Grond Weg Waterbouw NL 04 2019

jaargang 9 - 2019
augustus - september 4
GROND/WEG/WATERBOUW
Platform over civiele techniek & infrastructuur
GWW-BOUW.NL
Software &
Meten
Veiligheid in
de GWW
Duurzaam &
Circulair Beton
Renovatie
Afsluitdijk
INCLUSIEF HET VAKKATERN
BOUWMAT
OVER BOUWMATERIEEL & BOUWMACHINES

Werken
aan water
Op Nering Bögel
kunt u bouwen
Gebaseerd op meer dan 150 jaar
ervaring biedt Nering Bögel doordachte
oplossingen voor afwatering
en afvalwaterbehandeling. Van deskundige
advisering, levering van
producten en systemen tot en met
nazorg. Naast standaard producten
en systemen, levert Nering Bögel
uiteraard ook systemen op maat.
Gedegen advies, een breed assortiment
met een uitstekende prijskwaliteitsverhouding
en een prima
service. Dat is waar Nering Bögel
voor staat.
Het programma van Nering Bögel
is in vrijwel alle materialen en uitvoeringen
leverbaar en bestaat o.a.
uit:
Afwatering
• Dakafvoeren
• Afvoerputten
• Goten
• Afdekkingen en roosters
• Vloerluiken
• Straat/trottoirkolken
• Putafdekkingen
• Pompputten
• Spindelschuiven
• Terugslagkleppen
Afvalwaterbehandeling
• Olie/benzine-afscheiders
• Vetafscheiders
• Meet- en controleputten
• Septic tanks
• IBA-systemen
• Regenwater-hergebruiksystemen
• Emulsiesplitsers
• Ozoninstallaties
• Filtratiesystemen
-kiurbegrehretaw
systemen
ehcsigoloiB •
Afwatering en afvalwaterbehandeling
Nering Bögel bv
Graafschap Hornelaan 155
Postbus 3, NL-6000 AA Weert
Tel.: +31 (0)495 - 574 574
Fax: +31 (0)495 - 574 570
E-mail: info@neringbogel.nl
Internet: www.neringbogel.nl

CONCRETE
PROTECTION
LONGER SERVICE LIFE FOR
CONCRETE BUILDINGS
FIRMLY SEALED SURFACES
Corrosion protection and sealing made
of chemically stable plastics
FOR EVERY REQUIREMENT
Wide range of materials available
HIGH ECONOMIC EFFICIENCY
Simple assembly, high quality and
long service life
HIGH OPERATING RELIABILITY
Best weldability ensures maximum
tightness
EXPERTISE IN PLASTICS
Decades of experience in plastics
processing, research & development
agru Kunststofftechnik Gesellschaft m.b.H.
Ing.-Pesendorfer-Strasse 31
4540 Bad Hall, Austria
T. +43 7258 7900
F. +43 7258 790 - 2850
sales@agru.at

4
Voorwoord
EEN FEESTELIJKE EDITIE MET EEN KRITISCH RANDJE
Zo zou ik dit nummer van Grond-, Weg-, en Waterbouw graag willen omschrijven. Waarom? Omdat er inderdaad een groot feest
gevierd is, namelijk de opening van de gerenoveerde Maastunnel in Rotterdam. Jaren van voorbereiding en twee jaar noeste arbeid
hebben “de oude dame” weer nieuw leven ingeblazen. En hoe! De monumentale tunnel is aangepakt met het allergrootste respect
voor de authentieke elementen die zo kenmerkend zijn voor de tunnel. Niet alleen de Rotterdammers mogen trots zijn op “hun”
tunnel, Nederland mag trots zijn op “onze tunnel”. Daadkracht, innovatie en expertise staan aan de basis van dit meer dan geslaagde
GWW-project.
En waar komt dan dat kritische randje vandaan? Dat heeft alles te maken met veiligheid in de GWW. Die is namelijk voor verbetering
vatbaar. In de rubriek “De Pen” vertelt Cees Brandsen, Hoofdingenieur-directeur RWS Water, Verkeer en Leefomgeving er alles over.
Hij windt er geen doekjes om, want alleen door open en transparant te zijn kunnen we het met elkaar, voor elkaar veiliger maken. Dat
vraagt om toewijding en bewustwording. Ook wel om een beetje lef, om elkaar aan te durven spreken op zaken die niet veilig zijn.
Maxime Verhagen vraagt zich in zijn column af of wij elkaar wel goed begrijpen. Een terechte vraag, waar echter ook een eensluidend
antwoord op komt. Zijn wens: dat iedereen elke dag weer veilig thuiskomt van het werk.
Openheid en transparantie binnen de GWW vraagt om commitment van mensen. Dat kan alleen gegeven worden, wanneer
de werkplek veilig is. Dan bedoelen we niet alleen de veiligheid op de bouwplaats, maar ook op kantoor. Daarvoor is onderling
vertrouwen nodig en vertrouwen schenk je elkaar. Daar is bewegingsruimte voor nodig, die je elkaar moet gunnen. Dit komt op een
hele mooie manier in beeld dankzij de woorden van Marianne Vermijs, divisiedirecteur Water & Energie bij Ingenieursadviesbureau
Sweco. Zij bekleedt deze editie de plaats “Vrouwen aan de top”. De rubriek is inmiddels niet meer weg te denken en wij zijn dankbaar
voor de andere perspectieven die ons voorgelegd worden door deze topvrouwen.
Een ander project waar Nederland trots op mag zijn, is de renovatie van de Afsluitdijk. In deze editie wordt aandacht besteed aan
de zes pompen die de spuisluizen zullen ondersteunen in het afvoeren van water naar de Waddenzee. Zelf kan ik niet anders dan
concluderen dat onze reputatie in de strijd tegen het wassende water nog steeds staat als een huis! Mooi om te zien hoe ervaring en
innovatiekracht gebundeld worden om tot spraakmakende oplossingen te komen.
In het Bouwmat katern kunt u zich wederom tegoed doen aan nieuws op het gebied van elektrisch aangedreven bouwmaterieel.
Waar eerst nog sprake was van het laten zien van imposante prototypes met veel belofte, daar wordt nu gerept over het in serie
produceren van deze stille, schone machines. U zou er morgen een kunnen bestellen en volgende week elektrisch door de bouwput
kunnen crossen, als u dat wilt.
Ook in Bouwmat: Lek Sloopwerken baant zich een weg door de bebouwing op het voormalige terrein van Nedstaal. Het bedrijf
maakt daarvoor gebruik van de imposante sloophamers van Saes International. Niets is veilig voor dit sloopgeweld.
Met de vakantie alweer even achter ons kunnen we u meedelen dat het weer een genoegen was om als redactieteam te werken aan
de inhoud van dit magazine. Wij wensen u net zoveel leesplezier toe als wij hadden met het maken van dit mooie nummer.
Jan Mol

GROND/WEG/WATERBOUW
Platform over civiele techniek & infrastructuur
gww-bouw.nl
Jaargang 9 • Nummer 4 2019
Verschijnt 6 x per jaar
ISSN: 2212-9979
UITGEVER
Schatbeurderlaan 6
Postbus 249, 6000 AE Weert
+31 495 45 00 95
info@louwersmediagroep.nl
louwersmediagroep.nl
EINDREDACTIE
Jan Mol, Draeckensteijn media
REDACTIETEAM
Roel van Gils, Jan Mol (Draeckensteijn media),
Pieter de Mos Bouwjournalistiek,
Susan Peek (Suelution), Irene Teunissen
PROJECTMANAGER
Frank Wekking
f.wekking@louwersmediagroep.nl
SECRETARIAAT
Manuela Depenbrock
Sandra Reijnders
ADVERTENTIES
Online aanleveren:
www.wetransfer.com
o.v.v. Grond/Weg/Waterbouw en uw naam
traffic@louwersmediagroep.nl
ABONNEMENTSPRIJS
Nederland: € 81,00 per jaar excl. BTW
Buiten Nederland: € 129,00 per jaar excl. BTW
IBAN NL78 ABNA 0490 2820 67
BIC ABNANL2A
T.n.v. Louwers Mediagroep
o.v.v. Grond/Weg/Waterbouw
Informatie over abonnementen:
+31 495 45 00 95
ADRESWIJZIGINGEN
Schriftelijk tenminste drie weken voor verhuizing naar:
Postbus 249, 6000 AE Weert, Nederland
OPZEGGINGEN
Indien twee maanden voor het verstrijken van de abonnementsperiode
geen schriftelijk bericht van op zegging
is ontvangen, wordt het abonnement auto matisch met
een jaar verlengd.
DOELGROEP
Grond/Weg/Waterbouw wordt als abonnement
en in controlled Circulation persoonsgericht
gestuurd naar: directies en management van
bedrijven betrokken bij de bouw van dijken,
bruggen, kanalen, cultuurtechnisch grondwerk,
baggerwerken, waterbouw en wegenbouw,
ingenieurs-en architectenbureaus, toeleveranciers,
brancheverenigingen, ministeries en rijksdiensten,
Rijkswaterstaat (alle HID’s, hoofd ingenieur
directeuren), provinciale, gemeentelijke en ander
betrokken overheden. Oplage 6900
Spuien als het kan, pompen als het moet! 8
Meer afvoercapaciteit dankzij specialistisch maatwerk in pompen 10
Precisiewerk op de bodem van de Dardanellen 16
XXL pijpen voor nieuw stadsgebied Monaco 18
Dynamische krachten op bruggen worden vanaf nu in de praktijk getest 20
Lochems familiebedrijf voorloper in innovatie duurzame materialen 23
De Oude Dame heeft een verjongingskuur gehad! 25
Wereldprimeur: windturbines op primaire zeedijk met behulp van de Cutter Soilmix-techniek 32
N737 wordt de slimste weg van Nederland 34
SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
‘Betonsector in voorhoede van klimaatadaptatie’ 36
Betonnen keerwanden op termijn 100% circulair 40
De toekomst van beton 42
Betonrenovatie naar oorspronkelijke sterkte, structurele integriteit én esthetiek 46
Een duurzaam, schoon en veilig alternatief als toeslagstof voor de betonwarenindustrie 48
Hoe ultrahogesterktebeton constructieve problemen kan oplossen 50
Versnelling naar een duurzame toekomst 52
Revolutionaire ontwikkelingen in betonversterking 54
Maatwerk in betonstorten GWW 57
Vrouwen aan de top: Marianne Vermijs, divisiedirecteur Water & Energie bij Sweco 58
Journaal 60
WATERQUEST 2019: het vervolg. 64
Trots op weg naar een voorbeeldproject! 66
Speedboat tussen olietankers 69
Innovatie in baggermaterieel 70
Staal op maat voor boortunnel RijnlandRoute 71
De Pen: Cees Brandsen, Hoofdingenieur-directeur RWS Water, Verkeer en Leefomgeving 72
VORMGEVING/ART DIRECTION
studio@louwersmediagroep.nl
DRUKWERK
Drukkerij Hendrix, Peer
Niets uit deze uitgave mag worden over genomen of ver menig vuldigd zonder
uitdruk kelijke toestemming van de uitgever en zon der bronvermelding. Hoewel
dit blad op zorg vuldige wijze en naar beste weten is samen gesteld kunnen uitgever
en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledig heid
van de informatie. Zij aan vaar den dan ook geen enkele aansprake lijkheid voor
schade, van wel ke aard ook, die het gevolg is van hande lingen en/of beslissingen
die gebaseerd zijn op deze informatie.
8 16

Inhoud
46
90
34 76 110
SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Begrijpen wij elkaar wel goed? 74
Beoordelen en analyseren van risico’s in de GWW 76
Duurzame weg naar verkeersveiligheid 78
De onzichtbare vriend van iedere weggebruiker staat nooit stil 80
“Levens redden is onze business” 84
Complete speler in wegbeveiliging 87
Veilige ontsluiting rondom spoorwegwerkzaamheden 88
Veilige werkplek op de bouw is een absolute must! 90
Verbeterde veiligheid op de bouwplaats dankzij veiligheidsconcept 94
SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Hoe hardware en software hand in hand gaan 95
3D scannen: snel, gemakkelijk en nauwkeurig 3D beelden verkrijgen 96
Modulaire kantoorsoftware maakt databeheer kinderspel 99
Digitalisering op de bouwplaats 100
De constructeur digitaliseert! 102
Nieuwe trend: meer en meer ICT toegepast binnen de waterbouw 104
Ontwerp en Planning software voor prefab betonelementen 106
Open Infra-BIM: het ultieme samenwerken 108
New kids on the block in grond-, weg- en waterbouwsoftware 109
Maatoplossing voor het managen van gemengde machineparken 110
Snel en slim punten meten 112
BOUWMAT 117
Cover: Van Wylick
Beeld: Emile Willems
Blijf gratis en eenvoudig op de
hoogte van het laatste nieuws.
Volg ons op social media en meld
je aan voor onze nieuwsbrief!
gww-bouw.nl
bouwmat.eu
Infrapartners 143

RENOVATIE AFSLUITDIJK
Tekst | Jan Mol Beeld | Levvel
Spuien als het kan,
pompen als het moet!
Rendering van de gerenoveerde Afsluitdijk.
Bij de renovatie van de Afsluitdijk is er naast waterveiligheid een hoofdrol weggelegd voor het
thema waterafvoer. Bouwconsortium Levvel (BAM, Van Oord en Rebel) heeft in het plan bij
Den Oever de bouw van extra spuisluizen opgenomen, alsmede de toevoeging van twee gemalen,
met zes pompen totaal. Broodnodig, om de Afsluitdijk toekomstbestendig te maken, vernemen we
van Piet Zuidgeest, Projectmanager Nieuw Spuimiddel bij Levvel.
We spreken met Zuidgeest over ‘zijn tak van
sport’, namelijk het vergroten van de waterafvoercapaciteit
van het IJsselmeer richting de
Waddenzee. “De uitvraag van Rijkswaterstaat
was helder: de Afsluitdijk moet meer afvoercapaciteit
krijgen en energieneutraal worden. Er
werd hierbij een minimum aan pompcapaciteit
gevraagd. Levvel wist zich in de tender te onderscheiden
door voor de benodigde afvoercapaciteit
ook extra spuigroepen aan te bieden.
Met dit concept wordt het energieverbruik
sterk beperkt.”, opent Zuidgeest het gesprek.
DE BOUW IS INMIDDELS GESTART
“We zijn de noordelijke bouwkuipen inmiddels
gestart op basis van hoofdafmetingen van
de pompconstructies. Tegelijkertijd worden
nu nog alle elementen van de pompinstallaties
nader uitgedetailleerd.”, vertelt Zuidgeest. Op
de vraag of hij de oude situatie nog eens wil
schetsen, antwoordt hij: “Aan de kant van Den
Oever staan nu drie spuigroepen met elk vijf
spuikokers. Als de waterstand aan de kant van
de Waddenzee lager is dan die aan de kant van
het IJsselmeer, worden de schuiven geopend
en kan men via natuurlijk verval afvoeren en
gebruik maken van het getijdevenster. Dat is in
de bestaande situatie een grote zorg. De tijd
om te kunnen spuien wordt korter namelijk,
omdat de gemiddelde waterstand aan de kant
van de Waddenzee door de klimaatverandering
geleidelijk hoger wordt. Dat is de eerste
beperking. De tweede beperking is dat door
klimaatverandering het IJsselmeer meer water
in pieken krijgt aangeboden. Anticiperend
kunnen we stellen dat we het niet meer gaan
redden met enkel en alleen spuien, ondanks
8

RENOVATIE AFSLUITDIJK
dat we meer spuimiddelen bouwen. Daarom
is de inzet van de pompen ook belangrijk.”
EEN SAMENSPEL VAN
SPUISLUIZEN EN GEMALEN
Om het hoofd te kunnen bieden aan de veranderende
omstandigheden, heeft Levvel een
tweetal nieuwe spuigroepen bij Den Oever
voorzien, op de tusseneilanden tussen de bestaande
spuigroepen. “Elke nieuwe spuigroep
heeft vier spuikokers, in totaal spreken we
dus over acht spuikokers erbij. Er is een toename
van 75% spuioppervlak bij Den Oever
ten opzichte van de bestaande situatie. Voor
het hele spuisysteem van de Afsluitdijk hebben
we bij Kornwerderzand ook nog de capaciteit
van de reeds bestaande spuigroepen
aldaar, twee groepen van ieder vijf spuikokers.
De twee gemalen die we gaan realiseren met
in totaal zes pompen kunnen samen de voorgeschreven
afvoer van 235 kubieke meter
water per seconde verzorgen. Deze pompen
worden echter alleen ingezet wanneer het
nodig is, dus ‘spuien als het kan, pompen als
het moet’. Door deze werkwijze wordt er een
actieve bijdrage geleverd aan minder energieverbruik.
Daarnaast zijn de pompen zelf ook
uitgekozen om hun energiezuinigheid.”
Levvel heeft gekozen voor een verticaal aanzuigende
pomp, met een wegstuwing onder
een hoek van 90˚. Zuidgeest legt uit: “Om
een zo kort mogelijk pompkanaal te bewerkstelligen
is er voor deze pomp gekozen, het is
de kortste inbouwmaat die we kwijt konden.
Een mooi detail is dat de pompen door de
'Het realiseren van de nieuwe spuisluizen en
gemalen mag gezien worden als een op zichzelf
staand deelproject binnen het werk rondom de
renovatie van de Afsluitdijk'
grootte en de stand van de pompwaaiers ‘visvriendelijk’
zijn en derhalve geen invloed zullen
hebben op de visstand.” Naast het feit dat
er energie bespaard wordt door de keuze van
de pomp en het slechts inzetten van de pompen
wanneer nodig, wordt er een bijdrage
aan de energieneutraliteit van de Afsluitdijk
geleverd door de inzet van zonnepanelen. Er
wordt een park met zonnecollectoren gerealiseerd
op de plaats waar nu het (tijdelijke)
kantoor van Levvel in Den Oever staat, in totaal
een oppervlak van 3 hectare. De energie
van zowel de pompen als de overige infrastructuur
wordt gecompenseerd door middel
van zonne-energie.
EEN OP ZICHZELF
STAAND PROJECT
“Het realiseren van de nieuwe spuisluizen en
gemalen mag gezien worden als een op zichzelf
staand deelproject binnen het werk rondom
de renovatie van de Afsluitdijk. De planning
heeft echter wel raakvlakken met andere zaken,
zoals het afsluiten van één rijbaan op de
A7 en het in dezelfde fasering renoveren van
onder andere de dekken van bestaande spuigroepen”,
zegt Zuidgeest tot besluit. ■
Bouwconsortium Levvel (BAM, Van Oord en Rebel) heeft in het plan bij Den Oever de bouw van extra spuisluizen
opgenomen, alsmede de toevoeging van twee gemalen, met zes pompen totaal.
Piet Zuidgeest, Projectmanager Nieuw Spuimiddel bij Levvel.
“We zijn de noordelijke bouwkuipen inmiddels gestart op basis van
hoofdafmetingen van de pompconstructies.” (Beeld: Pieter Klein)
9

RENOVATIE AFSLUITDIJK
Tekst | Jan Mol Beeld | Flowserve
Meer afvoercapaciteit dankzij
specialistisch maatwerk in pompen
Het kan niemand ontgaan zijn dat de zes pompen die door Levvel zijn voorzien in de gerenoveerde
Afsluitdijk een centrale rol spelen bij het vergroten van de afvoercapaciteit voor de toekomst. De
uitvraag van Rijkswaterstaat was duidelijk: de totale pompcapaciteit voor waterafvoer van IJsselmeer
naar Waddenzee moet minimaal 235 kubieke meter water per seconde bedragen.
Het is geen sinecure om daar een oplossing
voor te vinden. De pompen moeten, naast het
kunnen verplaatsen van grote hoeveelheden
water, immers aan tal van andere voorwaarden
voldoen. Flowserve - de leverancier van de
zes pompen - is de uitdaging echter aangegaan
en met succes! Bert Waterink, Projectmanager
Afsluitdijk bij Flowserve, licht het project met
plezier toe.
ONDERDEEL VAN HET
TOTAALONTWERP
“We waren al langer in gesprek met Rijkswaterstaat,
die het idee had opgevat om pompen
in te gaan zetten voor meer waterafvoerca-
paciteit”, opent Waterink het gesprek. “Naar
aanleiding van de uitvraag zijn we met Levvel
om tafel gegaan en hebben we samen beoordeeld
wat de ideale oplossing zou zijn voor dit
project en aan welke voorwaarden de pompen
moeten voldoen. De vorm en afmetingen
van de pompen zijn belangrijk, maar ook zaken
als betrouwbaarheid, energieverbruik, visveiligheid
en onderhoudskosten zijn van belang.”
In één jaar, de tijd die de tenderfase geduurd
heeft, is het ontwerp voor het pompstation
ontwikkeld. “Ook hierin is Flowserve nauw
betrokken geweest. We denken continu mee
met Levvel over in- en uitstroomconstructies
en kijken over hun schouder mee naar
de voortgang. Bij het pompontwerp gaat het
precies omgekeerd, daarin is Flowserve leidend
en kijkt Levvel mee over onze schouder.
Een goede samenwerking, die zijn vruchten
afwerpt”, aldus Waterink. “De zes pompen
zijn een zeer belangrijk onderdeel van het
totaalontwerp, waarin niets aan het toeval
wordt overgelaten.”
MAATWERK PUR SANG
Het pompontwerp waar Flowserve hard aan
werkt is zeer specialistisch maatwerk. “Weliswaar
is het basisprincipe al 75 jaar bekend,
maar toegevoegde eisen zoals visveiligheid zijn
10

RENOVATIE AFSLUITDIJK
'De zes pompen zijn
een zeer belangrijk
onderdeel van het
totaalontwerp, waarin
niets aan het toeval
wordt overgelaten'
Met dergelijke afmetingen en gewichten kunnen
we ons voorstellen dat er nog een stevige
logistieke uitdaging aankomt? “Dat klopt. De
eerste uitdaging is de pompunits op de plaats
van bestemming te krijgen, de tweede wordt
gevormd door het inhijsen van de pompunits
en de derde zal het precies positioneren zijn.
Het transport op het werk en het inhijsen worden
door Levvel verzorgd, het uitlijnen en aansluiten
wordt door Flowserve gedaan.”
GENOEG CAPACITEIT
VOOR DE TOEKOMST
De capaciteit per pomp bedraagt nominaal
39,17 kubieke meter water per seconde. “Dat
brengt ons met de zes voorziene pompen op
het gevraagde aantal van 235 kubieke meter
water per seconde.”
Doorsnede spui en
pompcomplex Den Oever,
bron: Levvel -
Project Afsluitdijk.
echter wel nieuw. Uniek zijn de afmetingen van
de pomp zelf en het totaalproject. Voor mij is
dit in de 25 jaar dat ik bij Flowserve werk het
grootste pompproject dat ik mag begeleiden.”
Kijken we naar de technische aspecten, dan
hebben we het over een waaierdiameter van
4,6 meter per pomp. “De pomp krijgt een
twee-schoeps waaier, die een omwentelsnelheid
tussen de 27 en 58 toeren per minuut
heeft. Het feit dat het om twee schoepen gaat,
op deze relatief lage snelheid, maakt de pomp
visveilig”, vervolgt Waterink. “De rotor unit
zit deels in het betonnen gedeelte, deels in de
stalen behuizing. De hoogte van de pompunit
zal tussen de 12 en 13 meter komen te liggen.
Qua gewicht mag je per pompunit denken aan
zo’n 120 ton.”
De pompmotoren trekken per stuk 1950 kW
en zijn voorzien van permanente magneten.
Dat maakt de pompen onderhoudsvriendelijk
en betrouwbaar. “Om de motoren te voeden
maken we straks gebruik van 690 Volt krachtstroom.
De efficiency van de pompen mag
je, met een rendement van 70%, gerust hoog
noemen. Dat is voor deze toepassing met bijbehorende
ontwerpeisen ongekend”, schetst
Waterink. De energie die de pompen verbruiken
wordt op de Afsluitdijk zelf gecompenseerd
door middel van zonne-energie.
VAN ENGINEERING
TOT OPLEVERING
“We zitten nu in de engineeringfase. Van het
eerste kwartaal 2020 tot en met het eerste
kwartaal 2021 zullen we produceren. De aflevering
van de pompen staat gepland in april en
juni 2021, in twee opleveringen van drie pompen”,
somt Waterink op.
Hoe zit het met de aansluiting en aansturing
nadat alles gemonteerd is? “Flowserve levert
alle benodigde informatie omtrent de aansluiting
en aansturing keurig bij Levvel aan. ›
11

RENOVATIE AFSLUITDIJK
De specialist en uw
partner voor al uw
visveilige pompen
Zowel grote
als kleine
pompen
Onze ervaren
Sales Engineers
staan u graag
te woord
Informeer naar de mogelijkheden voor uw project
Flowserve Campus
Parallelweg 6
4878 AH Etten-Leur
Tel. 076 502 8200
Levvel – project Afsluitdijk
Jan Vervoort: 06-15 88 60 67
JVervoort@flowserve.com
Ronald Lammerink: 06- 46 39 43 98
RLammerink@flowserve.com
Experience In Motion
www.flowserve.com

RENOVATIE AFSLUITDIJK
'Het feit dat het om
twee schoepen gaat,
op deze relatief lage
snelheid, maakt de
pomp visveilig'
Dat document mag je zien als een handleiding,
waarin alles staat over starten, stoppen, het gebruik
zelf et cetera. Levvel zal op basis daarvan
het integrale besturingssysteem ontwerpen.”
Over het onderhoud van de pompen na oplevering
kan nog niets gezegd worden: “Hierover
zijn we nog in overleg.” Voor Bert Waterink is
het project Afsluitdijk een droom die uitkomt.
“Ik ben een pompenman in hart en nieren. Dit
project is hét waterproject binnen Europa van
de afgelopen 25 jaar tot en met de komende
25 jaar. De gerenoveerde Afsluitdijk zorgt ervoor
dat we de voeten droog kunnen houden
de komende jaren. We schrijven met elkaar geschiedenis
en ik ben er meer dan trots op om
mijn bijdrage te mogen leveren.” ■
Het testen van de instroom constructie wordt uitgevoerd door Flowserve te Etten-Leur.
Flowserve beschikt over een eigen Test Center in Etten-Leur.
Betrouwbare en efficiënte pompsystemen zijn onmisbaar
voor het waterbeheer. Flowserve is een multinational en
wereldwijd marktleider in diverse sectoren op het gebied van
pompen en bijbehorende asafdichtingen.
In 1997 heeft Flowserve STORK engineered pompen in
Hengelo overgenomen en daarmee ook de meer dan 100
jaar rijke historie aan kennis en kunde en een groot aantal
pomptypes, zoals BSV, BCV, BVOP, VOP, OVOP, SHG en OPH,
welke veelal te vinden zijn in de Nederlandse gemalen.
De hoofdvestiging van Flowserve in Nederland bevindt
zich in Etten-Leur. Met haar 650 medewerkers waaronder
± 100 engineers, is deze Nederlandse vestiging de grootste
vestiging van Flowserve wereldwijd.
Flowserve houdt zich bezig met het reviseren, onderhouden
en upgraden van bestaande pompen, alsmede met het
ontwikkelen van nieuwe visveilige pompen. Een voorbeeld
hiervan is hun CVPS-F, een betonnen slakkenhuis pomp die
nu ook in de gerenoveerde Afsluitdijk toegepast zal worden.
Als geen ander heeft Flowserve kennis van de hydraulische- en
mechanische ontwerpaspecten van pompen en pomp systemen.
In nauwe samenwerking met de opdrachtgever of civiele
aannemer wordt de beste oplossing voor de klant bepaald.
Boven aanzicht van de Back-pull out van de BCV360
pomp welke via een spacer koppeling verbonden is
met een direct aangedreven elektromotor.
Aandrijving van de BCV360 pomp door een 1 MW
langzaam draaiende motor die 60 omwentelingen
per minuut maakt .
Gemaal Katwijk, de pompen zijn vergroot in
capaciteit en de bestaande diesel motoren met
tandwielkast zijn vervangen door direct middels
elektromotoren aangedreven pompen.
13

Tekst | Jan Mol Beeld | Strukton Immersion Projects
Precisiewerk op de bodem
van de Dardanellen
U heeft in dit magazine al eerdere kunnen lezen over de bouw van de Çanakkale 1915-brug in
Turkije. Een brug van fenomenale proporties, onderdeel van het snelwegproject Çanakkale-Tekirdağ-
Kınalı-Balıkesir. Deze hangbrug over de Dardanellen zal na gereedheid een aantal veerdiensten gaan
vervangen en de verbinding maken tussen de steden Gallipoli op het gelijknamige schiereiland in
Europa en Lapseki in Anatolië, Azië. Beide plaatsen bevinden zich in de provincie Çanakkale.
De bouw is gestart in maart 2017 en zal gereed moeten zijn in 2023.
De totale lengte van de brug zal dan 3.563 meter bedragen, met een
vaarhoogte van 69 meter. De hoofdoverspanning tussen de twee pylonen
bedraagt dan 2.023 meter. De joint venture die verantwoordelijk is
voor de totstandkoming van dit meesterwerk bestaat uit twee Turkse en
twee Koreaanse bedrijven, de op hun beurt het Nederlandse Strukton
Immersion Projects in de arm namen om letterlijk de basis te leggen voor
het bouwwerk, de fundatie.
EXPERTISE OP DE VIERKANTE MILLIMETER VEREIST
Voor Strukton Immersion Projects zit het werk er inmiddels op. Peter
van Westendorp, directeur operations bij Strukton Immersion Projects,
kan tevreden terugkijken op het werk. We spreken met hem over de
uitdagingen die Strukton het hoofd moest bieden. “We zijn bij dit project
gehaald door hoofdaannemer Dealim, die ons al kende van een project
in Zuid-Korea. Na de uitvraag wonnen we de tender en moest er snel
'Het precisiewerk zat hem in
de laatste centimeters van
het zakken, daarom was het
geleidingssysteem onontbeerlijk'
geschakeld worden, in verband met de in te storten onderdelen voor
de vloeren. Ondanks dat het plan in grote lijnen is uitgevoerd zoals bedacht,
is er in het ontwerpproces nog veel finetuning gedaan op basis
van nieuwe inzichten”, opent Van Westendrop het gesprek. “De opdrachtgever
had voor een extra uitdaging gezorgd door in de laatste
fase van de aanbestedingsfase te eisen dat de caissons veel nauwkeuriger
gepositioneerd moest worden dan in eerste instantie bedacht was.”
16
Artist impression van de Çanakkale 1915-brug.

Strukton maakte er een plan voor en ging op twee sporen zitten bij het
maken van de vloer. Van Westendorp: “Gaan we het vijzelsysteem in de
geleidingsconstructie maken, of verwerken we de vijzels op of in de caisson?
We hebben deze opties tot het allerlaatste moment opengehouden,
door zowel staalplaten te laten meestorten in de vloer, als ankers in
de neus van de caissons te laten aanbrengen. Het werd uiteindelijk optie
twee, naast het toepassen van de geleiderconstructie.
DYNAMIC POSITIONING
Strukton liet een aantal extra palen naast de caissons plaatsen, voor
de geleiderconstructie. “Zo hebben we de situatie geoptimaliseerd. Per
positie werkten we met één paal met één geleiderconstructie. In het
oorspronkelijke plan zouden we met vier sleepboten die verankerd waren
aan prelayd ankers de caissons op positie trekken. Aan de zuidkant
van de caissons lag echter een uitgebreid kabeltracee dat het verankeren
verhinderde. Daar kozen we voor Dynamic Positioning (DP), de sleepboten
werden daar door gps-metingen op positie gehouden. Let wel, met
een verfijning van 20 cm!”, aldus Van Westendorp.
Het precisiewerk zat hem in de laatste centimeters van het zakken,
daarom was het geleidingssysteem onontbeerlijk. “Anders kun je met de
stroming nooit tot een secure positionering komen”, schetst Van Westendorp.
“Het afzinken is gedaan met behulp van een ballastschip dat op
DP naast de caisson was gepositioneerd, met twee drijvende leidingen.
Dat betekende uren pompen voordat de caissons genoeg water hadden
gemaakt om te zakken. De geleiderconstructie vormde een L naast
de caissons. Toen deze op 2 meter boven de bodem kwamen, zijn de
caissons met behulp van de sleepboten richting de geleiderconstructie
Op weg naar de bodem.
Vier sleepboten om de caisson te positioneren.
'Met trots kunnen we zeggen dat
het is gelukt om beide caissons met
een nauwkeurigheid van 10 mm op
het target te plaatsen'
bewogen. Bij contact met de geleider werden ze gefixeerd in de hoek.
Op 75 cm vanaf de bodem werden de vijzels ingezet en zijn de caissons
uitgedrukt tot in de juiste positie. De inclinatie van de schachten speelde
een grote rol, we praten immers over 45 meter diepte. Met trots kunnen
we zeggen dat het is gelukt om beide caissons met een nauwkeurigheid
van 10 mm op het target te plaatsen.”
DE BASIS IS GELEGD
De aansturing van ballast en deballast om de 29 clustercompartimenten
van de caissons onafhankelijk te vullen en te ledigen werd speciaal voor
deze gelegenheid ontwikkeld. “Elk van de twee schachten was voorzien
van een manifold container met een kleppensysteem en pompen. Eenmaal
op de bodem werd alles definitief afgevuld en werden de schachten
ontdaan van apparatuur. De laatste handeling was het afvullen van de
schachten zelf. Duikers hebben daarna de vijzels en geleiderconstructies
verwijderd. Afgelopen mei waren we klaar en kon men verder met het
aanbrengen van de binnen- en buitenwanden van de schachten, om af te
vullen met beton. Eind vorige maand kon de verbinding gemaakt worden
tussen de twee schachten, door middel van een prefab balk, de basis
voor de pylonen”, zegt Van Westendorp tot slot. ■
17

Tekst | AGRU Kunststofftechnik/vertaling Jan Mol
Beeld | AGRU Kunststofftechnik/Valode & Pistre Architectes
XXL pijpen voor
nieuw stadsgebied Monaco
Duikers verbinden de vooraf gelaste flensdelen met elkaar om zo de pijpen aan elkaar te bevestigen.
Monaco is na Vaticaanstad het kleinste land ter wereld, met een oppervlak van 2,2 km 2 . Terwijl de
bevolkingsdichtheid in Vaticaanstad 2.200 mensen per vierkante kilometer bedraagt, leven er 19.000
mensen in een gebied van dezelfde grootte in Monaco. Het moge duidelijk zijn dat Monaco daarom
met een permanent huisvestingstekort kampt. Als oplossing heeft de regering van Monaco het plan
opgevat om het Vorstendom uit te breiden met 60.000 vierkante meter. Daarvoor wordt de zee
opgezocht, door een goed verstevigd platform te bouwen van zand en beton. AGRU Kunststofftechnik
ondersteunt dit revolutionaire urbanisatieproject met XXL pijpen, die dienen als afvoer voor
gezuiverd afvalwater en stormwater.
Precies voor het Grimaldi Forum, het mooiste
stukje van het Vorstendom, wordt Monaco
uitgebreid richting de Middellandse Zee. Het
constructiebedrijf heeft de opdracht om een
zes hectare groot complex in zee te bouwen,
genaamd “Anse du portier Monaco”. Het twee
miljard kostende project zal voor altijd de topografie
van het Vorstendom Monaco veranderen.
Wanneer alles in 2025 gereed is, zal de
'Deze buizen komen
rechtsteeks van
fabrieken in Oostenrijk
en de Verenigde Staten'
“Anse du Portier Monaco” plaats bieden aan
apartementen, winkels, tuinen en een haven.
LAND TERUGWINNEN
DOOR STORTEN
De eerste stappen zijn al in 2016 gezet, door
beschermde zeedieren naar een nieuwe plek
te verhuizen, zodat het ecosysteem voor de
kust intact blijft. Sindsdien zijn de funderingen
18

MAATWERK PIJPSYSTEEM
IN XXL FORMAAT
De funderingen zullen ook de benodigde infrastructuur
bevatten voor het nieuwe district.
AGRU levert meerdere honderden meters
aan HDPE XXL pijpen, met een doorsnede
van 2500 mm en 1400 mm voor riool- en
stormwaterafvoer. Deze buizen komen rechtsteeks
van fabrieken in Oostenrijk en de Verenigde
Staten. Voor de verbinding tussen de
pijpen levert AGRU speciale, grote flenzen,
gemaakt van een specifieke staalkwaliteit. De
productie van de XXL fittingen en leidingstukken
wordt uitgevoerd door het installatiebedrijf
op het vasteland, in de buurt van het
project, door middel van stuiklassen. AGRU
heeft hiervoor de benodigde lasmachine geledeze
per boot getransporteerd naar het werk,
om offshore geïnstalleerd te kunnen worden.
De geprefabriceerde pijpen op weg naar het offshore bouwproject. (Beeld: MC-Clic)
'Ook de corrosiebestendigheid en flexibiliteit van
de PE 100-RC pijplijn maakt deze keuze ideaal
voor dit offshore project'
gevuld met 600.000 ton aan zand, uit Sicilië.
Het land dat hiermee is gecreëerd, moet bestand
zijn tegen de getijden en seismische
krachten. Om dit te waarborgen zal het nieuwe
district veilig gesteld worden middels caissonmuren,
die om het nieuwe stuk land heen
geplaatst worden. Elke caisson weegt ongeveer
10.000 ton, wanneer deze is gevuld met puin
uit steengroeves, dat per schip wordt aangeleverd.
In totaal zal er zo’n 2,87 miljoen ton
aan rotsachtig materiaal gestort worden. Na
de constructieperiode van vier en een half jaar
die gepland is voor de fundering, zal de nieuwe
kustpromenade zich 6 meter boven de zeespiegel
bevinden.
verd, het product design gedaan en biedt ondersteuning.
Vanwege de enorme omvang van
de geprefabriceerde leidingstukken worden
De installatie op de grillige zeebodem stelt
hoge eisen aan man en materiaal. Omdat door
zout zeewater, oceaanstromingen en rotsachtig
terrein er moeilijke omstandigheden en een
bar milieu onststaan voor welk materiaal dan
ook, heeft de hoofdaannemer gekozen voor
AGRU XXL pijpen en fittingen van PE 100-
RC. De hoge weerstand die PE 100-RC biedt
tegen langzame scheurvorming resulteert in
een betere puntbelasting waar nodig. Daarmee
wordt een hogere veiligheid en langere
levensduur gegarandeerd onder de barre omstandigheden.
Ook de corrosiebestendigheid
en flexibiliteit van de PE 100-RC pijplijn maakt
deze keuze ideaal voor dit offshore project. De
geprefabriceerde leidingstukken worden na
toevoeging van balast afgezonken naar de zeebodem,
richting een vooraf uitgegraven geul.
Op de zeebodem worden de afzonderlijke delen
door duikers met elkaar verbonden middels
flenzen. AGRU draagt voor een belangrijk
deel bij aan het succes van dit project in zeer
gevoelig gebied, door intensief technisch advies
te leveren, assistentie te verlenen bij het maken
van de pijp-layout en de legtechniek, alsmede
door het ter plekke trainen in het maken
van lassen. ■
Het Vorstendom Monaco wordt uitgebreid met een nieuw, 60.000 m 2 tellend district in de Middellandse Zee.
(Beeld: Valode & Pistre Architectes)
19

Sektani: “De opening van de meetopstelling was een van de mooiste momenten uit mijn leven.”
Tekst | Jan Mol Beeld | Antea Group
Dynamische krachten op bruggen
worden vanaf nu in de praktijk getest
De TU Delft is een imposante, beweegbare constructie rijker. Hij lijkt gebouwd te zijn uit Meccano
van Titanische omvang en heeft een zeer belangrijk doel: het in de praktijk testen van de dynamische
krachten waaraan bruggen onderhevig zijn. De geestelijk vader van deze spraakmakende proefopstelling
is Kodo Sektani, Ingenieur en Adviseur Kunstwerken bij Antea Group.
We bevinden ons aan tafel bij Kodo Sektani
en Sonja Riesen, Projectmanager Beweegbare
Bruggen bij Antea Group. “De proefopstelling
is de spil van een onderzoek naar het
verlengen van de levensduur van beweegbare
bruggen, op initiatief van Antea Group,
Rijkswaterstaat en de Provincie Zuid-Holland”,
opent Riesen het gesprek. “Met deze
opstelling wordt het mogelijk om theoretische
berekeningen in de praktijk te testen.”
THEORIE EN PRAKTIJK SLUITEN
NIET OP ELKAAR AAN
De enorme proefopstelling is onderdeel van
het promotieonderzoek van Sektani. Gevraagd
naar de reden waarom hij begonnen is met dit
onderzoek, antwoordt hij: “De Voorschriften
voor het Ontwerpen van Beweegbare Bruggen
(VOBB) stammen uit 1965 en zijn in 2001 uitgebreid
voor nieuwe bruggen, met rekenregels
voor dynamische krachten. Deze rekenregels
zijn echter gebaseerd op een reeks vereenvoudigde
dynamicamodellen die uit de jaren
’80 komen. Tijdens de herbeoordeling van
bestaande beweegbare bruggen blijkt dat de
meeste bruggen volgens de in 2001 opgestelde
regels in theorie niet meer zouden voldoen.
Dit terwijl waarnemingen uit de beroepspraktijk
anders uitwijzen Daardoor zag ik in dat er
behoefte bestaat aan duidelijk wetenschappelijk
onderzoek naar dit onderwerp.”
20

