Installatie & Bouw 03 2019
Platform over installatietechniek, klimaatbeheersing en elektriciteit
Platform over installatietechniek, klimaatbeheersing en elektriciteit
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
INSTALLATIE&BOUW<br />
NUMMER 3 - <strong>2019</strong><br />
juni - juli<br />
installatieenbouw.nl<br />
PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK, KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />
INSTALLATIE & ELEKTRO VAKBEURS | DC BIJENKORF | THEMA NOODSTROOM
NIEUWE SOFTWARE RELEASE<br />
· Geïntegreerd berekenen in Revit<br />
· Geavanceerde prefab functionaliteit<br />
· Ondersteuning voor Revit en AutoCAD<br />
versies 2017-2020<br />
· Hoogwaardige uniforme content<br />
· Uitgebreid oppervlakterapport voor<br />
luchtkanalen in AutoCAD<br />
· Eenvoudige communicatie sparingen<br />
WWW.STABIPLAN.NL/STABICAD12<br />
Leading in MEP design
Totaaloplossingen<br />
Hager.<br />
A partner<br />
made for you<br />
Met een omvangrij k aanbod oplossingen en diensten en<br />
uitstekend advies begeleiden wij in elke fase van het project.<br />
Wij adviseren en leveren de beste oplossing en services die<br />
precies op jouw individuele wensen zij n afgestemd.<br />
hager.nl/utiliteit<br />
Huis van de Stad<br />
Gouda
Waterdichte argumenten!<br />
Onder, langs en<br />
boven schoorstenen<br />
Aansluiting van hellend<br />
dak op muur ter plaatse<br />
van aanbouw<br />
Onder<br />
dakkapellen<br />
Aansluiting plat dak<br />
tegen opgaand<br />
metselwerk<br />
Aansluiting<br />
hellend dak tegen<br />
opgaand metselwerk<br />
Aansluiting loketten<br />
muur op hellend dak<br />
Onder kozijnen<br />
Aansluiting<br />
binnenblad/buitenblad<br />
in de spouw<br />
Ubiflex, de slimme en voordelige<br />
loodvervanger<br />
Ubiflex van Ubbink is dé loodvervanger die wordt toegepast in alle<br />
bouwdetails waarin een waterdichte laag vereist is. Het kan bladlood in<br />
alle gevallen vervangen. Voor dakpannen en gegolfde dakbedekkingen<br />
gebruikt u Ubiflex Ribbel, voor de overige toepassingen Ubiflex Standaard.<br />
Voor extreme temperaturen gebruikt u Ubiflex Extreme -30°C tot<br />
+180°C.<br />
· Licht in gewicht<br />
· Makkelijk en zeer snel te verwerken<br />
· Minder overlap door lange lengtes<br />
· Niet gevoelig voor diefstal<br />
· Duurzaam<br />
· Verwerking onder alle weersomstandigheden<br />
Ubiflex Standaard<br />
Ubiflex Ribbel<br />
Ubiflex Extreme<br />
Ubbink, dat werkt wel zo makkelijk!<br />
www.ubiflex.nl
UITGAVE<br />
3<br />
VOORWOORD<br />
BENG-eisen worden tóch strenger<br />
Minister Ollongren heeft begin juni de definitieve BENG-eisen bekend gemaakt, die vanaf 1 juli 2020 in werking zullen treden. Met de nieuwe<br />
BENG-eisen reageert de minister op de kritieken op de in november gepubliceerde eisen, die geen vooruitgang zouden betekenen ten opzichte<br />
van de huidige EPC-eis van 0,4. “De reacties vertonen een grote verscheidenheid”, schrijft Ollongren in een brief aan de Tweede Kamer. “Duidelijk<br />
is wel dat er een breed gedragen vraag is om de concept BENG 1-eis, de maximale energiebehoefte van een gebouw, voor de meeste gebouwfuncties<br />
aan te scherpen. Dat heb ik gedaan. Daarnaast is de optie om differentiatie bij BENG 1 voor grondgebonden woningen mogelijk te<br />
maken genoemd.”<br />
De BENG 1-eis voor grondgebonden woningen wordt straks gedifferentieerd bepaald op basis van de geometrieverhouding. “De meest voorkomende<br />
tussenwoningen hebben een geometrieverhouding gelijk of kleiner dan 1,5. Voor deze woningen zal de BENG 1-eis gaan van 70<br />
kWh/m².jr naar 55 kWh/m².jr. Verder leidt deze differentiatie tot een aanscherping van de eis voor de meeste woongebouwen, voor een<br />
deel van de hoekwoningen en twee-onder-een-kapwoningen en voor een beperkt deel van de vrijstaande woningen”, schrijft de minister. In de<br />
internetconsultatie was verder aangegeven dat lichte bouwwijzen (zoals hout- en skeletbouwwoningen) onnodig worden benadeeld, terwijl op<br />
bouwmaterialenniveau de daarbij gebruikte materialen juist goed hergebruikt kunnen worden. Hieraan is tegemoetgekomen doordat de BENG<br />
1-eis voor lichte bouwmaterialen wordt gecorrigeerd met 5 kWh/m².jr.<br />
De minister erkent ook het belang van extra aandacht voor wooncomfort en een gezond binnenklimaat. Veel bewoners hebben de neiging<br />
om bij tocht ventilatieopeningen af te sluiten, waardoor nadelige gevolgen voor de gezondheid kunnen ontstaan. Om dit te voorkomen, is er<br />
een maximum gesteld aan luchtsnelheid van verse (koude) ventilatielucht in gebouwen, zodat er geen tochtoverlast wordt ervaren. Om<br />
oververhitting in de zomer tegen te gaan, is er in de berekeningsmethode NTA 8800 (Energieprestatie van gebouwen) een parameter (TOjuli)<br />
opgenomen die het risico hierop inschat. Voor woningen die niet worden uitgerust met actieve koelsystemen zal in de regelgeving een<br />
grenswaarde worden opgenomen aan het maximum van deze TOjuli.<br />
In de komende edities van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> zullen we veelvuldig aandacht besteden aan de nieuwe BENG-eisen. In deze editie echter staan<br />
waterbehandeling, vloerverwarming en duurzame installatietechnieken centraal. Ook hebben we weer een aantal sprekende projecten voor<br />
u verzameld, waaronder de bouw van het nieuwe, grootschalige Europees sorteercentrum van pakketvervoerder DPD Nederland in Oirschot,<br />
de transformatie van De Oliphant tot The Sharing Tower in Amsterdam en het nieuwe distributiecentrum van de Bijenkorf in Tilburg. Tot slot<br />
blikken we vooruit op de <strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs in Hardenberg en stellen diverse bedrijven hun nieuwste producten en technieken voor.<br />
Ik wens u weer veel leesplezier.<br />
Lieke van Zuilekom
INSTALLATIE&BOUW<br />
PLATFORM OVER INSTALLATIETECHNIEK,<br />
KLIMAATBEHEERSING EN ELEKTRICITEIT<br />
COLOFON<br />
Jaargang 6 • nummer 3 • <strong>2019</strong><br />
Verschijnt 6 x per jaar<br />
ISSN 2214-4196<br />
UITGEVER<br />
Schatbeurderlaan 6<br />
Postbus 249, 6000 AE Weert<br />
+31 495 45 00 95<br />
info@louwersmediagroep.nl<br />
louwersmediagroep.nl<br />
EINDREDACTIE<br />
Lieke van Zuilekom<br />
08<br />
REDACTIETEAM<br />
Chris Elbers, Jerry Helmers, Jan Mol, Irene Teunissen,<br />
Margot Visser en Lieke van Zuilekom<br />
PROJECTMANAGER<br />
Sander van Hout<br />
s.vanhout@louwersmediagroep.nl<br />
BLADMANAGER<br />
Ayyoub Henjaly<br />
a.henjaly@louwersmediagroep.nl<br />
SECRETARIAAT<br />
Manuela Depenbrock,<br />
Sandra Reijnders<br />
ADVERTENTIES<br />
wetransfer.com<br />
Onder vermelding van naam en uitgave<br />
traffic@louwersmediagroep.nl<br />
ABONNEMENTPRIJS<br />
Nederland: € 63,00 per jaar excl. BTW<br />
Buiten Nederland: € 99,00 per jaar excl. BTW<br />
ABN AMRO<br />
IBAN NL78 ABNA 0490 2820 67<br />
BIC ABNANL2A<br />
t.n.v. Louwers Mediagroep BV<br />
o.v.v. <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> magazine<br />
Informatie over abonnementen:<br />
+31 495 45 00 95<br />
ADRESWIJZIGINGEN<br />
Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing<br />
naar: Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland<br />
OPZEGGINGEN<br />
Indien twee maanden voor het verstrijken van de<br />
abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van<br />
op zegging is ontvangen, wordt het abonnement<br />
auto matisch met een jaar verlengd.<br />
DOELGROEP<br />
Verspreiding vindt plaats via abonnementen en via<br />
gerichte distributie in controlled circulation aan<br />
adviesbureaus architecten, aannemers, installateurs,<br />
gemeenten, grote industriële organisaties, opdrachtgevers,<br />
projectontwikkelaars, zorginstellingen, woningbouwverenigingen<br />
(semi-)overheidsinstellingen,<br />
brancheorganisaties en toeleveranciers.<br />
VORMGEVING/ART DIRECTION<br />
studio@louwersmediagroep.nl<br />
DRUKWERK<br />
Drukkerij Hendrix, Peer<br />
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen of vermenigvuldigd<br />
zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en zonder<br />
bronvermelding. Hoewel dit blad op zorgvuldige wijze en naar<br />
beste weten is samengesteld kunnen uitgever en auteurs op geen<br />
enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie.<br />
Zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor<br />
schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen<br />
en/of beslissingen die gebaseerd zijn op deze informatie.<br />
6 | INSTALLATIEENBOUW.NL<br />
Toegankelijkheid van sanitair in publieke en commerciële omgeving als specialisme 8<br />
E- en W-technieken versmelten op <strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs 10<br />
Prefab regelkogelkraan gooit hoge ogen in de utiliteit én woningbouw 12<br />
PROJECT DC BIJENKORF<br />
Duurzame klimaatinstallatie voor distributiecentrum de Bijenkorf 14<br />
Duurzame en toekomstbestendige E-installatie 17<br />
Omvangrijke luchtkanalen in nieuw distributiecentrum Bijenkorf 18<br />
Gecertificeerd geïsoleerd onder tijdsdruk 19<br />
THEMA WATERBEHANDELING<br />
24<br />
Breng uw cv-installaties eenvoudig in topconditie! 21<br />
Voor een optimaal werkende cv-installatie zijn ontluchters, lucht- en vuilafscheiders onontbeerlijk 22<br />
‘Waterbehandeling is geen luxefenomeen’ 24<br />
Uniek onderdrukmembraan verbetert de kwaliteit van uw installatiewater en houdt de pH-waarde optimaal 26<br />
E-installaties leveren belangrijke bijdrage aan duurzaamheidsambitie 28<br />
Duurzame nieuwbouw voor gemeente Zuidplas 30<br />
Heldere BREEAM-communicatie dankzij handige app 33<br />
Duurzame en efficiënte lucht- en koeltechniek voor ‘HUB Eindhoven’ 34<br />
Stap-voor-stap naar Frisse Scholen klasse B 36<br />
BREEAM-gecertificeerd distributiecentrum in The Port of Amsterdam 38<br />
26
INHOUD<br />
34<br />
36 43 67<br />
THEMA NOODSTROOM<br />
Noodstroominstallaties steeds belangrijker 40<br />
Noodstroomaggregaten, geheel op maat 43<br />
De opkomst van hybride noodstroomoplossingen 44<br />
‘Onze missie? Altijd stroom’ 47<br />
Nieuw en duurzaam luchtkanalensysteem voor The Sharing Tower 49<br />
Stralingswerende hollewanddozen: de snelle en veilige oplossing 50<br />
Digitale innovatie als bouwsteen voor de toekomst 52<br />
Specialist in gebouwbeheer en prestatieborging breidt uit naar de Randstad 54<br />
Journaal 56<br />
Vloerverwarming en -koeling in nieuw hoofdkantoor Roompot Vakanties 61<br />
‘Reduceer de magnetische velden in elektrische installaties’ 63<br />
‘Robots en Mixed Reality geven jongeren een vliegende start in de installatie- en elektrotechniek’ 64<br />
Softwaresysteem ondersteunt gebouwbeheer en -onderhoud 66<br />
Innoveren in een niche: ‘Een slimme regelafsluiter regelt alles zelf’ 68<br />
Totaalleverancier van elektronica en techniek 71<br />
Betrouwbare kwaliteit in elke situatie. Onze belofte: zorgeloze brandveiligheid 72<br />
Nieuwste innovaties inzake deurcommunicatie stellen gebruiksgemak voorop 74<br />
Optimale BIM-ondersteuning voor stabiel montagesysteem 76<br />
<strong>Installatie</strong>partners 77<br />
Cover: Gemeente Zuidplas<br />
Beeld: Lomans Capelle<br />
Blijf gratis en eenvoudig op de<br />
hoogte van het laatste nieuws.<br />
Volg ons op social media en meld<br />
je aan voor onze nieuwsbrief!<br />
installatieenbouw.nl
TOEGANKELIJKHEID VAN SANITAIR<br />
IN PUBLIEKE EN COMMERCIËLE<br />
OMGEVING ALS SPECIALISME<br />
Als sanitair het ergens te verduren krijgt, dan is het wel op plaatsen waar veel verschillende mensen er gebruik van maken. Wanneer er<br />
toegankelijkheidsproducten in sanitaire ruimten van publieke of commerciële gebouwen toegepast worden, dan dient met extra factoren<br />
rekening te worden gehouden. Waar toegankelijkheidsproducten voor privégebruik zijn afgestemd op de noden en specificaties van één<br />
persoon, dient bij algemeen gebruik voorzien te worden in robuuste en vandalismebestendige uitvoeringen.<br />
Tekst Jan Mol | Beeld Delabie<br />
DELABIE, marktleider in sanitaire voorzieningen<br />
in publieke ruimten, weet als geen ander aan<br />
welke strenge eisen en voorwaarden de toegankelijkheidsvoorzieningen<br />
moeten voldoen. Er wordt<br />
dan ook niets aan het toeval overgelaten, alle<br />
producten worden uitvoerig getest.<br />
‘Design for all’ als vuistregel<br />
In een publiek of commercieel gebouw is niet<br />
altijd voldoende ruimte aanwezig om meerdere<br />
toiletten of douches te huisvesten. Dat houdt<br />
in dat de aanwezige sanitaire voorzieningen gedeeld<br />
moeten worden, dus ook de aangepaste<br />
sanitaire installatie. Daarbij weet men van tevoren<br />
niets over de leeftijd of fysieke toestand van<br />
de gebruiker. DELABIE vindt het zeer belangrijk<br />
dat de sanitaire ruimte in alle gevallen een optimale<br />
gastvrijheid biedt waarbij iedereen zich op<br />
zijn gemak voelt. Om dit te bereiken, ontwerpt<br />
DELABIE toegankelijkheidsproducten die nietstigmatiserend<br />
zijn, maar wel esthetisch, visueel<br />
neutraal, discreet en comfortabel. ‘Design for all’<br />
is de vuistregel die DELABIE hier hanteert, mogelijk<br />
gemaakt door de jarenlange expertise die het<br />
Franse bedrijf bezit. Aangepast sanitair dient net<br />
zo mooi en van dezelfde kwaliteit te zijn als een<br />
standaard installatie.<br />
Veiligheid voor de gebruiker<br />
is de eerste prioriteit<br />
Voor DELABIE als marktleider in sanitaire voorzieningen<br />
voor publieke ruimten, is het van het grootste<br />
Het Be-Line douchezitje werd recent gekroond tot winnaar in de categorie ‘Utiliteiten’ in de<br />
Franse wedstrijd ‘Salle de Bains Remarquables’. Het zitje wist de jury te overtuigen met zijn<br />
slimme ontwerp dat design en comfort samenbrengt. (Beeld: Delabie).<br />
8 | INSTALLATIEENBOUW.NL
‘Toegankelijkheidsproducten<br />
voor algemeen gebruik<br />
dienen robuust en<br />
vandalismebestendig<br />
uitgevoerd te zijn’<br />
DELABIE vindt het zeer belangrijk dat de sanitaire ruimte in alle<br />
gevallen een optimale gastvrijheid biedt waarbij iedereen zich op<br />
zijn gemak voelt. (Beeld: Delabie).<br />
Dankzij de afgeronde vorm en de ergonomische platte<br />
antiroterende voorzijde passen de Be-Line grepen perfect in de<br />
vorm van de hand. (Beeld: Delabie).<br />
belang dat er voldaan wordt aan de hoogste normen<br />
en eisen op het vlak van toegankelijkheid.<br />
Producten ondergaan vanaf de ontwerpfase uitgebreide<br />
testen op het gebied van weerstand, duurzaamheid,<br />
ergonomie, biodiversiteit van toegepaste<br />
materialen, visuele contrastwaarden en hygiëne.<br />
Daarmee waarborgt DELABIE te allen tijde de veiligheid<br />
van de gebruiker. Dankzij het internationale<br />
werkveld waarbinnen DELABIE opereert, houdt het<br />
bedrijf rekening met regels en marktgewoontes<br />
die per land kunnen verschillen. Denk daarbij aan<br />
verschillen in afmetingen, vormen en aanbevolen<br />
installatiehoogtes. Met het toegankelijkheidsassortiment<br />
van DELABIE kan aan alle wensen en eisen<br />
die per land verschillen worden tegemoetgekomen.<br />
Dat gaat van douchezitjes en grepen tot en met de<br />
toegepaste kranen. Alle DELABIE producten genieten<br />
het Safety Pack: ze zijn getest bij een belasting<br />
van meer dan 200 kg, kennen een garantie van 10<br />
jaar en hebben CE-markering.<br />
Functionaliteit en oogstrelend<br />
design gaan samen<br />
Naast de series in glanzend slijtvast Nylon en de series<br />
in glanzend of mat gepolijst rvs, is nu ook het<br />
assortiment Be-Line beschikbaar. Binnen dit assortiment<br />
worden design en comfort samengebracht met<br />
hygiëne, veiligheid en een gevoel van welzijn voor<br />
de gebruiker. Dankzij de afgeronde vorm en de ergonomische<br />
platte, antiroterende voorzijde passen de<br />
Be-Line grepen perfect in de vorm van de hand. ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 9
E- EN W-TECHNIEKEN VERSMELTEN OP INSTALLATIE & ELEKTRO VAKBEURS<br />
DE TOEKOMST VAN DE TECHNIEK,<br />
OP ÉÉN PLATFORM VERZAMELD<br />
Ook dit jaar wordt OTIB’s Loopbaancentrum weer gehuisvest op<br />
<strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs. (Beeld: GHIS.NL)<br />
In de kennistheaters worden de ontwikkelingen in de markt vertaald<br />
naar praktische sessies, gericht op de werkvloer:<br />
Met de lancering van <strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs in Gorinchem nog vers in het geheugen, kijkt organisator Easyfairs alweer reikhalzend uit naar<br />
de editie in Hardenberg, die ook volledig in het teken staan zal van de Installateur van de Toekomst. “De ontwikkelingen in de installatiebranche<br />
gaan erg snel en de rol van de installateur is aan het veranderen”, vertelt Marketing Coördinator Eline Kuijsters. “Er is vakkennis en tijd nodig<br />
om alle ontwikkelingen bij te houden en deze eigen te maken. Tijdens de <strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurzen zetten we hier vol op in, waarbij we<br />
focussen op efficiënt werken, duurzaamheid en digitalisering.”<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Easyfairs<br />
In mei beleefde de beursvloer in Gorinchem een<br />
primeur. Voor het eerst werden – in navolging van<br />
Hardenberg in 2018 – ook in het zuidwesten van<br />
Nederland de vakbeurzen <strong>Installatie</strong> Vakbeurs<br />
en Elektro Vakbeurs gebundeld, vertelt Kuijsters.<br />
“Een bewuste keuze, omdat in de installatiebranche<br />
projecten steeds vaker integraal worden uitgevoerd.<br />
W- en E-technieken versmelten, wat kennis<br />
van beide branches onontbeerlijk maakt.”<br />
Praktische sessies,<br />
gericht op de werkvloer<br />
De beurs in Gorinchem trok ruim 2.000 vakspecialisten.<br />
Van installateurs tot projectleiders, technische<br />
dienst en monteurs. “Voor hen waren 84<br />
stands ingericht, waar zij konden kennismaken<br />
met de nieuwste producten en noviteiten”, vertelt<br />
Kuijsters. “In de kennistheaters hebben we de ontwikkelingen<br />
in de markt vertaald naar praktische<br />
sessies, gericht op de werkvloer: hoe adviseer en<br />
installeer je een warmtepomp? En hoe kun je klanten<br />
het best informeren over mogelijke subsidies,<br />
zoals de SDE+? Daarnaast waren er lezingen over<br />
het personeelstekort in de branche en over cybersecurity<br />
en BIM. In Hardenberg zullen zulke onderwerpen<br />
opnieuw de revue passeren. Naast de<br />
vertrouwde standhouders zoals Nathan, Remeha,<br />
Alklima en Technische Unie zullen onder andere<br />
10 | INSTALLATIEENBOUW.NL
‘Naast<br />
kennisvergaring<br />
wordt in Hardenberg<br />
weer de nadruk<br />
gelegd op<br />
netwerken’<br />
Installateurs, projectleiders, technische diensten en monteurs<br />
kunnen op <strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs kennismaken met<br />
de nieuwste producten en noviteiten.<br />
Daikin, Resideo (Honeywell) en Quinn Radiators<br />
hun opwachting maken. Op E-gebied verwelkomen<br />
we komende editie gereedschapspartijen zoals<br />
Hilti, Wera en De Walt, evenals exposanten gespecialiseerd<br />
in o.a. schakelmateriaal, test- en meetapparatuur,<br />
duurzame energie en paneelbouw.”<br />
Ruimte voor talentontwikkeling<br />
Ook dit jaar wordt OTIB’s Loopbaancentrum weer<br />
gehuisvest op <strong>Installatie</strong> & Elektro Vakbeurs, met<br />
items zoals het zoeken en vinden van de juiste<br />
baan of juiste medewerkers, carrièrekansen en<br />
ontwikkelings- en opleidingsmogelijkheden. “Op<br />
10, 11 en 12 september wordt vraag en aanbod in<br />
de markt op een laagdrempelige manier bij elkaar<br />
gebracht”, vertelt Kuijsters. “Daarnaast worden<br />
diverse initiatieven ontplooid om meer mensen te<br />
interesseren voor een baan de techniek. Uiteraard<br />
Rensa organiseert opnieuw het <strong>Installatie</strong> Café, waar in een gemoedelijke sfeer gesprekken gevoerd kunnen<br />
worden over de toekomst van de installatie- en elektrobranche. (Beeld: GHIS.NL)<br />
met als doel om het personeelstekort in de branche<br />
op te lossen. Een speciale College Tour laat<br />
3e- en 4e-jaars MBO-studenten niet alleen kennismaken<br />
met de nieuwste producten en technieken,<br />
maar biedt exposanten ook de kans om hun toekomstige<br />
vakcollega’s te ontmoeten.”<br />
Uitgebreide netwerkmogelijkheden<br />
Naast kennisvergaring wordt in Hardenberg de<br />
nadruk gelegd op netwerken. “Immers is Hardenberg<br />
altijd een netwerkbeurs geweest, waar<br />
beursbezoekers en exposanten nieuwe contacten<br />
kunnen opdoen én bestaande relaties de hand<br />
kunnen schudden”, aldus Kuijsters. “De beurs<br />
wordt weer een all-in beurs, inclusief het gewaardeerde<br />
hapje en drankje. Verspreid over de beurs<br />
worden verschillende horecapunten ingericht.<br />
Daarnaast organiseert Rensa opnieuw het <strong>Installatie</strong><br />
Café, waar in een gemoedelijke sfeer gesprekken<br />
gevoerd kunnen worden over de toekomst van<br />
de installatie- en elektrobranche.”<br />
Bedrijven die geïnteresseerd zijn in een stand<br />
kunnen zich aanmelden voor één van de twee<br />
vakbeurzen via www.installatie-vakbeurs.nl of<br />
www.elektrovakbeurs.nl. ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 11
PREFAB REGELKOGELKRAAN<br />
GOOIT HOGE OGEN IN DE UTILITEIT ÉN WONINGBOUW<br />
In 2012 startte Belimo met de productfamilie Zone Tight. Inmiddels bestaat deze familie uit vier ventielseries, namelijk de 2-weg en 3-weg<br />
regelkogelkraan QCV, de 2-weg drukonafhankelijke regelkogelkraan PIQCV, de 6-weg regelkogelkraan en de elektronische drukonafhankelijke<br />
regelkogelkraan. Belimo biedt hiermee de ideale oplossing voor energiebesparende, storingsvrije ruimte- en zoneregeling in de krappe<br />
inbouwruimte in de utiliteit.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Belimo<br />
Belimo heeft de Zone Tight servomotoren dit jaar uitgebreid met een digitale servomotor.<br />
In 2014 werd de zone Tight uitgebreid met de<br />
2-weg drukonafhankelijke regelkogelkraan PIQCV,<br />
vertelt Danny de Laater, Manager Technical Support<br />
bij Belimo. “Gelijk werden prachtige utiliteitsprojecten<br />
gescoord, zoals de verduurzaming<br />
van het KPMG Ten Thirty kantoor in Amstelveen.<br />
Maar er waren ook adviseurs, service-installateurs<br />
en OEM-klanten die het product direct toepasten,<br />
bijvoorbeeld in de woningbouw d.m.v. stadsverwarmingsunits.”<br />
Toepassing in<br />
stadsverwarmingsunits<br />
Een adviseur die gelijk de pluspunten van de PI-<br />
QCV zag – zoals een 100% luchtdichte afsluiting<br />
en een zeer laag energieverbruik tussen<br />
de 0,3 en 0,16W – was Andre Pater van Instad<br />
Adviesbureau <strong>Installatie</strong>techniek uit Heerhugowaard.<br />
“Hij zag onder andere voordelen voor<br />
zijn stadsverwarmingsproject Antoniushof in<br />
Montfoort”, aldus De Laater. “Dit project werd<br />
in 2015 uitgevoerd met 80 stuks prefab drukonafhankelijke<br />
PIQCV regelkogelkranen. Prefab<br />
houdt bij Belimo in dat klantwensen standaard<br />
worden toegevoegd. In dit geval ging het om<br />
een stekkerklaar product, waarbij de servomotoren<br />
werden uitgevoerd met 1 meter kabel inclusief<br />
een stekkertrafo en een aansluiting voor<br />
een kamerthermostaat. In navolging van dit<br />
stadsverwarmingsproject heeft Instad Adviesbureau<br />
<strong>Installatie</strong>techniek in 2018 nogmaals<br />
