Bot in Balans Juli 2019

stichtingmeo1

Bot in

Balans

Vitamine K:

Heel belangrijk

Help jij mee?

Vrijwilligers gevraagd

Osteoporose Vereniging | Juli 2019


Hulp bij onze volle

agenda gezocht!

Tekst: Harry van den Broek

‘Impact’ is een begrip dat veel organisaties tegenwoordig

hanteren. Oftewel: hoe kun je vaststellen wat het resultaat

is van de activiteiten die je organiseert? En hoe is de

waardering en belangstelling van de doelgroep daarvoor?

Onze vereniging houdt zich bezig met twee soorten

activiteiten. Het eerste is het bieden van betrouwbare en

heldere informatie die direct aansluit bij vragen rond het

ziektebeeld, zoals ‘Waar moet ik zijn?’ en ‘Wat kan ik zelf

doen?’ Als tweede zijn we actief om steeds het zorgproces

rond osteoporose te verbeteren. Die activiteiten spelen zich

voor een groot deel achter de schermen af. Uiteindelijk

leiden beide soorten activiteiten natuurlijk naar hetzelfde

doel, maar de zichtbaarheid ervan verschilt wel.

Oproep

Wat betreft onze impact: gelukkig lijken we aardig succesvol

op beide fronten. Helaas legt al dat werk wel een grote druk

op onze organisatie en de kernploeg van vrijwilligers en

bestuursleden. Verderop in dit tijdschrift vind je dan ook

een oproep om ons te komen helpen. We hebben vooral

behoefte aan mensen met osteoporose of hun partners,

om de stem van de patiënt goed door te laten klinken. We

zoeken mensen die onze vereniging en ons doel kunnen

vertegenwoordigen in de overlegstructuren van overheid en

beroepsverenigingen van artsen en paramedici - juist daar

is de inbreng vanuit ervaringsdeskundigheid erg belangrijk.

We rekenen op je hulp om onze impact zo groot mogelijk te

maken!

Verder ...

In dit nummer hebben we ook een aantal artikelen

verzameld die waarschijnlijk goed aansluiten bij de

interesse van mensen met zwakke botten. Op speciaal

verzoek een nieuw onderwerp: het belang van vitamine K2

en je botten. De bewijsvoering hiervoor is steeds duidelijker

aan het worden.

Ik heb dit voorwoord de dag na onze ledenvergadering en

informatiemiddag van 23 mei geschreven. In dit nummer

vind je een kort verslag van deze bijeenkomsten. Wel kan

ik alvast melden dat de informatiemiddag bijzonder goed

bezocht werd. Ondanks de ruime zaal, moesten we overal

stoelen vandaan slepen om iedereen een plaatsje te geven.

Harry van den Broek

voorzitter@osteoporosevereniging.nl

Fotografie: Angelique van Dam

Onze digitale nieuwsbrief bereikt trouwens steeds meer

mensen. Sta jij ook al op de lijst? Je kunt je inschrijven via

de website. Dan ontvang je vier keer per jaar, tussen de

publicatiedata van dit tijdschrift, de laatste nieuwtjes in je

mailbox. Bovendien kunnen we ook extra nieuwsbrieven

versturen als er actuele of urgente nieuwsberichten zijn,

zodat je zo snel mogelijk op de hoogte bent.

2 | Bot in Balans juli 2019


Colofon

Inhoud

Osteoporose Vereniging

Postbus 3071

1801 GB Alkmaar

telefoon: 088 – 505 43 00

(ma t/m vr van 09.00 – 17.00 uur)

Redactie

Angelique van Dam

Harry van den Broek

Annette Zeelenberg

MEO

Aan dit nummer werkten verder mee:

Cees van Dam, Albert van de Wiel,

Marianne van der Zalm

Bestuur

Harry van den Broek

Libbe van Dijk

Erwin Hermans

Beeld

Angelique van Dam, stock

Druk en begeleiding

MEO, telefoon: 072 - 511 49 67

Het belang van vitamine K 4

De nieuwe wereld van de ehealth 7

Nieuws uit de vereniging 8

Verslag van de algemene ledenvergadering 9

Nieuwsflits: Mijn leven met... botten 10

Uitgelicht: Vragen aan het vragenteam 12

20 oktober 2019 - Spring voor Sterke Botten 14

Recept: Frittata met groente 15

Themamiddag goed bewegen 16

In de overgang: let op je voeding 17

Denk mee over kleding 18

Wij hebben je hulp nodig! 19

Oplage

1500 exemplaren

© Osteoporose Vereniging 2019.

Niets uit deze uitgave mag worden

verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt

door druk, fotokopie, microfilm of op welke

manier ook zonder voorafgaande schriftelijke

toestemming van de eindredactie.

ISSN 1386-2650.

Grote zorgvuldigheid wordt betracht bij de

samenstelling van de artikelen. Fouten (in

de gegevensverwerking) kunnen echter niet

altijd voorkomen worden. De beweringen en

meningen geuit in de artikelen vallen onder de

verantwoordelijkheid van de auteurs. De redactie

is niet verantwoordelijk voor enig product of

enige dienst geadverteerd in deze uitgave. Noch

staat zij garant voor enige door de vervaardiger

van dergelijke producten of diensten gemaakte

bewering. Zelfmedicatie kan risico inhouden.

Raadpleeg daarom eerst uw arts.

Bot in Balans juli 2019 | 3


Voeding

Vitamine K: sterke botten, gezonde

bloedvaten, langer leven

Tekst: Cees Vermeer

Wat is het belang van vitamine K? Dr. Cees

Vermeer is gespecialiseerd in de werking

van vitamine K als het gaat om onze

gezondheid. In dit artikel legt hij uit wat de

rol is van vitamine K bij het voorkomen van

osteoporose.

Bot is levend weefsel dat voortdurend wordt afgebroken

en weer opgebouwd. Bij volwassenen bestaat er een goede

balans tussen opbouw en afbraak, maar na de menopauze

bij vrouwen en na het zestigste levensjaar bij mannen gaat

de afbraak sneller dan de opbouw. Dan verliezen we dus

netto botmassa. Gezonde voeding en voldoende beweging

kunnen helpen dit botverlies te vertragen. In dit artikel gaat

het vooral om de voeding.

Botten bestaan voor een groot gedeelte uit calciumfosfaat.

Het is algemeen bekend dat ouderen voldoende calcium,

1000 tot 1200 mg, moeten binnenkrijgen om hun botten

optimaal in stand te houden. Minder bekend, maar daarom

niet minder belangrijk, is dat ook magnesium en zink nodig

zijn voor de botten.

Naast deze mineralen zijn ook de vitamines D en K

essentieel. Terwijl bijna iedereen weet van het belang van

vitamine D, is vitamine K nog vrijwel onbekend, zeker als het

gaat om osteoporosepreventie. Daarom zal ik hier de rol van

vitamine K nader belichten.

Wat doet vitamine K nou precies?

De functie van vitamine K is heel precies bekend: het

is een co-enzym dat nodig is voor de activatie van een

aantal eiwitten. We noemen dat de groep van de ‘vitamine

K-afhankelijke eiwitten’. Van de vijftien bekende eiwitten

in deze groep zijn er twee van belang voor dit artikel:

osteocalcine en Matrix Gla-proteïne (MGP).