Omdat klaarblijkelijk theorie en praktijk in veel
gevallen ver uit elkaar lagen, zag Sektani aanleiding
om experimenteel onderzoek te doen
om tot een rekenmodel te komen dat geverifieerd
en gevalideerd wordt. “Geverifieerde
rekenmodellen kunnen toegepast worden op
alle bruggen”, aldus Sektani. “Het onderzoek
richt zich op de theoretische levensduur van
bewegingswerken. De modellen worden middels
nauwkeurige metingen van de dynamische
belastingen in de onderdelen van de bestaande
brugmechanismen geverifieerd en gevalideerd.
Uiteindelijk is het doel om een realistischer
en betrouwbaarder beoordelingsmodel op te
stellen, waarmee grote maatschappelijke en financiële
voordelen gepaard gaan. We trachten
op die manier overdimensionering van bewegingswerken,
vroegtijdige en onnodige vervanging
van onderdelen te voorkomen.”
FOCUS OP BASCULE- EN
OPHAALBRUG
Sektani: “Binnen de mechanisch aangedreven
bruggen onderscheiden we vier typen:
De draaibrug, de hefbrug, de bascule en ophaalbrug.
Onze focus ligt op de laatste twee
brugtypen, omdat deze het meest voorkomen
in Nederland. De basculebrug is voorzien van
een Panamawiel met een krukdrijfstang en
de ophaalbrug heeft een heugelopstelling als
brugbewegingsmechanisme. Daarnaast zijn de
draai- en de hefbrug niet maatgevend, omdat
deze brugtypen door de werkingswijze minder
gevoelig zijn voor windbelastingen.”
'Omdat klaarblijkelijk theorie en praktijk in
veel gevallen ver uit elkaar lagen, zag Sektani
aanleiding om experimenteel onderzoek te doen
om tot een rekenmodel te komen dat geverifieerd
en gevalideerd wordt'
De meetopstelling is zodanig ontworpen dat
twee verschillende configuraties, zowel de
krukdrijfstang als de heugelopstelling, ermee
kunnen worden nagebootst”, legt Sektani uit.
NIETS AAN HET
TOEVAL OVERLATEN
In het ontwerp van de proefopstelling wordt de
eerste massa gevormd door een vliegwiel met
een variabele as. “Dit stelt de flexibiliteit van de
aandrijflijn voor”, licht Sektani toe. Een lineaire
veer dient om de flexibiliteit van het brugdek uit
te beelden. De tweede massa wordt gevormd
door een ander vliegwiel: “Dit dient ter compensatie
van de massatraagheid van de brug.”
Er wordt gebruik gemaakt van een bufferunit.
Sektani: “In de praktijk wordt bij beweegbare
bruggen een zogenaamde verende buffer toegepast,
bestaande uit een pakket voorgespannen
schotelveren. Het doel hiervan is om het
gesloten brugdek op de opleggingen aan te
drukken, zodat deze niet gaat klapperen als er
verkeer overheen rijdt. Deze buffer beïnvloedt
echter de krachtwerking bij het openen en sluiten
van het brugdek, door toevoeging van extra
wrijving, speling en vering aan het dynamisch
systeem. Voor de meetopstelling hebben we
een speciale buffer ontworpen, bestaande uit
drie aparte modules, waarmee het effect van
deze variabelen op de dynamische belastingen
afzonderlijk van elkaar gemeten kunnen worden.”
Op dit moment houdt de theorie geen
rekening met al deze variabelen. Om erachter
te komen welke variabelen er verwaarloosd
kunnen worden, zijn praktijktesten de enige
weg om te gaan. “Als we weten welke variabelen
niet meegenomen hoeven te worden, dan
pas kunnen we een versimpeld reductiemodel
van de werkelijkheid opzetten”, aldus Sektani.
GEEN LAST VAN
SCHAALEFFECTEN
“De reden dat we hebben gekozen voor een
testopstelling van deze omvang, ligt aan de onder-
en bovengrens. Te klein uitgevoerd betekent
dat er schaaleffecten optreden, te groot
uitgevoerd zou te veel kosten met zich meebrengen”,
vertelt Riesen. Daar voegt Sektani
aan toe: “Door de huidige grootte hebben we
inderdaad geen last van schaaleffecten en kunnen
we gebruik maken van standaard componenten
voor de maakdelen. Deze komen grotendeels
uit giften van onze sponsoren.” Over
sponsoren gesproken: Sektani is verbaasd over
de bereidheid tot investeren en uit zich dankbaar
naar alle bijdragende partijen. Riesen ziet
dat als een voortvloeisel uit de enorme drive
die Sektani aan de dag legt. “Kodo zit als een
spin in het web en iedereen is overtuigd van
het welslagen van dit plan. Bruggenbouw over
water is makkelijker dan bruggen slaan tussen
mensen, maar iedereen doet mee. Alles in het
maatschappelijk belang van Nederland.”
In het ontwerp van de proefopstelling wordt de eerste massa gevormd door een vliegwiel met een variabele as.
Tot slot zegt Sektani: “De ingebruikname van
de proefopstelling was een heel bijzonder
moment. Ik wilde ook niet weg uit het lab,
het was zo’n worsteling om alles voor elkaar
te krijgen. De opening van de meetopstelling
was daarom ook een van de mooiste momenten
uit mijn leven.” ■
21

Pels Rijcken
advocaten en notarissen
De EU zet in op een circulaire economie.
Welke (juridische) mogelijkheden zijn er voor uw
organisatie? Laat u bijstaan door dé adviseur op
het gebied van klimaat en energietransitie.
Ga naar pelsrijcken.nl/themas/klimaat-en-energietransitie
Naamloos-4 1 29-08-19 16:05
Strukton Civiel Noord & Oost
Kelvinstraat 1, 7575 AS Oldenzaal
0541 58 41 11
info.civielnoordenoost@strukton.com
www.struktonciviel.nl
Strukton Civiel voor
infrastructuur van de toekomst
197004-15768_strukton_1-2.indd 1 15-07-19 09:44

Tekst en beeld| Innodeen
Lochems familiebedrijf voorloper
in innovatie duurzame materialen
Waar andere materialen tekort schieten, zijn kunststoffen vaak de meest praktische en duurzame
oplossing. Mensen denken bij kunststof niet direct aan duurzaamheid. De praktijk wijst uit dat
speciaal ontwikkelde materialen de levensduur van bouwdelen en technische producten drastisch
kunnen verlengen.
Innodeen (voorheen Kreunen Kunststoffen) is al ruim 30 jaar toonaangevend
in de ontwikkeling en fabricage van nieuwe materialen en slimme
producten. De innovaties volgen elkaar snel op en vinden hun weg naar
steeds meer toepassingen. Algemeen directeur Gijs Kreunen: “Wij bieden
duurzame alternatieven, voor alle plekken waar anders te snel veroudering,
rotting of slijtage optreedt.”
CIRCULAIRE CONSTRUCTIEMATERIALEN
Innodeen heeft vier materiaalgroepen: Hollodeen, Durodeen, Compodeen
en Eelodeen. Ieder materiaal heeft zijn specifieke eigenschappen
en meerwaarde, zodat voor uiteenlopende vraagstukken een oplossing
gecreëerd kan worden. De meest recente ontwikkeling is het
Compodeen WFC (Wood Fibre Composite). Producten worden in
huis vervaardigd met een eigen compound, bestaand uit 75% hernieuwbare
grondstof en 25% kunststof. Zonder productieafval en volledig
recyclebaar. Toepassingen vinden hun weg in uiteenlopende branches.
“Dankzij het geoctrooieerde proces worden de houtvezels in lengte-
Het bedrijf is uitgegroeid tot
een sprekend voorbeeld voor de
kraanindustrie
Noodhospitaal in Guiuan op de Filipijnen, opgebouwd uit
Compodeen WFC bouwdelen.
richting gepositioneerd. Samen met de hoge dichtheid geeft dit al een
hoge sterkte aan het materiaal. Desgewenst worden staaldraden als
wapening opgenomen.
TOEPASSINGEN
Producten vinden we terug als treeplanken voor treinen of ‘Simply
Housing’; een bouwsysteem opgebouwd uit holle wanddelen. Hiermee
is bijvoorbeeld het Guiuan noodhospitaal op de Filipijnen gerealiseerd”,
aldus Kreunen.
“Maar dankzij de weerbestendigheid ook zeer geschikt als over oeverbeschoeiing,
geluidswerende wanden en hekwerken.”
SAMENWERKING
“We besteden veel aandacht aan onderzoek en ontwikkeling”, vervolgt
Gijs Kreunen, “We werken samen met toeleveranciers en verwerkers
aan vernieuwende oplossingen. Het mooie is dat er altijd ruimte is geweest
voor creativiteit en samenwerking met andere partijen. Dan ontstaan
nieuwe mogelijkheden, ook in andere markten. Die kruisbestuiving
kan hoogwaardige oplossingen opleveren met gegarandeerde kwaliteit.
En dat wordt in steeds meer sectoren herkend.”
Oeverbeschoeiing van Compodeen WFC.
Heeft u een uitdaging voor Innodeen? Laat het hen weten, dan bieden of
ontwikkelen zij voor u de best passende oplossing. ■
23

100% TROTS OP DE
RENOVATIE VAN DE MAASTUNNEL
Mobilis biedt integrale en duurzame infrastructurele oplossingen voor infra, industrie en water. Of dat nu wegen,
bruggen, tunnels, viaducten, ecoducten, sluizen, stations of energiecentrales zijn.
Zo realiseren wij in Rotterdam de renovatie van de Maastunnel in opdracht van de Gemeente Rotterdam. Dit doen
wij samen met TBI-ondernemingen Croonwolter&dros en Nico de Bont vanuit de naam ‘Combinatie Aanpak
Maastunnel’.
Met veel trots werkt Mobilis aan dit mooie project! Wil jij ook werken aan uitdagende projecten? Kijk dan op onze
website voor alle vacatures.

OPENING MAASTUNNEL
Tekst | Jan Mol Beeld | Jan Mol - Carel van Hees
De Oude Dame heeft een
verjongingskuur gehad!
Het is maandagochtend, 19 augustus. Om 4.30 uur vervoeg ik me bij het selecte gezelschap in
de speciaal voor de gelegenheid neergezette feesttent, naast de ingang van de Maastunnel in
Rotterdam. De sfeer: een licht gespannen uitbundigheid. Vandaag wordt, na twee jaar intensieve
arbeid en een voorbereiding die samen met de bouwpartner al eind 2015 begon, dan eindelijk
de gerenoveerde Maastunnel officieel weer in gebruik genomen. ›
De wandbekleding bestaat uit 614.000 wandtegels. (Beeld: Carel van Hees)
25

OPENING MAASTUNNEL
Henriëtte Edens, Manager Communicatie
Maastunnel bij de Gemeente Rotterdam, kijkt
koortsachtig op haar horloge. “We hebben
een strakke planning. Om 5.00 uur arriveert
de antieke RET-bus, met daarin 22 Rotterdammers
en hun introducées, die een prijsvraag
hebben gewonnen. Zij mogen symbolisch als
eersten gebruik maken van de gerenoveerde
tunnel. Nadat ze op de terugweg weer door
de tunnel zijn gegaan, onthalen we hen met
een feestelijk ontbijt in de tent. Dan kunnen
de laatste voorbereidingen getroffen worden
door onze mensen om de tunnel voor het ochtendverkeer
open te stellen, om 6.00 uur.”
'Oktober 2019 is
de dag waarop de
Gemeente Rotterdam
officieel de Maastunnel
terug zal geven aan de
Rotterdammers'
Henriëtte Edens en Benjamin Mooijaart kijken terug
op een prachtige samenwerking.
EEN ROTTERDAMS ICOON
VOLLEDIG IN ERE HERSTELD
Vraag een echte Rotterdammer naar zijn of
haar stad en men raakt niet uitgepraat. De
trots die elke Rotterdammer in het hart meedraagt
is aanstekelijk. Dezelfde trots straalt
ook van de gezichten af van de 44 gelukkigen
die met de antieke bus aankomen, voordat zij
de tunnel mogen ontgroenen. Ronkend staat
de bus voor de rode stoplichten. Blikken vol
verwachting zijn op de ingang van de tunnel gericht.
Er wordt gezongen, onder de bezielende
leiding van Loes Luca, op een onvervalst Rotterdamse
wijze. Dan tikt de klok 5.15 uur aan,
klinkt er een fluitje en zet de bus zich ronkend
en rokend in beweging richting de tunnelmond.
Naast me haalt Henriëtte Edens opgelucht
adem. “Daar gaan ze, precies op tijd”, klinkt
het licht geëmotioneerd.
Diezelfde emotie is ook te bespeuren bij de
aanwezige teamleden van de werkgroep van
de Maastunnel en de aanwezige betrokkenen
van de bouwcombinatie. Is er leven na de tunnel?
Edens: “Goede vraag, het voelt een beetje
alsof we met zijn allen in een gat vallen. Bedenk
dat we al sinds eind 2015 met een enorm
team aan het voorbereiden zijn geweest. Aan
de kant van de Gemeente Rotterdam en vanuit
de bouwpartner zijn er in totaal meer dan 500
mensen bij dit project betrokken. Er moest veel
overlegd en gecommuniceerd worden, onze afdeling
heeft werkelijk alles gegeven wat in haar
macht lag. We hebben gepraat met de Rotterdammers,
hen gevraagd hoe ze ons konden
helpen. We hebben omleidingsroutes overlegd
met de buurt. Dankbaar hebben we gebruik
gemaakt van social media, door via Facebook,
twitter, YouTube en Instagram iedereen op de
hoogte te houden. In tekst en beeld. Dat genereerde
een ongekende betrokkenheid en
Het licht gaat op groen en de klassieke RET-buis (lijn 46 CHARLOIS Boergoense Vliet) rijdt als eerste de Maastunnel in.
26

OPENING MAASTUNNEL
Het rijdek in de riviertunnel wordt verwijderd. (Beeld: Carel van Hees)
gaf ons veel steun en goede input. Door deze
intensieve vorm van communicatie met de Rotterdammers
is er betrokkenheid en begrip ontstaan
voor het project. En het allermooiste: de
Maastunnel is niet alleen in volledige glorie hersteld,
het is weer een echt stadsicoon waar iedere
Rotterdammer trots op kan zijn.” Edens is
nog steeds onder de indruk van het samenwerkingsverband
tussen de Gemeente Rotterdam
en de aannemerscombinatie, bestaande uit TBI
bedrijven Croonwolter&dros BV en Mobilis BV.
“De neuzen stonden dezelfde kant op en de
passie waarmee gewerkt is, was unaniem aanwezig.
Laat deze manier van werken een blauwdruk
zijn voor toekomstige projecten!”
nemingsbedrijf Nico de Bont BV op voor het
bouwkundige herstel, ook een TBI bedrijf”,
opent hij het gesprek. CAM ontving de opdracht
uit handen van Nico Bertens, die in de
rol van Ambachtelijk Opdrachtgever optrad.
De grote uitdaging voor CAM? Het feit dat de
Maastunnel een Rijksmonument is. “Dat heeft
niet alleen voor grote uitdagingen gezorgd,
maar leverde ook verbluffend mooie en in-
CAM ontving de opdracht uit handen van
Nico Bertens, die in de rol van Ambachtelijk
Opdrachtgever optrad.
DE MAASTUNNEL, EEN
RIJKSMONUMENT MET
UITDAGINGEN
Ook Benjamin Mooijaart, projectmanager van
de ‘Combinatie Aanpak Maastunnel’ (CAM)
deelt de mening van Edens over de samenwerking.
“In 2015 wonnen we de tender. Het
project is een echte TBI-aangelegenheid geworden,
met Croonwolter&dros als verantwoordelijke
voor alle tunneltechnische installaties
en Mobilis voor alle civiel-bouwkundige
zaken. Als vaste onderaannemer trad Aannovatieve
oplossingen op”, schetst Mooijaart.
Als voorbeeld noemt hij de LED-verlichting.
“De nieuwe tunnelwetgeving -niet te verwarren
met de tunnelstandaard- vraagt om meer
verlichting. Om duurzaam te werken, is er LED
toegepast. Om trouw te blijven aan het originele,
oranje schijnsel van de natriumlampen
van destijds (de tunnel stamt uit 1942 – red.),
is er gebruik gemaakt van amberkleurige LEDunits.
Dat is prima voor het dagelijks verkeer
en geheel in stijl van het origineel, echter bij
calamiteiten is er meer licht nodig. Daarom kan
er in geval van nood direct omgeschakeld worden
naar heldere, witte LED-verlichting. Een
schitterende oplossing!”
De bijnaam van de Maastunnel is ‘De Oude
Dame’. In haar gerenoveerde vorm kan deze
dame echter beter ‘jongedame’ genoemd
worden. Mooijaart vervolgt zijn verhaal: “Het
aantal installaties in de tunnel is nu aanzienlijk
groter dan voorheen. De nieuwe veiligheidssystemen
die Croonwolter&dros heeft gerealiseerd
voldoen volledig aan de landelijke
tunnelwet. We spreken o.a. over het C2000
systeem (De C2000 kabel is geheel in de
kleur van het plafond gespoten om trouw
te blijven aan de optiek van weleer), ›
27

OPENING MAASTUNNEL
Rotte betondelen en roest van de ijzeren wapening in de ondervloer werden met hydrojetten verwijderd. (Beeld: Carel van Hees)
het omroepsysteem (speakers op kleur van
de tegels), de stilstanddetectie en de camera’s
(waarvan de steunen in de kleur van de tegels
zijn gespoten). Er ligt een glasvezel datatransmissie
netwerk dat alle systemen met elkaar
verbindt. De energievoorziening is aangepakt
en vernieuwd, waarbij de noodstroomvoorziening
via twee inkooppunten loopt. Valt het
ene inkooppunt uit, dan neemt het andere inkooppunt
de stroomvoorziening over. Tijdens
de omschakeling wordt alles keurig op spanning
gehouden door het No Break System voor de
korte back-up.”
MONUMENTALE KARAKTER TOT
IN DETAIL GEWAARBORGD
Zeer kenmerkend voor de Maastunnel is de
wandbekleding. Deze bestaat uit 614.000
wandtegels. “Nico de Bont heeft daarvan
600.000 stuks in Spanje laten namaken, er konden
14.000 originele tegels hergebruikt worden.
Het resultaat mag gezien worden, het is
volledig trouw aan de oorspronkelijke optiek
gebleven”, legt Mooijaart uit. “Om de 60 meter
is er een hulppostkast aangebracht. Deze
kasten zijn in de wand weggewerkt. Om dat
te kunnen doen met behoud van een naadloze
optiek, zijn voor de maatvoering van deze kasten
de tegelmaten als uitgangspunt genomen.
De tegelmaat is bepalend geweest voor veel
componenten, zoals bijvoorbeeld de bordjes
'Het is
ongelofelijk welke
aantrekkingskracht
dit monumentale
bouwwerk heeft'
boven de hulppostkasten, de nummering van
de vluchtdeuren en de aanzuigroosters voor
de installatie die de luchtkwaliteit meet.”
ER WAAIT WEER EEN FRISSE
WIND DOOR DE TUNNELBUIZEN
“Dat mag je letterlijk en figuurlijk zien”, oppert
Mooijaart. “Van de civiele componenten
is het nieuwe ventilatiesysteem ook een toonbeeld
van vooruitgang. Oorspronkelijk was de
Maastunnel voorzien van dwarsventilatie. Dat
is nu volledig langsventilatie geworden. Waar
dwarsventilatie als doel had om de lucht te
verversen, daar heeft langsventilatie er een
extra functie bij, namelijk het afvoeren van
rook bij calamiteiten. Om de ventilatoren te
kunnen plaatsen hebben we een deel van het
plafond van de tunnelbuis verwijderd, alsmede
de wanden boven het plafond die tussen de
twee perskanalen links en rechts en het zuigkanaal
in het midden zaten (deze waren be-
28

OPENING MAASTUNNEL
nodigd voor de oude dwarsventilatie) en als
laatste is het dak verwijderd. Daarna is er een
volledig nieuw dak gestort om ruimte te creëren
voor de nieuwe langsventilatoren.”
NIEUW RIJDEK AANGEBRACHT
De Maastunnel bestaat uit een deel landtunnel
en een deel riviertunnel. Deze laatste had
te kampen met betonrot in de kanalen (t.b.v.
de dwarsventilatie) onder het rijdek. “De ondervloer
was aangetast door dooiwater en
strooizout. Deze ondervloer is door middel
van hydrojetten 15cm diep verwijderd. Alle
rotte betondelen en roest aan het betonijzer
zijn met deze methode verwijderd. De ondervloer
en de wanden onder het rijdek zijn volledig
vernieuwd, daarna is er een nieuw rijdek
aangebracht”, aldus Mooijaart.
“Wat werkelijk uniek is in de tunnelwereld,
is dat de werkzaamheden buis voor buis zijn
uitgevoerd. De Westbuis is al een jaar gereed
(sinds medio 2018 – red.). Dat houdt in dat
we die een jaar geleden ook al in onderhoud
hebben gekregen. Daar is de Oostbuis nu dus
bijgekomen.” De onderhoudsperiode voor
CAM is relatief kort en loopt tot eind 2022.
“Daarna wordt het onderhoud overgedragen
aan de Gemeente Rotterdam, tenzij er andere
afspraken over worden gemaakt. Wat er nu, na
de openstelling van de autotunnel gedaan gaat
worden, is het aanpakken van de fiets/voetgangerstunnel.
Met de voorbereidingen zijn we nu
druk bezig, dit valt allemaal binnen het contract
met de Gemeente Rotterdam.”
EEN CADEAUTJE AAN DE
ROTTERDAMMERS
Dankzij de intensieve communicatiecampagnes
rondom de Maastunnel weet Henriëtte
Edens inmiddels dat ‘haar’ tunnel ook bij de
Rotterdammers weer een vlam heeft doen
oplaaien in het hart. “Het is ongelofelijk welke
aantrekkingskracht dit monumentale bouwwerk
heeft. Neem bijvoorbeeld de verjaardag
van de tunnel op 14 februari van dit jaar. Onze
Oude Dame werd 77, op Valentijnsdag. Ter gelegenheid
daarvan zijn we in zee gegaan met
twee kunstenaars, die de fiets/voetgangerstunnel
hebben getransformeerd tot ‘the tunnel of
love’. Het aantal bezoekers was fenomenaal te
noemen, maar liefst 80.000 mensen zijn daar
op af gekomen. Dat geeft ons als communicatie-afdeling
inspiratie! De tunnel leent zich
voor meer evenementen, niet alleen naar onze
mening, maar vooral als we de reacties van de
Rotterdammers mogen geloven.”
Het eerste evenement rondom de Maastunnel
zal niet lang op zich laten wachten. “Schrijf
5 oktober 2019 maar in de agenda. Dat is de
dag waarop de Gemeente Rotterdam officieel
de Maastunnel terug zal geven aan de Rotterdammers.
Dit gaat gebeuren op een hele
feestelijke manier, middels een open dag voor
en door Rotterdammers. Dat de tunnel dan
nog één keer dicht moet… dat moeten we
dan maar even door de vingers zien”, zegt
Edens lachend.
Al napratend lopen we de feesttent uit en begeven
ons richting het trottoir langs de weg die
naar de tunnelmond gaat. De klok heeft 6.00
uur geslagen. In de verte zien we de eerste lichten
van het ochtendverkeer opdoemen. Niet
veel later rijden de eerste auto’s als vanouds
door de tunnel, luid toeterend naar het bonte
gezelschap dat hen toezwaait. Twee jaren van
intensieve verbouwing zitten erop. De ochtendspits
komt op gang en al snel lijkt het of de
tunnel nooit is dicht geweest. ■
Deze mannen hebben er geen alledaagse klus opzitten. (Beeld: Carel van Hees)
29

VAN 1942 NAAR 2019
Van 3 juli 2017 tot 19 augustus 2019 is Rijksmonument Maastunnel in Rotterdam volledig gerenoveerd
en gerestaureerd.
De look & feel van de tunnel zijn behouden en de authentieke elementen zijn terug te zien. Hierachter
zit een geheel vernieuwde techniek die voldoet aan de strenge tunnelveiligheidseisen van deze tijd. De
verlichting heeft de herkenbare kleur behouden, maar is nu duurzaam en energiebesparend.
Croonwolter&dros heeft samen met TBI-ondernemingen Mobilis en Nico de Bont de grootschalige
renovatie en restauratie van de Maastunnel uitgevoerd binnen de gestelde tijd.

Wij staan klaar voor uw uitdagende ondergrondse vraagstukken. Hierbij treden wij het liefste
op als partner en bieden een totaalaanbod met onndergrondse werkzaamheden. De kracht
van een maximaal resultaat zit niet in de prijs maar in optimalisatie en samenwerking. Wij
denken hierin mee en gaan altijd voor maximaal resultaat! Probeer ons uit!
innovatief
samenwerking
totaal aanbod
oplossingsgericht
veiligheid
ontzorgen
kwaliteit
ondergronds
vertrouwen
ervaring
zelfstandig
resultaat
BOUWEN BEGINT IN DE BODEM
ONDERDOORGANGEN, DIJKVERSTERKINGEN
SANERINGEN, GRONDVERBETERING, BOUWKUIP, -PUTTEN EN SLEUVEN,

Tekst | Susan Peek Beeld | BodemBouw
WERELDPRIMEUR:
WINDTURBINES OP PRIMAIRE
ZEEDIJK MET BEHULP VAN DE
CUTTER SOILMIX-TECHNIEK
CSM-panelen als fundaties grondverbetering voor windturbines Oostpolderdijk Eemshaven. BodemBouw in samenwerking met innogy en combinatie Ommelanderdiek.
Windenergie speelt een grote rol bij de overgang naar een volledig duurzame energievoorziening.
Vooral op zeedijken is er sprake van goede en sterke windcondities, wat goed is voor de duurzame
energieopbrengst en het behalen van de duurzaamheidsdoelstellingen.
innogy, ontwikkelaar, constructeur en exploitant
van duurzaam opwekvermogen in Europa
en Noord-Amerika, en in Nederland voornamelijk
bekend met de merken Essent en Energie
Direct, heeft met windpark Oostpolderdijk in
Eemshaven de wereldprimeur: het bedrijf laat
hier drie windmolens bouwen op een primaire
zeedijk. De aannemers Boskalis Nederland en
KWS Infra voeren het civiele werk hiervoor uit,
onder de naam ‘Ommelanderdiek’.
Uniek innovatief concept in de windindustrie
Dit innovatieve concept is nog niet eerder toegepast.
Er ging dan ook een periode van uitgebreide
engineering aan vooraf. ABT is als
adviesbureau vanaf het prille begin bij het project
betrokken en heeft er voor gezorgd dat
alle betrokken partijen zoals het waterschap,
de provincie en gemeente Het Hogeland
met de neus dezelfde kant op staan. Vasco
Veenbergen, projectleider geotechniek bij
ABT: “Mensen kennen ons vooral van de grote
complexe projecten in de utiliteitsbouw, maar
we zijn ook actief in de civiele techniek, weg,
waterbouw en infra. Circa een derde van ons
bedrijf houdt zich bezig met windturbines en
dijkverbetering op hoog en complex niveau.
Deze activiteiten zijn sinds kort ondergebracht
bij WindBase als onderdeel van ABT.”
'Windenergie
onmisbaar voor
een duurzame
energievoorziening'
WATERVEILIGHEID
STAAT VOOROP
Veenbergen: “Onze dijken zijn letterlijk de
scheiding tussen het land en de zee, dus mag
de waterveiligheid beslist niet in het geding
komen! Normaliter staan windturbines vaak
op landbouwgrond, maar de plaatsing op de
dijk vereist een andere voorbereiding.” Waterschap
Noorderzijlvest heeft de zeedijk beschikbaar
gesteld voor het plaatsen van de
windturbines. Ze zijn naast eigenaar van de dijk
ook toezichthouder van de waterveiligheid. “Er
is nauwkeurig gekeken en berekend welke fundering
er nodig is en welke technieken er ingezet
kunnen worden,” vervolgt Veenbergen.
“Met als doel de dijk niet te verzwakken in de
permanente situatie, maar ook niet tijdens het
uitvoeren van de werkzaamheden zelf.” Een
Mixed-In-Place-techniek moest het worden.
32

De productie van de CSM-panelen op locatie Oostpolderdijk Eemshaven door BodemBouw.
CSM-TECHNIEK TOEGEPAST
OP PRIMAIRE WATERKERING
Dé specialist op het gebied van ondergronds
bouwen met behulp van het revolutionaire
CSM-systeem (Cutter Soilmix), is de firma
BodemBouw. Djordy van den Eijnde, projectmanager
bij BodemBouw: “Normaal gezien
komt onze techniek – het toevoegen van cementmix
aan de bestaande bodem- het beste
tot zijn recht bij binnenstedelijke projecten.
Het is daarom goed om te zien dat de voordelen
– trillingsvrij, zettingsvrij, cementmix
toevoegen aan aanwezige grondslag- óók tot
hun recht komen op een primaire waterkering.
Onze opgedane ervaring bij het toepassen van
CSM in combinatie met klei, is een enorme
pré op dit project.” BodemBouw heeft samen
met ABT een routing en keuringsplan bedacht
waarmee ook de veiligheid van de dijk in de
bouwfase gegarandeerd kon worden. Van den
Eijnde: “Een goede afstemming met aannemer
en adviesbureau biedt een belangrijke meerwaarde
voor het project. Dat wat ontworpen
is, moet gerealiseerd worden en voldoen aan
alle eisen en hiervoor is een goede basis nodig
met wederzijds vertrouwen.”
DRAAGKRACHTIGE
ONDERGROND
De turbine zorgt voor een statische en dynamische
belasting op de ondergrond, legt Veenbergen
uit. “Trillingen van de turbine kunnen
zorgen voor verweking van de toplaag wat
weer een risico kan vormen voor de waterkerende
functie. Om verzakking te voorkomen, is
grondverbetering nodig. In de dijk worden in de
kleigrond losse CSM moten gefreesd die gaan
dienen als grondversterking voor de fundatie
van de windmolens. De windmolens krijgen een
brede plaatfundering die komt te liggen op de
CSM moten. Daarmee is ook het risico afgedekt
op scheefstand richting het achterliggende kanaal
door de enorme belasting van de turbines.”
UITZONDERLIJKE
OMSTANDIGHEDEN
Zelfs met uitzonderlijke omstandigheden moet
je rekening houden, vindt Veenbergen. “Een ultiem
hoge waterstand gaat vaak gepaard met
storm wat zorgt voor een maximale belasting
van de windturbine. Daarom worden er
CSM-panelen rondom onder het fundament
geplaatst en staan de CSM panelen niet tegen
elkaar aan zodat het (grond)water er tussen
door kan stromen. En in geval van een aardbeving,
wat op deze specifieke locatie een risico
kan zijn, moet de turbine met de dijk mee kunnen
bewegen. Op deze locatie vangen we dat af
door specifieke plaatsing van de CSM-panelen
Het creëren van de liners door BodemBouw ten
behoeve van de kwaliteitswaarborging. Met behulp
van de liners worden monsters uit het volledige paneel
genomen en uitvoerig in een laboratorium getest.
in de dijk. Dankzij dit geoptimaliseerde ontwerp
kunnen de CSM-panelen horizontaal mee vervormen
omdat ze niet ingeklemd zijn in het
diepe zand. Ik kan wel stellen dat dit voor mij
en mijn collega’s Thomas Lankreijer en Arie-Jan
van Renswoude de meest complexe berekening
is die we ooit gemaakt hebben.”
KWALITEITSWAARBORGING
Deze complexe berekeningen moeten uiteraard
getoetst worden. Van den Eijnde: “Als kwaliteitswaarborging
wordt een uitvoerig monitoringsplan
gehanteerd waarbij BodemBouw
wetgrabs neemt van de vloeibare mix. Tevens
zijn liners geplaatst waarmee we monsters uit
het volledige paneel nemen.” Veenbergen vult
aan: “Het fabriceren en plaatsen van liners is
een zeer belangrijk onderdeel omdat dit de
kwaliteit van de onderzoeksresultaten bepaalt.
BodemBouw is uitermate vakbekwaam
in het zorgvuldig plaatsen van liners om betrouwbare
monsters te halen. Daarnaast hebben
zij mede dankzij hun jarenlange ervaring
een perfect uitgewerkt keuringsplan opgezet.”
Zowel de wetgrabs als de liners worden door
een beton-laboratorium getest en beoordeeld.
Ook in de eindfase moet er nog gemonitord
worden om te zien hoe de trillingen zich
verhouden tot de berekeningen en waar nodig
moet er bijgestuurd worden. De complexiteit
van het project, waarbij allerlei mechanismes
(dijkveiligheid bij hoog water, maximale belasting
van de windturbines bij storm en het risico
van verzakking bij aardbeving) gecombineerd
worden in één berekening, maken het uniek.
Ook voor het waterschap is dit een uniek innovatief
project geworden waarmee aan de
zeedijk een meerwaarde is gegeven, zónder
afbreuk te doen aan de waterveiligheidsfunctie
van de dijk.. ■
33

Tekst | Strukton Civiel Beeld | Emiel Muijderman
N737 wordt de slimste
weg van Nederland
De provinciale weg N737 tussen Enschede en Deurningen (Overijssel) gaat op de schop. Vanaf
medio tot eind 2019 vindt over een lengte van 6 km groot-onderhoud plaats met als doel een
veilige, duurzame en de meest innovatieve weg van Nederland te realiseren.
De N737 is een provinciale weg waarvan
Strukton Civiel Noord & Oost in opdracht van
Provincie Overijssel een veilige, duurzame en
innovatieve weg gaat maken. Daarvoor heeft
Strukton met enkele regionale partijen innova-
ties ontwikkeld waaronder MOTIS. Deze zorgt
voor een duurzame en betere doorstroming
van het verkeer. Zo komt er een slimme kruising
met een verkeersregelinstallatie (VRI) die
met het verkeer ‘meedenkt’. Voertuigdetectie
vindt bij deze intelligente verkeersregelinstallatie
plaats via geluidssensoren. Jan Hendrik Fischer,
rayonmanager bij Strukton Civiel Noord
& Oost noemt dit een unieke ontwikkeling:
“De VRI kan gekoppeld worden aan een app
34

'Dit asfaltmengsel,
gemaakt van
gerecycled ZOAB en
spoorgrind, geeft
hierdoor een lager
CO 2
- verbruik'
die jou ‘herkent’ als je iedere dag op een vast
tijdstip langskomt. Door gebruik te maken van
de SMART+ app en de detectie via geluidssensoren
weet de VRI precies wanneer er verkeer
passeert, of dit nu langzaam, snel of zwaar verkeer
is. Alles om te zorgen voor minder wachttijd
bij de verkeerslichten en een milieuvriendelijke
afwikkeling van de verkeersstroom.”
DYNAMISCHE RIJSTROKEN
Daarnaast brengt Strukton een dynamische
rijstrookindeling aan. Twee rijstroken worden
dynamisch uitgevoerd wat betekent dat het
verkeer afhankelijk van het aanbod verschillende
richtingen wordt opgestuurd. Zo wordt
de rijstrook voor rechtdoorgaand verkeer tijdens
de spits ingezet voor grote verkeersstromen
die linksaf gaan, waardoor er een betere
doorstroming ontstaat. Ook voor langzaam
verkeer heeft Strukton een oplossing bedacht.
Aanbrengen asfalt deklaag N737.
'Voertuigdetectie vindt bij deze intelligente
verkeersregelinstallatie plaats via
geluidssensoren'
“Landbouwpasseerhavens met geluidsdetectie
die het verkeer meet”, vertelt Fischer. “Als er
een tractor op de weg rijdt, krijgen de medeweggebruikers
daarvan een melding. Het landbouwvoertuig
kan zo veilig uitwijken naar een
passeerlocatie en het andere verkeer kan doorrijden
zonder gevaarlijke inhaalmanoeuvres.”
CIRCULARITEIT EN EEN
LAGER CO 2
-VERBRUIK
Verder wordt de weg uitgevoerd in asfalt met
97% aan secundaire materialen. Dit Greenfalt
wordt voor alle lagen inclusief deklaag gebruikt.
Fischer: “Heel duurzaam. Dit asfaltmengsel,
gemaakt van gerecycled ZOAB en spoorgrind,
geeft hierdoor een lager CO 2
-verbruik.”
DUURZAME VERBREDING
Tot slot wordt de asfaltweg duurzaam verbreed
met cementloos beton, zodat zo min mogelijk
bestaand asfalt verwijderd hoeft te worden.
“Hetzelfde materiaal als de eerste cementloze
betonrotonde in Europa, die wij hebben ontwikkeld
en anderhalf jaar geleden ook in de
N737 hebben gerealiseerd”, aldus Fischer. ■
35

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Rob van Gijzel, voorzitter van Betonhuis.
36

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Tekst en beeld | Roel van Gils
‘Betonsector in voorhoede
van klimaatadaptatie’
We staan voor een enorme maatschappelijke bouwopgave en tegelijk een enorme uit daging op het
gebied van klimaat en milieu. Die op gave is niet zonder beton te verwezenlijken. Aan het woord is Rob
van Gijzel, voorzitter van Betonhuis. De cement- en beton industrie, verenigd in Betonhuis, neemt zijn
verant woordelijkheid om de maatschappelijke, in no va tieve en duurzaamheids uitdagingen nog beter
te kunnen vormgeven.
De betonsector loopt voorop als het gaat om klimaatadaptatie, vindt
Van Gijzel. “Het Betonakkoord is daar een goed voorbeeld van, waarbij
de sector gezamenlijk zijn verantwoordelijkheid neemt. Voor bouwmaterialen
als hout of staal is er nog geen vergelijkbaar initiatief.” Van
Gijzel geeft wel aan dat de betonsector wereldwijd nog een paar uitdagingen
heeft, met het terugdringen van de CO2-uitstoot als belangrijkste
element. “Een opgave die niet eenvoudig is, maar waar Nederland wel
in voorop loopt. Zo maken we al gebruik van alternatieve bindmiddelen
in de vorm van reststromen van andere industrieën, zoals slakken uit de
staalindustrie en vliegas van kolengestookte energiecentrales. Ook met
betrekking tot hergebruik loopt ‘beton’ voorop, de betonindustrie kent
namelijk geen afval. Ze kan betonnen bouwdelen hergebruiken of op
een andere manier inzetten door bij sloop vrijgekomen beton te breken
waarmee betongranulaat ontstaat dat dan weer in nieuw beton kan
worden toegepast maar ook kan worden gebruikt in het fundatiepakket
onder wegen met aantoonbare lagere milieulast.”
BETON IN DE GWW
Om de infrasector te verduurzamen, is het volgens Van Gijzel belangrijk
dat voor iedere opgave het meest geijkte bouwmateriaal wordt gekozen.
“Beton is een belangrijk bouwmateriaal in de infrasector, zeer zeker ook
om te anticiperen op het veranderende klimaat. Zo hebben we te maken
met periodes van droogte enerzijds en verdrassing als gevolg van korte
maar hevige regenval anderzijds. Dat laatste vraagt om een gedoseerde
afvoer van water, niet te snel want dat versterkt de verdroging. Betonnen
waterbufferproducten vormen dan een uitkomst, om maar eens
wat te noemen.” Van Gijzel geeft een ander voorbeeld: “De Rijn is de
laatste jaren getransformeerd van een sneeuw- naar een regenwaterrivier.
Er zullen extra maatregelen genomen moeten worden om het water
beter gereguleerd naar de zee te kunnen afvoeren. Grote infrastructurele
werken zoals stuwen, sluizen en bufferbakken zijn essentieel om
het water in goede banen te leiden. Tegelijkertijd moet bij een enorme
overvloed aan regenwater wel voldoende opvang zijn. Een eerste aanzet
daarvoor is gemaakt met het project Ruimte voor de Rivier. Dat kan ook
gepaard gaan met een versterking van de biodiversiteit. Door onderzoek
van de Universiteit van Wageningen, in opdracht van Cascade, is aangetoond
dat het winnen van grondstoffen voor beton (zand en grind) een
positieve uitwerking heeft op de biodiversiteit.”
GEBREK AAN INNOVATIE
De tendens in de infrasector is dat grote bouwbedrijven de risico’s van
een groot infrastructureel project niet meer kunnen inschatten en massaal
afhaken. “zorgwekkend”, vindt Van Gijzel. “Er moet veel meer samenspel
komen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer om processen beter beheersbaar
te maken en de continuïteit te waarborgen. In zijn algemeenheid
ontbreekt het in de bouw aan de wil om te innoveren. In de betonsector
zit enorm veel materiaal- en marktkennis die vaak nauwelijks wordt benut.
Een gemiste kans, zeker met het oog op de toekomst. In de betonindustrie
wordt die kennis al ingezet en dat leidt tot vele mooie (product)ontwikkelingen.”
Verder is Van Gijzel van mening dat de infrasector meer in prefab
moet denken. “Het verhoogt de kwaliteit, verkort de bouwtijd op locatie
en minimaliseert de faalkosten. Bovendien is prefabriceren een antwoord
op adaptief bouwen om een betonnen kunstwerk bijvoorbeeld in een latere
fase een tweede of derde leven te geven.” ■
37

