Beroepsrisico's in nagelstudio's - 06.2019

2019 - juni
Afgiftekantoor 3000 Leuven 1
Maandelijks
Verschijnt niet in juli en augustus
PB-PP B-02111
BELGIE(N) - BELGIQUE
P-309472
Magazine over welzijn op het werk
Ernstige ongevallen in Sevesobedrijven
‘Saoirse2013/Shutterstock'
Explosieveiligheid
Mazelen in opmars

Inhoud
preventFocus is een uitgave van Prevent en
verschijnt 10 maal per jaar. Er bestaat ook een
Franstalige uitgave. preventFocus verschijnt niet in
juli en augustus.
Medewerkers aan dit nummer
E. Y. Kempeneers, S. Minten,
W. Van Hooste, J. Van Peteghem
Eindredactie
L. De Greef, N. Polspoel
Tel +32 16 910 910 - Fax +32 16 910 901
editor@prevent.be
De redactie streeft naar betrouwbaarheid van de
gepubliceerde informatie, waarvoor ze echter niet
aansprakelijk kan worden gesteld.
Tenzij anders aangeduid zijn foto’s illustratief en
niet noodzakelijk goede voorbeelden.
Advertenties
Tel +32 16 910 910 - Fax +32 16 910 901
customer@prevent.be
Abonnementen
Tel +32 16 910 910 - Fax +32 16 910 901
customer@prevent.be
© Copyright, alle rechten voorbehouden,
Prevent. Niets uit deze uitgave mag gepubliceerd
of gekopieerd worden zonder uitdrukkelijke
toestemming van Prevent.
‘Sfio Cracho/Shutterstock'
Leren uit ongevallen
4 Ernstige ongevallen in Sevesobedrijven
Focus
7 Explosieveiligheid
Actualiteit
14 Mazelen in opmars
Tools & methodes
16 De interne audit (deel IV)
Mensen en preventie
19 Beroepsrisico's in nagelstudio's
22 Technostress op het werk. En hoe dit te voor
komen
2019 juni• preventFocus
3

• Mensen en preventie
‘Vangengeim/Shutterstock’
Beroepsrisico’s in nagelstudio’s
Nagelsalons worden gekenmerkt door een mengelmoes van chemische activiteiten waarbij
nagelstudiotechnici elke dag in contact komen met meer dan 20 chemicaliën. Voor het maken
van kunstnagels worden een aantal potentieel toxische producten gebruikt, zoals kleefstoffen,
verharders, primers, nagellak, weekmakers, harsen en zuren. Dit artikel gaat dieper in op de
beroepsrisico’s die werknemers in nagelstudio’s lopen.
Productiemethodes
De eerste kunstmatige nagels werden gemaakt door het
toepassen van methylmethacrylaat (MMA) op nagels. In de
Verenigde Staten werd MMA in 1974 verboden in alle kunstmatige
nagelpreparaten door de Food and Drug Administration
(FDA). Dit vanwege het risico op allergisch huideczeem, zowel
bij de nagelstudiotechnici als bij de klanten. MMA werd daarom
vervangen door ethylmethacrylaat (EMA). Het is echter goed
gedocumenteerd dat acrylaten in het algemeen zowel huid- als
ademhalingsproblemen kunnen veroorzaken. Experimenten in
dierenlaboratoria hebben zelfs aangetoond dat EMA en MMA
een vergelijkbare toxiciteit hebben.
Ethyl-2-cyanoacrylaat is een ander acrylaat dat aanwezig is in
de gebruikte producten. Toxicologische gegevens over cyanoacrylaten
ontbreken vaak, maar ook hier werden huid- en ademhalingseffecten
gemeld.
De vier verschillende methodes voor het maken van kunstmatige
nagels zijn:
1. de acrylmethode met acrylaatmonomeren en polymeren
(acrylnagel);
2. de uv-gelmethode met fotogebonden acrylaatnagels
(gelnagel);
3. de acrylpoedermethode;
4. de resinemethode.
