluisterstille werking.” In de lokalen zijn type<br />

NOVA-DI overstroomroosters van Systemair gemonteerd,<br />

met een afmeting van 400 x 2.000 mm.<br />

Daarnaast zijn plafondroosters van Systemair toegepast,<br />

die via de kanaalleverancier zijn geleverd.<br />

Vraaggestuurde regeling<br />

Aan de Badwegvleugel zijn twee bestaande<br />

gymzalen gekoppeld. “Tussen deze gymzalen en<br />

bovenop de kleedkamers is recent een metalen<br />

frame aangebracht, die een uitbreiding met twee<br />

verdiepingen mogelijk maakte”, vertelt Evink.<br />

“Voor de ventilatie van o.a. de nieuwe danszaal,<br />

praktijkruimtes en het open leercentrum is een<br />

Systemair HHCompact luchtbehandelingsunit van<br />

6.900 m³/h geïnstalleerd, inclusief een koelblok<br />

en warmtewiel. Op basis van het installatie-advies<br />

van EWZ adviseurs hebben wij VAV-inductieunits<br />

en CO 2<br />

-sensoren in de ruimtes gemonteerd, die<br />

een vraaggestuurde klimatisering mogelijk maken.<br />

Op het dak hebben we twee warmtepompen<br />

geplaatst; één voor de luchtbehandelingsunit en<br />

één voor de naverwarmers. Beide warmtepompen<br />

zijn middels een servomotor aan elkaar gekoppeld<br />

en kunnen bij uitval of problemen dienen als elkaars<br />

back-up.”<br />

In december 2016 heeft het CCNV een nieuwe<br />

sportzaal in gebruik genomen, waarvoor Systemair<br />

een Topvex luchtbehandelingsunit van 3.200<br />

m³/h leverde, evenals twee kanaalventilatoren<br />

met energiezuinige EC gelijkstroommotoren. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 37


PROJECT DCAM01<br />

BREEAM-GECERTIFICEERD DISTRIBUTIECENTRUM<br />

IN THE PORT OF AMSTERDAM<br />

Een laag energieverbruik in combinatie met een intelligente regeling was een cruciale voorwaarde bij de BREEAM-certificering van<br />

het nieuwe logistieke complex DCAM01. Door te kiezen voor een systeem van opwekking naar afgifte is dat doel bereikt.<br />

Tekst Margot Visser |<br />

Beeld Centercon<br />

The Port of Amsterdam is de ideale locatie voor distributiecentra in het havengebied<br />

van Amsterdam. Op deze locatie, aan de Conackryweg, bevindt zich<br />

het duurzame bouwproject DCAM01. Het complex omvat een viertal distributiehallen<br />

met kantoorfunctie. De ruimtes zijn identiek aan elkaar en hebben<br />

een totaal bruto vloeroppervlak van circa 16.000 m 2 . Het kantoor is verdeeld<br />

over de begane grond, eerste en tweede verdieping. Drie van de vier locaties<br />

zijn inmiddels in gebruik genomen.<br />

Totaaloplossing<br />

Het ontwerp van dit nieuwe distributiecentrum moest voldoen aan de eisen<br />

van BREEAM. Een wezenlijk onderdeel hiervan is het energieverbruik. Technisch<br />

aannemer TBK heeft gekozen voor de totaaloplossing van Centercon.<br />

De leverancier in koude- en klimaattechniek heeft het systeem, van opwekking<br />

naar afgifte, samen met TBK ontworpen, geëngineerd en het complete<br />

pakket geleverd, bestaande uit de LG warmtepompen, afgiftesystemen in<br />

de vorm van vloerverwarming, fancoil units en Center Smart Energy Controllers.<br />

“Door te kiezen voor deze totaaloplossing kunnen we onder andere een<br />

laag energieverbruik realiseren. We hebben in dit project gekozen voor de<br />

LG R32 Monobloc toepassing. Deze compacte unit kan hoge temperaturen<br />

realiseren waardoor we snel kunnen voldoen aan de vraag in het pand. De<br />

toepassing van deze oplossing levert bovendien interessante ISDE subsidievoordelen<br />

op”, vertelt Martin van der Voort, Key Accountmanager bij<br />

38 | INSTALLATIEENBOUW.NL


DCAM01 PROJECT<br />

‘De toepassing van<br />

deze totaaloplossing<br />

levert interessante ISDE<br />

subsidievoordelen op’<br />

LG Monobloc R32 opgesteld middels een Big Foot frame.<br />

De Center Smart Energy Controller.<br />

Centercon. Naast de genoemde installaties zijn in de kantoorruimtes ook<br />

ventilatiesystemen toegepast voorzien van warmteterugwinning in combinatie<br />

met CO 2<br />

-sturing, geheel in lijn met de BREEAM-eisen.<br />

Center Smart Energy Controller<br />

De gebruikers van DCAM01 hebben uiteindelijk in elk pand andere behoeften.<br />

Ventilatie, koeling en warmte zijn daarom allemaal geïntegreerd in één<br />

totaalsysteem per kantoor. Dit totaalsysteem wordt aangestuurd door de Center<br />

Smart Energy Controller van Centercon. Van der Voort: “Zowel TBK als de<br />

eindgebruikers kunnen op afstand onder andere verbruik, temperatuur en vermogens<br />

monitoren. Inzicht in deze data was een voorwaarde om de BREEAMcertificering<br />

te kunnen halen.” General Manager Jeroen Koppes van TBK is zeer<br />

tevreden over het eindresultaat, maar roemt vooral ook de wijze waarop dit tot<br />

stand is gekomen. “Het mooiste aan dit project vind ik hoe we met zijn allen<br />

hebben samengewerkt. Dat klinkt als een cliché, maar in dit geval ging het<br />

bijzonder goed. Met alle partijen, van aannemer tot en met groothandel, was<br />

het contact goed. We hebben echt samen iets neergezet.” ❚<br />

Bedrade bedieningen van de LG Monobloc R32 buitendelen.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 39


THEMA Noodstroom<br />

Noodstroominstallaties<br />

steeds belangrijker<br />

Tegenwoordig zijn de meeste bedrijven en organisaties 24/7 bereikbaar. Bijvoorbeeld met servers die continu aan staan en wereldwijd toegang<br />

tot informatie geven. Om te zorgen dat de stroomvoorziening nooit onderbroken wordt, neemt de vraag naar noodstroominstallaties toe.<br />

Tekst Irene Teunissen | Beeld Zwart Techniek<br />

Alternatoren klaar om gekoppeld te worden met motoren voor een datacenter project.<br />

40 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Noodstroom THEMA<br />

Generator-set koelingsinstallatie op het dak<br />

van een datacenter.<br />

Bovendien wordt door het toenemende aantal<br />

apparaten de elektrische infrastructuur binnen<br />

bedrijven steeds verder uitgebreid. Kortom, de<br />

vraag naar stroom neemt toe, evenals de druk<br />

op het elektriciteitsnet. Maar wat gebeurt er als<br />

de stroom uitvalt? In Nederland zijn er jaarlijks<br />

17.000 tot 20.000 stroomstoringen van gemiddeld<br />

70 minuten, waardoor alles stilvalt. Doordat<br />

steeds meer zonne- en windenergie aan de energiemix<br />

wordt toegevoegd, komen de elektriciteitsnetwerken<br />

van energieleveranciers als Stedin,<br />

Liander en Tennet verder onder druk te staan en<br />

kunnen bedrijven en organisaties daar uiteindelijk<br />

de dupe van worden.<br />

Complexe projecten<br />

“Daarom kijken meer en meer bedrijven of hun<br />

noodstroomsystemen nog voldoen”, zegt Jim<br />

Craig, directeur bij Zwart Techniek. “Daarbij zien<br />

wij de interesse in nieuwe noodstroomfaciliteiten<br />

toenemen.” Zwart Techniek is hierin marktleider<br />

in Nederland. De onderneming ontwerpt, installeert<br />

en onderhoudt noodstroom- en Off-Grid<br />

energiesystemen wereldwijd. De focus ligt daarbij<br />

op noodstroominstallaties voor bedrijven en op infrastructuur<br />

waar de elektriciteit beslist niet mag<br />

uitvallen. Denk aan ziekenhuizen, datacenters,<br />

banken, luchthavens en kritische infrastructuurobjecten,<br />

zoals bijvoorbeeld tunnels. Craig: “Wij<br />

richten ons vooral op de meer complexe oplossingen<br />

waar bijvoorbeeld meerdere installaties<br />

aan elkaar gekoppeld worden of waar specifieke<br />

eisen gelden inzake emissies of geluid. Zo hebben<br />

we voor enkele van de grootste datacenter providers<br />

ter wereld noodstroomoplossingen geleverd van<br />

meer dan 50 MW. In 2017 hebben wij noodstroominstallaties<br />

voor 12 datacenters in 7 landen geleverd.<br />

Evenals de 10 MW noodstroomvoorziening<br />

van de luchthaven in Dar es Salaam (Tanzania) en<br />

van het Europees Octrooibureau in Rijswijk.”<br />

Generatorsets in aanbouw.<br />

‘Het aanbod is niet alleen veelzijdig, ook over<br />

het onderhoud hoeft de opdrachtgever zich<br />

geen zorgen te maken’<br />

Vaak zijn dit inbouwsystemen met complexe<br />

apparatuur die maatwerkoplossingen nodig<br />

hebben. Daarnaast heeft de onderneming veel<br />

ervaring met modulaire containersystemen<br />

waar de complete generator-set zich in een container<br />

bevindt. Voordelen daarvan zijn dat het<br />

plaatsen op locatie veel eenvoudiger is en de<br />

installatie buiten aangebracht kan worden, bijvoorbeeld<br />

op het dak.<br />

24/7 service het hele jaar door<br />

Het aanbod is niet alleen veelzijdig, ook over het<br />

onderhoud hoeft de opdrachtgever zich geen zorgen<br />

te maken. De firma biedt 24/7 service 365<br />

dagen per jaar. “Onze servicedienst werkt door<br />

heel Nederland en kan binnen korte tijd op een<br />

locatie aanwezig zijn”, zegt Craig nog. “Ook onderhouden<br />

wij wereldwijd installaties om de energiezekerheid<br />

voor onze klanten te garanderen.”<br />

Innovatieve hybride systemen<br />

Zwart Techniek is altijd met vernieuwingen bezig.<br />

De onderneming levert complete noodstroominstallaties<br />

inclusief koeling, controlesysteem, uitlaat<br />

en brandstofvoorzieningen. Het design- en<br />

engineeringteam werkt vanuit het hoofdkantoor<br />

in IJmuiden. In 6 productiehallen worden de systemen<br />

ontwikkeld en gebouwd. Het testen gebeurt<br />

in de testfaciliteiten. De grootste daarvan<br />

wordt nu uitgebreid om nieuwe hybride noodstroomoplossingen<br />

met fabriekstesten te kunnen<br />

faciliteren. Deze hybride systemen werken op een<br />

combinatie van zonne-energie en batterijen. “Dit<br />

is vergelijkbaar met de installaties die wij regelmatig<br />

leveren in gebieden in Afrika waar geen<br />

stroomnet aanwezig is. Daar zorgen we voor een<br />

continue stroomvoorziening door het inzetten van<br />

zonne-energie in combinatie met dieselgeneratoren”,<br />

aldus Craig. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 41


www.zwarttechniek.com<br />

Noodstroom oplossingen voor kantoor<br />

gebouwen,datacenters, banken, ziekenhuizen,<br />

industrie, offshore en utiliteit.<br />

info@zwarttechniek.com<br />

+31 (0) 255 530 304


Noodstroom THEMA<br />

NOODSTROOMAGGREGATEN, GEHEEL OP MAAT<br />

Een door ABATO motoren gebouwd noodstroomaggregaat.<br />

Het hebben van een noodstroomvoorziening is voor veel bedrijven en<br />

instellingen iets onontbeerlijks. Het in ’s-Hertogenbosch gevestigde<br />

ABATO motoren behoort tot de weinige Nederlandse producenten van<br />

noodstroomaggregaten. Binnen deze groep neemt het bedrijf een<br />

bijzondere plaats in. ABATO motoren produceert aggregaten op maat.<br />

De klant bepaalt het gewenste vermogen, de uitvoering, de afmetingen,<br />

het geluidsniveau en de besturing. Bij oplevering ontvangt hij een<br />

aggregaat dat 100% is afgestemd op zijn wensen.<br />

24/7 SERVICE<br />

Tekst Liliane Verwoolde | Beeld ABATO motoren<br />

Maar er is meer waarin de aggregaten zich onderscheiden. Elke maand doorlopen<br />

de aggregaten automatisch een proef. Is er iets mis, dan wordt de groene<br />

alarmlamp op de gevel rood. De eigenaar ziet dan in een oogopslag dat er<br />

iets niet in de haak is. Ook wordt er een alarm afgegeven als het aggregaat<br />

niet in de stand-by modus staat. “De motor is heel eenvoudig”, vertelt Daan<br />

Preijde, manager Sales van ABATO Motoren. “Dat maakt hem gemakkelijk in<br />

het onderhoud. De tank is van aluminium, waardoor roestproblemen zijn uitgesloten.<br />

En ten slotte zijn alle ABATO-aggregaten standaard SCIOS-keuring<br />

ready, wat een snelle ingebruikname mogelijk maakt.” ❚<br />

WWW.AGGREGAATCALCULEREN.NL<br />

ABATO Motoren B.V. | Platinalaan 10 | 5234 GH ’s-Hertogenbosch<br />

T +31 88 222 8600<br />

E info@abato.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 43


THEMA Noodstroom<br />

DE OPKOMST VAN HYBRIDE<br />

NOODSTROOMOPLOSSINGEN<br />

Juist bij energievoorziening is een betrouwbare bron erg belangrijk. Zeker nu het elektriciteitsnet instabieler wordt door het continue spel<br />

van vraag naar en aanbod van duurzame energie. Pon Power biedt noodoplossingen om bij uitval deze instabiliteit op te vangen. Daarnaast<br />

levert Pon Power hybride oplossingen met onder andere zonnepanelen om zo een kleinere ecologische voetafdruk te creëren.<br />