DE KEERWANDSPECIALIST
VAN NEDERLAND
ENERGIENEUTRALE FABRIEK IN BARNEVELD
Vanaf 1 juni 2019 worden de keerwanden
van Bosch Beton geproduceerd op de
nieuwe locatie langs de A1 in Barneveld.
De fabriek is Breeam Outstandig ontworpen,
waarbij hoge eisen worden gesteld aan
allerlei duurzaamheidsaspecten, zoals
energie, waterverbruik, welke materialen gebruikt
zijn en hoe er met afval en vervuiling
wordt omgegaan. De nieuwe fabriek is
uitgerust met meerdere betonmengers en
proceskranen ten behoeve van meerdere
productie lijnen. Hierdoor heeft Bosch Beton
nog meer mogelijkheden tot het produceren
van klantspecifieke toepassingen
zoals structuren, kleurbeton en recyclematerialen.
www.keerwand.nl
Grote Bosweg 1, 3771 LJ Barneveld 0342 441 050 keerwand@boschbeton.nl

Bewezen oplossingen
voor elke asfaltverharding
Esha heeft ruim 90 jaar ervaring in de ontwikkeling,
productie en verwerking van bitumen producten.
Dat zie je terug in onze oplossingen voor aanleg en
onderhoud van asfalt. Functioneel, innovatief en
duurzaam. Altijd topkwaliteit en snel geleverd.
esha.nl
• Oppervlakbehandeling
• Kleeflagen
• SAMI systemen/Brugdeksystemen
• Asfaltmodificaties
• Verjongen en Sealen
• Reparatie- en onderhoudsproducten
• Leveren en aanbrengen asfaltwapening

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
De nieuwe betonfabriek in Barneveld van Bosch Beton is sinds 1 juni van dit jaar in bedrijf en Breeam Outstanding ontworpen.
Tekst | Roel van Gils Beeld | Bosch Beton
Betonnen keerwanden
op termijn 100% circulair
Het streven naar een 100% circulaire economie brengt de nodige uitdagingen met zich mee, zeker
in de wereld van beton. De huidige normen rechtvaardigen het gebruik van hernieuwbare grondstoffen
tot maar 20% als het gaat om constructieve toepassingen. Toch heeft Bosch Beton een belangrijke
stap gezet met de realisatie van een compleet nieuwe fabriek die op termijn in staat is om
de productie van keerwanden 100% circulair te kunnen uitvoeren.
40

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
“We zien steeds meer mogelijkheden voor
verduurzaming van beton, zowel in samenstelling
als in productie”, begint Brechtje van den
Beuken-van den Bosch van Bosch Beton. “Onze
nieuwe betonfabriek in Barneveld is sinds 1 juni
van dit jaar in bedrijf en helemaal geënt op een
duurzaam proces. Uniek voor Nederlandse begrippen.”
Het energieverbruik wordt gecompenseerd
met ruim 18.000 zonnepanelen op
het dak, maar ook het productiewater is een
gesloten systeem. Dit wordt opgevangen, gefilterd
en opnieuw ingezet. De fabriek is Breeam
Outstanding ontworpen. Maar de keerwandproducent
gaat nog een stap verder.
'We zien steeds meer
mogelijkheden voor
verduurzaming
van beton, zowel in
samenstelling als
in productie'
gunnen en verlies van energie bij het shredden
te voorkomen, zetten we in op hergebruik van
onze producten. Met een levensduur van vijftig
tot zelfs honderd jaar kan een keerwand bijvoorbeeld
heel eenvoudig een tweede leven
krijgen. Hergebruik inzetten om verlies van
energie bij vernietiging te voorkomen geeft de
nodige ademruimte om door te werken aan
een 100% circulair systeem.”
HOGESTERKTEBETON
Een product überhaupt een tweede leven kunnen
geven, vereist een hoge kwaliteit. De samenstelling
van het product is volgens Van
den Beuken-van den Bosch ontzettend belangrijk.
Bosch Beton geeft dan ook de voorkeur
aan hogesterktebeton. “Keerwanden in een
C60/75-betonkwaliteit kennen een zeer fijne
poriënstructuur en zijn beter bestand tegen het
indringen van zuren, vorst en dooizouten. Dat
speelt in Nederland misschien iets minder, maar
is een belangrijk aspect in de omringende landen.
Hoe hoger de kwaliteit, hoe langer het product
meegaat. Een tweede voordeel van hogesterktebeton
is dat het slanker bouwen mogelijk
maakt tot wel 40%. De Deutsche Bundesbahn
bijvoorbeeld schrijft een betonkwaliteit voor
van C30/40 met een wanddikte van 25 centimeter
om de beoogde levensduur te garanderen.
Wij weten diezelfde levensduur te garanderen
met een slechts 15 centimeter dikke wand. De
initiële investering is misschien hoger, maar het
levert uiteindelijk aanzienlijke besparingen op.”
GEOPOLYMEERBETON
Om uiteindelijk tot een circulaire economie te
komen, zal men volgens Van den Beuken – van
den Bosch op een andere manier moeten omgaan
met investeringen. “De initiële investering
moet niet leidend zijn. Bekijk het over de lange
termijn en gun producten een tweede leven.
Innovaties gaan heel snel, er vinden mooie ontwikkelingen
plaats. Zo hebben we hoge verwachtingen
van geopolymeerbeton die op termijn
de cementbeton kan vervangen. Het zal
de grootste doorbraak worden in de branche,
maar vraagt nog de nodige inspanningen, ook
constructief om tot een veilig bouwelement
te kunnen worden bestempeld. Daarnaast
verwachten we een verschuiving naar custom
made producten, waarbij we niet alleen – zoals
we nu al doen - op maat voor de klant produceren,
maar mogelijk ook met restmaterialen
van de opdrachtgever zelf. Onze nieuwe
fabriek is hierop al ingericht. De weg naar een
100% circulaire economie zullen we immers samen
met onze opdrachtgevers en aannemers
moeten bewandelen.” ■
ADEMRUIMTE
Om tot een volledig circulair proces te komen,
is er meer nodig. “We zijn daarin ook ketenafhankelijk
van onze leveranciers van grondstoffen
en natuurlijk de geldende normen”,
stelt Van den Beuken-van den Bosch terecht.
“Onze nieuwe fabriek is er wel alvast op ingericht,
want er zijn bijvoorbeeld al technieken
om grondstoffen zo zuiver mogelijk uit beton
te halen. Die staan echter nog in de kinderschoenen
en moeten zichzelf nog innoveren.
Om onszelf en de branche wat meer tijd te
Bosch Beton is op termijn in staat om de productie van keerwanden 100% circulair te kunnen uitvoeren.
41

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Prof.dr.ir. Klaas van Breugel.
Tekst | Chris Elbers Beeld | TU Delft
De toekomst van beton
Samen met de staalindustrie veroorzaakt de betonproducerende sector zo'n 20 procent van de
wereldwijde CO 2 -uitstoot. Een cijfer dat maar moeilijk te reduceren is. Enerzijds blijft de mondiale
vraag naar beton groeiende, anderzijds resulteren lokale tekorten aan grondstoffen over de hele
wereld in een toenemend aantal transportbewegingen. Het is een situatie die, op weg naar een
verdere verduurzaming van producten én processen, schreeuwt om passende oplossingen.
Prof.dr.ir. Klaas van Breugel, emeritus hoogleraar betonmodellering en materiaalgedrag aan de
TU Delft, laat zijn licht schijnen over de materie.
42

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Van Breugel, voormalig hoofd van de sectie
Materials & Environment binnen de TU Delft,
bezit een ruime kennis en kunde op het gebied
van grond- en hulpstoffen voor beton. Hij
signaleert binnen de sector een tweetal ontwikkelingen
die actie vereisen. “Milieu-impact
en schaarste zijn momenteel de belangrijkste
steekwoorden die leidend zijn rondom de
ontwikkelingen en onderzoeken aangaande alternatieve
grond- en hulpstoffen voor beton.
Behalve dat de betonproductie zélf al gepaard
gaat met een vrij grote uitstoot van CO 2
is er
op plaatsen waar veel wordt gebouwd, waaronder
China, India en het Midden-Oosten, een
dreigend tekort aan geschikt zand. Dat moet
dan van elders worden aangevoerd. Wanneer
het gaat om een dergelijk bulkmateriaal is dat
niet iets wat wenselijk is. Het leidt namelijk tot
zeer hoge transportkosten én een verdere toename
van de CO 2
-uitstoot. In Nederland zitten
we wat grondstoffen betreft behoorlijk aan de
goede kant. We beschikken in onze contreien
nog over voldoende bruikbaar zand en grind.
Bovendien wordt tijdens de betonproductie
veelvuldig gebruik gemaakt van hoogovenslakken
en vliegas als cementvervanger. Maar wat
nu als er andersoortige staalproductieprocessen
worden ontwikkeld of kolencentrales niet
meer gewenst zijn? Dan zit je dus zonder die
grondstoffen. Het is dan ook zaak op zoek te
gaan naar geschikte alternatieven.”
STOPPEN MET SLEPEN
Die zoektocht naar duurzaam getinte oplossingen
vindt volgens Van Breugel zowel
in de praktijk als binnen uiteenlopende onderzoeksinstituten
plaats. In Zwitserland bijvoorbeeld
loopt momenteel een onderzoek
waarbij de bruikbaarheid van klei als cementvervanger
wordt onderzocht. Dit onderzoek
wordt uitgevoerd met lokale ondernemingen
in India, een land waar grote behoefte is aan
bouwmaterialen en klei als lokale grondstof
aanwezig is. “Het gaat er in beginsel om dat
we het verslepen van bouwmaterialen zo veel
mogelijk moeten beperken”, aldus Van Breugel.
“Simpelweg omdat het transport daarvan
erg milieubelastend is. Op dit moment is 40
procent van de huidige bewegingen op de
weg bouwgerelateerd. Dat moet minder. En
dat kan, onder meer door gebruik te maken
van lokaal beschikbare grondstoffen.”
Een ander alternatief dat als betonvervanger
op dit moment veelvuldig wordt bestudeerd,
betreft de zogenaamde geopolymeren. “Dit uit
hoogovenslakken of vliegas samen met een activator
samengesteld materiaal levert een eindproduct
op dat in grote lijnen vergelijkbaar is
met beton”, doceert Van Breugel. “Bovendien
heeft het een microstructuur die vergelijkbaar
is met die van cementsteen. Dat maakt het tot
een interessante component voor het vervaardigen
van alternatieve bouwmaterialen.”
WINST VOOR MILIEU
ÉN PORTEMONNEE
Last but not least kan het circulair bouwen en
het vergroten van de levensduur van een constructie
volgens Van Breugel stevig bijdragen
aan het duurzaamheidsstreven. “Hoe langer de
levensduur is, des te minder het milieu wordt
belast. Over de hele wereld vinden in dat kader
op dit moment onderzoeken plaats, ook bij de
TU Delft. Daarbij ligt de focus op de ontwikkeling
van zelfherstellende materialen die leiden
tot een langere gebruiksduur van gebouwen en
een afname van de onderhoudskosten. Winst
voor milieu én portemonnee.” ■
'We moeten stoppen
met het gesleep van
bouwmaterialen'
De bouwcyclus. Buitenste cirkel: traditionele bouw. Binnenste cirkel: demonteerbaar bouwen. (Bron: Eigen materiaal K. van Breugel, 2017, 2018)
43

Circular innovatorZ
Deponie
Reiniging
FORZ ® Glaze
FORZ ® Toeslagmateriaal
FORZ ® Fundering
FORZ ® Base
Zo maken wij onze wereld
steeds een stukje schoner
Meer informatie: www.mineralz.com
FORZ ® Menggranulaat
Huisstijlrichtlijnen Ramac
Duurzame wegverharding
met extreem lage CO 2 -emissie
Logo bij lichte achtergrond (basis)
RAMAC
Naast RAMAC wordt de SQAPE technologie ook toegepast in stenen,
banden en tegels (Reduton ® en CERO). Hiermee is een totaalpakket
R
voor de inrichting van de openbare ruimte samen te stellen.
Meer informatie: www.ramacreadymix.nl
C
“Environment green”
rgb 120, 190, 32
Hex #78be20
CMYK 59 0 100 0
PMS 368
“Concrete grey”
rgb 124, 135, 142
Hex #7C878E
CMYK 33 18 13 40
PMS 430C
Logo bij donkere achtergrond (diapositie
RAMAC

Duurzaam betonherstel
Ruim 100 jaar bieden wij talrijke oplossingen aan voor het herstellen
en beschermen van betonstructuren, zoals scheurinjectie, chemische
verankering, corrosiebescherming van wapeningsstaal, structurele
reparatiemortels, reparatiemortels voor niet structurele herstellingen.
Onze oplossingen herstellen de oorspronkelijke sterkte, de structurele
integriteit en de esthetiek van het beton en verlengen zo de levensduur
van het gebouw, de brug of de weginfrastructuur.
Voor meer informatie bezoek onze website of contacteer ons.
www.master-builders-solutions.basf.nl
basf-cc-be@basf.com
Tel. +31 (0)162 425 190

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Tekst | Susan Peek Beeld | BASF
Betonrenovatie
naar oorspronkelijke sterkte,
structurele integriteit én esthetiek
Beton. Het meest gebruikte bouwmateriaal ter wereld. Zelfs de Romeinen pasten beton al toe
in hun bouwwerken. Weliswaar in een andere receptuur en zonder betonstaal, maar het dak van
het Pantheon in Rome – deels uitgevoerd in Romeins beton – is nog altijd te bewonderen. Na de
uitvinding van het Portlandcement in 1824 werd beton herontdekt en vanaf 1900 worden steeds
meer bouwdelen in gewapend beton uitgevoerd. Bovendien zijn de eigenschappen van beton door
onderzoek en ontwikkeling geoptimaliseerd, wat resulteerde in betere toepassingen, een hogere
mechanische sterkte en chemische weerstand én nieuwe materialen van beton. Inmiddels is
(gewapend) beton niet meer weg te denken in de wereldwijde bouwcultuur.
Er heerste een tijd lang het gevoel dat beton
een bouwmateriaal is dat onbegrensde mogelijkheden
heeft en waarvan geen problemen
te verwachten zijn. Toch zien we, als we de
vele betonnen constructies in onze omgeving
aandachtig bekijken, dat er maar weinig
structuren perfect intact zijn gebleven. Tegenwoordig
weten we dat door een verkeerd
ontwerp, een incorrecte uitvoering en/of een
verandering van gebruik veel problemen kunnen
ontstaan. Schademechanismen als carbonatatie
geïnitieerde wapeningscorrosie
en chloride geïnitieerde wapeningscorrosie
zijn aan de orde van de dag. Ook invloeden
van buitenaf als zuren, logen en bijvoorbeeld
brand, kunnen voor ernstige schade aan betonconstructies
zorgen. Deze schades zijn
veelal na uitvoering van een gedegen onderzoek
op een correcte wijze te herstellen.
INNOVATIEKRACHT
Onder de naam Master Builder Solutions heeft
BASF de ruim 100 jaar aan opgedane kennis en
ervaring in de bouwchemie samengebracht en
door de jaren heen tal van chemische productoplossingen
ontwikkeld. Deze worden ingezet
voor bouw, onderhoud, herstel, bescherming
en renovatie van betonconstructies, naar
oorspronkelijke sterkte, structurele integriteit
én esthetiek. John Goutziers, accountmanager
West-Nederland bij BASF Master Builders
vertelt: “BASF biedt uitstekende oplossingen
en betrouwbare producten in de betonindustrie
die overal ter wereld het rendement
van betonproducties vergroten. Innovatie is
de sleutel tot succes, weten wij. Onze chemi-
46

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Ernstige schade aan betonconstructies is veelal na uitvoering van een gedegen onderzoek op een correcte wijze te herstellen.
(Foto links: Betonschade door carbonatatie | Foto rechts: Betonschade door chloride-aanval.)
'Met onze innovatieve en duurzame
maatwerk oplossingen voegen wij waarde
toe aan ieder bouwproject'
sche specialisten komen steeds met nieuwe
producten en oplossingen die instaan voor
buitengewone kwaliteit en rentabiliteit voor
fabrikanten van prefab, stortklaar, site-mix beton
en van betonproducten.”
Herstelde brug. Dankzij de goede compatibiliteit tussen de egalisatiemortels/reparatiemortels van
MasterEmaco en het bestaande beton ontstaat een optimale structuur en esthetiek.
BETONREPARATIEMORTELS
MET UITZONDERLIJKE
EIGENSCHAPPEN
Goutziers geeft aan dat de veelzijdige productsystemen
en de Master Builders Solutions specialisten
van BASF in staan voor hoogwaardige
op maat gemaakte betonreparatie met een
duurzaam resultaat. “Door eerst de oorzaak
van de betonaantasting te diagnosticeren,
kunnen we vervolgens een heldere herstelstrategie
uitzetten. Daarbij is de keus voor de
juiste producten cruciaal om een langdurige
constructieve stabiliteit en bescherming te
kunnen waarborgen.”
Het MasterEmaco assortiment bestaat uit primers,
reparatiemortels en egalisatiemortels
voor niet-structurele betonreparaties, egalisatiemortels,
primers en reparatiemortels voor
structurele betonreparaties. “Alle reparatiemortels
en egalisatiemortels hebben uitzonderlijke
eigenschappen zoals hoge hechtingssterktes
en uitstekende bescherming tegen
indringen van schadelijke stoffen. De reparatiemortels
hebben een lage krimp en een uitzonderlijke
treksterkte waardoor er een beperking
op scheurvorming is. Ze voldoen aan de
eisen van CUR-Aanbeveling 118 en aan gedrag
met betrekking tot brand volgens DIN 4102
deel I (05/98). De eenvoudig te verwerken
egalisatiemortels en de reparatiemortels van
MasterEmaco komen zo goed mogelijk overeen
met de eigenschappen van het bestaande
beton waardoor er een goede compatibiliteit
ontstaat. Bovendien kunnen ze bij lage temperaturen
en zelfs bij vriestemperaturen worden
toegepast, waardoor het bouwseizoen niet alleen
wordt verlengd, maar betonherstel ook 's
nachts kan worden uitgevoerd.” Master Builders
Solutions start binnenkort met de betonrenovatie
aan de Nederrijnbrug te Arnhem.
“Maar daarover in een latere editie meer”,
besluit Goutziers. ■
47

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Tekst | Susan Peek Beeld: Mineralz, v.d. Bosch beton en Ramac
Een duurzaam, schoon en veilig
alternatief als toeslagstof voor
de betonwarenindustrie
Het programma ‘Nederland
circulair in 2050’ van de Rijksoverheid
biedt een antwoord
op de grote uitdaging in de
21ste eeuw om veel efficiënter
om te gaan met grondstoffen.
In het kader van die grondstofefficiency
is er een green
deal gesloten tussen het ministerie
en de vereniging afvalbedrijven,
waar afgesproken is tot
hoogwaardig hergebruik van
bodemassen.
Een bedrijf dat al decennialang de kennis van
(grond)reinigings- en immobilisatietechnieken
op een innovatieve wijze toepast om secundaire
grondstoffen te produceren, is Mineralz, een
dochteronderneming van Renewi. Paul Dijkman,
directeur Mineralz: “Gebaseerd op de
green deal hebben we gekeken hoe we onze
reinigingstechnieken toe kunnen passen op het
reinigen van bodemassen. In 2016 openden
we de FORZ ® Factory, de eerste fabriek die
bodemassen uit afvalenergiecentrales omzet
in duurzame, schone en veilige grondstoffen
die we onder onze merknaam FORZ ® op de
markt brengen.”
URBAN MINING
“Uit het gemeentelijk huishoudelijk afval produceren
we een alternatief voor zand en grind
als toeslagstoffen voor onder andere de betonwarenindustrie:
FORZ ® Toeslagmateriaal. We
leveren aan verschillende betonwarenproducenten
en veelal wordt het eindproduct weer
door gemeentes gebruikt in de vorm van klinkers,
trottoirbanden, stoeptegels, et cetera. Zo
gaat het afval ‘Van de straat, in de straat’ en
is het bij uitstek een mooie manier om je gemeente
te verduurzamen!”
De FORZ®Factory van Mineralz.
Grasbetontegels van V.d. Bosch Beton b.v.
48

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
'Zo maken wij onze wereld steeds
een stukje schoner'
Doorsnede van een betonsteen met FORZ®Inside.
SCHOON, VEILIG EN DUURZAAM
“We leveren schone, veilige en duurzame
grondstoffen. Het reinigingsproces is daarbij
van groot belang. De betonsteen moet net
zo hard zijn qua druksterkte als een steen die
puur van primair materiaal gemaakt is. Bovendien
moet de betonsteen het hergebruikcircuit
in kunnen, wat de steen duurzaam maakt.”
KERAMISCHE INDUSTRIE
Als bewijs dat onze grondstoffen schoon én
veilig zijn, zien we dat er niet alleen voor de
bouw en infra gebruik gemaakt wordt van
FORZ ® . Dat blijkt wel uit een samenwerking
tussen Mineralz en Studio Mixtura, waarin een
innovatieve toepassing van secundaire grondstoffen
voor de keramische industrie ontwikkeld
is. Met FORZ ® Glaze krijgen oude tegels
en servies een tweede leven.
KNOWHOW EN TECHNOLOGIE
“Ook voor cementgebonden beton bieden wij
een oplossing”, vervolgt Dijkman. SQAPE, een
joint venture tussen Mineralz en Cementbouw,
ontwikkelde een gepatenteerde technologie
waarmee er een betaalbaar en duurzaam alternatief
is voor beton waarmee tot 80% minder
CO 2
en een bijzonder lage MKI-waarde gerealiseerd
kan worden. Door te werken met
tailor-made recepturen zijn we instaat om de
krimp in het materiaal te sturen en een hoge
(zuur)bestendigheid te realiseren en daarmee
is SQAPE een geopolymeersysteem voor
duurzame én betaalbare bouwmaterialen. Betonfabrikanten
kunnen onze techniek gebruiken
prefab of als mortel.” Dijkman noemt als
voorbeelden V.d. Bosch Beton b.v. uit Almelo,
zij leveren Reduton ® producten die gemaakt
zijn op basis van de SQAPE technologie. Ook
Struyk Verwo Infra levert onder de naam
CERO diverse steen- en tegelproducten van
Geopolymeerbeton.
READY MIX CONCRETE
“Om het totaalplaatje compleet te maken, is
er een alternatief voor conventionele Ready
Mix Concrete op basis van de gepatenteerde
en bewezen SQAPE geopolymeertechnologie:
RAMAC. Een betonmortel voor duurzaam en
bestendig bouwen, door sterkte op maat, minder
krimp en scheurvorming, een hoge vorst-dooizoutbestendigheid,
een hoge mate van zuur- en
chemische bestendigheid en een lage chlorideindringing.
Dankzij de uitstekende hechting aan
(conventionele) betonproducten zou RAMAC
ook in combinatie toepasbaar zijn.” Enkele licentiehouders
zijn A. Jansen BV, Cementbouw Betonmortel
BV en Rouwmaat Groep.
Dijkman besluit: “Wij zijn ontwikkelaar/leverancier
van praktisch toepasbare en toekomstbestendige
secundaire grondstoffen
die door eigen innovaties tot stand komen. In
samenwerking met ketenpartners zoals universiteiten,
kennisinstituten en afnemers. Die
kennis koppelen we aan de behoeften van de
markt. Zo maken wij onze wereld steeds een
stukje schoner.” ■
Rotonde aangelegd met RAMAC.
49

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Tekst | Rick van de Laar en Martijn Roverts Beeld | Hi-Con Nederland b.v.
Hoe ultrahogesterktebeton constructieve
problemen kan oplossen
Toepassingsmogelijkheden voor civiele kunstwerken
Het materiaal vezelversterkt ultrahogesterktebeton (vvUHSB) wordt al met regelmaat toegepast.
Bekende voorbeelden hiervan zijn zeer slanke balkons, esthetische elementen en trappen in vormen
die in traditionele betonsoorten niet of lastig te realiseren zijn. De toepassing van vvUHSB in civiele
kunstwerken staat nog in de kinderschoenen, al zijn er in Nederland inmiddels enkele zeer slanke
bruggen in vvUHSB gerealiseerd met een minimale hoeveelheid constructiemateriaal.
Er zijn in de afgelopen jaren diverse (afstudeer)
onderzoeken naar de materiaaleigenschappen
en het gedrag van vvUHSB verricht. Hierbij
komt duidelijk naar voren dat vvUHSB betere
prestaties levert dan traditionele betonsoorten.
De toepassingsmogelijkheden in civiele
kunstwerken zijn veelbelovend. Iv-Infra onderzoekt
bij welke (onderdelen van) civiele kunstwerken
deze hoge prestaties van vvUHSB van
toegevoegde waarde zijn.
WAT IS VVUHSB?
Vezelversterkt ultrahogesterktebeton is een
extreem sterke en duurzame betonsoort
waarbij (een deel van) de zachtstaalwapening
wordt vervangen door staalvezels. Het materiaal
lijkt in eerste opzicht ogenschijnlijk veel
op traditionele betonsoorten. Toch zijn er aanzienlijke
verschillen in de druksterkte, de treksterkte
en de vervormbaarheid van het materiaal.
Deze verschillen hebben een grote invloed
op de prestaties van het materiaal en worden
nader toegelicht.
De minimale (cilinder)druksterkte van vvUHSB
dient 150 MPa te bedragen daar waar veel toegepaste
traditionele betonsoorten beschikken
over een druksterkte van 30 tot 50 MPa. Om
deze hoge druksterkte te behalen bestaat de
samenstelling van vvUHSB uit een uitgebalanceerd
mengsel van cement, water, toeslagmaterialen,
vul- en hulpstoffen. Deze samenstelling
resulteert in een verfijnd en compact korrelskelet
waarbij nagenoeg alle holle ruimten zijn
opgevuld. Door de opvulling van deze holle
ruimten vindt bij vvUHSB de krachtsafdracht,
in tegenstelling tot traditioneel beton, zowel
via de toeslagmaterialen als de cementsteen
plaats. Naast een geoptimaliseerde krachtsafdracht
zorgt het compacte korrelskelet voor
lage permeabiliteit en daarmee een hoge
weerstand tegen indringing van water en andere
schadelijke stoffen, zelfs bij betondekkingen
van slechts 10 á 25 mm (afhankelijk van de milieuklasse
waarin de constructie zich bevindt).
Figuur 1: Spanning-rek diagram cilinderdruksterkte.
Zachtstaalwapening wordt geactiveerd zodra
de betondoorsnede gescheurd is. Bij vvUHSB
worden kleine vezels ingezet om de treksterkte
van de betondoorsnede in ongescheurde
toestand te vergroten. De kleine vezels (10 à
20 mm) komen door hun afmeting relatief snel
op spanning en overbruggen de microscheurvorming
waaraan de hogere treksterkte wordt
ontleend. Bij vvUHSB varieert de treksterkte
tussen de 7 en 15 MPa daar waar bij traditionele
betonsoorten slechts een treksterkte tussen
de 1,5 en 3,0 MPa wordt behaald.
Figuur 2: Spanning-rek diagram buigtreksterkte.
'Uit onderzoeken
komt duidelijk naar
voren dat vvUHSB
betere prestaties
levert dan traditionele
betonsoorten'
Door de overbrugging van microscheurvorming
wordt het ontstaan van de eerste macroscheur
uitgesteld. Wanneer de treksterkte wordt overschreden
groeien de microscheuren uit tot macroscheuren.
Vanaf het ontstaan van de eerste
macroscheur wordt er over gescheurd beton
gesproken. Deze scheurvorming ontstaat altijd
op de zwakste locatie van het materiaal. Bij traditioneel
beton is dit door het cementsteen. Bij
vvUHSB is het cementsteen juist het sterkste
component in het korrelskelet en ontstaat de
scheur door het toeslagmateriaal.
Om het materiaal van voldoende vervormbaarheid
te voorzien en de treksterkte verder
te vergroten worden lange vezels (30 á 60 mm)
ingezet welke worden geactiveerd na het ontstaan
van de eerste macroscheur. Waar traditioneel
beton bros gedrag vertoont en ongewapend
of met te weinig wapening zonder
waarschuwing bezwijkt, ondergaat vvUHSB
door toevoeging van deze lange vezels een zekere
vervorming voorafgaand aan bezwijken
en geeft daarmee een waarschuwing af.
Een andere belangrijke eigenschap van de lange
vezels is het fijnmazig verdelen van de macroscheurvorming.
Dit komt omdat de vezels
‘overal’ in de doorsnede aanwezig zijn daar
waar zachtstaalwapening slechts lokaal effectief
is vanwege de maaswijdte tussen twee wapeningsstaven.
HOE ONTWERP JE MET
DIT MATERIAAL?
Sinds de ingang van het Bouwbesluit 2012 geldt
de Eurocode als vigerende norm in Europa om
een constructief veilig en verantwoord ontwerp
te maken. Per land bevatten deze nor-
50

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Beeld: Kees Hummel.
'Door de overbrugging van microscheur vorming
wordt het ontstaan van de eerste
macroscheur uitgesteld'
men aanvullende eisen, parameters, toelichtingen
en aanbevelingen die zijn vastgelegd in de
nationale bijlagen. In Nederland dienen civiele
betonconstructies te voldoen aan de eisen
conform Eurocode 2.
Constructies in vvUHSB vallen tot op heden
(gedeeltelijk) buiten het toepassingsgebied van
Eurocode 2 omdat deze norm van toepassing
is op betonsterkteklassen tot C90/105 en geen
regelgeving omtrent het wapenen met staalvezels
voorschrijft. Momenteel is Modelcode
2020 in bewerking. Hierin worden voorstellen
opgenomen met betrekking tot het construeren
met vvUHSB. Naar verwachting worden
deze voorstellen, na verificatie, opgenomen in
een nieuwe versie van de Eurocode (of toegevoegd
aan Eurocode 2). Zolang deze nieuwe
Eurocode nog niet bestaat is de meest praktische
manier om te ontwerpen met vvUHSB
door middel van Eurocode 2, gecombineerd
met aanbevelingen/richtlijnen bij afwijkingen.
Naast een verschil met betrekking tot norm
en regelgeving vereist vvUHSB een ander ontwerpproces.
Op basis van een case- en parameterstudie
uitgevoerd door Iv-Infra blijkt dat
bij civieltechnische kunstwerken uitgevoerd in
vvUHSB andere ontwerpcriteria maatgevend
zijn dan bij traditionele betonsoorten. Bij traditioneel
beton is de scheurwijdte doorgaans
maatgevend vanwege de scheurwijdte-eis van
0,2 mm horend bij een milieuklasse waarin
dooizouten aanwezig zijn.
Bij vvUHSB blijkt in de casestudie het bezwijkmoment
juist maatgevend te zijn ten opzichte
van de scheurwijdte-eis. Dit is het resultaat van
het vermogen van de vezels om microscheuren
te overbruggen en het macroscheurpatroon fijnmaziger
te verdelen over het betonoppervlak.
Wel dient er ten opzichte van traditionele betonsoorten
meer aandacht besteed te worden
aan de comforteisen omtrent trillingen
en doorbuigingen. Bij massieve traditionele
betondoorsnedes leveren deze eisen in de
praktijk zelden een probleem op. Bij vvUHSB
constructies blijkt dit criterium juist een van de
meest bepalende factoren binnen het ontwerp
te zijn.
Figuur 3: Relevantie van ontwerpcriteria.
WAAR BIEDT HET
MATERIAAL KANSEN?
Ondanks dat vvUHSB ten aanzien van vrijwel
alle materiaaleigenschappen verhoogde prestaties
levert ten opzichte van traditionele betonsoorten,
zullen traditionele betonsoorten
niet volledig door vvUHSB vervangen worden.
Een van de belangrijkste oorzaken hiervoor
zijn de kosten. Naast de benodigde vezels
(vaak ca. 2,5 % op volumebasis) en het hoge
cementaandeel zijn de overige toevoegingen
om tot een uitgebalanceerd mengsel te komen
kostbaar. Naast de mengselsamenstelling dient
veel aandacht besteed te worden aan het ontwerp,
de menging, de verwerking, het transport
en de uitvoering.
Het aanbrengen van constructieve overlaging
is een civieltechnische toepassingsmogelijkheid
waarbij de hoge prestaties van het materiaal
tot zijn recht komen. Een constructieve
overlaging is een veelvoorkomende maatregel
bij bestaande constructies om de draagkracht
te vergroten. Vanwege de hoge prestaties van
het materiaal in combinatie met de lagere vereiste
betondekking kan bij een relatief dunne
vvUHSB overlaging een aanzienlijke capaciteitstoename
worden behaald. Een dunne
overlaging zorgt ervoor dat de toenemende
rustende belasting op de huidige fundering beperkt
blijft. Daarnaast is een vvUHSB overlaging
een duurzame en slijtvaste oplossing. Vanwege
het compacte korrelskelet is er nagenoeg
geen indringing van dooizouten en chlorides
mogelijk. Ook behoeft de overlaging geen asfalt-
of slijtlaag. Dit alles resulteert in een duurzame
oplossing met weinig tot geen toekomstig
onderhoud. ■
51

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Tekst en beeld | Struyk Verwo Infra
Versnelling naar een duurzame toekomst
“Veel gemeenten en provincies zijn op zoek naar oplossingen op gebied van circulariteit en
CO 2
-reductie. Met het delen van kennis en ervaring met de markt verwachten wij anderen positief
op weg te kunnen helpen om klimaatdoelstellingen te halen. Zo kunnen recyclingsconcept Cycle for
Concrete en CERO cementvrij beton hieraan een bijdrage leveren.” Aan het woord is commercieel
directeur Rinke Veld van Struyk Verwo Infra.
Cycle for Concrete, schematische weergave van de keten.
Het bedrijf is marktleider in de GWW voor
betonnen bestratingsproducten en voert
sinds 2011 een actief MVO-beleid. Duurzaamheid
is verankerd in het bedrijf en in actieve
samenwerking in de keten. Diverse duurzame
producten en oplossingen zijn de afgelopen
jaren ontwikkeld.
RECYCLINGCONCEPT MET
POSITIEVE INVLOED
“Cycle for Concrete (C4C) is een mooi voorbeeld
van een bestratingsconcept dat de belasting
op het milieu positief beïnvloed. Het gebruik
van primaire grondstoffen wordt met dit
recyclingconcept significant verlaagd. Betonnen
bestratingsmaterialen worden aan het einde
van hun levensduur retour gehaald, gebroken
en het betongranulaat wordt door Struyk Verwo
Infra als hoogwaardige grondstof verwerkt
in nieuw te leveren beton. Het resultaat is geheel
nieuwe betonnen bestratingsproducten in
elk gewenst uiterlijk en geproduceerd met een
52

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Het gebruik van CERO cementvrij beton met zijn lage MKI-waarde leidt tot een versnelling naar een duurzame toekomst. (Beeld: Hans Hebbink)
maximale hoeveelheid circulair beton. Doordat
wij samenwerken met zusterbedrijven die
ook tot moedermaatschappij CRH behoren,
kan afhankelijk van de wens van de opdrachtgever,
zelfs tot 100% van het schoon ingeleverde
betonpuin hoogwaardig worden hergebruikt.
Overheden worden op deze manier
geholpen om op gebied van beton volledig
circulair te werken.”
EXTREEM LAGE CO2-FOOTPRINT
MET CERO CEMENTVRIJ BETON
“Cement is het vervuilendste onderdeel van betonproducten.
Om de CO 2
-uitstoot van beton
te verlagen kun je gebruik maken van milieuvriendelijker
cement. Overschakelen naar een alternatief
bindmiddel met een zeer lage CO 2
footprint
is een nog beter alternatief. Struyk Verwo Infra
heeft geïnvesteerd in een techniek die cement
vervangt door geopolymeer. De producten zijn
verkrijgbaar onder de naam CERO. De daling
van de CO 2
-uitstoot door CERO ten opzichte
van de meest vervuilende cementen is tot 70%
en ten opzichte van meer duurzame cementen
'Cementvrij beton helpt
klimaatdoelstellingen
ketenpartners
te realiseren'
bedraagt dit tot circa 35%. De MKI-score is hiermee
sterk verlaagd.” Geopolymeer is ontwikkeld
door SQAPE, een joint venture van CRH en Renewi
Actua. Geopolymeerbeton is een stabiel
vormvast materiaal dat er hetzelfde uitziet als
cementgebonden (conventioneel) beton. Voorwaarde
voor Struyk Verwo Infra is dat betonafval
aan het eind van de levensduur opnieuw
gebruikt kan worden als betongranulaat in nieuw
beton. Onderzoek van SGS Intron bewijst dat
geopolymeer ook op dit vlak dezelfde eigenschappen
heeft als traditioneel beton. Granulaat
van geopolymeer kan in het tweede leven zowel
gebruikt worden in de productie van geopolymeer
als in traditioneel beton. In combinatie met
Cycle for Concrete een ultieme bijdrage voor
het realiseren van klimaatdoelstellingen. “Het
gebruik van CERO cementvrij beton met zijn
lage MKI-waarde leidt tot een versnelling naar
een duurzame toekomst”, aldus Rinke Veld. ■
DUURZAAMHEIDSVOORDELEN CERO
• Extreem lage CO 2 -footprint voor bestratingsproducten
• Milieu Kosten Indicator (MKI-score) per m 3 meer dan gehalveerd
• Kan desgewenst worden gecombineerd met secundaire
grondstoffen (reststromen)
• Helpt om eigen klimaatdoelstellingen van de ketenpartners te realiseren
• Heeft dezelfde civieltechnische eigenschappen als conventioneel beton
53

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Tekst | Liliane Verwoolde Beeld | FORTA Corporation USA
Revolutionaire
ontwikkelingen
in betonversterking
Was wapeningsstaal tot voor kort hét middel om de sterkte van beton te vergroten, nu blijkt dat met
kunststof vezels hetzelfde resultaat kan worden bereikt. De voordelen zijn groot. Kunststofvezels zijn
aanzienlijk goedkoper dan staal en maken het beton – behalve sterk – ook duurzaam en innovatief.
Een toonaangevende firma op dit gebied is FOR-
TA Corporation USA. Het innovatieve bedrijf
bracht verschillende synthetische vezels bij elkaar,
bundelde deze op een specifieke manier en had
hiermee een revolutionair versterkingsmateriaal
in handen. Zij gaf het de naam 'Forta-Ferro', wat
'zo sterk als staal' betekent. Forta-Ferro blijkt het
perfecte alternatief voor wapeningstaal en zorgt
er tegelijkertijd voor dat de constructiekosten
van gebouwen sterk worden gereduceerd.
GEDRAAIDE BUNDELSTRUCTUUR
Forta-Ferro Fibre is een macro/structurele, in
kleur gemengde synthetische vezel, gemaakt
van ‘copolymeer’, ook wel bekend als ‘polypropyleen’.
Het materiaal bestaat uit een ineen
gedraaid mengsel van niet-fibrillerende mono-filamenten
en fibrillerende netwerkvezels,
waardoor het een hoge treksterkte heeft. Binnen
de gedraaide bundelstructuur hebben alle
materialen hun eigen taak. Zo biedt het mono-
54

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
'Binnen de gedraaide bundelstructuur
hebben alle materialen hun eigen taak'
filament bescherming en voorkomen de netvormige
polypropyleenvezels dat het materiaal
breekt. Hiermee heeft Forta-Ferro alle kwaliteiten
in huis om het wapeningsstaal ter versterking
van beton te vervangen waar het kan.
STRUCTUURVERSTERKING
“Het materiaal biedt revolutionaire voordelen”,
vertelt Henk Hilverink van Dutch Fiber Trading.
“Forta-Ferro-vezels werden al gebruikt om de
krimp van kunststof te verminderen. Nu wordt
deze kwaliteit ingezet om krimpbarsten in beton
te voorkomen. Forta-Ferro maakt beton sterk.
Daarbij is het materiaal niet corrosief, waardoor
de levensduur van betonconstructies langer
wordt. En dankzij de driedimensionale dekking
van de wapening versterkt het de structuur van
het beton van binnenuit.”
GEBRUIKERSVRIENDELIJK
De kunststof wapening verhoogt de treksterkte
van het beton, waardoor het bestand is tegen
zware belastingen. Het materiaal kan met minimale
mankracht worden geproduceerd. Het
kan in kortere tijd worden geleverd. Het kan op
meerdere manieren worden gedoseerd in de
betoncentrale en in de mobile mixer op locatie.
De vezels zijn niet-magnetisch en ten slotte ook
nog gebruiksvriendelijk. Met deze hoogstaande
kwaliteiten staat Forta-Ferro garant voor grote
besparingen in de bouwwereld.
BEWEZEN RESULTATEN
Om de kracht van Forta-Ferro te bewijzen, zijn
prefab constructies met behulp van vacuümtesten
blootgesteld aan extreem zware belastingen.
Deze testen toonden aan dat Forta-
Ferro-vezels uitstekend werken voor prefab
constructies. Niet voor niets wordt steeds vaker
gekozen voor Forta-Ferro als versterkend
materiaal voor septic tanks, mangaten, bedrijfsvloeren,
de agrarische sector en andere prefab
elementen. Ook bij deze toepassingen zorgt
Forta-Ferro voor een flinke besparing.
TOEPASSING
Meer en meer zien we dat Forta-Ferro-vezels
hun weg vinden naar de utiliteitsbouw. Ook
hier zorgt de toepassing van het materiaal voor
een vermindering van wapeningsstaal.
Denk hierbij maar aan de versterking van brugdekken,
commerciële en industriële vloeren,
betonwegen, fietspaden (White Topping),
vliegvelden, verzorgingsplaatsen, lijnvormige
constructies en openbaar vervoer. We zien
Forta-Ferro oprukken in spuitbetonwerken,
zoals zwembaden, hellingen, tunnelbekledingen,
rotswanden en waterlandschappen.
Dutch Fiber Trading is exclusief distributeur en
voorraadhouder voor de Benelux en Nederlandse
Antillen, ook verzorgt zij kosteloos ontwerp
en calculatie voor projecten. ■
55

SPECIALIST IN BETON STORTEN
OP MOEILIJK BEREIKBARE PLAATSEN
veelzijdig in
producten van beton
Met 20% betongranulaat als grindvervanger
VLOEREN │ WANDEN │ NADEN KANAALPLATEN, PALEN EN FUNDERINGEN VULLEN
RvR Betonpomp Verhuur is al jarenlang gespecialiseerd in beton storten op
moeilijk bereikbare plaatsen. In ons bedrijf staat kwaliteit hoog in het vaandel
in zowel de dienstverlening als de service. Door onze opdrachtgevers en
klanten wordt dit enorm gewaardeerd.
Wij zijn in te huren voor allerlei soorten stortwerkzaamheden. Ook denken
onze specialisten graag met u mee op locatie. Zij kunnen u uitstekend
adviseren over de beste manier van het beton verpompen. Zo wordt de klus
altijd in goede banen geleid. Desgewenst nemen wij de gehele betonstort
aan, van het beton bestellen tot aan het afwerken.
Uitgegroeid tot een betrouwbare onderneming met drie centraal gelegen
vestigingen, waardoor wij een goede landelijke dekking hebben. Daarnaast
blijven wij ons continue ontwikkelen en zijn wij altijd op zoek naar de nieuwste
technieken om iedere klant zo goed mogelijk van dienst te zijn. Wij werken
met vaste tarieven dus geen verrassingen op de factuur.
In betongrijs of kleur
• Damwandplanken • Blokkenmatten • Stootplaten • Kabelkokers • Treden
• Poeren • Voetpadplaten • Molgoten • Jumboblokken • Banden • Putplaten
• Fundatie-blokken • Loopspoortegels • Ankerplaten • Hekpalen • Stelringen
• Kantzuilen • Blok&Plaat • Deksloven • Lichtmastplaten • Funderingsplaten
• Plinten • Dwarsliggers • Paaldeksels • Sportparkplaten • Raildragers • Etc.
ProdUcteNVaNbetoN
www.kleinebetonpomp.nl / 0348-467699
Vreelandseweg 10 • 1393 PG Nigtevecht (Utr) • 0294-251343
info@nigtevecht.com • www.nigtevecht.com
Ruim 60 jaar producent / KOMO gecertificeerde betonproducten
| Trancheeweg 16-18 | 6002 ST Weert | T 0495579679 | info@hoco-beton.nl | www.hoco-beton.nl |
Een totaalconcept in PREFAB BETON
Wij engineeren, produceren en monteren het voor u!