Osteocalcine wordt gemaakt in de botten. Het zorgt ervoor

dat de calcium goed op zijn plek komt en ook vastgehouden

wordt in de botten. Bij verreweg de meeste mensen is lang

niet alle osteocalcine actief, omdat ze via de voeding te

weinig vitamine K binnenkrijgen. Het resultaat is dus dat

niet alle calcium in de botten goed wordt vastgehouden,

waardoor er onnodige botontkalking kan optreden. In

drie grote klinische studies met verschillende varianten

van vitamine K is aangetoond dat een verhoging van

de vitamine K-inname de afname van de botsterkte bij

vrouwen van 50-65 jaar sterk vermindert. Een bijkomend

voordeel is dat tegelijkertijd de vetverbranding wordt

gestimuleerd. Vitamine K helpt dus bij gewichtsreductie;

geen kilo’s per maand, maar wel meetbaar.

Terwijl bijna iedereen weet van

het belang van vitamine D, is

vitamine K nog vrijwel onbekend

MGP wordt gemaakt in de vaatwand en remt daar de

afzetting van calcium (kalk). Maar net als osteocalcine is

MGP slechts gedeeltelijk actief, omdat we onvoldoende

vitamine K binnenkrijgen. Twee grote klinische studies

tonen het volgende aan: een verhoging van de vitamine

K-inname vertraagt de leeftijdsafhankelijke verstijving van

Dr. Cees Vermeer studeerde biochemie aan de

Universiteit Leiden, waar hij promoveerde tot doctor in

de Wiskunde en Natuurwetenschappen. Van 1975 tot

2017 was hij verbonden aan de Universiteit Maastricht,

waar hij 42 jaar onderzoek deed naar het belang

van vitamine K voor de gezondheid van de mens.

Uit dit onderzoek zijn meer dan 400 internationale

wetenschappelijke publicaties voortgekomen.

4 | Bot in Balans juli 2019


Voeding

de slagaderen sterk of kan deze zelfs helemaal voorkomen.

Een bijkomend voordeel is dat een optimale vitamine

K-status ook belangrijk is voor de gezondheid van de

kleinste bloedvaatjes, de capillairen, waardoor bijvoorbeeld

de pompfunctie van het hart, de nierfunctie, de longfunctie

en de doorbloeding van het netvlies beter beschermd

worden.

Calciumsupplementen: goed voor de botten, maar

hoe zit het met de bloedvaten?

Het beschermende effect van vitamine K op de vaatwand

is belangrijk voor iedereen die gezond oud wil worden,

maar al helemaal voor mensen die calciumsupplementen

gebruiken. Er verschijnen regelmatig artikelen die erop

wijzen dat door een hoge calciuminname het risico op

aderverkalking (en de sterfte aan hart- en vaatziekten)

toeneemt. Hierover is echter nog veel onzekerheid, en

waarschijnlijk geldt dit vooral voor een calciuminname

boven de aanbevolen 1000-1200 mg per dag. Veel

patiënten met osteoporose (of risico daarop) gebruiken

calciumsupplementen, en dat vind ik heel verstandig. Maar

zo lang de discussie over calcium en hart- en vaatziekten

nog loopt, is het zeker voor hen dus raadzaam om optimaal

beschermd te zijn tegen aderverkalking. En dat betekent:

eet naast calcium en vitamine D voldoende vitamine

K-rijke producten. Belangrijk in dit verband is: als je

bloedverdunnende middelen - orale antistollingsmiddelen

zoals Sintrom en Marcoumar – gebruikt, mag je geen extra

vitamine K gebruiken, behalve als je arts dat voorschrijft.

Het is daarom raadzaam om met je arts te overleggen of je

vitamine K mag gebruiken naast de bestaande medicatie

en/of supplementen.

Leef je ook langer als je een hoge vitamine K-inname

hebt?

Er zijn geen interventiestudies waarin getracht is dit te

meten. Die gegevens hebben we gewoon niet. Wel zijn er

onderzoeken onder zeer grote bevolkingsgroepen waarin

op diverse manieren de meerjarige vitamine K-inname

gemeten is, en de invloed daarvan op het tienjaars

sterfterisico (mortaliteit). Een voorbeeld hiervan staat in de

onderstaande figuur, waarin een groep van 2318 personen

met een gemiddelde leeftijd van 43,5 jaar werd ingedeeld

naar vitamine K-status - een merkstof in het bloed die

aangeeft of je voldoende vitamine K binnen krijgt. De

laagste 33% had daarbij een tweemaal hoger risico om in

de tien jaar na de meting te overlijden dan de 33% met de

hoogste vitamine K-status. Je kunt ook zeggen dat uit deze

studies is gebleken dat ongeveer de helft van de algemene

bevolking zo weinig vitamine K binnenkrijgt dat dit een

meetbaar nadelig effect heeft op de levensverwachting.

4

10-jaars overlijdensrisico

Aantal overledenen per 100 deelnemers

3

2

1

0

Laag K

Middel K

Hoog K

Vitamine K status

Bron: Liu et al., Hypertension 65 (2015) 463-470

Bot in Balans juli 2019 | 5


Voeding

Wat kun je doen met voeding?

Om voldoende vitamine K binnen te krijgen moet je weten

dat het vooral zit in groene groenten (vitamine K1) en in

kwark en kaas (vitamine K2). Een optimale vitamine K-status

bereik je door minstens drie tot vier maal per week een

flinke portie, minstens 300 gram, groene groenten te eten

(boerenkool, spinazie, spruitjes of broccoli) en daarnaast

dagelijks een flinke portie magere kwark, minimaal 250

gram. Kaas bevat wel wat meer vitamine K2 dan kwark,

maar daarnaast ook veel vet. Een eenvoudige stelregel is: in

plaats van vla of yoghurt eet je magere kwark, en in plaats

van vleeswaren eet je kaas op brood. En als je dit soort

producten niet lust of niet zeer regelmatig in voldoende

hoeveelheden eet, bespreek dan met je behandelend

arts of je een vitamine K-supplement mag gebruiken. Mijn

advies aan patiënten is dat ze altijd alle supplementen

die ze willen gaan gebruiken, eerst bespreken met hun

behandelend arts.

Tot slot: informatie over vitamine K-supplementen

Er zijn veel vitamine K-bevattende supplementen in de

handel en geen enkele daarvan wil ik speciaal aanbevelen.

Wel kan ik wat algemene informatie geven. Het verschil

tussen vitamine K1 en K2 is dat K1 vooral naar de lever

getransporteerd wordt, terwijl K2 meer naar andere weefsels

gaat. Dus voor de toepassing zoals hier besproken heeft K2

mijn voorkeur. Vitamine K is een vet-oplosbare vitamine,

wat verklaart waarom het veel stabieler is in de vorm van

capsules op oliebasis dan in tabletten – de droge vorm.

De meeste supplementen die op de markt zijn bevatten

45 of 180 microgram per capsule of tablet. Die dosering

vindt zijn oorsprong in twee studies. In de eerste werd

aangetoond dat 25% van de Nederlandse bevolking meer

dan 45 microgram per dag aan vitamine K2 binnenkrijgt,

en deze mensen hebben ook een significant verlaagd

risico op sterfte aan hart- en vaatziekten. De dosis van 180

microgram komt uit een klinische studie waarin aangetoond

werd dat dit de minimale dosis is voor een maximaal effect.

Tenslotte: behalve de negatieve wisselwerking met sommige

bloedverdunnende medicijnen zijn er geen bijwerkingen

bekend van vitamine K. Er is dus ook geen beperking aan de

duur van de periode waarin het ingenomen wordt.

Steun ons

Nu en later

www.osteoporosevereniging.nl | 088-505 43 00

www.facebook.com/osteoporosevereniging


Column Op de been blijven

Gezocht: meedenkers in de nieuwe

wereld van eHealth!