2019 juni• preventFocus 19

Beroepsblootstelling
De hoeveelheid producten die verbruikt wordt in nagelstudio’s,
lijkt misschien verwaarloosbaar in vergelijking met traditionele
industriële werkplekken, maar nagelstudiotechnici worden
wel dagelijks blootgesteld aan een grote verscheidenheid aan
chemische stoffen, in het bijzonder vluchtige organische stoffen
(VOS). De werknemers kunnen de chemische mengsels opnemen
via verschillende blootstellingswegen. De mengsels kunnen
giftig zijn voor verschillende orgaanstelsels. Daarnaast worden
kunstnagels aangebracht in een kleine setting, dikwijls met
slechte ventilatie. Tijdens het gebruik verdampen de agentia
in de lucht bij kamertemperatuur of worden ze door de lucht
aangevoerd. Veel voorkomende oplosmiddelen in kunstnagels
zijn aceton, tolueen en acetaten.
De bekende groep van drie toxische chemicaliën in nagelproducten,
het zogenaamde toxic trio (tolueen, dibutylftalaat (DBP)
en formaldehyde), is grondig onderzocht en bleek het meeste
risico in te houden. Helaas zijn er tal van andere chemicaliën
in nagelsalons gevonden die niet zo nauwkeurig bestudeerd
werden of evenveel aandacht gekregen hebben als dit trio. De
tabel geeft een overzicht van veelgebruikte producten in nagelstudio’s.
Tabel: Veelgebruikte producten in nagelstudio’s
Product
2-butoxyethanol of ethyleenglycolmonobutylether
Aceton
Acetonitril
Butylacetaat, ethylacetaat
Dibutylftalaat (DnBP)
Dimethylbenzylammoniumverbindingen
Ethylmethacrylaat (EMA)
Formaldehyde of methyleenglycol
Isopropylacetaat
Methacrylzuur
Methylmethacrylaat (MMA)
Tolueen
Quaternaire ammoniumverbindingen
Gebruik
Desinfectiemiddelen, schoonmakers
Nagellakverwijderaar
Nagellijmverwijderaar
Nagellak, nagellakverwijderaar,
nagellijm
Nagellak
Desinfectiemiddelen
Kunstnagels
Nagellak, nagelverharder
Nagellak, nagellakverwijderaar
Primer
Kunstnagels
Nagellak, nagellijm
Desinfectiemiddelen, schoonmakers
Omdat de natuurlijke nagels groeien, is een herbehandeling na
drie tot vijf weken noodzakelijk. Een deel van deze behandeling
impliceert het verwijderen van een aantal oude producten. Deze
taak wordt handmatig of met behulp van elektrische apparatuur
uitgevoerd. Voor de nagelstudiotechnici impliceert deze
werkprocedure een risico op daadwerkelijke blootstelling aan
nagelstof.
Gezondheidseffecten
De gezondheidseffecten van blootstelling aan organische oplosmiddelen
zijn onder andere ontvetting en irritatie van de huid,
en irritatie van de slijmvliezen en ogen. Sommige stoffen zijn
ook kankerverwekkend of hebben effecten op de voortplanting.
Bovendien kan blootstelling aan de organische oplosmiddelen
neurologische of neuropsychologische abnormaliteiten veroorzaken.
Astma
Ethylmethacrylaat (EMA) kan astma veroorzaken. Het risico op
de ontwikkeling van astma bij personen die werken met toepassing
van kunstnagels, is tussen 2,5 en 3 keer hoger dan bij
personen die dit werk nooit hebben uitgevoerd.
Eczeem
Kunstmatige nagelproducten kunnen de huid irriteren en
eczeem veroorzaken. Een allergie voor sommige chemicaliën
kan zich ontwikkelen, resulterend in roodheid, jeuk en soms ook
blaren. Om dit te voorkomen, moeten handschoenen gedragen
worden en moet een hydraterende crème gebruikt worden.