Tekst Tim van Dorsten | Beeld Pon Power<br />

Pon Power vertegenwoordigt Caterpillar sinds 1926 en levert<br />

98 procent van de Cat onderdelen binnen 24 uur.<br />

44 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Noodstroom THEMA<br />

‘Met een slimme besturing wordt<br />

voortdurend de meest optimale energievorm<br />

gekozen om aan een klant te leveren’<br />

De Cat warmtekrachtkoppelingcentrale<br />

Zodra de stroom uitvalt, begint het werk van een<br />

noodstroominstallatie. Met name waar de veiligheid,<br />

gezondheid en continuïteit in gevaar komen,<br />

speelt een noodstroominstallatie een belangrijke<br />

rol. Dit geldt bijvoorbeeld voor ziekenhuizen en<br />

distributiecentra, maar ook voor datacentra. “Die<br />

laatstgenoemde markt vraagt steeds meer om<br />

noodstroominstallaties”, vertelt Arjen Hilbers, accountmanager<br />

Energy Solutions bij Pon Power.<br />

“De afgelopen paar jaar hebben we gemerkt dat de<br />

vraag naar noodstroomoplossingen in datacentra<br />

jaarlijks met 15 procent groeit.”<br />

Serviceverlening<br />

Deze stijging heeft volgens hem onder meer te<br />

maken met de technische ondersteuning, waarvoor<br />

Pon Power dag en nacht zorgt. Daarnaast<br />

levert het bedrijf, als vertegenwoordiger van Cat<br />

generatoren, 98 procent van de benodigde Cat<br />

onderdelen binnen 24 uur. “Onze 24/7/365<br />

serviceorganisatie zorgt ervoor dat de noodstroominstallatie<br />

beschikbaar is wanneer het<br />

erom spant. Hiervoor werken we met zogeheten<br />

installatieverantwoordelijken die ervoor zorgdragen<br />

dat uitsluitend gekwalificeerd personeel aan de<br />

noodstroominstallatie werkt. We besparen dan<br />

ook niet op onderhoud en werken uitsluitend<br />

met Cat producten. Pon Power vertegenwoordigt<br />

Caterpillar sinds 1926, dus we weten waar we<br />

mee bezig zijn”, geeft hij aan.<br />

Fossiele brandstoffen reduceren<br />

Daarnaast denkt Pon Power mee in de energietransitie.<br />

“We bieden sinds kort ook hybride<br />

noodstroomoplossingen aan. Die installaties beschikken<br />

over een gas- of dieselmotor, die ook op<br />

HVO – een tweede generatie biodiesel – kunnen<br />

draaien en hun energie kunnen krijgen van Cat<br />

zonnepanelen. Daarnaast zorgt een batterij ervoor<br />

dat de duurzaam opgewekte energie wordt opgeslagen.<br />

Dit alles draagt bij aan de CO 2<br />

-reductie en<br />

is ook economisch gezien een interessante optie.”<br />

Hilbers verwacht dat steeds meer technologieën<br />

gecombineerd gaan worden om het verbruik van<br />

fossiele brandstoffen te reduceren. “Door middel<br />

van een slimme besturing wordt voortdurend de<br />

Arjen Hilbers, accountmanager Energy Solutions<br />

bij Pon Power.<br />

meest optimale energievorm gekozen om aan<br />

een klant te leveren.” Ook voorspelt hij dat de<br />

noodstroomoplossingen steeds vaker zullen worden<br />

ingezet bij een maximale elektriciteitsvraag.<br />

“We zien een enorme toename van duurzaam<br />

opgewekte stroom. Het nadeel hiervan is dat dit<br />

waarschijnlijk leidt tot meer instabiliteit van het<br />

elektriciteitsnet. Hiervoor werkt Pon Power aan<br />

oplossingen in combinatie met zonnepanelen en<br />

energieopslag”, aldus Hilbers. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 45


De HVAC-oplossingen van Belimo verbeteren het<br />

ruimteklimaat en creëren optimale omstandigheden<br />

voor het bereiken van de hoogst mogelijke prestaties.<br />

Voorkom slechte<br />

luchtkwaliteit binnenshuis!<br />

De luchtkwaliteitsensoren van Belimo, zoals de CO 2<br />

- en VOC-sensoren, zorgen binnenshuis<br />

voor optimale luchtkwaliteit met een hoger comfort en maximale energiebesparing in gebouwen.<br />

Er zijn geïntegreerde temperatuur- en luchtvochtigheidssensoren beschikbaar.<br />

Overtuig uzelf en neem contact op met onze afdeling verkoop.<br />

BELIMO Servomotoren B.V., Riezebosweg 5, NL-8171 MG Vaassen<br />

Tel. +31 (0)578 576836, Fax +31 (0)578 576915, info@belimo.nl, www.belimo.nl


Noodstroom THEMA<br />

‘ONZE MISSIE? ALTIJD STROOM’<br />

“Als specialist op het gebied van noodstroomsystemen speelt B&A Projects verschillende rollen.<br />

Waar we de ene keer optreden als adviseur, zorgen we een andere keer voor de technische<br />

begeleiding van een project. In een ander geval zijn wij verantwoordelijk voor de technische<br />

uitvoering, op zowel elektrisch als mechanisch gebied. We willen graag in een vroegtijdig<br />

stadium betrokken zijn om mee te denken over de beste oplossing voor de klant. Zo kunnen we<br />

alle expertise van B&A Projects inzetten. We maken en houden stroom langdurig beschikbaar,<br />

met een optimale betrouwbaarheid, zodat de primaire processen bij onze klanten ongestoord<br />

doorgang kunnen vinden. One missie is ‘Altijd Stroom’; ons dienstenpakket staat daar volledig in<br />

dienst van.” Aan het woord is Arie Ouweneel, Salesmanager bij B&A Projects in Houten.<br />

Tekst Liliane Verwoolde | Beeld B&A Projects<br />

Het pand van B&A Projects.<br />

Op dit moment streeft B&A Projects naar het ISO 9001- en SCIOS-certificaat.<br />

Het is voor klanten prettig dat er één partij verantwoordelijk is<br />

voor de noodstroomvoorziening.<br />

ONE-STOP-SHOPPING VAN TRAFO<br />

TOT STOPCONTACT<br />

B&A kent vanaf het allereerste begin een constante<br />

groei. Echter vanaf 2017 is het wat harder<br />

gegaan. “We hebben een behoorlijke groei doorgemaakt<br />

en willen dit zowel op Services- als op<br />

Projects-gebied nog verder uitbouwen”, vertelt<br />

Ouweneel. “Het is voor klanten prettig dat er één<br />

partij verantwoordelijk is voor de noodstroomvoorziening.<br />

Het one-stop-shopping principe brengt<br />

overzicht en rust. Klanten vinden ons bijzonder,<br />

omdat we zoveel disciplines onder één dak hebben.<br />

Dat is naar onze mening ook de reden waarom<br />

we een goede, natuurlijke groei doormaken.”<br />

In 2018 heeft B&A Supplies de paneelbouwactiviteiten<br />

van Crocolectro overgenomen. “We<br />

bouwen met name externe bypasspanelen en<br />

DC breakersystemen. Deze activiteit is complementair<br />

aan de overige diensten en sluit mooi<br />

aan op de filosofie om als noodstroomspecialist<br />

alles binnen noodstroom te kunnen leveren.” Op<br />

dit moment streeft B&A Projects naar het ISO<br />

9001- en SCIOS-certificaat. Zij heeft hiervoor alle<br />

bedrijfsprocessen, diensten en producten tegen<br />

het licht gehouden en waar mogelijk verbeterd.<br />

“Als de certificaten binnen zijn, biedt dat nieuwe<br />

mogelijkheden”, vertelt Ouweneel. “We mogen<br />

dan zelf SCIOS-, EBI- en PI-inspecties uitvoeren.<br />

Ik heb er vertrouwen in. Beide certificeringsprocessen<br />

zijn bijna afgerond.”<br />

Rijst natuurlijk de vraag of de klant deze hoge<br />

ambitie van B&A Projects ook signaleert? Dat<br />

werd onderzocht met een externe enquête. Deze<br />

wees uit dat de keuze voor B&A Projects vooral<br />

wordt gemaakt vanwege hun kennis, flexibiliteit<br />

en oplossingsgerichtheid.<br />

BEFORE AND AFTER<br />

“B&A staat voor Before and After”, licht Ouweneel<br />

toe. “Met Before leveren we onder andere<br />

het energietechnische ontwerp en voeren<br />

we het project uit en met After verzorgen we<br />

merkonafhankelijk onderhoud. Tevens beheren<br />

we met B&A Services de noodstroomsystemen<br />

gedurende hun levensduur. Dat houdt in dat<br />

we met B&A Services en met dit dienstenpakket<br />

24/7 paraat staan voor onze klanten.” Uniek<br />

in Nederland is de uitvoerige verhuurvloot van<br />

B&A Services. “We verhuren diverse UPS-systemen,<br />

aggregaten en loadbanks, waarmee we<br />

‘Altijd Stroom’ leveren. Dat is onze missie. Tel<br />

daarbij dat de eigenaren van B&A zelf de directie<br />

voeren, wat zorgt voor extra betrokkenheid<br />

en flexibiliteit binnen de organisatie. We zijn<br />

trots op ons werk en houden van uitdagende<br />

projecten, met tevreden opdrachtgevers.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 47


COMPLEET IN LUCHTTECHNISCHE OPLOSSINGEN<br />

Airconditioning | Luchtkanalen | Luchttechniek<br />

CENTRAAL IN<br />

NEDERLAND<br />

Een combinatie waar u op kunt bouwen<br />

Totaalpakket op maat<br />

• Levering en montage van split-airconditioningsystemen<br />

en VRF-systemen<br />

• Mobiele airconditioners<br />

• Compleet programma voor luchtbehandelingsinstallaties<br />

• Innovatieve en technisch hoogwaardige producten<br />

• Luchtkanalensystemen en bijbehorende componenten<br />

• TROX ® en Rokan afhaaldepot:<br />

Vandaag voor 14.00 uur besteld, morgen in huis!*<br />

• Unieke retournamegarantie voor de standaard<br />

TROX ® -componenten*<br />

• Logistiek maatwerk<br />

* Informeer naar de voorwaarden<br />

Energieweg 29 | Postbus 3 | 4230 BA Meerkerk<br />

Telefoon (0183) 35 25 44 | info@schilt-meerkerk.nl<br />

WWW.SCHILT-MEERKERK.NL


The sharing Tower Amsterdam<br />

NIEUW EN DUURZAAM LUCHTKANALENSYSTEEM VOOR THE SHARING TOWER<br />

De transformatie van De Oliphant tot The Sharing Tower is bijna gereed. Om tegemoet te komen aan de wensen en eisen van de ‘millennials,<br />

ondernemers en werknemers van morgen’ wordt het iconische kantoorgebouw aan de Haaksbergweg in Amsterdam volledig gerevitaliseerd<br />

en opnieuw ingedeeld. Hierbij wordt niet alleen gefocust op een maximale openheid, mobiliteit, wendbaarheid, transparantie en vrijheid, maar<br />

ook op een uitstekende shareability. Daarmee moet The Sharing Tower het eerste multi tenant kantoorgebouw van Nederland worden dat zich<br />

volledig zal richten op de deeleconomie.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Schilt bedrijven, Ferry Verheij<br />

Op het dak is circa 1.200 m. zelfdragend en volledig geïsoleerd rechthoekig<br />

kanaalwerk aangebracht. De buitenkanalen zijn afgewerkt met een<br />

glasvezelversterkte polyestermantel in de kleur RAL 7004.<br />

Luchtkanalensysteem in de kelder.<br />

Het voormalige ING-kantoor staat middenin het centrumgebied van Amsterdams<br />

Zuidoost, vlakbij OV-station Bijlmer-ArenA en de Johan Cruijff ArenA.<br />

Het gebouw dateert uit 1992 en beschikte tot voor kort over 14.000 m²<br />

vloeroppervlak. Tijdens de herontwikkeling is dit uitgebreid naar 22.000 m².<br />

Behalve kantoorfuncties worden in het gebouw tal van publieke functies ingericht,<br />

zoals een restaurant, wijnbar en fitness. Doel is om een toekomstbestendig<br />

gebouw te realiseren dat weer 20 jaar vooruit kan. Duurzaam materiaalgebruik,<br />

slimme verlichting, lagetemperatuurverwarming en klimaatplafonds<br />

moeten leiden naar een BREEAM-NL ‘Very Good’-certificering.<br />

Compleet systeem<br />

Als vaste partner van W-installateur Roodenburg <strong>Installatie</strong> Bedrijf hebben<br />

de werkmaatschappijen Schilt Luchtkanalen en Schilt Luchttechniek een<br />

compleet nieuw en duurzaam luchtkanalensysteem voor The Sharing Tower<br />

geëngineerd, geleverd en gemonteerd. Conform de Luka-C certificeringscriteria<br />

en inclusief alle TROX-componenten, zoals brandkleppen, kleppensecties,<br />

volumeregelaars, naverwarmers, geluiddempers en roosters. “In totaal<br />

hebben wij circa 6.000 m² rechthoekig en circa 3.500 m¹ rond kanaalwerk<br />

gemonteerd en voorzien van flexibele aansluitingen voor de aangebrachte<br />

klimaatplafonds”, vertelt Ben Stierman, projectleider bij Schilt Luchtkanalen.<br />

“Het grootste gedeelte van het kanaalwerk is uitgevoerd in verzinkt staal.<br />

Voor het keukengedeelte is gekozen voor aluminium. Op het dak hebben we<br />

circa 1.200 m² zelfdragend en volledig geïsoleerd rechthoekig kanaalwerk<br />

aangebracht. De buitenkanalen zijn afgewerkt met een glasvezelversterkte<br />

polyestermantel in de kleur RAL 7004.”<br />

Huurderswensen<br />

De cascowerkzaamheden zijn inmiddels gereed, vertelt Stierman. “Op dit moment<br />

zijn we bezig met de huurderswensen van de eerste huurders. En dat<br />

is bepaald geen sinecure. Op verschillende plekken in het gebouw worden<br />

namelijk nog wandjes toegevoegd, extra vergaderruimtes ingericht en bijvoorbeeld<br />

printers geplaatst, wat gevolgen heeft voor de ventilatietechniek.<br />

Om een gezond binnenklimaat in The Sharing Tower te borgen, moeten op<br />

diverse plekken roosters worden verplaatst, afzuigingen worden toegevoegd<br />

en/of ventilatievouden worden verhoogd. Luchtkanalen-aftakkingen moeten<br />

worden aangepast, waarvoor de koelplafonds opnieuw geopend moeten worden.<br />

Een ingrijpende klus, waar we de komende maanden verder invulling<br />

aan geven.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 49


STRALINGSWERENDE HOLLEWANDDOZEN:<br />

DE SNELLE EN VEILIGE OPLOSSING<br />

Elektrische installaties plaatsen in stralingwerende wanden, is best een uitdaging. U mag de voorgeschreven stralingwerende waarden namelijk<br />

niet beïnvloeden. Attema biedt een snelle en veilige oplossing: de nieuwe stralingswerende inbouwdozen. Die monteert u heel eenvoudig.<br />

Ook achteraf. En omdat extra afschermingsmaatregelen overbodig zijn, werkt u ook nog sneller.<br />

Tekst Attema |<br />

Beeld Attema<br />

In ziekenhuizen, tandartspraktijken en andere medische instellingen waar<br />

met röntgenstraling wordt gewerkt, gelden specifieke, bouwkundige maatregelen.<br />

Met de stralingwerende inbouwdozen van Attema blijft de functie<br />

van de stralingwerende wanden volledig behouden. Zónder speciale stralingwerende<br />

kappen of loodslabben. De dozen zijn verkrijgbaar in een loodvrije<br />

en een loodhoudende variant. In beide gevallen zijn de betrouwbaarheid en<br />

veiligheid volledig gegarandeerd.<br />

Loodhoudende stralingwerende inbouwdoos<br />

De loodhoudende stralingwerende doos wordt voornamelijk gebruikt in loodbeklede<br />

wanden, maar is ook geschikt voor loodvrije wanden. Het stralingwerende<br />

lood is volledig omspoten met kunststof, waardoor u er nooit mee in<br />

aanraking komt. De doos biedt bescherming tot een loodequivalent van maximaal<br />