Het straatbeeld is de laatste jaren ingrijpend veranderd.

Er is bijna geen voetganger meer te ontdekken zonder

mobiele telefoon. Vrijwel iedereen schijnt te moeten staren

naar dat kleine beeldscherm in de hand. Welkom in de

wereld van mobiliteit en continue communicatie!

Nu kan er natuurlijk kritisch naar het gebruik van

deze elektronica worden gekeken. Er zijn mensen die

argumenteren dat het gepaard gaat met sociale armoede.

Feit is dat het ook ongekende mogelijkheden schept op

allerlei terreinen. Ook die van de gezondheidszorg.

Daar blijkt de honger naar informatie bijna niet te stillen.

Welke patiënt maakt niet gebruik van Google, voor of na

het bezoek aan de dokter? Het aantal medische rubrieken

in bladen, kranten en tv-programma’s is bijna eindeloos.

Of dit de patiënt altijd ten goede komt en meer rust en

duidelijkheid verschaft, is weer een andere discussie.

Inmiddels blijken er meer dan vijftig definities te bestaan

van het begrip ‘eHealth’. Meestal bedoelt men een vorm

van gezondheidszorg waarbij gebruik wordt gemaakt van

elektronica voor communicatie en informatie-uitwisseling.

In het bijzonder gaat het dan om softwareapplicaties

(apps) op smartphones, laptops en computers. Ook in

osteoporose-land zal dit nieuwe zorgmedium meer en

meer worden ingezet.

Op dit moment werkt de Osteoporose Vereniging nauw

samen met een groep enthousiaste zorgverleners aan

een programma dat Gezonde Botten heet. Dit programma

verschijnt zowel bij de patiënt op de mobiele telefoon

of computer als bij de behandelende dokter, in het

ziekenhuis of de huisartsenpraktijk, op het scherm. Het

programma moet patiënten inzicht geven in de eigen

aandoening en kennis bieden over het risico om (opnieuw)

een bot te breken. Daarbij zal de patiënt vooral ook willen

weten hoe hij of zij dit kan voorkomen en of het zinvol is

om de leefstijl of het medicijngebruik aan te passen.

In tegenstelling tot allerlei andere vormen van voorlichting,

die vaak algemeen van aard zijn, wil het programma

juist op het individu gerichte informatie verschaffen.

Ieder mens, en dus ook iedere osteoporose-patiënt, is

immers weer anders en behoeft ook op maat gemaakte

adviezen. Als er geen oog is voor de individuele situatie

en de sociale context waarin iemand leeft, zijn vele

goedbedoelde adviezen, ook over medicijngebruik, bij

voorbaat gedoemd te mislukken. Deze zienswijze en het

belang van zelfregie door de patiënt, komen dan ook

overeen met wat de Osteoporose Vereniging al jaren met

haar thema Bot in Balans probeert duidelijk te maken.

Behalve dat de app de mogelijkheid biedt dat patiënt

en dokter informatie uitwisselen op het gebied van

fractuurrisico, voeding, bewegen, vallen en medicijnen,

biedt ze ook de mogelijkheid met elkaar en eventuele

andere experts te communiceren.

Hoewel de makers van het programma aan veel hebben

gedacht, is het natuurlijk de uiteindelijke gebruiker die

het beste kan aangeven aan welke eisen of behoeften

een dergelijk programma moet voldoen. Daarom

willen zij je samen met de Osteoporose Vereniging de

handschoen toewerpen: kom met ideeën, voorstellen of

adviezen, waardoor de eHealth-applicatie Gezonde Botten

daadwerkelijk gaat bijdragen aan betere zorg voor de mens

met osteoporose. Wij staan open voor je reactie, die je

kunt sturen naar de Osteoporose Vereniging of naar het

e-mailadres a.vandewiel@tudelft.nl. Hoe gaaf is het niet

als jouw bijdrage straks onderdeel wordt van het Gezonde

Botten-programma!?

Albert van de Wiel

Prof. dr. Albert van de Wiel is meer dan dertig jaar als

internist werkzaam geweest in het Meander Medisch

Centrum te Amersfoort. Gedurende de laatste jaren

werd het hem steeds duidelijker dat de zorg voor

osteoporosepatiënten in ons land erg versnipperd, niet

eenduidig en ondoorzichtig is. Daarom is hij gestart

met het project Gezonde Botten dat hierin verbetering

moet brengen, zowel voor de patiënt als voor de

behandelaars. Daarnaast is hij verbonden aan de TU

Delft, waar hij onder meer onderzoek doet naar de

elementsamenstelling van botweefsel. Als columnist

levert hij regelmatig een bijdrage aan Bot in Balans.

Bot in Balans juli 2019 | 7


Nieuws uit de vereniging

Zinnige Zorg zet zich in voor een beter zorgproces

Zorginstituut Nederland onderzoekt met partijen in de

zorg in hoe de zorg beter kan. De projectnaam van dit

verbetertraject is Zinnige Zorg.

(zie www.zorginstituutnederland.nl). Harry van den Broek

(voorzitter) en Angelique van Dam (directeur) houden zich

hier binnen onze vereniging mee bezig. Op 21 mei was er

een bijeenkomst met het Zorginstituut en de organisaties

die bij dit project betrokken zijn. Momenteel worden er

diverse verdiepingsonderzoeken gedaan om te kijken waar

het ‘fout’ gaat in de osteoporosezorg. Met de zorgsector is

al uitgebreid over de tussenresultaten gesproken.

Nieuwe behandelrichtlijn osteoporose en

fractuurpreventie

Inmiddels zijn er twee bijeenkomsten geweest. Bij een

daarvan zaten we met ruim twintig organisaties aan tafel:

allemaal vertegenwoordigers van een bepaald onderdeel

van de zorgsector. Met elkaar spraken we over de invulling

van de nieuwe behandelrichtlijn. Een behandelrichtlijn

omvat een advies aan de behandelaar over de wijze

waarop een diagnose gesteld moet worden en hoe de

vervolgbehandeling er uit kan zien.

Het maken van een richtlijn heeft een aantal vaste

stappen. De huidige richtlijn bevat zestig hoofdstukken

(modules). Er is nu financiering om de tien belangrijkste

modules te herzien of specifieker uit te werken. De

discussie over welke onderwerpen dit moeten zijn, is in

volle gang. Als Osteoporose Vereniging zetten wij in op

een goede uitwerking van de diagnostiek en een advies

dat meer omvat dan uitsluitend medicatie. Wij zien graag

terug dat een passend beweeg- en voedingsadvies als

nieuwe modules worden toegevoegd. Of dat lukt weten

we niet, maar we maken ons er hard voor. Als de richtlijn

eind 2020 klaar is, dan zullen we deze breed moeten gaan

verspreiden. Een richtlijn werkt immers alleen als er ook

naar gehandeld wordt.

IOF (International Osteoporosis Foundation)

De afgelopen maanden hebben het bestuur en Angelique

van Dam met elkaar gereflecteerd op de vereniging. Daarbij

ging het met name over hoe we in de toekomst kunnen

blijven bijdragen aan de ontwikkeling van onze vereniging

en hoe we, gezien onze geringe omvang, toch het belang

van botgezondheid meer op de agenda kunnen krijgen.

Een knelpunt in onze organisatie is en blijft: duurzaam

inzetbare menskracht en een structurele geldstroom.