SPECIAL DUURZAAM EN CIRCULAIR BETON
Tekst | Irene Theunissen Beeld | RVR Betonpompverhuur
MAATWERK IN
BETONSTORTEN
GWW
Creatief maatwerk in Amsterdam.
Het met beton repareren van lastig bereikbare kademuren in
drukke stadscentra of het aanbrengen van beton aan kavelpaden
bij boerenbedrijven, vergt specifiek materieel, bijzondere vaardigheden
en creatieve maatwerkoplossingen.
Op locatie aan het werk.
RVR Betonpompverhuur in Linschoten is gespecialiseerd
in dit soort werkzaamheden en is
daarmee uniek in Nederland. “Wanneer de grotere
aannemers er met een kraan en een grote
pomp niet bij kunnen, komen wij in beeld”, zegt
oprichter/mede-eigenaar René van Rijs. “Bijvoorbeeld
bij kunstwerken of kavelpaden dwars
door weilanden. Bij deze smalle betonnen wegen
gaat de mixer op een trekker het weiland in. Allemaal
specialistisch en lastig uitvoerbaar werk.”
MENSEN EN MATERIEEL
Het VCA-gecertificeerde bedrijf verhuurt
daarvoor alle soorten materieel, 25 kleine
(aanhanger)betonpompen van 15, 18, 50 m³
p/u en twee grote betonpompen met een capaciteit
van 160 m³ p/u. Eveneens beschikt de
firma over vier mixers voor 1 tot 13 m³. Circa
zestig vakmensen zijn elke dag voor het ver-
huurbedrijf aan het werk als machinist of voor
het uitvoeren van betonwerkzaamheden zoals
storten en vlinderen. Niet alleen aannemers,
maar ook particulieren doen een beroep op
het betonpompverhuurbedrijf.
VERNIEUWEND WERKEN
VOOR MEER BEREIK
Van Rijs: “Daarbij zijn we ook altijd vernieuwend
bezig. We hebben bijvoorbeeld een rupsmast
ontwikkeld waarop je elke pomp kunt aansluiten.
De mast is 20 m en je kunt er net zoveel
slang aan bevestigen als de pomp toelaat. Met
een kleine betonpomp is dit zo’n 160 m. Een
interessante machine voor de grond- weg- en
waterbouw, vooral als je ergens met een grote
betonpomp niet bij kan komen. De mast wordt
uitgevouwen, hangt boven het werk en via slangen
wordt het beton aangebracht.”
CREATIEF MAATWERK
Overal heeft het bedrijf materieel voor en is dit
niet het geval dan worden er creatieve maatwerkoplossingen
bedacht. Bijvoorbeeld in Amsterdam-centrum
waar kademuren worden
vernieuwd. De gemeente eist dat alles over
water plaatsvindt. Dus heeft de firma een complete
betoncentrale op een boot geplaatst en
wordt met de kleine betonpompen gewerkt.
“Elders in Amsterdam moest beton gestort
worden voor de kademuren van een sluisje.
Het was onmogelijk daarvoor een boot of
vrachtwagens in te zetten. We hebben toen
vijftien roze luchtbedden achter elkaar op het
water gelegd met daarop 100 m betonslang.
De betonpomp stond een stukje verder op de
kade. Een bijzondere maatwerkoplossing, die
prima werkte!”, lacht Van Rijs. ■
57

VROUWEN AAN DE TOP
Marianne Vermijs,
divisiedirecteur Water & Energie
bij Ingenieursadviesbureau Sweco.
58

VROUWEN AAN DE TOP
Tekst | Jan Mol Beeld | Ingenieursadviesbureau Sweco
Zoek een werkomgeving
waar je je echt thuis voelt
“In mijn werk probeer ik met mijn team goede mensen te vinden en deze op de juiste plek te
krijgen. Een goede match betekent blije medewerkers, tevreden opdrachtgevers en een financieel
gezond bedrijf.” Aan het woord is Marianne Vermijs, divisiedirecteur Water & Energie bij Ingenieursadviesbureau
Sweco.
Vermijs bekleedt deze positie sinds twee en
een half jaar. “Ik werk graag in gemengde
teams. Het is echter een uitdaging om aan
vrouwelijke collega’s te komen. Des te meer
reden om een voorbeeld voor hen te zijn en
hen te inspireren om deze kant op te komen.”
Als speerpunt noemt Vermijs de tevredenheid
onder de medewerkers: “Mensen die werken
vanuit de passie voor hun vak, hun talent optimaal
kunnen inzetten, hiervoor gewaardeerd
worden en aan mooie projecten kunnen bijdragen
zorgen voor een positieve spiraal.”
MET DE JUISTE MINDSET
KOM JE VERDER
Eind jaren ’80 studeerde Vermijs af aan de
TU Eindhoven, als bouwkundig ingenieur. “De
combinatie van techniek en creativiteit heb ik
altijd belangrijk gevonden, vandaar mijn keuze
voor Bouwkunde in Eindhoven. Na mijn studie
ben ik meteen gestart met werken en
heb altijd in technische omgevingen gewerkt.
Vanaf mijn 30e in de uitvoering van projecten
gecombineerd met leidinggevende functies.
Op mijn 40e heb ik de bewuste keuze
gemaakt om me verder te ontwikkelen in managementfuncties”,
aldus Vermijs. Gevraagd
naar het verschil tussen eind jaren ’80 en
heden, als we kijken naar vrouwen in technische
functies, luidt het antwoord: “Toen ik in
Eindhoven begon waren we met 10 vrouwen,
waarvan er uiteindelijk 3 de eindstreep haalden.
Vrouwen in de techniek waren destijds
schaarser dan nu, je ziet dus wel een positieve
ontwikkeling. Maar het kan nog veel beter.”
Volgens Vermijs draait alles om de juiste
mindset. “Op de middelbare school was ik
het enige meisje met een volledig Bèta-pakket.
Voor mij is het zo gewoon geworden
om me met techniek bezig te houden. Mijn
geluk is dat ik vrijwel altijd in omgevingen terechtkwam
waar men mij waardeerde om
wie ik was en wat ik te bieden had. Ik focus
me sterk op de weg naar resultaat, met een
positieve blik op de wereld en heb me nooit
belemmerd gevoeld”, vervolgt Vermijs. “Je
moet een omgeving zoeken waarin je je thuis
voelt. Dat is de keuze die je zelf hebt. Als
een omgeving niet welkom voelt, dan moet
je er niet instappen, of de mogelijkheid hebben
om iets te veranderen aan die omgeving.”
AMBITIES HEBBEN BETEKENT
KEUZES DURVEN MAKEN
“Vaak is het zo dat vrouwen het carrière pad
laten voor wat het is, op het moment dat zij
een gezin stichten. De traditionele rolverdeling
speelt dan op. Toch kun je wel genieten
van een gezin, moeder zijn, iemands echtgenote
en ondertussen werken aan een serieuze
carrière. Daarvoor moet je wel ’harde’ keuzes
maken en bereid zijn om harder te werken.
Ook een stuk back-up van het thuisfront is onontbeerlijk.
Is dat makkelijk? Nee, zeker niet. Is
het mogelijk? Absoluut!” Vermijs schetst hoe
haar thuissituatie eruitziet: “Een gezin met 2
kinderen en een man met een eigen carrière
die altijd support geeft. Belangrijk daarbij zijn
mijn vriendinnen die in vergelijkbare situaties
zitten, je bent elkaars klankbord, vraagbaak
en brede schouder. Als vrouw zit je in de jaren
tussen 30 en 40 in de piek van je leven,
alles komt dan tegelijk op je af. Het is dan bijna
een topsport om zaken en privé te combineren.
Hoe overbrug je dat? Heel belangrijk is
dat je werk je energie geeft, in plaats van kost.
Zit je verkeerd, dan krijg je een energy-drain.”
Dat gezegd zijnde is de cirkel rond en is meteen
duidelijk wat Vermijs motiveert om in haar
werk de juiste mensen op de juiste plek te krijgen.
“Zie het als een coachende rol die ik heb.
Zit men eenmaal op de goede plek, dan laat
ik de medewerker ‘los’. Dan mag hij of zij zelf
invulling geven aan de functie, uiteraard binnen
de kaders van de organisatie. Natuurlijk
sta ik voor hen klaar als ze me nodig hebben.
Vanuit een inhoudelijke functie iemand laten
doorgroeien in een managementfunctie betekent
dat je moet leren om los te laten. Dat kan
alleen in een goede werkomgeving waar vertrouwen
heerst en wederzijds respect.” ■
59

JOURNAAL
Acht nieuwe compacte krachtpatsers
Met de komst van de G2200 en G2500 modellen introduceert
TOBROCO-GIANT in één keer zes nieuwe knikladers van 2,2 ton en twee
machines van 2,5 ton. De compacte wielladers zijn voorzien van een
Stage V-motor voor de reductie van uitlaatgassen en brandstofverbruik.
De machines zijn beschikbaar met standaard hef, voor een uitstekende
laad- en uitstorthoogte en met X-TRA frame voor zware werkzaamheden
binnen de constructie en grondverzet.
Afhankelijk van de wensen en werkzaamheden is er keuze uit zes verschillende
modellen van de G2200. Naast de standaard G2200 kan er
bijvoorbeeld gekozen worden voor een G2200 HD en G2200 HD PLUS.
Deze drie modellen zijn dan ook nog beschikbaar als X-TRA model met
een hogere kiplast. De G2500 (X-TRA) HD opereert een klasse hoger met
een bedrijfsgewicht van 2400 kg. Het compacte ontwerp van de G2500
maakt het mogelijk om te werken op plaatsen waar weinig ruimte is.
Optioneel zijn de modellen uit te rusten met een, ROPS / FOPS, neerklapbaar
veiligheidsdak.
Voorbereidingen nieuwe aanbesteding
Twente kanalen in volle gang
Rijkswaterstaat heeft eind 2017 de aanbesteding voor de verruiming
van de Twentekanalen fase 2 ingetrokken. Reden voor de hernieuwde
aanbesteding was dat tijdens de onderbouwingsfase is gebleken dat er
nog te veel onzekerheden bestonden over de beheersing van de grondwaterstanden
rond het Twentekanaal. Er was daarom meer onderzoek
nodig. In de periode tussen het intrekken van de aanbesteding in 2017
en de zomer van 2019, is er veel gebeurd. Zo zijn op basis van nieuwe
informatie de scenario’s uitgewerkt en wordt een uitgebreid meetnetwerk
van peilbuizen aangebracht om de grondwaterstand in kaart te
brengen. De aanbesteding start nog dit jaar, de gunning 2020 plaats
met als geplande start van de werkzaamheden in 2021. Na oplevering
in 2023 kunnen schepen straks veiliger en vlotter doorvaren. Ook zijn de
havens en bedrijven langs de Twentekanalen beter bereikbaar voor klasse
Va-schepen. Dit is een duurzame stimulans voor het vervoer over water
en vermindert het transport over de weg. De verruiming draagt bij aan
de versteviging van de (inter)nationale logistieke positie van de regio
Twente en stimuleert de regionale economie en werkgelegenheid.
De TOBROCO-GIANT G2200 HD PLUS in actie.
Met het verruimen van de Twentekanalen wordt de diepgang en daarmee de
belading van de schepen die over de Twentekanalen varen vergroot.
Langste werktrein van Europa
Afgelopen maand augustus is men bij Weesp dag en nacht bezig
geweest met het vernieuwen van sporen en wissels. Daarbij is de enorme
'vernieuwingstrein' van spooraannemer Swietelsky ingezet. Deze grootste
vernieuwingstrein van Europa is maar liefst één kilometer lang en
vernieuwt het spoor. Aan de voorkant gaat er oud spoor in, aan de achterkant
komt er nieuw spoor weer uit. Wel zo makkelijk. De werkzaamheden
bij Weesp zijn inmiddels afgerond.
Grootste fietsenstalling ter wereld geopend
Utrecht heeft de grootste fietsenstalling ter wereld, waarin plek is voor
meer dan 12.500 fietsen. Bij de opening van fietsenstalling Stationsplein
werd de Nederlandse fietscultuur voorgedragen voor de nationale lijst van
immaterieel erfgoed. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven was aanwezig
bij de opening op 19 augustus jongstleden. “Vandaag openen we in
Utrecht de grootste fietsenstalling ter wereld. Een feestelijk én belangrijk
moment, want het aantal reizigers blijft groeien. Vanaf vandaag kunnen
duizenden reizigers extra hun fiets vlakbij het perron kwijt.”
De afgelopen jaren is het aantal fietsparkeerplekken in Nederland
uitgebouwd van 200.000 naar 490.000. “En we zijn nog niet klaar. Met
het extra geld dat het kabinet hiervoor uittrekt, komen er nog veel meer
fietsplekken op drukke stations door het hele land.”
De langste werktrein van Europa bij Weesp.
De stalling bestaat uit drie verdiepingen en er loopt een doorgaand fietspad
doorheen, zodat je aan twee kanten in en uit de stalling kunt fietsen.
Een digitaal verwijssysteem helpt fietsers makkelijk vrije plekken te
vinden. Reizigers zijn vanuit de stalling zo op het perron. Utrecht Centraal
is daarmee een multimodaal OV-knooppunt geworden. Naast 12.500
parkeerplekken biedt de stalling ook ruimte aan duizend OV-fietsen. De
60

JOURNAAL
stalling is vierentwintig uur per dag en zeven dagen in de week open en
gebruikers stallen hun fiets elke eerste vierentwintig uur gratis.
De stalling bestaat uit drie verdiepingen en er loopt een doorgaand fietspad doorheen.
een grote worsteling aangezien de theoretische rekenregels de praktijk
niet lijken te volgen. Bewegingswerken worden hierdoor mogelijk onnodig
(vroeg) vervangen. Antea Group onderzoekt met TU Delft, Rijkswaterstaat
en Provincie Zuid-Holland de dynamica en constructieve veiligheid
van beweegbare bruggen. Dit onderzoek leidt tot een realistischer model
om de levensduur van beweegbare bruggen te beoordelen. De verwachting
is dat dit model grote maatschappelijke en financiële voordelen
biedt. Hiermee kunnen brugbewegingsmechanismen kostenbewust in
stand worden gehouden zonder dat de veiligheid in het geding komt.
Het onderzoek bereikte onlangs een mijlpaal. Op de TU Delft werd een
unieke proefopstelling geopend. Deze opstelling maakt het mogelijk om
voor het eerst theoretische berekeningen in de praktijk te testen.
Trekfietsviaduct nadert voltooiing
De bouw van het Trekfietsviaduct – een onderdeel van het Trekfietstracé van
Ypenburg naar Den Haag – gaat de eindfase in. In twee opeenvolgende
nachten – 8 tot 10 augustus – werden de stalen brugonderdelen geplaatst.
Terwijl Dura Vermeer de zeven betonnen pijlers en de twee tijdelijke
ondersteuningen maakte, was Hillebrand verantwoordelijk voor de
productie en montage van de brugdelen zelf, in totaal goed voor circa
900 ton staal. De brugonderdelen werden gefabriceerd in de vestigingen
in Middelburg en Vlissingen en zijn per schip en wegtransport naar Den
Haag gebracht waar ze hun definitieve plaats kregen.
Het Trekfietsviaduct draagt bij tot een slimme mobiliteit in en rond Den
Haag. Het vormt de laatste schakel in het Trekfietstracé, dat loopt van
Ypenburg naar het centrum van Den Haag. Het duurzame karakter wordt
nog versterkt door de plaatsing van een zogenaamde ‘zonneboom’,
een paal waarop meerdere zonnepanelen zijn geplaatst. De hiermee
opgewekte elektriciteit wordt gebruikt voor de zuinige LED-verlichting
waarmee de brug verlicht wordt. Dat maakt het viaduct volledig energieneutraal.
De verwachte oplevering staat gepland voor oktober dit jaar.
Op de TU Delft werd een unieke proefopstelling geopend voor onderzoek naar de
status van beweegbare bruggen.
Leica Geosystems kondigt samenwerking met
Autodesk aan
Bouwprofessionals kunnen voortaan gestroomlijnde workflows implementeren op
basis van betrouwbare, uiterst nauwkeurige data en werkbare 3D-modellen.
Het Trekfietsviaduct vormt de laatste schakel in het Trekfietstracé, dat loopt van
Ypenburg naar het centrum van Den Haag.
Mijlpaal in baanbrekend onderzoek
naar beweegbare bruggen
Nederland telt honderden beweegbare bruggen. De status van de
mechanische uitrusting is cruciaal voor de vraag of een brug gerenoveerd
of vervangen moet worden. Hiervoor is een herbeoordeling van het
bestaande bewegingswerk nodig. Dit onderdeel is voor veel beheerders
Met de toenemende complexiteit van bouwprojecten en de enorme
hoeveelheden informatie die in het kader daarvan gegenereerd worden,
is de samenwerking en data-uitwisseling tussen informatiesystemen en
industriestandaarden een voorwaarde voor succes. Leica Geosystems en
Autodesk bundelen hun krachten om meer efficiency in de bouw mogelijk
te maken. Bouwprofessionals kunnen voortaan gestroomlijnde workflows
implementeren op basis van betrouwbare, uiterst nauwkeurige data en
werkbare 3D-modellen.
Het stroomlijnen van de bouwworkflow helpt bij het optimaliseren van de
efficiëntie en het vergroten van de transparantie, zowel in het veld als op
kantoor. Door Autodesk BIM 360, een toonaangevend platform voor bouwmanagement
te combineren met de Leica Captivate- en iCON-software,
kunnen gebruikers naadloze workflows creëren tussen kantoor en veld.
61

JOURNAAL
Natuurvriendelijke oevers, vogeleilandjes
en visbossen
Rijkswaterstaat gaat het leefgebied voor planten en dieren in het Haringvliet
en Hollandsch Diep verbeteren. Natuurvriendelijke oevers worden
hersteld of nieuw aangebracht. Daarnaast komen er vogeleilandjes en
visbossen. Ook natuurliefhebbers kunnen hiervan genieten.
Sinds 2015 was het aantal incidenten stabiel en vonden er jaarlijks acht
incidenten plaats. Alleen 2017 wijkt daarvan af, toen waren er over het
hele jaar tien incidenten gemeld. ProRail onderzoekt zelf, maar ook in
samenwerking met de Stichting railAlert en de aannemers in de railbranche,
welke oorzaken aan de toename van nu ten grondslag liggen.
In totaal wordt bijna 9 kilometer natuurvriendelijke oever vernieuwd. De
bestaande vooroevers worden opgehoogd. Hiervoor en voor toekomstig
onderhoud is het nodig om vegetatie te verwijderen. Door de vooroevers
op te hogen, wordt het gebied weer voldoende beschermd tegen oevererosie.
Extra openingen in de vooroever en het verlagen van bestaande
drempels zorgen er voor dat de luwe zone achter de vooroevers goed
bereikbaar wordt voor vis.
Bij de Korendijkse Slikken en Slijkplaat komen visbossen. Dood hout hoort
van nature thuis in de Nederlandse rivieren. Op en rond dit hout vinden
diverse soorten insecten en vissen hun leefgebied. Daarom brengt Rijkswaterstaat
hier verankerde dode bomen aan. Zo wordt een belangrijke schakel
in de voedselketen hersteld en zal het aantal planten- en diersoorten op
deze plekken toenemen. Tot slot worden bij de Menheerse plaat en Slijkplaat
vogeleilandjes aangelegd. Hierdoor ontstaan extra broed- en foerageergebieden.
Vogels, zoals de visdief, kunnen het eiland als broedplaats
gebruiken. De aanleg van deze eilanden zorgt ook voor een toename van
het aantal meters natuurvriendelijke oever. Bij de uitvoering werkt Rijkswaterstaat
samen met Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten.
Rijkswaterstaat gaat het leefgebied voor planten en dieren in het Haringvliet en
Hollandsch Diep verbeteren.
Meer bijna-aanrijdingen tijdens
werkzaamheden aan spoor
ProRail onderzoekt het toenemend aantal bijna-aanrijdingen tijdens
werkzaamheden aan het spoor.
Stikstofuitspraak kost bouwsector 14 miljard euro
De bouwsector wordt in de komende vijf jaar hard getroffen door de
stikstof-uitspraak van de Raad van State. ABN AMRO verwacht dat de
bouw hierdoor 14 miljard euro omzet misloopt. Vooral de wegenbouw
krijgt de rekening gepresenteerd. Zo komt ruim 9 miljard euro aan
wegenbouwprojecten op losse schroeven te staan. Naast grote wegenprojecten
staan andere infrastructurele projecten, zoals projecten aan
het spoor, hoofdvaarwaterwegen en luchthavens, op de tocht. Gemeenten
en provinciale projecten en projecten van waterschappen worden
eveneens geraakt. Er zijn volgens de bank wel mogelijkheden om de
gevolgen van de stikstof-uitspraak te beperken. Zo kan tijdens de bouw
worden gezorgd dat de stikstofuitstoot wordt verlaagd, bijvoorbeeld
door de inzet van elektrische werkbouwtuigen. “Hoewel de markt nog te
klein is om emissieloos te bouwen, is het Stikstofbesluit onbedoeld een
stimulans om de sector versneld te verduurzamen”, zegt Madeline Buijs,
Sector Econoom Bouw en Vastgoed van ABN AMRO. “Het gebruik van
wegen zorgt voor de meeste uitstoot. We denken dat hier de ADC-toets
het laatste redmiddel is. Als kan worden aangetoond dat er geen alternatieve
oplossingen zijn, er een dwingende reden van openbaar belang
is en compensatiemaatregelen worden genomen, kan de bouw mogelijk
doorgang vinden.”
Vanwege een toenemend aantal bijna-aanrijdingen tijdens werkzaamheden
aan het spoor vraagt ProRail haar eigen medewerkers en de aannemers om
extra alert te zijn op veiligheidsrisico’s. In augustus 2019 staat het aantal
bijna aanrijdingen op elf. Dat zijn drie incidenten meer dan in heel 2018.
De cijfers zijn door Stichting railAlert openbaar gemaakt. Deze stichting
is door ProRail in samenwerking met de spooraannemers opgericht om
de veiligheid op het spoor continu te bewaken. Mede door deze samenwerking
zijn er de afgelopen jaren goede stappen gezet om werken op
het spoor veiliger te maken. Daarom wordt er met een stijging van het
aantal veiligheidsincidenten zeer serieus omgegaan.
Ruim 9 miljard euro aan wegenbouwprojecten komt op losse schroeven te staan.
62

GROND/WEG/WATERBOUW
ONTBREEK
NIET IN DE
JUBILEUMEDITIE
VAN HET JAARBOEK
GROND/WEG/
WATERBOUW!
Binnenkort verschijnt ter gelegenheid van het tienjarig
jubileum, de speciale JUBILEUMEDITIE van het JAARBOEK
GROND/WEGWATERBOUW.
Deze JUBILEUMEDITIE is hét naslagwerk voor opdrachtgevers,
aannemers, projectontwikkelaars, overheden, ingenieursbu-
reaus en andere organisaties. We bieden (toe)leveranciers de
mogelijkheid om deel te nemen met een uitgebreid
redactioneel artikel. Zorg dat u niet ontbreekt in dit
exclusieve naslagwerk!
NEEM VOOR MEER INFORMATIE
CONTACT OP MET FRANK WEKKING:
+31 495 45 00 95
F.WEKKING@LOUWERSMEDIAGROEP.NL
GWW-BOUW.NL

Tekst | Susan Peek Beeld | Nering Bögel
WATERQUEST 2019: het vervolg
Is er al een idee voor de wateroverlast problematiek?
In januari van dit jaar werd op de Infratech een prijsvraag gelanceerd: de Waterquest. Nering Bögel
daagde TU-studenten uit ideeën te genereren die de wateroverlast voor stedelijke gebieden kunnen
beperken of voorkomen. Grootste uitdaging: wees creatief en laat je vooral niet belemmeren door
gedachten over technische of financiële haalbaarheid.
‘We gaan dit echt
oplossen!’
HET GOUDEN EI
Na de aftrap eind maart, was er begin juli een
bijeenkomst waarin de studenten hun ideeën
konden presenteren aan Richard Janssen (eigenaar
Nering Bögel en initiatiefnemer van de
prijsvraag) en Nick van de Giessen (internationale
topper op het gebied van waterproblematiek).
Ondanks verrassende invalshoeken
en slimme, originele ideeën, zat ‘het gouden
ei’ er nog niet bij… Bij jurering puur op de
opdrachtformulering zijn er enkele inzendingen
die daar (deels of geheel) aan voldoen.
“Vooral de ideeën die voorkomen dat regenwater
boven stedelijk gebied naar beneden
komt, hebben de beste raakvlakken met de
initiële vraagstelling”, vindt Van de Giessen, jurylid
bij de Waterquest. “Zoals onderstaand
voorbeeld over Resonantie en Convectie.
Daar moet wel bij gezegd worden dat dergelijke
maatregelen onvermijdelijk een ingrijpen
in de natuur met zich mee brengen. Dat moeten
we uiteraard goed onderzoeken.” Janssen
vult aan: “Ideeën waarbij enerzijds (gedeeltelijk)
voorkomen wordt dat er water boven
stedelijk gebied valt en waar er anderzijds
toch gebufferd c.q. geïnfiltreerd moet worden,
voldoen maar deels aan de initiële vraag maar
vertonen wel een realistischer beeld op het
gebied van de maakbaarheid.” Een greep uit
de inzendingen:
64

RESONANTIE EN CONVECTIE
Voorkomen van regenval boven stedelijk gebied door middel van Resonantie en/of Convectie.
Geen interventie
Geen interventie
Resonerende waterdruppels
Convectie veroorzaken
WATERSTOF VAN REGENWATER
Door middel van elektrolyse appratuur die in stedelijke gebieden wordt
aangebracht, kan regenwater worden omgezet in waterstof. Middels het
netwerk van leidingen (nu aardgas, later in te zetten voor waterstof)
wordt het afgevoerd naar energiefabrieken die draaien op waterstof.
Ook zijn daar opslagtanks voor grote hoeveelheden waterstof.
APS
De Aquifer Precipitation Storage (APS) verzamelt het water
vanaf daken van gebouwen. Dat wordt per deelgebied naar een
aquifer (ondergrondse watervoerende laag) geleid. Verderop
wordt het water uit de grond gepompt met hetzelfde debiet en
op open water geloosd.
WATER AFVOEREN OP TOPSNELHEID
De hyperloop: een nog niet operationeel transportmiddel waarbij capsules
met regenwater een hoge snelheid (tot maximaal 1200 km/uur)
door een vacuümbuis reizen naar een plek waar het geen overlast veroorzaakt,
waarmee de afvoercapaciteit van het riool wordt vergroot.
HET VERVOLG
“Stapsgewijs gaan we toewerken naar een idee
dat verder kan worden onderzocht, ontwikkeld
en mogelijk zelfs gerealiseerd”, zegt Janssen.
“De groep inzenders is gevraagd om met
elkaar verder te discussiëren. Ze maken een
plan van aanpak voor het vervolg, waarbij het
betrekken van andere disciplines vanzelfsprekend
deel uitmaakt. Om zo weinig mogelijk
belemmeringen op te werpen, stelt Nering
Bögel een researchbudget ter beschikking van
€ 100.000,-. Met als doel om noodzakelijk te
maken (externe) kosten te kunnen dekken.” In
september beoordeelt de jury of ze van mening
is dat de onderzoeksrichting en het plan
van aanpak voldoende zijn gemotiveerd en een
vorm van kansrijkheid in zich hebben en daarmee
een vervolg kunnen krijgen.
WAAROM DIT INITIATIEF?
Nering Bögel is overtuigd van het feit dat bedrijven
te veel in vaste bekende patronen den-
ken en werken. Een onderneming heeft in zijn
algemeenheid veel verplichtingen wat remt
in ‘experimenteren in dromenland’. Niet gebonden
vrije geesten kunnen dit wel omdat
zij niet afhankelijk zijn in hun sociale leven van
dit experiment. Van de Giessen heeft bewust
aangegeven niet meer dan 10% van je tijd te
investeren en vooral met elkaar ideeën uit
te wisselen en de groep te verbreden vanuit
andere perspectieven dat techniek alleen.
Wordt vervolgd ■
65

Tekst | Irene Teunissen Beeld | Combinatie CER
Trots op weg naar een voorbeeldproject!
In opdracht van het Havenbedrijf Rotterdam wordt momenteel de Container Exchange Route
(CER) aangelegd. Deze verbindt de containerterminals, empty depots, distributiebedrijven en de
Douane op de Maasvlakte met elkaar. Hiermee worden containerstromen op een locatie gebundeld
en hoeven treinen, barges en feederschepen niet langer naar de verschillende terminals te gaan. Eén
van de factoren die een project tot een succes maakt, is goede samenwerking. De aanleg van de
Container Exchange Route is daarvan een mooi voorbeeld.
Michiel Goosens, contractmanager Havenbedrijf
Rotterdam noemt het een uniek project.
“De CER verhoogt het serviceniveau van de
Rotterdamse haven, zodat het nog interessanter
wordt containers via Rotterdam te transporteren.”
Het gaat om een baan van circa 14
km lengte die robuust en duurzaam ontworpen
is, omdat 99% beschikbaarheid voor de
komende 40 jaar gegarandeerd moet worden.
Daarom heeft de baan een constructie van
volledig doorgewapend beton en is daarmee
voorbereid op zeer zwaar transport. “Ook
66

'Eveneens is de standaardaanpak uitgebreid met
gerichte interacties, een werkwijze gericht op
samenwerking door vooraf in plaats van achteraf
onvolkomenheden op te lossen'
Artist impression Container Exchange Route (CER).
GEDRAGSKOMPAS
Bij aanvang van het project is een startup gehouden
onder leiding van een externe partij.
Een kennismaking waarbij naast het project
zelf ook waarden en gedrag aan de orde kwamen.
Dit resulteerde in een projectspecifiek
gedragskompas waarin kernwaarden met elkaar
zijn afgesproken als lef, betrouwbaarheid,
respect en plezier. De voorwaarden om elke
uitdaging met elkaar aan te kunnen en een
toetsingskader waarbinnen samengewerkt
wordt. “Je moet beslissingen nemen, durf hebben,
anders is er geen voortgang’’, zegt Van Erkel.
“Iedereen binnen het team moet met dit
gedragskompas werken”, voegt Goosens toe.
“Eveneens is de standaardaanpak uitgebreid
met gerichte interacties, een werkwijze gericht
op samenwerking door vooraf in plaats van
achteraf onvolkomenheden op te lossen.”
Vooral het gekozen moment voor de eisen
interpretatiesessies waren opmerkelijk, er lag
namelijk nog geen projectontwerp. Normaliter
vindt een dergelijke bespreking in een latere
fase plaats, vaak onder (te) hoge tijdsdruk. Nu
gebeurde dit in een ‘comfortabele’ setting en
werden zaken vroegtijdig duidelijk.
OPBOUW SAMENWERKING
Boerenverstand, vooruitdenken, kennis van
zaken en sociale vaardigheden zijn belangrijke
pijlers voor een goede samenwerking.
Dat geldt ook voor de organisatie- en overlegstructuur.
Goosens: “Voor elk onderwerp
hebben we een overlegvorm (tafel), inclusief
informeel overleg. Eens in de vier weken is
er een voortgangsoverleg waarin nauwelijks
meer discussiepunten zijn, omdat die in de informele
overleggen al aan de orde kwamen.”
Soms moet bijgestuurd worden, daarvoor
dient het escalatiemodel. “Het is belangrijk zaken
tijdig met elkaar te bespreken, zodat ze
niet escaleren buiten de ‘projectgrenzen’. Tot
nu toe is het altijd gelukt discussiepunten binnen
twee weken op te lossen waardoor nog
geen substantiële vertraging is ontstaan”, aldus
een trotse Van Erkel. ■
worden drie kunstwerken gebouwd, waaronder
de grootste in de Rotterdamse haven”,
voegt Dick van Erkel, projectmanager bij KWS
Infra Zwijndrecht toe.
Ondertekening van de overeenkomst vond op
22 maart 2018 plaats waarna de ontwerpfase
volgde. Op 1 april 2019 is de realisatie gestart
en eind 2020 moet het werk afgerond zijn.
UNIEKE SAMENWERKING
Wat het project verder zo speciaal maakt is de
samenwerking tussen de opdrachtgever en de
aannemer. De werkzaamheden worden uitgevoerd
door Combinatie CER, die bestaat uit
VolkerWessels-ondernemingen KWS en Van
Hattum en Blankevoort. Al bij de aanbesteding
was samenwerking één van de EMVI-criteria en
moest iedere inschrijvende aannemer een interview
en assessment met het Havenbedrijf doen.
Werkzaamheden CER in volle gang.
67

DREDGING
WWW.BELLDREDGINGEQUIPMENT.COM
Member of:
CONTAINER EXCHANGE ROUTE
THE SMART WAY TO CONNECT

Tekst en beeld | Roxx International
Speedboat tussen olietankers
Dat kleine bedrijven zich goed staande kunnen houden tussen de grotere partijen zie je regelmatig.
Ondernemingen met veel deskundigheid, ervaring, korte lijnen en een hoge mate van flexibiliteit.
Een mooi voorbeeld is Roxx International uit Maastricht dat dit jaar het
eerste lustrum viert. Vijf jaar bestaat de firma in natuursteen (rocks)
nu. “We zijn een klein onafhankelijk handelsbedrijf met een hoge mate
van flexibiliteit en jarenlange ervaring in het produceren en leveren van
weg- en waterbouwmaterialen”, vertelt directeur Roy Maassen. “Daarbij
moet je denken aan breuksteen (waterbouwsteen), steenslag (granulaten)
en stapelsteen (voor esthetische doeleinden). Maar ook aan secundaire
bouwstoffen als staalslakken die vrijkomen in de staalindustrie.”
Het verhandelen van al deze materialen vormt de corebusiness van de
firma, die de grootste waterbouwkundige aannemers ter wereld tot de
klantenkring mag rekenen.
De verbindende factor tussen aannemer, producent en transporteur
Bijzonder is dat Roxx International de klanten, vooral aannemers en
tussenhandel, betrekt bij het totaalproces. Maassen: ”We zijn als leverancier
de verbindende factor tussen aannemer, producent en transporteur
en bieden meerwaarde in verschillende opzichten. Vaak denken
we in een aanbestedingstraject vroegtijdig met een aannemer
mee. Dan ontwerpen we in de steengroeves al oplossingen waardoor
bepaalde handelingen op het werk overbodig zijn en de aannemer een
aanbesteding kan winnen.” Ook in de latere transportfase speelt de
firma een rol. “Het vervoer kunnen we extern, maar ook met eigen
materieel verzorgen. Roxx zorgt ervoor dat de leverantie meestal binnen
een week gebeurt, wat extreem snel is”, aldus Maassen. Stenen
worden in de groeves in Noorwegen, Duitsland en België gewonnen en
tot diverse kalibers gefabriceerd. Daar worden ze al geschikt gemaakt
voor de weg- of waterbouw.
MET VERTROUWEN DE TOEKOMST IN
De afgelopen vijf jaar heeft het bedrijf aan veel grote projecten in binnenen
buitenland een bijdrage geleverd. Bijvoorbeeld aan de dijkversteviging
op Ameland (360.000 ton breuksteen), aan de versterking Houtribdijk
(250.000 ton breuksteen) en aan Nobelwind-Bligh Bank Phase II Offshore
Wind Farm (30.000 ton steenslag). Maar ook aan kleinschalige
natuur- en recreatieprojecten zoals Volmolen Rode Beek te Susteren
(5.000 ton stapelsteen). Maassen ziet de toekomst, waarin duurzaamheid
belangrijk is, met vertrouwen tegemoet. ”Onze doelen zijn bijvoorbeeld
het verminderen van de CO 2
-uitstoot, het nog duurzamer produceren
van grondstoffen en het verder ontwikkelen van recyclebare
materialen. Daarin is er nog wel een slag te slaan!” ■
De firma werkt samen met steengroeves in Duitsland, België en Noorwegen.
69

Tekst en beeld | Bell Dredging Pumps BV
Innovatie in baggermaterieel
Remote control opties, dubbele cutter heads en volledig uitgeruste amfibiekranen in de verhuur.
De ontwikkelingen in de wereld van het baggermaterieel staan niet stil.
Bell Dredging Pumps BV uit het Noord-Hollandse
Winkel is een producent van machines
voor de baggerindustrie. “We houden ons
bezig met het ontwerpen, produceren en wereldwijd
verkopen en verhuren van baggermaterieel”,
zegt Thijs van den Outenaar, sales
engineer bij Bell. “De nieuwste toevoeging aan
onze verhuurvloot is een full-option amfibiekraan
met baggercomputer, Bell 150 pomp aan
de arm en eventueel een machinist erbij.’’
VERHUUR-AMFIBIEKRAAN
De ontwikkelingen in het baggermaterieel
staan niet stil. Zo heeft de firma haar verhuurvloot
onlangs uitgebreid met een amfibiekraan,
een graafmachine die zowel op water als land
kan werken. Van den Outenaar: “Het verschil
met een reguliere graafmachine is het amfibische
onderstel dat hem in staat stelt te drijven.
Evenals het feit dat de bak vervangen is
door een baggerpomp waarmee vaste stoffen
verpompt kunnen worden.” De verhuur-amfibiekraan
(20 ton klasse) is uitgevoerd met de
Bell 150 pomp waarop iedere pompkop uit de
Bell-range gezet kan worden. Hierdoor is het
apparaat voor veel typen grond inzetbaar.
INNOVATIEVE SLIMMIGHEDEN
De verhuur-amfibiekraan is nu met een eerste
project bezig, het uitdiepen van een meer in
Zwitserland voor de aanleg van een jachthaven.
Daarvoor is de kraan uitgerust met enkele
innovatieve slimmigheidjes zoals een baggercomputer
en surveysoftware. Een auger
head als pompkop geeft daarnaast een hoge
concentratie vaste stof in de gepompte mix en
minder troebel water, zodat voldaan wordt aan
de strenge Zwitserse regelgeving.
Ook is begin 2019 een app ontwikkeld waarmee
operators en aannemers niet alleen hun Bellproducten
op afstand kunnen uitlezen, maar
ook bedienen. Van den Outenaar: “Power packs
en booster stations kunnen zo zónder aanwezig
personeel opgestart en aangestuurd worden via
een VPN-verbinding. Verder kan een aannemer
met behulp van een ingebouwde productiecalculator
de juiste Bell-pomp selecteren voor een
bepaald project aan de hand van de berekende
vaste stoffen productie.”
Verhuur-amfibiekraan met aan de arm een Bell 150 pomp uitgerust met auger head voor minimale
troebelheid in het water van het meer.
'Power packs en booster stations kunnen
zo zónder aanwezig personeel opgestart en
aangestuurd worden via een VPN-verbinding'
Sinds een jaar beschikt Bell eveneens over een
dubbele cutter als pompkop. Doordat twee roterende
snijkoppen tegen elkaar in draaien, blijft de
pomp onderwater stil hangen en kan vrij hangend
aan een kabel afzakken in bijvoorbeeld een buispaal
om deze te legen. “Deze pompkop wordt
inmiddels veelvuldig toegepast in de offshore en
funderingsindustrie”, aldus Van den Outenaar. ■
Bell pomp met dubbele cutter, de nieuwste toevoeging aan onze pompkoppen-range. De pomp kan vrij
hangend aan een kabel afzakken in een buispaal om deze te legen.
70