Allergisch contacteczeem wordt veroorzaakt door een chemische
stof, de sensitizer, een uitlokkende factor. Deze allergische
huidreactie kan ontstaan wanneer methacrylaten, formaldehyde
of benzoylperoxide worden gebruikt.
Ogen en slijmvliezen
Ongemakken zoals rode, branderige, waterige en jeukende ogen
kunnen optreden bij het gebruik van acrylaten en oplosmiddelen
zoals methylethylketon (MEK) of aceton.
Nefrotoxiciteit en hepatotoxiciteit
Schade aan de nieren en de lever door blootstelling aan VOS
werden gerapporteerd.
Neurotoxiciteit
Neurologische en neuropsychologische effecten (hoofdpijn, duizeligheid,
prikkelbaarheid, slaapstoornissen en misselijkheid)
werden beschreven wanneer chemicaliën zoals MEK, aceton,
tolueen, xyleen, ethylether en methacrylaten werden gebruikt.
De organische oplosmiddelen (tolueen, aceton, formaldehyde)
en (meth)acrylaten die vaak in nagelstudio’s worden gebruikt,
hebben neurotoxische eigenschappen. Bij beroepsmatige
blootstelling werden cognitieve en neurosensorische effecten
aangetoond.
20
preventFocus • 2019 juni

Ongewenste effecten op de zwangerschap
Reproductieve toxines zijn van bijzonder belang, omdat veel
van de werknemers jonge vrouwen van vruchtbare leeftijd zijn.
Het gebruik van acetonitril en glycolethers dient dus vermeden
te worden.
Kanker
Het aldehyde formaldehyde veroorzaakt kanker bij de mens
(International Agency for Research on Cancer, IARC klasse 1).
Endocriene verstoring
Sommige verbindingen zijn verstoorders van het hormonale
stelsel, de endocrine disruptors, en dit zelfs bij lage doses.
Geur(hinder)
Klanten (én werknemers) maken zich soms zorgen over de
sterke chemische geuren die worden veroorzaakt door de
potentieel schadelijke chemicaliën gebruikt in nagelproducten.
Acrylaatproducten kunnen een lage geurdrempel hebben zodat
deze geassocieerd worden met een scherpe geur. Methacrylaten
en aceton geven dampen vrij die een lage reukdrempel hebben.
Onder bepaalde omstandigheden kunnen deze geuren detecteerbaar
zijn in de salons.
Biologische agentia
Kunstnagels kunnen meerdere schadelijke bacteriën (bv. de
huidbacterie staphylococcus) en gisten (bv. candida) bevatten.
Om deze pathogenen te verwijderen, volstaat het niet om
de handen te wassen. Nagelstudiotechnici moeten zich ervan
bewust zijn dat hun eigen kunstnagels infecties kunnen overbrengen
op klanten en dat klanten infecties kunnen overbrengen
op de technicus. Schimmelinfecties kunnen optreden als de
kunstmatige nagels langer dan drie maanden blijven zitten. Dit
betekent dus dat er strikte reinigings- en desinfectieprocedures
dienen gevolgd te worden. Accidenteel contact met bloed of
bloederige vloeistoffen is mogelijk; hiervoor kan een hepatitis
B-vaccinatie soelaas bieden, zeker als in de nagelstudio ook
manicures gegeven worden. Uiteraard gelden ook alle andere
voorzorgsmaatregelen om bloedcontact te vermijden.
Ergonomie
Klachten van het bovenlichaam en van de ledematen door
belastende houdingen werden beschreven na het uitvoeren
van de vaak repetitieve taken in het salon. Een ergonomische
beoordeling van het werk van nagelstudiotechnici is onontbeerlijk.