Op 6 april zijn Erwin Hermans (bestuur) en Angelique van

Dam naar het internationale IOF-congres geweest. Daar

hebben ze contact gezocht met Belgische, Engelse en Franse

collega’s. Interessante ontmoetingen, die wellicht kunnen

leiden tot een goede kruisbestuiving. Daarbij denken we

"Interessante ontmoetingen

met onze Belgische, Engelse en

Franse collega’s"

vooral aan kennisuitwisseling en een gezamenlijke aanpak

van vergelijkbare situaties; bijvoorbeeld het vergroten

van het bewustzijn op het gebied van botgezondheid.

Ook in deze landen geldt dat osteoporose en goede

osteoporosezorg op de agenda moeten komen te staan, net

als diabetes, obesitas en Alzheimer.

Agenda

20 okt 2019 Spring voor Sterke botten – Corpus, Leiden

7 nov 2019 regiobijeenkomst VieCuri, Venlo

Meer informatie op

www.osteoporoseverenigning.nl/agenda

Deelnemende partijen aan het overleg over de

nieuwe behandelrichtlijn

Nederlandse Internisten

Vereniging (NIV)

Nederlandse Vereniging voor

Reumatologie (NVR)

Nederlandse Vereniging voor

Traumachirurgie (NVT)

Nederlands Huisartsen

Genootschap (NHG)

Verpleegkundigen & Verzorgenden

Nederland (V&VN)

Nederlandse Vereniging voor

Radiologie (NVVR)

Nederlandse Vereniging van

Ziekenhuisapothekers (NVZA)

Koninklijke Nederlandse Maatschappij

ter bevordering der Pharmacie (KNMP)

Nederlandse Vereniging voor Arbeidsen

Bedrijfsgeneeskunde (NVAB)

Nederlandse Orthopaedische

Vereniging (NOV)

Koninklijk Nederlands Genootschap

voor Fysiotherapie (KNGF)

Verenso (Vereniging voor de

verpleeghuisarts/specialist

ouderengeneeskunde)

Nederlandse Vereniging van

Revalidatieartsen (VRA)

Nederlandse Vereniging

voor Mondziekten, Kaak- en

Aangezichtschirurgie (NVMKA)

Nederlandse Vereniging van

Diëtisten (NVD)

Koninklijke Nederlandse

Maatschappij tot bevordering der

Tandheelkunde (KNMT)

Nederlandse Vereniging voor

Obstetrie en Gynaecologie (NVOG)

Vereniging voor

Sportgeneeskunde (VSG)

Nederlandse Associatie Physician

Assistants (NAPA)

Nederlandse Vereniging voor

Klinische Chemie en

Laboratoriumgeneeskunde (NVKC)

8 | Bot in Balans juli 2019


Vierde en laatste termijn Harry van den Broek

Algemene ledenvergadering

Tekst: Angelique van Dam

Donderdag 23 mei kwamen wij weer bij elkaar voor onze

jaarlijkse algemene ledenvergadering (ALV). Sinds 2010

zit Harry van den Broek in het bestuur, sinds 2012 is hij er

de voorzitter van. Dit was nooit de bedoeling, vertelt hij

tijdens de ALV. Door de jaren heen heeft hij zich vooral veel

verbaasd over de wijze waarop de osteoporosezorg wordt

georganiseerd: “Dit moet toch anders kunnen?”

"We blijven onvermoeibaar

inzetten op het verbeteren van

de osteoporosezorg en het

vergroten van de aandacht voor

botgezondheid"

Ja, het kan anders, maar het gaat niet vanzelf. De afgelopen

tien jaar heeft Harry van den Broek, nadat hij het stokje

had overgenomen van Marianne van der Zalm, zich ingezet

om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen. De aanwezigen

stemmen met handgeklap in met het voorstel om het

voorzitterschap nog met drie jaar te verlengen. Dan is het

straks ook wel mooi geweest, dus een deel van de inzet zal

er ook toe moeten leiden dat er een nieuwe voorzitter komt.

Uit handen van Angelique van Dam ontvangt Harry namens

de vereniging een boek getiteld ‘Die ene patiënt’

Grote opkomst

Het bestuur is blij met de ruim 25 aanwezige leden, voor

onze begrippen een grote opkomst. We hopen dat deze

trend zich doorzet. We willen immers zoveel mogelijk

leden betrekken bij ons werk. Er is een korte toelichting

gegeven op de belangrijkste ontwikkelingen en projecten;

in dit blad kun je daar meer over lezen.

We merken dat steeds meer ‘jongeren’ de weg naar ons

vinden. Met hen willen we kijken hoe we onze informatie

meer op hen kunnen afstemmen. We vinden het

verontrustend dat osteoporose op steeds vroegere leeftijd

wordt gediagnosticeerd. We willen dan ook graag deze

groep van goede informatie voorzien - er blijft meer nodig

dan diagnosticeren en medisch behandelen alleen.

We blijven onvermoeibaar inzetten op het verbeteren van

de osteoporosezorg en het vergroten van de aandacht

voor het belang van botgezondheid. Er blijft heel veel

werk te verzetten. Al zouden we graag sneller willen, we

hebben nu eenmaal te maken met beperkte menskracht

en financiële slagkracht. Toch lijkt het erop

dat we steeds een stapje verder komen, en daar zijn we

best trots op.

Bot in Balans juli 2019 | 9


Nieuwsflits:

Mijn Leven

Heb ik extra vitamine D nodig?

Ook als je gezond eet, krijg je niet

altijd genoeg vitamine D binnen.

Vitamine D heb je nodig voor

sterke botten en tanden. Zonlicht

en goede voeding zijn belangrijk

om genoeg vitamine D binnen te

krijgen, maar toch kan het zijn dat

je extra vitamine D nodig hebt.

Heb jij een vitamine D-supplement

nodig?

Mensen die extra vitamine D

moeten gebruiken zijn: kinderen

tot 4 jaar, ouderen, zwangere

vrouwen en mensen met een

getinte huid. Maar ook mensen die

onvoldoende zonlicht op hun huid

krijgen, omdat ze bijvoorbeeld

weinig buiten komen of een sluier

dragen.

Bron: www.voedingscentrum.nl,

zoek op `extra vitamine D'

Grip op verandering

Voeding

Mobiliteit

Pas op, val niet!

Het is bij ouderen de vaakst

voorkomende oorzaak van letsel

na een ongeval: vallen. Het gaat

dan om ‘privé-valongevallen’

- dus niet de ongevallen die

in het verkeer, tijdens het

werk of tijdens het sporten

plaatsvinden. Een ongelukkige val leidt soms tot een

botbreuk: veel ouderen belanden met ernstig letsel

op de spoedeisende hulp. Maar liefst 102.000 ouderen

zijn in 2017 na een val in of rondom het huis bij de

Spoedeisende Hulp (SEH) terechtgekomen, zo blijkt

uit cijfers van Veiligheid.nl. Bij 69.700 van hen was er

sprake van ernstig letsel.

Bron: VeiligheidNL

Meer lezen? Zie www.osteoporoseverening.nl/

behandeling/vallen-voorkomen

Grip op verandering

Wanneer is sporten leuk?

Beweging is goed voor je,

zegt een ander kopje op

deze pagina al. Maar dan

moet je ook wel wíllen

bewegen. Volgens de

zelfbeschikkingstheorie

gaat het om ‘intrinsieke

motivatie’. Simpeler gezegd: als je het leuk vindt, is de

kans het grootst dat je gaat sporten of bewegen. Maar

wat bepaalt of we iets leuk vinden?