12 | INSTALLATIEENBOUW.NL
de Prefab PIQCV uitvoering toegepast, namelijk<br />
in het stadsverwarmingsproject Schuilhoeve te<br />
Badhoevedorp (178 stuks prefab PIQCV).”<br />
In nieuwbouw en bij renovatie<br />
Naast renovatieprojecten zijn er de afgelopen<br />
jaren ook diverse servicewerken gepasseerd.<br />
“Zoals in Purmerend, bij installatiebedrijf D.S.<br />
Service van Dick Schipper, die de prefab PIQCV<br />
geregeld voorstelt bij particulieren/huiseigenaren”,<br />
vertelt De Laater. “Purmerend is meer<br />
en deels een stadsverwarmingsstad. Dat hier<br />
de prefab PIQCV als vervanging van de oude<br />
thermische 2-weg kranen werd toegepast, heeft<br />
puur te maken met verduurzaming. Want ook<br />
particulieren snappen dat een 100% luchtdichte<br />
afsluiting en een energieverbruik van maar<br />
0,3W in bedrijf maandelijks flink scheelt in de<br />
portemonnee.” ❚<br />
Stadsverwarming in Purmerend, links de oude opstelling en rechts de vervangingsopstelling.<br />
‘Ook particulieren snappen dat<br />
een 100% luchtdichte afsluiting<br />
en een energieverbruik van maar<br />
0,3W in bedrijf maandelijks flink<br />
scheelt in de portemonnee’<br />
Prefab drukonafhankelijke regelkogelkraan PIQCV in stadsverwarmingsproject<br />
Antoniushof in Montfoort.<br />
NIEUW: DE DIGITALE<br />
CQ24A-BAC SERVOMOTOR<br />
Werktuigbouwkundig heeft de Belimo Zone<br />
Tight familie zijn meerwaarde al lang aangetoond.<br />
Maar er zijn ook nog uitdagingen,<br />
vertelt Danny de Laater. “Zo heeft Belimo<br />
de Zone Tight servomotoren dit jaar uitgebreid<br />
met een digitale servomotor. Dit type<br />
servomotor, genaamd CQ24A-BAC, heeft<br />
de mogelijkheid om bus-communicatief te<br />
functioneren. Er is keuze uit BACnet MS/<br />
TP en Modbus RTU. Het instellen hiervan is<br />
nog indrukwekkender: hiervoor gebruik je<br />
gewoon je smartphone!”<br />
De nieuwe CQ24A-BAC digitale servomotor<br />
is onder andere te bewonderen op de<br />
<strong>Installatie</strong>vakbeurs in Hardenberg.<br />
De 80 stuks PIQCV’s zijn stekkerklaar geleverd, waarbij de servomotoren werden uitgevoerd met 1 meter kabel<br />
inclusief een stekkertrafo en een aansluiting voor een kamerthermostaat.<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 13
PROJECT DC Bijenkorf<br />
De bouw van het distributiecentrum is de grootste opdracht van H. de Bont Klimaattechniek bv ooit.<br />
DUURZAME KLIMAATINSTALLATIE VOOR<br />
DISTRIBUTIECENTRUM DE BIJENKORF<br />
Op bedrijventerrein Kraaiven in Tilburg is recent het nieuwe distributiecentrum van de Bijenkorf opgeleverd. Vanuit deze nieuwbouw<br />
worden zeven Nederlandse warenhuizen bevoorraad. Ook worden in het dc de e-fulfilmentactiviteiten verricht, die zijn<br />
uitbesteed aan Ingram Micro CLS Benelux. De logistiek dienstverlener heeft in het dc de beschikking over maar liefst 41.553 m²<br />
magazijnruimte, 6.546 m² mezzanine en 3.233 m² kantoorruimte.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld H. de Bont Klimaattechniek bv<br />
De nieuwbouw is turnkey ontwikkeld en gerealiseerd,<br />
conform de hoogste standaarden in<br />
logistiek vastgoed. “Ontwikkelaar HVBM Vastgoed<br />
en Ingram Micro CLS Benelux ambieerden<br />
een BREEAM-NL ‘Outstanding’ gebouw”, vertelt<br />
Ruud van Elsacker, Projectleider bij H. de Bont<br />
Klimaattechniek bv. “Dit hoge duurzaamheidsni-<br />
veau komt onder andere tot uiting in een energiezuinige<br />
en gasloze klimaatinstallatie.”<br />
Unieke opwekkingsinstallatie<br />
H. de Bont Klimaattechniek bv is verantwoordelijk<br />
voor de engineering en uitvoering van alle<br />
werktuigbouwkundige installaties in het distributiecentrum,<br />
behoudens de sanitaire technieken.<br />
“In opdracht van HVBM Vastgoed hebben<br />
wij een WKO-installatie met twee doubletbronnen<br />
gerealiseerd. De bronnen zijn gekoppeld<br />
aan twee water/water-warmtepompen die gebruikmaken<br />
van het koudemiddel HFO-1234ze”,<br />
vertelt Van Elsacker. “Dit koudemiddel heeft<br />
14 | INSTALLATIEENBOUW.NL
DC Bijenkorf PROJECT<br />
‘De warmtepompen maken gebruik<br />
van koudemiddel HFO-1234ze, dat een<br />
GWP-waarde < 1 heeft’<br />
om te zetten (change-over).” Tot slot heeft de<br />
Tilburgse installateur airsocks aangebracht in<br />
de zogenaamde picktorens, die in eigen beheer<br />
door Ingram Micro CLS Benelux zijn gebouwd.<br />
De airsocks zijn gekoppeld aan twee luchtbehandelingskasten<br />
van ieder 44.000 m³/h en<br />
voorzien zowel in de ventilatie, verwarming als<br />
koeling van de picktorens.<br />
H. de Bont Klimaattechniek b.v. heeft airsocks aangebracht in de zogenaamde picktorens, die in eigen beheer<br />
door Ingram Micro CLS Benelux zijn gebouwd.<br />
een GWP-waarde < 1, wat belangrijke credits<br />
oplevert voor de BREEAM-NL-certificering.”<br />
Diverse afgiftesystemen<br />
Voor de warmte- en koude-afgifte in de kantoren<br />
heeft H. de Bont Klimaattechniek bv<br />
4-pijps inductiesystemen geïnstalleerd, waarmee<br />
vraaggestuurd verwarmd en gekoeld kan<br />
worden. In het ‘kale’ warehouse zijn stralingspanelen<br />
voorzien. Een duurzame keuze, omdat<br />
deze panelen op lage temperatuur verwarmen.<br />
“Met dezelfde panelen en leidingtracés kan bovendien<br />
gekoeld worden”, aldus Van Elsacker.<br />
“Simpelweg door de kleppen op de verdeler<br />
“De bouw van het distributiecentrum is de grootste<br />
opdracht van H. de Bont Klimaattechniek bv ooit”,<br />
vertelt Van Elsacker. “Qua omvang, maar ook qua<br />
aantal manuren. Aanvankelijk kregen we alleen<br />
de bouw van de casco hal gegund, maar al gauw<br />
werden hier de BREEAM-NL- en duurzaamheidsambities<br />
van de Bijenkorf en IM aan toegevoegd. En<br />
hoewel we iets meer tijd kregen voor de oplevering,<br />
hebben we alle zeilen moeten bijzetten om deze<br />
opdracht tijdig en goed te voltooien. Dat we hierin<br />
zijn geslaagd, maakt ons super trots.” ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 15
18.023 Pub IenB18 BFS systemen 95x267 v<strong>2019</strong>.indd 1 14/01/<strong>2019</strong> 13:06:55<br />
SmartControl<br />
Drukbehoud / Expansie / Vacuüm Ontgassing<br />
Bijvulling / Energiebesparing<br />
Geen extra expansievat nodig<br />
Systeemtemperaturen van -10°C<br />
tot 100°C mogelijk<br />
Ontslibbing van het systeem door middel van<br />
deelstroom (afscheiding van zouten, mineralen<br />
en zweefdeeltjes)<br />
Nieuw! SmartControl touchscreen bediening<br />
Reinigingsopening voor handmatige reiniging<br />
van het reservoir<br />
Vacuüm ontgassing van het bijvulwater<br />
Max vulbeveiliging (per interval en hoeveelheid)<br />
Lekkage bewaking<br />
AIR-SEP® ION – compacte onthardingsunit<br />
Onthardingscartridge bewaking<br />
Systeemscheiding CA in toebehoren opgenomen<br />
Toevoer en automatische bijvulling<br />
van water-/glycolmengsels<br />
Multifunctioneel apparaat – alles in een<br />
compacte en plaats besparende unit<br />
Energiebesparing en capaciteitsverhoging<br />
door ontgast medium<br />
Korex Benelux B.V.<br />
T: +31 (0) 172 611719<br />
E: info@korexbenelux.com<br />
I: www.korexbenelux.com<br />
HVAC<br />
PRO<br />
Kwaliteitsvolle rooftop supports,<br />
beschermkanalen en toebehoren<br />
voor het monteren en in dienst<br />
stellen van HVAC&R-installaties.<br />
Eigen studiedienst voor projecten op maat.<br />
Contacteer ons vrijblijvend.<br />
MIDEA<br />
WARMTEPOMP<br />
www.linum.eu<br />
PRO<br />
COP 4.6 / A+++<br />
Fluisterstille werking | Slaapmodus | Turbo mode | Winterregeling -25ºC / +50ºC |<br />
3D luchtcirculatie | 8ºC Temperatuursfunctie | 1W standby | Follow me functie<br />
W W W . M I D E A - N E D E R L A N D . N L<br />
©.023- I&B-19nl<br />
LINUM EUROPE BV - Oosterparkweg 35 H - 2985 SX Ridderkerk<br />
T: 0180-46 35 88 - M: info-nl@linum.eu<br />
4815892-MIDEA-Adv MP warmtepomp 95x130mm-v1.indd 1 04-<strong>03</strong>-19 11:37
DC Bijenkorf PROJECT<br />
DUURZAME EN<br />
TOEKOMSTBESTENDIGE<br />
E-INSTALLATIE<br />
In nauwe samenwerking met de opdrachtgevers en bouwpartners heeft Van Hees Elektrotechniek & ICT–<br />
in zeer korte tijd – een hoogwaardig distributiecentrum weten neer te zetten.<br />
Alle elektrotechnische installaties in het nieuwe distributiecentrum<br />
van de Bijenkorf zijn geëngineerd en aangelegd door Van Hees<br />
Elektrotechniek & ICT. “In opdracht van en in nauwe samenwerking<br />
met ontwikkelaar HVBM Vastgoed en logistiek dienstverlener<br />
Ingram Micro CLS Benelux/de Bijenkorf hebben wij een duurzame en<br />
toekomstbestendige installatie gerealiseerd, conform de BREEAM-NL<br />
‘Outstanding’ eisen”, vertelt directeur Michiel Gersjes.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Van Hees Elektrotechniek & ICT<br />
Van Hees Elektrotechniek & ICT heeft alle spanningsvoorzieningen voor<br />
het distributiecentrum verzorgd. Van de transformator tot en met de bekabelingen<br />
en 100, 250 en 400 Ampère railkokersystemen. “Ook hebben we<br />
de complete data-installatie, het glasvezelnetwerk, de besturingen voor de<br />
toegangscontrolesystemen, een maatwerk beveiligingsinstallatie, een KNX<br />
gebouwbeheer- en domoticasysteem, een geluidsinstallatie en alle nood- en<br />
vluchtwegverlichting gerealiseerd, evenals de complete binnen- en buitenverlichting”,<br />
vertelt projectleider John van Eck. “In de 13 meter hoge distributiehal<br />
zijn vijflaagse picktorens aangebracht, waarin alle verkoopartikelen<br />
worden opgeslagen. Per verdieping zijn 80 gangen ingericht, die wij mochten<br />
verlichten. Voor een optimale zichtbaarheid, zonder risico op verblinding.”<br />
Alle werkzaamheden zijn in eigen beheer en met eigen vakmensen uitgevoerd,<br />
benadrukt Gersjes. “Hierdoor konden we flexibel inspelen op de gebruikerswensen<br />
én een hoog bouwtempo garanderen. In nauwe samenwerking met onze<br />
opdrachtgevers en bouwpartners hebben wij – in zeer korte tijd – een hoogwaardig<br />
distributiecentrum weten neer te zetten. Daar zijn wij ontzettend trots op en<br />
daar willen we alle betrokken partijen graag voor bedanken.” ❚<br />
Totaalaanpak bij Distributiecentrum Bijenkorf<br />
Van Hees Elektrotechniek & ICT levert voor haar opdrachtgevers<br />
een totaalpakket aan diensten. Wij zijn een proactieve partner met<br />
uitgebreide vakkennis. Ontwerp, engineering en energievraagstukken<br />
vormen een belangrijke rode draad tijdens het installatieproces.<br />
Onze totaalaanpak bestaat uit<br />
• Ontwerp & Enginering<br />
• Elektrotechnische installaties<br />
• Datanetwerken & ICT<br />
• Toegangscontrole & CCTV<br />
• Service, onderhoud en beheer<br />
• Beveiliging & systeemintegratie<br />
• Brandveiligheid<br />
& Noodverlichting<br />
• Energie-monitoring /<br />
PV installaties<br />
• Inspecties Nen1010<br />
& Nen3140<br />
UTILITEITSBOUW, WONINGBOUW EN<br />
SERVICE, ONDERHOUD & BEHEER<br />
WWW.VANHEES.COM<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 17
PROJECT DC Bijenkorf<br />
OMVANGRIJKE LUCHTKANALEN IN NIEUW<br />
DISTRIBUTIECENTRUM BIJENKORF<br />
Binnen een strakke planning heeft Riton onder meer het complete<br />
luchtkanalentracé voor het nieuwe distributiecentrum van de Bijenkorf<br />
aangelegd.<br />
Enkele luchtkanalen op het distributiecentrum van de Bijenkorf.<br />
Tekst Tim van Dorsten | Beeld Riton Luchtkanalen<br />
Naast het complete tracé, vanaf de luchtbehandelingskasten tot aan de roosters<br />
en de luchtverdeelslangen, behoorden ook de isolatie en de aluminiumplaatafwerking<br />
van de buitendakse kanalen tot de opdracht. Riton-directeur<br />
Leo Martens kijkt terug op een uitdagend project. “Dat kwam niet alleen door<br />
de naamsbekendheid van de Bijenkorf, maar ook door de strak vastgelegde<br />
planning. We moesten veel werk verzetten in een relatief kort tijdsbestek.”<br />
Het bedrijf uit Deurne is echter niet afhankelijk van ongewenste lange levertijden,<br />
omdat Riton de luchtkanalen in zijn eigen werkplaats fabriceert.<br />
“Hierdoor kunnen we kort schakelen en onze eigen planning bewaken.”<br />
‘We maken de luchtkanalen in<br />
onze eigen werkplaats. Hierdoor<br />
kunnen we kort schakelen en<br />
onze eigen planning bewaken’<br />
Riton is de werkzaamheden eind 2018 gestart, toen de ruwbouw gereed was.<br />
“We zijn begonnen in de kantoren, waarna we de hallen en de dakkanalen geleidelijk<br />
in het proces hebben meegenomen. De luchtkanalen zijn qua volume<br />
meestal omvangrijk en hebben met name in de verlaagde plafonds de meeste<br />
ruimte nodig.” De laatste aanpassingen zijn in mei <strong>2019</strong> gedaan.<br />
Martens roemt de communicatie met de andere partijen, waaronder opdrachtgever<br />
H. de Bont Klimaattechniek. “De samenwerking tussen ons bedrijf en<br />
onze monteurs enerzijds en hun projectleider en hun monteurs anderzijds is<br />
goed. Dat is zeker nodig bij een project als dit.” ❚<br />
Uw betrouwbare partner voor<br />
het leveren en monteren van<br />
luchtkanalen, isolatie en<br />
appendages.<br />
Kijk voor meer informatie op:<br />
www.riton.nl<br />
18 | INSTALLATIEENBOUW.NL
DC Bijenkorf PROJECT<br />
GECERTIFICEERD GEÏSOLEERD<br />
ONDER TIJDSDRUK<br />
‘De gigantisch hoge<br />
tijdsdruk maakte ons werk<br />
een stuk lastiger.’<br />
Armafix leidingdrager: In het distributiecentrum heeft Isol-Protect onder meer de<br />
Armafix-leidingdrager toegepast om de W-installatie te isoleren.<br />
Niet de standaard negen maanden maar ‘slechts’ vijf maanden<br />
de tijd om de W-installatie van het nieuwe distributiecentrum van<br />
Bijenkorf in Tilburg te isoleren. Isolatiebedrijf Isol-Protect deed<br />
het. “We hebben onze werkzaamheden uitgevoerd, terwijl de<br />
inrichting al in volle gang was.”<br />
Tekst Tim van Dorsten | Beeld Isol-Protect<br />
Nerveus was Isol-Protect-directeur Peter Gorka niet, toen Armacell eind mei<br />
de isolatiewerkzaamheden in het nieuwe distributiecentrum van Bijenkorf<br />
in Tilburg kwam controleren om het garantiecertificaat voor de komende<br />
tien jaar uit te geven. “Dankzij onze ervaring van ruim zestig jaar weten<br />
we wat we moeten doen om dit certificaat te behalen. De gigantisch hoge<br />
tijdsdruk maakte ons werk wel een stuk lastiger.”<br />
Het Tilburgse bedrijf is gecertificeerd Armacell-applicateur en heeft gezorgd<br />
voor zo’n 5 kilometer Armaflex-leidingisolatie en zo’n 2.000 m 2<br />
aan Armaflex-plaatmateriaal. In tegenstelling tot andere projecten vond<br />
de inrichting van het distributiecentrum al plaats, toen Isol-Protect de W-<br />
installatie ging isoleren. “Dat maakte ons werk lastiger”, geeft Gorka aan.<br />
“Daarnaast moesten we de W-installatie in vijf maanden isoleren in plaats<br />
van de standaard negen maanden. Dat kwam omdat het lange engineerproces<br />
ervoor zorgde dat de techniekruimtes pas laat werden gerealiseerd.<br />
Dankzij de goede samenwerking hebben we ervoor gezorgd dat alles goed<br />
functioneert.” Zo prijst hij de installateur. “Hij heeft Armafix-leidingdragers<br />
gebruikt en alle leidingen goed geschuurd en gemenied. Dat is ook van<br />
belang om het garantiecertificaat van het Armaflex-Systeem-Garantieplan<br />
te ontvangen.” ❚<br />
isolatietechnieken<br />
bouwkundige brandpreventie<br />
isolatie plaatwerk<br />
Ledeboerstraat 29, 5048 AC Tilburg<br />
Postbus 1181, 5004 BD Tilburg | T 013 - 571 77 40<br />
E info@isol-protect.nl | www.isol-protect.nl<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 19
Smitsair Smitsair adv. 190 adv. x 190 130 x B 130 B 12-01-2015 09:56 Pagina 1<br />
-JETsystemen<br />
Toepassingsgebieden JETsystemen;<br />
• fabriekshallen en lashallen,<br />
• magazijnen en distributiecentra,<br />
• voedselverwerkende industrie,<br />
• sporthallen en zwembaden,<br />
• concertzalen, theaters en discotheken,<br />
• multifunctionele evenementenhallen,<br />
• winkels, bouwmarkten,<br />
• atria en binnentuinen,<br />
• kantoorruimten,<br />
• scholen, klaslokalen,<br />
• horeca,<br />
• kerken.<br />
LUCHTDISTRIBUTIE OP MAAT<br />
• PROJECTMATIGE AANPAK • LUCHTVERDELING OP MAAT • SNELLE INSTALLATIE<br />
• LAAG ENERGIEVERBRUIK • WEINIG TRANSPORTKANALEN NODIG • TOCHTVRIJ EN<br />
HOMOGEEN KLIMAAT • HOOGINDUCEREND SYSTEEM • INCLUSIEF INBEDRIJFSTELLING<br />
• ONDERHOUDSVRIJ • GESCHIKT VOOR KOELING, VERWARMING EN VENTILATIE<br />
SMITSAIR-JETsystemen B.V.<br />
Tel. 0297-564455<br />
Fax 0297-569296<br />
e-mail: jetsystemen@smitsair.nl<br />
internet: www.smitsair.nl<br />
1923<strong>03</strong>-13927_Smitsair 1-2.indd 1 24-04-19 10:29
Waterbehandeling THEMA<br />
BRENG UW CV-INSTALLATIES<br />
EENVOUDIG IN TOPCONDITIE!<br />
Centrale verwarmingsinstallaties zijn complexe systemen, met veel componenten en verschillende<br />
materialen, zoals staal, koper, messing, aluminium, RVS en diverse kunststoffen en<br />
rubbers. De beheersing van de waterkwaliteit in de cv-installatie is cruciaal om corrosie<br />
van deze componenten en materialen te voorkomen. Goed en schoon installatiewater zorgt<br />
bovendien voor een optimale warmteoverdracht en draagt bij aan een hoog rendement, een<br />
reductie van het energieverbruik en een aanzienlijke verlenging van de levensduur van de<br />
installatie(componenten).<br />
Tekst Spirotech en Lieke van Zuilekom |<br />
Beeld Spirotech<br />
Na installatie zorgt het SpiroPure HomeFill-systeem voor een<br />
constante toevoer van suppletiewater en een consistente<br />
waterkwaliteit in kleine, middelgrote en grote huishoudelijke<br />
verwarmingssystemen. (Beeld: @ www.konturlicht.de)<br />
Het SpiroPure ProFill-assortiment omvat drie professionele mobiele<br />
vulsystemen, waarmee u systemen van iedere omvang kunt vullen<br />
met geconditioneerd, ontzilt water in een bypass-opstelling.<br />
(Beeld: @ www.konturlicht.de)<br />
Demineralisatie van verwarmingswater voorkomt<br />
niet alleen verhardende afzettingen in de installatie,<br />
maar heeft ook een positief effect op het<br />
corrosiegedrag. In de markt wordt echter nog te<br />
vaak onderschat dat ongunstige pH-veranderingen<br />
kunnen optreden na ingebruikname van een installatie.<br />
Vooral als de pH binnen een nauw bereik ligt,<br />
zoals bij aluminiummaterialen (8,2 - 8,5). Binnen<br />
de productgroep SpiroPure biedt Spirotech diverse<br />
vul- en reinigingssystemen aan die het (bij)vulwater<br />
voor de centrale verwarmingsinstallatie demineraliseren.<br />
Een speciale mengbedhars elimineert niet<br />
alleen de resterende hardheid en opgeloste zouten<br />
(ionen) uit het verwarmingswater, maar stabiliseert<br />
ook de pH-waarde. Hierdoor voldoet het systeemwater<br />
aan alle richtlijnen van de VDI, ISSO en<br />
WTCB én aan de eisen van ketelfabrikanten.<br />
Huishoudelijke installaties<br />
Het SpiroPure HomeFill-assortiment bestaat uit<br />
drie aanvulsystemen voor kleine, middelgrote en<br />
grote huishoudelijke installaties. Na installatie<br />
zorgt het systeem voor een constante toevoer van<br />
suppletiewater en een consistente waterkwaliteit<br />
binnen het verwarmingssysteem. De geïntegreerde<br />
harscartridge bevat niet alleen een demineralisatiehars,<br />
maar ook een indicator die aangeeft<br />
wanneer de cartridge moet worden vervangen.<br />
Professionele systemen<br />
Het SpiroPure ProFill-assortiment omvat drie professionele<br />
mobiele vulsystemen, waarmee u systemen<br />
van iedere omvang kunt vullen met geconditioneerd,<br />
ontzilt water in een bypass-opstelling.<br />
De ProFill producten zijn gemonteerd op een<br />
robuuste en gemakkelijk te verplaatsen trolley en<br />
beschikken over een ingebouwde magnetische<br />
vuilafscheider, een zeeffilter en een pomp. De Pro-<br />
Fill pH Control ontziltingshars betreft een speciale<br />
hars die het systeemwater ontzilt tot waarden onder<br />
de 100 μS/cm en die de pH-waarden aanpast<br />
naar het gewenste niveau. ❚<br />
DE SPIROTECH VUL- EN REINIGINGSSYSTEMEN<br />
KENMERKEN ZICH DOOR:<br />
Maximaal rendement: de systemen verwijderen alle hardheid (calcium, magnesium)<br />
uit het water, waardoor ketelsteen en kalkafzettingen worden voorkomen.<br />
Optimale bescherming: door het verwijderen van alle zouten uit het verwarmingswater<br />
zal de corrosiedruk verminderen.<br />
pH gestabiliseerd: elke liter vulwater wordt gestabiliseerd naar de zuurtegraad (pH),<br />
voor een langdurig probleemloze werking van de installatie.<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 21
THEMA Waterbehandeling<br />
VOOR EEN OPTIMAAL WERKENDE CV-INSTALLATIE ZIJN ONTLUCHTERS, LUCHT- EN VUILAFSCHEIDERS ONONTBEERLIJK<br />
WEG MET LUCHT EN VUIL!<br />
Om de installatie efficiënt te ontluchten, heeft Caleffi recent de DiscalSlim<br />
geïntroduceerd; een zeer compacte en universele luchtafscheider.<br />
In het installatiewater van verwarmingssystemen in grondgebonden woningen, appartementencomplexen en utiliteitsgebouwen komen nog te<br />
vaak en te veel luchtbellen en vuildeeltjes voor. Dit leidt tot weerstand in de installatie en een verhoogde corrosiedruk, met debiet- en vermogensverliezen<br />
én beschadigingen aan pompen, kleppen, afsluiters, regelaars en warmtewisselaars tot gevolg. Het uitgebreide assortiment<br />
ontluchters, lucht- en vuilafscheiders van Caleffi gaat hiermee de strijd aan.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Caleffi<br />
“Wanneer cv-water langdurig ongereinigd door<br />
het verwarmingssysteem stroomt, ontstaan vuildeeltjes<br />
zoals roest en magnetiet die de werking<br />
van de verschillende componenten negatief<br />
kunnen beïnvloeden”, vertelt Mauro Manfredi,<br />
General Manager van Caleffi. “Teveel zuurstof in<br />
de leidingen werkt dit extra in de hand. Voor een<br />
optimaal werkende cv-installatie zijn ontluchters,<br />
lucht- en vuilafscheiders dan ook onontbeerlijk.<br />
Dit geldt tevens voor gedegen onderhoud en service,<br />
waar de installatiebedrijven een grote rol in<br />
kunnen spelen.” Tijdens het jaarlijkse onderhoud<br />
dient het vuil dat de vuilafscheiders hebben opgevangen,<br />
te worden verwijderd. “Daarnaast moet<br />
het cv-water bij de opstart, bijvulling én het jaarlijkse<br />
onderhoud worden ontlucht.”<br />
Om een goede en efficiënte ontluchting en vuilafscheiding<br />
te borgen, produceert en levert Caleffi<br />
complete productfamilies. Op basis van messing<br />
en kunststof en in diverse afmetingen, zodat voor<br />
iedere toepassing en iedere vraag een passende<br />
oplossing kan worden geboden. “Productontwikkeling<br />
en -verbetering is bij Caleffi een continu<br />
proces, waarbij we focussen op een optimale efficiëntie,<br />
een minimaal drukverlies en een maximaal<br />
installatiegemak”, vertelt Manfredi. “Dit<br />
heeft onder andere geleid tot de introductie van<br />
onze universele, draaibare modellen, waardoor installateurs<br />
steeds hetzelfde toestel kunnen plaatsen.<br />
Ongeacht de beschikbare ruimte of het bestaande<br />
leidingverloop (horizontaal of verticaal).<br />
In plaats van steekproefsgewijs onze producten te<br />
Dankzij een speciaal ontworpen interne constructie<br />
wordt het drukverlies tot een minimum herleid.<br />
Een speciale vortex-techniek (mini-wervelingen) voert<br />
zelfs de kleinste luchtbellen af uit het circuit.<br />
22 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Waterbehandeling THEMA<br />
waar de vervuiling het grootst is. “Het installatiewater<br />