2,5 mm Pb. U installeert de inbouwdoos heel eenvoudig: ook achteraf.<br />

Het feit dat extra afschermingsmaatregelen overbodig zijn, maakt montage<br />

extra gemakkelijk. En snel.<br />

Loodhoudende uitvoering.<br />

50 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Met de stralingwerende inbouwdozen blijft de functie van<br />

de stralingwerende wanden volledig behouden’<br />

Loodvrije stralingwerende inbouwdoos<br />

De loodvrije stralingwerende doos is een milieuvriendelijk alternatief voor<br />

afscherming met lood. De stralingwerende composiet bestaat onder andere<br />

uit het niet-giftige bismut. De doos is met name geschikt voor loodvrije<br />

stralingwerende wanden (bv. Knauf Safeboard), maar kan ook in met lood<br />

bedekte stralingwerende wanden worden gebruikt. De doos biedt bescherming<br />

tot een loodequivalent van maximaal 1,5 mm Pb. Afhankelijk van de<br />

opbouw van de wand wordt een bescherming gerealiseerd van een loodequivalent<br />

van maximaal 3 mm Pb (bij twee tegenoverliggende inbouwdozen).<br />

Ook de loodvrije inbouwdoos installeert u probleemloos achteraf en<br />

zonder extra afschermingsmaatregelen.<br />

Testrapport<br />

TÜV NORD Röntgentechnik testte de stralingswerende dozen uitgebreid<br />

in het buisspanningsbereik van 40 tot 150 kV. Zij toonde aan dat een<br />

bescherming van een loodequivalent van maximaal 3 mm Pb kan worden<br />

gerealiseerd, afhankelijk van de opbouw van de wand en de positionering<br />

van de inbouwdozen. Kijk voor het uitgebreide keuringsrapport<br />

op de site van Attema. ❚<br />

Loodvrije uitvoering.<br />

INSTALLATIE VOLGENS ATTEMA<br />

Stralingswerende hollewanddozen:<br />

de snelle en veilige oplossing<br />

Betrouwbaar Praktisch & snel Kostenbesparend<br />

• Loodvrije en loodhoudende variant<br />

• Montage achteraf mogelijk<br />

• Loodkappen of -slabben overbodig<br />

• Optimale bescherming tegen<br />

röntgenstraling<br />

1147<br />

1148<br />

Loodvrije uitvoering<br />

Loodhoudende uitvoering<br />

download de<br />

Attema app!<br />

Meer info? Kijk op www.attema.com<br />

Vernieuwende ideeën voor ’n veranderende wereld.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 51


Software & BIM<br />

DIGITALE INNOVATIE ALS BOUWSTEEN VOOR DE TOEKOMST<br />

Digitalisering is tegenwoordig een hot topic. Ook de bouwwereld ontsnapt er niet aan. Digitalisering is niet meer weg te denken in de<br />

moderne dienstverlening. Het besef dat technologie noodzakelijk is voor een efficiëntere bedrijfsvoering is duidelijk aanwezig, maar de<br />

meeste bouwbedrijven missen vandaag nog de juiste software. Net hier speelt Astena op in als trusted advisor.<br />

Tekst Stéphanie Poppe | Beeld Astena<br />

Elke maand organiseert Astena webinars of inspiratiesessies waarbij bouwbedrijven net dat extra duwtje in de rug kunnen krijgen.<br />

‘The future is tomorrow’<br />

De technologische vooruitgang lijkt een positieve impact te hebben op de<br />

verschillende facetten van de bouw- en installatiewereld. Dankzij de digitale<br />

technologieën liggen de mogelijkheden om te blijven innoveren binnen ieders<br />

bereik. De digitalisering heeft tot uitstekende hulpmiddelen geleid bij het<br />

proces van ontwerp en uitvoering en binnen de bouwwereld liggen er nog grote<br />

kansen. Bij Astena hebben ze als geen ander begrepen dat de toekomst vandaag<br />

reeds begint. De expert in software voor bouwbedrijven specialiseert zich<br />

sinds 2006 in digitale oplossingen voor bouw- en installatiebedrijven.<br />

“Alles draait om data en informatie. Vaak wordt net die informatie-uitwisseling<br />

bemoeilijkt door een uiterst gefragmenteerd proces met tijdverlies en faalkosten<br />

tot gevolg. Astena kan met het ERP-systeem (Enterprise resource planning)<br />

van Microsoft Dynamics NAV de link vormen tussen de verschillende<br />

functies en partners. Calculator, planner, magazijnmedewerker, technieker,<br />

projectleider en boekhouder: iedereen werkt op deze manier efficiënt samen.<br />

Maar je moet ook denken aan onderaannemers, de opdrachtgever, leveranciers,<br />

architecten en overheden. Zo verlopen de bouwprojecten vlotter en<br />

stijgen de marges.” Aldus John Van de Velde, Marketingmanager bij Astena.<br />

Digitalisering en flexibilisering<br />

Digitalisering gaat over veel meer dan technologie alleen. Het vormt de link<br />

tussen elke schakel in de waardeketen. Digitalisering doordringt elk bedrijfssegment.<br />

Met de huidige boom aan bouw apps is het zelfs voor de jongste<br />

bedrijven vaak niet meer mogelijk om door het bos de bomen te zien. Ze zoeken<br />

een houvast. Daarom onderscheidt Astena zich als trusted advisor. Het<br />

belangrijkst blijft het zoeken naar de meest efficiënte oplossingen.<br />

‘We staan vandaag<br />

aan de vooravond van<br />

een nieuw soort ERP-pakket<br />

met zelflerende systemen,<br />

met AI (artificiële intelligentie)’<br />

52 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Software & BIM<br />

“Met behulp van de ERP-software worden alle bedrijfsprocessen zo met elkaar verbonden, dat alle vergaarde informatie door het hele bedrijf, van kantoor tot op de werf,<br />

door iedereen, bruikbaar is.”<br />

Wim Vandesompele, Managing Director Sales & Marketing bij Astena licht toe:<br />

“Gebruik de standaardoplossingen die vandaag reeds bestaan. Bij Astena zijn<br />

we steeds op zoek naar de beste oplossingen – ERP of andere applicaties in de<br />

bouwwereld – om de verschillende pijnpunten op te lossen. We wensen die aan<br />

te bieden en te integreren, als een all-in programma, als een toolbox. Met behulp<br />

van de ERP-software worden alle bedrijfsprocessen zo met elkaar verbonden, dat<br />

alle vergaarde informatie door het hele bedrijf, van kantoor tot op de werf door<br />

iedereen, bruikbaar is. Verder staan we vandaag ook aan de vooravond van een<br />

nieuw soort ERP-pakket met zelflerende systemen, met AI (artificiële intelligentie).<br />

Dit zal uiteindelijk leiden tot meer efficiëntie en een verbeterde veiligheid.”<br />

Inspiratiesessies<br />

Elke maand organiseert Astena webinars of inspiratiesessies waarbij bouwbedrijven<br />

net dat extra duwtje in de rug kunnen krijgen. John Van de<br />

Velde: “Samen met enkele partners stellen we tijdens deze evenementen<br />

een aantal oplossingen voor aan de bouw- en installatiewereld. Van ERP<br />

tot documentmanagementsystemen, werfapps en grafische planningssystemen.<br />

Sinds enige tijd merken we bovendien dat vakverenigingen<br />

mede katalysator geworden zijn in de eerste stappen naar digitalisering.<br />

Een goede zaak voor de sector die op die manier opnieuw aantrekkelijker<br />

wordt voor jonge medewerkers” ❚<br />

De juist tools voor digitaal werken. Dankzij de digitale technologieën liggen de<br />

mogelijkheden om te blijven innoveren binnen ieders bereik.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 53


Inmiddels staat met de BRC46-lijn de derde generatie<br />

systeemcontrollers in de markt. (Beeld: Studio24-7).<br />

SPECIALIST IN GEBOUWBEHEER<br />

EN PRESTATIEBORGING BREIDT UIT<br />

NAAR DE RANDSTAD<br />

Begin april vierde BRControls haar 20-jarig jubileum. “Onze organisatie is in 1999 gestart als system integrator met systemen van derden”,<br />

vertelt Specialist Gebouwbeheer & Prestatieborging Ivo Verbücheln. “Al gauw echter volgden onze eigen productontwikkelingen. Zoals de<br />

innovatieve BRC150 systeemcontroller, die in 2002 voor het eerst werd geleverd en – als eerste systeem in de markt – volledig webbased<br />

functioneerde. Als organisatie zijn we altijd vooruitstrevend en innovatief geweest en inmiddels heeft BRControls zich ontwikkeld tot een<br />

gevestigde speler in de wereld van gebouwbeheer.”<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld BRControls<br />

“In 2006 introduceerden we de BRC45-lijn en inmiddels staat met de<br />

BRC46-lijn de derde generatie systeemcontrollers in de markt, waarmee we<br />

de verwarming, koeling, ventilatie, zonwering en verlichting in een gebouw<br />

eenvoudig kunnen beheren en beheersen”, vertelt hij. “Enkele jaren geleden<br />

hebben we bovendien de BRT30 Multi-plafondsensor geïntroduceerd; een<br />

veelgevraagde oplossing voor smart buildings die dynamisch inspeelt op de<br />

klimaat- en indelingswensen van de toekomst. Met MyBuilding – een tool van<br />

zusterbedrijf MVComfort – biedt BRControls tevens een passende oplossing<br />

voor prestatieborging en energiemanagement. Zodat de gebouwinstallaties<br />

niet alleen bij oplevering, maar ook gedurende de exploitatie optimaal en<br />

conform de ontwerpeisen blijven presteren.”<br />

Al snel volgden eigen productontwikkelingen. Zoals de innovatieve BRC150<br />

systeemcontroller die in 2002 voor het eerst werd geleverd en – als eerste systeem<br />

in de markt – volledig webbased functioneerde.<br />

54 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Slimmer en eenvoudiger gebouwbeheer<br />

“In Nederland dreigt een groot tekort aan technisch personeel. De komende<br />

jaren gaan veel technisch medewerkers met pensioen en de aanwas van<br />

nieuw (jong) talent is schaars. Intussen echter gaan de ontwikkelingen in<br />

de (complexe) gebouwtechniek onverminderd door, waardoor een tekort aan<br />

kennis ophanden is”, weet Alexander Wassink, Manager Operations bij BR-<br />

Controls. “Onze rol als meet- en regelspecialist én projectpartner wordt dan<br />

ook steeds belangrijker. Als organisatie zetten wij volop in op de scholing<br />

en ondersteuning van onze medewerkers. We faciliteren interne en externe<br />

opleidingen en vertalen onze kennis continu naar innovatieve en creatieve<br />

oplossingen, die het gebouwbeheer slimmer en eenvoudiger moeten maken.<br />

Met als doel om onze klanten maximaal te ontzorgen én om een correct werkende,<br />

comfortabele en duurzame installatie op te leveren.”<br />

Meer dan 6.000 installaties<br />

“Anno <strong>2019</strong> hebben we al meer dan 6.000 installaties opgeleverd. Zowel<br />

in kantoren, ziekenhuizen, hotels, scholen en sportaccommodaties als in opdracht<br />

van installateurs, system integrators en aannemers”, vertelt Wassink.<br />

“Denk bijvoorbeeld aan het NoMA House, het circulaire paviljoen van ABN<br />

AMRO en Bright Offices in Amsterdam, FIRST Rotterdam en de Hoge Raad<br />

in Den Haag. Op dit moment zijn we bovendien betrokken bij de nieuwbouw<br />

voor Hourglass in Amsterdam.” Verbücheln: “In de Randstad worden vele<br />

prestigieuze projecten uitgevoerd, waarbij BRControls regelmatig wordt betrokken.<br />

Voldoende reden voor ons om – naast onze vestigingen in Zwolle en<br />

’s-Hertogenbosch – ook een vestiging in de Randstad te openen. Met lokale<br />

medewerkers, zodat de lijntjes naar onze opdrachtgevers zo kort mogelijk blijven,<br />

reistijd voor onze medewerkers tot een minimum wordt beperkt en onze<br />

ecologische voetafdruk zo klein mogelijk wordt gemaakt.” ❚<br />

Het team van BRControls.<br />

KOM JIJ ONS TEAM VERSTERKEN?<br />

Voor onze nieuwe vestiging in de Randstad zijn wij op zoek naar<br />

Accountmanagers, Projectleiders, Field Service Engineers (inbedrijfstellers)<br />

en Field Service Mechanics (ombouwmonteurs) die samen<br />

met ons willen leren, innoveren en presteren. Ben jij woonachtig in de<br />

Randstad en wil jij werken in een jonge, dynamische organisatie, met<br />

volop groei- en ontwikkelmogelijkheden? Neem dan contact op met<br />

Ivo Verbücheln of Alexander Wassink via i.verbucheln@brcontrols.<br />

com , a.wassink@brcontrols.com of <strong>03</strong>8-3556640.<br />

Ruimtebedieningen en ruimtemetingen met Bluetooth, iBeacon, touchscreen, IR-temperatuur, RV,<br />

CO2, VOC, zonwering, verlichting, ventilatie, indoor-navigatie en bediening middels smartphone-app?<br />

BRControls biedt dit alles én meer met de BRT24 en BRT30!<br />

525ppm 47%<br />

Kantoor 2.31<br />

23.7°C<br />

09:41<br />

Stand-by<br />

21.0°C<br />

+2.5°C<br />

status<br />

Benieuwd naar de mogelijkheden?<br />

Neem vrijblijvend contact met ons op.<br />

BRControls Projects BV<br />

T. <strong>03</strong>8 - 355 66 40<br />

projects@brcontrols.com<br />

www.brcontrols.com<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 55


Journaal<br />

NIEUWE TRENDY KLEUREN EN AFWERKING GEBERIT<br />

BEDIENINGSPLATEN<br />

Bedieningsplaten nu verkrijgbaar in matzwart, matwit en matchroom<br />

Matte afwerkingen en de kleur<br />

zwart zijn momenteel niet weg te<br />

denken uit een trendy badkamer<br />

of toiletruimte. Geberit lanceert<br />

om die reden een reeks matte<br />

bedieningsplaten in de kleuren<br />

zwart, wit en chroom. Naast de<br />

nieuwe matte afwerking zijn de<br />

bedieningsplaten ook gecoat om<br />

het achterblijven van vingerafdrukken<br />

tegen te gaan. Met de nieuwe<br />

reeks bedieningsplaten is elk toilet<br />

- met oog voor functionaliteit - volgens<br />

de laatste trend te stijlen.<br />

Sigma bedieningsplaten<br />

De Sigma is de meest populaire en toegepaste bedieningsplatenserie van<br />

Geberit. Deze serie bestaat uit diverse modellen, kleuren en afwerkingen. De<br />

Sigma10, Sigma20 en Sigma30 bedieningsplaten zijn vanaf heden ook verkrijgbaar<br />

in de trendy matte uitvoering. De Geberit Sigma20 en Sigma30<br />

2-toets bedieningsplaten zijn verkrijgbaar in matzwart, matwit en matchroom.<br />

De Geberit Sigma10 en Sigma30 spoel/stop bedieningsplaten zijn beschikbaar<br />

in matzwart en matwit.<br />

Geen vingerafdrukken<br />

Een matte afwerking en vingerafdrukken zijn vaak geen gelukkige combinatie.<br />