De zelfbeschikkingstheorie van Deci en Ryan

(2002) stelt dat we drie belangrijke psychologische

behoeften hebben. De eerste is autonomie: het

gevoel dat we zelf bepalen wat we doen, dus dat we

er zelf voor kiezen om te gaan sporten en er niet toe

gedwongen worden. De tweede is verbondenheid:

we horen graag ergens bij en willen dat anderen een

goed beeld van ons hebben. De derde is competentie:

als we iets doen, willen we daar goed in zijn en er het

liefst steeds beter in worden.

Sociale o

Ik

Meer weten? Lees

www.allesoversport.nl/artikel/motivatie-waar-komtdie-van-jou-vandaan

Wonen

Houding &

10 | Bot in in Balans maart juli april 2019 2017


Met ... Botten

mgeving

Houding en bewegen

Bewegen is goed voor je!

We weten het natuurlijk

allemaal, maar waaróm is

bewegen eigenlijk goed voor

je? Naar de effecten ervan

wordt veel onderzoek gedaan.

Zijn die voor volwassenen

van jong tot oud eigenlijk

hetzelfde?

Diagnose

Dat voldoende bewegen een aantal symptomen

en aandoeningen voorkomt, wordt overtuigend

ondersteund door bewijs. Dat geldt voor depressieve

symptomen, hart- en vaatziekten, diabetes type

2, hoge bloeddruk als risicofactor voor hart- en

vaataandoeningen, waaronder een beroerte, en

fracturen bij ouderen (vooral heupfracturen).

Meer lezen? Zie www.allesoversport.nl/artikel/

effecten-van-bewegen-voor-ouderen

Wonen

Levensloopbestendig

wonen

Een veilige, comfortabele

Activiteiten en toegankelijke & werk woning,

waar je ook op je oude

dag nog in kunt wonen:

daar wordt steeds vaker de

term ‘levensloopbestendig

wonen’ voor gebruikt.

De voorzieningen in een levensloopbestendige

woning maken het mogelijk om er te blijven wonen,

ook als je op een gegeven moment minder goed ter

been wordt, of als er andere redenen zijn waarom

veiligheid en toegankelijkheid belangrijker worden.

Meer lezen? Zie www.langerthuisinhuis.nl/

levensloopbestendige-woning

Werk en activiteiten

Tips en tools om aan het

werk te blijven

Werk biedt een belangrijke

rol in de maatschappij.

Daarom willen veel mensen

zo lang mogelijk werk

behouden. Daar is wel

wat voor nodig: je moet in

staat zijn om te kunnen werken, het moet goed bij je

passen én er is een ondersteunende omgeving nodig

– niet alleen op het werk zelf, maar ook bijvoorbeeld

goede zorg. Voor werknemers, zzp’ers, werkgevers en

zorgverleners zijn informatie en tools beschikbaar op

de website www.werkenchronischziek.nl. Hier zijn ook

beleidsontwikkelingen te vinden op het gebied van

overheid, zorg, verzekeringen en bedrijven. De informatie

is gericht op betaald werk, dus niet op vrijwilligerswerk.

Meer lezen? Zie www.werkenchronischziek.nl/

werknemersinfo

Diagnose en behandeling

Denosumab (Prolia):

stop er niet zomaar mee!

Let op! De optimale

gebruiksduur van

denosumab wordt

nog onderzocht.

Anders dan bij andere

osteoporosemedicatie is er

geen universele gebruiksduur vastgesteld. Vooral

zelfstandig tussentijds stoppen kan tot ongewenste

negatieve effecten leiden. Stop dus nooit zomaar,

ook niet na vijf jaar, maar overleg met je arts.

Zie ook: www.osteoporosevereniging.nl/

behandeling/medicijnen

bewegen

Sociale omgeving

Maatje via Humanitas

Annie (84) kwam niet vaak meer buiten nadat ze bij een val haar heup had gebroken. Om

te voorkomen dat ze zou vereenzamen regelde dochter Petra een Humanitas-maatje. Op

de website van Humanitas vertelt Annie: “De eerste keer dat vrijwilligster Gerda belde,

hebben we geláchen aan de telefoon. Zij is ook niet meer zo jong en ik zei: 'Jij bent ook

een oude doos!' Dat gaf meteen een klik. Als ze langskwam, zaten we een kopje thee te

drinken en te praten. Gewoon gezellig kletsen over reizen, over de kinderen.”

Mobiliteit

Meer lezen over Annie en andere ervaringen met maatjes van Humanitas?

www.humanitas.nl/ervaringen/maatjes-annie-en-petra

Bot Bot in in Balans april juli 2019 | 11


Ik

Uitgelicht

Vragen aan het vragenteam

Jij vraagt, wij antwoorden. In deze rubriek

beantwoorden wij vragen die we regelmatig

ontvangen via mail of per telefoon. In

elke editie van Bot in Balans besteden we

aandacht aan vragen over osteoporose en

alles wat daarmee te maken heeft.

Vraag: Heupbescherming?

Ik heb al jaren osteoporose (en medicatie) en na een

aantal breuken, die gelukkig goed genezen zijn, heb ik

toch wel angst om te vallen. Vorig jaar heb ik een vriendin

verloren die met een val haar heup had gebroken. Zij

is enige tijd later overleden aan longontsteking. Zijn er

beschermingsmiddelen voor je heup?

Antwoord

Een gebroken heup is inderdaad een zeer ernstig ongeval

met een hoog overlijdensrisico. Niet direct als gevolg van

de breuk, maar vooral door complicaties. Die doen zich voor

als iemand van wat hogere leeftijd (70+) plotseling geruime

tijd aan bed is gekluisterd.

Een heup preventief vervangen is tegenwoordig een goed

georganiseerde routinebehandeling. Mensen zijn dikwijls

met een paar dagen weer op de been en starten actief

met revalidatie en functieherstel. Maar een heupbreuk is

van een heel andere orde. Daarbij is veelal door de val en

de breuk extra schade aan de omliggende weefsels. Na de

operatie volgt meestal een traag herstel.

Angst

De angst om te vallen is helaas ook dikwijls de oorzaak dat

mensen toch vallen. Valpreventiecursussen helpen je te

leren omgaan met die angst en te werken aan evenwicht

en stabiliteit. Ook bij jou in de buurt worden waarschijnlijk

dit soort cursussen georganiseerd, bijvoorbeeld ‘Vallen

verleden tijd’.

Bescherming

Maar je vraag ging eigenlijk over beschermingsmiddelen.

Er bestaan inderdaad heupbeschermers. Dat zijn

voorgevormde kunststof platen met schuimvulling, die de

klap zouden moeten dempen. Helaas is het draagcomfort

slecht en is de demping niet erg effectief.

Wij volgen al een paar jaar de jonge onderneming Wolk

(www.wolkairbag.com). Die hebben samen met de TU Delft

een mooi product ontwikkeld: een airbag-systeem dat

effectief bescherming kan bieden bij een val. Dat product

is uitgebreid getest en wordt al gebruikt door een aantal

verpleegtehuizen. Er is veel aandacht voor draagcomfort en

het kan gewoon onder je kleren worden gedragen.

Vraag: Afname medicijnwerking?

In het vorige nummer stond een artikel over denosumab

en het snel afnemen van de werking van dit middel na

het stoppen. Hoe is dat met die andere middelen bij

osteoporose? Die blijven vast niet de rest van je leven

werken?

Antwoord

Helemaal correct. Het is natuurlijk niet meer dan logisch

dat de werkzaamheid van een medicijn gaat stoppen als je

het niet meer gebruikt. Maar het is toch iets complexer.