Tekst en beeld | De Boer Staal/De Boer Snijbedrijf
Staal op maat
voor boortunnel
RijnlandRoute
Na jaren van voorbereiding en discussie is in augustus
2017 de bouw van de RijnlandRoute eindelijk
van start gegaan. De RijnlandRoute moet de bereikbaarheid
en leefbaarheid van de regio Leiden verbeteren
en zal naar verwachting in 2022 klaar zijn.
De aanleg van een geboorde tunnel (N434) met
een lengte van 2,5 kilometer is een belangrijk onderdeel
van dit project. De Boer Staal en De Boer
Snijbedrijf zijn toeleveranciers van de RijnlandRoute.
UITDAGEND MEGAPROJECT
Voordat begonnen kan worden met het boren van de tunnel, moeten er
eerst allerlei voorbereidende funderingswerkzaamheden worden uitgevoerd.
Zo zijn bij de tunnelschachten damwanden aangebracht en ankerpalen
de grond in getrild.
De ankerpalen zorgen voor de verankering van de vloer van de bouwkuip en om
de damwanden op hun plaats te houden zijn stempelramen aangebracht.
YOU BUILD WE SUPPLY
ook voor Grond- Weg- en Waterbouw!
“De ankerpalen zorgen voor de verankering van de vloer van de bouwkuip
en om de damwanden op hun plaats te houden zijn stempelramen aangebracht.
Deze stempelramen bestaan uit buizen, profielen, trekankers
en diverse op maat gesneden stalen onderdelen (hulpstaal)”, vertelt René
Wentzel, commercieel manager van De Boer Staal en De Boer Snijbedrijf.
STALEN ANKERPLATEN EN STEMPELSTOELEN
“Wij zijn gespecialiseerd in het snijden en bewerken van staal en hebben
een ruime voorraad plaatstaal en profielen in diverse afmetingen, kwaliteiten
en dikten op voorraad. Wij zijn flexibel en kunnen snel leveren.
Voor de RijnlandRoute hebben wij uit staal S355J2+N, 60 ton ankerplaten
en platen voor stempelstoelen op maat gesneden.”
SPECIALE TUNNEL BOORMACHINE
De bouw van de tunnel is in juni 2019 van start gegaan. De tunnelboormachine
TBM heeft een boorkop met een diameter van bijna 11 meter
en graaft én bouwt de tunnel tegelijkertijd. Na circa 6 maanden is de
eerste tunnelbuis klaar en begint het boren van de tweede tunnelbuis.
De slogan ‘YOU BUILD WE SUPPLY’ geldt dus ook voor Grond- Wegen
Waterbouw. ■
Ruime voorraad plaatstaal en profielen
en specialist in het bewerken en
snijden van gecertificeerd staal.
U kunt bij ons terecht voor het snijden
en bewerken van staal voor ankerplaten,
stempelstoelen, deksloven, buisklemmen,
brugdekken, staanders, consoles, remmingen
geleidewerken en al uw andere
infraprojecten.
deboerstaal.nl
71

72

DE PEN
Cees Brandsen
Hoofdingenieur-directeur RWS Water, Verkeer en Leefomgeving
VEILIGHEID,
daar kun je niet open genoeg over zijn
Wanneer we kijken naar veiligheid in onze sector, dan zie ik een groot verschil ontstaan. Een verschil tussen veiligheid op
een vaste locatie, “binnen de hekken” en daarbuiten. Binnen de hekken hebben we met zijn allen een enorme vooruitgang
geboekt. Deze wereld is dan ook beter beheersbaar dan de wereld buiten de omheining. Daar gaat de vooruitgang te langzaam,
naar mijn zin. De zichtbaarheid is weliswaar verbeterd, ik constateer echter dat men al snel terugvalt in het oude doen.
Waar binnen de hekken de calamiteiten zich veelal beperken tot kleine ongevallen, daar zien we langs de weg nog teveel
grote incidenten plaatsvinden.
Grote bedrijven maken werk van veiligheid en kunnen grotere budgetten reserveren. Voor kleinere bedrijven is dit moeilijker,
tevens is de impact van een ongeval bij een klein bedrijf veel groter. De gevolgen voor de bedrijfsvoering en de medewerkers
zijn daar direct merkbaar, waarbij de impact op het personeel enorm is. Zoals gezegd, investeren in veiligheid is lastig voor
kleine bedrijven. Toch treden zij vaak op als onderaannemer op grote werken. Maar al te vaak zien we dat bedrijven snel terugvallen
op oude wetmatigheden. Het werken langs de weg is een samenspel tussen weggebruikers en wegwerkers. Onoordeelkundigheid
van chauffeurs en misstappen van wegwerkers vormen tezamen een dodelijke cocktail aan omstandigheden.
In de bouw registreren we al enkele jaren een score van circa 20 doden op jaarbasis (volgens Cobouw). Dat is al een lager
getal dan daarvoor, echter het cijfer is volledig gestagneerd. Een handicap die daarbij komt kijken is dat het leren van een
ongeval onder druk staat. De angst om alle onderzoeksgegevens die horen bij een ongeval open en bloot op tafel te leggen
zit er goed in. Dit heeft nu alles te maken met de gevolgen die deze transparantie kan hebben op het juridische vlak. Verzekeringsmaatschappijen
claimen om een schuldige aan te kunnen wijzen. Wanneer iedereen met dezelfde voorzichtigheid de
onderzoeksgegevens binnen de eigen muren houdt, zullen we nooit een correcte lering kunnen trekken uit het incident, om
zo tot een verbeterde situatie te komen.
De vraag is dus: met welke groepen deel ik informatie die voortkomt uit een calamiteitenonderzoek? Welke elementen heb
je nu nodig om niet alleen te leren, maar ook de consequenties te kunnen aanvaarden? De GWW-sector vindt het moeilijk
om consequenties om te zetten in daden en verbeterpunten. Veiligheid, handhaving en het bijbrengen van veiligheidsbesef
vormen samen een complexe driehoek. Grote bedrijven hebben hun onderaannemers om die reden niet goed “in de tang”.
De enige methode om het besef aan te wakkeren, blijft toch een strikte handhaving, met consequenties voor degenen die
zich niet conformeren. Werknemers mogen elkaar best aanspreken op onveilig gedrag, je schaadt er namelijk niet alleen
jezelf mee, maar ook anderen.
Zullen we afspreken met elkaar dat we door zelf beter na te denken en ons beter voor te bereiden samen het veiligheidsbesef
naar een hoger niveau tillen? Zullen we afspreken dat we geen uitvluchten meer accepteren? Veiligheid begint bij jezelf,
je werkt veilig, of je werkt niet. Veiligheid moet in onze genen zitten. Vanuit mijn positie zal ik door blijven gaan met het
ontwikkelen van een verbeterde veiligheid, dat is mijn belofte. ■
73

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Begrijpen wij
elkaar wel goed?
Maxime Verhagen. (Beeld: Anke Bot)
74

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Als Mirosław op de bouwplaats “Zadzwoń
pod 112 po karetkę” zegt, dan bedoelt hij
precies hetzelfde als wanneer Mehmet “Ambülans
için 112’yi arayın” roept. Desondanks
begrijpen de Pool en de Turk elkaar niet. Als
ze tijdens de schaft elkaar iets duidelijk willen
maken, dan kunnen ze daar de tijd voor
nemen. Maar wat als er een zwaar voorwerp
van hoogte valt? Dan moet de boodschap
toch direct duidelijk zijn voor iedereen?
Taalbarrières, omgevingsgeluiden en afstand zijn belangrijke factoren
waardoor de boodschap niet of te laat aankomt. Met eenduidige
woorden en gebaren kun je zorgen dat je kameraad in actie
komt. Laten we even oefenen. Ga eens staan. Maak een zijwaartse
stap naar rechts en wijs tegelijkertijd met een gestrekte hand ook
in die richting. Zo maak je duidelijk naar welke kant de collega die
in gevaar is moet gaan. Mocht er onverhoopt iets misgaan, maak
dan de volgende twee gebaren. Maak een belgebaar waarbij je met
gespreide pink en duim je hand bij je oor houdt. Maak dan een kruis
met je armen. Collega’s zouden dan 112 moeten bellen voor een
ambulance. Nee, dat werkt inderdaad niet meteen. Het kost even
tijd voordat iedereen op de bouwplaats de 26 gebaren kent die
in de nieuwe veiligheidscode Bouwspraak geïntroduceerd worden.
Het gebruik van gebaren is niet nieuw en heeft z’n nut bijvoorbeeld
al bewezen in de duiksport. Als je onderwater gaat, word je
geacht alle handsignalen te kennen. Als je je platte hand van links
naar rechts beweegt onder je hoofd en langs je keel, dan weet je
duikbuddy direct dat je geen lucht meer hebt.
Iedereen is het met mij eens dat de bouw veiliger móet! Al jaren
streven we naar meer veiligheid op bouwplaatsen en het naleven
van veiligheidsvoorschriften. Dit gaat weleens mis door spraakverwarring
en ruis op de lijn vanwege ronkende machines.
Ik ben dan ook blij dat FNV Bouwen & Wonen, CNV Vakmensen,
Aannemersfederatie Nederland, Vereniging van Waterbouwers,
NVB en Bouwend Nederland samen Bouwspraak
hebben ontwikkeld. En nee, Bouwspraak is geen wondermiddel,
maar wel een flinke stap voorwaarts en onderdeel van de
bewustwordingscampagne ‘Bewust Veilig Iedere Dag’ van Bouwend
Nederland. Of je nu Jan, Jack, Alexandru of Gabor heet,
ik wil dat iedereen elke dag weer veilig thuiskomt van werk.
Jij bent ook zelf verantwoordelijk voor je eigen veiligheid, bezoek
daarom bouwspraak.nl/downloads en print de poster uit. Hang
hem op groot formaat op in je bus, bouwkeet en op kantoor.
De site is beschikbaar in het Bulgaars, Duits, Engels, Hongaars,
Nederlands, Pools, Roemeens en Turks. En ook goed leesbaar op
je smartphone. Oefening baart kunst.
Gelukkig begrijpen wij elkaar dan heel goed!
Maxime Verhagen
75

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Tekst | Roel van Gils Beeld | Fides Expertise
Beoordelen en analyseren
van risico’s in de GWW
Infrastructurele werkzaamheden kunnen effect hebben op de omgevingsbebouwing. Door in het
voortraject de mogelijke risico’s in te schatten, beheersmaatregelen op te stellen en tijdens uitvoering
de omgevingsbeïnvloeding te meten, kan veel leed worden voorkomen. “Nul (gevolg)schade,
dát moet het uitgangspunt zijn voor alle infrastructurele werkzaamheden”, stelt Fred Pannekoek van
Fides Expertise terecht.
RISICO’S INSCHATTEN
Fides Expertise is gespecialiseerd in het beoordelen
en analyseren van risico’s in de infrasector,
zowel aan de kant van de opdrachtgever als
aan de kant van de verzekering (nog voor het
project op de markt komt), maar ook in opdracht
van uitvoerende partijen. “We schatten
de risico’s van de invloeden naar de omgeving
toe in en bekijken op welke manier we dat het
beste kunnen monitoren tijdens uitvoering”,
licht Pannekoek toe. “Dat varieert van het monitoren
of een vooraf berekende verlaging van
de waterstand overeenkomt met de werkelijke
verlaging, het monitoren van de doorbuiging
van een damwand bij een grote bouwkuip tot
het monitoren van de invloeden van de infrawerkzaamheden
op gevoelige bebouwing of
kabels en leidingen in de ondergrond.”
PRAGMATISCHE BENADERING
In alle gevallen is het zaak om tijdens de werkzaamheden
voldoende meetmomenten in te
plannen, zodat tijdig ingegrepen kan worden in
geval van eventuele zettingen of ongeoorloofde
trillingen. “Ieder project is daarin uniek. We
schatten de risico’s in op basis van de geplande
werkzaamheden. Ook al is er vaak een bestek
aanwezig, de werkmethodieken staan vaak niet
beschreven. Per situatie bekijken we de mogelijke
risico’s, schrijven beheersmaatregelen
voor en selecteren we de juiste meetmethodiek.
Het is zaak dat laatste pragmatisch te beoordelen
en juist daar schort het nog wel eens
aan in de markt. Het is telkens een afweging
maken tussen de mogelijke risico’s, de geschikte
meetapparatuur en de kosten die daaraan
verbonden zijn. Elk half uur een meting uitvoeren,
heeft in sommige gevallen gewoon geen
zin”, benadrukt Pannekoek.
In alle gevallen is het zaak om tijdens de werkzaamheden voldoende meetmomenten in te plannen, zodat
tijdig ingegrepen kan worden in geval van eventuele zettingen of ongeoorloofde trillingen.
TIJDIG ANTICIPEREN
De meetapparatuur voor trillingen, geluid,
grondwaterstand en deformaties van Fides Ex-
76

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
'Nul (gevolg)
schade, dát moet het
uitgangspunt zijn voor
alle infrastructurele
werkzaamheden'
pertise zijn voorzien van een automatische
alarmmelding bij overschrijding. “Bij onze robotical
totall-stations voor deformaties zijn zelfs
meerdere alarmniveaus in te stellen, zodat tijdig
geanticipeerd kan worden na een eerste waarschuwing.
De grenswaarden worden vastgelegd
in het monitoringsplan dat we samen met de opdrachtgever
opstellen. Ook wordt beschreven
welke stappen genomen dienen te worden als
een grenswaarde wordt bereikt. Bij grote, complexe
projecten vindt zelfs 2-wekelijks een monitoringsoverleg
plaats waarin de meetresultaten
worden besproken en verdere acties gedefinieerd.
En dat alles met als doel om de constructieve
veiligheid en het cosmetische aspect van de
omgevingsbebouwing te behouden.” ■
De meetapparatuur voor trillingen, geluid, grondwaterstand en deformaties van Fides Expertise zijn voorzien
van een automatische alarmmelding bij overschrijding.
77

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Tekst | Susan Peek Beeld | Emile Willems fotografie
Duurzame weg
naar verkeersveiligheid
In het wegbeeld zien we een toename in het toepassen van de glasbol als wegdekreflector. De glasbol
is zeker niet nieuw, maar de aandacht ervoor is nooit gestagneerd. Zeker nu er meer en meer gekeken
wordt naar het duurzaamheidsverhaal en lichtvervuiling, zou dit een ideale oplossing kunnen zijn.
Alweer sinds 1993 is Van Wylick Wegdekreflectoren BV dé specialist op
het gebied van glasbolreflectoren. Geïntroduceerd in een betontegel als
‘De Steen Van Wylick’ zorgde de glasbolreflector toen al voor een veilige
situatie op de weg. Nu, 26 jaar later, is het bedrijf uitgegroeid tot een
ervaren familiebedrijf. “Het product is nog steeds heel actueel,” zegt Lisette
van Wylick, dochter van oprichter Chris van Wylick, en werkzaam
in het bedrijf. Als actief lid van de Normcommissie ‘Horizontale Markeringen’
woont Lisette -als afgevaardigde van Nederland- de Europese
vergaderingen bij. “Op deze manier zetten wij ons in om bij te dragen
aan een norm waarin een goede beoordeling van glazen wegdekreflectoren
wordt meegenomen.”
'Reflecteren wanneer het nodig
is en daarna weer lekker donker,
zoals het hoort'
VERDUURZAMEN
Van Wylick merkt dat er steeds meer aandacht in het huidige debat is
hoe je als gemeente of provincie kunt verduurzamen. Hoe bespaar je op
energiekosten en verminder je CO 2
uitstoot, met inachtneming van de
Wet natuurbescherming en zónder in te leveren op verkeersveiligheid?
Daar heeft Van Wylick wel een antwoord op: “Afhankelijk van de situatie
kan het mogelijk zijn om openbare verlichting te dimmen of zelfs uit
te schakelen door het toepassen van onze LUX glasbolreflectoren! Zo
spelen we ook in op de wensen van de Wet natuurbescherming op het
gebied van lichtvervuiling: reflectoren wanneer het nodig is en daarna
weer lekker donker, zoals het hoort.”
VEILIGHEID VOOROP
“Glasbollen zijn goed zichtbaar in het donker, maar ook bij regenval
of juist in fel zonlicht. Ze worden al veel toegepast op snelwegen in
diverse landen. Binnen Nederland zijn het vooral de provincies Flevoland
en Overijssel die de glasbolreflectoren al standaard toepassen.
Terwijl andere provincies ze alleen op specifieke locaties inzetten
78

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
zoals op rotondes. Het zou een mooie ontwikkeling zijn als uit het
lopende onderzoek van het kennisplatform zou blijken dat onze glasbollen
daadwerkelijk een grote rol spelen in de veiligheid en verlichting
van openbare wegen,” zegt Van Wylick. ”Als daar richtlijnen voor
komen, zullen ongetwijfeld meerdere provincies volgen.”
DE LUX GLASBOLREFLECTOREN,
DE PERFECTE OPLOSSING VOOR RIJBAAN
C.Q. RIJRICHTINGSCHEIDING
“Glasbollen reflecteren 360 graden, zijn goed zichtbaar in het donker,
maar ook bij regenval of juist in fel zonlicht.” Van Wylick vervolgt: “Ze
hebben géén onderhoud nodig want het massieve glas trekt geen vuil
aan en blijft schoon door regen. Vaak ontstaat er bij regenval een waterfilm
op het wegdek, onze glasbolreflecteren ondervinden daar echter
geen hinder van en blijven prima zichtbaar.” De impactsterkte van de
'Hoge productie bij nauwkeurige
plaatsing van glasbollen'
LUX glasbolreflectoren is enorm (maar liefst 80 ton) en dus permanent
overrijdbaar, en bestand tegen sneeuwschuivers mits er met rubber geschoven
wordt. “Proefondervindelijk is bewezen dat ze bij normaal gebruik
het asfalt overleven, niet loslaten én -zeer belangrijk in het kader
van verkeersveiligheid- hun reflectie behouden.”
SNELLE EN VAKKUNDIGE MONTAGE MET
EIGEN ONTWIKKELDE MACHINE
Van Wylick zorgt met een speciaal ontwikkelde machine voor een snelle,
professionele en nauwkeurige montage van de glasbollen in asfalt en betonelementen
(zie coverfoto). ■
Afslag Schiphol, toepassing van LUX glasbolreflectoren voor maximale
verkeersveiligheid in scherpe bochten.
De sterkste glasbolreflector (druksterkte maar liefst 80 ton).
In het buitenland, zoals hier op een snelweg, worden de
glasbolreflectoren al langer ingezet.
Een speciale machine van Van Wylick zorgt voor hoge productie bij het nauwkeurig
plaatsen van de LUX glasbolreflectoren, hier ingezet op de Rijksweg N35.
79

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Tekst | Jan Mol Beeld | Saferoad Groep
De onzichtbare vriend van iedere
weggebruiker staat nooit stil
Elke dag maken we onderdeel uit van het verkeer, is het niet als deelnemer, dan wel als wegwerker.
Realiseert u zich weleens hoeveel er gedaan wordt om iedereen een veilige infrastructuur te
bieden? Vast niet en dat is logisch, u moet uw aandacht bij het verkeer houden, of het werken aan
de weg. Toch worden we continu beïnvloed, geïnformeerd en beveiligd door verkeersmiddelen die
ervoor moeten zorgen dat we geen ongelukken maken en die ervoor zorgen dat onze overlevingskansen
maximaal zijn, mochten er zich toch calamiteiten voordoen.
De Koningin Maximabrug – een prachtige nieuwe brug, recent opgeleverd in 2017 met de “MegaRail bw” geleiderail op de brug. De speciale scharnierconstructies in de
geleiderail zijn door Saferoad zo ontworpen, dat in gesloten toestand de werking van de geleiderail is gewaarborgd. (Beeld: Lieuwe van der Wijk)
Een van de bedrijven achter de schermen die
zich dagelijks bezighoudt met het ontwerpen,
produceren en leveren van producten en oplossingen
binnen de verkeersveiligheids- en weginfrastructuuractiviteiten,
is Saferoad Holland BV
(voorheen Prins Dokkum BV). Vanaf 2010 onderdeel
van de Saferoad Groep, die sinds 1947
haar wortels heeft in Noorwegen. We spreken
met Herman Odijk, Managing Director en Henk
Zwartenkot, Director Business Development.
Twee mannen met een duidelijk missie: ’s lands
'Vision Zero kunnen we
alleen bereiken door
transparant te zijn en
te delen wat we weten'
wegen plaveien op weg naar 0 verkeerdoden. Vision
Zero, om in termen van Saferoad te spreken.
SAMEN BEREIK JE MEER
Eén van de grootste krachten van Saferoad
is de enorme kennis waarover men beschikt,
gestoeld op decennialange ervaring. “Vision
Zero kunnen we alleen bereiken door transparant
te zijn en te delen wat we weten”, opent
Odijk het gesprek. “Onze adviserende rol naar
wegbeheerders, ingenieurs, adviesbureaus, gemeenten,
provinciën en aannemers heeft tot
doel om gezamenlijk tot een afgewogen weginrichting
te komen. Wij leveren een uitstekende
80

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
bijdrage in het proces wegontwerp. Belangrijk
daarbij is dat iedereen die met vragen zit, ons
kan benaderen. Ga niet het wiel opnieuw uitvinden,
maar maak gebruik van die lage drempel
die wij hebben. Samen bereik je meer.”
Vision Zero gaat ver bij de Saferoad Groep:
het is een integraal onderdeel van de mentaliteit
binnen de hele groep. Zwartenkot
schetst het mooi als hij zegt: “We hebben een
gedragscode. We stellen hoge eisen aan onszelf
en aan onze impact op het milieu en de
samenleving. Saferoad handelt altijd in overeenstemming
met wet- en regelgeving en
conform de algemeen geaccepteerde maatschappelijke
normen en waarden. Bedrijven
werken graag samen vanwege onze goede
reputatie, waarbij openheid, eerlijkheid en
de drang om te verbeteren als een rode
Bestekservice Saferoad – recent in juli 2019 online gegaan via de website. Doel is met behulp van een
praktische tool correcte aanbestedingsteksten te genereren.
'Er wordt minder product specifiek
voorgeschreven en meer gedacht in termen
van functionaliteit'
Motorrijderbescherming van Saferoad. Motoshield presteert in de hoogste prestatieklasse C70 – I. Locatie
Kerkrade N300 afrit.
draad door alles heenloopt. Samenwerken
op weg naar nul ernstige verwondingen en
nul dodelijke ongevallen, dat is onze missie.”
ER WORDT FUNCTIONELER
GEDACHT DAN VROEGER
Odijk merkt op dat er veel is veranderd in
Europa. “Er wordt minder product specifiek
voorgeschreven en meer gedacht in termen
van functionaliteit. Partijen als Rijkswaterstaat,
zijn nu veel meer gefocust op functionaliteit in
de uitvraag. Er is steeds minder kennis aanwezig
en de materie wordt complexer. Daarom
staan wij klaar voor iedereen met vragen. We
adviseren en geven de juiste richting aan. Sinds
juli dit jaar is onze bestekservice online gegaan.
Daarmee ondersteunen we aanbesteders om
tot een allesomvattende en correcte uitvraag
te komen als het gaat om bermbeveiligingsproducten.
Er wordt heel visueel gewerkt in
de bestekservice en aanbestedingsteksten
worden automatisch gegenereerd. De bestekservice
voldoet aan de RAW-systematiek. Zo
wordt functioneel uitvragen kwalitatief beter
en wordt aanbesteden makkelijker.”
Binnen de Saferoad Groep wordt voortdurend
geïnnoveerd en iedere partij die graag goed
beslagen ten ijs wil komen als het gaat om infrastructurele
veiligheidsmaatregelen en -middelen
kan profiteren van de kennis die gedeeld
wordt. Daarmee is Saferoad de onzichtbare
vriend van iedere weggebruiker. ■
81

Innovatie in bermbeveiliging
Arbovriendelijk (lichtere componenten)
Duurzaam (minder materiaal verbruik)
Veilig (lage letsel index)
Geplaatst langs de A1 HRR/HRL middenberm 28.880 - 37.850
Beeld: MegaRail dx
MegaRail
H2 · W4 · A
dx
De nieuwe MegaRail dx
Naadloos passend in Nederlands wegbeeld. Door kleine
werkingsbreedte (slechts 1.3 m) meer ruimte voor verkeer.
NIEUW
· Resultaat TB11: ASI A (0.8)
· Resultaat TB51: W4 (1.3 m)
· Hoogte constructie: 0.75 m
· Breedte constructie: 0.79 m
· Paal afstand: 2.66 m
Meer informatie:
(0519) 29 85 55
holland@saferoad.nl
saferoad.nl

Backsense® radar
met weergave
op scherm
Radar sensorgegevens en camerabeeld gecombineerd
De radar sensorgegevens van
Brigade minimaliseren zowel de schade
aan het voertuig als aanrijdingen, door
de bestuurder op de hoogte te brengen
van de afstand tussen het voertuig
en obstakels, of deze nu bewegen of
stilstaan.
Ideaal voor voertuigen en machines
die manoeuvreren bij lage snelheden.
Werkt in combinatie met een
Backeye® camera-/monitorsysteem en
maximaal twee Backsense® netwerkradarsystemen.
De displaymodule op het scherm
waarschuwt de bestuurder voor
obstakels in de gevarenzone door
hoorbare en zichtbare radargegevens
in 5 fasen te combineren met het
camerabeeld op de monitor.
Integratie van Backsense® radardetectie en
Backeye® camera-/monitorsystemen van Brigade
Maximaal 2 waarschuwingen via radardetectie
gecombineerd met het camerabeeld op de monitor
in de cabine
Verlaging van stress bij de bestuurder en minder
afleidingen, aangezien alle informatie op één plaats
wordt weergegeven
Backeye® Camera-/monitorsystemen
Backeye®360
+31 541 53 18 01 brigade-electronics.nl

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Tekst | Jan Mol Beeld | Brigade Electronics
“Levens redden is onze business”
De GWW moet veiliger worden en daar is transparantie voor nodig.
Een stevige uitspraak, maar een waarheid als een koe. Huib Slijkhuis, managing director Benelux bij
Brigade Electronics, staat dan ook vierkant achter zijn woorden. “In bestekken staan steeds vaker
richtlijnen en eisen omtrent veilig werken in de infra sector. Ook onderaannemers worden verplicht
om de nodige maatregelen te nemen. Brigade Electronics zorgt ervoor dat veilig werken binnen
ieders handbereik ligt.”
De apparatuur die door Brigade Electronics
ontwikkeld en geproduceerd wordt, zijn de
extra ogen en oren voor iedereen die met
machines werkt. “De grote spelers binnen de
GWW hebben onder elkaar een convenant
getekend omtrent het werken met de 360˚ camera.
Wij hebben daarom samenwerkingsverbanden
met de grotere machinefabrikanten”,
legt Slijkhuis uit.
ECHTE RADARDETECTIE GAAT
DOOR WAAR SENSOREN STOPPEN
Brigade Electronics introduceert nu ook radardetectie.
Slijkhuis licht toe: “Het zijn hulpmiddelen
waarop je moet kunnen vertrouwen.
Daarom werkt ons radar detectiesysteem
niet op basis van ultrasone sensoren, zoals bij
auto’s. In de GWW is dat vanwege de omstandigheden
in het veld niet handig. Onze
Backsense ® is daarom een echt radarsysteem,
volledig instelbaar qua breedte en diepte. Het
is signaleren op maat. Ons systeem kan desgewenst
aangesloten worden op het hydrostatische
remsysteem van de machine.”
Een mooi product in opkomst dus. Brigade
Electronics introduceerde vorige maand een
extra unit waarbij de info over de detectiezone
84

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Backsense® is een echt radarsysteem, volledig instelbaar qua breedte en diepte.
De Radar-on-screen hardware.
meegetoond wordt op de monitor. “Waar het
menselijk oog en oor tekort schiet, daar vullen
wij aan”, oppert Slijkhuis. “We zijn echt van het
KISS-principe, ‘Keep It Stupid Simple’. Groen
betekent goed, geel is oppassen geblazen en
rood betekent stoppen. Iedereen kan het systeem
gebruiken, taalonafhankelijk.”
SERVICE TOT IN DE PUNTJES
VERZORGD
Op de vraag hoe Brigade Electronics omgaat
met aanvragen voor systemen op machines die
men nog niet eerder heeft gezien, antwoordt
Slijkhuis: “In zulke gevallen spreken we over
een discutabele of onbekende machine. Geen
Backeye® monitorsysteem.
'Waar het menselijk
oog en oor tekort
schiet, daar vullen
wij aan'
probleem voor ons, het vergt alleen meer inzet
van onze buitendienst. Dergelijke machines
gaan we ter plekke bekijken, we bepalen wat er
nodig is om alles veilig te krijgen en onze gespecialiseerde
monteurs zorgen voor een perfecte
installatie op locatie.”
Als extra vorm van ondersteuning biedt Brigade
Electronics ook trainingen aan. Wat moeten
we ons voorstellen bij zulke trainingen? “We
leren in deze trainingen hoe men om moet
gaan met de systemen, hoe deze te koppelen
aan andere systemen. Het inregelen van een
360˚ camera wordt geleerd, softwarematig. Indien
de klant liever heeft dat onze mensen dat
doen, dan is dat ook geen probleem. We leveren
die dienst op locatie als pasklare oplossing.
Onze servicegerichtheid en flexibiliteit zorgt
ervoor dat we hard groeien, in België zijn we
momenteel marktleider. Je zou kunnen zeggen
dat we normbepalend zijn en men ons als de
standaard gaat zien.”
DE GWW MOET
VEILIGER WORDEN
“We hebben een jarenlange focus op veiligheid
en zien levens redden als ons dagelijks werk.
De GWW moet veiliger worden en daar is
transparantie voor nodig. Mensen waarderen
onze eerlijkheid en adviezen”, schetst Slijkhuis.
Tevens licht hij een tipje van de sluier op omtrent
noviteiten die op stapel staan. “We blijven
doorontwikkelen. Op Matexpo introduceren
we een waarschuwingssysteem dat niet
alleen de machinist op de hoogte brengt van
gevaar, maar ook de mensen die gevaar lopen.
Verder zijn we bezig met het AVAS-systeem,
nu verplicht op elektrische voertuigen. Ook in
de GWW vindt nu elektrificatie plaats en dat
houdt in dat machines hoorbaar gemaakt moeten
worden en snelheidsafhankelijk opereren
binnen de gevarenzone.” ■
85

• GELEIDERAIL
• BOTSABSORBERS
• CALAMITEITEN
• GEBOUWBESCHERMING
• RIMOB / CRASHGUARD
• MOBIELE RIJSTROOK SIGNALERING
KIJK VOOR MEER
INFORMATIE OP:
WWW.FCNIENHUIS.NL
saferail
Structurele, integrale en innovatieve aanpak
Saferail verzorgt een compleet veilige
én betrouwbare werkomgeving op
of nabij de railinfra voor ProRail en
Light Rail (metro en tram). Met
onze jarenlange ervaring en ruime
kennis in huis ontwikkelen wij (nieuwe)
veiligheidsconcepten. Wij voeren deze
concepten vervolgens uit en doen
tot slot een evaluatie. Met onze
passie voor veiligheid biedt Saferail
uw werknemers een veilige werkplek
op en om het spoor. Een plek waar
zij zich enkel en alleen hoeven te
richten op hun eigen werkzaamheden.
Veilig werken staat bij ons namelijk
op nummer één! Streeft u als bedrijf
ook naar deze filosofie? Dan bent u bij
Saferail aan het juiste adres.
Achterweg 48 4181 AE Waardenburg
0418 572 360 info@saferail.eu www.saferail.eu

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Tekst | Irene Theunissen Beeld | Studio 81 Photography
Complete speler in wegbeveiliging
Voor het verkrijgen van een optimale verkeersdoorstroming bij calamiteiten en wegwerkzaamheden,
het plaatsen van tijdelijke verkeersvoorzieningen en het nastreven van veiligheid voor weggebruiker
en wegwerker, is specialistische kennis en materieel noodzakelijk.
Familiebedrijf F.C. Nienhuis Wegbeveiliging BV in
Heerenveen beschikt over de benodigde kennis,
gespecialiseerde medewerkers en het juiste materieel.
De firma is sinds 1978 actief in wegbeveiliging
en heeft zich in de loop der jaren ontwikkeld
tot een complete speler in dit werkveld. Het bedrijf
biedt inmiddels een breed scala aan diensten
op het gebied van bermbeveiligingssystemen en
verkeersafzettingen. Daarbij staan, naast de veiligheid
van wegwerkers, optimale verkeersdoorstroming
en verkeersveiligheid voorop.
(WEG)WERKZAAMHEDEN
Directeur/mede-eigenaar Arjan Nienhuis: “Geleiderailconstructies/vangrails
waren in de beginjaren
de hoofdactiviteit. Inmiddels variëren onze
activiteiten van het aanbrengen van bermbeveiligingsconstructies,
het plaatsen, vervangen en repareren
van obstakelbeveiligers tot de verhuur
van Mobiele Rijstrook Signalering.
Daarnaast beschikken we over een calamiteitendienst
die 24/7 stand-by staat en bij een
probleem meteen aan de slag gaat. We zijn dan
ook snel ter plekke om tijdelijke informatie- en
veiligheidsvoorzieningen te treffen en de calamiteit
te herstellen naar de reguliere situatie. We
zorgen daarbij bijvoorbeeld voor vervanging van
beschadigde vangrail, rimob/crashguard, het reinigen
van het wegdek en het creëren van veilige
ruimte om deze werkzaamheden uit te voeren
met behulp van de juiste verkeersmaatregelen.”
PLATTE ORGANISATIE
Door de platte organisatie kan er snel geschakeld
worden. F.C. Nienhuis probeert haar klanten, zoals
de overheid, grotere aannemers, bouwcombinaties
en MKB-bedrijven te ontzorgen door zo
snel en accuraat mogelijk te assisteren en waar
nodig problemen op te lossen. Het wegbeveiligingsbedrijf
beschikt daarvoor over deskundige
medewerkers en speciaal materieel, zoals
actie- en tekstwagens, botsabsorbers, (RAIN)
voorwaarschuwingskarren, mobi-lights, Mobiele
Rijstrook Signalering/Informatiegevers en diverse
calamiteitenvoertuigen. De firma is VCA en
ISO9001 gecertificeerd en voldoet eveneens aan
de eisen van onder meer Rijkswaterstaat.
VOORTDUREND INNOVEREN
F.C. Nienhuis volgt nieuwe ontwikkelingen op de
voet en blijft werken aan innovatie, vaak samen
met leveranciers. Dit kunnen vernieuwingen zijn
op het gebied van productie, milieu, ergonomie
en veiligheid. “Zo zijn we momenteel bezig met
het voltooien van een bus op B-rijbewijs met een
compressor, aggregaat, gereedschap, evenals
een afzetbare pijl/tekstunit die vanuit de cabine
van de auto kan worden geplaatst en opgeladen.
Zo hoef je niet meer uit- of in te stappen om een
kar aan- of af te koppelen”, besluit Nienhuis. ■
Het plaatsen van een Mobiele Rijstrook Signalering. (Beeld: Henk van der Stouw)
87

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Tekst | Susan Peek Beeld | Gigant Temporary Infrastructures
Veilige ontsluiting rondom
spoorwegwerkzaamheden
Tijdelijke trapstructuren.
Overal is het merkbaar dat veiligheid en verduurzaming een steeds grotere rol spelen. Ook in de
spoorwegbranche. Het is een veel gezien en besproken topic op beurzen en uit zich in de producten
die gebruikt worden. Binnen de bouw- en GWW-sector is er een toename in het gebruik
van staal, vanwege de oneindige levensduur. Daarnaast is het materiaal perfect in situaties wanneer
stabiliteit en veiligheid van groot belang zijn.
88

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Een bedrijf dat werkt met duurzame materialen en veiligheid hoog in het
vaandel heeft staan, is Gigant Temporary Infrastructures. “Juist ook bij
spoorwegwerkzaamheden kunnen wij vaak al onze expertises laten gelden”,
vertelt Raymond van Noort, manager sales & marketing bij Gigant
International BV.
KENNIS EN SYSTEMEN BREED INZETBAAR
Gigant, met zijn oorsprong in de podium- en evenementenconstructies,
is één van de grootste platformleveranciers in de Benelux. Met Gigant
Temporary Infrastructures wordt de ruim 35 jaar aan kennis en ervaring
meegenomen naar de bouw- en infrasector. De modulaire systemen lenen
zich daar uitstekend voor. Gigant ontwerpt, construeert en bouwt
professionele tijdelijke infrastructuren voor de publieke sector. Denk
hierbij aan trappen, bruggen, hellingbanen en (publieke) vloerstructuren
zoals perrons in binnen- en buitenland. “Obstakels zien wij nooit als obstakels”,
vervolgt Van Noort. “Wij hebben de kennis om met ons product
zo creatief te zijn en voor elke uitdaging een oplossing te bedenken.”
Het proces van Gigant tijdens het realiseren van een project kenmerkt
zich door oplossingsgerichtheid, rekenkundige onderbouwing, veiligheid,
begeleiding en bouw door een gepassioneerd en professioneel team.
TOTAALAANBIEDER BIJ
SPOORWEGWERKZAAMHEDEN
Van Noort merkt dat ze steeds vaker als totaalaanbieder gevraagd worden.
“Vooral in België worden veel sporen verbreed of verlegd. Dat
betekent ook dat bestaande perrons verlegd moeten worden vanwege
de uit te voeren werkzaamheden. Gigant bouwt niet alleen de tijdelijke
vloerstructuur, maar legt de focus ook écht op een veilige ontsluiting
'Van tijdelijke aard maar met de
kwaliteit van permanent'
De duurzame modulaire systemen van Gigant lenen zich uitstekend voor
professionele tijdelijke infrastructuren voor de publieke sector.
van de publieke sector als gebruiker van de tijdelijke infrastructuur. In
tegenstelling tot de traditionele steigerbouwer, die zich meer richt op
de bouwer.”
Gigant inventariseert de wensen, meet op locatie en maakt vanuit daar
een concepttekening. Daarna volgen technische tekeningen en visuals
zodat het voor iedereen duidelijk is wat er gebouwd gaat worden. Bij een
akkoord op het ontwerp wordt de statische calculatie gemaakt. “Als alles
statisch gecontroleerd is door onze constructeur, volgt het rapport voor
de gemeente. Op locatie wordt besproken of alles aan de verwachtingen
voldoet en waar nodig adviseren wij nog.”
VEILIGHEID
“De tijdelijke infrastructuur moet natuurlijk aan bepaalde eisen voldoen:
type vloerplaat, vloerdruk, antislip laag, relingdruk, breedtes van op- en
afgangen of traptreden. Logisch natuurlijk, want niemand wil risico lopen
in een publieke toepassing. Gigant vindt dat, ook al betreft het een tijdelijke
oplossing, alles absoluut goed doordacht en berekend moet zijn.
Wij kijken naast de normering uiteraard ook naar de locatie waar het
object zich bevindt. De producten zijn dan misschien van tijdelijke aard,
maar met de kwaliteit van permanent. Alles wat wij bouwen, voldoet na
jaren nog steeds!”
Taludtrap 4m breed.
DUURZAAMHEID
Naast veiligheid is Gigant onbewust en bewust bezig met verduurzaming.
Van Noort ligt dat toe: “Wij gebruiken voornamelijk staal, dat
doen we al jaren. Het heeft een enorm lange levensduur (50+ jaar) en
is daarmee erg duurzaam. Ook hergebruiken wij het hout binnen onze
projecten. Op logistiek gebied kijken we waar we transporten kunnen
combineren en het dak van onze werkplaats bevat 200 zonnepanelen
om het bedrijf van stroom te voorzien.” Van Noort besluit: “Ik mag wel
zeggen dat we er dus al volop mee bezig zijn en ons er nog altijd steeds
bewuster van worden.” ■
89

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
PERI ontwierp een unieke ondersteunings- en steigerconstructie zodat de schilders en stralers een veilige werkplek op hoogte hadden bij de renovatie
van de Willemsbrug in Rotterdam. (Beeld: Andreas 1000)
Tekst | Susan Peek Beeld | Marcel Steinbach - PERI BeNeLux BV
Veilige werkplek op de
bouw is een absolute must!
De sterke economische groei vertaalt zich in een verhoogde activiteit in de bouwsector en de
GWW. Helaas neemt het aantal meldingen van ongevallen op bouwplaatsen toe. Of dat met de
groeiende werkgelegenheid te maken heeft of wijst op het risico van afnemend veiligheidsbewustzijn,
is niet helemaal duidelijk. Het creëren van een veilige werkplek op de bouw is dan ook een
absolute must.
90