De nieuwe matte bedieningsplaten van Geberit zijn om die reden voorzien<br />

van een speciale coating. Deze eenvoudig te reinigen laklaag maakt de zichtbaarheid<br />

van vingerafdrukken op de toetsen aanzienlijk minder. Een groot<br />

pluspunt bij het dagelijkse gebruik en het poetsen van het toilet.<br />

www.geberit.nl/bedieningsplaten<br />

STABICAD 12 FOCUST OP GEÏNTEGREERD REKENEN,<br />

CONTENT EN PRODUCTIVITEIT<br />

Stabiplan lanceert Stabicad 12: de nieuwste versie van de nummer één<br />

ontwerp- en rekensoftware voor de installatietechniek. De nieuwe versie<br />

bevat de volgende nieuwe functionaliteiten.<br />

Geïntegreerd berekenen: ook voor Elektrotechniek<br />

Alle berekeningen zijn nu volledig geïntegreerd in Revit:<br />

• Elektrotechnische berekeningen volgens NEN 1010: dankzij deze unieke<br />

integratie kunnen elektrotechnische installaties in één en hetzelfde programma<br />

ontworpen, berekend en gecontroleerd worden.<br />

• W-berekeningen kunnen nu ook op MEPcontent families uitgevoerd worden.<br />

• Het inregelen van circulatiesystemen in de tapwaterberekening.<br />

Uniforme hoogwaardige content<br />

De Revit families in Stabicad zijn weer verbeterd, waardoor deze beter aansluiten<br />

bij het Revit platform:<br />

• De families zijn parametrisch, wat betekent dat ze niet meer gegenereerd<br />

worden en veel dimensieparameters bevatten. Zo kunt u deze parameters<br />

onder andere taggen of gebruiken in schedules.<br />

• Er zijn nieuwe informatie parameters toegevoegd. Enerzijds technische<br />

kenmerken, anderzijds classificatie parameters zoals IFC, OmniClass en<br />

ETIM waardoor de Stabicad families geschikt zijn om uit te wisselen.<br />

• Er zijn symbolische representaties toegevoegd voor alle elementen. Zo wordt<br />

de coarse view van het model een schematische weergave van het model.<br />

Productiviteit<br />

• Prefab: aanmaken van prefab sets kan nu ook op basis van model lines.<br />

• Autodesk 2020 ondersteuning: Stabicad 12 is compatible met de Revit en<br />

AutoCAD versies 2017 t/m 2020. Daarnaast werkt Stabicad LT nu op het<br />

gloednieuwe en sterk verbeterde Stabiplan CAD-platform 9.<br />

• Oppervlakterapport luchtkanalen in AutoCAD: ook de oppervlaktes van appendages<br />

worden meegenomen in het rapport.<br />

Met Stabicad 12 bent u klaar voor elk BIM-project. Kijk voor meer informatie<br />

op stabiplan.nl/stabicad12<br />

NEDERLANDERS BRENGEN TE WEINIG TIJD DOOR IN DE<br />

BUITENLUCHT<br />

Onderzoek toont aan dat we een tekort hebben aan frisse lucht en daglicht<br />

De verbinding tussen de moderne maatschappij en de natuurlijk omgeving<br />

verdwijnt. Want ook al komen we graag in de natuur, we doen het<br />

bijna niet. Zo geeft 83% van de Nederlanders aan dat ze graag meer tijd<br />

in de natuur zouden willen doorbrengen, terwijl meer dan de helft (54%)<br />

aangeeft dat ze in een week gemiddeld slechts één uur of minder per<br />

dag buiten zijn. Daarnaast gelooft 81% van de Nederlanders dat ze als<br />

kind meer tijd in de natuur doorbrachten dan kinderen vandaag de dag.<br />

Dit blijkt uit wereldwijd onderzoek van de VELUX Groep. De studie werd<br />

uitgevoerd onder meer dan 16.853 volwassenen in 15 landen, waaronder<br />

Nederland, en onderzoekt wat de effecten zijn van vooral binnen leven op<br />

ons algemene welzijn in het kader van een verschuiving naar een steeds<br />

meer verstedelijkte bevolking.<br />

56 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Journaal<br />

De nieuwe wereldwijde campagne<br />

en film ‘Haal de natuur<br />

weer in huis’ van VELUX,<br />

die de risico’s van een maatschappij<br />

met een tekort aan<br />

natuur in beeld brengt, weerspiegelt<br />

dit onderzoek.<br />

Positief effect op welzijn<br />

Toch is het belangrijk dat we naar buiten gaan; een ‘frisse neus halen’ en tijd<br />

doorbrengen in de natuur is erg gezond. Volgens onderzoek van onderzoeksinstituut<br />

RAND Europe, draagt een verbinding met de natuurlijke omgeving<br />

namelijk bij aan een goede gezondheid en welzijn.<br />

NIEUWE PRODUCTCOMBINATIE VAN KAWNEER EN RENSON<br />

STAP VERDER NAAR KWALITEITSGARANTIE<br />

Totaaloplossing van duurzaam kozijnsysteem met geïntegreerd toprooster<br />

scoort hoog op water- en winddichtheid<br />

In het Test & Trainingscenter van Kawneer in Harderwijk is het RT 72 Reflex<br />

raamsysteem van Kawneer in combinatie met het Invisivent NL raamventilatierooster<br />

van Renson uitgebreid getest door SKG-IKOB. De totaaloplossing van<br />

duurzaam raamkozijn met toprooster scoorde bij die officiële en onafhankelijke<br />

testen hoog op wind- en waterdichtheid. “Een eerste stap in de goede richting<br />

voor een gecombineerde kwaliteitsgarantie,” zeggen beide leveranciers. Deze<br />

kwaliteitsgarantie beantwoordt aan de wens van de markt om potentiële lekken<br />

van kozijnen in combinatie met ventilatieroosters te verminderen.<br />

Meer informatie over de VELUX campagne ’Haal de natuur weer in huis’ is te<br />

vinden op www.letnaturebackin.com.<br />

SYSTEMAIR CONFIGURATOR VOOR TOPVEX<br />

Systemair presenteert een nieuwe selectiesoftware voor de Topvex luchtbehandelingsunits.<br />

De software beschikt over een gebruiksvriendelijke interface<br />

voor een snelle en eenvoudige selectie.<br />

Alle technische specificaties zijn direct beschikbaar en het is bijvoorbeeld<br />

mogelijk om de luchtbehandelingsunit in 3D weergave te bekijken inclusief<br />

gemonteerde accessoires.<br />

Andere inbegrepen functionaliteiten zijn:<br />

• Eenvoudige selectie via snelle filtratie om het juiste model te vinden<br />

• Pas uw keuze aan met de intuïtieve configurator<br />

• Alle technische informatie over de producten is direct beschikbaar<br />

• Toegang tot details via 3D-weergave van de luchtbehandelingsunit en<br />

gemonteerde accessoires<br />

• CAD-export in .dxf-formaat<br />

• Eenvoudige creatie van technische rapporten<br />

Meer informatie: www.systemair.nl<br />

Zowel de RT 72 Reflex als de Invisivent NL ondergingen afzonderlijk al de<br />

nodige testen. Dat ze nu ook als één geheel getest zijn, is uniek en een belangrijke<br />

stap voorwaarts. Daarmee is aangetoond dat de combinatie van<br />

kozijn én rooster een wind- en waterdicht geheel vormt. Dat voorkomt een<br />

water- en/of luchtlek tussen kozijn en ventilatierooster op de bouwplaats,<br />

waardoor potentiële faalkosten gereduceerd worden.<br />

Hoge testscore<br />

De combinatie van beide producten scoorde de klasse E1200 volgens de<br />

Europese EN 12208 norm op het vlak van waterdichtheid (waterdicht in<br />

gesloten stand tot 1200Pa). Op het vlak van luchtdichtheid behaalde de<br />

combinatie de luchtdoorlatendheidsklasse 3 volgens de EN 12207 norm. Het<br />

onafhankelijke Nederlandse testinstituut SKG-IKOB, als Notified Body, was<br />

bij de tests aanwezig om te controleren of die correct en volgens de norm<br />

zijn uitgevoerd. Dat levert een onafhankelijke kwaliteitsgarantie op, die kan<br />

worden voorgelegd aan de klanten van beide leveranciers.<br />

Bekijk, ‘like’ en ‘share’ de videotestimonial hier: https://youtu.be/X2BP-<br />

6H7uz6E<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 57


Journaal<br />

NOFIRNO PAKKING VOOR MANGATEN DOORSTAAT<br />

ZWARE BRANDTEST<br />

Beele Engineering heeft met succes de NOFIRNO pakkingen voor mangaten<br />

onderworpen aan een A-0 brandtest.<br />

Mangaten aan boord van schepen of in industriële en offshore-installaties<br />

worden veelal onregelmatig gebruikt. Het grootste deel van de tijd zijn de gaten<br />

afgesloten en worden ze alleen geopend op het moment dat bijvoorbeeld<br />

onderhouds- of installatie-werkzaamheden moeten worden uitgevoerd. Voor<br />

een betrouwbare aansluiting van de stalen afdichtingsplaten op het mangat<br />

worden pakkingen toegepast. De NOFIRNO-pakking die Beele Engineering<br />

voor dit soort installaties levert, werd recent succesvol onderworpen aan één<br />

van de zwaarst mogelijke brandtesten.<br />

De brandtest werd uitgevoerd<br />

op twee mangaten in een<br />

niet-geïsoleerd stalen schot<br />

die waren afgedicht met een<br />

10 mm dikke stalen plaat en<br />

NOFIRNO pakking. De brandtest<br />

is bedoeld om de brandwerendheid<br />

van de pakking te<br />

onderzoeken conform de criteria<br />

van de FTP Code 2010. De<br />

pakkingen hebben een buitendiameter van 365 mm en een binnendiameter<br />

van 275 mm. Op 12 gelijkmatig verdeelde plaatsen bevinden zich openingen<br />

voor montage van de afdekplaat met bouten.<br />

Alhoewel de afdekplaat en het schot tijdens de brandtest roodgloeiend werden<br />

en onder invloed van de hitte zelfs vervormden, bleef de 5 mm dikke pakking<br />

onverminderd zijn functie vervullen. De pakking voldoet daarmee aan de FTP<br />

Code 2010; de brandwerendheid werd daarbij vastgesteld op 60 minuten A-0.<br />

De ZETOS is mede door de hoogwaardige materialen, de robuustheid en de<br />

aantrekkelijke prijs vrijwel universeel toepasbaar voor het verpompen en het<br />

transport van drink- of tapwater. Of het nu gaat om gemeentelijke watervoorziening,<br />

irrigatie, drukverhoging of industriële toepassing – ZETOS voelt zich<br />

in vrijwel elk milieu thuis.<br />

De nieuwe pompserie is over de gehele lijn robuust.<br />

Zelfs de standaardversie wordt geleverd<br />

in 1.4408/AISI roestvrijstaal. De hoge robuustheid<br />

wordt gecombineerd met aanzienlijke materiaalbesparingen.<br />

Daarmee is de Wilo-Actun<br />

ZETOS ontworpen voor continu bedrijf volgens<br />

de Standaard voor Boorgatpompen S1. Voor bijzonder<br />

agressieve media wordt bovendien een<br />

uitvoering in duplex-staal aangeboden.<br />

Meer informatie: www.wilo.nl<br />

FORBO SPONSORT ONDERZOEK TU DELFT NAAR<br />

BINNENKLIMAAT<br />

Forbo Flooring heeft een grootschalig onderzoek van de TU Delft gesponsord<br />

naar het binnenklimaat op scholen. Daarvoor werden meer dan<br />

1300 leerlingen uit 54 klaslokalen van 21 basisscholen gesproken. Het<br />

thermische klimaat, een slechte akoestiek, geuroverlast en binnenvallend<br />

zonlicht werden als de grootste problemen ervaren. Als meest voorkomende<br />

klachten of ziektes werden allergieën, verkoudheid en eczeem<br />

genoemd. Ook bleek de gezondheid op niet-traditionele scholen beter dan<br />

die op scholen waar op ‘ouderwetse’ manier wordt lesgegeven.<br />

Meer informatie: www.beele.com<br />

WILO-ACTUN ZETOS: UNIVERSELE BRONPOMP<br />

Ook in professionele toepassingen wordt bij pompen rekening gehouden<br />

met lage verbruikswaarden. Wilo beantwoordt deze vraag met de ontwikkeling<br />

van de Wilo-Actun ZETOS. Deze bronpomp vormt een nieuwe standaard<br />

in zijn klasse – niet alleen uit oogpunt van energie-efficiëntie, maar<br />

ook voor de kosten over de levensduur van het product. De ZETOS wordt<br />

toegepast in het waterbeheer en de industrie als ook in de gebouwtechniek.<br />

Met een hydraulisch rendement van meer dan 84 procent is de Wilo-Actun<br />

ZETOS de efficiëntste in de klasse van bronpompen. Dit is mogelijk dankzij<br />

de geoptimaliseerde interactie tussen de relevante onderdelen van de pomp.<br />

Het buitengewoon hoge hydraulische rendement van de ZETOS kan worden<br />

gecombineerd met de efficiëntie van de Wilo permanentmagneetmotor. Dat<br />

zorgt voor een eersteklas systeemrendement. Als aanvulling op de omvangrijke<br />

instelmogelijkheden van de meegeleverde frequentieomvormer kan het<br />

PM-motorsysteem met verschillende veiligheids- en regelingsfuncties individueel<br />

aan de desbetreffende toepassing worden aangepast.<br />

Forbo Flooring, dat met haar duurzame, CO 2<br />

-neutrale Marmoleum vloeren<br />

in veel scholen aanwezig is en het binnenklimaat een warm hart toedraagt,<br />

bespreekt de conclusies en haar antwoorden daarop graag verder met haar<br />

klanten. Het onderzoek gaat nu door in het zogenaamde Senselab in Delft.<br />

Dat is een nagebouwd klaslokaal op de TU waar de omstandigheden op het<br />

gebied van het binnenmilieu heel makkelijk en snel veranderd en gemanipuleerd<br />

kunnen worden. Zie ook het filmpje op: https://www.delta.tudelft.nl/<br />

article/video-senselab-prevent-sick-building-syndrome.<br />

Voor meer info over Forbo’s vloeroplossingen in het onderwijs zie:<br />

www.forbo-flooring.nl/onderwijs.<br />

58 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Journaal<br />

TADO° LANCEERT HOMEKIT-COMPATIBELE SLIMME<br />

AIRCOBEDIENING<br />

Ga de deur niet meer uit zonder dat je vergeet de airco uit te zetten<br />

tado°, de leider in intelligent klimaatbeheer<br />

voor woningen, introduceert<br />

zijn nieuwe Slimme Aircobediening<br />

V3+. De hardware van<br />

deze Slimme Aircobediening is compatibel<br />

met HomeKit en is uitgerust<br />

met een nieuwe app. Met deze app<br />

verbindt de Slimme Aircobediening<br />

de airconditioning en eventuele<br />

warmtepompen met de wifi van het<br />

huis. Dit allemaal ter vervanging<br />

van de standaard infraroodafstandsbediening, die met airconditioning systemen<br />

wordt meegeleverd. Het product is vanaf vandaag verkrijgbaar voor<br />

€ 99,99 bij toonaangevende winkels in heel Europa of via www.tado.com.<br />

Nieuwe app voor een gezonder huis<br />

De nieuwe app, die is ontworpen voor het bevorderen van een gezonde<br />

thuisomgeving, heeft een fris ontwerp en introduceert verschillende functies,<br />

zoals de Klimaatcomfort Skill die de luchtkwaliteit binnen en buiten uw huis<br />

meet. Ook geeft de app zinvolle tips en advies over hoe u uw binnenlucht<br />

kunt verbeteren. Gezonde lucht kan de slaap en productiviteit verbeteren en<br />

het risico op een verkoudheid minimaliseren.<br />

Apple HomeKit & smart home-integraties<br />

Apple HomeKit-gebruikers kunnen de Smart AC Control V3+ nu integreren in<br />

hun thuisconfiguratie. Dit betekent dat je Siri kunt vragen om de temperatuur<br />

te wijzigen en airconditioning toe te voegen aan je HomeKit-scènes en -automatisering.<br />

Net als bij de V3+ Slimme Thermostaten van tado° werkt de nieuwe<br />

Smart AC Control naadloos samen met de Google Assistent en Amazon Alexa.<br />

Meer informatie: www.tado.com<br />

RECORDOPKOMST VOOR THEMADAG ‘VOL GAS VOOR<br />

GASLOOS: FEIT OF FICTIE?’<br />

De themadag ‘Vol gas voor gasloos: FEIT of FICTIE?’ van ventilatiefabrikant<br />

Duco is vorige week woensdag uitgedraaid op een recordeditie. Niet<br />

minder dan 250 innovators en koplopers kwamen tijdens de themadag<br />

met elkaar in contact om de vastgoedwereld van morgen te vormen.<br />

Op woensdag 12 juni begaven voorschrijvende partijen, VVE’s, corporaties en installateurs<br />

zich naar het Spoorwegmuseum in Utrecht voor wat een spraakmakende<br />

namiddag beloofde te worden. Vertrekpunt was duurzaam verwarmen.<br />

Praktische tips<br />

Helga van Leur gaf de aftrap van de themadag. Aan de hand van praktische tips<br />

bracht Helga het publiek bij hoe je duurzaamheid in gebouwen bewerkstelligt.<br />