De Wolk airbag is mooi compact gemaakt. Deze

kan onder de normale kleding worden gedragen

en biedt direct bescherming bij een val.

De meest gebruikte medicatie bij osteoporose is

een bisfosfonaat met de naam alendroninezuur. Het

kenmerk van dat middel en andere medicijnen uit de

groep bisfosfonaten is dat de werkzame stof langzaam

opgenomen wordt in de botten zelf (vandaar: vijf jaar

gebruiken). Het middel gaat onderdeel uitmaken van

de botstructuur. Daarom zal de werkzame stof na het

stoppen van de medicatie nog lang aanwezig blijven, want

botstofwisseling is een traag proces.

Wel neemt de beschermende werking langzaam af. Voor

mensen die na een periode van vijf jaar gestopt zijn met

12 | Bot in Balans juli 2019


Ik

alendroninezuur, is er een belangrijke advies: laat na twee

tot drie jaar weer een controle uitvoeren in de vorm van een

DEXA-scan en VFA.

Let op: je verwacht dat je vanzelf wel een oproep zult krijgen

van de (huis)arts, maar de praktijk leert dat dit zelden het

geval is. Zelf bijhouden en actie ondernemen dus!

Figure 3

In deze grafiek zie je de snelle afname van de werking van

de werking van denosumab, maar ook de vrij stabiele lijn

van de bisfosfonaten. De medicatie die in deze grafiek een

snelle afname laat zien, moet altijd worden opgevolgd

met een bisfosfonaat. Dit is om de werkingstijd zo goed

mogelijk te stabiliseren. Een alternatief is natuurlijk ook het

doorbehandelen met een bepaalde medicatie, zolang de

voorschrijvende arts dit verantwoord vindt.

%100

Zoledronate

Alendronate

80

60

40

20

0

0 6 12

Months

Teriparatide

Romosozumab

Blosozumab

PTH 1-84

Estrogens

Denosumab

In onderstaande grafiek de afname van de werking van de verschillende soorten medicatie na het stoppen

(laatste injname of iinjectie/infuus). (met dank aan dr.Natasha Appelman van het LUMC).

Belangrijk

Er is dikwijls het misverstand dat medicatie osteoporose

kan genezen. Osteoporose is een chronische aandoening,

waar je de rest van je leven mee te maken zult hebben.

De medicatie die wordt voorgeschreven, verlaagt het risico

op een (volgende) breuk behoorlijk effectief. Maar die

werkingsduur heeft zijn grenzen. Niet voor niets leggen we

altijd erg veel nadruk op het belang van góéd bewegen en

goede voeding. Al die onderdelen samen versterken elkaar.

Zwakkere botten zijn het probleem niet, maar de breuken

en de gevolgen daarvan.

Kijk ook op www.sterkebotten.nu om te zien hoe je

kunt werken aan de versteviging van je botten, ook

wanneer er nog geen vuiltje aan de lucht lijkt te zijn.

Telefonische hulplijn

Heb jij een vraag over osteoporose, osteopenie

of fracturen (botbreuken)? Of over de behandeling, de DEXAscan,

beweging of medicatie? Dan kun je terecht bij onze

telefonische hulplijn. Een team van ervaringsdeskundigen

(vrijwilligers) staat je graag te woord.

De telefonische hulplijn is bereikbaar via 088-5054300,

op dinsdag en donderdag van 10.00 uur – 12.00 uur.

Meer informatie? Ga naar

www.osteoporosevereniging.nl.

Liever je vraag mailen? Dat kan ook! Mail dan naar

vragenteam@osteoporosevereniging.nl.

Bot in Balans juli 2019 | 13


Reserveer nu in je agenda!

20 oktober 2019 - Spring voor

Sterke Botten

Aan sterke botten bouw je je leven lang!

Dat is de boodschap die we met het platform

Sterke Botten op de kaart willen zetten.

Op 20 oktober 2019 organiseren we het derde Spring voor

Sterke Botten-event. Dit zal plaatsvinden in CORPUS ‘reis

door de mens’ te Oegstgeest. Het wordt weer een gezellige

en informatieve dag. Naast veel informatie over het belang

van botten in elke fase van je leven, kan er op 20 oktober –

uiteraard - veel gesprongen worden.

Reserveer de datum vast in je agenda. Vorig jaar waren er

maar liefst 500 mensen die interesse hadden in het belang

van botten!

Meer weten over sterke botten en wat we gaan doen

op 20 oktober 2019? Volg ons dan op Facebook en

onze website.

Neem een kijkje op:

facebook.com/platformsterkebotten

www.sterkebotten.nu

14 | Bot in Balans juli 2019


Voeding

Frittata met groente

Frittata is een Italiaans gerecht dat lijkt op een omelet.

Je kunt er zo ongeveer alle groenterestjes in verwerken.

2 personen | 15-30 minuten | hoofdgerecht

Ingrediënten:

• 1 grote ui

• 2 preien

• 1 kleine courgette, een restje gare groente,

of 250 gram roerbakgroente

• 2 eetlepels olie

• tijm

• peper

• 4 eieren

• 4 eetlepels halfvolle melk

• 40 gram geraspte belegen 30+ kaas

• 4 volkoren boterhammen

Bereiding:

1. Maak de groente schoon.

2. Snijd de ui in snippers, de preien in ringen en de

courgette in halve plakken.

3. Fruit de ui en de prei in de olie in een grote koekenpan

zacht.

4. Voeg de courgette toe met wat tijm en peper. Stoof de

courgette in 8 minuten gaar.

5. Klop de eieren los met de melk en wat peper en klop de

kaas er door. Schenk dit over de groente.

6. Laat de eieren met een deksel op de pan in ca. 10

minuten gaar worden. Keer eventueel de frittata met

behulp van een groot deksel en laat de andere kant

kleuren.

7. Geef er brood bij.

Ingrediënten over?

Geraspte kaas:

Bewaar een restje geraspte kaas in een goed gesloten

verpakking maximaal 7 dagen in de koelkast of 3 maanden

in de diepvries.

Bron: www.voedingscentrum.nl

Bot in Balans juli 2019 | 15


Bijeenkomsten in de regio

GOED bewegen voor je botten

Tekst: Angelique van Dam

De eerste themamiddag van 2019 stond het

in het teken van 'Goed bewegen'. Bewegen

doen we allemaal, maar wat betekent dat

als je osteoporose hebt? Of als je gehinderd

wordt door de gevolgen van fracturen?

Hoe kun jij er nou achter komen wat goed

bewegen voor jou betekent?

Het zijn vragen die centraal staan op deze themamiddag in

Amersfoort, die op 23 mei door ruim tachtig mensen wordt

bezocht. Ze luisteren aandachtig naar de inleiding van Harry

van den Broek, over het werk van de vereniging en hoe

belangrijk beweging voor je botten is.

dilemma: welke beweging past bij mij? Een pasklaar antwoord

is daar niet op. Wel zijn er vele mogelijkheden om aan het

bewegen te gaan. Daarvan zijn er nogal wat: van Nederland in

Beweging op omroep MAX tot en met de buurtcoach.

Ook hier weer: niemand neemt je bij de hand, je zult zelf

je weg moeten vinden. Bij de Osteoporose Vereniging doen

we in ieder geval ons best om jou daarbij van de nodige

informatie te voorzien.

Bijeenkomst in jouw buurt?

Wil je ook een bijeenkomst bij jou in de regio? Laat het

ons weten op info@osteoporosevereniging.nl.