wordt vervolgens in een bypass door de<br />
DirtmagClean geleid, waar speciale filterschijven<br />
zelfs de kleinste vervuiling opvangen. Een speciale<br />
magneetband houdt alle magnetiet in het cvwater<br />
tegen, met een volledig zuivere installatie<br />
als resultaat.”<br />
Met name in de cv-installaties in oudere gebouwen bevindt zich doorgaans veel vervuiling,<br />
waarmee de DirtmagClean op unieke wijze de strijd aangaat.<br />
controleren, wordt bij Caleffi ieder toestel 100%<br />
op zijn werking getest. Zodat we een optimale<br />
kwaliteit kunnen garanderen.”<br />
Unieke geautomatiseerde<br />
vuilafscheider<br />
Tijdens de ISH-beurs in Frankfurt introduceerde<br />
Caleffi de DirtmagClean, die speciaal is ontwikkeld<br />
voor utiliteitsgebouwen. “Met name in de cvinstallaties<br />
in oudere gebouwen bevindt zich<br />
doorgaans veel vervuiling, waarmee de Dirtmag-<br />
Clean op unieke wijze de strijd aangaat”, vertelt<br />
Manfredi. De geautomatiseerde vuilafscheider<br />
met elektronische aansturing kan naar wens in<br />
het primaire (opwekkingsinstallatie) of secundaire<br />
circuit worden geplaatst, afhankelijk van<br />
Universele luchtafscheider<br />
Om de installatie efficiënt te ontluchten, heeft<br />
Caleffi recent de DiscalSlim geïntroduceerd; een<br />
zeer compacte en universele luchtafscheider. “De<br />
DiscalSlim-serie is bijzonder geschikt voor installatie<br />
onder de ketel”, aldus Manfredi. “Dankzij<br />
een speciaal ontworpen interne constructie<br />
wordt het drukverlies tot een minimum herleid.<br />
Een speciale vortex-techniek (mini-wervelingen)<br />
voert zelfs de kleinste luchtbellen af uit het<br />
circuit. Nadat voldoende luchtbellen verzameld<br />
zijn, duwen de luchtbellen de vlotter omlaag<br />
zodat het ontluchtingsventiel opent en de lucht<br />
kan ontsnappen. Een volledig ontluchte installatie<br />
is het resultaat, waarmee problemen zoals<br />
geluidsoverlast, corrosie, plaatselijke oververhitting<br />
en mechanische beschadigingen definitief<br />
tot het verleden behoren.” ❚<br />
DIRTMAG ®<br />
Kunststof vuilafscheider<br />
met magneet<br />
Serie 5453<br />
• Verwijdert alle metalen en vuildeeltes, tot 5 µm, uit de installatie<br />
• Langere periode tussen onderhoudsbeurten door grote opvangruimte<br />
van vuildeeltjes onderaan<br />
• Uiterst snelle en makkelijke reiniging dankzij de verwijderbare<br />
magnetische band aan de buitenzijde en een spuikraan met groot debiet<br />
• Voorzien van manuele ontluchter<br />
• Horizontale en verticale installatie mogelijk door verstelbare aansluiting<br />
• Zeer laag drukverlies<br />
Centrale verwarming: het hart van de installatie<br />
www.caleffi.com<br />
cale1950429_dEXE_A5orizz_ADV_serie545302_DIRTMAG_197x130_I&B.indd 1 20/05/19 11:22<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 23
THEMA Waterbehandeling<br />
‘Veel installateurs plaatsen wel waterbehandelingstoestellen, maar het is doorgaans niet meteen hun core business.’<br />
‘WATERBEHANDELING IS GEEN LUXEFENOMEEN’<br />
Aqua Belgica, de Belgische Federatie voor Waterbehandeling, wil installateurs meer vertrouwd maken met de algemene principes en<br />
voordelen van waterbehandeling. “Sommige installateurs lijken te denken dat waterbehandeling iets is dat je mensen moet aansmeren,<br />
terwijl het juist een uitstekende investering is”, klinkt het.<br />
Tekst Filip Van der Elst | Beeld Pixabay<br />
Aqua Belgica is de beroepsvereniging van<br />
waterbehandelingsbedrijven. Deze federatie<br />
poogt de sector te representeren naar de overheden,<br />
de industrie samen te brengen en de<br />
sector te promoten. Aqua Belgica bevat onder<br />
meer fabrikanten, distributeurs en dealers. Nick<br />
Govaert, ondervoorzitter van Aqua Belgica:<br />
“Enkel de sanitaire installateurs en installatiebedrijven<br />
ontbreken voorlopig nog een beetje<br />
in onze ledenkring. Veel installateurs plaatsen<br />
wel waterbehandelingstoestellen, maar het is<br />
doorgaans niet meteen hun core business.”<br />
After Sales<br />
Nochtans vergt waterbehandeling wel een deskundige<br />
aanpak, aldus Govaert: “Het is niet<br />
zomaar ‘fit and forget’, waarbij de installateur<br />
er zich na de plaatsing niet meer over moet bekommeren.<br />
Er is een professionele After Sales<br />
‘Waterbehandeling<br />
is niet zomaar<br />
fit and forget’<br />
nodig. Daarom raden we installateurs, die waterbehandelingsproducten<br />
wensen te verkopen en<br />
te installeren, aan om daarvoor een beroep te<br />
doen op een professionele partner om hen te<br />
ondersteunen in de dienstverlening achteraf. We<br />
moeten onthouden dat een waterbehandelingstoestel<br />
geen wasmachine is: het is een toestel<br />
dat het water dat mensen drinken behandelt,<br />
en dat gaat gepaard met een verhoogde verantwoordelijkheid<br />
voor wie het plaatst.”<br />
Aqua Belgica wil de kennis van waterbehandeling<br />
bij de gewone installateur verhogen. “In tegenstelling<br />
tot een specialist in waterbehandeling komt<br />
de installateur gemakkelijk en vaak over de vloer<br />
bij de particulier. Voor de eindklant is hij in heel<br />
wat gevallen het eerste aanspreekpunt voor advies.<br />
Daarom is het jammer dat niet altijd het juiste<br />
advies gegeven wordt. Een installateur die een<br />
nieuwe boiler plaatst, doet er goed aan om zijn<br />
klant ook te informeren over de waterhardheid en<br />
de mogelijke negatieve gevolgen hiervan op zijn<br />
sanitaire installatie. In geval van een verhoogde<br />
waterhardheid doet hij er goed aan een waterontharder<br />
aan te bevelen. Anders bestaat de kans dat<br />
de boiler enkele jaren later alweer is dicht geslibt<br />
ten gevolge van kalkaanslag.” Verder loopt het<br />
volgens Govaert soms ook mis bij de plaatsing:<br />
“Een toestel dat verkeerd geïnstalleerd of slecht<br />
afgesteld is, zal niet naar behoren werken.”<br />
24 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Waterbehandeling THEMA<br />
‘Wie een badkamer van 15.000 euro plaatst en daar hard water doorjaagt, zal al na enkele maanden de negatieve gevolgen van kalkaanslag vaststellen.’<br />
Gesofisticeerdere badkamers<br />
Waterbehandeling is een boeiende sector, vindt<br />
Govaert. De aandachtspunten verschuiven immers:<br />
“België hoort al decennialang bij de koplopers<br />
inzake kwaliteit van het leidingwater. Maar er is<br />
wel steeds meer vraag naar betere kwaliteit van<br />
het water voor specifieke toepassingen. Zo zijn de<br />
sanitaire installaties in badkamers steeds gesofisticeerder<br />
geworden: denk maar aan stoomcabines<br />
en regendouches. Daardoor gaat er meer aandacht<br />
naar de aanwezigheid van kalk in het water. Daarnaast<br />
zien we, op huishoudelijk vlak, dat er nog heel<br />
wat mensen een probleem hebben met de smaak<br />
van het leidingwater. Daarom zien we steeds meer<br />
drinkwatersystemen opduiken, die de smaak van het<br />
leidingwater verbeteren.”<br />
‘België hoort al decennialang bij de koplopers inzake kwaliteit van het leidingwater.<br />
Maar er is wel steeds meer vraag naar betere kwaliteit van het water voor specifieke toepassingen.’<br />
Het imago van waterbehandeling is soms nog voor<br />
verbetering vatbaar, aldus Govaert: “Sommige installateurs<br />
lijken te denken dat waterbehandeling iets is<br />
dat je mensen moet proberen aan te smeren. Maar<br />
wie een badkamer van 15.000 euro plaatst en daar<br />
hard water doorjaagt, zal al na enkele maanden de<br />
negatieve gevolgen van kalkaanslag vaststellen. Met<br />
een goede waterontharder bij is die badkamer 10<br />
jaar later wél nog in uitstekende staat. Een waterontharder<br />
is allesbehalve een luxeding, maar wel een<br />
broodnodige investering in elk huishouden. Het is<br />
daarom een interessante business opportunity voor<br />
installateurs, omdat zo’n toestel in de meeste gevallen<br />
snel en gemakkelijk geplaatst kan worden.“ ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 25
THEMA Waterbehandeling<br />
UNIEK ONDERDRUKMEMBRAAN<br />
VERBETERT DE KWALITEIT VAN UW INSTALLATIEWATER<br />
EN HOUDT DE PH-WAARDE OPTIMAAL<br />
Met de AIR-SEP® 4.0 zet fabrikant KOREX Benelux een nieuwe standaard<br />
in het drukbehoud en de ontluchting, vacuümontgassing,<br />
expansie, vuilopvang, reiniging en bijvulling van verwarmings-, koelen<br />
vriesinstallaties. Met als resultaat: optimaal inzicht, een nog hoger<br />
rendement, minimale storingen, eenvoudiger onderhoud én een<br />
aanzienlijk langere levensduur van uw installaties.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld KOREX BENELUX<br />
Met de AIR-SEP © 4.0 zet KOREX Benelux een nieuwe standaard in het drukbehoud<br />
en de ontluchting, vacuümontgassing, expansie, vuilopvang, reiniging en bijvulling<br />
van verwarmings-, koel- en vriesinstallaties. (Beeld: TMPT SCHUETZ)<br />
26 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Waterbehandeling THEMA<br />
Om voldoende ruimte voor het membraan te creëren, is de zuigleiding bij<br />
de AIR-SEP © 4.0 buitenlangs geplaatst. Hierdoor wordt het onderhoud ook<br />
aanzienlijk vereenvoudigd. (Beeld: TMPT SCHUETZ)<br />
Het onderdrukmembraan in de nieuwe AIR-SEP © opent zichzelf volledig<br />
automatisch, zodra de onderdruk in de expansie- en ontgassingstank te groot<br />
wordt. Als een long die de installatie vult. (Beeld: TMPT SCHUETZ)<br />
‘Het onderdrukmembraan<br />
opent zichzelf volledig<br />
automatisch, zodra<br />
de onderdruk in de<br />
expansie- en ontgassingstank<br />
te groot wordt’<br />
“Het installatiewater in de nieuwe AIR-SEP® 4.0 is te allen tijde gescheiden<br />
van de atmosfeer”, vertelt dhr. M.G. van Gorsel, directeur van KOREX<br />
Benelux. “Onder meer dankzij een uniek onderdrukmembraan, dat in de<br />
expansie- en ontgassingstank van de AIR-SEP® 4.0 wordt geplaatst en<br />
diverse unieke voordelen biedt.”<br />
Wat is er nieuw?<br />
“Het onderdrukmembraan in de nieuwe AIR-SEP® opent zichzelf volledig<br />
automatisch, zodra de onderdruk in de expansie- en ontgassingstank te<br />
groot wordt. Als een long die de installatie vult. De onderdruk wordt in de<br />
tank in stand gehouden, waardoor de ontgassing nog efficiënter is. Hierdoor<br />
verbetert de kwaliteit van het installatiewater aanzienlijk en blijft de<br />
pH-waarde optimaal. Corrosie, vervuiling en rendementsverliezen worden<br />
bovendien tot een minimum beperkt. Dat maakt de nieuwe AIR-SEP® 4.0<br />
uniek in de markt. Niet voor niets hebben wij onlangs een patent voor<br />
deze techniek aangevraagd.”<br />
Het onderdrukmembraan is ontwikkeld in Duitsland, is van een zeer hoge<br />
kwaliteit en kan 100°C watertemperaturen zonder problemen aan, vertelt<br />
Van Gorsel. “Om voldoende ruimte voor het membraan te creëren, is de<br />
zuigleiding bij de AIR-SEP® 4.0 buitenlangs geplaatst. Hierdoor wordt het<br />
onderhoud ook aanzienlijk vereenvoudigd.”<br />
Eenvoudige integratie<br />
Net zoals bij de nieuwe AIR-SEP® AS-T SmartControl drukbehoudstations<br />
zijn bij de AIR-SEP® 4.0 instroombochten niet meer nodig, waardoor in<br />
plaats van 3 slechts 2 aansluitingen voldoen. “Hierdoor wordt integratie<br />
in nieuwe en bestaande watervoerende systemen vergemakkelijkt en<br />
ontgassing in de installatie geoptimaliseerd”, aldus Van Gorsel. “Aan de<br />
installatie kunnen optioneel een onthardingsbuis en magneet worden toegevoegd,<br />
waarmee zouten, mineralen, magnetiet en andere vervuilingen<br />
nog efficiënter uit het water in de expansie- en ontgassingstank kunnen<br />
worden gefilterd. Dankzij een continue drukbewaking blijft de systeemdruk<br />
in de AIR-SEP® optimaal. In plaats van periodiek water te ontgassen,<br />
worden ontgassingsinterval en -looptijd exact afgestemd op de actuele<br />
installatiestatus.”<br />
Nieuwe functies<br />
Controle van de ontharder en magneet geschiedt via een volledig geïntegreerd<br />
en vrij programmeerbaar microprocessor controlesysteem,<br />
dat tevens volautomatisch drukbehoud, ontluchting, vacuümontgassing,<br />
expansie, vuilopvang, reiniging en bijvulling met vacuüm ontgast water<br />
regelt en bewaakt. Van Gorsel: “De kleurendisplay van de touchscreen is<br />
eenvoudig te bedienen met een vingertop of invoerpen. Een verbeterde<br />
MODBUS/TCP interface maakt beheer op afstand mogelijk. In de toekomst<br />
wordt hier nog een BACnet gateway aan toegevoegd. Bovendien<br />
onderzoeken we de mogelijkheden voor monitoring en service op afstand<br />
door KOREX Benelux. Zodat installateurs en eindgebruikers nog meer worden<br />
ontzorgd.”<br />
De AIR-SEP® 4.0 is vanaf 1 juli <strong>2019</strong> leverbaar. ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 27
Dedemsvaart Oegema<br />
E-installaties leveren belangrijke<br />
bijdrage aan duurzaamheidsambitie<br />
Oegema Transport Dedemsvaart BV<br />
(Inter)nationaal transportbedrijf Oegema Transport Dedemsvaart BV zet hoog in op duurzaamheid. In verschillende fases worden niet alleen<br />
de traditionele TL-buizen vervangen door LED-verlichting, maar zijn ook alle gebouwdaken voorzien van zonnepanelen. In totaal zijn 8.412<br />
zonnepanelen geïnstalleerd, met een totaalvermogen van 2,4 megawattpiek en een jaarlijkse stroomopwekking van 2,1 miljoen kilowattuur.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Robin Strijker / Linde Kroon en Mark van Dijk / Hager<br />
In verschillende fases zijn alle gebouwdaken van Oegema Transport Dedemsvaart BV voorzien van zonnepanelen.<br />
28 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Oegema Dedemsvaart<br />
‘Om problemen met de<br />
omvormers te voorkomen,<br />
mocht het spanningsverlies<br />
maximaal 1% bedragen’<br />
Voor de verdelertechniek heeft Linde Kroon Elektrotechniek BV een beroep<br />
gedaan op Hager.<br />
“Op basis van onze bevindingen en de vraagstelling van Oegema Transport<br />
Dedemsvaart BV hebben wij een ontwerp voor de verdelerinstallatie gemaakt,<br />
rekening houdend met de warmteontwikkeling in de verdelers en met eventuele<br />
spanningsverliezen.”<br />
Als huisinstallateur is Linde Kroon Elektrotechniek BV nauw betrokken bij de<br />
verduurzaming van Oegema Transport Dedemsvaart BV. “In 2016 kreeg Zonnegilde<br />
BV uit Kampen de opdracht voor de levering en montage van ruim<br />
4.000 zonnepanelen voor de bestaande gebouwen gegund”, vertelt Marc<br />
Nijman, directeur en mede-eigenaar van Linde Kroon Elektrotechniek BV. “Wij<br />
werden door Zonnegilde BV ingeschakeld voor het AC-gedeelte. Van de aansluitingen<br />
op het net-trafostation tot en met de complete verdelertechniek, de<br />
bekabelingen en de schakelingen richting de omvormers.<br />
Ook hebben wij de afgelopen twee jaar de elektrotechnische installaties verzorgd<br />
in twee nieuwe warehouses voor Oegema Transport Dedemsvaart BV,<br />
waarvan de laatste begin dit jaar is opgeleverd. Zonnegilde BV kreeg ook hier<br />
de opdracht voor de levering en montage van ruim 4.500 zonnepanelen; wij<br />
werden opnieuw door Zonnegilde BV ingeschakeld voor het AC-gedeelte.”<br />
Verdelertechniek op maat<br />
Voor de verdelertechniek heeft Linde Kroon Elektrotechniek BV een beroep<br />
gedaan op Hager. “De lijnen met Hager zijn altijd kort”, vertelt Nijman.<br />
“Vragen worden direct beantwoord en de producten zijn prijstechnisch<br />
heel interessant. Bovendien heeft Hager veel kennis in huis, die zij<br />
graag met hun klanten delen. Ook van grotere verdelertechnieken (tot<br />
6.000 Ampère).” Jan Wassink, accountmanager bij Hager: “Samen met<br />
Linde Kroon Elektrotechniek BV hebben wij de locatie in Dedemsvaart<br />
bezocht, om een indruk te krijgen van de bestaande technieken, beschikbare<br />
ruimtes en mogelijke uitdagingen in het project. Op basis van onze<br />
bevindingen en de vraagstelling van Oegema Transport Dedemsvaart BV<br />
hebben wij vervolgens een ontwerp voor de verdelerinstallatie gemaakt,<br />
rekening houdend met de warmteontwikkeling in de verdelers en met<br />
eventuele spanningsverliezen. Om problemen met de omvormers te voorkomen,<br />
mocht het spanningsverlies maximaal 1% bedragen.”<br />
Voor de bestaande bouw heeft Hager twee hoofdverdelers van tweemaal<br />
400 Ampère ontworpen, vertelt Nijman. “Hager paneelbouwpartner PS Nederland<br />
heeft de hoofdverdelers gebouwd en bij ons aangeleverd, waarna<br />
onze monteurs de installatie in het werk hebben verzorgd. Beide hoofdverdelers<br />
beschikken over een aantal groepen, dat rechtstreeks aan de omvormers<br />
is gekoppeld. Het net-trafostation zorgt voor de voeding van de eerste verdeler,<br />
terwijl een bestaande hoofdverdeler in de voeding van de tweede hoofdverdeler<br />
voorziet.” De montagewerkzaamheden vonden gelijktijdig plaats<br />
met de montage van 2.762 zonnepanelen op het dak van een naastgelegen<br />
bedrijfspand, dat tevens door Zonnegilde BV en Linde Kroon Elektrotechniek<br />
BV is uitgevoerd.<br />
Oog voor efficiëntie en budget<br />
In navolging van de bestaande bouw zouden ook de zonnepanelen van de<br />
nieuwbouw aan de centrale net-trafo worden gekoppeld. “Bepaald geen sinecure,<br />
vanwege de grote afstanden die hiervoor overbrugd moesten worden”,<br />
aldus Wassink. “Om te lange en te dikke kabels te voorkomen, hebben we de<br />
E-installateur geadviseerd om hiervoor railkokers toe te passen. Echter hangt<br />
hier een prijskaartje aan, waarna toch is besloten om de afstanden tot de trafo in<br />
te perken.” Nijman: “Voor de nieuwbouw is een extra net-trafostation geplaatst.<br />
Deze trafo is direct naast het pand geïnstalleerd, waardoor de omvormers – met<br />
meerdere kabels – direct op de trafo konden worden aangesloten. Een verdelerinstallatie<br />
was hierdoor niet meer nodig. Wel hebben we in deze gebouwen overspanningsbeveiligingen<br />
en werkschakelaars van Hager gemonteerd.” ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 29
Gemeentehuis Zuidplas<br />
DUURZAME NIEUWBOUW<br />
VOOR GEMEENTE ZUIDPLAS<br />
De gemeente Zuidplas heeft op 3 juni haar nieuwe gemeentehuis in Nieuwerkerk aan den IJssel in gebruik genomen.<br />
De gemeente Zuidplas heeft op 3 juni haar nieuwe gemeentehuis in Nieuwerkerk aan den IJssel in gebruik genomen. Tijdens het project stonden<br />
duurzaamheid, gezondheid en comfort centraal. “Het ontwerp en de bouw zijn uitgevoerd conform de BREEAM-NL ‘Excellent’ certificeringscriteria”,<br />
vertelt Martin van Dijk, Projectleider W bij Lomans Capelle.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Lomans Capelle<br />
De totaalinstallateur uit Capelle aan den IJssel is<br />
verantwoordelijk voor de complete werktuigbouwkundige<br />
en elektrotechnische installatie. Van de<br />
verwarming, koeling en ventilatie tot en met de<br />
elektravoorzieningen, LED-verlichting, inbraak- en<br />
brandmeldinstallatie en toegangscontrolesystemen.<br />
Dochteronderneming Montage Jongens<br />
installeerde de zonnecollectoren op het dak, terwijl<br />
een tweede dochter – De Groene Jongens –<br />
instond voor de BREEAM-begeleiding.<br />
Uitgekiende klimaatinstallatie<br />
“Op het dak van de nieuwbouw zijn twee warmtepompen<br />
geplaatst, die warmte en koude leveren<br />
aan de luchtbehandelingskasten in de<br />
technische ruimte en aan de naregelingen in het<br />
gebouw”, vertelt Van Dijk. “Voor de lokale naregeling<br />
hebben wij plafondinductieunits toegepast,<br />
waarmee zowel verwarmd als gekoeld kan<br />
worden. Deze vraaggestuurde ventilatie wordt<br />
niet alleen gestuurd op temperatuur, maar ook<br />
30 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Zuidplas Gemeentehuis<br />
op CO 2<br />
. Ook wordt er vloerverwarming en vloerkoeling<br />
toegepast in de publieke ruimtes, zoals<br />
het atrium en klantenadviesdeel. In een aantal<br />
ruimtes zijn klimaatplafonds geïnstalleerd, waaronder<br />
de publieke ruimtes, trouwzaal, raadzaal<br />
en twee bijeenkomstruimtes.”<br />
Waterbesparende maatregelen<br />
In de sanitaire ruimtes zijn waterbesparende<br />
toiletten met een 4 liter spoeling geïnstalleerd.<br />
Van Dijk: “Elke toiletgroep beschikt over een afsluitklep<br />
in de waterinstallatie, die aan de verlichtingsinstallatie<br />
is gekoppeld. Zodra medewerkers<br />
of bezoekers de toiletruimtes betreden en het licht<br />
inschakelen, opent de afsluitklep automatisch en<br />
wordt de druk op het waterleidingnet opgebouwd.<br />
Hierdoor wordt geen water verspild, bijvoorbeeld<br />
wanneer een toilet doorloopt of als een kraan<br />
blijft openstaan.”<br />
Op het dak van de nieuwbouw zijn twee warmtepompen geplaatst, evenals een groot aantal zonnecollectoren.<br />
‘Het ontwerp en de bouw zijn uitgevoerd<br />
conform de BREEAM-NL ‘Excellent’<br />
certificeringscriteria’<br />
Omvormers voor de PV-installatie.<br />
Werkplek in het nieuwe gemeentehuis.<br />
Virtual Reality tour<br />
Lomans Capelle en bouwkundig aannemer Heembouw<br />
hebben het ontwerp voor het gemeentehuis<br />
uitgewerkt in Revit en virtueel opgeleverd. “Vervolgens<br />
hebben we de gemeente Zuidplas uitgenodigd<br />
voor een VR-tour door het gebouw”, vertelt<br />
Van Dijk. “Dat werd zeer gewaardeerd. Naar<br />
aanleiding van deze tour zijn nog enkele optimalisaties<br />
doorgevoerd, waarna we in juni 2018 met<br />
de bouw zijn gestart. Afgelopen april is de nieuwbouw<br />
opgeleverd, tot grote tevredenheid van alle<br />
betrokken partijen.” ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 31
We innovate. Create.<br />
Together with you. A better climate.<br />
Hydraulisch balanceren<br />
nu gemakkelijker dan ooit!<br />
dynamx One is de eerste regelafsluiter op de markt<br />
met geïntegreerde Bluetooth ® gebruikersinterface.<br />
Een logische stap. Want eindgebruikers bedienen hun<br />
HVAC-systeem nu al draadloos. Waarom als installateur<br />
niet draadloos inbedrijfstellen?<br />
Vraag hem gratis aan via:<br />
info@belparts.com<br />
www.belparts.com
Zuidplas Gemeentehuis<br />
HELDERE BREEAM-COMMUNICATIE<br />
DANKZIJ HANDIGE APP<br />
Het nieuwe gemeentehuis van de gemeente Zuidplas in Nieuwerkerk aan den IJssel is gebouwd volgens de BREEAM-NL ‘Excellent’ certificeringscriteria.<br />
Om het BREEAM-proces in goede banen te leiden en eventuele opleverpunten eenduidig vast te leggen, hebben aannemer<br />
Heembouw en installateur Lomans Capelle gekozen voor de software van Ed Controls.<br />
Tekst Lomans Capelle | Beeld Kees Winkelman<br />
(Beeld: Kees Winkelman)<br />
“Per locatie hebben we een ticket<br />
aangemaakt en de foto’s en data van de<br />
installaties toegevoegd.”<br />
Om een BREEAM-certificatie te kunnen behalen,<br />
is voldoende bewijslast van groot belang. “Als<br />
installateur moeten wij kunnen aantonen dat de<br />
BREEAM-punten die wij bij de aanvraag hebben<br />
geformuleerd, ook daadwerkelijk zijn uitgevoerd”,<br />
vertelt Martin van Dijk, Projectleider W bij Lomans<br />
Capelle. “Voor de zichtbare installaties is dit geen<br />
probleem. Echter om ook de weggewerkte installaties<br />
in de vloeren, wanden en plafonds inzichtelijk<br />
te maken, hebben wij gebruikgemaakt van<br />
Ed Controls. In deze app hebben wij onze werktekeningen<br />
ingeladen. Vervolgens hebben wij op<br />
de gebouwplattegronden de posities van onze installaties<br />
aangegeven. Per locatie hebben we een<br />