Duurzaam verwarmen<br />

Warmte adviseur Rob Verbrugge<br />

had het over het comfort<br />

van laagtemperatuur-vloerverwarming.<br />

Met de verbeterde<br />

isolatie is de warmtelast van<br />

de woningen lager en zou dus<br />

eigenlijk ook met een kleiner<br />

vermogen verwarmd kunnen worden. LT-vloerverwarming zal een nieuwe<br />

dimensie moeten gaan realiseren. Wellicht moet vloerverwarming kantelen<br />

naar wandverwarming, moet de traagheid die de vloermassa veroorzaakt worden<br />

weggenomen of zullen er combinaties van deels vloer en deels andere<br />

afgiftesystemen moeten ontstaan.<br />

Warmtepompen<br />

Als laatste nam Joy den Hartog, technisch-commercieel adviseur bij Duco,<br />

het woord. Op korte termijn gaan de BENG-eisen gelden; op langere termijn<br />

ligt er de eis van energieneutraal bouwen. Al die ontwikkelingen gaan onherroepelijk<br />

leiden tot veranderingen in de woningbouw, waarbij zwaar wordt<br />

ingezet op nieuwe technieken zoals duurzame warmtepompen.<br />

EDWIN JONGSMA EN DAVEY HEEREN STARTEN<br />

KLIMAVISIE IJSSELSTEIN<br />

Klimavisie heeft sinds<br />

1 mei een nieuwe vestiging.<br />

Edwin Jongsma<br />

en Davey Heeren worden<br />

mede-eigenaar van<br />

Klimavisie Midden BV<br />

in IJsselstein. “Met de<br />

komst van Edwin en<br />

Davey zijn we enorm<br />

content. In het verleden hebben we reeds veel met hen samengewerkt. De<br />

samenwerking met Edwin en Davey kwam exact op het juiste moment. Strategisch<br />

wilden we liever niet in het hele land gaan werken maar meer in de<br />

regio en aansluiten op het woon-werk verkeer van onze monteurs. We kregen<br />

vanuit onze vaste klanten veel aanvragen uit heel Nederland. Voor onze<br />

nieuwe vestiging brengen Edwin en Davey samen meer dan 40 jaar ervaring<br />

in de klimaattechniek met zich mee. Hiermee kunnen we onze dienstverlening<br />

op alle fronten optimaliseren en kunnen een dekking bieden voor Nederland.<br />

Wij zijn ervan overtuigd dat beide heren een absolute meerwaarde voor onze<br />

organisatie zullen zijn”, aldus Maikel Willemsen en Martin Hulshof.<br />

Over Klimavisie<br />

Klimavisie is een toonaangevend merkonafhankelijk advies-, ontwerp- en<br />

installatiebureau voor airconditioning, klimaatbeheersing, warmtepompen,<br />

luchtbehandeling, verwarming en ventilatie. Duurzaamheid en energiebesparende<br />

oplossingen staan dan ook centraal in de adviesgesprekken. Klimavisie<br />

heeft ruime ervaring in het ontwerpen en monteren van airco installaties<br />

voor uiteenlopende toepassingen. Van woonhuizen tot hotels, van kantoor tot<br />

bedrijfspand en van winkel tot zorgcentrum.<br />

Meer informatie: www.klimavisie.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 59


Het comfort van<br />

samen vernieuwen<br />

Als specialist in vloerverwarming en vloerkoeling werken we graag met u<br />

samen. We stemmen daarbij onze behoeften, producten en/of processen zo<br />

goed mogelijk op elkaar af. Zo behalen we samen een beter eindresultaat.<br />

Bel of mail ons voor meer informatie!<br />

T. 078 - 65 10 640<br />

info@wth.nl<br />

www.wth.nl<br />

B&A, altijd<br />

stroom beschikbaar<br />

Projects<br />

Vleugelboot 30, 3991 CL Houten - NL<br />

T +31 (0)30 204 06 41, F +31 (0)30 204 06 42,<br />

E info@baprojects.nl, I www.baprojects.nl<br />

172306-7858_BenA 1-2.indd 1 11-12-17 12:55


VLOERVERWARMING EN -KOELING<br />

IN NIEUW HOOFDKANTOOR<br />

ROOMPOT VAKANTIES<br />

Begin juni heeft Roompot Vakanties haar nieuwe<br />

duurzame hoofdkantoor in Goes geopend. Een<br />

mooi resultaat van een project waarin onder<br />

meer de TBI-zussen Croonwolter&dros en WTH<br />

intensief hebben samengewerkt.<br />

Tekst Tim van Dorsten | Beeld WTH<br />

Roompot Vakanties is een grote en snelgroeiende<br />

aanbieder van vakantieparken en campings in<br />

Europa. Het bedrijf heeft meer dan 2.600 medewerkers<br />

in dienst. De bouw van het nieuwe<br />

kantoorpand in Goes was een groot project: de<br />

vijf verdiepingen van het kantoorpand en het<br />

naastgelegen logistieke centrum hebben een totale<br />

oppervlakte van 7.150 m 2 . Beide gebouwen<br />

zijn voorzien van vloerverwarming en -koeling van<br />

WTH. Het nieuwe hoofdkantoor biedt ruimte aan<br />

zo’n 350 medewerkers. Alle medewerkers van het<br />

oude pand in Kamperland verhuizen mee.<br />

“In april 2018 heeft Croonwolter&dros uit Rotterdam<br />

ons benaderd om te zorgen voor een vloerverwarmings-<br />

en koelingssysteem”, vertelt WTH-accountmanager<br />

Marcel Claassen. “Wij hebben hierbij<br />

gekozen voor de toepassing van onze RU-WWNverdelers<br />

met warmtewisselaar. Onze verdelers zijn<br />

voorzien van een fysieke scheiding tussen primair<br />

verwarmings- of koelwater en het secundair circulerende<br />

water door de vloerleidingen. Daarnaast<br />

beschikken ze over een 2-pijpsaansluiting. De fysieke<br />

omschakeling tussen verwarmen en koelen<br />

vindt zo centraal gescheiden plaats.” Over de vijf<br />

verdiepingen van het nieuwe Roompot-hoofdkantoor<br />

zijn in totaal 23 RU-WWN-verdelers met 240<br />

groepen gemonteerd. ❚<br />

Lees meer over het project op de website van<br />

WTH: https://www.wth.nl/projecten/roompotnieuwbouw-hoofdkantoor<br />

Eén van de vijf verdiepingen van het nieuwe hoofdkantoor van Roompot<br />

Vakanties waarin WTH voor vloerverwarming en -koeling heeft gezorgd.<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 61


De De Installateur<br />

van de de Toekomst<br />

10, 10, 11 11 && 12 12<br />

sept <strong>2019</strong><br />

Evenementenhal<br />

Hardenberg<br />

Word Word exposant op op hét hét platform voor voor de de toekomst<br />

van van E- E- & & W-<strong>Installatie</strong>techniek en en ga ga het het gesprek aan aan<br />

met met de de installateur uit uit Noordoost-Nederland


‘REDUCEER DE MAGNETISCHE VELDEN<br />

IN ELEKTRISCHE INSTALLATIES’<br />

Een regelmatig terugkerende vraag met betrekking tot Busbar Systemen gaat over de Elektromagnetische Comptabiliteit (EMC). En meer in het<br />

bijzonder over de Elektromagnetische Interferentie (EMI) van deze systemen, oftewel: het uitzenden van elektromagnetische velden.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Busbar Systems<br />

“In het algemeen hebben de ‘standaard’ Busbar Systemen al relatief zeer gunstige<br />

EMC-eigenschappen”, vertelt Daan Jacobs, Commercieel Directeur van Busbar<br />

Systems. “De metalen omhulling van onze EAE railkokersystemen werkt als<br />

een ‘Kooi van Faraday’ die als afscherming fungeert tegen eventueel naar buiten<br />

tredende straling. Dit Kooi van Faraday-principe wordt algemeen beschouwd als<br />

de best mogelijke manier om EMC-stralingen te neutraliseren. Andere bepalende<br />

factoren die een rol spelen bij de EMC-karakteristieken van een Busbar Systeem<br />

zijn de doorsnede van de Busbar-behuizing en de belasting van het systeem.”<br />

Hoge EMC-eisen<br />

In sommige typen projecten, zoals in laboratoria, ziekenhuizen en datacentra worden<br />

om begrijpelijke redenen zeer hoge EMC-eisen gesteld aan de toegepaste<br />

componenten en apparatuur, aldus Jacobs. “Dit was bijvoorbeeld het geval bij<br />

project Nano Energie Technik Zentrum (NETZ) in Duisburg, Duitsland. Om hier<br />

optimaal invulling aan te geven, heeft EAE Elektrik – in samenwerking met haar<br />

Duitse vertegenwoordiging in Duisburg (ABH Stromschienen) – enkele jaren geleden<br />

een speciaal type Busbar ontwikkeld dat aan al deze eisen voldoet. Dit<br />

Busbar Systeem betreft een aanpassing op het ‘standaard’ EAE KXA Busbar Systeem,<br />

waarbij de drie stuks fasegeleiders naast elkaar in de aluminium Busbar behuizing<br />

zijn geplaatst. De N-geleider is hierbij de buitenste geleider (N-L1-L2-L3).”<br />

Optimale bescherming<br />

De speciale EMC Busbar is voorzien van vijf stuks geïsoleerde geleiders van gelijke<br />

doorsnede, waarbij sprake is van twee separate N-geleiders, vertelt Jacobs. “De<br />

opbouw van dit Busbar systeem is als volgt: L1-N-L2-N-L3. Door de fasegeleiders<br />

op deze manier nog eens extra ‘in te kapselen’ tussen de N-geleider kan een zeer<br />

goede bescherming tegen de opgewekte non-lineaire stromen worden geborgd.<br />

Hierdoor kan de uitstraling van magnetische velden met nog eens 90% worden<br />

teruggebracht ten opzichte van de standaard railkoker.” ❚<br />

Busbar Systems<br />

Banterij Busbar 10 Systems<br />

1046 Banterij AN 10 Amsterdam<br />

tel. 1046 AN : Amsterdam<br />

0299-371557<br />

email tel. : busbar@busbar.nl<br />

0299-371557<br />

website email<br />

: www.busbar.nl<br />

busbar@busbar.nl<br />

website : www.busbar.nl


‘ROBOTS EN MIXED REALITY GEVEN JONGEREN EEN VLIEGENDE<br />

START IN DE INSTALLATIE- EN ELEKTROTECHNIEK’<br />

Om meer jongeren te interesseren voor een baan in de techniek en om onderwijs en beroepspraktijk optimaal te laten aansluiten, is in 2017<br />

CIVIL (Centrum voor Innovatief Vakmanschap <strong>Installatie</strong>techniek Limburg) opgericht. CIVIL is een publiek-private samenwerking van ROC Gilde<br />

Opleidingen en Opleidingsbedrijf IW Zuid-Oost. Onder deze titel worden innovatieve theorie- en praktijkopleidingen op het gebied van installatie-,<br />

elektro-, luchtbehandelings- en koeltechniek verzorgd. Op een centrale plek in Limburg waar – dankzij een samenwerking met het<br />

bedrijfsleven – jongeren kunnen kennismaken met de modernste apparatuur en nieuwste technieken.<br />

Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld CIVIL<br />

“IW Zuid-Oost is een initiatief van werkgevers”,<br />

vertelt directeur Jack van Boxmeer. “In ons land<br />

heerst een gigantisch tekort aan geschoold technisch<br />

personeel. De animo voor een baan in de<br />

techniek loopt sterk terug, waardoor veel technische<br />

opleidingen geen stand kunnen houden.<br />

Een trend die in Limburg nog eens wordt versterkt<br />

doordat ook het aantal jongeren in de provincie<br />

afneemt. Het is daarom hoog tijd voor actie, wat<br />

enkele jaren geleden heeft geleid tot een intensieve<br />

samenwerking met ROC Gilde Opleidingen.<br />

Deze samenwerking (CIVIL) wordt ondersteund<br />

door 80% van de Limburgse installatiebedrijven<br />

én door de overheid, middels een Regionaal Investeringsfonds<br />

(RIF) subsidie.”<br />

Bundeling van krachten<br />

“IW Zuid-Oost en ROC Gilde Opleidingen hebben<br />

hetzelfde belang. Namelijk: het opleiden van jonge<br />

mensen in de installatie- en elektrotechniek”,<br />

vertelt Van Boxmeer. “Door samen te werken, kunnen<br />

we onze krachten bundelen. Dit geeft niet<br />

alleen voordeel in het werven/interesseren van<br />

jong talent; we investeren ook samen in voldoende<br />

praktijklocaties. In 2017 hebben we in Roermond<br />

CIVIL opgetuigd en het is de bedoeling dat<br />

de ROC’s in Zuid-Limburg – die recent gefuseerd<br />

zijn tot VISTA college – binnenkort gaan aansluiten.<br />

In de regio Helmond en Cuijk hebben we ook<br />

opleidingslocaties ingericht, om zoveel mogelijk<br />

basisopleidingen in de regio te kunnen aanbieden.<br />

Voor de complexere technieken kan men dan<br />

terecht in ons centrum in Roermond.”<br />

64 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Onze ambitie is om<br />

jongeren op te leiden<br />

met de nieuwste<br />

technieken, die volgens<br />

ons de toekomst<br />

kúnnen zijn’<br />

‘De bouw wordt steeds<br />

digitaler, waarop we met<br />

onze lesprogramma’s<br />

willen inspelen’<br />

Modernste apparatuur,<br />

nieuwste technieken<br />

“We onderhouden nauw contact met het bedrijfsleven.<br />

Zodat we exact weten wat er bij de bedrijven<br />

gebeurt, welke nieuwe technieken er op hen<br />

afkomen en wat dit betekent voor de mensen<br />

die wij (gaan) opleiden”, vertelt Van Boxmeer.<br />

“De mensen die nu met hun opleiding starten,<br />

hebben nog vier jaar te gaan voordat ze volwaardig<br />

in het bedrijfsleven kunnen meedraaien. Als<br />

opleider proberen wij daarom zo ver mogelijk<br />

vooruit te kijken én innovatief te zijn. Zodat de<br />

opleidingen en cursussen die wij aanbieden, zo<br />

actueel mogelijk zijn. Om te kunnen concurreren<br />

met andere branches en voldoende jongeren aan<br />

te trekken, trachten we de techniek zo mooi, interessant<br />

en uitdagend mogelijk neer te zetten.<br />

Mede hierom hebben we recent gekozen voor de<br />

implementatie van Trimble Field Link, een softwareoplossing<br />

die via een robuuste tablet BIM<br />

naar de bouwplaats brengt. Daarnaast gaan we<br />

werken met de Trimble robots Trimble’s Robotic<br />

Total Station (RTS) en Rapid Positioning System<br />

(RPS), waarmee uitzettaken aanzienlijk sneller<br />

én nauwkeuriger kunnen worden uitgevoerd.”<br />

De lasers van de bouwrobots zetten punten direct<br />

vanuit de ontwerpsoftware uit op de bouwplaats,<br />

vertelt hij. “Dit bespaart tijd, verhoogt de<br />

kwaliteit en verlaagt de bouwkosten. Het werk<br />

van de monteurs wordt hierdoor vereenvoudigd<br />

en versneld en meetfouten worden voorkomen.”<br />

CIVIL heeft de Trimble Field Solutions in maart<br />

aangeschaft via Stabiplan. “Begin april is ons<br />

CIVIL heeft de Trimble Field Solutions in maart aangeschaft via Stabiplan. “Begin april is ons gebouw<br />

ingemeten en begin mei hebben de eerste docenten en instructeurs de trainingen gevolgd.”<br />

gebouw door Stabiplan ingemeten en begin mei<br />

hebben de eerste docenten en instructeurs de trainingen<br />

gevolgd. Eind mei hebben we onze jaarlijkse<br />

participantenbijeenkomst gehouden, waarin<br />

we de tool hebben gedemonstreerd. Bij aanvang<br />

van het nieuwe schooljaar wordt de softwaretool<br />

onderdeel van onze dagelijkse onderwijspraktijk.<br />

Datzelfde geldt voor de Microsoft HoloLens, waarmee<br />

de BIM-ontwerptekeningen direct vanuit de<br />

computer en via een Mixed Reality bril in de echte<br />

wereld geprojecteerd kunnen worden en waarmee<br />

een brug tussen de BIM-ontwerptekening en<br />

bouwplaats wordt geslagen.”<br />

Perfecte combinatie<br />

“Onze ambitie is om jongeren op te leiden met de<br />

nieuwste technieken, die volgens ons de toekomst<br />

kúnnen zijn”, vertelt Van Boxmeer. “De Trimble<br />

Field Solutions en Microsoft HoloLens sluiten hier<br />

perfect op aan. Veel bedrijven werken er nog niet<br />

mee. Bovendien zijn de instrumenten een perfecte<br />

combinatie tussen techniek en ICT, wat veel jongeren<br />

aanspreekt. Niet alleen op de vmbo-scholen,<br />

maar ook op de havo- en technasia-opleidingen,<br />

die we steeds vaker bezoeken. Want onze branche<br />

heeft niet alleen behoefte aan goede monteurs<br />

en servicetechnici, maar ook aan BIM-modelleurs,<br />

tekenaars, calculators en werkvoorbereiders. De<br />

bouw wordt steeds digitaler, waarop we met onze<br />

lesprogramma’s willen inspelen. Zodat de jongeren<br />

vertrouwd raken met deze technieken en<br />

de digitale (papierloze) bouw als normaal gaan<br />

beschouwen. Onze samenwerking met Stabiplan<br />

levert hier een belangrijke bijdrage aan. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 65