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
de gestelde eisen. Al onze systemen werken met volledig vlakke vloeren,
om struikelgevaar te voorkomen. We werken bovendien met een uniek
steigersysteem met rastermaten van 25 en 50 cm waardoor een feilloze
aansluiting aan elke bouwvorm mogelijk is. Vanuit onze montagehal zorgen
wij dat zoveel mogelijk van tevoren al gemonteerd is, wat de veiligheid
ten goede komt. Zo waarborgen we de kwaliteit van de gebruikte PERIproducten.
De prefab onderdelen worden naar de bouwplaats gebracht
en worden onder toeziend oog van een projectmanager of supervisor van
PERI, door de aannemer gemonteerd. De constructeur toetst uiteraard
de gehele constructie voor aanvang van de werkzaamheden.”
Een combinatie van PERI-systemen – VRB vakwerkconstructie, RCS-C zelfklimmende
bekisting, MAXIMO paneelbekisting, DUO lichtgewicht bekisting,
SKYDECK vloerbekisting, Alpha en PEP vloerstempels én PERI UP Flex
ondersteuningen - een knap staaltje engineering.
Een bedrijf dat bouwen niet alleen efficiënter en sneller maakt, maar vooral
de veiligheid van de werkplek op de bouw hoog in het vaandel heeft
staan, is PERI BeNeLux B.V. Opgericht in 1969 te Weissenhorn (Duitsland)
en uitgegroeid tot één van ’s werelds grootste fabrikanten van bekistingen
en steigers. “Een veilige werkplek en het op een veilige manier toegang
krijgen tot die werkplek, precies dáár zit onze expertise”, zegt René Otjens,
countrymanager PERI Nederland.
WERELDSPELER DIE ALLE MARKTEN BEDIENT
“Wanneer veiligheid een grote rol speelt, is het belangrijk dat je kunt
aantonen dat je er alles aan doet om aan de normeringen te voldoen.
Wij zijn een ISO 9001 en VCA gecertificeerd bedrijf, lid van de VSB
en een erkend leerbedrijf. Een serieuze wereldspeler met jarenlange
ervaring en expertise die alle markten bedient. Onze brede range aan
producten is onderling perfect combineerbaar en wij denken vanuit
onze expertise al aan de voorkant mee. BIM en 3D scannen zijn hierbij
digitale methodes om de klant te begeleiden en via het myPERI online
klantenportaal kunnen zij alle artikelen opzoeken. De constructies en
systemen die wij ontwerpen en tekenen, voldoen altijd aan de gestelde
projectnormen. We kunnen dat doorrekenen in onze software, waarmee
we opnieuw de veiligheid kunnen vergroten. Want daar draait het
tenslotte om”, besluit Otjens. ■
ACHTERUIT ONTWERPEN
“Veiligheid houdt iedereen bezig, maar begint aan de tekentafel”, aldus
René van Zutven, hoofd Engineering & Assembly bij PERI BeNeLux. “We
nemen de uitgangspunten van de klant en de omgeving van het project
en bekijken hoe we daar een veilige werkplek kunnen realiseren. Daarbij
laten we ons niet beperken door de reeds bestaande producten of
systemen, maar zoeken we altijd naar creatieve oplossingen.” Otjens vult
aan: “In feite kijken we naar de eindsituatie en ontwerpen daar een passende
oplossing voor.”
TOTAALPAKKET DOOR COMBINEREN VAN SYSTEMEN
Met de enorm brede range aan producten en systemen heeft PERI voor
elke uitdaging een oplossing. Vaak worden de systemen binnen één
project gecombineerd, zoals bij de bouw van het nieuwe nhow Amsterdam
RAI hotel. Otjens: “Wandbekisting, vloersystemen, werk- en
klimplatformen, windschermen, stempels, verrijdbare steigers en ondersteuningssystemen,
het is allemaal ingezet. Ook voor de Willemsbrug
in Rotterdam heeft PERI een unieke steiger/ondersteuningsconstructie
ontworpen.” Van Zutven: “We bieden een integraal totaalpakket voor
veiligheid en bereikbaarheid met onze systemen uit de steigerwereld en
de bekistingswereld: the best of both worlds!”
DEUTSCHE GRÜNDLICHKEIT
Van Zutven: “De productontwikkeling vindt plaats in onze vestiging in
Duitsland en wordt aangevuld met de lokale input (zoals veiligheidsnormen)
van de landen zelf.” Otjens vult aan: “Wij leggen de lat op het hoogste
niveau en soms is er de keuze de lat wat lager te leggen, afhankelijk van
PERI ontwikkelde een bekisting met éénzijdige ankertechniek, dit werkt kostenbesparend
en zorgt voor een mooi betonoppervlak. Hier met MXK-platforms, voor
een veilige werkplek (project NACH).
91

Veiligheid op de bouw een absolute must!
Maak kennis met onze brede range aan producten
PERI MAXIMO bekisting met MXK platform en PERI UP Flex steigers
Voor een veilige werkplek op hoogte
Een integraal totaalpakket voor veiligheid en bereikbaarheid met onze steiger- en bekistingssystemen:
the best of both worlds!
Vooruitstrevend in veiligheid!
Engineered solutions en kostenefficiënt!
Voor meer informatie, bezoek onze website:
https://www.peri.nl/products-overview.html
Bekistingen
Steigers
Engineering
www.peri.nl

Dé specialist in
tijdelijke
infrastructuren!
Bruggen | Trappen | Hellingbanen | Vloerplateau's | Kabelbruggen | Uw suggestie...
Gigant Temporary Infrastructures | www.gigantinfra.com | +31 (0) 497 517 771 | info@gigantinfra.com
De bekistingsspecialisten.
FreeFalcon.
De mobiele valbeveiliging.
FreeFalcon biedt de ideale combinatie van veiligheid en bewegingsvrijheid. De mobiele
valbeveiliging beveiligt personeel dat wordt blootgesteld aan valgevaar. Het systeem zorgt
voor een aanzienlijke verbetering van de veiligheid zonder ten koste te gaan van de
mobiliteit en helpt het valgevaar van hoogte te minimaliseren.
STAND R46: JE VINDT ONS AAN
HET EINDE VAN RAMBLA NOORD
EXCLUSIEVE MATEXPO
BEURSAANBIEDING
*
*geldig t/m 30 september 2019
maakt GPS meten
en uitzetten bereikbaar!
Surveyour start tab 8
+ Pythagoras software
van € 13.160,- voor:
9990,-
+32 (0) 14 76 23 88
+31 (0) 13 36 99 36 0
www.surveyour.eu
newnr_Surveyour_TAB8+Pythagoras_Adv GWWB1/4.indd 1 26-08-19 10:43

SPECIAL VEILIGHEID IN DE GWW
Tekst en beeld | Doka
Verbeterde veiligheid op de bouwplaats
dankzij veiligheidsconcept
Doka’s universeel inzetbare veiligheidsheksysteem XP.
Voel je je veilig, dan kan je het beste van jezelf geven. Dat geldt
voor alle sectoren en in het bijzonder voor de bouw. Doka speelt
daarop in met een professioneel en veelomvattend veiligheidsconcept
op de bouwplaats. Het concept strekt van productontwikkeling
en veiligheidsadvies tot een compleet pakket aan veiligheidsproducten
en diensten.
Veiligheid staat bij Doka dan ook hoog in het
vaandel. En terecht, want uit studies blijkt dat op
veilige bouwplaatsen sneller wordt gewerkt en
minder ongelukken gebeuren. Ongelukken die
behalve menselijk leed en verlies, ook extra kosten
veroorzaken. Om de toepassing van veiligheidssystemen
zo veel mogelijk te vereenvoudigen
investeert Doka consequent in innovatie. Op
die manier kan worden gegarandeerd dat voor
elke bekistingstoepassing eenvoudig en snel te
bedienen veiligheidsproducten beschikbaar zijn.
360° BEWEGINGSVRIJHEID
Neem de FreeFalcon waarmee Doka de mogelijkheid
biedt om veiligheid probleemloos te
combineren met snelheid en kosteneffectiviteit.
Het nieuwe valbeveiligingssysteem biedt
gebruikers 360° bewegingsvrijheid zonder ten
koste te gaan van de mobiliteit. FreeFalcon kan
direct zonder verankering worden ingezet op
bouwlocaties zodat planning- en montagekosten
tot een minimum worden beperkt. De
verplaatsing kan eenvoudig door één persoon
worden verzorgd met een heftruck.
'Om de toepassing van
veiligheidssystemen
zo veel mogelijk
te vereenvoudigen
investeert Doka
consequent in innovatie'
COLLECTIEVE BEVEILIGING
Een goed voorbeeld van een collectieve valbeveiliging
is Doka’s universeel inzetbare veiligheidsheksysteem
XP. Centraal element is
een leuningstaander voor alle soorten leuningbeveiligingen,
zoals veiligheidshekken, hout,
steigerbuizen et cetera. Vijf praktische bevestigingsonderdelen
maken de staander toepasbaar
in nagenoeg alle ruwbouw-omgevingen,
waaronder betonvloeren, trappen en brugranden.
De leuningstaander van het XP-veiligheidsheksysteem
is uitgevoerd met easy-clickfunctie
en is daarmee met één beweging snel,
eenvoudig en betrouwbaar te monteren.
KANT-EN-KLAAR WERKPLATFORM
Speciaal voor wandbekistingen biedt Doka
verder het universeel passende werkplatform
Xsafe plus. In tegenstelling tot traditionele steigersystemen
kent dit werkplatform geen steiger-
of losse delen maar een voor gemonteerde,
opklapbare werkvloer van geel geglazuurd
hout met geïntegreerde ladder en rug- én kopleuningen.
Hierdoor is de gebruiker altijd betrouwbaar
en rondom beveiligd, zelfs in tijdelijke
en ombouwsituaties. Zo combineert Xsafe
plus een verbeterde veiligheid met tijdwinst in
elke fase van een bouwproject. ■
Het Xsafe plus universeel passend werkplatform.
94

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Tekst | Susan Peek Beeld | Surveyour
Hoe hardware en software
hand in hand gaan
SPE
Hoe h
Met dank aan de digitalisering, innovatie én een harde werkersmentaliteit, verovert een relatief klein
bedrijf een mooie plek binnen de Belgische en Nederlandse markt. We hebben het over Surveyour,
een firma die hoogwaardige GPS meet- en uitzetapparatuur levert voor de bouw, infra, GWW en
agri. Samen met Pythagoras, die de CAD-software levert voor verwerking van ingewonnen project-,
en ontwerpdata, vormen zij een ideale combinatie.
“Met ons GPS-systeem maken we meten
en uitzetten begrijpelijk én bereikbaar door
onze scherpe prijsstelling en service”, zegt
Alex Groenendaal, eigenaar van Surveyour.
“Dankzij de intensieve samenwerking met
Pythagoras, bieden we totaaloplossingen in
een alles-in-één pakket. Daarnaast kan onze
klant blijven vertrouwen op de kennis en ondersteuning
van zowel het Surveyour als het
Pythagoras team.”
ZEER GEBRUIKSVRIENDELIJK
De toegankelijkheid van de meetapparatuur
maakt dat er al veel gebruikers zijn binnen ver-
'Mooie synergie tussen
meten met hardware
en verwerken met
software'
schillende disciplines en op verschillende gebruikersniveaus.
“Niet alleen landmeters, maar
vooral ook mensen waarbij het meten en uitzetten
met GPS slechts een onderdeel van hun
werkzaamheden is, vallen onder onze gebruikers”,
vervolgt Groenendaal. “We merken een
sterke behoefte in de GWW en ondergrondse
infrastructuur markt voor een oplossing die
snel resultaat biedt op professioneel niveau.
Na een korte maar effectieve starterstraining,
kan men direct aan de slag met de GPS-meetstok.
Verdieping en ontwikkeling gebeurt gaandeweg.
We nemen ze echt aan de hand mee als
daar behoefte aan is!”
DE IDEALE COMBINATIE
Groenendaal: “Datzelfde geldt ook voor de
software die perfect aansluit op onze hardware.”
Jan van Looy, sales director bij Pythagoras
vult aan: “De klassikale basisopleiding leert
je stap voor stap wat voor jou specifiek belangrijk
is. Doordat we de taal van de klant spreken
en de problemen uit het veld kennen, weten
we welke vragen er kunnen komen en bieden
we optimale ondersteuning. Niet alleen tijdens
de training maar vooral ook daarna.” Net als
bij Surveyour biedt ook Pythagoras adhoc-ondersteuning.
Als gebruikers in het veld of op
kantoor tegen een probleem aanlopen, kunnen
ze direct contact opnemen. “Indien nodig
kunnen we de software overnemen en laten
zien hoe het moet. Daardoor zal de gebruiker
ook steeds meer functies zelf gaan toepassen”,
zegt Van Looy. Groenendaal besluit: “Je kunt
je hardware en software zo goed maken als je
wilt, maar als je je klanten er niet mee leert
werken, stoppen ze er mee. Door goede support
te leveren, zeker op de momenten dat het
er écht toe doet, zorg je dat je product blijvend
en naar tevredenheid gebruikt wordt, en nog
belangrijker, rendeert.”
Van een hand gemaakt ontwerp op papier, getransformeerd met Pythagoras Cad software naar een digitaal
ontwerp. Vervolgens met Surveyour GPS uitzetapparatuur op het land in kaart gebracht. Daarna zijn de paden
van het labyrint uitgeploegd. De rest is het werk van moeder natuur. Het resultaat mag er zijn!
AANBIEDING GEDURENDE DE
MATEXPO SEPTEMBER MAAND
Top kwaliteit Surveyour GPS apparatuur met
8 inch Tablet met 3 jaar garantie met gebruiksvriendelijke
Cad software van Pythagoras en
persoonlijke support voor een uitzonderlijke
promotie prijs van € 13.160,- voor € 9990,- ■
95

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Tekst | Susan Peek Beeld | ADCIM
3D scannen:
snel, gemakkelijk en nauwkeurig
3D beelden verkrijgen
Bij het ontwikkelen van een nieuw project zoals een rotonde, weg, kunstwerk of brug, moet allereerst
de bestaande situatie nauwkeurig in beeld gebracht worden. Met behulp van 3D scanners zijn
landmeters en professionals in staat om zeer snel, eenvoudig én uiterst nauwkeurig 3D beelden te
genereren. Met de ingewonnen data kan een ontwerper aan de slag en wordt er voor de opdrachtgever
precies duidelijk hoeveel grond moet worden aangevoerd of afgegraven voor de aanleg. Niet
zo gek dus dat 3D scannen steeds gangbaarder is.
3D scannen met de SX10 op de Maasvlakte bij de aanleg van het Prinses Amalia viaduct en baan tussen containerterminals.
96

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
'Een unieke combinatie van
snelheid, nauwkeurigheid en bereik'
gaaf instrument met handige scantool waarmee je in korte tijd grote
vlakken inmeet en veel data inwint. Bij de aanleg van het Prinses Amalia
viaduct wilde de opdrachtgever Havenbedrijf Rotterdam weten wat de
uitbuikingen van de gewapende grond waren. Nu zijn we bezig met het
maken van een baan van veertien kilometer lang op de Maasvlakte. Dit is
met behulp van de 3D-scanner prachtig in beeld te brengen.” Tussentijds
brengt Blokhuis de vorderingen in beeld, zodat opdrachtgever en aannemer
met eigen ogen kunnen zien of het aan de gestelde eisen voldoet.
Blokhuis, al 34 jaar in het vak, begon ooit met een hoekspiegel en meetbanden.
Ik was één van de eerste Nederlanders met een robotic instrument
van Trimble. Voor velen een grote overgang maar ik was enorm
geïnteresseerd in de techniek en werd al snel steeds handiger.” De stap
naar scanmodus en 3D-beelden vindt hij een enorm leuke en interessante
ontwikkeling.
Landmeter Rein Blokhuis (ADCIM) aan het werk met de Trimble SX10 van
Geometius bij de Maasvlakte.
LANDMETEN 2.0
Geometius, leverancier van meetapparatuur en systemen voor plaatsbepaling
(GNSS) en landmeetkundige, geografische en hydrografische
toepassingen, brengt het landmeten écht naar een hoger level. Met een
breed assortiment aan UAV’s, 3D-scanners en gebruiksvriendelijke verwerkingssoftware
kunnen beelden, zowel op de grond als in de lucht
vastgelegd en verwerkt worden. Geometius is leverancier van Trimble
instrumenten en software in Nederland, waaronder de Trimble SX 10
Scanning Total Station.
GEMAK. KWALITEIT. SNELHEID.
Blokhuis werkt standaard met de SX10. “Het is zoveel meer dan een
conventionele tool. Dat je niet door een telescoop kijkt, is een kwestie
van wennen,” vindt Blokhuis. “Op het veldboek zie ik exact wat de SX10
ziet. Op elk moment. Dit verandert alles in het veld. Je kunt uitstekend
in- en uitzoomen en in plaats van het meten van steekproeven scan je nu
het hele vlak. Met de vertrouwde survey workflow verzamel je alle data
die je nodig hebt in één keer. Het is niet alleen een Total Station, het is
óók een laserscanner en camera.”
SOFTWARE
Naast het meten is ook het verwerken van data volgens Blokhuis eenvoudig
en inzichtelijk. “De software en de meetinstrumenten sluiten perfect
op elkaar aan, dat geldt ook voor de machinebesturing. Dankzij de
goede link is de data makkelijk in te lezen en te verwerken.” Blokhuis
besluit: “Mensen vragen tegenwoordig of ik iets kan inscannen i.p.v. inmeten.
Dán weet je dat het een goede ontwikkeling is.” ■
3D SCANNEN EN METEN IN ÉÉN INSTRUMENT
De SX10 is een nauwkeurige Total Station en high speed 3D-scanner in
één instrument. Het beschikt over 3 HDR-camera’s met VISION-technologie
en werkt tot op de millimeter nauwkeurig. Met een meetbereik
tot 600 meter scant de SX10 maar liefst 26.600 punten per seconde en
is daarmee uniek op de markt.
‘GAAF INSTRUMENT MET HANDIGE SCANTOOL’
Dat de Trimble SX10 de manier van werken compleet verandert, beDat
de Trimble SX10 de manier van werken compleet verandert, beaamt
Rein Blokhuis, landmeter bij ADCIM. Blokhuis werkte op de Maasvlakte
aan de aanleg van het Prinses Amalia viaduct en nu aan de CER (Container
Exchange Route) baan tussen containerterminals. “Werkelijk een
'Veel meer dan een
conventioneel instrument'
De Trimble Total Station Studio SX10.
97

Maak kennis met de
Trimble SX10
SCANNING TOTAL STATION
Actie GWW-lezers
Test de SX10 één week gratis
Interesse? marketing@geometius.nl óf 0884-366300
DE EARTHWORKS FAMILIE
BREIDT UIT
De nieuwe standaard voor machine
besturing blijft uitbreiden en is
beschikbaar voor steeds meer machines.
SITECH NEDERLAND
+31 (0)4 93 68 10 00
info@sitech-nederland.com
www.sitechsolutions.com/nl
YOUR CONTRUCTION TECHNOLOGY PROVIDER
®

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Tekst | Chris Elbers Beeld | SITECH Nederland
Modulaire kantoorsoftware maakt
databeheer kinderspel
Software is vandaag de dag onontbeerlijk om projecten succesvol te kunnen realiseren. In de grond-,
weg- en waterbouw is dat niet anders. Speciaal voor deze sectoren biedt het in Asten gevestigde
SITECH Nederland uiteenlopende softwareoplossingen waarmee elke gebruiker tijdens de gehele
looptijd van een project optimaal de controle houdt. Ongeacht of het nu gaat om ontwerpen, controleren
of berekenen. Eén daarvan is het begin dit jaar geïntroduceerde Trimble Business Center
5.0. Een modulair pakket dat het beheer van data omtovert tot een fluitje van een cent.
Een blik op de website van SITECH Nederland leert dat het bedrijf van
vele markten thuis is. Een breed scala producten en diensten voor de
grond-, weg en waterbouw passeert er de revue. Zo ook Trimble Business
Center 5.0. Blonken de vorige versies van dit softwarepakket al uit
in een brede toepasbaarheid en gebruikersvriendelijkheid, de in januari
gelanceerde en verder geoptimaliseerde editie brengt efficiënt databeheer
helemáál binnen handbereik. "Waar Trimble Business Center voorheen
met name werd gebruikt voor het omzetten van CAD-tekeningen
naar machinebesturingen, is het programma met de komst van versie
5.0 uitgegroeid tot een volwaardig en alomvattend tekenprogramma dat
veel overeenkomsten heeft met onder meer Autocad", zegt Pieter Hoek,
binnen SITECH actief als productspecialist op softwaregebied. "Boven-
'Het product is voor iedere
gebruiker toegankelijk'
'Het pakket maakt databeheer tot
een fluitje van een cent'
Schermafbeelding van Trimble Business Center 5.0.
dien is het programma zó ontworpen dat je zelfs met een beperkte tekenexpertise
tóch met succes een 3D model kunt maken. Dat maakt dit
product voor iedereen die meet- en bouwwerkzaamheden uitvoert tot
een toegankelijk geheel."
Diverse mogelijkheden met Trimble Business Center 5.0.
Verschillende modules voor Trimble Business Center 5.0.
VERSCHILLENDE EDITIES
Met Trimble Business Center 5.0 heeft SITECH op het softwarefront
inderdaad een ferme stap vooruitgezet. Zo heeft het programma diverse
gecombineerde functies voor inmeten en bouwen aan boord. Tools
die resulteren in lagere kosten en een hogere productiviteit. In machineomgevingen,
op de bouwplaats én op kantoor. Daarnaast omvat het
verschillende krachtige instrumenten waarmee snel en gemakkelijk accurate,
geïntegreerde 3D bouwmodellen voor onder meer bouwlocaties,
verkeerswegen en waterbouwkundige toepassingen kunnen worden gemaakt.
"Verder is Trimble Business Center verkrijgbaar in verschillende
edities, waaraan naar behoefte modules kunnen worden toegevoegd",
aldus Hoek. "Zodoende is de functionaliteit van het programma aan elke
specifieke wens aan te passen." ■
99

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Tekst | Susan Peek Beeld | Topcon
DIGITALISERING OP
DE BOUWPLAATS
Digitalisering in het bouwproces door gebruik te maken van 3D machinebesturing op een graafmachine.Beeld: Todd Gardner)
Sneller. Duurzamer. Efficiënter. Veiliger. Nauwkeuriger. Het zijn veelgebruikte termen rondom een
bouwproject. Maar om slimmer te werken, heb je wel de juiste tools nodig.
“We zijn als land behoorlijk innovatief én inventief
in het verzinnen van oplossingen op allerlei
gebied. En dat is niet alleen iets typisch
Nederlands, maar ook typisch Topcon!” Dat
zegt Marcel ten Westenend, accountmanager
bij Topcon Positioning, een bedrijf dat wereldwijd
geodetische oplossingen biedt.
EXPERTISE
Topcon gelooft dat ze met haar technologie,
kennis van processen en betrokken medewerkers
ruimtelijke ordening slimmer, rendabeler
en productiever kan maken. “De kunst is om te
luisteren naar de wensen van de klant en zo sá-
'Onze systemen zorgen
voor efficiëntie,
zowel voor de
eindgebruiker als voor
de opdrachtgever'
men tot de beste oplossingen te komen om bestaande
omgevingen in kaart te brengen en om
nieuwe omgevingen te bouwen. Zo denken we
mee hoe we de workflow kunnen verbeteren en
daar kan digitalisering een onderdeel van zijn.”
De oplossingen van Topcon worden al decennialang
wereldwijd gebruikt in GeoPositioning,
bouw & infra en landbouw.
AUTOMATISERING IS DE
TOEKOMST
“Er wordt steeds meer geautomatiseerd, zo
ook de machinebesturing. Maar nog altijd heeft
de machinist het totaaloverzicht op het werk.
Helaas worden échte machinisten, met gevoel
voor hun machines, steeds zeldzamer. Niet alleen
door krapte op de arbeidsmarkt, maar
ook om machines onder de knie te krijgen
100

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
(Beeld: Gorodenkoff)
Beter overzicht en beheer van je project met behulp van software.
'Ideaal
softwareplatform voor
management en
beheer van het
(digitale) bouwproject'
moet je ze leren kennen. En leren kost tijd en
tijd is geld. Daarom kijken wij graag mee welke
handelingen te automatiseren zijn zodat je de
optimale prestatie van zowel mens als machine
kunt blijven garanderen.”
GEBRUIKSVRIENDELIJK
SOFTWAREPLATFORM
Topcon ontwikkelde een ideaal softwareplatform
voor management en beheer van het (digitale)
bouwproject: MAGNET. “De kracht van
een systeem zit in de gebruiksvriendelijkheid.
Het moet goed en overzichtelijk zijn, ongeacht
de grootte van het project. Alle verzamelde
data wordt in een totaalregistratie vanaf de
start bijgehouden in het bijbehorend softwareplatform.
Doordat de modules gekoppeld kunnen
worden, kan het voor diverse toepassingen
worden ingezet.”
machinegebruiker. Grote voordeel is dat onze
supportafdeling realtime mee kan kijken, kan
adviseren, data kan versturen naar de machine
en zo nodig kan ingrijpen op afstand. Maar ook
de opdrachtgever zelf heeft continu realtime
overzicht op het project en kan zo het proces
beter managen.”
OPTIMALISATIE VAN
GRONDBALANS/-VERZET
EN TRANSPORT
“We constateren dat er op het gebied van
grondverzet en asfalt, een behoorlijke hausse
aan de gang is. ‘Een goede voorbereiding is het
halve werk’ geldt ook hier. Ten Westenend
noemt als voorbeeld het totaal-asfalt-concept;
SmoothRide. “Hiermee maak je vooropnames
van het te maken wegdek, scan je de oude situatie
en zet je processen uit voor het digitaal
terreinmodel die nodig is voor de aansturing
van de machines. Het machinebesturingssysteem
wordt gekoppeld aan de CANbus van de
machines. De machinist hoeft alleen nog maar
richting te houden en de transportband boven
de vrachtwagen te houden. Het frezen gebeurt
volautomatisch. Nagenoeg hetzelfde systeem
zet je in op de asfaltspreidmachine en de asfaltwals.
Zo creëer je een optimalisatie van de
grondbalans/-verzet en het transport ervan.
Hier zit natuurlijk de grote winst voor de aannemers.
Dankzij zorgvuldige voorbereidingen,
voorkom je overbodig werk, beperk je de herstelkosten
tot een minimum en minimaliseer je
de CO 2
-uitstoot. Zo werk je niet alleen efficiënter,
maar ook bewuster en daar dragen wij
graag een steentje aan bij!” ■
SUPPORT
Voor het koppelen van machines onderling,
zodat data onderling uitgewisseld worden, is
er SiteLink ontwikkeld. “Het bestaat al sinds
2008, Topcon was daar als één van de eersten
mee bezig. Doordat de machines tegenwoordig
allemaal uitgerust zijn met een sim-kaart
is er constant contact met de machine en de
Beter overzicht en beheer van je project met behulp van software.
101

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Tekst | Lievense Beeld | Koen Mol
DE CONSTRUCTEUR DIGITALISEERT!
Aanleg van de Harselaartunnel bij Barneveld.
Een wereld waarin de constructeur al zijn berekeningen op kladblokken schrijft en samen met de
tekenaar over de tekentafel gebogen zit lijkt geleidelijk aan verder naar de achtergrond te verschuiven.
Ook bij advies- en ingenieursbureau Lievense wordt er volop gedigitaliseerd. Niet alleen de
jonge generatie, maar ook zeer ervaren experts zijn nieuwsgierig naar de nieuwe mogelijkheden en
uitdagingen die digitalisering met zich meebrengt en bijten zich hierin vol enthousiasme vast.
Wichard Bron, constructeur bij Lievense: “Een ontwikkeling die hierbij
een belangrijke rol speelt is parametrisch ontwerpen. Hierbij wordt een
ontwerp gegenereerd op basis van relaties tussen data. Het ontwerpproces
wordt drastisch versneld en er is er veel meer flexibiliteit mogelijk.
Belangrijker nog is dat wij onze klanten nog beter kunnen ondersteunen
bij complexe (constructieve) vraagstukken. Nu rijst de vraag: Begint
de constructeur op termijn overbodig te worden? Kunnen ontwerpprocessen
zodanig geautomatiseerd worden dat de constructeur niet meer
noodzakelijk is? Bij Lievense denken wij van niet.”
BEOORDELEN VAN DE JUISTHEID VAN DE OPLOSSING
“Wij zijn van mening dat het parametrisch ontwerpen juist een goed verlengstuk
is van de constructeur aangezien hij onmisbaar is in het beoordelen
van de juistheid van een oplossing. Doordat in kortere tijd meerdere
varianten kunnen worden beschouwd, is het nóg beter mogelijk om de
klant de optimale oplossing voor zijn probleem te leveren. Bovendien kan
een veel beter beeld gevormd worden over het gedrag van de constructie.
Er kan goed onderzocht worden welke parameters invloed hebben.
Mede hierdoor kunnen risico’s eerder ingeschat worden”, vertelt Bron.
Een goed voorbeeld is een door Lievense ontwikkelde applicatie voor het
ontwerpen van de toeritten van onderdoorgangen. In dit model kan een
'Een ontwikkeling die hierbij
een belangrijke rol speelt is
parametrisch ontwerpen'
De Harselaartunnel kent een optimaal constructief ontwerp.
beschouwing worden gedaan van een U-bak waarbij zowel constructieve als
geotechnische beschouwingen integraal uitgevoerd kunnen worden. Door
naderhand de resultaten terug te koppelen aan een kostenmodel kan in een
vroeg stadium een optimale zoekrichting worden vastgesteld. Bijvoorbeeld
door verschillende paalsystemen met elkaar te vergelijken. Met name in de
voorfase is dit erg interessant. In korte tijd kan onderzocht worden wat
haalbaar is en interessant is op kosten gebied. Niet alleen voor onderdoorgangen,
maar ook voor bruggen heeft Lievense applicaties ontwikkeld.
Een deskundige constructeur gecombineerd met een goed parametrisch
model leidt tot een optimaal constructief ontwerp en daarmee een
tevreden klant! ■
102

GWW3449
GEBRUIK DEZE CODE VOOR
GRATIS
REGISTRATIE OP
WWW.MATEXPO.COM
CONSTRUCTION EQUIPMENT
KORTRIJK XPO | WWW.MATEXPO.COM
MODULO.be - 501333
MATEXPO | President Kennedypark 31B | 8500 Kortrijk | T +32 (0)56 98 07 60 | info@MATEXPO.com | www.MATEXPO.com | facebook.com/MATEXPO | twitter.com/MATEXPO
501333_MATEXPO19_Adv_197x130_GWW3449_NL.indd 1 26/02/19 13:59

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Tekst | Susan Peek Beeld | 4PS en Heuvelman Ibis
Nieuwe trend: meer en
meer ICT toegepast binnen
de waterbouw
In de komende decennia zijn er omvangrijke opgaven voor de waterbouw. De waterbouwopgaven
moeten worden gerealiseerd binnen strikte randvoorwaarden rond tijd en budget en met ambitieuze
maatschappelijke doelstellingen voor circulariteit, duurzaamheid en de energietransitie. Zo gaan opdrachtgevers
zoals de waterschappen en Rijkswaterstaat steeds vaker met complexere, geïntegreerde
contractvormen werken. Daarbij is ICT niet meer weg te denken binnen de waterbouwopgaven.
Marcel van Noord, Sales Manager GWW/Infra
bij 4PS erkent dat de projectrisico’s door deze
contracten meer en meer bij de aannemer komen
te liggen. “Veel bedrijven zien het als een
grote uitdaging om met deze verantwoordelijkheid
om te gaan. De inzet van ICT kan bij-
dragen aan het managen van mogelijke risico’s
bij de uitdagingen die de waterbouwopgaven
met zich meebrengen. Als softwareleverancier
voor de bouwnijverheid, helpt 4PS bedrijven
bij het maken van een digitaliseringsslag, maar
we willen daarbij vooral de eenvoud bewaken.”
BRANCHEFOCUS
Al ruim 19 jaar ontwikkelt 4PS standaard ERPoplossingen
op basis van Microsoft Dynamics
NAV. Voor de infrasector worden alle primaire
processen binnen één integrale oplossing ondersteund.
Vanaf acquisitie tot aan facturatie
Dankzij de software van 4PS werken we efficiënt en nóg beter samen met onze opdrachtgevers. (Beeld: Paulien Varkevisser)
104

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Marcel van Noord, Salesmanager bij 4PS.
(Beeld: Linda van Spijk)
Algemeen directeur Erik Stuut en applicatiebeheerder Jorrit de Jager van Heuvelman Ibis.
(Beeld: Paulien Varkevisser)
en alles daartussen, zoals calculatie, werkvoorbereiding,
inkoop, projecten, financiële administratie,
materieelbeheer en planning. Aan
deze standaard Microsoft-technologie, worden
add-ons specifiek voor de Bouw- en Installatiemarkt
en GWW Infra toegevoegd. “Doordat
we vanuit onze gespecialiseerde businessunits
dicht op de klant zitten, kunnen we snel
inspringen op innovatieve thema’s binnen de
branche. We hebben daarin een voorsprong
in snelheid op de vraag vanuit de markt en zijn
altijd actueel. Op die manier verrijken we de
software en komen de aanpassingen voor iedereen
beschikbaar”, zegt Van Noord. "Wij
werken met Microsoft Dynamics 365 Business
Central, momenteel het meest innovatieve
platform in de branche." We werken vanuit de
innovatiekracht van Microsoft. Innovatie is binnen
4PS enorm belangrijk. Dit gaat ook continu
door, zoals de strategie van data naar de cloud.
Dit wordt door Microsoft volledig gefaciliteerd
waardoor we ook op dit gebied vooroplopen.”
MODULE GEÏNTEGREERDE
CONTRACTEN
“Als één van de modules binnen de totaaloplossing
hebben we recentelijk een module
gerealiseerd die de aannemer helpt om geïntegreerde
contractvormen goed te kunnen
beheersen. Bij grote, risicovolle projecten is
een goed inzicht in de stand van het project
maar ook de prognose richting einde werk een
'Bij 4PS vinden we
dat digitalisering in
eenvoud zit'
must.” Van Noord legt uit dat je binnen de module
faseringen kunt toekennen aan elementen
in 4PS. “Zo verschaft de module inzicht in
de werkbegroting per fase en ook het historisch
verloop van de werkbegroting op basis
van fasering is per element zichtbaar. Op deze
manier is het dynamische karakter van een
werkbegroting bij geïntegreerde contracten
gefaciliteerd in 4PS.”
KETENINTEGRATIE
“Ook houden we ons veel bezig met onderwerpen
als BIM, IoT en Ketenintegratie”, vervolgt
Van Noord. “Het is van groot belang
dat we altijd en overal kunnen beschikken
over deze data. Business Intelligence biedt
de aannemers inzicht, zowel in lijst vormen
als grafisch. PowerBI van Microsoft is een BI
tool die eenvoudig data kan visualiseren uit
het ERP systeem. Zo kunnen er snel beslissingen
genomen worden op basis van actuele
data.” 4PS levert steeds meer portalen
en apps om ook de mensen bij de bron van
de werkzaamheden (zoals op de bouwplaats)
de beschikking te geven over de meest actuele
informatie. Zodat zij op een laagdrempelige
en gebruiksvriendelijke manier informatie
kunnen inzien of toevoegen.
INTEGRAAL SAMENWERKEN OP
AUTOMATISERINGSGEBIED
“We merken dat de technologie steeds toegankelijker
wordt en de behoefte om beter samen te
werken toeneemt binnen de branche. Dan zul je
dus ook integraal moeten samenwerken op automatiseringsgebied”,
vindt Van Noord. 4PS Control
is hier een voorbeeld van. Dit is een portaal
waar de opdrachtgever informatie toevoegt of
raadpleegt, maar ook aannemers en onderaannemers
alle informatie inzichtelijk hebben.
Dat beamen ook algemeen directeur Erik Stuut
en applicatiebeheerder Jorrit de Jager van Heuvelman
Ibis, een internationaal waterbouwbedrijf,
waarbij automatisering een grote rol speelt
in de professionaliseringsslag die het bedrijf nu
doormaakt. “Het doel van Heuvelman Ibis met
de inzet van 4PS Construct is het creëren van
een 24/7 dashboard waarmee de directie exact
ziet hoe het met het bedrijf gaat. Daarnaast willen
we mooie werken blijven doen, fijn samenwerken
met opdrachtgevers en partners en
goede marges behalen door de faalkosten te minimaliseren
en zo efficiënt mogelijk te werken.
Automatisering is daarbij onmisbaar.” Ze vinden
het merkbaar dat 4PS nooit stil staat: “Ze zijn
steeds bezig met nieuwe ontwikkelingen.” ■
105

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Tekst | Roel van Gils Beeld | i-Theses
Ontwerp en Planning software voor
prefab betonelementen
Sinds 1998 ontwikkelt het bedrijf al software voor de bouw en infrastructuur. Sinds 2018 ligt de
focus volledig op ontwikkeling van applicaties voor de prefab betonindustrie. Uniek is de volledig
geïntegreerde workflow met PreCastOffice. Vanaf het eerste klantencontact, het ontwerp, de
productie, levering tot en met de administratieve afhandeling wordt beheerd met de in eigen huis
ontwikkelde ontwerp- en planningsmodules van i-Theses. Volgens Rony Verlee van i-Theses absoluut
een meerwaarde voor de prefabbetonindustrie, waar de productie in veel gevallen leidend is.
De ontwerpsoftware van i-Theses is gebaseerd
op Autodesk applicaties. “We starten
altijd vanuit standaard beschikbare modules en
gaan van daaruit verder ontwikkelen op maat
(en wens) van onze klanten”, zegt Verlee. “Het
tekenen van prefab betonelementen is één, de
productie-, transport- en stockplaatsplanning
is minstens even belangrijk. In de praktijk wordt
dit vaak in verschillende office toepassingen afgehandeld
met alle problemen van dien. Binnen
PreCastOffice zijn specifieke, naadloos geïntegreerde
planningsmodules beschikbaar om
tegemoet te komen aan de specifieke eisen. De
software is modulair opgezet en geeft onder
andere concrete informatie over de capaciteit,
productiestatus, stock, logistiek, levering, etc.
De nieuwste toepassingen zijn volledig web gebaseerd
waardoor data ‘anytime, anywhere on
any device’ vandaag realiteit is. Een unicum in
de bouwwereld…”
Recent werd ook de iTs Project Manager gelanceerd.
Deze tool biedt een heus CRM-pakket
met documentbeheer en tools voor opvolging
van projecten. Met de Project Manager is
het zelfs mogelijk om de tekenkamer te laten
plannen en projecten toe te wijzen, rekening
houdend met de voorziene leverdatum. Verlee:
“Om tot een concrete oplossing te komen
voor onze klanten, gaan we altijd eerst met ze
om tafel. We bekijken de noden, de productiemiddelen
en het productieproces. Van daaruit
gaan we onze software inrichten en configureren
en waar nodig verder door ontwikkelen.
Vanzelfsprekend begeleiden we onze klanten
tijdens het gehele proces. Dit gaat van een basisopleiding
en configuratie tot ondersteuning
bij de opstart van concrete projecten.”
Prefab elementen kunnen via parametrische tools snel in 3D ontworpen en gewijzigd worden.
'Het tekenen van prefab betonelementen is één,
de productie-, transport- en stockplaatsplanning
is minstens even belangrijk'
De tekenapplicaties van i-Theses zijn vaak gebaseerd
op het Autocad platform. Behalve
de ‘standaard’ oplossingen heeft de Belgische
IT-specialist ook een aantal andere eigen applicaties
ontwikkeld, onder andere voor topografie,
milieu (bodem, oppervlaktewateren,
et cetera), prefab beton vloeren en extensies
voor het Revit platform. I-Theses is uw partner
bij uitstek voor de ontwikkeling van alle bouwtechnisch
gerelateerde IT. ■
106

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
De Web gebaseerde iTs Project Manager geeft onmiddellijk inzicht in de status van uw projecten, op elk moment, op elke plaats en op eender welke hardware.
MANAGE
Partners for Precast Software Solutions
DELIVER
ADMIN
ANALYSE
DESIG N
HANDLE
PLAN
CONNECT
Predalco
AutoDesign
Ontwerp met i-Theses AutoCad Applicaties
vloeren, balken, kolommen en trappen.
Integratie via intelligente uitbreidingen en
IFC in het BIM-proces.
PlanDesk
Project Management, Planning, Statistieken,
levering en facturatie... Centraal beheerd
via web based technologie in één
databank!
Yard & Logistics
i-Theses bvba
Moortelstraat 27 | 9160 Lokeren | Belgium
T: +32 (0)9 33.88.252
rony.verlee@i-theses.com | www.i-theses.com |
Beheer van uw stockplaats met een
duidelijk overzicht en gekoppeld aan een
geautomatiseerde logistieke
planning.
www.flooroffice.eu
107