ticket aangemaakt en de foto’s en data van de<br />
installaties toegevoegd: van de vloerverwarmingsvelden<br />
tot en met de afsluitkleppen in de sanitaire<br />
installaties. Daarnaast hebben we in de app de<br />
status van onze opleverpunten bijgehouden. Via<br />
een meekijkfunctie hield de commissioningmanager<br />
24/7 een vinger aan de pols.” ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 33
PROJECT HUB Eindhoven<br />
DUURZAME EN EFFICIËNTE LUCHT- EN<br />
KOELTECHNIEK VOOR ‘HUB EINDHOVEN’<br />
Buitenzijde van de nieuwbouw.<br />
De bouw van het nieuwe, grootschalige Europees sorteercentrum van pakketvervoerder DPD Nederland op bedrijventerrein Westfields in<br />
Oirschot bij Eindhoven is gereed. ‘HUB Eindhoven’ omvat een distributiehal van ca. 18.000 m² met daarboven een kantoor van ca. 3.000 m²,<br />
verdeeld over drie bouwlagen. Ook is er een drielaagse parkeergarage voor 49 bestelbussen en 230 personenauto’s gerealiseerd. In totaal<br />
neemt de nieuwbouw ca. 88.000 m² in beslag. In een later stadium is nog een uitbreiding met 36.000 m² mogelijk. Kloppend hart van de sorteerfabriek<br />
is een hypermodern sorteersysteem van 900 meter met een piekcapaciteit van 50.000 pakketten per uur.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld HOMIJ Technische <strong>Installatie</strong>s en Western Airconditioning<br />
In samenwerking met VolkerWessels-bedrijven SDK<br />
Vastgoed, Systabo, WSP Infra, Aveco de Bondt en<br />
Stam + De Koning heeft HOMIJ Technische <strong>Installatie</strong>s<br />
het nieuwe sorteercentrum gerealiseerd.<br />
“In dit project waren wij verantwoordelijk voor<br />
de E- en W-technieken”, vertelt Ronald Driessen,<br />
Projectleider bij HOMIJ Technische <strong>Installatie</strong>s.<br />
“Van de energievoorziening en het datanetwerk<br />
tot en met de glasvezelbekabeling, brandmeld- en<br />
ontruimingsinstallatie, blikseminstallatie en LEDverlichting.<br />
En van de verwarming tot en met de<br />
lucht- en koeltechniek, hemelwaterafvoeren, gasblusinstallatie<br />
en alle sanitaire installaties.”<br />
Eén contactpersoon voor de<br />
complete lucht- en koeltechniek<br />
In opdracht van HOMIJ Technische <strong>Installatie</strong>s<br />
heeft Western Airconditioning onder meer een<br />
koudwatermachine en luchtbehandelingskast<br />
geleverd, evenals diverse ventilatorconvectoren,<br />
splitsysteem airconditioners en WTW-units.<br />
“Hierdoor hadden we te maken met slechts één<br />
contactpersoon voor de complete lucht- en koeltechniek<br />
in het sorteercentrum”, vertelt Driessen.<br />
“Dit bood niet alleen logistieke voordelen,<br />
maar maakte ook een optimale afstemming van<br />
de installatietechniek mogelijk.” Alle installaties<br />
zijn gefaseerd op het project aangeleverd,<br />
vertelt hij, waarna HOMIJ de installatie heeft<br />
verzorgd. Vervolgens stond Western Airconditioning<br />
in voor de koeltechnische montage en<br />
handelingen van de splitsysteem airconditioners<br />
en close control airconditioner, alsmede de<br />
inbedrijfstelling van de systemen.<br />
Efficiënte warmteterugwinning,<br />
hoog rendement<br />
Op het dak van de nieuwbouw is een centrale<br />
koudwatermachine met een vermogen van 170<br />
kW geïnstalleerd. “Van hieraf wordt een luchtbe-<br />
34 | INSTALLATIEENBOUW.NL
HUB Eindhoven PROJECT<br />
‘We hadden te maken met slechts één<br />
contactpersoon voor de complete lucht- en<br />
koeltechniek in het sorteercentrum’<br />
handelingskast met een luchthoeveelheid van<br />
15.000 m³/h gevoed”, aldus François van Gorkom,<br />
Accountmanager bij Western Airconditioning.<br />
“Een warmtewiel met een temperatuur rendement<br />
van ruim 77% en een vocht rendement van ruim<br />
54% maakt een optimale warmteterugwinning<br />
mogelijk. Hiermee voldoen we ruimschoots aan de<br />
richtlijnen voor Ecodesign.” De luchtbehandelingskast<br />
en koudwatermachine zijn aangesloten op de<br />
ventilatorconvectoren, die in het kantoorgedeelte<br />
zijn gemonteerd. “In totaal hebben wij 39 ventilatorconvectoren<br />
met een koelvermogen van 1,5<br />
kW per stuk geleverd, die aan een hoge geluidseis<br />
moesten voldoen. Geen enkel probleem voor onze<br />
Calmo units, die zijn ontworpen voor gebruik in<br />
hotelkamers, ziekenhuizen en woningen waar een<br />
laag geluidsniveau gewenst is. De units beschikken<br />
standaard over een geïntegreerde geluiddemper en<br />
akoestisch isolatieplenum, met een geluidsniveau<br />
van < 24 dB(A) als resultaat.”<br />
Optimale beheersing van<br />
temperatuur en relatieve<br />
vochtigheid<br />
Op de begane grond zijn vier chauffeursruimtes<br />
en een control room ingericht – de zogenaamde<br />
okselruimtes, waar chauffeurs en vloerpersoneel<br />
kunnen werken, rusten en douchen. Voor deze<br />
ruimtes heeft Western Airconditioning lokale<br />
WTW-units geleverd, die variëren in luchthoeveelheid<br />
van 300 tot 800 m³/h. “In totaal hebben<br />
we negen units geleverd”, aldus Van Gorkom. “De<br />
WTW-units zijn voorzien van een tegenstroomwisselaar,<br />
die een hoog rendement van > 85% borgt.”<br />
Elke ‘oksel’ is voorzien van een eigen Satellite<br />
Equipment Room (SER), waarin een splitsysteem<br />
airconditioner van Western Airconditioning is<br />
geïnstalleerd. “De Main Equipment Room (MER)<br />
is voorzien van een close control airconditioner,<br />
die een optimale beheersing van temperatuur en<br />
relatieve vochtigheid borgt. De close control air-<br />
De buiten opgestelde centrale koudwatermachine.<br />
conditioner blaast geconditioneerde lucht onder<br />
de verhoogde vloer, waarna speciale roosters voor<br />
een optimale luchtverdeling voor de serverracks<br />
zorgen. De airconditioner heeft een koelvermogen<br />
van 20 kW en beschikt over het milieuvriendelijke<br />
koudemiddel R410A (optimaal rendement).” ❚<br />
Zeta Rev HP XT<br />
Hoog rendement omkeerbare lucht/water<br />
warmtepomp voor buitenopstelling<br />
Zeta Rev HP XT<br />
‘Warmtepomp voor eXTreme situaties’<br />
• Capaciteit 40 – 200 kW<br />
• Extreme buitenluchttemperaturen tot -20°C<br />
• Hoge watertemperaturen tot +65°C<br />
• Hoog rendement<br />
• ISDE subsidieregeling<br />
• Inverter geregelde pompen<br />
• Gepatenteerde ontdooicyclus<br />
• Komt in aanmerking voor BREEAM punten<br />
Voor meer informatie: <strong>03</strong>3 - 247 78 00 www.western.nl info@western.nl<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 35
STAP-VOOR-STAP NAAR<br />
FRISSE SCHOLEN KLASSE B<br />
De verschillende bouwdelen van het Christelijk College Nassau-Veluwe (CCNV) in Harderwijk worden<br />
gefaseerd gerenoveerd en uitgebreid. De werkzaamheden zijn nodig om de huidige noodhuisvesting<br />
te vervangen. Bovendien worden de bouwdelen aan de Stationslaan fris, gezond én energiezuinig<br />
gemaakt. Conform de Frisse Scholen Klasse B richtlijnen, zodat leerlingen en leerkrachten nog beter<br />
kunnen presteren, in een prettig schoolklimaat. De ventilatietechniek speelt hierin een voorname rol.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Systemair<br />
Op het dak is een Systemair HHCompact<br />
luchtbehandelingsunit geïnstalleerd.<br />
36 | INSTALLATIEENBOUW.NL
‘Wij geven de voorkeur aan<br />
luchtbehandelingsunits zonder eigen<br />
regeling, die zijn uitgelegd op een<br />
klemmenstrook. Zodat wij zelf de installatie<br />
kunnen aansturen’<br />
De verschillende bouwdelen worden gefaseerd<br />
gerenoveerd en uitgebreid.<br />
Belangrijk onderdeel van de werkzaamheden was<br />
de renovatie en uitbreiding van de Badwegvleugel<br />
in 2017. “In deze vleugel waren tot enkele jaren<br />
geleden geen ventilatievoorzieningen aanwezig”,<br />
vertelt Gerwin Evink, Calculator, Werkvoorbereider<br />
en Projectleider bij Van den Bosch & Mulder BV<br />
“Leerkrachten en leerlingen konden alleen de<br />
ramen openen en de zonwering laten zakken,<br />
waardoor de binnentemperaturen in de zomer<br />
flink opliepen. Samen met W4Y adviseurs heeft<br />
het CCNV een verbeterplan voor deze vleugel uitgewerkt,<br />
dat wij als uitgangspunt voor de nieuwe<br />
installatie hebben gebruikt. Op enkele plekken<br />
zijn we van dit plan afgeweken. Bijvoorbeeld ten<br />
aanzien van de luchtbehandelingsunit. In het<br />
installatieadvies was een ander fabricaat voorgeschreven.<br />
Echter werken wij sinds jaar-en-dag met<br />
de luchtbehandelingsunits van Systemair, dat net<br />
als Van den Bosch & Mulder in Harderwijk is gevestigd.<br />
De lijntjes tussen onze bedrijven zijn kort,<br />
waardoor we snel kunnen schakelen. Bovendien<br />
voldoen de Systemair units aan al onze technische<br />
eisen. Wij geven de voorkeur aan luchtbehandelingsunits<br />
zonder eigen regeling, die zijn uitgelegd<br />
op een klemmenstrook. Zodat wij zelf de<br />
installatie kunnen aansturen. Systemair geeft hier<br />
optimaal invulling aan. Bovendien was de unit in<br />
dit project prijstechnisch voordeliger.”<br />
Duurzaam en toekomstbestendig<br />
In totaal heeft Van den Bosch & Mulder veertien<br />
bestaande lokalen in de Badwegvleugel geüpgraded<br />
en voorzien van een nieuw ventilatiesysteem.<br />
Daarnaast zijn op de begane grond vier<br />
nieuwe lokalen bijgebouwd, die tevens op het ventilatiesysteem<br />
zijn aangesloten. “Het ventilatiesysteem<br />
is bovendien voorbereid op een mogelijke<br />
uitbreiding in de toekomst, met nog eens vier lokalen”,<br />
vertelt Evink. “Op het dak van de vleugel<br />
hebben we een Systemair HHCompact luchtbehandelingsunit<br />
van 25.000 m³/h geïnstalleerd.<br />
Aanvankelijk zou deze unit gekoppeld worden<br />
aan een koelblok. Echter is tijdens de uitvoering<br />
gekozen voor een warmtepomp, die koeling én<br />
Het Christelijk College Nassau-Veluwe (CCNV) in Harderwijk.<br />
verwarming mogelijk maakt. In de zomermaanden<br />
worden de lokalen gekoeld middels lucht, waarbij<br />
inductieunits in de plafonds voor de gewenste<br />
nakoeling zorgen. In de wintermaanden zorgt de<br />
ventilatielucht voor de verwarming van de lokalen.<br />
Voor de naverwarming hebben we de bestaande<br />
radiatorgroep tijdens de renovatie behouden.”<br />
De luchtbehandelingsunit is uitgevoerd met een<br />
warmtewiel, die een optimale warmteterugwinning<br />
borgt, vertelt Ron Gijsbertsen, Accountmanager<br />
bij Systemair. “Speciale dempers zorgen voor<br />
een fluisterstille werking.” In de lokalen zijn type<br />
NOVA-DI overstroomroosters van Systemair gemonteerd,<br />
met een afmeting van 400 x 2.000 mm.<br />
Daarnaast zijn plafondroosters van Systemair toegepast,<br />
die via de kanaalleverancier zijn geleverd.<br />
Vraaggestuurde regeling<br />
Aan de Badwegvleugel zijn twee bestaande<br />
gymzalen gekoppeld. “Tussen deze gymzalen en<br />
bovenop de kleedkamers is recent een metalen<br />
frame aangebracht, die een uitbreiding met twee<br />
verdiepingen mogelijk maakte”, vertelt Evink.<br />
“Voor de ventilatie van o.a. de nieuwe danszaal,<br />
praktijkruimtes en het open leercentrum is een<br />
Systemair HHCompact luchtbehandelingsunit van<br />
6.900 m³/h geïnstalleerd, inclusief een koelblok<br />
en warmtewiel. Op basis van het installatie-advies<br />
van EWZ adviseurs hebben wij VAV-inductieunits<br />
en CO 2<br />
-sensoren in de ruimtes gemonteerd, die<br />
een vraaggestuurde klimatisering mogelijk maken.<br />
Op het dak hebben we twee warmtepompen<br />
geplaatst; één voor de luchtbehandelingsunit en<br />
één voor de naverwarmers. Beide warmtepompen<br />
zijn middels een servomotor aan elkaar gekoppeld<br />
en kunnen bij uitval of problemen dienen als elkaars<br />
back-up.”<br />
In december 2016 heeft het CCNV een nieuwe<br />
sportzaal in gebruik genomen, waarvoor Systemair<br />
een Topvex luchtbehandelingsunit van 3.200<br />
m³/h leverde, evenals twee kanaalventilatoren<br />
met energiezuinige EC gelijkstroommotoren. ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 37
PROJECT DCAM01<br />
BREEAM-GECERTIFICEERD DISTRIBUTIECENTRUM<br />
IN THE PORT OF AMSTERDAM<br />
Een laag energieverbruik in combinatie met een intelligente regeling was een cruciale voorwaarde bij de BREEAM-certificering van<br />
het nieuwe logistieke complex DCAM01. Door te kiezen voor een systeem van opwekking naar afgifte is dat doel bereikt.<br />
Tekst Margot Visser |<br />
Beeld Centercon<br />
The Port of Amsterdam is de ideale locatie voor distributiecentra in het havengebied<br />
van Amsterdam. Op deze locatie, aan de Conackryweg, bevindt zich<br />
het duurzame bouwproject DCAM01. Het complex omvat een viertal distributiehallen<br />
met kantoorfunctie. De ruimtes zijn identiek aan elkaar en hebben<br />
een totaal bruto vloeroppervlak van circa 16.000 m 2 . Het kantoor is verdeeld<br />
over de begane grond, eerste en tweede verdieping. Drie van de vier locaties<br />
zijn inmiddels in gebruik genomen.<br />
Totaaloplossing<br />
Het ontwerp van dit nieuwe distributiecentrum moest voldoen aan de eisen<br />
van BREEAM. Een wezenlijk onderdeel hiervan is het energieverbruik. Technisch<br />
aannemer TBK heeft gekozen voor de totaaloplossing van Centercon.<br />
De leverancier in koude- en klimaattechniek heeft het systeem, van opwekking<br />
naar afgifte, samen met TBK ontworpen, geëngineerd en het complete<br />
pakket geleverd, bestaande uit de LG warmtepompen, afgiftesystemen in<br />
de vorm van vloerverwarming, fancoil units en Center Smart Energy Controllers.<br />
“Door te kiezen voor deze totaaloplossing kunnen we onder andere een<br />
laag energieverbruik realiseren. We hebben in dit project gekozen voor de<br />
LG R32 Monobloc toepassing. Deze compacte unit kan hoge temperaturen<br />
realiseren waardoor we snel kunnen voldoen aan de vraag in het pand. De<br />
toepassing van deze oplossing levert bovendien interessante ISDE subsidievoordelen<br />
op”, vertelt Martin van der Voort, Key Accountmanager bij<br />
38 | INSTALLATIEENBOUW.NL
DCAM01 PROJECT<br />
‘De toepassing van<br />
deze totaaloplossing<br />
levert interessante ISDE<br />
subsidievoordelen op’<br />
LG Monobloc R32 opgesteld middels een Big Foot frame.<br />
De Center Smart Energy Controller.<br />
Centercon. Naast de genoemde installaties zijn in de kantoorruimtes ook<br />
ventilatiesystemen toegepast voorzien van warmteterugwinning in combinatie<br />
met CO 2<br />
-sturing, geheel in lijn met de BREEAM-eisen.<br />
Center Smart Energy Controller<br />
De gebruikers van DCAM01 hebben uiteindelijk in elk pand andere behoeften.<br />
Ventilatie, koeling en warmte zijn daarom allemaal geïntegreerd in één<br />
totaalsysteem per kantoor. Dit totaalsysteem wordt aangestuurd door de Center<br />
Smart Energy Controller van Centercon. Van der Voort: “Zowel TBK als de<br />
eindgebruikers kunnen op afstand onder andere verbruik, temperatuur en vermogens<br />
monitoren. Inzicht in deze data was een voorwaarde om de BREEAMcertificering<br />
te kunnen halen.” General Manager Jeroen Koppes van TBK is zeer<br />
tevreden over het eindresultaat, maar roemt vooral ook de wijze waarop dit tot<br />
stand is gekomen. “Het mooiste aan dit project vind ik hoe we met zijn allen<br />
hebben samengewerkt. Dat klinkt als een cliché, maar in dit geval ging het<br />
bijzonder goed. Met alle partijen, van aannemer tot en met groothandel, was<br />
het contact goed. We hebben echt samen iets neergezet.” ❚<br />
Bedrade bedieningen van de LG Monobloc R32 buitendelen.<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 39
THEMA Noodstroom<br />
Noodstroominstallaties<br />
steeds belangrijker<br />
Tegenwoordig zijn de meeste bedrijven en organisaties 24/7 bereikbaar. Bijvoorbeeld met servers die continu aan staan en wereldwijd toegang<br />
tot informatie geven. Om te zorgen dat de stroomvoorziening nooit onderbroken wordt, neemt de vraag naar noodstroominstallaties toe.<br />
Tekst Irene Teunissen | Beeld Zwart Techniek<br />
Alternatoren klaar om gekoppeld te worden met motoren voor een datacenter project.<br />
40 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Noodstroom THEMA<br />
Generator-set koelingsinstallatie op het dak<br />
van een datacenter.<br />
Bovendien wordt door het toenemende aantal<br />
apparaten de elektrische infrastructuur binnen<br />
bedrijven steeds verder uitgebreid. Kortom, de<br />
vraag naar stroom neemt toe, evenals de druk<br />
op het elektriciteitsnet. Maar wat gebeurt er als<br />
de stroom uitvalt? In Nederland zijn er jaarlijks<br />
17.000 tot 20.000 stroomstoringen van gemiddeld<br />
70 minuten, waardoor alles stilvalt. Doordat<br />
steeds meer zonne- en windenergie aan de energiemix<br />
wordt toegevoegd, komen de elektriciteitsnetwerken<br />
van energieleveranciers als Stedin,<br />
Liander en Tennet verder onder druk te staan en<br />
kunnen bedrijven en organisaties daar uiteindelijk<br />
de dupe van worden.<br />
Complexe projecten<br />
“Daarom kijken meer en meer bedrijven of hun<br />
noodstroomsystemen nog voldoen”, zegt Jim<br />
Craig, directeur bij Zwart Techniek. “Daarbij zien<br />
wij de interesse in nieuwe noodstroomfaciliteiten<br />
toenemen.” Zwart Techniek is hierin marktleider<br />
in Nederland. De onderneming ontwerpt, installeert<br />
en onderhoudt noodstroom- en Off-Grid<br />
energiesystemen wereldwijd. De focus ligt daarbij<br />
op noodstroominstallaties voor bedrijven en op infrastructuur<br />
waar de elektriciteit beslist niet mag<br />
uitvallen. Denk aan ziekenhuizen, datacenters,<br />
banken, luchthavens en kritische infrastructuurobjecten,<br />
zoals bijvoorbeeld tunnels. Craig: “Wij<br />
richten ons vooral op de meer complexe oplossingen<br />
waar bijvoorbeeld meerdere installaties<br />
aan elkaar gekoppeld worden of waar specifieke<br />
eisen gelden inzake emissies of geluid. Zo hebben<br />
we voor enkele van de grootste datacenter providers<br />
ter wereld noodstroomoplossingen geleverd van<br />
meer dan 50 MW. In 2017 hebben wij noodstroominstallaties<br />
voor 12 datacenters in 7 landen geleverd.<br />
Evenals de 10 MW noodstroomvoorziening<br />
van de luchthaven in Dar es Salaam (Tanzania) en<br />
van het Europees Octrooibureau in Rijswijk.”<br />
Generatorsets in aanbouw.<br />
‘Het aanbod is niet alleen veelzijdig, ook over<br />
het onderhoud hoeft de opdrachtgever zich<br />
geen zorgen te maken’<br />
Vaak zijn dit inbouwsystemen met complexe<br />
apparatuur die maatwerkoplossingen nodig<br />
hebben. Daarnaast heeft de onderneming veel<br />
ervaring met modulaire containersystemen<br />
waar de complete generator-set zich in een container<br />
bevindt. Voordelen daarvan zijn dat het<br />
plaatsen op locatie veel eenvoudiger is en de<br />
installatie buiten aangebracht kan worden, bijvoorbeeld<br />
op het dak.<br />
24/7 service het hele jaar door<br />
Het aanbod is niet alleen veelzijdig, ook over het<br />
onderhoud hoeft de opdrachtgever zich geen zorgen<br />
te maken. De firma biedt 24/7 service 365<br />
dagen per jaar. “Onze servicedienst werkt door<br />
heel Nederland en kan binnen korte tijd op een<br />
locatie aanwezig zijn”, zegt Craig nog. “Ook onderhouden<br />
wij wereldwijd installaties om de energiezekerheid<br />
voor onze klanten te garanderen.”<br />
Innovatieve hybride systemen<br />
Zwart Techniek is altijd met vernieuwingen bezig.<br />
De onderneming levert complete noodstroominstallaties<br />
inclusief koeling, controlesysteem, uitlaat<br />
en brandstofvoorzieningen. Het design- en<br />
engineeringteam werkt vanuit het hoofdkantoor<br />
in IJmuiden. In 6 productiehallen worden de systemen<br />
ontwikkeld en gebouwd. Het testen gebeurt<br />
in de testfaciliteiten. De grootste daarvan<br />
wordt nu uitgebreid om nieuwe hybride noodstroomoplossingen<br />
met fabriekstesten te kunnen<br />
faciliteren. Deze hybride systemen werken op een<br />
combinatie van zonne-energie en batterijen. “Dit<br />
is vergelijkbaar met de installaties die wij regelmatig<br />
leveren in gebieden in Afrika waar geen<br />
stroomnet aanwezig is. Daar zorgen we voor een<br />
continue stroomvoorziening door het inzetten van<br />
zonne-energie in combinatie met dieselgeneratoren”,<br />
aldus Craig. ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 41
www.zwarttechniek.com<br />
Noodstroom oplossingen voor kantoor<br />
gebouwen,datacenters, banken, ziekenhuizen,<br />
industrie, offshore en utiliteit.<br />
info@zwarttechniek.com<br />
+31 (0) 255 530 304
Noodstroom THEMA<br />
NOODSTROOMAGGREGATEN, GEHEEL OP MAAT<br />
Een door ABATO motoren gebouwd noodstroomaggregaat.<br />
Het hebben van een noodstroomvoorziening is voor veel bedrijven en<br />
instellingen iets onontbeerlijks. Het in ’s-Hertogenbosch gevestigde<br />
ABATO motoren behoort tot de weinige Nederlandse producenten van<br />
noodstroomaggregaten. Binnen deze groep neemt het bedrijf een<br />
bijzondere plaats in. ABATO motoren produceert aggregaten op maat.<br />
De klant bepaalt het gewenste vermogen, de uitvoering, de afmetingen,<br />
het geluidsniveau en de besturing. Bij oplevering ontvangt hij een<br />
aggregaat dat 100% is afgestemd op zijn wensen.<br />
24/7 SERVICE<br />
Tekst Liliane Verwoolde | Beeld ABATO motoren<br />
Maar er is meer waarin de aggregaten zich onderscheiden. Elke maand doorlopen<br />
de aggregaten automatisch een proef. Is er iets mis, dan wordt de groene<br />
alarmlamp op de gevel rood. De eigenaar ziet dan in een oogopslag dat er<br />
iets niet in de haak is. Ook wordt er een alarm afgegeven als het aggregaat<br />
niet in de stand-by modus staat. “De motor is heel eenvoudig”, vertelt Daan<br />
Preijde, manager Sales van ABATO Motoren. “Dat maakt hem gemakkelijk in<br />
het onderhoud. De tank is van aluminium, waardoor roestproblemen zijn uitgesloten.<br />
En ten slotte zijn alle ABATO-aggregaten standaard SCIOS-keuring<br />
ready, wat een snelle ingebruikname mogelijk maakt.” ❚<br />
WWW.AGGREGAATCALCULEREN.NL<br />
ABATO Motoren B.V. | Platinalaan 10 | 5234 GH ’s-Hertogenbosch<br />
T +31 88 222 8600<br />
E info@abato.nl<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 43
THEMA Noodstroom<br />
DE OPKOMST VAN HYBRIDE<br />
NOODSTROOMOPLOSSINGEN<br />
Juist bij energievoorziening is een betrouwbare bron erg belangrijk. Zeker nu het elektriciteitsnet instabieler wordt door het continue spel<br />
van vraag naar en aanbod van duurzame energie. Pon Power biedt noodoplossingen om bij uitval deze instabiliteit op te vangen. Daarnaast<br />
levert Pon Power hybride oplossingen met onder andere zonnepanelen om zo een kleinere ecologische voetafdruk te creëren.<br />
Tekst Tim van Dorsten | Beeld Pon Power<br />
Pon Power vertegenwoordigt Caterpillar sinds 1926 en levert<br />
98 procent van de Cat onderdelen binnen 24 uur.<br />
44 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Noodstroom THEMA<br />
‘Met een slimme besturing wordt<br />
voortdurend de meest optimale energievorm<br />
gekozen om aan een klant te leveren’<br />
De Cat warmtekrachtkoppelingcentrale<br />
Zodra de stroom uitvalt, begint het werk van een<br />
noodstroominstallatie. Met name waar de veiligheid,<br />
gezondheid en continuïteit in gevaar komen,<br />
speelt een noodstroominstallatie een belangrijke<br />
rol. Dit geldt bijvoorbeeld voor ziekenhuizen en<br />
distributiecentra, maar ook voor datacentra. “Die<br />
laatstgenoemde markt vraagt steeds meer om<br />
noodstroominstallaties”, vertelt Arjen Hilbers, accountmanager<br />