SOFTWARESYSTEEM ONDERSTEUNT<br />

GEBOUWBEHEER EN -ONDERHOUD<br />

Sinds kort is er een nieuwe versie van een softwaresysteem<br />

op de markt dat het beheer en onderhoud van gebouwen vergemakkelijkt.<br />

Een systeem dat eenvoudig op de klantwensen kan<br />

worden afgestemd….<br />

Tekst Irene Teunissen | Beeld VHB Beheer<br />

Softwaresysteem Maintis is ontwikkeld door VHB Beheer in Sliedrecht. Het<br />

in 2004 opgerichte bedrijf houdt zich bezig met advieswerk over vastgoedbeheer,<br />

systeemintegratie en regeltechnische oplossingen. Daarnaast ontwikkelt<br />

de firma tegenwoordig software waarin het totaal aan gegevens van<br />

gebouwen en assets genoteerd wordt. Alle inspectierapporten, meerjarenonderhoudsplanningen<br />

en begrotingen op één plek. Hierin komen advies en<br />

praktijk bij elkaar en heeft de klant een goed overzicht van het beheren van<br />

zijn vastgoed en assets.<br />

“In 2007 is VHB begonnen met het ontwikkelen van Maintis”, vertelt Bart van<br />

Verseveld, directeur/mede-eigenaar van het bedrijf. “Deze software was bedoeld<br />

om storingsmeldingen te stroomlijnen. Intussen is het systeem enorm<br />

uitgebreid met onder meer planningen voor het reguliere onderhoud. Je kunt<br />

Maintis een FMIS (facilitair management informatiesysteem) noemen, maar<br />

dan met meer technische mogelijkheden. De software richt zich nu op veel<br />

doelgroepen zoals facilitair managers, vastgoedeigenaren, VvE’s van bijvoorbeeld<br />

kantoren, scholen, ziekenhuizen en zelfs haventerminals.”<br />

Tekentafel<br />

VHB kan al vroegtijdig met architecten en aannemers om tafel zitten. Want<br />

het onderhouden van gebouwen begint eigenlijk al in de tekenkamer, vindt<br />

Van Verseveld. “We willen daarom graag betrokken worden bij DBM-contracten,<br />

liefst al in de ontwerp-/bouwfase. Alle informatie die dan beschikbaar<br />

66 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘Het onderhouden van gebouwen begint<br />

eigenlijk al in de tekenkamer’<br />

is zoals (BIM)tekeningen, inregelrapportages en opleverinspecties vormen<br />

de basis voor het beheer en onderhoud. Hoe eerder deze gegevens in ons<br />

systeem verwerkt zijn, hoe sneller wij de implementatie voor de beheerfase<br />

gereed hebben en hoe minder informatie bij de overdracht verloren gaat. Van<br />

bouw naar onderhoud is dan een doorlopend proces.”<br />

Voordelen<br />

Het modulair opgebouwde Maintis maakt gebouwbeheer en -onderhoud eenvoudig<br />

en inzichtelijk en creëert daardoor efficiency en kostenbesparingen.<br />

De software is eveneens beschikbaar als app. Verder draait deze in de volledig<br />

beveiligde cloud. “En wil een klant een nieuwe module, dan kunnen wij deze<br />

specifiek ontwerpen en bouwen, maatwerk dus. Maar het grootste voordeel<br />

is dat de klant betaalt voor het gebruik van het hele systeem. Afhankelijk van<br />

de grootte van het bedrijf betaalt deze voor de licentie, maar krijgt wel alle<br />

functionaliteiten!”, meldt Van Verseveld.<br />

Innovatie<br />

De firma is voortdurend bezig met nieuwe ontwikkelingen zoals software voor<br />

wegen en industrie, evenals predictive maintenance (voorspelbaar onderhoud).<br />

Dit wordt de nieuwste Maintis-module. Locatiebepaling in gebouwen<br />

en indoornavigatie staan eveneens op de planning. ❚<br />

De Maintis app is eenvoudig te bedienen.<br />

<br />

<br />

€<br />

Assetmanagement<br />

van A tot Z!<br />

De status, gegevens,<br />

(on)voorziene kosten en<br />

planningen, van al uw<br />

assets op één plek<br />

Onderhoudt uw<br />

relaties, projecten en<br />

besprekingen met<br />

behulp van de<br />

gepersonaliseerde<br />

modules<br />

Overzicht van uw<br />

begrotingen en<br />

daadwerkelijke kosten<br />

weergegeven met<br />

onze financiële<br />

rapportages<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 67


INNOVEREN IN EEN NICHE:<br />

‘EEN SLIMME REGELAFSLUITER<br />

REGELT ALLES ZELF’<br />

Belparts, opgericht in 1987 en van origine leverancier van veldapparatuur voor klimaatsystemen, heeft zich in haar jongste jaren getransformeerd<br />

tot fabrikant. Het bedrijf heeft een niet-aflatende nieuwsgierigheid naar hoe zaken beter, energiezuiniger en comfortabeler geregeld<br />

kunnen worden. Het was ook dat streven dat er uiteindelijk toe leidde dat Belparts startte met het zelf ontwikkelen en produceren van een<br />

gepatenteerde, intelligente regelafsluiter. “Als we hadden vastgehouden aan het conventionele denken, dan hadden we nooit de groei van de<br />

afgelopen jaren kunnen realiseren”, vertelt directeur Jan Ulens.<br />

Tekst en beeld Belparts<br />

“Als we hadden vastgehouden aan het conventionele denken, dan hadden we nooit de groei van de afgelopen jaren kunnen realiseren.”<br />

68 | INSTALLATIEENBOUW.NL


‘De installatie is waterzijdig volledig in balans,<br />

zowel in vollast als in deellast’<br />

Met de dynamx regelafsluiters heb je optimale controle over afgiftesystemen<br />

zoals ventilatorconvectoren, klimaatplafonds en vloerverwarming.<br />

Met de dynamx APP is de installatie en juiste<br />

ingebruikname van uw hydraulische systemen een<br />

fluitje van een cent.<br />

Met haar Dynamic Flow Networking concept introduceerde<br />

Belparts als eerste producent ter wereld<br />

een nieuwe en innovatieve methode voor comfortregeling<br />

en energiebeheer in gebouwen. “Het<br />

concept betreft niet sec een nieuwe regelafsluiter,<br />

maar omvat een geheel vernieuwd denkconcept”,<br />

vertelt Ulens. “In de visie van Belparts is de zelfdenkende<br />

regelafsluiter de toekomst. We werken in een<br />

niche van een niche. In dat beperkte veld zijn we<br />

altijd op zoek geweest naar of en hoe het ergens<br />

nóg beter kon. Vanuit dat perspectief hebben we<br />

gemerkt dat er behoefte is aan slimmere producten.<br />

Als je op die manier redeneert, komt de innovatie<br />

vanzelf. De dynamx-regelafsluiters zijn simpel<br />

gezegd gebaseerd op een regelafsluiter met een<br />

debietmeting en -regeling. Dat brengt vele voordelen<br />

met zich mee. Bijvoorbeeld dat waterzijdig<br />

inregelen tot het verleden behoort. Indien gewenst<br />

kan deze intelligente regelafsluiter ook de ruimtetemperatuurregeling<br />

verzorgen en kan ze worden<br />

uitgerust met sensoren voor energiemonitoring.”<br />

Via de multi-protocol buscommunicatie kunnen<br />

de dynamx-regelafsluiters aan het gebouwbeheersysteem<br />

worden gekoppeld en krijgen de<br />

installateur en beheerder volledig inzicht in de<br />

status en energiestromen in de installatie. Het systeem<br />

zorgt niet alleen voor energiereductie<br />

en meer comfort voor de eindgebruiker; ook de<br />

installateur en de beheerder zien inmiddels de<br />

mogelijkheden. “<strong>Installatie</strong>s gebruiken soms veel<br />

meer energie dan wat binnen het technische ontwerp<br />

en de productspecificaties mogelijk zou kunnen<br />

zijn”, vertelt Ulens. “Vind maar eens uit waar<br />

je die energie precies verliest. Met de dynamxregelafsluiters<br />

heb je dat inzicht. Daarnaast is<br />

waterzijdig inregelen niet meer nodig. Je stelt<br />

het ontwerpdebiet in per regelafsluiter en deze<br />

regelt te allen tijde nauwkeurig het gewenste debiet.<br />

Alle regelafsluiters functioneren daarbij zelfstandig,<br />

stabiel en onafhankelijk van elkaar. De<br />

installatie is waterzijdig volledig in balans, zowel<br />

in vollast als in deellast. En dat is bijzonder.” Inregelen<br />

kost dikwijls veel tijd, weet hij. “Maar deze<br />

post valt weg als je onze technologie gebruikt. En<br />

mocht het ontwerpdebiet in de toekomst veranderen,<br />

bijvoorbeeld door gebouwaanpassingen of<br />

gebruikerswensen, dan kan dit gewoon via de buscommunicatie<br />

worden aangepast. Inmiddels hebben<br />

we vele duizenden dynamx-regelafsluiters<br />

geleverd. Het zijn niet langer alleen de ‘early<br />

adopters’ maar ook diegenen die besparingen<br />

zien vanuit de nieuwe technologieën, die onze<br />

nieuwe producten omarmen.” ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 69


TOTAALLEVERANCIER VAN ELEKTRONICA EN TECHNIEK<br />

Het nog dagelijks groeiende assortiment van Conrad Electronic<br />

omvat ruim 750.000 elektrotechnische producten, variërend van<br />

meetapparatuur en gereedschap tot computers, labvoedingen en<br />

componenten. Klanten vinden er alle bekende A-merken, maar ook<br />

de betaalbare producten van Conrads eigen merken zijn ruim vertegenwoordigd<br />

en kwalitatief hoogwaardig.<br />

Tekst Liliane Verwoolde | Beeld Conrad Electronic<br />

“We weten wat voor technische groothandels belangrijk is”, vertelt Matthijs<br />

Gaikema, hoofd Communicatie van Conrad Electronic. “Doorverkopende partijen<br />

zoals elektronicawinkels, bouwmarkten en business centra moeten hun<br />

beloftes naar klanten waarmaken. Daarom moeten zij de producten snel in<br />

huis hebben, werken met prijzen waar zij een marge bovenop kunnen zetten<br />

en erop kunnen vertrouwen dat de bestelling ook daadwerkelijk binnenkomt.<br />

Juist die factoren zijn bij Conrad Electronic goed geregeld.”<br />

Grip op uw inkoop<br />

met een GRATIS<br />

inkoopkoppeling<br />

EDI, OCI of smart procurement<br />

Eenvoudig koppelen aan uw ERP<br />

Volledig geautomatiseerd<br />

Bespaar tijd en geld<br />

Daarnaast biedt Conrad Electronic haar klanten verschillende diensten, waarvan<br />

‘inkoopkoppelingen’ er één is. Klanten kunnen hun eigen inkoopsysteem<br />

gratis aan het systeem van Conrad Electronic koppelen, waardoor zij sneller<br />

en efficiënter kunnen inkopen. “Onze klanten waarderen deze service”, vertelt<br />

Gaikema. “Veel klanten maken er gebruik van en het aantal neemt nog steeds<br />

toe. De klant heeft goed zicht op zijn bestellingen, waarvoor automatisch de<br />

afgesproken prijzen worden gehanteerd.”<br />

Naast technische groothandels levert Conrad Electronic onder meer aan de<br />

industrie en onderwijsinstellingen. ❚<br />

conrad.nl<br />

+31 (0)88 - 42 85 490<br />

Techniek<br />

begint hier<br />

Ga voor meer informatie naar:<br />

www.conrad.nl/inkoopoplossingen<br />

Druk- en zetfouten onder voorbehoud. Conrad Electronic Benelux BV Postbus 22 7570 AA Oldenzaal<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 71


Een écht brandveilige woning draait om meer dan alleen kwalitatieve producten. Hoe goed een melder ook is, hij verliest zijn veiligheidsfunctie<br />

wanneer hij niet goed wordt geïnstalleerd en onderhouden. Zelfs een kleine fout in het monteren of installeren van een melder kan een fatale<br />

afloop voor de bewoners betekenen.<br />

Tekst Hemmink | Beeld Hemmink<br />

Je wilt erop kunnen vertrouwen dat een rookmelder<br />

altijd goed werkt en bewoners tijdig<br />

alarmeert. Kwaliteit is daarom vereist en zit<br />

helemaal in het DNA van de Ierse fabrikant Ei<br />

Electronics. Met de kennis en het advies van<br />

Hemmink staat dit garant voor de beste en zorgeloze<br />

brandveiligheid.<br />

Betrouwbare kwaliteit<br />

Brandveiligheid begint al bij de ontwikkeling<br />

en productie van de melder. Melders van Ei<br />

Electronics hebben een slim ontwerp, zijn uitgebreid<br />

getest en voldoen aan hoge kwaliteitseisen.<br />

Ei Electronics gaat hierin verder dan alleen<br />

het voldoen aan de norm: elke individuele<br />

melder die de fabriek verlaat, is tot drie keer toe<br />

getest. Want als het om brandveiligheid gaat,<br />

wil je zeker weten dat de melder zijn werk doet<br />

op het juiste moment.<br />

Het belang van een juiste installatie<br />

Wil je brandveiligheid bieden, dan is een juiste<br />

installatie noodzakelijk. Wanneer een melder<br />

niet goed wordt geïnstalleerd en onderhouden,<br />

heeft kwaliteit geen inhoud. Een kleine fout in<br />

het monteren of installeren van een melder kan<br />

grote gevolgen voor de bewoners hebben.<br />

Kennis, de basis voor<br />

échte brandveiligheid<br />

Om installateurs en onderhoudsmedewerkers te<br />

ondersteunen, verzorgt Hemmink product- en<br />

installatietrainingen. Zo weet je zeker dat iedereen<br />

op één lijn zit als het gaat om installatie<br />

conform projectafspraken, NEN-normeringen<br />

en het omgaan met uitzonderingen.<br />

72 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Projectering, een handig hulpmiddel<br />