De hoogrisicofactoren omvatten onder meer: repetitiviteit,
uitgeoefende kracht van de handbewegingen, langdurige
ongemakkelijke houdingen (zoals werken met gebogen nek), en
een korte hersteltijd tussen de sessies in bloeiende bedrijven.
Deze overbelastingsproblemen kennen we onder verschillende
benamingen en vormen van letsels, bijvoorbeeld repetitive strain
injuries (RSI) of cumulative trauma disorders (CTD), carpaletunnelsyndroom
(CTS), spierpijnen en peesklachten.
Preventiemaatregelen
Er zijn speciale werktafels in de handel, zogenaamde ventilated
work tables, die de belangrijkste engineering control-maatregel
zijn om zich te ontdoen van EMA. Daarnaast moeten alle flacons
met chemicaliën in de mate van het mogelijke gesloten gehouden
worden. Verbetering en wijziging van werkgewoontes via
opleiding is onontbeerlijk, en veiligheidsinformatiebladen van
de gebruikte nagelproducten moeten steeds ter beschikking
staan van de werknemers. Voldoende ventilatie van de
werkruimte en het gebruik van de juiste pbm zijn noodzakelijk.
De persoonlijke beschermende uitrusting kan bestaan uit handschoenen
(bij voorkeur nitril), schort, stofmasker (bij voorkeur
N95) en veiligheidsbril.
De nagel op de kop
Nagelstudiotechnici worden dag in dag uit blootgesteld aan
diverse chemische stoffen met een diversiteit aan mogelijke
gezondheidseffecten. Er moet dus steeds voldoende aandacht
besteed worden aan het dragen van diverse pbm, en er moeten
genoeg ventilatiemogelijkheden in de werkruimte zijn. Ook de
veiligheidsinformatiebladen moeten voorhanden zijn. Mogelijkerwijze
is er blootstelling aan bloed en bloederige stoffen,
waardoor vaccinatie tegen het hepatitis B-virus aanbevolen kan
worden en strikte hygiënische voorzorgen noodzakelijk zijn.
Om aandoeningen aan gewrichten, spieren, pezen en zenuwen
te voorkomen, moet er voorzien worden in een ergonomische
opstelling, en moeten – in de mate van het mogelijke – repetitieve
handelingen vermeden worden.
• Basch C, Yarborough C, Trusty S, Basch C. Use of protective gloves in nail salons
in Manhattan, New York City. J Prev Med Public Health 2016; 49: 249-51.
• Garcia E, Sharma S, Pierce M, et al. Evaluating a county-based healthy nail
salon recognition program. Am J Ind Med 2015; 58: 193-202.
• Harris-Roberts J, Bowen J, Sumner J, et al. Work-related symptoms in nail
salon technicians. Occup Med 2011; 61: 335-40.
• Henriks-Eckerman ML, Korva M. Exposure to airborne methacrylates in nail
salons. J Occup Environ Hyg 2012; 9: D146-50.
• Kiec-Swierczynska M, Krecisz B, Chomiczewska-Skora. Occupational contact
dermatitis to acrylates in a manicurist. Occup Med 2013; 63: 380-2.
• Liou J, Porter CA, Quach T. Policy recommendations to reduce toxic exposures
for nail salon workers. AAPI Nexus 2011; 9: 43-50.
• Quach T, Varshavsky J, Von Behren J, et al. Reducing chemical exposures in
nail salons through owner and worker trainings: An exploratory intervention
study. Am J Ind Med 2013; 56: 806-17.
• White H, Khan K, Lau C, Leung H, Montgomery D, Rohlman DS. Identifying
health and safety concerns in Southeast Asian immigrant nail salon workers.
Arch Environ Occup Health 2015; 4: 196-203.
Over de auteur:
Dokter Wim Van Hooste, Preventieadviseur-
Arbeidsarts bij Mediwet EDPB vzw
• preventAssist abonnees kunnen dit artikel online lezen:
prevent.be/node/187955
2019 juni• preventFocus 21