Energy Solutions bij Pon Power.<br />
“De afgelopen paar jaar hebben we gemerkt dat de<br />
vraag naar noodstroomoplossingen in datacentra<br />
jaarlijks met 15 procent groeit.”<br />
Serviceverlening<br />
Deze stijging heeft volgens hem onder meer te<br />
maken met de technische ondersteuning, waarvoor<br />
Pon Power dag en nacht zorgt. Daarnaast<br />
levert het bedrijf, als vertegenwoordiger van Cat<br />
generatoren, 98 procent van de benodigde Cat<br />
onderdelen binnen 24 uur. “Onze 24/7/365<br />
serviceorganisatie zorgt ervoor dat de noodstroominstallatie<br />
beschikbaar is wanneer het<br />
erom spant. Hiervoor werken we met zogeheten<br />
installatieverantwoordelijken die ervoor zorgdragen<br />
dat uitsluitend gekwalificeerd personeel aan de<br />
noodstroominstallatie werkt. We besparen dan<br />
ook niet op onderhoud en werken uitsluitend<br />
met Cat producten. Pon Power vertegenwoordigt<br />
Caterpillar sinds 1926, dus we weten waar we<br />
mee bezig zijn”, geeft hij aan.<br />
Fossiele brandstoffen reduceren<br />
Daarnaast denkt Pon Power mee in de energietransitie.<br />
“We bieden sinds kort ook hybride<br />
noodstroomoplossingen aan. Die installaties beschikken<br />
over een gas- of dieselmotor, die ook op<br />
HVO – een tweede generatie biodiesel – kunnen<br />
draaien en hun energie kunnen krijgen van Cat<br />
zonnepanelen. Daarnaast zorgt een batterij ervoor<br />
dat de duurzaam opgewekte energie wordt opgeslagen.<br />
Dit alles draagt bij aan de CO 2<br />
-reductie en<br />
is ook economisch gezien een interessante optie.”<br />
Hilbers verwacht dat steeds meer technologieën<br />
gecombineerd gaan worden om het verbruik van<br />
fossiele brandstoffen te reduceren. “Door middel<br />
van een slimme besturing wordt voortdurend de<br />
Arjen Hilbers, accountmanager Energy Solutions<br />
bij Pon Power.<br />
meest optimale energievorm gekozen om aan<br />
een klant te leveren.” Ook voorspelt hij dat de<br />
noodstroomoplossingen steeds vaker zullen worden<br />
ingezet bij een maximale elektriciteitsvraag.<br />
“We zien een enorme toename van duurzaam<br />
opgewekte stroom. Het nadeel hiervan is dat dit<br />
waarschijnlijk leidt tot meer instabiliteit van het<br />
elektriciteitsnet. Hiervoor werkt Pon Power aan<br />
oplossingen in combinatie met zonnepanelen en<br />
energieopslag”, aldus Hilbers. ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 45
De HVAC-oplossingen van Belimo verbeteren het<br />
ruimteklimaat en creëren optimale omstandigheden<br />
voor het bereiken van de hoogst mogelijke prestaties.<br />
Voorkom slechte<br />
luchtkwaliteit binnenshuis!<br />
De luchtkwaliteitsensoren van Belimo, zoals de CO 2<br />
- en VOC-sensoren, zorgen binnenshuis<br />
voor optimale luchtkwaliteit met een hoger comfort en maximale energiebesparing in gebouwen.<br />
Er zijn geïntegreerde temperatuur- en luchtvochtigheidssensoren beschikbaar.<br />
Overtuig uzelf en neem contact op met onze afdeling verkoop.<br />
BELIMO Servomotoren B.V., Riezebosweg 5, NL-8171 MG Vaassen<br />
Tel. +31 (0)578 576836, Fax +31 (0)578 576915, info@belimo.nl, www.belimo.nl
Noodstroom THEMA<br />
‘ONZE MISSIE? ALTIJD STROOM’<br />
“Als specialist op het gebied van noodstroomsystemen speelt B&A Projects verschillende rollen.<br />
Waar we de ene keer optreden als adviseur, zorgen we een andere keer voor de technische<br />
begeleiding van een project. In een ander geval zijn wij verantwoordelijk voor de technische<br />
uitvoering, op zowel elektrisch als mechanisch gebied. We willen graag in een vroegtijdig<br />
stadium betrokken zijn om mee te denken over de beste oplossing voor de klant. Zo kunnen we<br />
alle expertise van B&A Projects inzetten. We maken en houden stroom langdurig beschikbaar,<br />
met een optimale betrouwbaarheid, zodat de primaire processen bij onze klanten ongestoord<br />
doorgang kunnen vinden. One missie is ‘Altijd Stroom’; ons dienstenpakket staat daar volledig in<br />
dienst van.” Aan het woord is Arie Ouweneel, Salesmanager bij B&A Projects in Houten.<br />
Tekst Liliane Verwoolde | Beeld B&A Projects<br />
Het pand van B&A Projects.<br />
Op dit moment streeft B&A Projects naar het ISO 9001- en SCIOS-certificaat.<br />
Het is voor klanten prettig dat er één partij verantwoordelijk is<br />
voor de noodstroomvoorziening.<br />
ONE-STOP-SHOPPING VAN TRAFO<br />
TOT STOPCONTACT<br />
B&A kent vanaf het allereerste begin een constante<br />
groei. Echter vanaf 2017 is het wat harder<br />
gegaan. “We hebben een behoorlijke groei doorgemaakt<br />
en willen dit zowel op Services- als op<br />
Projects-gebied nog verder uitbouwen”, vertelt<br />
Ouweneel. “Het is voor klanten prettig dat er één<br />
partij verantwoordelijk is voor de noodstroomvoorziening.<br />
Het one-stop-shopping principe brengt<br />
overzicht en rust. Klanten vinden ons bijzonder,<br />
omdat we zoveel disciplines onder één dak hebben.<br />
Dat is naar onze mening ook de reden waarom<br />
we een goede, natuurlijke groei doormaken.”<br />
In 2018 heeft B&A Supplies de paneelbouwactiviteiten<br />
van Crocolectro overgenomen. “We<br />
bouwen met name externe bypasspanelen en<br />
DC breakersystemen. Deze activiteit is complementair<br />
aan de overige diensten en sluit mooi<br />
aan op de filosofie om als noodstroomspecialist<br />
alles binnen noodstroom te kunnen leveren.” Op<br />
dit moment streeft B&A Projects naar het ISO<br />
9001- en SCIOS-certificaat. Zij heeft hiervoor alle<br />
bedrijfsprocessen, diensten en producten tegen<br />
het licht gehouden en waar mogelijk verbeterd.<br />
“Als de certificaten binnen zijn, biedt dat nieuwe<br />
mogelijkheden”, vertelt Ouweneel. “We mogen<br />
dan zelf SCIOS-, EBI- en PI-inspecties uitvoeren.<br />
Ik heb er vertrouwen in. Beide certificeringsprocessen<br />
zijn bijna afgerond.”<br />
Rijst natuurlijk de vraag of de klant deze hoge<br />
ambitie van B&A Projects ook signaleert? Dat<br />
werd onderzocht met een externe enquête. Deze<br />
wees uit dat de keuze voor B&A Projects vooral<br />
wordt gemaakt vanwege hun kennis, flexibiliteit<br />
en oplossingsgerichtheid.<br />
BEFORE AND AFTER<br />
“B&A staat voor Before and After”, licht Ouweneel<br />
toe. “Met Before leveren we onder andere<br />
het energietechnische ontwerp en voeren<br />
we het project uit en met After verzorgen we<br />
merkonafhankelijk onderhoud. Tevens beheren<br />
we met B&A Services de noodstroomsystemen<br />
gedurende hun levensduur. Dat houdt in dat<br />
we met B&A Services en met dit dienstenpakket<br />
24/7 paraat staan voor onze klanten.” Uniek<br />
in Nederland is de uitvoerige verhuurvloot van<br />
B&A Services. “We verhuren diverse UPS-systemen,<br />
aggregaten en loadbanks, waarmee we<br />
‘Altijd Stroom’ leveren. Dat is onze missie. Tel<br />
daarbij dat de eigenaren van B&A zelf de directie<br />
voeren, wat zorgt voor extra betrokkenheid<br />
en flexibiliteit binnen de organisatie. We zijn<br />
trots op ons werk en houden van uitdagende<br />
projecten, met tevreden opdrachtgevers.” ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 47
COMPLEET IN LUCHTTECHNISCHE OPLOSSINGEN<br />
Airconditioning | Luchtkanalen | Luchttechniek<br />
CENTRAAL IN<br />
NEDERLAND<br />
Een combinatie waar u op kunt bouwen<br />
Totaalpakket op maat<br />
• Levering en montage van split-airconditioningsystemen<br />
en VRF-systemen<br />
• Mobiele airconditioners<br />
• Compleet programma voor luchtbehandelingsinstallaties<br />
• Innovatieve en technisch hoogwaardige producten<br />
• Luchtkanalensystemen en bijbehorende componenten<br />
• TROX ® en Rokan afhaaldepot:<br />
Vandaag voor 14.00 uur besteld, morgen in huis!*<br />
• Unieke retournamegarantie voor de standaard<br />
TROX ® -componenten*<br />
• Logistiek maatwerk<br />
* Informeer naar de voorwaarden<br />
Energieweg 29 | Postbus 3 | 4230 BA Meerkerk<br />
Telefoon (0183) 35 25 44 | info@schilt-meerkerk.nl<br />
WWW.SCHILT-MEERKERK.NL
The sharing Tower Amsterdam<br />
NIEUW EN DUURZAAM LUCHTKANALENSYSTEEM VOOR THE SHARING TOWER<br />
De transformatie van De Oliphant tot The Sharing Tower is bijna gereed. Om tegemoet te komen aan de wensen en eisen van de ‘millennials,<br />
ondernemers en werknemers van morgen’ wordt het iconische kantoorgebouw aan de Haaksbergweg in Amsterdam volledig gerevitaliseerd<br />
en opnieuw ingedeeld. Hierbij wordt niet alleen gefocust op een maximale openheid, mobiliteit, wendbaarheid, transparantie en vrijheid, maar<br />
ook op een uitstekende shareability. Daarmee moet The Sharing Tower het eerste multi tenant kantoorgebouw van Nederland worden dat zich<br />
volledig zal richten op de deeleconomie.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Schilt bedrijven, Ferry Verheij<br />
Op het dak is circa 1.200 m. zelfdragend en volledig geïsoleerd rechthoekig<br />
kanaalwerk aangebracht. De buitenkanalen zijn afgewerkt met een<br />
glasvezelversterkte polyestermantel in de kleur RAL 7004.<br />
Luchtkanalensysteem in de kelder.<br />
Het voormalige ING-kantoor staat middenin het centrumgebied van Amsterdams<br />
Zuidoost, vlakbij OV-station Bijlmer-ArenA en de Johan Cruijff ArenA.<br />
Het gebouw dateert uit 1992 en beschikte tot voor kort over 14.000 m²<br />
vloeroppervlak. Tijdens de herontwikkeling is dit uitgebreid naar 22.000 m².<br />
Behalve kantoorfuncties worden in het gebouw tal van publieke functies ingericht,<br />
zoals een restaurant, wijnbar en fitness. Doel is om een toekomstbestendig<br />
gebouw te realiseren dat weer 20 jaar vooruit kan. Duurzaam materiaalgebruik,<br />
slimme verlichting, lagetemperatuurverwarming en klimaatplafonds<br />
moeten leiden naar een BREEAM-NL ‘Very Good’-certificering.<br />
Compleet systeem<br />
Als vaste partner van W-installateur Roodenburg <strong>Installatie</strong> Bedrijf hebben<br />
de werkmaatschappijen Schilt Luchtkanalen en Schilt Luchttechniek een<br />
compleet nieuw en duurzaam luchtkanalensysteem voor The Sharing Tower<br />
geëngineerd, geleverd en gemonteerd. Conform de Luka-C certificeringscriteria<br />
en inclusief alle TROX-componenten, zoals brandkleppen, kleppensecties,<br />
volumeregelaars, naverwarmers, geluiddempers en roosters. “In totaal<br />
hebben wij circa 6.000 m² rechthoekig en circa 3.500 m¹ rond kanaalwerk<br />
gemonteerd en voorzien van flexibele aansluitingen voor de aangebrachte<br />
klimaatplafonds”, vertelt Ben Stierman, projectleider bij Schilt Luchtkanalen.<br />
“Het grootste gedeelte van het kanaalwerk is uitgevoerd in verzinkt staal.<br />
Voor het keukengedeelte is gekozen voor aluminium. Op het dak hebben we<br />
circa 1.200 m² zelfdragend en volledig geïsoleerd rechthoekig kanaalwerk<br />
aangebracht. De buitenkanalen zijn afgewerkt met een glasvezelversterkte<br />
polyestermantel in de kleur RAL 7004.”<br />
Huurderswensen<br />
De cascowerkzaamheden zijn inmiddels gereed, vertelt Stierman. “Op dit moment<br />
zijn we bezig met de huurderswensen van de eerste huurders. En dat<br />
is bepaald geen sinecure. Op verschillende plekken in het gebouw worden<br />
namelijk nog wandjes toegevoegd, extra vergaderruimtes ingericht en bijvoorbeeld<br />
printers geplaatst, wat gevolgen heeft voor de ventilatietechniek.<br />
Om een gezond binnenklimaat in The Sharing Tower te borgen, moeten op<br />
diverse plekken roosters worden verplaatst, afzuigingen worden toegevoegd<br />
en/of ventilatievouden worden verhoogd. Luchtkanalen-aftakkingen moeten<br />
worden aangepast, waarvoor de koelplafonds opnieuw geopend moeten worden.<br />
Een ingrijpende klus, waar we de komende maanden verder invulling<br />
aan geven.” ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 49
STRALINGSWERENDE HOLLEWANDDOZEN:<br />
DE SNELLE EN VEILIGE OPLOSSING<br />
Elektrische installaties plaatsen in stralingwerende wanden, is best een uitdaging. U mag de voorgeschreven stralingwerende waarden namelijk<br />
niet beïnvloeden. Attema biedt een snelle en veilige oplossing: de nieuwe stralingswerende inbouwdozen. Die monteert u heel eenvoudig.<br />
Ook achteraf. En omdat extra afschermingsmaatregelen overbodig zijn, werkt u ook nog sneller.<br />
Tekst Attema |<br />
Beeld Attema<br />
In ziekenhuizen, tandartspraktijken en andere medische instellingen waar<br />
met röntgenstraling wordt gewerkt, gelden specifieke, bouwkundige maatregelen.<br />
Met de stralingwerende inbouwdozen van Attema blijft de functie<br />
van de stralingwerende wanden volledig behouden. Zónder speciale stralingwerende<br />
kappen of loodslabben. De dozen zijn verkrijgbaar in een loodvrije<br />
en een loodhoudende variant. In beide gevallen zijn de betrouwbaarheid en<br />
veiligheid volledig gegarandeerd.<br />
Loodhoudende stralingwerende inbouwdoos<br />
De loodhoudende stralingwerende doos wordt voornamelijk gebruikt in loodbeklede<br />
wanden, maar is ook geschikt voor loodvrije wanden. Het stralingwerende<br />
lood is volledig omspoten met kunststof, waardoor u er nooit mee in<br />
aanraking komt. De doos biedt bescherming tot een loodequivalent van maximaal<br />
2,5 mm Pb. U installeert de inbouwdoos heel eenvoudig: ook achteraf.<br />
Het feit dat extra afschermingsmaatregelen overbodig zijn, maakt montage<br />
extra gemakkelijk. En snel.<br />
Loodhoudende uitvoering.<br />
50 | INSTALLATIEENBOUW.NL
‘Met de stralingwerende inbouwdozen blijft de functie van<br />
de stralingwerende wanden volledig behouden’<br />
Loodvrije stralingwerende inbouwdoos<br />
De loodvrije stralingwerende doos is een milieuvriendelijk alternatief voor<br />
afscherming met lood. De stralingwerende composiet bestaat onder andere<br />
uit het niet-giftige bismut. De doos is met name geschikt voor loodvrije<br />
stralingwerende wanden (bv. Knauf Safeboard), maar kan ook in met lood<br />
bedekte stralingwerende wanden worden gebruikt. De doos biedt bescherming<br />
tot een loodequivalent van maximaal 1,5 mm Pb. Afhankelijk van de<br />
opbouw van de wand wordt een bescherming gerealiseerd van een loodequivalent<br />
van maximaal 3 mm Pb (bij twee tegenoverliggende inbouwdozen).<br />
Ook de loodvrije inbouwdoos installeert u probleemloos achteraf en<br />
zonder extra afschermingsmaatregelen.<br />
Testrapport<br />
TÜV NORD Röntgentechnik testte de stralingswerende dozen uitgebreid<br />
in het buisspanningsbereik van 40 tot 150 kV. Zij toonde aan dat een<br />
bescherming van een loodequivalent van maximaal 3 mm Pb kan worden<br />
gerealiseerd, afhankelijk van de opbouw van de wand en de positionering<br />
van de inbouwdozen. Kijk voor het uitgebreide keuringsrapport<br />
op de site van Attema. ❚<br />
Loodvrije uitvoering.<br />
INSTALLATIE VOLGENS ATTEMA<br />
Stralingswerende hollewanddozen:<br />
de snelle en veilige oplossing<br />
Betrouwbaar Praktisch & snel Kostenbesparend<br />
• Loodvrije en loodhoudende variant<br />
• Montage achteraf mogelijk<br />
• Loodkappen of -slabben overbodig<br />
• Optimale bescherming tegen<br />
röntgenstraling<br />
1147<br />
1148<br />
Loodvrije uitvoering<br />
Loodhoudende uitvoering<br />
download de<br />
Attema app!<br />
Meer info? Kijk op www.attema.com<br />
Vernieuwende ideeën voor ’n veranderende wereld.<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 51
Software & BIM<br />
DIGITALE INNOVATIE ALS BOUWSTEEN VOOR DE TOEKOMST<br />
Digitalisering is tegenwoordig een hot topic. Ook de bouwwereld ontsnapt er niet aan. Digitalisering is niet meer weg te denken in de<br />
moderne dienstverlening. Het besef dat technologie noodzakelijk is voor een efficiëntere bedrijfsvoering is duidelijk aanwezig, maar de<br />
meeste bouwbedrijven missen vandaag nog de juiste software. Net hier speelt Astena op in als trusted advisor.<br />
Tekst Stéphanie Poppe | Beeld Astena<br />
Elke maand organiseert Astena webinars of inspiratiesessies waarbij bouwbedrijven net dat extra duwtje in de rug kunnen krijgen.<br />
‘The future is tomorrow’<br />
De technologische vooruitgang lijkt een positieve impact te hebben op de<br />
verschillende facetten van de bouw- en installatiewereld. Dankzij de digitale<br />
technologieën liggen de mogelijkheden om te blijven innoveren binnen ieders<br />
bereik. De digitalisering heeft tot uitstekende hulpmiddelen geleid bij het<br />
proces van ontwerp en uitvoering en binnen de bouwwereld liggen er nog grote<br />
kansen. Bij Astena hebben ze als geen ander begrepen dat de toekomst vandaag<br />
reeds begint. De expert in software voor bouwbedrijven specialiseert zich<br />
sinds 2006 in digitale oplossingen voor bouw- en installatiebedrijven.<br />
“Alles draait om data en informatie. Vaak wordt net die informatie-uitwisseling<br />
bemoeilijkt door een uiterst gefragmenteerd proces met tijdverlies en faalkosten<br />
tot gevolg. Astena kan met het ERP-systeem (Enterprise resource planning)<br />
van Microsoft Dynamics NAV de link vormen tussen de verschillende<br />
functies en partners. Calculator, planner, magazijnmedewerker, technieker,<br />
projectleider en boekhouder: iedereen werkt op deze manier efficiënt samen.<br />
Maar je moet ook denken aan onderaannemers, de opdrachtgever, leveranciers,<br />
architecten en overheden. Zo verlopen de bouwprojecten vlotter en<br />
stijgen de marges.” Aldus John Van de Velde, Marketingmanager bij Astena.<br />
Digitalisering en flexibilisering<br />
Digitalisering gaat over veel meer dan technologie alleen. Het vormt de link<br />
tussen elke schakel in de waardeketen. Digitalisering doordringt elk bedrijfssegment.<br />
Met de huidige boom aan bouw apps is het zelfs voor de jongste<br />
bedrijven vaak niet meer mogelijk om door het bos de bomen te zien. Ze zoeken<br />
een houvast. Daarom onderscheidt Astena zich als trusted advisor. Het<br />
belangrijkst blijft het zoeken naar de meest efficiënte oplossingen.<br />
‘We staan vandaag<br />
aan de vooravond van<br />
een nieuw soort ERP-pakket<br />
met zelflerende systemen,<br />
met AI (artificiële intelligentie)’<br />
52 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Software & BIM<br />
“Met behulp van de ERP-software worden alle bedrijfsprocessen zo met elkaar verbonden, dat alle vergaarde informatie door het hele bedrijf, van kantoor tot op de werf,<br />
door iedereen, bruikbaar is.”<br />
Wim Vandesompele, Managing Director Sales & Marketing bij Astena licht toe:<br />
“Gebruik de standaardoplossingen die vandaag reeds bestaan. Bij Astena zijn<br />
we steeds op zoek naar de beste oplossingen – ERP of andere applicaties in de<br />
bouwwereld – om de verschillende pijnpunten op te lossen. We wensen die aan<br />
te bieden en te integreren, als een all-in programma, als een toolbox. Met behulp<br />
van de ERP-software worden alle bedrijfsprocessen zo met elkaar verbonden, dat<br />
alle vergaarde informatie door het hele bedrijf, van kantoor tot op de werf door<br />
iedereen, bruikbaar is. Verder staan we vandaag ook aan de vooravond van een<br />
nieuw soort ERP-pakket met zelflerende systemen, met AI (artificiële intelligentie).<br />
Dit zal uiteindelijk leiden tot meer efficiëntie en een verbeterde veiligheid.”<br />
Inspiratiesessies<br />
Elke maand organiseert Astena webinars of inspiratiesessies waarbij bouwbedrijven<br />
net dat extra duwtje in de rug kunnen krijgen. John Van de<br />
Velde: “Samen met enkele partners stellen we tijdens deze evenementen<br />
een aantal oplossingen voor aan de bouw- en installatiewereld. Van ERP<br />
tot documentmanagementsystemen, werfapps en grafische planningssystemen.<br />
Sinds enige tijd merken we bovendien dat vakverenigingen<br />
mede katalysator geworden zijn in de eerste stappen naar digitalisering.<br />
Een goede zaak voor de sector die op die manier opnieuw aantrekkelijker<br />
wordt voor jonge medewerkers” ❚<br />
De juist tools voor digitaal werken. Dankzij de digitale technologieën liggen de<br />
mogelijkheden om te blijven innoveren binnen ieders bereik.<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 53
Inmiddels staat met de BRC46-lijn de derde generatie<br />
systeemcontrollers in de markt. (Beeld: Studio24-7).<br />
SPECIALIST IN GEBOUWBEHEER<br />
EN PRESTATIEBORGING BREIDT UIT<br />
NAAR DE RANDSTAD<br />
Begin april vierde BRControls haar 20-jarig jubileum. “Onze organisatie is in 1999 gestart als system integrator met systemen van derden”,<br />
vertelt Specialist Gebouwbeheer & Prestatieborging Ivo Verbücheln. “Al gauw echter volgden onze eigen productontwikkelingen. Zoals de<br />
innovatieve BRC150 systeemcontroller, die in 2002 voor het eerst werd geleverd en – als eerste systeem in de markt – volledig webbased<br />
functioneerde. Als organisatie zijn we altijd vooruitstrevend en innovatief geweest en inmiddels heeft BRControls zich ontwikkeld tot een<br />
gevestigde speler in de wereld van gebouwbeheer.”<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld BRControls<br />
“In 2006 introduceerden we de BRC45-lijn en inmiddels staat met de<br />
BRC46-lijn de derde generatie systeemcontrollers in de markt, waarmee we<br />
de verwarming, koeling, ventilatie, zonwering en verlichting in een gebouw<br />
eenvoudig kunnen beheren en beheersen”, vertelt hij. “Enkele jaren geleden<br />
hebben we bovendien de BRT30 Multi-plafondsensor geïntroduceerd; een<br />
veelgevraagde oplossing voor smart buildings die dynamisch inspeelt op de<br />
klimaat- en indelingswensen van de toekomst. Met MyBuilding – een tool van<br />
zusterbedrijf MVComfort – biedt BRControls tevens een passende oplossing<br />
voor prestatieborging en energiemanagement. Zodat de gebouwinstallaties<br />
niet alleen bij oplevering, maar ook gedurende de exploitatie optimaal en<br />
conform de ontwerpeisen blijven presteren.”<br />
Al snel volgden eigen productontwikkelingen. Zoals de innovatieve BRC150<br />
systeemcontroller die in 2002 voor het eerst werd geleverd en – als eerste systeem<br />
in de markt – volledig webbased functioneerde.<br />
54 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Slimmer en eenvoudiger gebouwbeheer<br />
“In Nederland dreigt een groot tekort aan technisch personeel. De komende<br />
jaren gaan veel technisch medewerkers met pensioen en de aanwas van<br />
nieuw (jong) talent is schaars. Intussen echter gaan de ontwikkelingen in<br />
de (complexe) gebouwtechniek onverminderd door, waardoor een tekort aan<br />
kennis ophanden is”, weet Alexander Wassink, Manager Operations bij BR-<br />
Controls. “Onze rol als meet- en regelspecialist én projectpartner wordt dan<br />
ook steeds belangrijker. Als organisatie zetten wij volop in op de scholing<br />
en ondersteuning van onze medewerkers. We faciliteren interne en externe<br />
opleidingen en vertalen onze kennis continu naar innovatieve en creatieve<br />
oplossingen, die het gebouwbeheer slimmer en eenvoudiger moeten maken.<br />
Met als doel om onze klanten maximaal te ontzorgen én om een correct werkende,<br />
comfortabele en duurzame installatie op te leveren.”<br />
Meer dan 6.000 installaties<br />
“Anno <strong>2019</strong> hebben we al meer dan 6.000 installaties opgeleverd. Zowel<br />
in kantoren, ziekenhuizen, hotels, scholen en sportaccommodaties als in opdracht<br />
van installateurs, system integrators en aannemers”, vertelt Wassink.<br />
“Denk bijvoorbeeld aan het NoMA House, het circulaire paviljoen van ABN<br />
AMRO en Bright Offices in Amsterdam, FIRST Rotterdam en de Hoge Raad<br />