Met een hamer?

Na de inleiding geeft Harry het woord aan Prof. Albert van de

Wiel. “De beste methode om te meten hoe sterk je bot is, is

om er met een hamer op te slaan”, stelt hij.

Gelukkig zijn er ook andere manieren. Albert van de Wiel

vertelt op levendige wijze welke factoren de sterkte van het

bot bepalen. Dat is de structuur, maar ook de vorm van het

bot. En ja, als je een ruggenwervel hebt gebroken, wordt het

nooit meer zoals het ooit was.

Dat de zwaartekracht zijn werk

doet bij de botopbouw, is meer

dan duidelijk

Het belang van bewegen is evident; maar het belang van

het zorgvuldig uitzoeken welke beweging bij je past als je

broze botten hebt, onderstreept hij meerdere malen. Voor

sommigen is dat bijvoorbeeld touwtje springen. En nee, dat

is het lang niet voor iedereen en zeker niet voor mensen met

wervelfracturen. Maar dat de zwaartekracht zijn werk doet bij

de botopbouw, is wel meer dan duidelijk.

Lang niet iedereen in de zaal komt

aan de beweegnorm

Zelf de weg vinden

Dirk Schaars van het Kenniscentrum Sport stelt een serieuze

vraag: “Wie voldoet aan de beweegnorm zoals deze in 2017

is vastgesteld?” Ruim dertig procent steekt een hand op.

Lang niet iedereen in de zaal komt dus aan de norm, terwijl

dat juist voor onze botten zo belangrijk is. Het grootste

16 | Bot in Balans juli 2019


Voeding

In de overgang: let op je voeding

Alle vrouwen krijgen er vroeg of laat mee

te maken: de overgang. Terwijl de een er

weinig van merkt, is het voor de ander

een lastige periode. Maar voor elke vrouw

geldt dat ze kwetsbaarder wordt voor

osteoporose. Gelukkig kun je zelf iets

doen: door de juiste voeding en voldoende

beweging houd je je botten zo sterk

mogelijk.

Bij vrouwen worden de botten in hoge mate beschermd

door de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron.

En juist die hormonen nemen af tijdens de overgang. De

botontkalking of botafbraak vindt dan sneller plaats, en de

botten worden soms zo zwak dat je zomaar iets kunt breken.

Maar je kunt je er tegen wapenen. Door op tijd actie te

ondernemen, kun je de kans op osteoporose verminderen.

Door in deze fase goed op je voeding te (blijven) letten, is

de kans groter dat je langer gezond en fit blijft.

Zuivel

Eet dagelijks voldoende kaas en melkproducten. Zuivel

bevat namelijk calcium, de belangrijkste bouwstof voor je

botten. Maar hoeveel zuivel is voldoende?

Zuivel bevat calcium, de

belangrijkste bouwstof voor je

botten

Het Voedingscentrum adviseert om dagelijks het volgende

te eten en drinken:

* 3 tot 4 porties zuivel, zoals halfvolle en magere melk en

yoghurt, karnemelk en magere kwark. 1 portie is 1 glas of

1 schaaltje van 150 ml. Vanaf 70 jaar is het advies om 4

porties zuivel te nemen.

* 40 gram kaas, zoals 30+-kaas, mozzarella of hüttenkäse.

40 gram is beleg voor 2 boterhammen of anderhalve

voorgesneden plak.

Vitamine D

Daarnaast is het belangrijk om voldoende vitamine D te

nemen. Ook dat vermindert het risico op osteopenie en

osteoporose. Het advies voor vrouwen vanaf 50 jaar is

om dagelijks een vitamine D-supplement te nemen, 10

microgram per dag. Vanaf je 70ste is het advies om 20

microgram vitamine D te slikken. Vitamine D-pillen zijn te

koop bij de drogist, apotheek en supermarkt.

Bewegen

Kun je nog meer doen? Jazeker, ook beweging helpt om

je botten sterk te houden. In de twee vorige nummers

van Bot in Balans hebben we twee artikelen geplaatst

die uitgebreid beschrijven hoe je goed beweegt, op een

manier en met een intensiteit die bij jou past.

Eet wat bij je past. Iedereen is anders, een

uitgekiend persoonlijk voedingsplan hoort daarbij.

Wil je daar ondersteuning bij? Dan kun je advies

vragen bij een diëtiste.

Wat als je geen zuivel wilt

of kunt eten?

Zuivel is een belangrijke bron voor eiwit, calcium en

vitamine B12. Daarnaast maakt het eten van zuivel,

specifiek melk, de kans op darmkanker kleiner. Het

kan zijn dat dit effect komt door het calcium, maar

het zou ook kunnen dat het gunstige effect het

gevolg is van andere stoffen in zuivel. Daarom kun

je zuivel niet een op een vervangen door een ander

product.

Kun je geen lactose verdragen?

Mensen met een lactose-intolerantie hoeven zuivel

niet per se te mijden. Zure melkproducten, zoals

karnemelk, yoghurt en kwark, bevatten minder

lactose dan gewone zoete melkproducten en

worden door veel mensen dan ook goed verdragen.

Nederlandse harde kaas bevat zeer weinig tot geen

lactose. Bij de apotheek is een enzympreparaat

verkrijgbaar dat van gewone melk lactosebeperkte

melk kan maken. De arts of diëtist kan aangeven

of dit preparaat geschikt is. Ook bestaan er

lactosevrije zuivelproducten, zoals melk en yoghurt.

Ben je veganist of ben je allergisch?

Mensen die allergisch zijn voor koemelk of die

voor een veganistisch dieet kiezen, hebben

tegenwoordig de keuze uit veel plantaardige

producten. Plantaardige eiwitdranken, zoals

sojamelk, leveren niet de gezondheidswinst van

zuivelproducten. Maar als er voldoende eiwit in zit

én er voldoende calcium en vitamine B12 aan is

toegevoegd, leveren ze wel voedingstoffen die je

mist als je geen zuivel gebruikt.

Bron: www.voedingscentrum.nl

Bot in Balans juli 2019 | 17


Denk mee over kleding

Tekst: Marianne van der Zalm

Ik

Ingezakte wervels zijn al erg genoeg: je silhouet verandert,

de inzakking veroorzaakt veel pijn, je wordt kleiner en raakt

behoorlijk belemmerd in je dagelijkse activiteiten. Maar

daarnaast past je kleding vaak niet meer en moet je op

zoek naar nieuwe, comfortabele kleren.

Over ZorgkaartNederland

Dat is Met niet ruim eenvoudig. 126.000 De zorgaanbieders Osteoporose Vereniging en ruim 660.000 krijgt

regelmatig waarderingen vragen hoe is ZorgkaartNederland nu verder te gaan. Is voor een korset patiënten

wellicht een een betrouwbare, oplossing? onafhankelijke Aangemeten of en standaard? toegankelijke Is er

kleding te koop waarin je je wel prettig voelt, of kun je die

website voor het zoeken, vinden en waarderen van

(laten) vermaken?

zorgverleners en instellingen. Per maand wordt

de website meer dan 1 miljoen keer bezocht.

Bij Op ingezakte de site staat ook wervels praktische moet informatie over

patiëntenorganisaties, aandoeningen, keuzehulp

je vaak op zoek naar nieuwe,

en wachttijden. In blogs vertellen patiënten hun

comfortabele persoonlijke ervaringen kleren met de zorg.

Ja, er Voor is veel Patiëntenfederatie mogelijk! De Osteoporose Nederland Vereniging is wil hier

aandacht ZorgkaartNederland aan besteden, op een de manier website om en patiënten in Bot in Balans.