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Tekst | Susan Peek Beeld | Otto Virtanen
Open Infra-BIM:
het ultieme
samenwerken
Bij infrastructurele bouwprojecten wordt steeds
meer data gebruikt en gegenereerd. Van 3D ontwerpen
tot documentatie, van rapporten tot
meetgegevens en van as-built data tot foto’s. Al
deze data moet beheerd en beheerst worden én
moet moeiteloos gedeeld kunnen worden met alle
betrokken partijen. “Open formaten, daar begint
het allemaal mee”, zegt Tiny Nuiten, general manager
bij Infrakit. Het bedrijf biedt een cloud service
voor infra-project management.
“Aan de voorkant van elk infrastructureel bouwproject zit een ontwerp”,
vervolgt Nuiten. “Dit 3D model, in alle mogelijke open formaten, is de
basis voor alles wat er gebeurt, van tenderfase tot uitvoeringsfase. Infrakit
kan al deze open bestandsformaten lezen én verwerken.”
PLATFORMONAFHANKELIJK
“Zowel aannemer, onderaannemer als opdrachtgever, maar ook de landmeter,
toezichthouder en machinist of opzichter; állemaal hebben ze via
laptop, tablet of smartphone de juiste informatie tot hun beschikking, in
real time. Infrakit is als enig systeem in staat om met alle merken machinebesturing
te communiceren, zolang er maar een internetaansluiting
aanwezig is.” De Infrakit cloud-verbinding maakt gebruik van de beste
beveiliging en alle data wordt opgeslagen op beveiligde servers (ISO
27001 IT security certificate).
SINGLE POINT OF TRUTH
“De juiste gegevens, op het juiste moment op de juiste plaats en via het
juiste device. Dát garandeert een snellere projectafhandeling met betere
kwaliteit en lagere kosten”, zegt Nuiten. “Bovendien kun je tussentijds allerlei
processen toevoegen of zijn wijzigingen in het ontwerp direct voor
iedereen zichtbaar. De metingen die de machines zelf doen, komen terug
in Infrakit. Data is soms redelijk abstract maar foto’s op hun precieze
locatie maken vaak veel duidelijk. Alle as-built informatie communiceren
wij terug zodat een opdrachtgever of aannemer meteen kan zien of alles
binnen de specificaties is uitgevoerd.”
INFRA-BIM
“We zien een enorme groei in vraag naar Building Information Management
voor de infrawereld. Doordat RWS alle verantwoordelijkheid bij
de aannemer neerlegt, is deze op zoek naar een goede manier om alle
Infrakit is platformonafhankelijk en als enige systeem in staat om met alle
machinebesturing te communiceren.
data over alle processen heen zorgvuldig te beheren. En dat kan met
Infrakit. Uit resultaten blijkt dat digitalisering van infrastructuurprojecten
ook nog eens resulteert in een besparing van 20% ten opzichte van traditionele
werkmethoden, verhoogt het de veiligheid door minder voertuigbewegingen
én reduceert het de footprint van een bouwproject.”
Nuiten denkt dat de overheid op termijn weer wat meer verantwoordelijkheid
naar zich toe zal trekken, maar daar wel de juiste tooling bij nodig
heeft. “Gelukkig bieden wij de oplossing”, besluit Nuiten. ■
108

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Tekst en beeld | Idee101
New kids on the block in
grond-, weg- en waterbouwsoftware
Foto genomen tijdens het openingsfeest van Cleverdesk.
Tegenwoordig hebben de meeste bedrijven in de grond-, weg- en waterbouw hun administratie
goed geregeld met behulp van softwareprogramma’s. In het veld is dat niet zo, daar wordt vaak
nog gewerkt met excel, pen en papier. Dit kan ook anders.
In 2017 kwam Cleverdesk op de markt. Dit is een projectplanning softwareprogramma
dat ontwikkeld is door Idee101, drie jonge ondernemers
die in 2012 begonnen met het maken van webdesign en online
software op maat. Daarnaast gingen ze voor twee klanten in de grond-,
'Cleverdesk biedt de GWW-sector
een platform voor digitalisering van
de hele operatie'
Door de klimaatverandering blijft er de komende tijd veel werk in de GWW en is
digitalisering hard nodig. (Beeld: Drazen Lovric)
weg- en waterbouw standaard urenregistratie- en materieelmodules
ontwikkelen en bouwen passend bij deze sector. “Dat was nodig ook”,
vertelt Maarten Overeem, medeoprichter/-directeur van Idee101. “De
meeste GWW-bedrijven hebben hun administratie goed geregeld met
behulp van financiële software. In het veld is dat anders, daar werken ze
vaak nog met excel, pen en papier.“ Een planningmodule volgde en de
softwarepakketten breidden zich verder uit. In 2017 werd de naam Cleverdesk
geïntroduceerd. Overeem: “Toen moesten wij, new kids on the
block, opeens opboksen tegen gerenommeerde namen. Intussen zijn we
uitgegroeid tot een bureau met 10 medewerkers.”
DUIZENDEN GEBRUIKERS
De zaken gaan goed. Met Cleverdesk werken ondertussen al tientallen bedrijven
en duizenden gebruikers. Cleverdesk biedt de GWW-sector een
platform voor digitalisering van de hele operatie. Van projectplanningen
tot urenregistraties en werkbonnen. Mensen in het veld kunnen hun uren,
declaraties en kilometervergoeding via hun eigen ‘devices’ registreren.
Daarnaast is er een materieelmodule waaraan ook arbeidskracht gekoppeld
kan worden en waarbij scanoplossingen eveneens mogelijk zijn. “We
richten het zo in dat het voor alle GWW-bedrijven werkt, ondanks de
vele verschillen daartussen. Je krijgt wel onze mensen en service erbij. Ook
zorgen we ervoor dat alles zo snel mogelijk functioneert”, aldus Overeem.
TOEKOMSTGERICHT
“Wij zijn positief over de toekomst”, gaat hij verder. “Door de klimaatverandering
blijft er de komende tijd veel werk in de GWW en is digitalisering
hard nodig. Daarnaast proberen we altijd met een innovatieve blik
naar de toekomst te kijken. We werken volledig papierloos en beheren
een eigen bos in het arboretum in Assen. Voor iedere nieuwe klant planten
we hier een boom. Dit bos zijn we slim aan het maken door overal
sensoren te plaatsen. Hierdoor is te zijner tijd een virtueel bos op onze
website te zien”, besluit Overeem. ■
109

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Tekst | Chris Elbers Beeld | TelliQ BV
MAATOPLOSSING VOOR HET MANAGEN
VAN GEMENGDE MACHINEPARKEN
Ondernemers voor wie machines, voertuigen en gereedschappen essentieel zijn, hebben sinds kort
nóg beter toegang tot de geavanceerde telematicasystemen van TelliQ. De groeiende klantenkring
van het oorspronkelijk Zweedse bedrijf leidde vorig jaar april namelijk tot de opening van een vestiging
die zich vanuit Den Haag exclusief op de Benelux richt. Een stap die de onderneming in staat
stelt om zowel fysiek als qua cultuur en taal beter op de behoeften van lokale marktpartijen in te
spelen. Bijvoorbeeld als het gaat om het compleet managen van omvangrijke, complexe en divers
samengestelde machineparken. Want ook dáárvoor heeft TelliQ de expertise en oplossingen paraat.
Een goed voorbeeld van een gemengd machinepark.
110

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Fleet management.
TelliQ platform en APP.
De naam TelliQ staat al vele jaren voor merkonafhankelijke
en bovenal maatgerichte telematicasystemen
van topkwaliteit. De geboden
hard- en softwareoplossingen vinden dan ook
gretig aftrek onder opdrachtgevers die tijdens
hun dagelijkse werkzaamheden wensen te vertrouwen
op tiptop functionerende machines,
voertuigen en gereedschappen. Bijvoorbeeld
binnen de grond-, weg- en waterbouw. De telematicasystemen
van TelliQ kunnen grofweg
in drie groepen worden verdeeld: Smart City
(o.a. straatverlichting), Connected Cars (fleet
management) en Mobile Equipement. Vanuit
deze laatste groep biedt het bedrijf fleetowners
een complete ondersteuning tijdens het
beheer en onderhoud van grote, complexe en
veelal gemengde machineparken. "We voorzien
perfect in de behoeften van gebruikers
die niet alleen real time willen weten wat er op
locatie met hun materieel gebeurt, maar zo nodig
ook direct kunnen ingrijpen en schakelen",
zegt Rudi Roth, directeur van TelliQ BV. "Daartoe
bieden we een high end tool waarmee het
mogelijk is om de meest uiteenlopende machinedata
op afstand uit te lezen. En dat gaat
véél verder dan een eenvoudige track & trace
oplossing."
EÉN OVERZICHT
De naam van al het moois waarmee TelliQ dé
oplossing biedt voor het managen van omvangrijke,
ingewikkelde en divers samengestelde
machineparken luidt TQ5, een hypermodern
platform en APP waarmee alle aanwezige machines,
voertuigen en tools kunnen worden
verbonden. Met als resultaat dat de juiste data
overzichtelijk zichtbaar zijn, op elk gewenst
moment en zónder dat andere configuraties
nodig zijn. "TQ5 brengt de status van het gehele
machinepark in één overzicht helder in
beeld", vervolgt Roth. "Inclusief historische posities
en de daaraan gerelateerde productie-
KPI's." Zo maakt het platform het onder meer
mogelijk om, via een onderlinge vergelijking
'We ondersteunen fleetowners rondom
de exploitatie van grote, complexe en
gemengde machineparken'
'De TQ5 is eenvoudig
volgens elke wens in
te richten'
van de machines, trends en afwijkingen in kaart
te brengen. Maar ook rondom het plannen van
onderhoud en wanneer presenteerbare rapportages
van de uitgevoerde werkzaamheden
nodig zijn, bewijst TQ5 zijn waarde. "Je kunt
zelfs informatie over het rijgedrag van je chauffeurs
en de machine alarmen verkrijgen", aldus
Roth. "Geen onbelangrijke gegevens rondom
het optimaliseren van de vloot."
OPTELSOM
Veelzijdigheid, overzichtelijkheid en een ultiem
gebruikersgemak zijn aspecten die binnen het
modulair samengestelde platform nadrukkelijk
centraal staan. Het begrip 'maatwerk' kan daarbij
gerust worden opgeteld. "Het platform is
eenvoudig volgens elke wens in te richten en de
gebruiker betaalt alleen voor de functies die hij
ook daadwerkelijk gebruikt", legt Roth uit. "Maar
ook qua connectiviteit is alles mogelijk. Samen
met de klant kiezen we de beste techniek om de
data te versturen. Via GSM, LTE, WLAN, Bluetooth
of satelliet. Indien gewenst kunnen we
zelfs de machinedata in ons platform via een API
koppelen met systemen die de opdrachtgever al
heeft. De klant vraagt, wij draaien." ■
111

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
Tekst | Irene Teunissen Beeld | marXact
Snel en slim punten meten
Sinds eind 2016 is er een nieuw digitaal meetsysteem op de markt waarmee medewerkers in het
veld eenvoudig, snel en tot op de centimeter nauwkeurig metingen kunnen verrichten in de grond-,
weg- en waterbouw. Van bruggen en buizen tot wegen en glasvezelverbindingen. Wat levert deze
werkwijze bouwbedrijven nu concreet op?
De twee oprichters van marXact in Hilversum
zagen dat het verrichten van metingen in de
grond-, weg- en waterbouw een omslachtig en
kostbaar proces was dat alleen door professionals
uitgevoerd kon worden en tot veel frustraties
leidde. Omdat ze vonden dat dit beter
moest ontwikkelden ze de UNI, een compleet
systeem waarmee tegen een lage prijs tot op
de centimeter nauwkeurig digitaal punten gemeten
kunnen worden.
WEG FRUSTRATIES
Alle grondmeetwerkzaamheden van GWWbedrijven
worden tegenwoordig uitgevoerd
met behulp van softwarepakketten als 3D BIM
of GIS-applicaties, geografische informatiesystemen.
De tablet waarin de digitale tekeningen/
kaarten opgeslagen zijn gaat mee naar de werklocatie
en met één muisklik zijn ze op te vragen.
Soms zijn deze tekeningen/kaarten niet helemaal
nauwkeurig en moeten opnieuw metingen
verricht worden. Daarvoor wordt de landmeter
ingeschakeld. Omdat deze meestal van een ander
project gehaald moet worden, kunnen de
GWW-werkzaamheden nog niet starten. Frustratie
alom. “Niet efficiënt”, vindt commercieel
directeur van marXact Tommy van der Heijden.
“Hoe mooi is het als je tot op de centimeter
nauwkeurige locatie-input op je tablet hebt. En
dat je de metingen snel zelf kunt verrichten en
de gegevens meteen in de eigen software worden
geïntegreerd. Dat kan allemaal met ons universele
UNI-pakket. Het werk kan door en de
efficiency blijft gewaarborgd. Bovendien is de
prijsstelling met € 2.995,- heel gunstig.”
Het UNI-pakket bestaat uit hardware (GPSbol)
om de GNSS-signalen te ontvangen, een
Tot op de centimeter nauwkeurige locatie-input op je tablet.
'Hoe mooi is het als je
tot op de centimeter
nauwkeurige locatieinput
op je tablet hebt'
112

SPECIAL SOFTWARE EN METEN
MEER VOORDELEN
VOOR BEDRIJVEN
Bij het aanleggen van een glasvezelnetwerk
wordt vaak Cocon-software van Speer IT gebruikt.
“Het inmeten van zo’n netwerk is doorgaans
een omslachtig proces, maar dankzij de
koppeling met de UNI kunnen de veldmedewerkers
precies zien waar ze zijn, de straat
meteen op de juiste plek openleggen waarna
de kabels gelijk ingemeten kunnen worden.
Een bedrijf kan zo kabels sneller, dus goedkoper
dan anderen, aanleggen daarbij gebruikmamarXact
- Dankzij de UNI hoef je nooit meer meetdata van het ene naar het andere pakket over te hevelen.
'Met de innovatieve
UNI-Cloud APIkoppeling,
kan het met
élk softwaresysteem
samenwerken'
kend van de meest innovatieve software. Dit
geeft ook nog eens extra punten bij aanbestedingen”,
aldus Van der Heijden.
LEUK, MAAR HOE BEHEER JE HET?
Door het aanbieden van integratieservices en de
UNI Cloud helpt marXact elk bedrijf snel op weg.
Met de innovatieve UNI-Cloud API-koppeling,
kan het met élk softwaresysteem samenwerken.
Daarnaast zijn de UNI’s makkelijk vanuit kantoor
te beheren en te corrigeren mocht er iets fout
gaan. Buiten hoeft de veldmedewerker het apparaat/tablet
alleen maar aan te zetten, pasje ervoor
te houden en hij kan aan de slag! ■
correctiesignaal om nauwkeurig in te meten
en software om de punten te controleren, op
te slaan en te integreren in de eigen software/
BIM-omgeving. Dit zorgt voor real-time datakoppeling
zodat data import en export niet
meer nodig zijn. Met de UNI kunnen veldmedewerkers
zoals uitvoerders en opzichters de
metingen zelf doen. Ze hoeven het apparaat alleen
maar steeds op de goede plek te houden,
de gegevens op te slaan en ze door te sturen.
Heel eenvoudig omdat ze werken met hun eigen,
dus bekende, softwarepakketten. Voor de
landmeters zijn er eveneens voordelen. Hun
specialistische kennis blijft altijd noodzakelijk
voor het meten in moeilijke omstandigheden
en bij extreem hoge nauwkeurigheid.
Van Gogh Museum door BAM aangesloten op glasvezelnetwerk met behulp van UNI-pakket.
113

Open Infra-BIM
Het ultieme samenwerken
De hoeveelheid data die
tegenwoordig op een infrastructureel
bouwproject gebruikt wordt groeit
enorm.
Steeds meer tools gebruiken en
genereren steeds meer data, van 3D
ontwerpen tot documentatie,
rapporten, meetgegevens, as built
data tot foto’s.
Om deze data beheersbaar te houden
is een centrale plek noodzakelijk, een
hub die al deze data beheerd, beheerst
en deelt met de juiste partijen.
De juiste gegevens, op het juiste
moment op de juiste plaats.
Of het nu de aannemer, de onderaannemer
of de opdrachtgever is, de
landmeter, de toezichthouder of de
machinist, de dump-truck chauffeur
of de opzichter, allemaal hebben ze
via laptop, tablet of smartphone de
juiste informatie tot hun beschikking,
realtime.
INZICHT NODIG IN UW ASSETS?
ASSET.INSIGHT. IS DE
INFORMATIEPARTNER
IN ASSET
INFORMATIEMANAGEMENT!
Wij vertalen data naar scherpe inzichten door Internet
of Things (IoT) en machine learning algoritmes.
Weten hoe Infrakit dat doet? Bezoek
onze website of stuur ons een
e-mail.
www.infrakit.com
info@infrakit.com
WWW.ASSETINSIGHT.NL | +31 (0)302 46 9400

BOUWMAT
VAKKATERN OVER BOUWMATERIEEL & BOUWMACHINES
VERLAAG UW KOSTEN EN VERHOOG UW PRODUCTIVITEIT
ONZE VLOOT UW FLEXIBELE MACHINEPARK
DIGITALE OPLOSSINGEN VOOR OP DE BOUWPLAATS
ELEKTRISCHE 1-TONS GRAAFMACHINE
JUBILEUM IN TEKEN VAN VERDERE GROEI
115

De nieuwe standaard
De nieuwe in grondverzet standaard !
ONTDEK in DEZE grondverzet!
BENELUX PREMIÈRES
OP MATEXPO - STAND A11
Komatsu PC360LCi-11
Komatsu PC360LCi-11
De nieuwe PC360LCi-11
De nieuwe PC360LCi-11 graafmachine
graafmachine met Intelligent
met Intelligent Machine Control en
Machine Control en 3D-GPS van de
3D-GPS van de 2de generatie maakt
2de generatie maakt het mogelijk
het mogelijk om ook zwaardere
graafwerken
om ook zwaardere
met uitzonderlijke
graafwerken
precisie met uitzonderlijke en productiviteit precisie uit te en
voeren productiviteit en dit alles met uit een bijzonder te voeren
bedieningsgemak.
en dit alles met een bijzonder
bedieningsgemak.
Komatsu Komatsu WA475-10 WA475-10
De De nieuwe nieuwe WA475-10 24-tons 24-tons
wiellader met revolutionaire met revolutionaire
Komatsu
Hydro-Mechanische Komatsu Hydro-Mechanische
Transmissie niet Transmissie alleen tot 20% is niet krachtiger alleen en tot tot 20%
30% krachtiger zuiniger maar en tot biedt 30% een tot zuiniger nu
toe maar ongezien biedt gebruikscomfort een tot nu toe ongezien in het
segment.
gebruikscomfort in het segment.
116
BIA BIA Nederland Belgium
+31(0)88 +32 (0)2303 68922 2800
11
info.bia@biagroup.com
BIAGROUP.COM

Inhoud
124
134
120
BOUWMAT
130
138
Mobiele graafmachines: compact, krachtig en modulair samengesteld 119
Verlaag uw kosten en verhoog uw productiviteit met uw machinegegevens 120
Onze vloot, uw flexibele machinepark 122
Graafmachines voor de toekomstige bouwindustrie! 124
Material Handling in optima forma 125
Nieuwe digitale oplossingen voor de bouwplaats 126
Elektrische 1-tonsminigraafmachine in actie 130
Stortvloed aan nieuwe machines 132
Alblasserdam schudt op haar grondvesten 134
Jubileum in teken van verdere groei 136
Italiaanse bouwkranen veroveren Benelux 138
Automatische vetsmering bespaart tijd, geld én personeel 140
117

UW PARTNER VOOR VERHUUR
Als ondernemer wilt u kunnen inspringen op elke kans
die voorbijkomt. Maar daarvoor heeft u een groot
en divers machinepark nodig. Dat vindt u bij Hitachi
Premium Rental. Uit ons enorme aanbod kiest u precies
de juiste machine voor uw klus. Daarmee bent u flexibel
en kunt u scherp concurreren in de markt.
Huren bij Hitachi Premium Rental heeft veel
voordelen. Zo werkt u bijvoorbeeld aan elk project
met de nieuwste machines van hoogwaardige
kwaliteit.
De investering laat u aan ons over. Net als de
reparatie- en onderhoudskosten. Het enige
waarvoor u betaalt, is het gebruik van de
machine voor de duur van het project.
En dat tegen een scherp tarief!
INTERESSE?
Bel of mail ons voor meer informatie of
een afspraak. Wij kijken graag met u naar de
mogelijkheden!
MET HITACHI PREMIUM RENTAL NEEMT U
ELK NIEUW PROJECT AAN. ZONDER RISICO.
Hitachi Construction Machinery (Europe) NV
Souvereinstraat 20, 4903 RH Oosterhout, www.hitachicm.nl
TEL 0162 - 484 310
RENTAL@HITACHICM.NL
118

Tekst | Chris Elbers Beeld | E&R Stessen Servicedienst BV
Mobiele graafmachines: compact,
krachtig en modulair samengesteld
Voor machines op het gebied van grondverzet, wegenbouw en intern transport is het bedrijf al zo'n 25 jaar hét adres. Het
door Eric en Raymond Stessen geleide E&R Stessen Servicedienst staat voor een breed scala aan materieel van topkwaliteit
dat bij de Heerlense onderneming zowel gekocht, gehuurd als gerepareerd kan worden. Daartoe behoort ook de MX-serie
van Hydrema, een drie modellen tellende range van mobiele graafmachines die geldt als de meest slimme, krachtige
en compacte in zijn klasse. Edwin Coenen, die namens Grondverzetbedrijf Coenen onlangs zijn vloot uitbreidde met de
Hydrema MX16, bevestigt het.
E&R Stessen Servicedienst is sinds 2017 importeur van Hydrema, producent
van onder meer mobiele grondverzetmachines en dumpers. Met de MX14,
MX16 en MX18 timmert het Deense bedrijf op een mooie manier verder aan
de weg. De drie modellen onderscheiden zich namelijk niet alleen door hun
compacte vorm en het hoge motorvermogen, ze zijn bovendien stuk voor stuk
ook nog eens modulair te leveren. Maatwerk in optima forma, dus.
WELKOME EXTRA'S
Het zijn met name deze voordelen die Edwin Coenen, directeur/eigenaar van
Grondverzetbedrijf Coenen uit Vortum-Mullem, sinds kort volop in de praktijk
ervaart. "In juni hebben we ter uitbreiding van onze vloot via E&R Stessen
Servicedienst de MX16 aangeschaft, een machine die we sindsdien vooral
inzetten voor wegenbouwactiviteiten. En dat gebeurt tot volle tevredenheid,
mag ik wel zeggen. De machine is, ondanks het gewicht van circa 19 ton,
zeer compact en wendbaar. Verder is hij, geheel volgens onze wensen, uitgerust
met verschillende extra functionaliteiten. Zo is onze MX16 voorzien
van aangepaste gereedschapskisten, spatborden en een compressor voor het
oppompen van de banden en het schoonblazen van de cabine. Verder is er extra
verlichting aangebracht en beschikt hij over een overdrukcabine. Met dat
alles heeft E&R Stessen ons een machine op maat geleverd waaraan we tijdens
de uitvoering van onze werkzaamheden al veel plezier en gemak hebben
beleefd. Iets dat naar verwachting ook zo zal blijven. En mocht er een keer iets
misgaan, ook dan weet ik zeker dat we kunnen rekenen op Eric en Raymond.
Service wordt bij Stessen namelijk met een hoofdletter S geschreven." ■
Uitgerust met Engcon Triltrator met QS60 snelwisselaansluiting.
Hydrema MX16 volledig uitgevoerd naar wens van de eindgebruiker.
119

Tekst en beeld | BIA Groep
VERLAAG UW KOSTEN
EN VERHOOG UW
PRODUCTIVITEIT MET
UW MACHINEGEGEVENS
Meten is weten, zo luidt het spreekwoord. BIA introduceert
BIA SmartFleet, een in-house ontwikkeld
fleetmanagement platform waarmee de eigenaar zijn
machinepark permanent kan opvolgen en daarmee
totale controle over de TCO behoudt.
BIA SmartFleet volgt permanent een aantal parameters van elke machine en toont die in een handig en transparant dynamisch dashboard.
120

BIA SmartFleet volgt permanent een aantal parameters
van elke machine en toont die in een handig
en transparant dynamisch dashboard. Zo heeft
de vlootbeheerder een zicht op elke individuele
machine maar ook op zijn totale vloot. Enkele van
de belangrijkste indicatoren die in BIA SmartFleet
permanent worden opgevolgd: het brandstofverbruik,
het aantal draaiuren, het aandeel stationaire
uren en de kost daarvan, het beladingsniveau met
indicatie van over- of onderbelading, de snelheid,
storingsmeldingen et cetera.
DIRECTE IMPACT OP KOSTEN EN
PRODUCTIVITEIT
Niet-optimaal werkende machines worden onmiddellijk
geïdentificeerd zodat de situatie snel kan
worden bijgestuurd met directe impact op kosten
en productiviteit.
De benuttingsgraad van de machines kan worden
vergeleken maar het is ook mogelijk om
vast te stellen wanneer een machine niet correct
wordt gebruikt. Uiteraard is, dankzij de GPS gegevens,
de exacte positie van de machine altijd
bekend en kunnen geo- en timefencing parameters
toegevoegd worden. Het moge duidelijk zijn
dat dit uiteraard ook bijdraagt tot de beveiliging
van het machinepark.
'Ook foutcodes worden
doorgegeven wat snelle
interventie mogelijk
maakt en stilstand tot
een minimum beperkt'
PERFECTE TOOL VOOR IEDER MERK
BIA SmartFleet werd ontwikkeld op basis van de
Komatsu Komtrax-data, maar BIA breidde het platform
uit om ook de dataflow van andere merken
en types machines te verwerken. Zo biedt één en
hetzelfde dashboard een overzicht van het volledig
machinepark, ongeacht merk of soort machine.
BIA Smartfleet is de perfecte tool om enerzijds de
kosten onder controle te houden en anderzijds de
productiviteit te verhogen wat resulteert in het optimaliseren
van de rendabiliteit van de onderneming.
De terugverdientijd van deze investering is bijna
instant. Zodra BIA Smartfleet wordt geïmplementeerd,
krijgt de eigenaar zicht op de totale kosten en
de totale productiviteit van de machines. Vaak komen
er een aantal verassende dingen aan het licht
waar men tot dan soms geen idee van had. Door
snel de juiste maatregelen te nemen wordt de investering
onmiddellijk gerentabiliseerd. Dankzij BIA
SmartFleet is het mogelijk om de rendabiliteit van
verschillende types machines vergelijken in functie
van de situatie waarin ze worden gebruikt. Dit
ondersteunt de beslissing om bij aanschaf van een
nieuwe machine de meest optimale keuze te maken.
TIJDIG DE JUISTE
SERVICE INPLANNEN
De door BIA SmartFleet gerapporteerde parameters
vormen bovendien een ideale basis om onderhouden
zo efficiënt mogelijk in te plannen. Ook foutcodes
worden doorgegeven wat snelle interventie mogelijk
maakt en stilstand tot een minimum beperkt.
De klant heeft de keuze om in het online platform
zelf de SmartFleet data op te volgen of dit over
te laten aan BIA. De BIA SmartFleet-analist waarschuwt
op het juiste moment, maakt rapporten op
maat, analyseert de bedrijfsprestaties en beveelt
acties aan om deze te optimaliseren.
BIA SmartFleet is dé tool om de Total Cost of Ownership
van het totale machinepark te optimaliseren.
De BIA SmartFleet specialisten geven graag
een demonstratie op maat van uw bedrijf. ■
Zodra BIA Smartfleet wordt geïmplementeerd, krijgt de eigenaar zicht op de totale kosten en de totale productiviteit van de machines.
121

Tekst | Roel van Gils Beeld | Hitachi Premium Rental
Onze vloot, uw flexibele
machinepark
De markt voor grondverzetmaterieel is nog altijd een vrij traditionele markt. Bedrijven hechten van oudsher veel waarde
aan het bezit van machines, maar dat maakt ze niet altijd even flexibel. Hitachi Premium Rental biedt de voordelen van
een jong en divers machinepark om ieder project snel en flexibel te kunnen aanvliegen met vooraf bekende kosten. Dat
alles dus zonder risico!
122

Hitachi ZW150-wiellader.
Hitachi ZX140W-bandengraafmachine.
'Een zekere mate van
flexibiliteit in het
machinepark wordt
steeds belangrijker'
Een zeker mate van flexibiliteit in het machinepark
wordt volgens Gijs van Heertum van Hitachi
Premium Rental steeds belangrijker. “Ieder (infra)
project is uniek en dat vraagt vaak om grote diversiteit
aan machines. Andere sectoren en industrieën
zijn al langer gewend aan het huren of leasen
van materieel, en zo langzamerhand raakt ook de
wereld van het grondverzet bekend met alternatieven
voor het traditionele kopen van materieel.
Logisch ook, want huren biedt vele voordelen.”
KORTE EN LANGE TERMIJN VERHUUR
Hitachi Premium Rental is een volle dochter van
Hitachi Construction Machinery en heeft de beschikking
over een vloot van meer dan honderd
machines. “De vloot bestaat uit wielladers, rupsen
bandengraafmachines, allemaal in de categorie
van boven de 13 ton”, zegt Van Heertum. “De machines
zijn zowel voor een korte periode van enkele
dagen als voor een lange huurperiode beschikbaar
tot wel vijf jaar. Afhankelijk van het project, kiest
de infra-aannemer dus het contract dat het beste
bij de klus past. Voor de langere termijn is het zelfs
mogelijk om de machines klantspecifiek uit te rusten
en in de bedrijfskleuren uit te voeren. Omdat
we een volle dochter zijn van de fabrikant, hebben
we niets te maken met externe partijen voor
bijvoorbeeld de financiering. We gaan zelf de contracten
aan met onze klanten en kunnen indien
gewenst dus maximale flexibiliteit toepassen.”
RIJKE UITRUSTING
De verhuurvloot bestaat uit allemaal jonge en rijk
uitgeruste machines. Dat laatste is volgens Van
Heertum een bewuste keuze om de klanten optimaal
te bedienen. “Zo is een groot deel van onze
rupsgraafmachines uitgerust met GPS, de bandengraafmachines
voorzien van een draai-/kantelstuk
en bevat een aantal wielladers een weegsysteem.
Aan alle machines ‘hangt’ een vast tarief afhankelijk
van de huurperiode. De huurprijs is all-in,
dus inclusief service, reparatie en onderhoud. Wel
zo overzichtelijk om een project zonder risico te
kunnen aanvliegen. Ook het transport kunnen we
verzorgen. Momenteel bestaat onze verhuurvloot
uit circa honderd machines. Overigens blijven we
onze vloot voortdurend uitbreiden. Tegen het einde
van het jaar verwachten we 120 machines in
de verhuurvloot te hebben.” ■
123

STAD PROJECT
Tekst en beeld | HCEE
Graafmachines
voor de
toekomstige
bouwindustrie!
Hyundai Construction Equipment Europe introduceert zijn
nieuwe graafmachines en wielladers uit de A-serie op Matexpo
2019 – een productserie voor de toekomstige bouwindustrie!
De Belgische dealer H.M.B. viert haar twintigjarig bestaan!
De HX10A, leverbaar via H.M.B.
Op Matexpo zijn de eerste modellen van de
gloednieuwe rupsgraafmachines uit de A-serie te
zien. De HX10A, de nieuwe 1 tons machine, de
HX220A L van 22 ton en de HX300A L van 30 ton
zullen de weg vrijmaken voor de kleinere en grotere
soortgenoten. De introductie van de verschillende
modellen zal volgens een duidelijk omlijnd schema
gedurende de komende twee jaar plaatsvinden.
De introductie van
de verschillende
modellen zal volgens
een duidelijk omlijnd
schema gedurende de
komende twee jaar
plaatsvinden
Belangrijke onderwerpen zoals brandstofefficiëntie,
productiviteit, veiligheid, gebruiksgemak, verbeterde
uptime en gedetailleerd machinebeheer
staan centraal. Hyundai Construction Equipment
Europe (HCEE) besloot om niet alleen te voldoen
aan de verplichte Europese eisen, maar om veel
verder te gaan om zo zijn brede klantenkring een
nieuwe reeks machines aan te bieden die maximale
prestaties leveren, de productiviteit verbeteren,
belangrijke veiligheidsfuncties toevoegen en zowel
het uptimebeheer als de uptime van de machines
zelf verbeteren, en dat alles zonder het gebruiksgemak
aan te tasten – kortom: de geboorte van de
nieuwe A-serie! De A-serie staat voor machines die
voldoen aan de Europese stage V-emissieniveaus
– en omvat het volledige productassortiment van
HCE Europe, mini en middelgrote graafmachines,
zware graafmachines en wielladers.
Hyundai Construction Equipment Europe is
alom erkend als leider op de Europese markt
voor bouwmachines. Via uiterst geavanceerde
fabrieksautomatisering, een inspectiesysteem
voor kwaliteitscontrole met nultolerantie en innovatieve
engineering biedt het bedrijf een ruim
assortiment bouwmachines (graafmachines, wielladers
en schrankladers) voor uiteenlopende toepassingen.
Hyundai HX220A L, leverbaar via H.M.B.
Bezoek de buitenstand (nummer 20) van H.M.B. en zie hoe de toekomst
nu al is vormgegeven.
De Nederlandse verdeler van Hyundai Construction
Equipment is:
H.M.B.
Tervantstraat 19
3583 Beringen BE
+32 11 30 50 20
info@hyundai-hmb.be
www.hyundai-hmb.be
Van der Spek
De Limiet 14
4131 NR VIANEN
+31 347 362 666
info@vanderspek.nl
Nederland
124

Material
Handling
in optima
forma
Hyundai Material Handling dealer,
Raepers, pakt uit met een gevarieerd
productgamma op Matexpo 2019
De Hyundai 20BT-9 heftruck, leverbaar via Raepers.
Peter Raepers wil op Matexpo uitpakken met een
totaalpakket aan Hyundai machines. Raepers exposeert
met batterijtrucks, vorkheftrucks op gas
en een gamma aan dieselvorkheftrucks, zonder
daarbij de elektrische palletrucks (meeloop en
meerijplatform) en de elektrische reachtrucks uit
het oog te verliezen.
Sterren van de stand zijn de all-round diesels vorkheftrucks
waaronder de compacte, maar krachtige
160D-9L. Dit model staat in het gamma tussen de
160D-9 en de 180D-9. De heftruck heeft een hefcapaciteit
van 16000 kg (16 ton) en een lastzwaartepunt
van 1200 mm: het chassis is even groot als
dat van de 180D-9 van 18 ton. Dit nieuwe model
is bovendien 30 cm korter dan de 180D-9, wat een
groot voordeel is in beperkte werkomgevingen.
De machine wordt aangedreven door
een krachtige Cummins QSB6.7 motor
van 122 kW/2300 tpm voor geoptimaliseerd
brandstofverbruik. Speciaal
ontworpen voor uitdagend werk, komt
Hyundai Material
Handling is alom
bekend als leider op de
wereldwijde markt voor
vorkheftrucks
deze machine uitstekend tot zijn recht bij het verplaatsen
van containers en volumineuze, zware
materialen, zoals gezaagd hout, timmerhout, betonproducten
en staalproducten.
Hyundai Material Handling is alom bekend als leider
op de wereldwijde markt voor vorkheftrucks.
Via uiterst geavanceerde fabrieksautomatisering,
een inspectiesysteem voor kwaliteitscontrole met
nultolerantie en innovatieve engineering biedt
het bedrijf een ruim assortiment vorkheftrucks
voor uiteenlopende toepassingen. ■
Heavy Diesel Truck, Hyundai 160D-9.
Wie wil weten hoe material handling van morgen er uitziet, moet vooral
kijken op de stand van Raepers. U vindt hen op nummer CO1, buiten.
De Nederlandse verdeler voor Hyundai Material Handling is:
Raepers
Tiensesteenweg 236
3800 Sint-Truiden
+32 11 68 22 05
info@raepers.com
www.raepers.com
Standnummer: Stand CO1 (buitenstand)
ZHE
Potenblokseweg 4
4794 RM Heijningen (Gem. Moerdijk)
+31 168467467
info@zhe.nl
www.vorkheftrucks.info
Nederland.
125

Machinebesturing over lange afstand via het nieuwe 5G communicatiesysteem is een van de toekomstige innovaties op bouwplaatsen.
Tekst | Wisse Kommunimatie Beeld | Doosan
NIEUWE DIGITALE OPLOSSINGEN
VOOR DE BOUWPLAATS
Digitale oplossingen maken het werken in de GWW nog efficiënter. Een mobiele app voor het DoosanCONNECTTM machineparkbeheersysteem,
drones op brandstofcellen en kant-en-klare sets voor Leica, Trimble en Xsite. Zij vormen een uitbreiding
op het huidige aanbod Smart Solutions voor de Doosan-machines die gebruikt worden in de bouw, steengroeves en
mijnen. Doosan Infracore Europe heeft onder de titel ‘Powered by Innovation’ een aantal ontwikkelingen aangekondigd,
die laten zien wat het bedrijf voor de toekomst in petto heeft. En dat belooft veel goeds.
Zo is Doosan onder meer een strategisch samenwerkingsverband aangegaan
met Palantir Technologies, een groot Amerikaans bedrijf in gegevensopslag.
De samenwerking maakt deel uit van de ambitie van Doosan om nieuwe
producten en diensten te leveren door ICT-technologieën als 'big data' en het
Internet of Things (IoT) te combineren.
Charlie Park, CEO van Doosan Infracore Europe: "De wereld van de bouw,
steengroeves en mijnbouw wordt in toenemende mate gedigitaliseerd. We
'We willen voorop blijven
lopen door fors te investeren in
nieuwe technologie voor onze
productontwikkeling'
126

'Onze groeistrategie is gericht op
een meer gediversifieerd product- en
aftermarket-aanbod'
willen voorop blijven lopen door fors te investeren in nieuwe technologie
voor onze productontwikkeling. We investeren niet alleen in oplossingen
met drones en geautomatiseerde machinebesturing, maar we werken
daarnaast samen met bedrijven als Trimble, Leica, Moba (Novatron) en
nu ook Palantir."
WAT KUNNEN WE VERWACHTEN?
Op de Bauma 2019 heeft Doosan reeds een blik op de toekomst geboden
door een demonstratie te geven van machinebesturing over lange afstand
via het nieuwe 5G communicatiesysteem en door een preview van ConceptX.
Later dit jaar hoopt Doosan in Zuid-Korea ConceptX te demonstreren
waar een complete set oplossingen te zien zal zijn met besturingscentra,
cloud-based systemen, gedigitaliseerde machines, autonoom rijden en drones
op brandstofcellen.
KANT-EN-KLARE SETS
Om aan de toenemende vraag naar efficiënter werken met behulp van machinegeleidingssystemen
op graafmachines te voldoen, biedt Doosan Smart
Solutions nu kant-en-klare sets voor gebruik met 2D- en 3D-machinegeleidingssystemen
van Leica, Trimble en Xsite voor de nieuwe Doosan 14- tot
30-tons graafmachines.
DOOSANCARE SERVICEFILOSOFIE
De serviceprogramma's binnen Doosan Smart Solutions hebben als doel klanten
efficiënter te laten werken door een slimme werkomgeving te creëren. In
dit kader heeft Doosan een nieuwe mobiele app geïntroduceerd, Doosan-
CARE, voor zijn succesvolle DoosanCONNECTTM machineparkbeheersysteem
dat over de hele wereld inmiddels op meer dan 70.000 machines geïnstalleerd
is. Dit 'customer care' programma heeft als voordelen onder meer een
focus op hogere machineproductiviteit, een langere levensduur van de machines
en een betere planning van service en ondersteuning bij de klant.
Charlie Park: “Onze groeistrategie is gericht op een meer gediversifieerd producten
aftermarket-aanbod. We willen ons van andere producenten onderscheiden
met ons hogere niveau van klantondersteuning en diensten. We willen in onze
markten bekend staan als het meest technologisch vooruitstrevende merk.” ■
Met de multifunctionele 8” inch touchscreen kan de chauffeur alle instellingen van de machine vanuit zijn cabine aansturen voor efficiënt gebruik.
(Beeld: HILDERSON Foto)
127

BOBCAT E10e
ELEKTRISCHE MINIGRAAFMACHINE GEBOUWD VOOR BINNENSHUIS
INNOVATIE
EN PRESTATIES
NAAR EEN NIEUW
NIVEAU GETILD
VOLLEDIGE DAG PRODUCTIEF
De dagelijkse werkroutine volgend kan de E10e
gedurende een volledige werkdag ingezet worden.
Met de functionaliteit van een externe superlader kan
de accu in minder dan 2 uur worden opgeladen tot
80% van de accucapaciteit. De accu kan ook ‘s nachts
worden opgeladen via het standaard 230v-elektriciteitsnet,
met behulp van de ingebouwde lader.
KRACHTIGE PRESTATIES
Dankzij de constante vermogenscurve van
de elektrische aandrijflijn levert de E10e
dezelfde of zelfs betere prestaties als de E10z
dieselmachine. De thermisch management
systeem zorgt ervoor dat de accu een breed
temperatuurbereik heeft.
VRIJWEL GERUISLOOS
Het geluidsniveau van de E10e is slechts 74 dBA
vergeleken met 80 dBA bij de standaard diesel-
E10z. Dit is bij na de helft van het geluid van een
soortgelijke dieselmachine!
NUL-EMISSIE
Veilig, emissievrij ontwerp. De E10e is een
zeer aantrekkelijke oplossing voor projecten
binnenshuis – voor zowel verhuurbedrijven
als aannemers.
Paramariboweg 46, 7333 PB Apeldoorn
Tel. +31 (0)55 5425333
www.intertechno.nl
WWW.BOBCAT.NL

eelzijdige verhuurpartner van grondverzet- & industriemachines
Moderne machines, vakkundige machinisten en snelle service
GH-Verhuur is onderdeel van Guiljam-Hoek. GH-Verhuur heeft de beschikking over een modern uitgerust machinepark grondverzetmachines, welke
uitsluitend bediend wordt door vakkundige en daartoe opgeleide machinisten. Goede en snelle service zijn belangrijke kernwaarden van GH-Verhuur.
Divers en goed onderhouden machinepark
Een divers machinepark, met een nóg grotere diversiteit aan hulp-& aanbouwstukken,
stelt GH-Verhuur in staat om voor ieder project het juiste materieel in te zetten.
Ervaren medewerkers en een uitgestrekt werkgebied
Dankzij de inzet van ervaren machinisten en chauffeurs, goed onderhouden en modern materieel, heeft GH-Verhuur al vele jaren een onderscheiden
positie. Het werkgebied concentreert zich met name in zuidwest Nederland en Vlaams België.
Gecertificeerd materieel, eigen servicedienst en snelle levering
Al ons gecertificeerd materieel wordt geïnspecteerd en onderhouden door onze eigen werkplaats. Een serviceauto staat klaar voor eventuele calamiteiten onderweg. Eigen dieplader vervoer
garandeert onze opdrachtgevers een uitstekende serviceverlening. Ook bij storingen of calamiteiten kan GH-Verhuur hierdoor snel ter plaatse het juiste materieel afleveren.
Guiljam-Hoek B.V. 0031(0)115 - 44 12 44
Van Wuyckhuiseweg 1
www.guiljam-hoek.nl
4542 RW HOEK info@guiljam-hoek.nl
Minigraafmachines
Dé keuze van gebruikers
Doosan is wereldwijd leider in graafmachines,
wielladers en knikdumpers.
Als aanvulling hierop biedt Doosan een
uitgebreid assortiment mini-graafmachines
aan van 1,1 tot 8,5 ton. De Doosan minigraafmachines
zijn er in conventionele
uitvoeringen, met zero tail swing, reduced
tail swing en op wielen. Ze bieden de beste
combinatie van productiviteit, gebruiksgemak,
comfort en duurzaamheid van dit moment.
Ga voor meer informatie naar
www.doosanequipment.eu
Doosan, al meer dan 40 jaar fabrikant
van bouwmachines.
Advert_Doosan_GWW_MEX_2018_NL_197x130_(5).indd 1 01.07.2019 14:58:46

130
Door de machine te koppelen aan een optionele externe
Bobcat-superlader kan het lithium-ion accupakket
tijdens de pauze van de machinist opgeladen worden.