in Den Haag. Op dit moment zijn we bovendien betrokken bij de nieuwbouw<br />
voor Hourglass in Amsterdam.” Verbücheln: “In de Randstad worden vele<br />
prestigieuze projecten uitgevoerd, waarbij BRControls regelmatig wordt betrokken.<br />
Voldoende reden voor ons om – naast onze vestigingen in Zwolle en<br />
’s-Hertogenbosch – ook een vestiging in de Randstad te openen. Met lokale<br />
medewerkers, zodat de lijntjes naar onze opdrachtgevers zo kort mogelijk blijven,<br />
reistijd voor onze medewerkers tot een minimum wordt beperkt en onze<br />
ecologische voetafdruk zo klein mogelijk wordt gemaakt.” ❚<br />
Het team van BRControls.<br />
KOM JIJ ONS TEAM VERSTERKEN?<br />
Voor onze nieuwe vestiging in de Randstad zijn wij op zoek naar<br />
Accountmanagers, Projectleiders, Field Service Engineers (inbedrijfstellers)<br />
en Field Service Mechanics (ombouwmonteurs) die samen<br />
met ons willen leren, innoveren en presteren. Ben jij woonachtig in de<br />
Randstad en wil jij werken in een jonge, dynamische organisatie, met<br />
volop groei- en ontwikkelmogelijkheden? Neem dan contact op met<br />
Ivo Verbücheln of Alexander Wassink via i.verbucheln@brcontrols.<br />
com , a.wassink@brcontrols.com of <strong>03</strong>8-3556640.<br />
Ruimtebedieningen en ruimtemetingen met Bluetooth, iBeacon, touchscreen, IR-temperatuur, RV,<br />
CO2, VOC, zonwering, verlichting, ventilatie, indoor-navigatie en bediening middels smartphone-app?<br />
BRControls biedt dit alles én meer met de BRT24 en BRT30!<br />
525ppm 47%<br />
Kantoor 2.31<br />
23.7°C<br />
09:41<br />
Stand-by<br />
21.0°C<br />
+2.5°C<br />
status<br />
Benieuwd naar de mogelijkheden?<br />
Neem vrijblijvend contact met ons op.<br />
BRControls Projects BV<br />
T. <strong>03</strong>8 - 355 66 40<br />
projects@brcontrols.com<br />
www.brcontrols.com<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 55
Journaal<br />
NIEUWE TRENDY KLEUREN EN AFWERKING GEBERIT<br />
BEDIENINGSPLATEN<br />
Bedieningsplaten nu verkrijgbaar in matzwart, matwit en matchroom<br />
Matte afwerkingen en de kleur<br />
zwart zijn momenteel niet weg te<br />
denken uit een trendy badkamer<br />
of toiletruimte. Geberit lanceert<br />
om die reden een reeks matte<br />
bedieningsplaten in de kleuren<br />
zwart, wit en chroom. Naast de<br />
nieuwe matte afwerking zijn de<br />
bedieningsplaten ook gecoat om<br />
het achterblijven van vingerafdrukken<br />
tegen te gaan. Met de nieuwe<br />
reeks bedieningsplaten is elk toilet<br />
- met oog voor functionaliteit - volgens<br />
de laatste trend te stijlen.<br />
Sigma bedieningsplaten<br />
De Sigma is de meest populaire en toegepaste bedieningsplatenserie van<br />
Geberit. Deze serie bestaat uit diverse modellen, kleuren en afwerkingen. De<br />
Sigma10, Sigma20 en Sigma30 bedieningsplaten zijn vanaf heden ook verkrijgbaar<br />
in de trendy matte uitvoering. De Geberit Sigma20 en Sigma30<br />
2-toets bedieningsplaten zijn verkrijgbaar in matzwart, matwit en matchroom.<br />
De Geberit Sigma10 en Sigma30 spoel/stop bedieningsplaten zijn beschikbaar<br />
in matzwart en matwit.<br />
Geen vingerafdrukken<br />
Een matte afwerking en vingerafdrukken zijn vaak geen gelukkige combinatie.<br />
De nieuwe matte bedieningsplaten van Geberit zijn om die reden voorzien<br />
van een speciale coating. Deze eenvoudig te reinigen laklaag maakt de zichtbaarheid<br />
van vingerafdrukken op de toetsen aanzienlijk minder. Een groot<br />
pluspunt bij het dagelijkse gebruik en het poetsen van het toilet.<br />
www.geberit.nl/bedieningsplaten<br />
STABICAD 12 FOCUST OP GEÏNTEGREERD REKENEN,<br />
CONTENT EN PRODUCTIVITEIT<br />
Stabiplan lanceert Stabicad 12: de nieuwste versie van de nummer één<br />
ontwerp- en rekensoftware voor de installatietechniek. De nieuwe versie<br />
bevat de volgende nieuwe functionaliteiten.<br />
Geïntegreerd berekenen: ook voor Elektrotechniek<br />
Alle berekeningen zijn nu volledig geïntegreerd in Revit:<br />
• Elektrotechnische berekeningen volgens NEN 1010: dankzij deze unieke<br />
integratie kunnen elektrotechnische installaties in één en hetzelfde programma<br />
ontworpen, berekend en gecontroleerd worden.<br />
• W-berekeningen kunnen nu ook op MEPcontent families uitgevoerd worden.<br />
• Het inregelen van circulatiesystemen in de tapwaterberekening.<br />
Uniforme hoogwaardige content<br />
De Revit families in Stabicad zijn weer verbeterd, waardoor deze beter aansluiten<br />
bij het Revit platform:<br />
• De families zijn parametrisch, wat betekent dat ze niet meer gegenereerd<br />
worden en veel dimensieparameters bevatten. Zo kunt u deze parameters<br />
onder andere taggen of gebruiken in schedules.<br />
• Er zijn nieuwe informatie parameters toegevoegd. Enerzijds technische<br />
kenmerken, anderzijds classificatie parameters zoals IFC, OmniClass en<br />
ETIM waardoor de Stabicad families geschikt zijn om uit te wisselen.<br />
• Er zijn symbolische representaties toegevoegd voor alle elementen. Zo wordt<br />
de coarse view van het model een schematische weergave van het model.<br />
Productiviteit<br />
• Prefab: aanmaken van prefab sets kan nu ook op basis van model lines.<br />
• Autodesk 2020 ondersteuning: Stabicad 12 is compatible met de Revit en<br />
AutoCAD versies 2017 t/m 2020. Daarnaast werkt Stabicad LT nu op het<br />
gloednieuwe en sterk verbeterde Stabiplan CAD-platform 9.<br />
• Oppervlakterapport luchtkanalen in AutoCAD: ook de oppervlaktes van appendages<br />
worden meegenomen in het rapport.<br />
Met Stabicad 12 bent u klaar voor elk BIM-project. Kijk voor meer informatie<br />
op stabiplan.nl/stabicad12<br />
NEDERLANDERS BRENGEN TE WEINIG TIJD DOOR IN DE<br />
BUITENLUCHT<br />
Onderzoek toont aan dat we een tekort hebben aan frisse lucht en daglicht<br />
De verbinding tussen de moderne maatschappij en de natuurlijk omgeving<br />
verdwijnt. Want ook al komen we graag in de natuur, we doen het<br />
bijna niet. Zo geeft 83% van de Nederlanders aan dat ze graag meer tijd<br />
in de natuur zouden willen doorbrengen, terwijl meer dan de helft (54%)<br />
aangeeft dat ze in een week gemiddeld slechts één uur of minder per<br />
dag buiten zijn. Daarnaast gelooft 81% van de Nederlanders dat ze als<br />
kind meer tijd in de natuur doorbrachten dan kinderen vandaag de dag.<br />
Dit blijkt uit wereldwijd onderzoek van de VELUX Groep. De studie werd<br />
uitgevoerd onder meer dan 16.853 volwassenen in 15 landen, waaronder<br />
Nederland, en onderzoekt wat de effecten zijn van vooral binnen leven op<br />
ons algemene welzijn in het kader van een verschuiving naar een steeds<br />
meer verstedelijkte bevolking.<br />
56 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Journaal<br />
De nieuwe wereldwijde campagne<br />
en film ‘Haal de natuur<br />
weer in huis’ van VELUX,<br />
die de risico’s van een maatschappij<br />
met een tekort aan<br />
natuur in beeld brengt, weerspiegelt<br />
dit onderzoek.<br />
Positief effect op welzijn<br />
Toch is het belangrijk dat we naar buiten gaan; een ‘frisse neus halen’ en tijd<br />
doorbrengen in de natuur is erg gezond. Volgens onderzoek van onderzoeksinstituut<br />
RAND Europe, draagt een verbinding met de natuurlijke omgeving<br />
namelijk bij aan een goede gezondheid en welzijn.<br />
NIEUWE PRODUCTCOMBINATIE VAN KAWNEER EN RENSON<br />
STAP VERDER NAAR KWALITEITSGARANTIE<br />
Totaaloplossing van duurzaam kozijnsysteem met geïntegreerd toprooster<br />
scoort hoog op water- en winddichtheid<br />
In het Test & Trainingscenter van Kawneer in Harderwijk is het RT 72 Reflex<br />
raamsysteem van Kawneer in combinatie met het Invisivent NL raamventilatierooster<br />
van Renson uitgebreid getest door SKG-IKOB. De totaaloplossing van<br />
duurzaam raamkozijn met toprooster scoorde bij die officiële en onafhankelijke<br />
testen hoog op wind- en waterdichtheid. “Een eerste stap in de goede richting<br />
voor een gecombineerde kwaliteitsgarantie,” zeggen beide leveranciers. Deze<br />
kwaliteitsgarantie beantwoordt aan de wens van de markt om potentiële lekken<br />
van kozijnen in combinatie met ventilatieroosters te verminderen.<br />
Meer informatie over de VELUX campagne ’Haal de natuur weer in huis’ is te<br />
vinden op www.letnaturebackin.com.<br />
SYSTEMAIR CONFIGURATOR VOOR TOPVEX<br />
Systemair presenteert een nieuwe selectiesoftware voor de Topvex luchtbehandelingsunits.<br />
De software beschikt over een gebruiksvriendelijke interface<br />
voor een snelle en eenvoudige selectie.<br />
Alle technische specificaties zijn direct beschikbaar en het is bijvoorbeeld<br />
mogelijk om de luchtbehandelingsunit in 3D weergave te bekijken inclusief<br />
gemonteerde accessoires.<br />
Andere inbegrepen functionaliteiten zijn:<br />
• Eenvoudige selectie via snelle filtratie om het juiste model te vinden<br />
• Pas uw keuze aan met de intuïtieve configurator<br />
• Alle technische informatie over de producten is direct beschikbaar<br />
• Toegang tot details via 3D-weergave van de luchtbehandelingsunit en<br />
gemonteerde accessoires<br />
• CAD-export in .dxf-formaat<br />
• Eenvoudige creatie van technische rapporten<br />
Meer informatie: www.systemair.nl<br />
Zowel de RT 72 Reflex als de Invisivent NL ondergingen afzonderlijk al de<br />
nodige testen. Dat ze nu ook als één geheel getest zijn, is uniek en een belangrijke<br />
stap voorwaarts. Daarmee is aangetoond dat de combinatie van<br />
kozijn én rooster een wind- en waterdicht geheel vormt. Dat voorkomt een<br />
water- en/of luchtlek tussen kozijn en ventilatierooster op de bouwplaats,<br />
waardoor potentiële faalkosten gereduceerd worden.<br />
Hoge testscore<br />
De combinatie van beide producten scoorde de klasse E1200 volgens de<br />
Europese EN 12208 norm op het vlak van waterdichtheid (waterdicht in<br />
gesloten stand tot 1200Pa). Op het vlak van luchtdichtheid behaalde de<br />
combinatie de luchtdoorlatendheidsklasse 3 volgens de EN 12207 norm. Het<br />
onafhankelijke Nederlandse testinstituut SKG-IKOB, als Notified Body, was<br />
bij de tests aanwezig om te controleren of die correct en volgens de norm<br />
zijn uitgevoerd. Dat levert een onafhankelijke kwaliteitsgarantie op, die kan<br />
worden voorgelegd aan de klanten van beide leveranciers.<br />
Bekijk, ‘like’ en ‘share’ de videotestimonial hier: https://youtu.be/X2BP-<br />
6H7uz6E<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 57
Journaal<br />
NOFIRNO PAKKING VOOR MANGATEN DOORSTAAT<br />
ZWARE BRANDTEST<br />
Beele Engineering heeft met succes de NOFIRNO pakkingen voor mangaten<br />
onderworpen aan een A-0 brandtest.<br />
Mangaten aan boord van schepen of in industriële en offshore-installaties<br />
worden veelal onregelmatig gebruikt. Het grootste deel van de tijd zijn de gaten<br />
afgesloten en worden ze alleen geopend op het moment dat bijvoorbeeld<br />
onderhouds- of installatie-werkzaamheden moeten worden uitgevoerd. Voor<br />
een betrouwbare aansluiting van de stalen afdichtingsplaten op het mangat<br />
worden pakkingen toegepast. De NOFIRNO-pakking die Beele Engineering<br />
voor dit soort installaties levert, werd recent succesvol onderworpen aan één<br />
van de zwaarst mogelijke brandtesten.<br />
De brandtest werd uitgevoerd<br />
op twee mangaten in een<br />
niet-geïsoleerd stalen schot<br />
die waren afgedicht met een<br />
10 mm dikke stalen plaat en<br />
NOFIRNO pakking. De brandtest<br />
is bedoeld om de brandwerendheid<br />
van de pakking te<br />
onderzoeken conform de criteria<br />
van de FTP Code 2010. De<br />
pakkingen hebben een buitendiameter van 365 mm en een binnendiameter<br />
van 275 mm. Op 12 gelijkmatig verdeelde plaatsen bevinden zich openingen<br />
voor montage van de afdekplaat met bouten.<br />
Alhoewel de afdekplaat en het schot tijdens de brandtest roodgloeiend werden<br />
en onder invloed van de hitte zelfs vervormden, bleef de 5 mm dikke pakking<br />
onverminderd zijn functie vervullen. De pakking voldoet daarmee aan de FTP<br />
Code 2010; de brandwerendheid werd daarbij vastgesteld op 60 minuten A-0.<br />
De ZETOS is mede door de hoogwaardige materialen, de robuustheid en de<br />
aantrekkelijke prijs vrijwel universeel toepasbaar voor het verpompen en het<br />
transport van drink- of tapwater. Of het nu gaat om gemeentelijke watervoorziening,<br />
irrigatie, drukverhoging of industriële toepassing – ZETOS voelt zich<br />
in vrijwel elk milieu thuis.<br />
De nieuwe pompserie is over de gehele lijn robuust.<br />
Zelfs de standaardversie wordt geleverd<br />
in 1.4408/AISI roestvrijstaal. De hoge robuustheid<br />
wordt gecombineerd met aanzienlijke materiaalbesparingen.<br />
Daarmee is de Wilo-Actun<br />
ZETOS ontworpen voor continu bedrijf volgens<br />
de Standaard voor Boorgatpompen S1. Voor bijzonder<br />
agressieve media wordt bovendien een<br />
uitvoering in duplex-staal aangeboden.<br />
Meer informatie: www.wilo.nl<br />
FORBO SPONSORT ONDERZOEK TU DELFT NAAR<br />
BINNENKLIMAAT<br />
Forbo Flooring heeft een grootschalig onderzoek van de TU Delft gesponsord<br />
naar het binnenklimaat op scholen. Daarvoor werden meer dan<br />
1300 leerlingen uit 54 klaslokalen van 21 basisscholen gesproken. Het<br />
thermische klimaat, een slechte akoestiek, geuroverlast en binnenvallend<br />
zonlicht werden als de grootste problemen ervaren. Als meest voorkomende<br />
klachten of ziektes werden allergieën, verkoudheid en eczeem<br />
genoemd. Ook bleek de gezondheid op niet-traditionele scholen beter dan<br />
die op scholen waar op ‘ouderwetse’ manier wordt lesgegeven.<br />
Meer informatie: www.beele.com<br />
WILO-ACTUN ZETOS: UNIVERSELE BRONPOMP<br />
Ook in professionele toepassingen wordt bij pompen rekening gehouden<br />
met lage verbruikswaarden. Wilo beantwoordt deze vraag met de ontwikkeling<br />
van de Wilo-Actun ZETOS. Deze bronpomp vormt een nieuwe standaard<br />
in zijn klasse – niet alleen uit oogpunt van energie-efficiëntie, maar<br />
ook voor de kosten over de levensduur van het product. De ZETOS wordt<br />
toegepast in het waterbeheer en de industrie als ook in de gebouwtechniek.<br />
Met een hydraulisch rendement van meer dan 84 procent is de Wilo-Actun<br />
ZETOS de efficiëntste in de klasse van bronpompen. Dit is mogelijk dankzij<br />
de geoptimaliseerde interactie tussen de relevante onderdelen van de pomp.<br />
Het buitengewoon hoge hydraulische rendement van de ZETOS kan worden<br />
gecombineerd met de efficiëntie van de Wilo permanentmagneetmotor. Dat<br />
zorgt voor een eersteklas systeemrendement. Als aanvulling op de omvangrijke<br />
instelmogelijkheden van de meegeleverde frequentieomvormer kan het<br />
PM-motorsysteem met verschillende veiligheids- en regelingsfuncties individueel<br />
aan de desbetreffende toepassing worden aangepast.<br />
Forbo Flooring, dat met haar duurzame, CO 2<br />
-neutrale Marmoleum vloeren<br />
in veel scholen aanwezig is en het binnenklimaat een warm hart toedraagt,<br />
bespreekt de conclusies en haar antwoorden daarop graag verder met haar<br />
klanten. Het onderzoek gaat nu door in het zogenaamde Senselab in Delft.<br />
Dat is een nagebouwd klaslokaal op de TU waar de omstandigheden op het<br />
gebied van het binnenmilieu heel makkelijk en snel veranderd en gemanipuleerd<br />
kunnen worden. Zie ook het filmpje op: https://www.delta.tudelft.nl/<br />
article/video-senselab-prevent-sick-building-syndrome.<br />
Voor meer info over Forbo’s vloeroplossingen in het onderwijs zie:<br />
www.forbo-flooring.nl/onderwijs.<br />
58 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Journaal<br />
TADO° LANCEERT HOMEKIT-COMPATIBELE SLIMME<br />
AIRCOBEDIENING<br />
Ga de deur niet meer uit zonder dat je vergeet de airco uit te zetten<br />
tado°, de leider in intelligent klimaatbeheer<br />
voor woningen, introduceert<br />
zijn nieuwe Slimme Aircobediening<br />
V3+. De hardware van<br />
deze Slimme Aircobediening is compatibel<br />
met HomeKit en is uitgerust<br />
met een nieuwe app. Met deze app<br />
verbindt de Slimme Aircobediening<br />
de airconditioning en eventuele<br />
warmtepompen met de wifi van het<br />
huis. Dit allemaal ter vervanging<br />
van de standaard infraroodafstandsbediening, die met airconditioning systemen<br />
wordt meegeleverd. Het product is vanaf vandaag verkrijgbaar voor<br />
€ 99,99 bij toonaangevende winkels in heel Europa of via www.tado.com.<br />
Nieuwe app voor een gezonder huis<br />
De nieuwe app, die is ontworpen voor het bevorderen van een gezonde<br />
thuisomgeving, heeft een fris ontwerp en introduceert verschillende functies,<br />
zoals de Klimaatcomfort Skill die de luchtkwaliteit binnen en buiten uw huis<br />
meet. Ook geeft de app zinvolle tips en advies over hoe u uw binnenlucht<br />
kunt verbeteren. Gezonde lucht kan de slaap en productiviteit verbeteren en<br />
het risico op een verkoudheid minimaliseren.<br />
Apple HomeKit & smart home-integraties<br />
Apple HomeKit-gebruikers kunnen de Smart AC Control V3+ nu integreren in<br />
hun thuisconfiguratie. Dit betekent dat je Siri kunt vragen om de temperatuur<br />
te wijzigen en airconditioning toe te voegen aan je HomeKit-scènes en -automatisering.<br />
Net als bij de V3+ Slimme Thermostaten van tado° werkt de nieuwe<br />
Smart AC Control naadloos samen met de Google Assistent en Amazon Alexa.<br />
Meer informatie: www.tado.com<br />
RECORDOPKOMST VOOR THEMADAG ‘VOL GAS VOOR<br />
GASLOOS: FEIT OF FICTIE?’<br />
De themadag ‘Vol gas voor gasloos: FEIT of FICTIE?’ van ventilatiefabrikant<br />
Duco is vorige week woensdag uitgedraaid op een recordeditie. Niet<br />
minder dan 250 innovators en koplopers kwamen tijdens de themadag<br />
met elkaar in contact om de vastgoedwereld van morgen te vormen.<br />
Op woensdag 12 juni begaven voorschrijvende partijen, VVE’s, corporaties en installateurs<br />
zich naar het Spoorwegmuseum in Utrecht voor wat een spraakmakende<br />
namiddag beloofde te worden. Vertrekpunt was duurzaam verwarmen.<br />
Praktische tips<br />
Helga van Leur gaf de aftrap van de themadag. Aan de hand van praktische tips<br />
bracht Helga het publiek bij hoe je duurzaamheid in gebouwen bewerkstelligt.<br />
Duurzaam verwarmen<br />
Warmte adviseur Rob Verbrugge<br />
had het over het comfort<br />
van laagtemperatuur-vloerverwarming.<br />
Met de verbeterde<br />
isolatie is de warmtelast van<br />
de woningen lager en zou dus<br />
eigenlijk ook met een kleiner<br />
vermogen verwarmd kunnen worden. LT-vloerverwarming zal een nieuwe<br />
dimensie moeten gaan realiseren. Wellicht moet vloerverwarming kantelen<br />
naar wandverwarming, moet de traagheid die de vloermassa veroorzaakt worden<br />
weggenomen of zullen er combinaties van deels vloer en deels andere<br />
afgiftesystemen moeten ontstaan.<br />
Warmtepompen<br />
Als laatste nam Joy den Hartog, technisch-commercieel adviseur bij Duco,<br />
het woord. Op korte termijn gaan de BENG-eisen gelden; op langere termijn<br />
ligt er de eis van energieneutraal bouwen. Al die ontwikkelingen gaan onherroepelijk<br />
leiden tot veranderingen in de woningbouw, waarbij zwaar wordt<br />
ingezet op nieuwe technieken zoals duurzame warmtepompen.<br />
EDWIN JONGSMA EN DAVEY HEEREN STARTEN<br />
KLIMAVISIE IJSSELSTEIN<br />
Klimavisie heeft sinds<br />
1 mei een nieuwe vestiging.<br />
Edwin Jongsma<br />
en Davey Heeren worden<br />
mede-eigenaar van<br />
Klimavisie Midden BV<br />
in IJsselstein. “Met de<br />
komst van Edwin en<br />
Davey zijn we enorm<br />
content. In het verleden hebben we reeds veel met hen samengewerkt. De<br />
samenwerking met Edwin en Davey kwam exact op het juiste moment. Strategisch<br />
wilden we liever niet in het hele land gaan werken maar meer in de<br />
regio en aansluiten op het woon-werk verkeer van onze monteurs. We kregen<br />
vanuit onze vaste klanten veel aanvragen uit heel Nederland. Voor onze<br />
nieuwe vestiging brengen Edwin en Davey samen meer dan 40 jaar ervaring<br />
in de klimaattechniek met zich mee. Hiermee kunnen we onze dienstverlening<br />
op alle fronten optimaliseren en kunnen een dekking bieden voor Nederland.<br />
Wij zijn ervan overtuigd dat beide heren een absolute meerwaarde voor onze<br />
organisatie zullen zijn”, aldus Maikel Willemsen en Martin Hulshof.<br />
Over Klimavisie<br />
Klimavisie is een toonaangevend merkonafhankelijk advies-, ontwerp- en<br />
installatiebureau voor airconditioning, klimaatbeheersing, warmtepompen,<br />
luchtbehandeling, verwarming en ventilatie. Duurzaamheid en energiebesparende<br />
oplossingen staan dan ook centraal in de adviesgesprekken. Klimavisie<br />
heeft ruime ervaring in het ontwerpen en monteren van airco installaties<br />
voor uiteenlopende toepassingen. Van woonhuizen tot hotels, van kantoor tot<br />
bedrijfspand en van winkel tot zorgcentrum.<br />
Meer informatie: www.klimavisie.nl<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 59
Het comfort van<br />
samen vernieuwen<br />
Als specialist in vloerverwarming en vloerkoeling werken we graag met u<br />
samen. We stemmen daarbij onze behoeften, producten en/of processen zo<br />
goed mogelijk op elkaar af. Zo behalen we samen een beter eindresultaat.<br />
Bel of mail ons voor meer informatie!<br />
T. 078 - 65 10 640<br />
info@wth.nl<br />
www.wth.nl<br />
B&A, altijd<br />
stroom beschikbaar<br />
Projects<br />
Vleugelboot 30, 3991 CL Houten - NL<br />
T +31 (0)30 204 06 41, F +31 (0)30 204 06 42,<br />
E info@baprojects.nl, I www.baprojects.nl<br />
172306-7858_BenA 1-2.indd 1 11-12-17 12:55
VLOERVERWARMING EN -KOELING<br />
IN NIEUW HOOFDKANTOOR<br />
ROOMPOT VAKANTIES<br />
Begin juni heeft Roompot Vakanties haar nieuwe<br />
duurzame hoofdkantoor in Goes geopend. Een<br />
mooi resultaat van een project waarin onder<br />
meer de TBI-zussen Croonwolter&dros en WTH<br />
intensief hebben samengewerkt.<br />
Tekst Tim van Dorsten | Beeld WTH<br />
Roompot Vakanties is een grote en snelgroeiende<br />
aanbieder van vakantieparken en campings in<br />
Europa. Het bedrijf heeft meer dan 2.600 medewerkers<br />
in dienst. De bouw van het nieuwe<br />
kantoorpand in Goes was een groot project: de<br />
vijf verdiepingen van het kantoorpand en het<br />
naastgelegen logistieke centrum hebben een totale<br />
oppervlakte van 7.150 m 2 . Beide gebouwen<br />
zijn voorzien van vloerverwarming en -koeling van<br />
WTH. Het nieuwe hoofdkantoor biedt ruimte aan<br />
zo’n 350 medewerkers. Alle medewerkers van het<br />
oude pand in Kamperland verhuizen mee.<br />
“In april 2018 heeft Croonwolter&dros uit Rotterdam<br />
ons benaderd om te zorgen voor een vloerverwarmings-<br />
en koelingssysteem”, vertelt WTH-accountmanager<br />
Marcel Claassen. “Wij hebben hierbij<br />
gekozen voor de toepassing van onze RU-WWNverdelers<br />
met warmtewisselaar. Onze verdelers zijn<br />
voorzien van een fysieke scheiding tussen primair<br />
verwarmings- of koelwater en het secundair circulerende<br />
water door de vloerleidingen. Daarnaast<br />
beschikken ze over een 2-pijpsaansluiting. De fysieke<br />
omschakeling tussen verwarmen en koelen<br />
vindt zo centraal gescheiden plaats.” Over de vijf<br />
verdiepingen van het nieuwe Roompot-hoofdkantoor<br />
zijn in totaal 23 RU-WWN-verdelers met 240<br />
groepen gemonteerd. ❚<br />
Lees meer over het project op de website van<br />
WTH: https://www.wth.nl/projecten/roompotnieuwbouw-hoofdkantoor<br />