Niet alleen de juiste technische oplossing conform<br />

de geldende wetgeving en normen is belangrijk,<br />

maar ook de uitvoering van het project. Hemmink<br />

maakt een projectering die je kunt gebruiken<br />

tijdens de installatie of als hulpmiddel bij de<br />

verantwoording aan derden, zoals de aannemer,<br />

woningcorporatie, brandweer of gemeente.<br />

Melders uitlezen met AudioLINK<br />

Als installateur wil je graag weten wanneer een<br />

rook- of koolmonoxidemelder voor het laatst in<br />

alarm is gegaan, welke waardes er bij een alarm<br />

van een koolmonoxidemelder zijn gemeten en<br />

of er gedurende langere tijd een ‘achtergrondniveau’<br />

van koolmonoxide geweest is. Maar ook<br />

hoe het batterijniveau van de melder is. Vaak is<br />

dit lastig om te zien.<br />

Ei Electronics biedt hiervoor dé oplossing met AudioLINK.<br />

In combinatie met de gratis AudioLINK<br />

app is deze informatie snel en eenvoudig uit te lezen.<br />

Dit bespaart je tijd, geld en extra onderzoek.<br />

Uit de praktijk: Breman Woningbeheer<br />

en Woonplus Schiedam<br />

In 2018 is Woonplus Schiedam samen met Breman<br />

Woningbeheer (Team Veilig Wonen) het project<br />

‘Veilig Wonen Schiedam’ gestart. Alle 12.000<br />

woningen van Woonplus in Schiedam werden<br />

voorzien van rook- en koolmonoxidemelders van<br />

Ei Electronics met AudioLINK-functie. Het Team<br />

Veilig Wonen van Breman kan met de AudioLINK<br />

functie in deze melders alle woningen zorgvuldig<br />

monitoren en bewoners zonodig instrueren. Dit alles<br />

om de woningen in de toekomst nóg veiliger te<br />

maken. De melders van Ei Electronics vergemakkelijken<br />

het werk van Team Veilig Wonen aanzienlijk.<br />

Slim onderhoud<br />

De nieuwste rook- en koolmonoxidemelders van<br />

Ei Electronics uit de Ei3000-serie combineren<br />

de beste brandveiligheid met slim onderhoud.<br />

Alle sensordata van de melders worden bewaard.<br />

De melders zijn lokaal (AudioLINK) en<br />

via de Cloud (SmartLINK) uit te lezen waardoor<br />

slimmer onderhoud mogelijk is. Ook zijn alle<br />

melders uit de serie voorzien van stofcompensatie.<br />

De bewoner hoeft slechts 1x per 3 jaar<br />

de melder uit te zuigen. De 3000-serie is met<br />

zes verschillende melders toepasbaar in iedere<br />

situatie.<br />

Over Ei Electronics en Hemmink<br />

Veiligheid is een vak. Daarom streeft Ei Electronics<br />

samen met Hemmink naar een hoger<br />

niveau van brandveiligheid in Nederland. Hemmink<br />

kijkt niet alleen naar de producten, maar<br />

naar alle aspecten die zorgen voor brandveiligheid.<br />

Want neem je niet alle risico’s mee in je<br />

aanpak om brandveilig wonen te realiseren,<br />

dan creëer je schijnveiligheid. En schijnveiligheid,<br />

dát is het nieuwe gevaar. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 73


Gebouwbeheer<br />

NIEUWSTE INNOVATIES INZAKE DEURCOMMUNICATIE<br />

STELLEN GEBRUIKSGEMAK VOOROP<br />

De vraag naar intelligente technologieën die gebruikerscomfort garanderen en tijd helpen besparen, groeit dag na da dag. Oplossingen die<br />

helpen ontzorgen en het leven eenvoudig helpen organiseren, zijn “hot”. Siedle, specialist in gebouwencommunicatie, houdt daar rekening mee<br />

bij het ontwerpen van deurcommunicatiesystemen van vandaag en morgen.<br />

Tekst Filip Van der Elst | Beeld Siedle<br />

Siedle Axiom zet in op gebouwencommunicatie in haar zuiverste vorm. (Beeld: Det Goeckeritz)<br />

74 | INSTALLATIEENBOUW.NL


Gebouwbeheer<br />

‘We hebben in de eerste plaats een<br />

toepassing willen creëren die toegankelijk<br />

is voor iedereen’<br />

Siedle Compact is opgewaardeerd dankzij de hoogwaardige<br />

behuizing van massief geborsteld edelstaal. De<br />

behuizingskleur is nu ambergrijs.<br />

Belt er iemand aan, dan kies je eerst of je de oproep al dan niet aanneemt. Vervolgens beslis je of je de<br />

bezoeker binnenlaat of niet.’<br />

Zo lanceerde Siedle het hypermoderne Siedle Axiom,<br />

evenals een vernieuwde versie van het bekende<br />

Siedle Compact. Deze deurcommunicatiesystemen<br />

blinken uit inzake vorm en gebruiksgemak<br />

en laten toe om extra comfort te bieden, zodat<br />

we meer tijd overhouden voor belangrijker zaken.<br />

Siedle Axiom<br />

Siedle Axiom is de laatste innovatie van Siedle en<br />

zet in op gebouwencommunicatie in haar zuiverste<br />

vorm. Dit toestel biedt heel wat mogelijkheden,<br />

gaande van deurcommunicatie en telefonie tot<br />

huisautomatisering en camerabewaking. Zo wordt<br />

het mogelijk om oproepen aan de deur vanop het<br />

terras te beantwoorden en de lichtsfeer in huis of verwarming<br />

in huis te bedienen. En dat terwijl het gebruiksgemak<br />

verzekerd blijft, zegt Wim Brusselaers,<br />

General Manager van Siedle Benelux. “We hebben<br />

in de eerste plaats een toepassing willen creëren die<br />

toegankelijk is voor iedereen. Geen ingewikkeld systeem,<br />

maar een gemakkelijk te bedienen toestel dat<br />

je rechtstreeks aansluit op het thuisnetwerk.”<br />

Axiom is te bedienen via het touchscreen van het<br />

paneel zelf, via de mobiele handset of via de Siedle-app<br />

op de smartphone of tablet. “Welke optie<br />

je ook kiest, betekenisvolle symbolen verstrekken<br />

duidelijke informatie over de actuele status en<br />

de selecteerbare bedieningsopties”, aldus Brusselaers.<br />

Als er iemand voor de deur staat, krijgt<br />

de gebruiker daar meteen een melding van op<br />

het beeldscherm, of een pushbericht via de app.<br />

In een oogwenk zie je wie er zich bij je thuis aanmeldt,<br />

ook als je zelf niet aanwezig bent. Wim<br />

Brusselaers: “Belt er iemand aan, dan kies je eerst<br />

of je de oproep al dan niet aanneemt. Vervolgens<br />

beslis je of je de bezoeker binnenlaat of niet.<br />

Vooral dat laatste is een belangrijk verschil ten<br />

opzichte van veel andere systemen. Je krijgt op<br />

afstand de volledige controle over je deur.”<br />

Siedle Axiom is verkrijgbaar als vrijstaand paneel en<br />

voor wandmontage. Dankzij de versie voor de muur<br />

zijn de vele communicatiemogelijkheden altijd gemakkelijk<br />

toegankelijk en staan ze nooit in de weg.<br />

Nieuwe look voor Siedle Compact<br />

Siedle Compact maakt al langer deel uit van het<br />

gamma van Siedle en is nu in een nieuw jasje<br />

gestoken. De deurluidspreker is opgewaardeerd<br />

dankzij de hoogwaardige behuizing van massief<br />

geborsteld edelstaal. De behuizingskleur is nu<br />

ambergrijs. Daarnaast blinkt Siedle Compact nog<br />

steeds uit dankzij de bewezen technologie, de<br />

compacte afmetingen en de eenvoudige installatie<br />

op de muur.<br />

Ook Android wordt nu ondersteund<br />

Siedle zet bovendien een nieuwe stap in het<br />

digitale tijdperk. Tot voor kort was de mobiele<br />

deurcommunicatie op Siedle-niveau enkel mogelijk<br />

via iOS-apparaten. Sinds eind september<br />

kunnen ook Android-gebruikers de Siedle-app<br />

gebruiken. De app garandeert veilige en comfortabele<br />

deurcommunicatie via een WLAN- of<br />

mobiele verbinding. De kosteloze verbinding<br />

wordt gemaakt via de Smart Gateway of de<br />

Smart Gateway professional. ❚<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 75


Optimale BIM-ondersteuning<br />

voor stabiel montagesysteem<br />

Het veelzijdige Big Foot Systems heeft al uitgebreid zijn meerwaarde bewezen voor het stabiel en veilig bevestigen van zware units als<br />

luchtbehandelingsgroepen op bijvoorbeeld platte daken. Als verdeler van Big Foot Systems voorziet Linum Europe ook in intensieve ondersteuning,<br />

bijvoorbeeld om een maatwerksysteem te realiseren. Bovendien is ook het gebruik van BIM geen enkel probleem, dankzij een<br />

uitgebreide objectendatabank.<br />

Tekst Filip Van der Elst | Beeld Linum Europe<br />

Linum Europe werpt zich op als servicepartner met<br />

betrekking tot o.a. windbelasting, gedetailleerde<br />

drukberekeningen en technisch advies rond<br />

constructies naargelang het daktype.<br />

rond constructies al naar gelang het daktype.<br />

Dankzij de kant-en-klare pakketten vormt ook de<br />

montage geen problemen.<br />

Door gebruik te maken van Big Foot Systems hoeft er nooit in het dakoppervlak geboord te worden om de<br />

units te bevestigen.<br />

Big Foot Systems staat synoniem voor stevige,<br />

multifunctionele sokkels. Op deze structuren<br />

kunnen diverse technische groepen zoals buitenunits<br />

en luchtbehandelingsgroepen eenvoudig<br />

en flexibel gemonteerd worden. De montage van<br />

Big Foot Systems is zowel mogelijk op industriële<br />

platte daken als op de begane vloer. Het veelzijdige<br />

aanbod biedt oplossingen voor een brede<br />

range aan toepassingen.<br />

Door gebruik te maken van Big Foot Systems<br />

hoeft er nooit in het dakoppervlak geboord te<br />

worden om de units te bevestigen. Er is dus geen<br />

kans op penetratie in of verzwakking van de<br />

dakstructuur. Het lichte gewicht en de flexibele<br />

hanteerbaarheid van de Big Foot Systems sup-<br />

ports maakt het werk ook voor de monteurs eenvoudig.<br />

Een ander voordeel is dat de luchtgroep<br />

volledig los van het dak staat en dat technici<br />

de luchtgroep ook vanaf de onderkant kunnen<br />

bereiken. Big Foot Systems levert ook walkways<br />

waarmee een veilige toegang op het dak gegarandeerd<br />

wordt. Louvreschermen zorgen voor<br />

een adequate bescherming van de units of groepen,<br />

evenals voor geluidsdemping.<br />

Linum Europe, de exclusieve verdeler van Big<br />

Foot Systems, gaat er prat op een uitstekende<br />

service te kunnen bieden aan de HVAC-installateur.<br />

Het bedrijf werpt zich op als servicepartner<br />

met betrekking tot o.a. windbelasting, gedetailleerde<br />

drukberekeningen en technisch advies<br />

Online BIM-modellen<br />

Aangezien BIM steeds meer zijn weg vindt naar<br />

de bouwprofessionals, is ook voor het gebruik van<br />

Big Foot Systems optimale BIM-ondersteuning<br />

voorzien. Zo stelt de fabrikant heel wat BIM-modellen<br />

ter beschikking van de voorschrijver. Deze<br />

zijn terug te vinden op de website van Big Foot<br />

Systems. Natuurlijk biedt Linum Europe hierbij de<br />

nodige ondersteuning. In-house specialisten van<br />

het bedrijf assisteren klanten met het berekenen<br />

van maatwerksystemen. Dat proces begint doorgaans<br />

met een eenvoudig invulformulier. Hierop<br />

worden verschillende parameters ingevuld, zoals<br />

gewicht, lengte, breedte, hoogte, werkruimte tussen<br />

de units en frequentie. Ook de hoogte van<br />

het frame en informatie over het dak (zoals het<br />

type dakbedekking en de hellingsgraad) kunnen<br />

worden aangegeven. Op basis van dit document<br />

gebeurt de verdere studie en wordt in een latere<br />

fase een montageplan uitgewerkt. ❚<br />

76 | INSTALLATIEENBOUW.NL


INSTALLATIE&BOUW<br />

INSTALLATIEPARTNERS<br />

VANAF € 595 PER JAAR WETEN UW KLANTEN OOK WAT U DOET!<br />

<strong>Installatie</strong>partners biedt<br />

de lezer een compleet<br />

overzicht van de meest<br />

gerenommeerde fabrikanten<br />

en leveranciers in de sector.<br />

Zowel in het tijdschrift als op de website,<br />

treft u een overzicht van de meest<br />

gerenommeerde fabrikanten<br />

en leveranciers.<br />

Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong>?<br />

Bel of mail voor meer informatie met Sander van Hout: +31 495 45 00 95 – s.vanhout@louwersmediagroep.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL<br />

HET MEEST COMPLETE OVERZICHT VAN LEVERANCIERS AAN DE GEHELE SECTOR<br />

Op de website van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> is bedrijfsinformatie<br />

van onze partners doeltreffend en efficiënt te vinden.<br />

Banners en bedrijfsprofielen zijn gekoppeld aan redactionele artikelen,<br />

zo wordt optimale vindbaarheid van installatiepartners door Google<br />

gegarandeerd. Vanuit het tijdschrift is alle informatie over de<br />

installatiepartners direct beschikbaar, door de QR code te gebruiken.<br />

Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong>?<br />

Bel of mail voor meer informatie met Sander van Hout: +31 495 45 00 95 – s.vanhout@louwersmediagroep.nl