Maar een daar stem hebben en daarmee we jouw inbreng ook invloed voor te nodig. geven. Herken je

dit probleem? Het is daarbij Heb van je tips belang of oplossingen? dat er zoveel Mail mogelijk dan naar

secretariaat@osteoporosevereniging.nl.

ervaringen van patiënten op ZorgkaartNederland

komen te staan. Want ervaringen van patiënten

bevatten heel veel nuttige informatie. Hiervan

kunnen zorginstellingen gebruikmaken om zo hun

zorg of diensten te verbeteren. ZorgkaartNederland

heeft geen commerciële doelstelling. De

website wordt voor een groot deel betaald uit

de algemene middelen van Patiëntenfederatie

Nederland. Een deel van de inkomsten krijgen we

door pakketten aan te bieden aan organisaties

en praktijken. Daarnaast krijgen we geld op

projectbasis. Bijvoorbeeld om waarderingen te

verzamelen van bewoners van verpleeghuizen.

Voor al deze samenwerkingsverbanden geldt:

ZorgkaartNederland verstrekt nooit informatie over

de inzenders van waarderingen aan derden. Ook

staan we geen enkele inmenging of invloed op ons

redactionele beleid toe.

Samen naar

een beter leven

met reuma

ReumaNederland brengt iedereen in beweging met één doel:

een betere kwaliteit van leven met reuma. Samen gaan we voor

betrouwbare informatie, onderzoek naar betere behandelingen

en aandacht voor de belangen van mensen met reuma.

reumanederland.nl

• betrouwbare medische informatie

informatie die je helpt in het

dagelijks leven

• nieuws en activiteiten

• ervaringen uitwisselen

Blijf op de hoogte met onze nieuwsbrief RondReuma (8 x per jaar). Praat mee op

en

18 | Bot in Balans juli 2019


Vrijwilligers gezocht

Wij hebben je hulp nodig!

Tekst: Harry van den Broek

Onze activiteiten hebben succes! Maar zoals

je in ons voorwoord hebt kunnen lezen, heeft

dat een keerzijde: we komen handen tekort

om onze activiteiten en vereniging verder uit

te bouwen.

De agenda’s van de mensen van de Osteoporose Vereniging

raken behoorlijk vol met alle verschillende activiteiten.

Activiteiten waarmee we ons hard maken voor de zorg en

ondersteuning van mensen met fracturen en osteoporose. Een

groot deel daarvan vindt echter achter de schermen plaats.

De overheid – het ministerie van VWS - is namelijk al jaren

bezig om de rol van de patiënt binnen het hele zorgsysteem

belangrijker te maken. Dat is een heel goede zaak, maar

legt wel een belangrijk beslag op de capaciteit van veel

patiëntenverenigingen. Dat is bij ons niet veel anders.

Je hulp is dan ook welkom bij een behoorlijk aantal activiteiten

en projecten. Dat hoeft niet heel veel tijd in beslag te nemen.

Daarnaast kun je het meeste gewoon thuis oppakken, op

een moment dat jou goed uitkomt. Samen proberen we je

werk als vrijwilliger en je kennis, achtergrond, ervaring en

mogelijkheden goed op elkaar af te stemmen.

Op de volgende gebieden zouden we wel wat extra

ondersteuning kunnen gebruiken:

Financiering van onze

projecten

Verwachte inzet: in overleg te bepalen

Ben jij goed in het schrijven van projectvoorstellen? Heb je

ervaring met het aanvragen van financiering? Dan zouden wij

graag jouw ervaring gebruiken! We willen kijken of we voor

onze projecten van meer fondsen en subsidies gebruik kunnen

maken. Ben jij misschien de vrijwilliger die wij zoeken?

Hulptelefoon, website en

sociale media

Verwachte inzet: ongeveer 2 uur per week

We krijgen steeds meer vragen om informatie en we bereiken

een steeds grotere groep patiënten. Daarom kunnen we

ervaringsdeskundigen gebruiken die het interessant vinden

om actief in gesprek te gaan. Heb je ervaring in het voeren van

telefonische gesprekken en vind je het leuk om een ochtend in

de week telefoondienst te draaien? Dan kunnen wij jouw steun

gebruiken bij de hulptelefoon.

Heb je ervaring met Facebook? Vind je het leuk om moderator

te zijn? Dan zou je ons echt helpen met jouw actieve bijdrage

aan Facebook. Of heb je ervaring met content plaatsen op

websites? Ook dan willen we je graag als vrijwilliger. Het is

niet erg als je geen of weinig kennis hebt van osteoporose. We

helpen je om de kennis op te doen die je nodig hebt om als

vrijwilliger bij ons aan de slag te gaan.

Regiocoördinator

Verwachte inzet: 4 uur per week

Heb je zin om je eigen regio actief een regionale groep op

te starten? We zoeken een organisatietalent dat het leuk

vindt om lokaal bijeenkomsten te organiseren. Of wil je

helpen om de zorg voor osteoporose in jouw regio beter in

kaart te brengen: Welke ziekenhuizen hebben een goede

osteoporosepoli? Bij welke fysio- of oefentherapeut met

kennis en ervaring kun je terecht? Dan gaan wij graag met je

in gesprek.

IT-kennis en ervaring

Verwachte inzet: in overleg te bepalen

Op de achtergrond bouwen we aan een ondersteunende

IT-structuur, om onze vrijwilligers te ondersteunen en de

verzamelde informatie zorgvuldig op te slaan. Kun je met

ons meedenken over een passende oplossing? Op basis van

aantoonbare kennis en ervaring? Dan willen we graag met je

overleggen.

Bestuur: vrouwen gezocht

Verwachte inzet: 2- 4 uur per week

Ons bestuur bestaat op dit moment uit drie mannen. Bij een

ziektebeeld waarvan de verdeling twee derde vrouw en slechts

een derde man is, is dat natuurlijk niet handig. We zouden

daarom heel graag een of meer vrouwen in ons bestuur

opnemen die weten wat besturen is!

De opsomming hierboven is slechts een greep uit ons

wensenlijstje. Je eigen interesses, achtergrond en beschikbare

tijd bepalen voor een groot deel je inzetbaarheid. Het mooiste

is natuurlijk een structurele inzetbaarheid, maar dat kan

ook echt wel in kleine stapjes. Vanuit de huidige kerngroep

vrijwilligers gaan we je helpen en ondersteunen.

Stuur een bericht naar onderstaand e-mailadres

en ik neem snel contact met je op. Ik hoor graag van je!

Harry van den Broek

Voorzitter

voorzitter@osteoporosevereniging.nl

Bot in Balans juli 2019 | 19


De Osteoporose

Vereniging wenst

iedereen een mooie

en zonnige zomer!

Bot in

Balans

Vitamine D

Pak de zon even mee!

Vitamine D neem je meestal als supplement. Maar als je lekker

buiten in het zonlicht bent, kun je deze vitamine zelf ook

aanmaken. Daarvoor is het voldoende om elke zomerse dag

een kwartier tot een half uur in de hoogstaande zon te zijn.

Doe dit:

• tussen 11.00 uur en 15.00 uur

• met onbedekte handen

• met onbedekt gezicht

Het is belangrijk om je huid te beschermen tegen

verbranding!

Ook als je een anti-zonnebrandmiddel gebruikt,

maak je vitamine D aan in de huid.

Bron: Het sterkebottenboekje, KNMP 2017

osteoporosevereniging.nl

More magazines by this user
Similar magazines