Eén van de vijf verdiepingen van het nieuwe hoofdkantoor van Roompot<br />
Vakanties waarin WTH voor vloerverwarming en -koeling heeft gezorgd.<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 61
De De Installateur<br />
van de de Toekomst<br />
10, 10, 11 11 && 12 12<br />
sept <strong>2019</strong><br />
Evenementenhal<br />
Hardenberg<br />
Word Word exposant op op hét hét platform voor voor de de toekomst<br />
van van E- E- & & W-<strong>Installatie</strong>techniek en en ga ga het het gesprek aan aan<br />
met met de de installateur uit uit Noordoost-Nederland
‘REDUCEER DE MAGNETISCHE VELDEN<br />
IN ELEKTRISCHE INSTALLATIES’<br />
Een regelmatig terugkerende vraag met betrekking tot Busbar Systemen gaat over de Elektromagnetische Comptabiliteit (EMC). En meer in het<br />
bijzonder over de Elektromagnetische Interferentie (EMI) van deze systemen, oftewel: het uitzenden van elektromagnetische velden.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld Busbar Systems<br />
“In het algemeen hebben de ‘standaard’ Busbar Systemen al relatief zeer gunstige<br />
EMC-eigenschappen”, vertelt Daan Jacobs, Commercieel Directeur van Busbar<br />
Systems. “De metalen omhulling van onze EAE railkokersystemen werkt als<br />
een ‘Kooi van Faraday’ die als afscherming fungeert tegen eventueel naar buiten<br />
tredende straling. Dit Kooi van Faraday-principe wordt algemeen beschouwd als<br />
de best mogelijke manier om EMC-stralingen te neutraliseren. Andere bepalende<br />
factoren die een rol spelen bij de EMC-karakteristieken van een Busbar Systeem<br />
zijn de doorsnede van de Busbar-behuizing en de belasting van het systeem.”<br />
Hoge EMC-eisen<br />
In sommige typen projecten, zoals in laboratoria, ziekenhuizen en datacentra worden<br />
om begrijpelijke redenen zeer hoge EMC-eisen gesteld aan de toegepaste<br />
componenten en apparatuur, aldus Jacobs. “Dit was bijvoorbeeld het geval bij<br />
project Nano Energie Technik Zentrum (NETZ) in Duisburg, Duitsland. Om hier<br />
optimaal invulling aan te geven, heeft EAE Elektrik – in samenwerking met haar<br />
Duitse vertegenwoordiging in Duisburg (ABH Stromschienen) – enkele jaren geleden<br />
een speciaal type Busbar ontwikkeld dat aan al deze eisen voldoet. Dit<br />
Busbar Systeem betreft een aanpassing op het ‘standaard’ EAE KXA Busbar Systeem,<br />
waarbij de drie stuks fasegeleiders naast elkaar in de aluminium Busbar behuizing<br />
zijn geplaatst. De N-geleider is hierbij de buitenste geleider (N-L1-L2-L3).”<br />
Optimale bescherming<br />
De speciale EMC Busbar is voorzien van vijf stuks geïsoleerde geleiders van gelijke<br />
doorsnede, waarbij sprake is van twee separate N-geleiders, vertelt Jacobs. “De<br />
opbouw van dit Busbar systeem is als volgt: L1-N-L2-N-L3. Door de fasegeleiders<br />
op deze manier nog eens extra ‘in te kapselen’ tussen de N-geleider kan een zeer<br />
goede bescherming tegen de opgewekte non-lineaire stromen worden geborgd.<br />
Hierdoor kan de uitstraling van magnetische velden met nog eens 90% worden<br />
teruggebracht ten opzichte van de standaard railkoker.” ❚<br />
Busbar Systems<br />
Banterij Busbar 10 Systems<br />
1046 Banterij AN 10 Amsterdam<br />
tel. 1046 AN : Amsterdam<br />
0299-371557<br />
email tel. : busbar@busbar.nl<br />
0299-371557<br />
website email<br />
: www.busbar.nl<br />
busbar@busbar.nl<br />
website : www.busbar.nl
‘ROBOTS EN MIXED REALITY GEVEN JONGEREN EEN VLIEGENDE<br />
START IN DE INSTALLATIE- EN ELEKTROTECHNIEK’<br />
Om meer jongeren te interesseren voor een baan in de techniek en om onderwijs en beroepspraktijk optimaal te laten aansluiten, is in 2017<br />
CIVIL (Centrum voor Innovatief Vakmanschap <strong>Installatie</strong>techniek Limburg) opgericht. CIVIL is een publiek-private samenwerking van ROC Gilde<br />
Opleidingen en Opleidingsbedrijf IW Zuid-Oost. Onder deze titel worden innovatieve theorie- en praktijkopleidingen op het gebied van installatie-,<br />
elektro-, luchtbehandelings- en koeltechniek verzorgd. Op een centrale plek in Limburg waar – dankzij een samenwerking met het<br />
bedrijfsleven – jongeren kunnen kennismaken met de modernste apparatuur en nieuwste technieken.<br />
Tekst Lieke van Zuilekom | Beeld CIVIL<br />
“IW Zuid-Oost is een initiatief van werkgevers”,<br />
vertelt directeur Jack van Boxmeer. “In ons land<br />
heerst een gigantisch tekort aan geschoold technisch<br />
personeel. De animo voor een baan in de<br />
techniek loopt sterk terug, waardoor veel technische<br />
opleidingen geen stand kunnen houden.<br />
Een trend die in Limburg nog eens wordt versterkt<br />
doordat ook het aantal jongeren in de provincie<br />
afneemt. Het is daarom hoog tijd voor actie, wat<br />
enkele jaren geleden heeft geleid tot een intensieve<br />
samenwerking met ROC Gilde Opleidingen.<br />
Deze samenwerking (CIVIL) wordt ondersteund<br />
door 80% van de Limburgse installatiebedrijven<br />
én door de overheid, middels een Regionaal Investeringsfonds<br />
(RIF) subsidie.”<br />
Bundeling van krachten<br />
“IW Zuid-Oost en ROC Gilde Opleidingen hebben<br />
hetzelfde belang. Namelijk: het opleiden van jonge<br />
mensen in de installatie- en elektrotechniek”,<br />
vertelt Van Boxmeer. “Door samen te werken, kunnen<br />
we onze krachten bundelen. Dit geeft niet<br />
alleen voordeel in het werven/interesseren van<br />
jong talent; we investeren ook samen in voldoende<br />
praktijklocaties. In 2017 hebben we in Roermond<br />
CIVIL opgetuigd en het is de bedoeling dat<br />
de ROC’s in Zuid-Limburg – die recent gefuseerd<br />
zijn tot VISTA college – binnenkort gaan aansluiten.<br />
In de regio Helmond en Cuijk hebben we ook<br />
opleidingslocaties ingericht, om zoveel mogelijk<br />
basisopleidingen in de regio te kunnen aanbieden.<br />
Voor de complexere technieken kan men dan<br />
terecht in ons centrum in Roermond.”<br />
64 | INSTALLATIEENBOUW.NL
‘Onze ambitie is om<br />
jongeren op te leiden<br />
met de nieuwste<br />
technieken, die volgens<br />
ons de toekomst<br />
kúnnen zijn’<br />
‘De bouw wordt steeds<br />
digitaler, waarop we met<br />
onze lesprogramma’s<br />
willen inspelen’<br />
Modernste apparatuur,<br />
nieuwste technieken<br />
“We onderhouden nauw contact met het bedrijfsleven.<br />
Zodat we exact weten wat er bij de bedrijven<br />
gebeurt, welke nieuwe technieken er op hen<br />
afkomen en wat dit betekent voor de mensen<br />
die wij (gaan) opleiden”, vertelt Van Boxmeer.<br />
“De mensen die nu met hun opleiding starten,<br />
hebben nog vier jaar te gaan voordat ze volwaardig<br />
in het bedrijfsleven kunnen meedraaien. Als<br />
opleider proberen wij daarom zo ver mogelijk<br />
vooruit te kijken én innovatief te zijn. Zodat de<br />
opleidingen en cursussen die wij aanbieden, zo<br />
actueel mogelijk zijn. Om te kunnen concurreren<br />
met andere branches en voldoende jongeren aan<br />
te trekken, trachten we de techniek zo mooi, interessant<br />
en uitdagend mogelijk neer te zetten.<br />
Mede hierom hebben we recent gekozen voor de<br />
implementatie van Trimble Field Link, een softwareoplossing<br />
die via een robuuste tablet BIM<br />
naar de bouwplaats brengt. Daarnaast gaan we<br />
werken met de Trimble robots Trimble’s Robotic<br />
Total Station (RTS) en Rapid Positioning System<br />
(RPS), waarmee uitzettaken aanzienlijk sneller<br />
én nauwkeuriger kunnen worden uitgevoerd.”<br />
De lasers van de bouwrobots zetten punten direct<br />
vanuit de ontwerpsoftware uit op de bouwplaats,<br />
vertelt hij. “Dit bespaart tijd, verhoogt de<br />
kwaliteit en verlaagt de bouwkosten. Het werk<br />
van de monteurs wordt hierdoor vereenvoudigd<br />
en versneld en meetfouten worden voorkomen.”<br />
CIVIL heeft de Trimble Field Solutions in maart<br />
aangeschaft via Stabiplan. “Begin april is ons<br />
CIVIL heeft de Trimble Field Solutions in maart aangeschaft via Stabiplan. “Begin april is ons gebouw<br />
ingemeten en begin mei hebben de eerste docenten en instructeurs de trainingen gevolgd.”<br />
gebouw door Stabiplan ingemeten en begin mei<br />
hebben de eerste docenten en instructeurs de trainingen<br />
gevolgd. Eind mei hebben we onze jaarlijkse<br />
participantenbijeenkomst gehouden, waarin<br />
we de tool hebben gedemonstreerd. Bij aanvang<br />
van het nieuwe schooljaar wordt de softwaretool<br />
onderdeel van onze dagelijkse onderwijspraktijk.<br />
Datzelfde geldt voor de Microsoft HoloLens, waarmee<br />
de BIM-ontwerptekeningen direct vanuit de<br />
computer en via een Mixed Reality bril in de echte<br />
wereld geprojecteerd kunnen worden en waarmee<br />
een brug tussen de BIM-ontwerptekening en<br />
bouwplaats wordt geslagen.”<br />
Perfecte combinatie<br />
“Onze ambitie is om jongeren op te leiden met de<br />
nieuwste technieken, die volgens ons de toekomst<br />
kúnnen zijn”, vertelt Van Boxmeer. “De Trimble<br />
Field Solutions en Microsoft HoloLens sluiten hier<br />
perfect op aan. Veel bedrijven werken er nog niet<br />
mee. Bovendien zijn de instrumenten een perfecte<br />
combinatie tussen techniek en ICT, wat veel jongeren<br />
aanspreekt. Niet alleen op de vmbo-scholen,<br />
maar ook op de havo- en technasia-opleidingen,<br />
die we steeds vaker bezoeken. Want onze branche<br />
heeft niet alleen behoefte aan goede monteurs<br />
en servicetechnici, maar ook aan BIM-modelleurs,<br />
tekenaars, calculators en werkvoorbereiders. De<br />
bouw wordt steeds digitaler, waarop we met onze<br />
lesprogramma’s willen inspelen. Zodat de jongeren<br />
vertrouwd raken met deze technieken en<br />
de digitale (papierloze) bouw als normaal gaan<br />
beschouwen. Onze samenwerking met Stabiplan<br />
levert hier een belangrijke bijdrage aan. ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 65
SOFTWARESYSTEEM ONDERSTEUNT<br />
GEBOUWBEHEER EN -ONDERHOUD<br />
Sinds kort is er een nieuwe versie van een softwaresysteem<br />
op de markt dat het beheer en onderhoud van gebouwen vergemakkelijkt.<br />
Een systeem dat eenvoudig op de klantwensen kan<br />
worden afgestemd….<br />
Tekst Irene Teunissen | Beeld VHB Beheer<br />
Softwaresysteem Maintis is ontwikkeld door VHB Beheer in Sliedrecht. Het<br />
in 2004 opgerichte bedrijf houdt zich bezig met advieswerk over vastgoedbeheer,<br />
systeemintegratie en regeltechnische oplossingen. Daarnaast ontwikkelt<br />
de firma tegenwoordig software waarin het totaal aan gegevens van<br />
gebouwen en assets genoteerd wordt. Alle inspectierapporten, meerjarenonderhoudsplanningen<br />
en begrotingen op één plek. Hierin komen advies en<br />
praktijk bij elkaar en heeft de klant een goed overzicht van het beheren van<br />
zijn vastgoed en assets.<br />
“In 2007 is VHB begonnen met het ontwikkelen van Maintis”, vertelt Bart van<br />
Verseveld, directeur/mede-eigenaar van het bedrijf. “Deze software was bedoeld<br />
om storingsmeldingen te stroomlijnen. Intussen is het systeem enorm<br />
uitgebreid met onder meer planningen voor het reguliere onderhoud. Je kunt<br />
Maintis een FMIS (facilitair management informatiesysteem) noemen, maar<br />
dan met meer technische mogelijkheden. De software richt zich nu op veel<br />
doelgroepen zoals facilitair managers, vastgoedeigenaren, VvE’s van bijvoorbeeld<br />
kantoren, scholen, ziekenhuizen en zelfs haventerminals.”<br />
Tekentafel<br />
VHB kan al vroegtijdig met architecten en aannemers om tafel zitten. Want<br />
het onderhouden van gebouwen begint eigenlijk al in de tekenkamer, vindt<br />
Van Verseveld. “We willen daarom graag betrokken worden bij DBM-contracten,<br />
liefst al in de ontwerp-/bouwfase. Alle informatie die dan beschikbaar<br />
66 | INSTALLATIEENBOUW.NL
‘Het onderhouden van gebouwen begint<br />
eigenlijk al in de tekenkamer’<br />
is zoals (BIM)tekeningen, inregelrapportages en opleverinspecties vormen<br />
de basis voor het beheer en onderhoud. Hoe eerder deze gegevens in ons<br />
systeem verwerkt zijn, hoe sneller wij de implementatie voor de beheerfase<br />
gereed hebben en hoe minder informatie bij de overdracht verloren gaat. Van<br />
bouw naar onderhoud is dan een doorlopend proces.”<br />
Voordelen<br />
Het modulair opgebouwde Maintis maakt gebouwbeheer en -onderhoud eenvoudig<br />
en inzichtelijk en creëert daardoor efficiency en kostenbesparingen.<br />
De software is eveneens beschikbaar als app. Verder draait deze in de volledig<br />
beveiligde cloud. “En wil een klant een nieuwe module, dan kunnen wij deze<br />
specifiek ontwerpen en bouwen, maatwerk dus. Maar het grootste voordeel<br />
is dat de klant betaalt voor het gebruik van het hele systeem. Afhankelijk van<br />
de grootte van het bedrijf betaalt deze voor de licentie, maar krijgt wel alle<br />
functionaliteiten!”, meldt Van Verseveld.<br />
Innovatie<br />
De firma is voortdurend bezig met nieuwe ontwikkelingen zoals software voor<br />
wegen en industrie, evenals predictive maintenance (voorspelbaar onderhoud).<br />
Dit wordt de nieuwste Maintis-module. Locatiebepaling in gebouwen<br />
en indoornavigatie staan eveneens op de planning. ❚<br />
De Maintis app is eenvoudig te bedienen.<br />
<br />
<br />
€<br />
Assetmanagement<br />
van A tot Z!<br />
De status, gegevens,<br />
(on)voorziene kosten en<br />
planningen, van al uw<br />
assets op één plek<br />
Onderhoudt uw<br />
relaties, projecten en<br />
besprekingen met<br />
behulp van de<br />
gepersonaliseerde<br />
modules<br />
Overzicht van uw<br />
begrotingen en<br />
daadwerkelijke kosten<br />
weergegeven met<br />
onze financiële<br />
rapportages<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 67
INNOVEREN IN EEN NICHE:<br />
‘EEN SLIMME REGELAFSLUITER<br />
REGELT ALLES ZELF’<br />
Belparts, opgericht in 1987 en van origine leverancier van veldapparatuur voor klimaatsystemen, heeft zich in haar jongste jaren getransformeerd<br />
tot fabrikant. Het bedrijf heeft een niet-aflatende nieuwsgierigheid naar hoe zaken beter, energiezuiniger en comfortabeler geregeld<br />
kunnen worden. Het was ook dat streven dat er uiteindelijk toe leidde dat Belparts startte met het zelf ontwikkelen en produceren van een<br />
gepatenteerde, intelligente regelafsluiter. “Als we hadden vastgehouden aan het conventionele denken, dan hadden we nooit de groei van de<br />
afgelopen jaren kunnen realiseren”, vertelt directeur Jan Ulens.<br />
Tekst en beeld Belparts<br />
“Als we hadden vastgehouden aan het conventionele denken, dan hadden we nooit de groei van de afgelopen jaren kunnen realiseren.”<br />
68 | INSTALLATIEENBOUW.NL
‘De installatie is waterzijdig volledig in balans,<br />
zowel in vollast als in deellast’<br />
Met de dynamx regelafsluiters heb je optimale controle over afgiftesystemen<br />
zoals ventilatorconvectoren, klimaatplafonds en vloerverwarming.<br />
Met de dynamx APP is de installatie en juiste<br />
ingebruikname van uw hydraulische systemen een<br />
fluitje van een cent.<br />
Met haar Dynamic Flow Networking concept introduceerde<br />
Belparts als eerste producent ter wereld<br />
een nieuwe en innovatieve methode voor comfortregeling<br />
en energiebeheer in gebouwen. “Het<br />
concept betreft niet sec een nieuwe regelafsluiter,<br />
maar omvat een geheel vernieuwd denkconcept”,<br />
vertelt Ulens. “In de visie van Belparts is de zelfdenkende<br />
regelafsluiter de toekomst. We werken in een<br />
niche van een niche. In dat beperkte veld zijn we<br />
altijd op zoek geweest naar of en hoe het ergens<br />
nóg beter kon. Vanuit dat perspectief hebben we<br />
gemerkt dat er behoefte is aan slimmere producten.<br />
Als je op die manier redeneert, komt de innovatie<br />
vanzelf. De dynamx-regelafsluiters zijn simpel<br />
gezegd gebaseerd op een regelafsluiter met een<br />
debietmeting en -regeling. Dat brengt vele voordelen<br />
met zich mee. Bijvoorbeeld dat waterzijdig<br />
inregelen tot het verleden behoort. Indien gewenst<br />
kan deze intelligente regelafsluiter ook de ruimtetemperatuurregeling<br />
verzorgen en kan ze worden<br />
uitgerust met sensoren voor energiemonitoring.”<br />
Via de multi-protocol buscommunicatie kunnen<br />
de dynamx-regelafsluiters aan het gebouwbeheersysteem<br />
worden gekoppeld en krijgen de<br />
installateur en beheerder volledig inzicht in de<br />
status en energiestromen in de installatie. Het systeem<br />
zorgt niet alleen voor energiereductie<br />
en meer comfort voor de eindgebruiker; ook de<br />
installateur en de beheerder zien inmiddels de<br />
mogelijkheden. “<strong>Installatie</strong>s gebruiken soms veel<br />
meer energie dan wat binnen het technische ontwerp<br />
en de productspecificaties mogelijk zou kunnen<br />
zijn”, vertelt Ulens. “Vind maar eens uit waar<br />
je die energie precies verliest. Met de dynamxregelafsluiters<br />
heb je dat inzicht. Daarnaast is<br />
waterzijdig inregelen niet meer nodig. Je stelt<br />
het ontwerpdebiet in per regelafsluiter en deze<br />
regelt te allen tijde nauwkeurig het gewenste debiet.<br />
Alle regelafsluiters functioneren daarbij zelfstandig,<br />
stabiel en onafhankelijk van elkaar. De<br />
installatie is waterzijdig volledig in balans, zowel<br />
in vollast als in deellast. En dat is bijzonder.” Inregelen<br />
kost dikwijls veel tijd, weet hij. “Maar deze<br />
post valt weg als je onze technologie gebruikt. En<br />
mocht het ontwerpdebiet in de toekomst veranderen,<br />
bijvoorbeeld door gebouwaanpassingen of<br />
gebruikerswensen, dan kan dit gewoon via de buscommunicatie<br />
worden aangepast. Inmiddels hebben<br />
we vele duizenden dynamx-regelafsluiters<br />
geleverd. Het zijn niet langer alleen de ‘early<br />
adopters’ maar ook diegenen die besparingen<br />
zien vanuit de nieuwe technologieën, die onze<br />
nieuwe producten omarmen.” ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 69
TOTAALLEVERANCIER VAN ELEKTRONICA EN TECHNIEK<br />
Het nog dagelijks groeiende assortiment van Conrad Electronic<br />
omvat ruim 750.000 elektrotechnische producten, variërend van<br />
meetapparatuur en gereedschap tot computers, labvoedingen en<br />
componenten. Klanten vinden er alle bekende A-merken, maar ook<br />
de betaalbare producten van Conrads eigen merken zijn ruim vertegenwoordigd<br />
en kwalitatief hoogwaardig.<br />
Tekst Liliane Verwoolde | Beeld Conrad Electronic<br />
“We weten wat voor technische groothandels belangrijk is”, vertelt Matthijs<br />
Gaikema, hoofd Communicatie van Conrad Electronic. “Doorverkopende partijen<br />
zoals elektronicawinkels, bouwmarkten en business centra moeten hun<br />
beloftes naar klanten waarmaken. Daarom moeten zij de producten snel in<br />
huis hebben, werken met prijzen waar zij een marge bovenop kunnen zetten<br />
en erop kunnen vertrouwen dat de bestelling ook daadwerkelijk binnenkomt.<br />
Juist die factoren zijn bij Conrad Electronic goed geregeld.”<br />
Grip op uw inkoop<br />
met een GRATIS<br />
inkoopkoppeling<br />
EDI, OCI of smart procurement<br />
Eenvoudig koppelen aan uw ERP<br />
Volledig geautomatiseerd<br />
Bespaar tijd en geld<br />
Daarnaast biedt Conrad Electronic haar klanten verschillende diensten, waarvan<br />
‘inkoopkoppelingen’ er één is. Klanten kunnen hun eigen inkoopsysteem<br />
gratis aan het systeem van Conrad Electronic koppelen, waardoor zij sneller<br />
en efficiënter kunnen inkopen. “Onze klanten waarderen deze service”, vertelt<br />
Gaikema. “Veel klanten maken er gebruik van en het aantal neemt nog steeds<br />
toe. De klant heeft goed zicht op zijn bestellingen, waarvoor automatisch de<br />
afgesproken prijzen worden gehanteerd.”<br />
Naast technische groothandels levert Conrad Electronic onder meer aan de<br />
industrie en onderwijsinstellingen. ❚<br />
conrad.nl<br />
+31 (0)88 - 42 85 490<br />
Techniek<br />
begint hier<br />
Ga voor meer informatie naar:<br />
www.conrad.nl/inkoopoplossingen<br />
Druk- en zetfouten onder voorbehoud. Conrad Electronic Benelux BV Postbus 22 7570 AA Oldenzaal<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 71
Een écht brandveilige woning draait om meer dan alleen kwalitatieve producten. Hoe goed een melder ook is, hij verliest zijn veiligheidsfunctie<br />
wanneer hij niet goed wordt geïnstalleerd en onderhouden. Zelfs een kleine fout in het monteren of installeren van een melder kan een fatale<br />
afloop voor de bewoners betekenen.<br />
Tekst Hemmink | Beeld Hemmink<br />
Je wilt erop kunnen vertrouwen dat een rookmelder<br />
altijd goed werkt en bewoners tijdig<br />
alarmeert. Kwaliteit is daarom vereist en zit<br />
helemaal in het DNA van de Ierse fabrikant Ei<br />
Electronics. Met de kennis en het advies van<br />
Hemmink staat dit garant voor de beste en zorgeloze<br />
brandveiligheid.<br />
Betrouwbare kwaliteit<br />
Brandveiligheid begint al bij de ontwikkeling<br />
en productie van de melder. Melders van Ei<br />
Electronics hebben een slim ontwerp, zijn uitgebreid<br />
getest en voldoen aan hoge kwaliteitseisen.<br />
Ei Electronics gaat hierin verder dan alleen<br />
het voldoen aan de norm: elke individuele<br />
melder die de fabriek verlaat, is tot drie keer toe<br />
getest. Want als het om brandveiligheid gaat,<br />
wil je zeker weten dat de melder zijn werk doet<br />
op het juiste moment.<br />
Het belang van een juiste installatie<br />
Wil je brandveiligheid bieden, dan is een juiste<br />
installatie noodzakelijk. Wanneer een melder<br />
niet goed wordt geïnstalleerd en onderhouden,<br />
heeft kwaliteit geen inhoud. Een kleine fout in<br />
het monteren of installeren van een melder kan<br />
grote gevolgen voor de bewoners hebben.<br />
Kennis, de basis voor<br />
échte brandveiligheid<br />
Om installateurs en onderhoudsmedewerkers te<br />
ondersteunen, verzorgt Hemmink product- en<br />
installatietrainingen. Zo weet je zeker dat iedereen<br />
op één lijn zit als het gaat om installatie<br />
conform projectafspraken, NEN-normeringen<br />
en het omgaan met uitzonderingen.<br />
72 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Projectering, een handig hulpmiddel<br />
Niet alleen de juiste technische oplossing conform<br />
de geldende wetgeving en normen is belangrijk,<br />
maar ook de uitvoering van het project. Hemmink<br />
maakt een projectering die je kunt gebruiken<br />
tijdens de installatie of als hulpmiddel bij de<br />
verantwoording aan derden, zoals de aannemer,<br />
woningcorporatie, brandweer of gemeente.<br />
Melders uitlezen met AudioLINK<br />
Als installateur wil je graag weten wanneer een<br />
rook- of koolmonoxidemelder voor het laatst in<br />
alarm is gegaan, welke waardes er bij een alarm<br />
van een koolmonoxidemelder zijn gemeten en<br />
of er gedurende langere tijd een ‘achtergrondniveau’<br />
van koolmonoxide geweest is. Maar ook<br />
hoe het batterijniveau van de melder is. Vaak is<br />
dit lastig om te zien.<br />
Ei Electronics biedt hiervoor dé oplossing met AudioLINK.<br />
In combinatie met de gratis AudioLINK<br />
app is deze informatie snel en eenvoudig uit te lezen.<br />
Dit bespaart je tijd, geld en extra onderzoek.<br />
Uit de praktijk: Breman Woningbeheer<br />
en Woonplus Schiedam<br />
In 2018 is Woonplus Schiedam samen met Breman<br />
Woningbeheer (Team Veilig Wonen) het project<br />
‘Veilig Wonen Schiedam’ gestart. Alle 12.000<br />
woningen van Woonplus in Schiedam werden<br />
voorzien van rook- en koolmonoxidemelders van<br />
Ei Electronics met AudioLINK-functie. Het Team<br />