INSTALLATIEPARTNERS<br />

Voor uitgebreide informatie over<br />

de installatiepartners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

installatieenbouw.nl/bedrijf<br />

AIR SPIRALO®<br />

KENNEMER SPIRALO BV<br />

Lagedijkerweg 15<br />

1742 NB SCHAGEN<br />

BETTINK REGELTECHNIEK<br />

Jacob Catsstraat 48<br />

3771 GL BARNEVELD<br />

T +31 342 70 10 64<br />

E info@bettinkregeltechniek.nl<br />

BRCONTROLS PRODUCTS BV<br />

Telfordstraat 47<br />

CENTERCON<br />

Leverancier van o.a. LG<br />

Kiotoweg 60<br />

3047 BG ROTTERDAM<br />

T +31 10 258 11 20<br />

T +31 224 21 00 62<br />

E verkoop@airspiralo.com<br />

W www.airspiralo.com<br />

W www.bettinkregeltechniek.nl<br />

8013 RL ZWOLLE<br />

T +31 38 460 42 40<br />

F +31 10 458 47 48<br />

E sales@centercon.nl<br />

W www.centercon.nl<br />

F +31 38 355 66 33<br />

E<br />

info@brcontrols.com<br />

ALKLIMA BV<br />

Postbus 1176<br />

3350 CD PAPENDRECHT<br />

T +31 78 615 00 00<br />

E info@alklima.nl<br />

BEVER INNOVATIONS<br />

Industrieweg 32<br />

4301 RS ZIERIKZEE<br />

T +31 111 45 32 32<br />

E mvc@beverinnovations.com<br />

W www.beverinnovations.com<br />

W www.brcontrols.com<br />

BUSBAR SYSTEMS BENELUX<br />

CIAT NEDERLAND<br />

Annie M.G. Schmidtweg 229<br />

1321 NA ALMERE<br />

T +31 36 533 25 87<br />

F +31 36 533 25 97<br />

E info@ciat.nl<br />

W www.ciat.nl<br />

W www.alklima.nl<br />

Oorgat 82<br />

1135 CT EDAM<br />

ATTEMA BV<br />

Schelluinsestraat 1<br />

42<strong>03</strong> NJ GORINCHEM<br />

T +31 183 650650<br />

E info@attema.com<br />

BIS BV<br />

Rietdekkerstraat 14<br />

2984 BM RIDDERKERK<br />

T +31 180 48 67 77<br />

E info@bis.nl<br />

W www.bis.nl<br />

T +31 299 37 15 57<br />

E busbar@busbar.nl<br />

W www.busbar.nl<br />

CONPRO CONDENSOR<br />

BESCHERMING B.V.<br />

Bunsenstraat 90<br />

3316 GC DORDRECHT<br />

T +31 78 621 38 51<br />

F +31 78 616 88 74<br />

W www.attema.com<br />

E<br />

info@conpro.nl<br />

CALEFFI INTERNATIONAL N.V.<br />

W www.conpro.nl<br />

Postbus 1<strong>03</strong>57<br />

BELIMO SERVOMOTOREN B.V.<br />

Riezebosweg 5<br />

NL-8171 MG Vaassen<br />

T +31 578 576 836<br />

E info@belimo.nl<br />

BRAGO LUCHTTECHNIEK<br />

De Amert 424<br />

5462 GH VEGHEL<br />

T +31 413 36 90 00<br />

F +31 413 36 93 00<br />

E info@brago.nl<br />

6000 CJ WEERT<br />

T +31 495 54 77 33<br />

F +31 495 54 84 02<br />

E info.nl@caleffi.com<br />

COOLWORLD NEDERLAND B.V.<br />

Duikerweg 34<br />

5145 NV Waalwijk<br />

T +31 416 68 80 88<br />

T +31 800 266 50 00<br />

E sales@coolworld.nl<br />

W www.belimo.nl<br />

W www.brago.nl<br />

W www.caleffi.com/nederland/nl<br />

W www.coolworld-rentals.nl<br />

78 | INSTALLATIEENBOUW.NL


INSTALLATIEPARTNERS<br />

Voor uitgebreide informatie over<br />

de installatiepartners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

installatieenbouw.nl/bedrijf<br />

ETHERMA BENELUX BV<br />

COOLWORLD RENTALS B.V.<br />

DIRECT SIGNS<br />

Robijnstraat 6<br />

Duikerweg 34<br />

Prinsengracht 530 H<br />

7554 TB HENGELO<br />

ICS COOL ENERGY BV<br />

5140 AH WAALWIJK<br />

1017 KJ AMSTERDAM<br />

T +31 88 889 88 00<br />

Rotschotseweg 2<br />

T +31 416 68 80 88<br />

T +31 20 80 84 766<br />

F +31 88 889 88 01<br />

5271 WX SINT-MICHIELSGESTEL<br />

T 0800 266 50 00<br />

E<br />

info@directsigns.nl<br />

E<br />

info@etherma.nl<br />

T + 31 88 258 25 80<br />

E<br />

sales@coolworld.nl<br />

W www.directsigns.nl<br />

W www.etherma.nl<br />

F +31 88 258 25 88<br />

W www.coolworld-rentals.com<br />

E<br />

info@icscoolenergy.com<br />

W www.icscoolenergy.com<br />

COX GEELEN<br />

Postbus 6<br />

6245 ZG EIJSDEN<br />

T + 31 43 40 99 500<br />

E info@coxgeelen.nl<br />

W www.coxgeelen.nl<br />

ELCO HEATING SOLUTIONS<br />

Hamstraat 76<br />

6565 AG KERKRADE<br />

T +31 45 751 86 00<br />

F +31 45 566 99 35<br />

E heatingsolutions@nl.elco.net<br />

W www.elco.net<br />

FOREHAND<br />

Driemanssteeweg 174<br />

3084 CB ROTTERDAM<br />

T +31 10 240 41 21<br />

E info@forehand.nl<br />

W www.forehand.nl<br />

ISOLECTRA BV<br />

Postbus 444<br />

2900 AK CAPELLE AAN DEN IJSSEL<br />

T +31 10 28 55 24 44<br />

E<br />

info@isolectra.nl<br />

W www.isolectra.nl<br />

DAIKIN AIRCONDITIONING<br />

NETHERLANDS B.V.<br />

Postbus 8585<br />

3009 AN ROTTERDAM<br />

T +31 88 324 54 75<br />

F +31 88 324 54 69<br />

E info@daikin.nl<br />

W www.daikin.nl<br />

ELEKTRO INTERNATIONAAL<br />

Postbus 134<br />

3440 AC WOERDEN<br />

T +31 348 42 05 40<br />

E Info@ei-woerden.nl<br />

W www.ei-woerden.nl<br />

HAGER ELECTRO B.V.<br />

Larenweg 36<br />

5234 KA s-HERTOGENBOSCH<br />

T +31 73 642 85 84<br />

E info@hager.nl<br />

W www.hager.nl<br />

KLEMKO TECHNIEK BV<br />

Nieuwegracht 26<br />

3763 LB SOEST<br />

T +31 88 002 33 00<br />

E info@klemko.nl<br />

W www.klemko.nl<br />

DELABIE BENELUX<br />

ELINEX POWER SOLUTIONS<br />

HOMIJ TECHNISCHE INSTALLATIES<br />

KLIMAATGROEP HOLLAND BV<br />

Kommenstraat 20<br />

Wolweverstraat 15<br />

Amerikastraat 5<br />

Postbus 5233<br />

B-1070 BRUSSEL<br />

2984 CE RIDDERKERK<br />

6014 CE ITTERVOORT<br />

9700 GE GRONINGEN<br />

T +32 25 20 16 76<br />

T +31 180 41 57 11<br />

T +31 475 56 81 17<br />

T +31 50 547 04 00<br />

E<br />

info@delabiebenelux.com<br />

E<br />

info@elinex.com<br />

E<br />

info@homij.nl<br />

E<br />

info@klimaatgroepholland.nl<br />

W www.delabiebenelux.com<br />

W www.elinex.com<br />

W www.homij.nl<br />

W www.klimaatgroepholland.nl<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 79


INSTALLATIEPARTNERS<br />

Voor uitgebreide informatie over<br />

de installatiepartners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

installatieenbouw.nl/bedrijf<br />

KOREX BENELUX BV<br />

Tjalk 13B<br />

2411 NZ BODEGRAVEN<br />

T +31 172 61 17 19<br />

F +31 172 61 79 27<br />

E info@korexbenelux.com<br />

W www.korexbenelux.com<br />

PLIEGER<br />

Postbus 10<br />

5301 KK Zaltbommel<br />

T + 31 418 68 25 02<br />

E Info@plieger.nl<br />

W www.plieger.nl<br />

ROBATHERM<br />

Platinastraat 63<br />

8211 AR LELYSTAD<br />

T +31 320 28 11 66<br />

F +31 320 28 12 34<br />

E raimond.taal@robatherm.nl<br />

W 4:24 pm www.robatherm.nl<br />

| March 18th, 2018<br />

SIEDLE NEDERLAND B.V.<br />

De Molen 19<br />

3994 DA HOUTEN<br />

T +31 30 233 05 00<br />

E info@siedle.nl<br />

W www.siedle.nl<br />

Front door<br />

Ring tone on/off<br />

RENSON<br />

KUIJPERS<br />

Postbus 121<br />

5700 AC HELMOND<br />

T +31 492 57 86 00<br />

E info@kuijpers.nl<br />

W www.kuijpers.nl<br />

SUNPROTECTION SCREENS NV<br />

Kalkhoevestraat 45<br />

B-8790 WAREGEM<br />

T +32 56 62 65 00<br />

F +32 56 62 65 09<br />

E info@renson.be<br />

W www.renson.eu<br />

Light<br />

Telephone<br />

S&P HOLLAND<br />

Weidehek 50<br />

4824 AS BREDA<br />

T +31 76 543 34 50<br />

E info-holland@solerpalau.com<br />

W www.solerpalau.nl<br />

SINIAT B.V.<br />

Postbus 45<br />

9930 AA DELFZIJL<br />

T +31 596 64 93 00<br />

F +31 596 61 71 88<br />

E info@siniat.nl<br />

W www.siniat.nl<br />

LINUM EUROPE BV<br />

Oosterparkweg 35 H<br />

2985 SX RIDDERKERK<br />

T +31 180 46 35 88<br />

E info-nl@linum.eu<br />

W www.linum.eu<br />

MIDEA NEDERLAND<br />

Dragonder 7<br />

5554 GM VALKENSWAARD<br />

T +31 40 208 21 80<br />

E info@midea-nederland.nl<br />

W www.midea-nederland.nl<br />

MVCOMFORT<br />

EXPERTS IN DATACONTROL<br />

MVCOMFORT<br />

Paxtonstraat 17<br />

8013 RP ZWOLLE<br />

T +31 38 355 66 40<br />

F +31 38 355 66 33<br />

E info@mvcomfort.nl<br />

W www.mvcomfort.nl<br />

REVEB<br />

INDUSTRIAL LIGHTING SOLUTIONS<br />

Industrieweg 32<br />

4301 RS ZIERIKZEE<br />

T +31 111 45 07 76<br />

F +31 111 40 60 19<br />

E<br />

info@revb.eu<br />

W www.reveb.eu Deurcommunicatie, telefonie en<br />

gebouwenautomatisering voor bijzondere eisen:<br />

markant in Design, gemakkelijk in de montage<br />

en slim in de aansluiting.<br />

RIPRO LUCHTTECHNIEK<br />

Het Vossenland 1<br />

7984 NK DIEVERBRUG<br />

T +31 521 78 50 84<br />

E<br />

Siedle Axiom<br />

Intelligent<br />

Interior.<br />

axiom.siedle.com<br />

info@riproluchttechniek.nl<br />

W www.luchttechniek.nl<br />

SAUTER BUILDING CONTROL<br />

NEDERLAND B.V.<br />

Postbus 20613<br />

1001 NP AMSTERDAM<br />

T +31 20 587 67 00<br />

E<br />

info@sauter.nl<br />

W www.sauter.nl<br />

SCHILT AIRCONDITIONING BV<br />

SCHILT LUCHTKANALEN BV<br />

SCHILT LUCHTTECHNIEK BV<br />

Postbus 3<br />

4230 BA MEERKERK<br />

Energieweg 29<br />

4231 DJ MEERKERK<br />

T +31 183 35 25 44<br />

E<br />

info@schilt-meerkerk.nl<br />

W www.schilt-meerkerk.nl<br />

SMITSAIR<br />

Postbus 41<br />

1420 AA UITHOORN<br />

T +31 297 56 44 55<br />

F +31 297 56 92 96<br />

E verkoop@smitsair.nl<br />

W www.smitsair.nl<br />

STABIPLAN<br />

Postbus 128<br />

2410 AC BODEGRAVEN<br />

T +31 172 65 02 65<br />

E info@stabiplan.nl<br />

W www.stabiplan.nl<br />

80 | INSTALLATIEENBOUW.NL


INSTALLATIEPARTNERS<br />

Voor uitgebreide informatie over<br />

de installatiepartners, scan deze QR code<br />

met uw smartphone<br />

installatieenbouw.nl/bedrijf<br />

SYSTEMAIR BV<br />

Van Leeuwenhoekstraat 2<br />

3846 CB Harderwijk<br />

T + 31 341 43 91 00<br />

Zanddonkweg 7a<br />

5144 NX Waalwijk<br />

T +31 416 68 55 55<br />

E info@systemair.nl<br />

W www.systemair.nl<br />

UBBINK BV<br />

Verhuellweg 9<br />

6984 AA DOESBURG<br />

T + 31 313 48 02 00<br />

E info@ubbink.nl<br />

W www.ubbink.nl<br />

VILLEROY & BOCH<br />

Computerweg 22<br />

3542 DR UTRECHT<br />

T +31 30 247 34 00<br />

F +31 30 247 34 99<br />

E<br />

info@villeroy-boch.nl<br />

W www.villeroy-boch.nl<br />

WAGO NEDERLAND BV<br />

Postbus 2070<br />

7301 DB APELDOORN<br />

T +31 55 368 35 00<br />

E info@wago.com<br />

W www.wago.com<br />

THERMONOORD BV<br />

Tolhûsleane 7<br />

8401 GA Gorredijk<br />

T +31 513 46 99 99<br />

E info@thermonoord.nl<br />

W www.thermonoord.nl<br />

UNICA INSTALLATIETECHNIEK BV<br />

Postbus 83<br />

2410 AB BODEGRAVEN<br />

T +31 172 64 41 44<br />

E info@unica.nl<br />

W www.unica.nl<br />

VINK SYSTEMEN<br />

Postbus 3119<br />

2220 CC KATWIJK<br />

T +31 71 40 98 300<br />

E<br />

info@vinksystemen.nl<br />

W www.vinksystemen.nl<br />

WESTERN AIRCONDITIONING BV<br />

De Wel 10<br />

3871 MV HOEVELAKEN<br />

T +31 33 247 78 00<br />

E info@western.nl<br />

W www.western.nl<br />

Verhuur heet- en<br />

warmwaterketels<br />

Eco Ketelservice Verhuur bv<br />

www.eco-steamandheating.com<br />

+31 (0)13 583 94 40 | info@eco-steamandheating.com<br />

INSTALLATIEENBOUW.NL | 81


Conceptontwikkeling<br />

24/7 bestelgemak<br />

Engineering<br />

Projectbegeleiding<br />

5 jaar systeemgarantie<br />

Training<br />

Totaal in klimaatoplossingen<br />

Voor een compleet assortiment in koude- en klimaattechniek bent<br />

u bij Centercon aan het juiste adres. Maar Centercon gaat verder!<br />

Wij bieden intensieve projectbegeleiding en denken met u mee<br />

over het ontwerp en de selectie. Naast het productassortiment<br />

van LG Climate Solutions biedt Centercon een ruime selectie<br />

aanvullende producten.<br />

www.centercon.nl | 010 258 11 21 | salesairco@centercon.nl


VOLLEDIG OP MIJ<br />

AFGESTEMD BETEKENT<br />

VOOR MIJ: VOOR<br />

ELKE VRAAG EEN<br />

PASSENDE OPLOSSING<br />

BIEDEN<br />

Naast een behaaglijk klimaat door de meest<br />

innovatieve technologie is ook het<br />

gebruiksgemak van de luchtbehandelings-<br />

kasten van groot belang. De HR-WTW units uit de<br />

Compact klasse van WOLF worden standaard<br />

voorzien van een intuïtief bedieningspaneel,<br />

een regeling die compatibel is met de<br />

meest courante communicatiesystemen en een<br />

plug & play.<br />

Van 1.000 tot 20.000 m3/h: De Compact<br />

klasse van WOLF komt vooraf bekabeld<br />

geleverd voor een snelle en ongecompliceerde<br />

inbedrijfstelling. WOLF garandeert daarmee<br />

een vlotte en correcte installatie<br />

op de meest uitdagende locaties.<br />

Voor meer info: NL.WOLF.EU


By your side<br />

from concept to completion<br />

Een gezond binnenklimaat is een van de grootste<br />

uitdagingen bij energieneutraal bouwen. Met onze<br />

kennis en ervaring zijn we in staat om ook voor de<br />

meest complexe klimaattechnische systemen een<br />

eenvoudige, effectieve systeemoplossing te bieden.<br />

Systemair is fabrikant en leverancier van het meest complete én<br />

meest flexibele assortiment in ventilatie en klimaatbeheersing.<br />

Vanuit gezamenlijk vertrouwen staan we u graag terzijde zodat we<br />

voor iedere specifieke situatie het gewenste binnenklimaat creëren.<br />

Van concept tot realisatie.<br />

Systemair B.V.<br />

Harderwijk · Tel: <strong>03</strong>41 - 439 100<br />

Waalwijk · Tel: 0416 - 685 555<br />

www.systemair.nl

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!