Tekst | Roel van Gils Beeld | Inter-Techno
Elektrische
1-tonsminigraafmachine
in actie
De eerste elektrische minigraafmachine die seriematig geproduceerd wordt is er! Inter-Techno, importeur en dealer van
Bobcat in Nederland, heeft de eerste exemplaren van de E10e, een volledig elektrische 1-tons minigraafmachine, reeds
uitgeleverd aan klanten. En daar blijft het niet bij, zo laat Bertus Boer van Inter-Techno weten.
De hele wereld praat over emissievrij materieel en
er wordt vooral ook veel beloofd, maar er is buiten
Bobcat geen enkele fabrikant die de daad bij het
woord voegt, merkt Bertus op. “Niet vreemd ook,
want het heeft nogal wat voeten in aarde om een
emissievrije bouwmachine te kunnen maken. Bobcat
was er al vroeg bij en heeft meer dan zes jaar
gestoken in de ontwikkeling. En dat betaalt zich
nu uit in een machine die niet alleen seriematig
geproduceerd wordt, maar ook geschikt is voor de
job. Het is een volwaardig alternatief voor de versie
met verbrandingsmotor.”
VOLLEDIGE WERKDAG
De E10e is een zero tail swing (ZTS) minigraafmachine
in de klasse van één ton, heeft geen uitstoot,
is zeer stil en is met een breedte van slechts
72 centimeter perfect te manoeuvreren. Het ontwerp
is gebaseerd op de E10z 1-tons minigraafmachine
met verbrandingsmotor, waarvan er in tien
jaar tijd meer dan 10.000 zijn verkocht. “Sinds afgelopen
mei hebben we de beschikking over een
pre-productiemodel van de E10e en hebben reeds
vele klanten kunnen kennismaken met de elektrische
bouwmachine”, zegt Bertus. “De reacties
waren lovend, ook over de autonomie. De E10e
kan namelijk een volledige werkdag van acht uur
ingezet worden. Op één acculading kan de machine
vier uur autonoom draaien. Door de machine
vervolgens te koppelen aan een optionele externe
Bobcat-superlader kan het lithium-ion accupakket
tijdens de pauze van de machinist weer opgeladen
worden om de werkdag te vervolgen.”
HOGE VERWACHTINGEN
De eerste vier exemplaren van de E10e zijn onlangs
door Inter-Techno aan klanten uitgeleverd.
Bertus: “We hebben zelf ook een demomodel ter
beschikking om geïnteresseerden te overtuigen
'Met name in het kleine
segment tot 25 pk
zal men overstappen
naar machines met
zero emissie'
van de kwaliteiten van de machine.” Vanzelfsprekend
vraagt de E10e een grotere investering dan
de reguliere E10z met dieselmotor, maar toch
heeft Bertus hoge verwachtingen van het elektrische
exemplaar. “Zeker voor grote projecten in steden,
waar zero emissie zwaar wordt beloond, bewijst
de E10e zijn meerwaarde en is er ook ruimte
voor dergelijke investeringen. Overigens verwacht
Bobcat dat de komende vijf jaar de prijzen voor
elektrische machines verder worden genormaliseerd.
Met name in het kleine segment tot 25
pk zal men overstappen naar machines met zero
emissie. Dit segment is door Europa in de huidige
Stage V-normen ook vrijwel ongemoeid gelaten;
geen filters, geen Adblue-nabehandeling, enz.
Europabreed wordt erop aangestuurd dat deze
klasse zal ‘elektrificeren’.”
Bobcat heeft aangekondigd ook een elektrische variant
van de E19 te zullen introduceren, verklapt Bertus.
“Deze minigraafmachine in de klasse van twee
ton komt voor het einde van volgend jaar beschikbaar.
Ook kunnen we een elektrische variant verwachten
in de klasse van 2,5 ton. Kortom, Bobcat
zet de ‘elektrische’ ontwikkelingen stevig door.” ■
De E10e is een zero tail swing (ZTS) mini graaf machine
in de klasse van één ton en is met een breedte van
slechts 72 centimeter perfect te manoeuvreren.
Op één acculading kan de machine vier uur autonoom draaien.
131

Tekst | Pieter de Mos Beeld | JCB en Pieter de Mos
Stortvloed aan
nieuwe machines
Brexit of niet, voor JCB draait de wereld gewoon door. De
Britse fabrikant van bouwmachines blijft innoveren en het
resultaat daarvan met diezelfde wereld delen. Vakpers uit
heel Europa werd begin juni ondergedompeld in de grote
lading aan nieuwe machines en digitale hulpmiddelen.
Om met het grootste nieuwtje te beginnen: de Hydraload 555-210R is niet
alleen de eerste roterende telehandler/verreiker van JCB, hij moet vooral
een gamechanger worden op werven waar veel met prefabelementen wordt
gebouwd of bijvoorbeeld rioleringsbuizen worden geplaatst. Met zijn 20,5
meter lifthoogte en een maximale hefcapaciteit van 5,5 ton kan hij mobiele
en zelfs vaste hijskranen vervangen en daarnaast nog een veelheid aan andere
verplaatsingsklussen doen. Als verreiker met platform is ‘normale’ inzet
natuurlijk ook mogelijk. Het stempelsysteem is zeer flexibel: het kan breed
en smal worden gebruikt en heeft een automatische vlakstelling, zodat het
opzetten razendsnel gaat.
Lord Bamford vertelt de Europese vakpers waarom de geheel
elektrische Teletruk 30-19E zo’n grote stap voorwaarts is.
Voor hijswerk is een 2 meter lange jib inzetbaar en aanbouwdelen worden
automatisch herkend, met instelling van de juiste lastgrafiek. Nog dit jaar komt
de Hydraload 555-201R in Europa op de markt, waarmee hij aan de bestaande
serie Loadall verreikers meteen de grootste en meest geavanceerde toevoegt.
VERDER MET ELEKTRISCH
Het prototype van de geheel elektrisch aangedreven 1,9 tons minigraver 19C-IE
is inmiddels productierijp en vanaf het najaar verkrijgbaar. Hij is vijf keer stiller
dan de dieselversie en bedoeld voor gebruik buiten – in de stad bijvoorbeeld –
Nog dit jaar komt de Hydraload 555-201R in Europa op de markt. Hij moet een
gamechanger worden op werven waar veel met prefabelementen wordt gebouwd.
De vorig jaar als prototype getoonde elektrische minigraver 19C-IE wordt in de
loop van dit jaar daadwerkelijk leverbaar.
132

De nieuwe 6 tons HiViz dumper wordt geladen door een van de vernieuwde midigraafmachines, in dit geval de 100-C2 met Stage V Kohler dieselmotor.
JCB noemt de Stage V versie van de eigen DieselMax motor ‘bijna zero
emission’ en laat in deze grafiek zien hoe dicht we dat punt zijn genaderd.
of in gebouwen en tunnels voor graaf- of sloopwerk. Ander elektrisch nieuwtje
is de nieuwe Teletruk 30-19E. Deze compacte verreiker wordt eveneens geheel
elektrisch aangedreven en is gedeeltelijk bedoeld als vervanger en aanvulling
op de vorkheftruck, maar met enkele onderscheidende voordelen. Door zijn
telescoopmast kan hij bijvoorbeeld pallets verder en hoger wegzetten: tot
1900 kg op 2 meter afstanden is zijn draaicirkel minimaal. Door het ontbreken
van de liftkolom is het zicht naar voren sterk verbeterd en door zijn lagere
opbouw kan hij nu containers gewoon binnenrijden. Ook zijn rijgedrag overstijgt
dat van de vorkheftruck. Bovendien werkt hij stil, zowel voor omstanders
als in de nieuwe Command Plus cabine.
KLEIN NIEUWS
Veel klein nieuws is het vermelden waard, zoals de beide compacte trilwalsen
CT160 en CT260. Er is keuze uit twee drumbreedten, ze hebben beter zicht op
de drums en zijn eenvoudig te bedienen. Bij de dumpers is er een tweede – 6
tons – versie bij gekomen, de 6T-1HiViz. De veiligheid ligt op hetzelfde hoge
niveau als de vorig jaar gelanceerde 7 tons HiViz en het zicht is verder verbeterd,
zonder toevoeging van sensoren of camera’s. Door verlaging van het
zwaartepunt is de stabiliteit toegenomen. Bovendien kan hij worden voorzien
van JCB’s SiteSafe cabine.
De verzamelde vakpers mocht een kijkje nemen in het indrukwekkende Uptime
Center van JCB op het hoofdkantoor in Uttoxeter (VK).
SCHONERE DIESELMOTOREN
JCB blijft bij het standpunt dat de dieselmotor nog lang zal worden gebruikt,
maar uiteraard wel een heel schone. Daar wordt dan ook hard aan gewerkt.
De eigen serie DieselMax motoren is helemaal klaar voor Stage V en al in
de nodige machines te vinden. JCB noemt hem ‘bijna zero emission’ en dat
is een grote belofte vanuit het statement: “Wij willen een deel van de oplossing
zijn, niet van het probleem”. JCB heeft inmiddels al een kwart miljoen
dieselmotoren geproduceerd dus de belangen zijn groot. Overigens gebruikt
JCB voor de zwaardere machines voortaan dieselmotoren van Cummins, zo
werd bekendgemaakt.
DIGITALE HULPMIDDELEN
Uptime is het modewoord van 2019. Bij JCB is het steeds meer het uitgangspunt
voor de klantrelatie. JCB-machines zijn van huis uit betrouwbaar en dat
moet in de praktijk optimaal bewezen worden. Dat kan door grootscheepse
monitoring van machinedata. Op vijf en straks zelfs zes locaties in de wereld
heeft JCB zogenoemde Uptime Centers, van waaruit klanten geholpen worden
om hun machines 24/7 aan het werk te kunnen houden. JCB’s LifeLink
systeem is daarvoor aangevuld met een ‘Operator app’ (de iOS-versie is er nu
al, Android volgt later dit jaar) en met een Fleet managementsysteem. ■
133

Tekst | Jan Mol Beeld | Maarten Lek
Alblasserdam schudt
op haar grondvesten
Het voormalige terrein van Nedstaal in Alblasserdam
is sinds januari van dit jaar het podium voor een
intensieve sloopoperatie. Lek Sloopwerken BV ontmantelt
daar de bebouwing, in opdracht van SVE Group
BV. Een titanenklus op maar liefst 800 hectare!
Maarten Lek, directeur en eigenaar van Lek Sloopwerken
BV, gaat met 10 van zijn medewerkers
met groot geschut het beton te lijf.
De Liebherr 974 van Lek Sloopwerken in actie met de HB 7000 van Saes International.
134

Eén telefoontje naar Weert is genoeg om direct extra machines uit voorraad op het werk aangeleverd te krijgen.
“We werken er met twee Epiroc HB 7000 en één
Epiroc HB 4100 sloophamers, geleverd door Saes
International BV uit Weert”, legt Lek uit. “Deze
opdracht is de grootste die we tot nu toe mochten
uitvoeren en daarom laten we niets aan het toeval
over. Niets is veilig voor het sloopgeweld van deze
fantastisch goede sloophamers.”
CIRCULAIR SLOPEN
De vrijgekomen materialen worden circulair ingezet,
vernemen we van Lek. “Uiteraard wordt alle
asbest op een verantwoorde manier afgevoerd.
De rest wordt hergebruikt, beton gaat naar de
shredder om gerecycled te worden, het hout
wordt verkocht en het staal wordt deels verkocht
en deels gerecycled. De gerecycleerde bouwstoffen
worden later weer ingezet voor de ontwikkeling
van het nieuwe terrein en de bouw van
toekomstige projecten.”
In totaal praten we over 350.000 ton betonpuin
dat vrijkomt en deels zal worden hergebruikt. “Dat
is duurzaamheid ten top”, vervolgt Lek. “Eén van
de redenen dat de opdracht aan ons is gegund,
is het feit dat we transparant zijn in onze aanbieding.
We hebben laten zien waar het werk zit,
'Deze opdracht is
de grootste die we
tot nu toe mochten
uitvoeren en daarom
laten we niets aan het
toeval over'
waar de kosten zitten en wat de opbrengsten zijn.
Met een eerlijke weergave van de gang van zaken
kom je het verst.”
VERTROUWEN IS
HET SLEUTELWOORD
Lek Sloopwerken BV werkt graag in goed partnerschap,
zowel met de opdrachtgevers als met de
toeleveranciers. “Dat zien we terug in Alblasserdam,
waar ons het vertrouwen is geschonken om
zonder enige vorm van toezicht te werken”, legt
Lek uit. “Zo blijven de kosten beheersbaar en lopen
we elkaar niet in de weg.” Datzelfde vertrouwen
bestaat er tussen Lek Sloopwerken en Saes
International. Lek: “Drie jaar geleden zijn we geswitcht
van leverancier en hebben we de weg naar
Henk Saes gevonden. Voor ons betekende dat een
ommezwaai met veel voordelen. Uiteraard hebben
we nu toegang tot de hoogwaardige sloophamers
van Epiroc. Voor ons van cruciaal belang, omdat
we alleen met de allerbeste merken willen werken.
Verder is de service van Saes International voor
ons een zeer sterk pluspunt. Leveringen worden
snel en goed geregeld en de service en communicatie
is voortreffelijk.”
UITGEBREID MACHINEPARK
Lek Sloopwerken BV mag zich verheugen in het
grootste aantal Epiroc HB 7000 sloophamers in
Nederland. Lek somt op: “We hebben drie HB
7000’s, vijf HB 4100’s, een HB 3100, een HB
2000 en een MB 1650. Daarom grijpen we zelden
mis en komen we altijd goed beslagen ten ijs.
En als we toch iets tekortkomen op een werk? Dan
is een telefoontje naar Weert genoeg om direct
extra machines uit voorraad op het werk aangeleverd
te krijgen. Saes snapt namelijk dat wij niet
mogen stilstaan. Dat is echt partnerschap!” ■
135

Tekst en beeld | Pieter de Mos
Jubileum in teken
van verdere groei
Pladdet mag dan een jubileum vieren,
de groei is er nog lang niet uit. Dat
bewezen de aanwezige buitenlandse
dealers tijdens de open dagen. “We
zetten sterker in op export en willen
ook buiten Nederland verder groeien”,
zegt mededirecteur Jonathan de
Putter. “Vandaar dat we veel buitenlandse
dealers op bezoek hebben
tijdens deze twee open dagen.” Ze
vielen overigens nauwelijks op tussen
de duizenden andere bezoekers, zo
druk was het in Biervliet.
De Tweede Wereldoorlog was nog in volle gang
toen de broers Krijn en Ko Pladdet in Zeeuws-Vlaanderen
een agrarisch loonbedrijf startten. Al gauw
werden er ook machines verkocht en nam de vraag
naar aanbouwdelen voor graafmachines sterk toe.
Groeien doet Pladdet dus al vanaf het begin. Inmiddels
staat de derde generatie aan het roer in Biervliet,
de landelijk gelegen vestigingsplaats.
Jonathan de Putter en Gerrit Cazant zijn sinds hun aantreden in 2009 bezig om Pladdet
wereldwijd op de kaart te zetten.
Jonathan de Putter en Gerrit Cazant zijn schoonbroers
en jeugdvrienden en ze zien allebei kansen
op internationaal gebied. Vandaar dat ze vanaf
hun aantreden in 2009 bezig zijn een wereldwijd
dealernetwerk uit te bouwen. Pladdet floreert,
ontwikkelt en vernieuwt en dat altijd weer vanuit
de familiewaarden kwaliteit en betrouwbaarheid.
“Daarom”, zeggen beide directieleden, “zetten wij
ons steeds in voor het leveren van een goed product
tegen een eerlijke prijs.” En zorgen ze goed
voor hun ruim honderd eigen werknemers en trouwe
klanten, waarbij het dealership van topmerk
Hitachi uiteraard een grote rol speelt.
HET WERKT
De vraag is natuurlijk of dat werkt. Wel, die vraag
werd op vrijdag 24 en zaterdag 25 mei beantwoord
door de bezoekers, die in groten getale
kwamen opdagen. Trok de vorige open dag in
2010 al zo’n 3.500 bezoekers, dit keer waren het
er ruim meer dan 5.000. Een complimenteuze
drukte dus voor de medewerkers van Pladdet. Dat
de bezoekers elkaar niet in de weg liepen, heeft
een eigen reden. Toen ondergetekende enkele jaren
geleden het bedrijf bezocht, waren er al wat
productiehallen bijgebouwd. Tijdens de open da-
Een geïnteresseerde bezoeker krijgt uitleg bij de walsmachine waarmee de staalplaten van de bakken in vorm
worden gebracht.
136

Een overduidelijke wegwijzer naar de open dagen van Pladdet in Biervliet.
De open dagen bij Pladdet hadden voor groot en
klein het nodige te bieden.
Op het demoterrein was er grote belangstelling voor de nieuwe grond/ballastzuiger aan een
Hitachi Zaxis 210LC.
'Ruim 5000 bezoekers
in 2 dagen'
Daarnaast is Pladdet inmiddels een bekende
naam in de sloopwereld, met een eigen lijn sloophamers
en zien we ook vergruizers, combischaren
en schrootscharen liggen in de magazijnrekken.
In de hallen met de vacaturestand en de presentaties van toeleveranciers was het een komen en
gaan van nieuwsgierige bezoekers.
gen eind mei bleken er nog eens drie hallen te zijn
bijgebouwd. Een logisch gevolg van de verdere
groei van het productgamma.
LEUKE NIEUWTJES
Niet alleen in aantallen, ook in de soort van producten
groeit Pladdet gestaag verder. Zo zagen
we een uitgebreide uitstalling van SMP tiltrotators
en aanverwanten, waren de houtgrijpers en –splitters
van Woodpecker niet over het hoofd te zien,
draaide een Hitachi graafmachine met een (grind)
zuigbak en vertelde Jonathan de Putter ons over
het dealership van Movax. Het Finse bedrijf staat
bekend om de innovatie methoden om damwanden
en heipalen in de grond te plaatsen, heeft
grondboren en voorboorders en dat alles voor een
breed toepassingsgebied: van weg en rail tot water
en energie.
AANPASSEN VAN MACHINES
De duizenden bezoekers werden via een slingerende
looproute door het hele bedrijf heen
geleid. Met eigen ogen konden ze zien hoe aanbouwdelen
en uitrustingsstukken door de medewerkers
van Pladdet van begin tot eind worden
gefabriceerd. Van het ontwerpen met behulp van
3D-tekenprogramma’s, waarvan de tekeningen
machines in de werkplaats aansturen, tot het vele
handwerk bij het samenstellen en aflassen van
die veelheid aan eigen producten. De lijst is lang
en naast de vele standaardproducten (grijpers,
bakken, palletframes...) gaat het vaak ook om op
maat gemaakte aanbouwdelen. Speciale tak van
sport is het aanpassen van machines: de bouw
van triple booms, verlengen van gieken (longfronts),
versterken van sloopgieken, ombouwen
tot verstelbare/kantelbare cabines, ballastverzwaringen,
enzovoort. ■
137

Tekst | Roel van Gils Beeld | Stefca Kraanservice NV
Italiaanse
bouwkranen
veroveren
Benelux
Stefca Kraanservice breidt het aanbod uit met Cattaneo kranen.
138

Ze zijn een sprekend voorbeeld voor de kraanindustie. Met
een ruime ervaring in nieuwe en tweedehands kranen heeft
Stefca Kraanservice NV een goed inzicht opgebouwd van de
kwaliteiten van de diverse merken bouwkranen op de Europese
markt. Om het klantenbestand nog beter te bedienen,
heeft Stefca sinds enige tijd ook het assortiment van het
Italiaanse Cattaneo in het gamma opgenomen. Een gesprek
met Frans Aertsen, oprichter van Stefca Kraanservice NV.
'Het bedrijf is
uitgegroeid tot
een sprekend
voorbeeld voor de
kraanindustrie'
Stefca Kraanservice heeft reeds tientallen jaren ervaring in bouw- en torenkranen
en is alom gekend door de kwaliteit, service en aftersales die men zijn
klanten aanbiedt. De onderneming is een specialist in het verhuren, verkopen
(nieuwe Cattaneo- kranen en tweedehandse Potain, Vicario en Arcomet-kranen)
en het onderhoud van torenkranen en snelmontagekranen. “We hechten
veel belang aan een snelle service en goede contacten om op die manier
een vertrouwensrelatie op te bouwen met onze klanten”, zegt Aertsen. “Dankzij
een team van gedreven en goed opgeleide medewerkers kunnen we een
toonaangevende service bieden op het gebied van onderhoud en reparaties,
het monteren en demonteren van bouwkranen en het veilig transporteren
van die kranen.”
TECHNISCH VERNUFT UIT ITALIË
Luigi Cattaneo SpA werd opgericht in Magnago (Milano) in 1954. Vanaf de
start specialiseerde het bedrijf zich in het ontwerpen en fabriceren van bouwkranen.
De onderneming wordt nog steeds beheerd door de familie Cattaneo.
“Het bedrijf is uitgegroeid tot een sprekend voorbeeld voor de kraanindustrie,
dankzij het voortdurend zoeken naar nieuwe geavanceerde technische oplossingen
en mogelijkheden, volledig afgestemd op de wensen van de gebruikers”,
verklaart Frans Aertssen van Stefca. “Cattaneo-bouwkranen worden
geëxporteerd over heel Europa en de rest van de wereld en we kunnen gerust
stellen dat ze tot de top behoren van de torenkranen voor de bouwindustrie.
Wij leveren tien verschillende modellen, waarvan twee modellen op assen.
Deze modellen kunnen uitgevoerd worden als een aanhangwagen of opleggers
en getrokken worden voor transport tot 80 km/h. Voor de bouw van
de ‘getrokken’ kranen werkt kraanbouwer Cattaneo samen met de Italiaanse
trailerconstructeur De Angelis. Opnieuw een garantie voor kwaliteit en conformiteit
met de Europese wetgeving,” meent Aertsen.
Aertsen tot besluit: “We willen onze klanten nog meer op maat gemaakte
bouwkranen kunnen aanbieden. Met de extra modellen uit het gamma Cattaneo
bieden we een interessant en kwalitatief alternatief voor ons reeds
bestaande aanbod. Qua prestaties gaan de Cattaneo-modellen van een 22
meter giek tot en met 41 meter en hijsvermogens van 1.800 kg tot 4 ton. Alle
modellen zijn uitgerust met frequentiesturing, zodat er geen problemen zijn
met aansluiting op het elektriciteitsnet. Bovendien zijn alle kranen uitgerust
met radiobesturing van Hetronic (E.T.A.systems).” Omdat Stefca Kraanservice
nieuwe radiobesturingen verkoopt van het merk Hetronic en hersteldienst is
van radiobesturingen zoals Hetronic, Autec, HBC, Gross Funk en Ravioli is
men bij het bedrijf volledig vertrouwd met deze techniek. ■
139

Tekst | Susan Peek Beeld | Groeneveld Lubrication Solutions
Automatische vetsmering
bespaart tijd, geld én personeel
Het tekort aan technisch personeel en onderhoudsmonteurs groeit. Automatische onderhoudssystemen, zoals de vetsmeersystemen
van Groeneveld Lubrication Solutions, kunnen dit tekort voor een gedeelte opvangen. Binnen haar uitgebreide
programma automatische smeersystemen, biedt Groeneveld een aantal systemen specifiek voor zwaardere machines
binnen de GWW, zoals grote wielladers, dumptrucks en graafmachines.
Dé uitgelezen oplossing voor grotere
machines, die vaak onder extreme omstandigheden
worden ingezet, is Twin.
“De absolute top of the range van
onze smeersystemen”, zegt Jolanda
Lemmen. “Het tweeleidingconcept
van het Twin-systeem werkt bij relatief
lage druk, waardoor de structuur en
dus de kwaliteit van het vet behouden
blijft. De gepatenteerde ‘doseurs’
zorgen ervoor dat alle smeerpunten
altijd optimaal gesmeerd worden. Met
de juiste dosering en interval, ook bij
lage temperaturen en bij grotere afstanden tussen
pomp en smeerpunt.” Lemmen noemt niet alleen
de verzekerde vetkwaliteit en optimale dosering
als voordeel, maar geeft aan dat er op die manier
geen onderhoudstechnici nodig zijn voor het
benodigde dagelijks smeeronderhoud. “Dat alles
leidt weer tot lagere operationele kosten en verhoogde
inzetbaarheid van het materieel.”
De compacte EcoPlus is
uitermate geschikt voor
compactere machines.
140

PROGRESSIEVE SMEERSYSTEMEN
Naast Twin levert Groeneveld ook een hele serie
pompen voor progressieve smeersystemen. De
OnePlus, dat alle smeerpunten van de machine
opeenvolgend smeert, is met name geschikt voor
kleinere machines en machines met een minder
complexe smeerbehoefte. Denk aan minigravers
en -laders. Het systeem combineert het beproefde
concept van progressieve smering met een mo-
Het Greensight ultrasoon obstakel detectiesysteem kan
de veiligheid op de bouwplaats significant verhogen.
derne pomp, die met twee schakelaars eenvoudig
is in te stellen.
Met de compacte EcoPlus biedt Groeneveld een
aantrekkelijk geprijsd automatisch smeersysteem
voor tal van toepassingen, zoals bij kleine wielladers,
minigravers of schrankladers. Het unieke cartridge
concept maakt navullen bijzonder eenvoudig, terwijl
altijd de juiste kwaliteit vet wordt gebruikt.
TriPlus biedt drie onafhankelijk aan te sturen circuits.
Daarmee is het dé ultieme oplossing voor
machines waarvan verschillende componenten
een uiteenlopende smeerbehoefte hebben, zoals
mobiele graafmachines, betonpompen of –mixers
en bijvoorbeeld graaf-laadcombinaties.
De progressieve verdeelblokken van Groeneveld
onderscheiden zich door de unieke kwaliteit en
nagenoeg onbegrensde combinatiemogelijkheden.
Daardoor kan voor iedere toepassing exact het
juiste systeem worden samengesteld, waarbij ieder
smeerpunt altijd de juiste hoeveelheid vet krijgt.
ACTIEF VEILIGHEIDSSYSTEEM
Een ander Groeneveld product dat steeds vaker
wordt toegepast in de wereld van grondverzet
en bouwtransport is Greensight, een actief veiligheidssysteem
dat de veiligheid rond de machine
aanzienlijk verhoogt. Greensight geeft de chauffeur
of machinist nauwkeurige
en betrouwbare
informatie over de vrije
ruimte voor of achter de
truck of machine. Ultrasoon
sensoren tasten de
ruimte tot negen meter
achter de machine af.
Deze ruimte is verdeeld
in drie scherp omlijnde
zones, elk met een eigen
visuele en akoestische
signalering. In de cabine
wordt een signaleringsunit
gemonteerd, die
zowel geluids- als lichtsignalen
(LED) produceert
om de machinist te waarschuwen.
Het systeem is
ook te koppelen aan één
of meerdere Groeneveld
CMOS-camera's met weergave
op een kleurenmonitor
in de cabine. ■
De Twin, hét automatische smeersysteem
geschikt voor zwaardere machines, biedt
veiligheid, verzekerde vetkwaliteit én
optimale dosering per smeerpunt.
Tekort aan technisch personeel?
De oplossing is dichterbij dan u denkt...
Bezoek ons op stand 211A
Groeneveld automatische vetsmering
• Geen onderhoudstechnici nodig voor het benodigde dagelijkse smeeronderhoud
• Lagere operationele kosten en verhoogde inzetbaarheid van uw materieel
• Verzekerd van de juiste vetkwaliteit en optimale dosering per smeerpunt
• Bewezen betrouwbare systemen
www.groeneveld-group.com
141

Fabrikant aanbouwdelen voor alle merken,
Fabrikant Fabrikant aanbouwdelen voor voor alle alle merken,
merken,
Fabrikant Fabrikant aanbouwdelen ook maatwerk
aanbouwdelen ook ook maatwerk
maatwerk voor voor alle alle merken, merken,
ook ook maatwerk maatwerk
Fabricant Fabricant d'accessoires pour pour toutes toutes les
les
Fabricant Fabricant d'accessoires pour toutes les
marques, marques, d'accessoires aussi aussi travail travail sur pour mesure
toutes mesure
les
marques, marques, aussi aussi travail travail sur sur mesure mesure
Attec Attec bvba
bvba
Attec bvba
Oostrozebekestraat Oostrozebekestraat 30
30
30
30
8720 8720 8720 8720 Markegem
Markegem
Markegem
T: T: +32 63 56 92
T:
+32 T: T: +32 (0)51 (0)51 63
63 56 63
56 63 92
56
92
56 92
92
F:
T: +32
+32 (0)51 63
63 56
56 91
92
F:
F:
+32 F: F: +32 (0)51 (0)51 63
63 56 63
56 63 91
56
91
56 91
91
E: F: +32 (0)51 63 56 91
E: E: info@attec.be
E: E: E: info@attec.be
info@attec.be
www.attec.be
www.attec.be
www.attec.be

GROND/WEG/WATERBOUW
INFRAPARTNERS
VANAF € 595 PER JAAR WETEN UW KLANTEN OOK WAT U DOET!
Infrapartners biedt
de lezer een compleet
overzicht van de meest
gerenommeerde fabrikanten
en leveranciers
in de sector.
Zowel in het tijdschrift als op de website,
treft u een overzicht van de meest
gerenommeerde fabrikanten
en leveranciers.
Bel of mail voor alle informatie over een vermelding in Grond/Weg/Waterbouw met Frank Wekking:
T +31 495 45 00 95 - E f.wekking@louwersmediagroep.nl
GWW-BOUW.NL
HET MEEST COMPLETE OVERZICHT VAN LEVERANCIERS AAN DE GEHELE SECTOR
Op de website van Infrapartners is bedrijfsinformatie
van onze partners doeltreffend en efficiënt te vinden.
Banners en bedrijfsprofielen zijn gekoppeld aan redactionele artikelen, zo
wordt optimale vindbaarheid van Infrapartners door Google gegarandeerd.
Vanuit het tijdschrift is alle informatie over de Infrapartners direct beschikbaar,
door de QR code te gebruiken.
Bel of mail voor alle informatie over een vermelding in Grond/Weg/Waterbouw met Frank Wekking:
T +31 495 45 00 95 - E f.wekking@louwersmediagroep.nl

INFRAPARTNERS
Scan deze QR code met uw
smartphone voor uitgebreide
informatie over de Infrapartners
gww-bouw.nl/bedrijf
ABOMA BV
Maxwellstraat 49a
6716 BX EDE
Postbus 121
6710 BC EDE
T +31 318 69 19 20
E info@aboma.nl
W www.aboma.nl
ALTENBURG FUNDERINGSTECHNIEK BV
Postbus 26
8530 AA Lemmer
Industrieweg 17
8531 PA LEMMER
T +31 514 58 88 20
F +31 514 58 88 39
E info@altenburggroep.com
W www.altenburggroep.com
ANTEA GROUP
Postbus 10044
1301 AA ALMERE
T +31 36 530 80 00
E info.nl@anteagroup.com
W www.anteagroup.nl
BIA GROUP
Skagerrakstraat 6
7202 BZ ZUTPHEN
T +31 88 303 22 00
E info.nl@biagroup.com
W www.biagroup.com
INGENIEURSBUREAU BOORSMA
G. Sondermanstraat 2
9203 PV DRACHTEN
Postbus 647
9200 AP DRACHTEN
T +31 512 58 03 00
F +31 512 52 52 96
E drachten@boorsma-consultants.nl
W www.boorsma-consultants.nl
BOSKALIS NEDERLAND
Waalhaven Oostzijde 85
Postbus 4234
3006 AE ROTTERDAM
T +31 10 288 87 77
F +31 10 288 87 66
E nederland@boskalis.nl
W www.boskalis.nl/nederland
CROONWOLTER & DROS
Marten Meesweg 25
3068 AV ROTTERDAM
T +31 88 923 33 44
E info@croonwolterendros.nl
W www.croonwolterendros.nl
DIESEKO GROUP B.V.
Lelystraat 49
3364 AH SLIEDRECHT
T +31 184 41 03 33
E info@diesekogroup.com
W www.diesekogroup.com
DYNAMOSTAAL BV
BOUWINFRASUPPORT.COM
Dynamostraat 31
3903 LK VEENENDAAL
Postbus 135
3900 AC VEENENDAAL
T +31 318 50 93 30
F +31 318 55 61 41
E info@bouwinfrasupport.com
W www.bouwinfrasupport.com
W www.dynamostaal.com
BAREND KEMP BV
Molesteyn 47
3454 PT VLEUTEN DE MEERN
T +31 30 666 60 66
E info@kemp-groep.nl
W www.kemp-groep.nl
BRINKMANN & NIEMEIJER MOTOREN BV
Postbus 50
7390 AB TWELLO
T +31 571 27 69 00
E info@bnmotoren.nl
W www.bnmotoren.nl
GM RECYCLING BVBA
Krommeveldstraat 1
B-9971 LEMBEKE (B)
T +32 9 378 39 47
E info@gmrecycling.be
W www.gmrecycling.be
144

INFRAPARTNERS
Scan deze QR code met uw
smartphone voor uitgebreide
informatie over de Infrapartners
gww-bouw.nl/bedrijf
GOOIMEER B.V.
Damsluisweg 67
1332 EB ALMERE
Postbus 30219
1303 AE ALMERE
T +31 36 537 03 33
F +31 36 537 03 32
E mail@gooimeer.nl
W www.gooimeer.nl
HAKKERS BV
Oudsas 11
4251 AW WERKENDAM
Postbus 11
4250 DA WERKENDAM
T +31 183 50 11 22
F +31 183 50 16 65
E info@hakkers.com
W www.hakkers.com
VAN LAECKE GROUP
Schatting 8
HUPKES HOUTHANDEL DIEREN B.V.
8210 ZEDELGEM
Sprankerenseweg 79
6951 DE DIEREN
België
T +31 313 41 91 00
F +31 313 42 00 39
E info@hupkes.nl
0313 - 419 100
sales@hupkes.nl
W www.hupkes.nl
www.hupkes.nl
HYUNDAI HEAVY INDUSTRIES EUROPE NV
Vossendaal 11
B-2440 GEEL
T +32 14 56 22 00
E info@hyundai.eu
W www.hyundai.eu
maatwerk in hout voor
T +32 50 55 18 90
grond-, weg- en
waterbouw
Vleugelboot 51
3991 CM HOUTEN
Nederland
T +31 30 68 68 100
E info@vanlaeckegroup.com
W www.vanlaeckegroup.com
VAN HATTUM EN BLANKEVOORT
Korenmolenlaan 2
3447 GG WOERDEN
T +31 348 43 51 00
F +31 348 43 51 11
E info@vhbinfra.nl
W www.vhbinfra.nl
IPV DELFT
Oude Delft 39
2611 BB Delft
T +31 15 750 25 75
E info@ipvdelft.nl
W www.ipvdelft.nl
LEICA GEOSYSTEMS BV
Turfschipper 39
2292 JC WATERINGEN
T +31 88 001 80 00
E info@leica-geosystems.com
W www.leic-geosystems.com
HOOGMARTENS WEGENBOUW
Hagelkruisweg 2
5993 SC MAASBREE
T +32 89 81 02 30
E info@hoogmartens.be
W www.hoogmartens.be
KOKOSYSTEMS B.V.
Saturnus 9
2685 LX POELDIJK
Postbus 107
2290 AC WATERINGEN
T +31 174 24 48 38
F +31 174 24 02 45
E info@kokosystems.nl
W www.kokosystems.nl
LEYENAAR TAAPKEN LAMAKER BV
Kamerlingh Onnesweg 7
4131 PK VIANEN
Postbus 191
4130 ED VIANEN
T +31 347 37 48 44
F +31 347 37 79 08
E verkoop@ltl.nl
W www.ltl.nl
145

INFRAPARTNERS
Scan deze QR code met uw
smartphone voor uitgebreide
informatie over de Infrapartners
gww-bouw.nl/bedrijf
MAX BÖGL NEDERLAND BV
Pedro de Medinalaan 5a
1086 XK AMSTERDAM
T +31 20 398 11 30
E info@nl.max-boegl.com
W www.max-boegl.de/nl/
PERI NEDERLAND B.V.
Bekistingen, steigers en Engineering
Postbus 304
5480 AH SCHIJNDEL
T +31 73 547 91 00
F +31 73 549 36 51
E info@peri.nl
W www.peri.nl
TOPCON
De Kronkels 14
3752 LM BUNSCHOTEN-SPAKENBURG
T +31 33 299 29 39
E customerservice.nl@topcon.com
W www.topconpositioning.com
MOBILIS
Landdrostlaan 49
7327 GM Apeldoorn
Postbus 20175
7302 HD Apeldoorn
Nederland
T +31 55 538 22 22
E info@mobilis.nl
W www.mobilis.nl
SAES INTERNATIONAL B.V.
Lozerweg 10
6006 SR WEERT
T +31 495 56 19 29
E info@saes.nl
W www.saes.nl
VOORBIJ FUNDERINGSTECHNIEK B.V
Postbus 20701
1001 NS AMSTERDAM
T +31 20 407 71 00
F +31 20 407 71 99
E info@voorbijft.nl
W www.voorbijdunderingstechniek.nl
NLMK PLATE SALES S.A.
Rue de Clabecq 101
B-1460 ITTRE
T + 32 2 391 91 00
E quard@eu.nlmk.com
W www.eu.nlmk.com/en/
GPS meten = bereikbaar!
Rubensstraat 104/73
B-2300 TURNHOUT
T +31 13 36 99 360
E info@surveyour.eu
W www.surveyour.eu
XYLEM WATER SOLUTIONS
NEDERLAND B.V.
Pieter Zeemanweg 240
3316 GZ DORDRECHT
Postbus 1126
3300 BC DORDRECHT
T +31 78 654 84 00
F +31 78 651 09 36
E xylemwatersolutionsnl@xyleminc.com
W www.xylemwatersolutions.com/nl
VAN OORD NEDERLAND
Schaardijk 211
3063 NH ROTTERDAM
Postbus 8574
3009 AN ROTTERDAM
T +31 88 826 00 00
F +31 88 826 50 10
E info@vanoord.com
W www.vanoord.com
Naamloos-2 1 18-04-19 13:52
TEXION GEOKUNSTSTOFFEN NV
Admiraal de Boisotstraat 13
ZIUT
B-2000 ANTWERPEN
Nieuwe Plein 1b
T +32 3 210 91 91
6811 KN ARNHEM
F +32 3 210 91 92
T +31 26 800 19 00
E info@texion.be
W www.texion.be
E info@ziut.nl
W www.ziut.nl
146