Veilig Wonen van Breman kan met de AudioLINK<br />
functie in deze melders alle woningen zorgvuldig<br />
monitoren en bewoners zonodig instrueren. Dit alles<br />
om de woningen in de toekomst nóg veiliger te<br />
maken. De melders van Ei Electronics vergemakkelijken<br />
het werk van Team Veilig Wonen aanzienlijk.<br />
Slim onderhoud<br />
De nieuwste rook- en koolmonoxidemelders van<br />
Ei Electronics uit de Ei3000-serie combineren<br />
de beste brandveiligheid met slim onderhoud.<br />
Alle sensordata van de melders worden bewaard.<br />
De melders zijn lokaal (AudioLINK) en<br />
via de Cloud (SmartLINK) uit te lezen waardoor<br />
slimmer onderhoud mogelijk is. Ook zijn alle<br />
melders uit de serie voorzien van stofcompensatie.<br />
De bewoner hoeft slechts 1x per 3 jaar<br />
de melder uit te zuigen. De 3000-serie is met<br />
zes verschillende melders toepasbaar in iedere<br />
situatie.<br />
Over Ei Electronics en Hemmink<br />
Veiligheid is een vak. Daarom streeft Ei Electronics<br />
samen met Hemmink naar een hoger<br />
niveau van brandveiligheid in Nederland. Hemmink<br />
kijkt niet alleen naar de producten, maar<br />
naar alle aspecten die zorgen voor brandveiligheid.<br />
Want neem je niet alle risico’s mee in je<br />
aanpak om brandveilig wonen te realiseren,<br />
dan creëer je schijnveiligheid. En schijnveiligheid,<br />
dát is het nieuwe gevaar. ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 73
Gebouwbeheer<br />
NIEUWSTE INNOVATIES INZAKE DEURCOMMUNICATIE<br />
STELLEN GEBRUIKSGEMAK VOOROP<br />
De vraag naar intelligente technologieën die gebruikerscomfort garanderen en tijd helpen besparen, groeit dag na da dag. Oplossingen die<br />
helpen ontzorgen en het leven eenvoudig helpen organiseren, zijn “hot”. Siedle, specialist in gebouwencommunicatie, houdt daar rekening mee<br />
bij het ontwerpen van deurcommunicatiesystemen van vandaag en morgen.<br />
Tekst Filip Van der Elst | Beeld Siedle<br />
Siedle Axiom zet in op gebouwencommunicatie in haar zuiverste vorm. (Beeld: Det Goeckeritz)<br />
74 | INSTALLATIEENBOUW.NL
Gebouwbeheer<br />
‘We hebben in de eerste plaats een<br />
toepassing willen creëren die toegankelijk<br />
is voor iedereen’<br />
Siedle Compact is opgewaardeerd dankzij de hoogwaardige<br />
behuizing van massief geborsteld edelstaal. De<br />
behuizingskleur is nu ambergrijs.<br />
Belt er iemand aan, dan kies je eerst of je de oproep al dan niet aanneemt. Vervolgens beslis je of je de<br />
bezoeker binnenlaat of niet.’<br />
Zo lanceerde Siedle het hypermoderne Siedle Axiom,<br />
evenals een vernieuwde versie van het bekende<br />
Siedle Compact. Deze deurcommunicatiesystemen<br />
blinken uit inzake vorm en gebruiksgemak<br />
en laten toe om extra comfort te bieden, zodat<br />
we meer tijd overhouden voor belangrijker zaken.<br />
Siedle Axiom<br />
Siedle Axiom is de laatste innovatie van Siedle en<br />
zet in op gebouwencommunicatie in haar zuiverste<br />
vorm. Dit toestel biedt heel wat mogelijkheden,<br />
gaande van deurcommunicatie en telefonie tot<br />
huisautomatisering en camerabewaking. Zo wordt<br />
het mogelijk om oproepen aan de deur vanop het<br />
terras te beantwoorden en de lichtsfeer in huis of verwarming<br />
in huis te bedienen. En dat terwijl het gebruiksgemak<br />
verzekerd blijft, zegt Wim Brusselaers,<br />
General Manager van Siedle Benelux. “We hebben<br />
in de eerste plaats een toepassing willen creëren die<br />
toegankelijk is voor iedereen. Geen ingewikkeld systeem,<br />
maar een gemakkelijk te bedienen toestel dat<br />
je rechtstreeks aansluit op het thuisnetwerk.”<br />
Axiom is te bedienen via het touchscreen van het<br />
paneel zelf, via de mobiele handset of via de Siedle-app<br />
op de smartphone of tablet. “Welke optie<br />
je ook kiest, betekenisvolle symbolen verstrekken<br />
duidelijke informatie over de actuele status en<br />
de selecteerbare bedieningsopties”, aldus Brusselaers.<br />
Als er iemand voor de deur staat, krijgt<br />
de gebruiker daar meteen een melding van op<br />
het beeldscherm, of een pushbericht via de app.<br />
In een oogwenk zie je wie er zich bij je thuis aanmeldt,<br />
ook als je zelf niet aanwezig bent. Wim<br />
Brusselaers: “Belt er iemand aan, dan kies je eerst<br />
of je de oproep al dan niet aanneemt. Vervolgens<br />
beslis je of je de bezoeker binnenlaat of niet.<br />
Vooral dat laatste is een belangrijk verschil ten<br />
opzichte van veel andere systemen. Je krijgt op<br />
afstand de volledige controle over je deur.”<br />
Siedle Axiom is verkrijgbaar als vrijstaand paneel en<br />
voor wandmontage. Dankzij de versie voor de muur<br />
zijn de vele communicatiemogelijkheden altijd gemakkelijk<br />
toegankelijk en staan ze nooit in de weg.<br />
Nieuwe look voor Siedle Compact<br />
Siedle Compact maakt al langer deel uit van het<br />
gamma van Siedle en is nu in een nieuw jasje<br />
gestoken. De deurluidspreker is opgewaardeerd<br />
dankzij de hoogwaardige behuizing van massief<br />
geborsteld edelstaal. De behuizingskleur is nu<br />
ambergrijs. Daarnaast blinkt Siedle Compact nog<br />
steeds uit dankzij de bewezen technologie, de<br />
compacte afmetingen en de eenvoudige installatie<br />
op de muur.<br />
Ook Android wordt nu ondersteund<br />
Siedle zet bovendien een nieuwe stap in het<br />
digitale tijdperk. Tot voor kort was de mobiele<br />
deurcommunicatie op Siedle-niveau enkel mogelijk<br />
via iOS-apparaten. Sinds eind september<br />
kunnen ook Android-gebruikers de Siedle-app<br />
gebruiken. De app garandeert veilige en comfortabele<br />
deurcommunicatie via een WLAN- of<br />
mobiele verbinding. De kosteloze verbinding<br />
wordt gemaakt via de Smart Gateway of de<br />
Smart Gateway professional. ❚<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 75
Optimale BIM-ondersteuning<br />
voor stabiel montagesysteem<br />
Het veelzijdige Big Foot Systems heeft al uitgebreid zijn meerwaarde bewezen voor het stabiel en veilig bevestigen van zware units als<br />
luchtbehandelingsgroepen op bijvoorbeeld platte daken. Als verdeler van Big Foot Systems voorziet Linum Europe ook in intensieve ondersteuning,<br />
bijvoorbeeld om een maatwerksysteem te realiseren. Bovendien is ook het gebruik van BIM geen enkel probleem, dankzij een<br />
uitgebreide objectendatabank.<br />
Tekst Filip Van der Elst | Beeld Linum Europe<br />
Linum Europe werpt zich op als servicepartner met<br />
betrekking tot o.a. windbelasting, gedetailleerde<br />
drukberekeningen en technisch advies rond<br />
constructies naargelang het daktype.<br />
rond constructies al naar gelang het daktype.<br />
Dankzij de kant-en-klare pakketten vormt ook de<br />
montage geen problemen.<br />
Door gebruik te maken van Big Foot Systems hoeft er nooit in het dakoppervlak geboord te worden om de<br />
units te bevestigen.<br />
Big Foot Systems staat synoniem voor stevige,<br />
multifunctionele sokkels. Op deze structuren<br />
kunnen diverse technische groepen zoals buitenunits<br />
en luchtbehandelingsgroepen eenvoudig<br />
en flexibel gemonteerd worden. De montage van<br />
Big Foot Systems is zowel mogelijk op industriële<br />
platte daken als op de begane vloer. Het veelzijdige<br />
aanbod biedt oplossingen voor een brede<br />
range aan toepassingen.<br />
Door gebruik te maken van Big Foot Systems<br />
hoeft er nooit in het dakoppervlak geboord te<br />
worden om de units te bevestigen. Er is dus geen<br />
kans op penetratie in of verzwakking van de<br />
dakstructuur. Het lichte gewicht en de flexibele<br />
hanteerbaarheid van de Big Foot Systems sup-<br />
ports maakt het werk ook voor de monteurs eenvoudig.<br />
Een ander voordeel is dat de luchtgroep<br />
volledig los van het dak staat en dat technici<br />
de luchtgroep ook vanaf de onderkant kunnen<br />
bereiken. Big Foot Systems levert ook walkways<br />
waarmee een veilige toegang op het dak gegarandeerd<br />
wordt. Louvreschermen zorgen voor<br />
een adequate bescherming van de units of groepen,<br />
evenals voor geluidsdemping.<br />
Linum Europe, de exclusieve verdeler van Big<br />
Foot Systems, gaat er prat op een uitstekende<br />
service te kunnen bieden aan de HVAC-installateur.<br />
Het bedrijf werpt zich op als servicepartner<br />
met betrekking tot o.a. windbelasting, gedetailleerde<br />
drukberekeningen en technisch advies<br />
Online BIM-modellen<br />
Aangezien BIM steeds meer zijn weg vindt naar<br />
de bouwprofessionals, is ook voor het gebruik van<br />
Big Foot Systems optimale BIM-ondersteuning<br />
voorzien. Zo stelt de fabrikant heel wat BIM-modellen<br />
ter beschikking van de voorschrijver. Deze<br />
zijn terug te vinden op de website van Big Foot<br />
Systems. Natuurlijk biedt Linum Europe hierbij de<br />
nodige ondersteuning. In-house specialisten van<br />
het bedrijf assisteren klanten met het berekenen<br />
van maatwerksystemen. Dat proces begint doorgaans<br />
met een eenvoudig invulformulier. Hierop<br />
worden verschillende parameters ingevuld, zoals<br />
gewicht, lengte, breedte, hoogte, werkruimte tussen<br />
de units en frequentie. Ook de hoogte van<br />
het frame en informatie over het dak (zoals het<br />
type dakbedekking en de hellingsgraad) kunnen<br />
worden aangegeven. Op basis van dit document<br />
gebeurt de verdere studie en wordt in een latere<br />
fase een montageplan uitgewerkt. ❚<br />
76 | INSTALLATIEENBOUW.NL
INSTALLATIE&BOUW<br />
INSTALLATIEPARTNERS<br />
VANAF € 595 PER JAAR WETEN UW KLANTEN OOK WAT U DOET!<br />
<strong>Installatie</strong>partners biedt<br />
de lezer een compleet<br />
overzicht van de meest<br />
gerenommeerde fabrikanten<br />
en leveranciers in de sector.<br />
Zowel in het tijdschrift als op de website,<br />
treft u een overzicht van de meest<br />
gerenommeerde fabrikanten<br />
en leveranciers.<br />
Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong>?<br />
Bel of mail voor meer informatie met Sander van Hout: +31 495 45 00 95 – s.vanhout@louwersmediagroep.nl<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL<br />
HET MEEST COMPLETE OVERZICHT VAN LEVERANCIERS AAN DE GEHELE SECTOR<br />
Op de website van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong> is bedrijfsinformatie<br />
van onze partners doeltreffend en efficiënt te vinden.<br />
Banners en bedrijfsprofielen zijn gekoppeld aan redactionele artikelen,<br />
zo wordt optimale vindbaarheid van installatiepartners door Google<br />
gegarandeerd. Vanuit het tijdschrift is alle informatie over de<br />
installatiepartners direct beschikbaar, door de QR code te gebruiken.<br />
Bent u geïnteresseerd om ook partner te worden van <strong>Installatie</strong> & <strong>Bouw</strong>?<br />
Bel of mail voor meer informatie met Sander van Hout: +31 495 45 00 95 – s.vanhout@louwersmediagroep.nl
INSTALLATIEPARTNERS<br />
Voor uitgebreide informatie over<br />
de installatiepartners, scan deze QR code<br />
met uw smartphone<br />
installatieenbouw.nl/bedrijf<br />
AIR SPIRALO®<br />
KENNEMER SPIRALO BV<br />
Lagedijkerweg 15<br />
1742 NB SCHAGEN<br />
BETTINK REGELTECHNIEK<br />
Jacob Catsstraat 48<br />
3771 GL BARNEVELD<br />
T +31 342 70 10 64<br />
E info@bettinkregeltechniek.nl<br />
BRCONTROLS PRODUCTS BV<br />
Telfordstraat 47<br />
CENTERCON<br />
Leverancier van o.a. LG<br />
Kiotoweg 60<br />
3047 BG ROTTERDAM<br />
T +31 10 258 11 20<br />
T +31 224 21 00 62<br />
E verkoop@airspiralo.com<br />
W www.airspiralo.com<br />
W www.bettinkregeltechniek.nl<br />
8013 RL ZWOLLE<br />
T +31 38 460 42 40<br />
F +31 10 458 47 48<br />
E sales@centercon.nl<br />
W www.centercon.nl<br />
F +31 38 355 66 33<br />
E<br />
info@brcontrols.com<br />
ALKLIMA BV<br />
Postbus 1176<br />
3350 CD PAPENDRECHT<br />
T +31 78 615 00 00<br />
E info@alklima.nl<br />
BEVER INNOVATIONS<br />
Industrieweg 32<br />
4301 RS ZIERIKZEE<br />
T +31 111 45 32 32<br />
E mvc@beverinnovations.com<br />
W www.beverinnovations.com<br />
W www.brcontrols.com<br />
BUSBAR SYSTEMS BENELUX<br />
CIAT NEDERLAND<br />
Annie M.G. Schmidtweg 229<br />
1321 NA ALMERE<br />
T +31 36 533 25 87<br />
F +31 36 533 25 97<br />
E info@ciat.nl<br />
W www.ciat.nl<br />
W www.alklima.nl<br />
Oorgat 82<br />
1135 CT EDAM<br />
ATTEMA BV<br />
Schelluinsestraat 1<br />
42<strong>03</strong> NJ GORINCHEM<br />
T +31 183 650650<br />
E info@attema.com<br />
BIS BV<br />
Rietdekkerstraat 14<br />
2984 BM RIDDERKERK<br />
T +31 180 48 67 77<br />
E info@bis.nl<br />
W www.bis.nl<br />
T +31 299 37 15 57<br />
E busbar@busbar.nl<br />
W www.busbar.nl<br />
CONPRO CONDENSOR<br />
BESCHERMING B.V.<br />
Bunsenstraat 90<br />
3316 GC DORDRECHT<br />
T +31 78 621 38 51<br />
F +31 78 616 88 74<br />
W www.attema.com<br />
E<br />
info@conpro.nl<br />
CALEFFI INTERNATIONAL N.V.<br />
W www.conpro.nl<br />
Postbus 1<strong>03</strong>57<br />
BELIMO SERVOMOTOREN B.V.<br />
Riezebosweg 5<br />
NL-8171 MG Vaassen<br />
T +31 578 576 836<br />
E info@belimo.nl<br />
BRAGO LUCHTTECHNIEK<br />
De Amert 424<br />
5462 GH VEGHEL<br />
T +31 413 36 90 00<br />
F +31 413 36 93 00<br />
E info@brago.nl<br />
6000 CJ WEERT<br />
T +31 495 54 77 33<br />
F +31 495 54 84 02<br />
E info.nl@caleffi.com<br />
COOLWORLD NEDERLAND B.V.<br />
Duikerweg 34<br />
5145 NV Waalwijk<br />
T +31 416 68 80 88<br />
T +31 800 266 50 00<br />
E sales@coolworld.nl<br />
W www.belimo.nl<br />
W www.brago.nl<br />
W www.caleffi.com/nederland/nl<br />
W www.coolworld-rentals.nl<br />
78 | INSTALLATIEENBOUW.NL
INSTALLATIEPARTNERS<br />
Voor uitgebreide informatie over<br />
de installatiepartners, scan deze QR code<br />
met uw smartphone<br />
installatieenbouw.nl/bedrijf<br />
ETHERMA BENELUX BV<br />
COOLWORLD RENTALS B.V.<br />
DIRECT SIGNS<br />
Robijnstraat 6<br />
Duikerweg 34<br />
Prinsengracht 530 H<br />
7554 TB HENGELO<br />
ICS COOL ENERGY BV<br />
5140 AH WAALWIJK<br />
1017 KJ AMSTERDAM<br />
T +31 88 889 88 00<br />
Rotschotseweg 2<br />
T +31 416 68 80 88<br />
T +31 20 80 84 766<br />
F +31 88 889 88 01<br />
5271 WX SINT-MICHIELSGESTEL<br />
T 0800 266 50 00<br />
E<br />
info@directsigns.nl<br />
E<br />
info@etherma.nl<br />
T + 31 88 258 25 80<br />
E<br />
sales@coolworld.nl<br />
W www.directsigns.nl<br />
W www.etherma.nl<br />
F +31 88 258 25 88<br />
W www.coolworld-rentals.com<br />
E<br />
info@icscoolenergy.com<br />
W www.icscoolenergy.com<br />
COX GEELEN<br />
Postbus 6<br />
6245 ZG EIJSDEN<br />
T + 31 43 40 99 500<br />
E info@coxgeelen.nl<br />
W www.coxgeelen.nl<br />
ELCO HEATING SOLUTIONS<br />
Hamstraat 76<br />
6565 AG KERKRADE<br />
T +31 45 751 86 00<br />
F +31 45 566 99 35<br />
E heatingsolutions@nl.elco.net<br />
W www.elco.net<br />
FOREHAND<br />
Driemanssteeweg 174<br />
3084 CB ROTTERDAM<br />
T +31 10 240 41 21<br />
E info@forehand.nl<br />
W www.forehand.nl<br />
ISOLECTRA BV<br />
Postbus 444<br />
2900 AK CAPELLE AAN DEN IJSSEL<br />
T +31 10 28 55 24 44<br />
E<br />
info@isolectra.nl<br />
W www.isolectra.nl<br />
DAIKIN AIRCONDITIONING<br />
NETHERLANDS B.V.<br />
Postbus 8585<br />
3009 AN ROTTERDAM<br />
T +31 88 324 54 75<br />
F +31 88 324 54 69<br />
E info@daikin.nl<br />
W www.daikin.nl<br />
ELEKTRO INTERNATIONAAL<br />
Postbus 134<br />
3440 AC WOERDEN<br />
T +31 348 42 05 40<br />
E Info@ei-woerden.nl<br />
W www.ei-woerden.nl<br />
HAGER ELECTRO B.V.<br />
Larenweg 36<br />
5234 KA s-HERTOGENBOSCH<br />
T +31 73 642 85 84<br />
E info@hager.nl<br />
W www.hager.nl<br />
KLEMKO TECHNIEK BV<br />
Nieuwegracht 26<br />
3763 LB SOEST<br />
T +31 88 002 33 00<br />
E info@klemko.nl<br />
W www.klemko.nl<br />
DELABIE BENELUX<br />
ELINEX POWER SOLUTIONS<br />
HOMIJ TECHNISCHE INSTALLATIES<br />
KLIMAATGROEP HOLLAND BV<br />
Kommenstraat 20<br />
Wolweverstraat 15<br />
Amerikastraat 5<br />
Postbus 5233<br />
B-1070 BRUSSEL<br />
2984 CE RIDDERKERK<br />
6014 CE ITTERVOORT<br />
9700 GE GRONINGEN<br />
T +32 25 20 16 76<br />
T +31 180 41 57 11<br />
T +31 475 56 81 17<br />
T +31 50 547 04 00<br />
E<br />
info@delabiebenelux.com<br />
E<br />
info@elinex.com<br />
E<br />
info@homij.nl<br />
E<br />
info@klimaatgroepholland.nl<br />
W www.delabiebenelux.com<br />
W www.elinex.com<br />
W www.homij.nl<br />
W www.klimaatgroepholland.nl<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 79
INSTALLATIEPARTNERS<br />
Voor uitgebreide informatie over<br />
de installatiepartners, scan deze QR code<br />
met uw smartphone<br />
installatieenbouw.nl/bedrijf<br />
KOREX BENELUX BV<br />
Tjalk 13B<br />
2411 NZ BODEGRAVEN<br />
T +31 172 61 17 19<br />
F +31 172 61 79 27<br />
E info@korexbenelux.com<br />
W www.korexbenelux.com<br />
PLIEGER<br />
Postbus 10<br />
5301 KK Zaltbommel<br />
T + 31 418 68 25 02<br />
E Info@plieger.nl<br />
W www.plieger.nl<br />
ROBATHERM<br />
Platinastraat 63<br />
8211 AR LELYSTAD<br />
T +31 320 28 11 66<br />
F +31 320 28 12 34<br />
E raimond.taal@robatherm.nl<br />
W 4:24 pm www.robatherm.nl<br />
| March 18th, 2018<br />
SIEDLE NEDERLAND B.V.<br />
De Molen 19<br />
3994 DA HOUTEN<br />
T +31 30 233 05 00<br />
E info@siedle.nl<br />
W www.siedle.nl<br />
Front door<br />
Ring tone on/off<br />
RENSON<br />
KUIJPERS<br />
Postbus 121<br />
5700 AC HELMOND<br />
T +31 492 57 86 00<br />
E info@kuijpers.nl<br />
W www.kuijpers.nl<br />
SUNPROTECTION SCREENS NV<br />
Kalkhoevestraat 45<br />
B-8790 WAREGEM<br />
T +32 56 62 65 00<br />
F +32 56 62 65 09<br />
E info@renson.be<br />
W www.renson.eu<br />
Light<br />
Telephone<br />
S&P HOLLAND<br />
Weidehek 50<br />
4824 AS BREDA<br />
T +31 76 543 34 50<br />
E info-holland@solerpalau.com<br />
W www.solerpalau.nl<br />
SINIAT B.V.<br />
Postbus 45<br />
9930 AA DELFZIJL<br />
T +31 596 64 93 00<br />
F +31 596 61 71 88<br />
E info@siniat.nl<br />
W www.siniat.nl<br />
LINUM EUROPE BV<br />
Oosterparkweg 35 H<br />
2985 SX RIDDERKERK<br />
T +31 180 46 35 88<br />
E info-nl@linum.eu<br />
W www.linum.eu<br />
MIDEA NEDERLAND<br />
Dragonder 7<br />
5554 GM VALKENSWAARD<br />
T +31 40 208 21 80<br />
E info@midea-nederland.nl<br />
W www.midea-nederland.nl<br />
MVCOMFORT<br />
EXPERTS IN DATACONTROL<br />
MVCOMFORT<br />
Paxtonstraat 17<br />
8013 RP ZWOLLE<br />
T +31 38 355 66 40<br />
F +31 38 355 66 33<br />
E info@mvcomfort.nl<br />
W www.mvcomfort.nl<br />
REVEB<br />
INDUSTRIAL LIGHTING SOLUTIONS<br />
Industrieweg 32<br />
4301 RS ZIERIKZEE<br />
T +31 111 45 07 76<br />
F +31 111 40 60 19<br />
E<br />
info@revb.eu<br />
W www.reveb.eu Deurcommunicatie, telefonie en<br />
gebouwenautomatisering voor bijzondere eisen:<br />
markant in Design, gemakkelijk in de montage<br />
en slim in de aansluiting.<br />
RIPRO LUCHTTECHNIEK<br />
Het Vossenland 1<br />
7984 NK DIEVERBRUG<br />
T +31 521 78 50 84<br />
E<br />
Siedle Axiom<br />
Intelligent<br />
Interior.<br />
axiom.siedle.com<br />
info@riproluchttechniek.nl<br />
W www.luchttechniek.nl<br />
SAUTER BUILDING CONTROL<br />
NEDERLAND B.V.<br />
Postbus 20613<br />
1001 NP AMSTERDAM<br />
T +31 20 587 67 00<br />
E<br />
info@sauter.nl<br />
W www.sauter.nl<br />
SCHILT AIRCONDITIONING BV<br />
SCHILT LUCHTKANALEN BV<br />
SCHILT LUCHTTECHNIEK BV<br />
Postbus 3<br />
4230 BA MEERKERK<br />
Energieweg 29<br />
4231 DJ MEERKERK<br />
T +31 183 35 25 44<br />
E<br />
info@schilt-meerkerk.nl<br />
W www.schilt-meerkerk.nl<br />
SMITSAIR<br />
Postbus 41<br />
1420 AA UITHOORN<br />
T +31 297 56 44 55<br />
F +31 297 56 92 96<br />
E verkoop@smitsair.nl<br />
W www.smitsair.nl<br />
STABIPLAN<br />
Postbus 128<br />
2410 AC BODEGRAVEN<br />
T +31 172 65 02 65<br />
E info@stabiplan.nl<br />
W www.stabiplan.nl<br />
80 | INSTALLATIEENBOUW.NL
INSTALLATIEPARTNERS<br />
Voor uitgebreide informatie over<br />
de installatiepartners, scan deze QR code<br />
met uw smartphone<br />
installatieenbouw.nl/bedrijf<br />
SYSTEMAIR BV<br />
Van Leeuwenhoekstraat 2<br />
3846 CB Harderwijk<br />
T + 31 341 43 91 00<br />
Zanddonkweg 7a<br />
5144 NX Waalwijk<br />
T +31 416 68 55 55<br />
E info@systemair.nl<br />
W www.systemair.nl<br />
UBBINK BV<br />
Verhuellweg 9<br />
6984 AA DOESBURG<br />
T + 31 313 48 02 00<br />
E info@ubbink.nl<br />
W www.ubbink.nl<br />
VILLEROY & BOCH<br />
Computerweg 22<br />
3542 DR UTRECHT<br />
T +31 30 247 34 00<br />
F +31 30 247 34 99<br />
E<br />
info@villeroy-boch.nl<br />
W www.villeroy-boch.nl<br />
WAGO NEDERLAND BV<br />
Postbus 2070<br />
7301 DB APELDOORN<br />
T +31 55 368 35 00<br />
E info@wago.com<br />
W www.wago.com<br />
THERMONOORD BV<br />
Tolhûsleane 7<br />
8401 GA Gorredijk<br />
T +31 513 46 99 99<br />
E info@thermonoord.nl<br />
W www.thermonoord.nl<br />
UNICA INSTALLATIETECHNIEK BV<br />
Postbus 83<br />
2410 AB BODEGRAVEN<br />
T +31 172 64 41 44<br />
E info@unica.nl<br />
W www.unica.nl<br />
VINK SYSTEMEN<br />
Postbus 3119<br />
2220 CC KATWIJK<br />
T +31 71 40 98 300<br />
E<br />
info@vinksystemen.nl<br />
W www.vinksystemen.nl<br />
WESTERN AIRCONDITIONING BV<br />
De Wel 10<br />
3871 MV HOEVELAKEN<br />
T +31 33 247 78 00<br />
E info@western.nl<br />
W www.western.nl<br />
Verhuur heet- en<br />
warmwaterketels<br />
Eco Ketelservice Verhuur bv<br />
www.eco-steamandheating.com<br />
+31 (0)13 583 94 40 | info@eco-steamandheating.com<br />
INSTALLATIEENBOUW.NL | 81
Conceptontwikkeling<br />
24/7 bestelgemak<br />
Engineering<br />
Projectbegeleiding<br />
5 jaar systeemgarantie<br />
Training<br />
Totaal in klimaatoplossingen<br />
Voor een compleet assortiment in koude- en klimaattechniek bent<br />
u bij Centercon aan het juiste adres. Maar Centercon gaat verder!<br />
Wij bieden intensieve projectbegeleiding en denken met u mee<br />
over het ontwerp en de selectie. Naast het productassortiment<br />
van LG Climate Solutions biedt Centercon een ruime selectie<br />
aanvullende producten.<br />
www.centercon.nl | 010 258 11 21 | salesairco@centercon.nl
VOLLEDIG OP MIJ<br />
AFGESTEMD BETEKENT<br />
VOOR MIJ: VOOR<br />
ELKE VRAAG EEN<br />
PASSENDE OPLOSSING<br />
BIEDEN<br />
Naast een behaaglijk klimaat door de meest<br />
innovatieve technologie is ook het<br />
gebruiksgemak van de luchtbehandelings-<br />
kasten van groot belang. De HR-WTW units uit de<br />
Compact klasse van WOLF worden standaard<br />
voorzien van een intuïtief bedieningspaneel,<br />
een regeling die compatibel is met de<br />
meest courante communicatiesystemen en een<br />
plug & play.<br />
Van 1.000 tot 20.000 m3/h: De Compact<br />
klasse van WOLF komt vooraf bekabeld<br />
geleverd voor een snelle en ongecompliceerde<br />
inbedrijfstelling. WOLF garandeert daarmee<br />
een vlotte en correcte installatie<br />
op de meest uitdagende locaties.<br />
Voor meer info: NL.WOLF.EU
By your side<br />
from concept to completion<br />
Een gezond binnenklimaat is een van de grootste<br />
uitdagingen bij energieneutraal bouwen. Met onze<br />
kennis en ervaring zijn we in staat om ook voor de<br />
meest complexe klimaattechnische systemen een<br />
eenvoudige, effectieve systeemoplossing te bieden.<br />
Systemair is fabrikant en leverancier van het meest complete én<br />
meest flexibele assortiment in ventilatie en klimaatbeheersing.<br />
Vanuit gezamenlijk vertrouwen staan we u graag terzijde zodat we<br />
voor iedere specifieke situatie het gewenste binnenklimaat creëren.<br />
Van concept tot realisatie.<br />
Systemair B.V.<br />
Harderwijk · Tel: <strong>03</strong>41 - 439 100<br />
Waalwijk · Tel: 0416 - 685 555<br />
www.systemair.nl